pax_global_header00006660000000000000000000000064152021463260014513gustar00rootroot0000000000000052 comment=4872bb3ee1e47b076517dc0787cee5215aa34f60 libexttextcat-3.4.8/000077500000000000000000000000001520214632600144135ustar00rootroot00000000000000libexttextcat-3.4.8/.gitignore000066400000000000000000000003551520214632600164060ustar00rootroot00000000000000aclocal.m4 autom4te.cache compile config.guess config.h config.h.in config.log config.status config.sub configure depcomp .deps install-sh .libs libtool *.l[oa] ltmain.sh m4 Makefile Makefile.in missing mkinstalldirs *.[oa] *.pc *.tar.* libexttextcat-3.4.8/ChangeLog000066400000000000000000000102301520214632600161610ustar00rootroot00000000000000Sat May 16 2026 Caolán McNamara (caolan.mcnamara@collabora.com) * bump release to 3.4.8 + respect bufsize in prepbuffer + widen fp_Create bufsize from uint4 to size_t (ABI break; SONAME bumped libexttextcat-2.0.so.0 -> libexttextcat-2.0.so.1 via -version-info 1:0:0) + fix leak in textcat_Init bailout path + avoid forming &dest[-1] in wg_trim (undefined behavior) + update README for current UDHR source location (efele.net, after unicode.org/udhr retired in January 2024) + add Telugu, Kabyle, Nenets, Karakalpak, Morisyen, Arpitan, Sidamo, Quechua (North Bolivian), Inari Saami and Skolt Saami + rename ha-NG to ha-Latn-NG to match BCP-47/LibreOffice Mon Jan 01 2024 Caolán McNamara (caolan.mcnamara@collabora.com) * bump release to 3.4.7 + add Saraiki and Ilocano Mon Nov 08 2021 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * bump release to 3.4.6 + add Bushi, Chuvash, Comorian Maore, Dzongkha, Finnish (Kven), Fon, Kabardian, Komi-Permyak, Ladin, Ligurian, Minangkabau, Nganasan, Papiamentu, Quechua (South Bolivian, renamed from qxa), Sundanese and Venetian + sort the language list + fix a broken link Wed Sep 20 2017 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * bump release number + regenerate broken uk.lm + silence various -fsanitize=shift-base warnings Fri Jun 27 2014 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * bump release number + replace Hungarian UDHR with utf-8 version + MSVC 2010 has finally grown a + add Akan, Kurdish (Central), Maninkakan (Eastern, Latn), Koongo, Saxon (Low), Quechua (Cusco), Tamazight (Latn), Uzbek (Cyrillic) and Veps Fri Jul 05 2013 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * re-tag release + retag only, no source changes Fri Jul 05 2013 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * bump release + overlapping memcpy + allow old spelling of TEXTCAT_RESULT_UNKOWN. Wed May 29 2013 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * merge in Giulio's work and bump release + Updated libexttextcat.vapi. + Enable changing mindocsize at runtime. + Fixed spelling of TEXTCAT_RESULT_UNKOWN. Mon Nov 05 2012 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * fix up the Polish LM Wed May 30 2012 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * add a pile of new fingerprints * bump the .pc file Mon Jan 09 2012 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * merge in changes from Giulio Paci * bump soname for abi changes Sun Nov 14 2011 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * Release a libexttextcat 3.2: + add a large amount of new language signatures. Basically the subset of languages supported by LibreOffice which have a UDHR translation. Required a re-work of some existing signatures to disambiguate similar languages Fri Sep 30 2011 Rene Engelhard * rename library to libexttextcat * make the tests use bash explicitely Tue Sep 27 2011 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * fix utf8-ization of createfp * regenerate various encoding mangled fingerprints * add a make check * use UDHR as sample utf-8 text where possible + manx unavailable Mon Sep 19 2011 Caolán McNamara (caolanm@redhat.com) * Release a libexttextcat 3.0 to bundle together: + the various OpenOffice.org, Linux distributions and LibreOffice modifications to libtextcat + utf-8 signature conversions + additional contributed language signatures Fri Dec 5 2003 Frank Scheelen (fscheelen@wise-guys.nl) * Released 2.2 Thu May 22 2003 Rob de Wit (rdewit@wise-guys.nl) * Introduced autotools config as proposed by Jeff Johnson (jbj@redhat.com) * Made some changes according to config.h * Succesfully tested under Solaris8 Tue May 20 2003 Frank Scheelen (fscheelen@wise-guys.nl) * Added Gertjan van Noord's language models to distro. * Released libtextcat 2.1 Mon May 19 2003 Rob de Wit (rdewit@wise-guys.nl) * Removed unused variables * Cleaned up Makefile * Added top Makefile with dist target * Added some include files for more peortability * Sucessfully tested testlibtextcat under IRIX64 (both 32 and 64 bits) * Started ChangeLog Thu May 15 2003 Frank Scheelen (fscheelen@wise-guys.nl) * Released libtextcat 2.0 under BSD license libexttextcat-3.4.8/LICENSE000066400000000000000000000027301520214632600154220ustar00rootroot00000000000000Copyright (c) 2003, WiseGuys Internet B.V. All rights reserved. Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met: - Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer. - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution. - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of its contributors may be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission. THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. libexttextcat-3.4.8/Makefile.am000066400000000000000000000004151520214632600164470ustar00rootroot00000000000000ACLOCAL_AMFLAGS = -I m4 SUBDIRS = src langclass pkgconfdir = $(libdir)/pkgconfig pkgconf_DATA = libexttextcat.pc vapidir = $(datadir)/vala/vapi vapi_DATA = libexttextcat.vapi EXTRA_DIST = ChangeLog LICENSE README README.libtextcat TODO langclass libexttextcat.vapi libexttextcat-3.4.8/README000066400000000000000000000101461520214632600152750ustar00rootroot00000000000000libexttextcat is an N-Gram-Based Text Categorization library primarily intended for language guessing. Fundamentally this is an adaption of wiseguys libtextcat extended to be UTF-8 aware. See README.libtextcat for details on original libtextcat. Building: * ./configure * make * make check the tests can be run under valgrind's memcheck with export VALGRIND=memcheck, e.g. * export VALGRIND=memcheck * make check Quickstart: language guesser Assuming that you have successfully compiled the library, you need some language models to start guessing languages. A collection of over 150 language models, mostly derived from using the included "createfp" utility on UDHR translations, is bundled, with a matching configuration file, in the langclass directory: * cd langclass/LM * ../../src/testtextcat ../fpdb.conf Paste some text onto the commandline, and watch it get classified. Using the API: Classifying the language of a textbuffer can be as easy as: #include "textcat.h" ... void *h = textcat_Init( "fpdb.conf" ); ... printf( "Language: %s\n", textcat_Classify(h, buffer, 400); ... textcat_Done(h); Creating your own fingerprints: The createfp program allows you to easily create your own document fingerprints. Just feed it an example document on standard input, and store the standard output: Put the names of your fingerprints in a configuration file, add some id's and you're ready to classify. Here's a worked example. The UN Declaration of Human Rights is available in a massive pile of translations[4], and efele.net hosts the former "UDHR in Unicode" plain-text mirror[5] (the original unicode.org/udhr project was retired in January 2024), so... % cd langclass/ShortTexts/ % wget http://efele.net/udhr/d/udhr_abk.txt % tail -n+8 udhr_abk.txt > ab.txt #skip english header, name is using BCP-47 % cd ../LM % ../../src/createfp < ../ShortTexts/ab.txt > ab.lm % echo "ab.lm ab--utf8" >> ../fpdb.conf Eventually we'll drop fpdb.conf and assume the name of the fingerprint .lm file is the correct BCP-47 tag for the language it detects. Performance tuning: This library was made with efficiency in mind. There are couple of parameters you may wish to tweak if you intend to use it for other tasks than language guessing. The most important thing is buffer size. For reliable language guessing the classifier only needs a couple of hundreds of bytes max. So don't feed it 100KB of text unless you are creating a fingerprint. If you insist on feeding the classifier lots of text, try fiddling with TABLEPOW, which determines the size of the hash table that is used to store the n-grams. Making it too small will result in many hashtable clashes, making it too large will cause wild memory behaviour and both are bad for the performance. Putting the most probable models at the top of the list in your config file improves performance, because this will raise the threshold for likely candidates more quickly. Since the speed of the classifier is roughly linear with respect to the number of models, you should consider how many models you really need. In case of language guessing: do you really want to recognize every language ever invented? Acknowledgements UTF-8 conversion and adaption for OpenOffice.org, Jocelyn Merand. Original libTextCat, Frank Scheelen & Rob de Wit at wise-guys.nl. Original language models, copyright Gertjan van Noord. References: [1] The document that started it all can be downloaded at John M. Trenkle's site: N-Gram-Based Text Categorization http://www.novodynamics.com/trenkle/papers/sdair-94-bc.ps.gz [2] The Perl implementation by Gertjan van Noord (code + language models): downloadable from his website http://odur.let.rug.nl/~vannoord/TextCat/ [3] Original libtextcat implementation at http://software.wise-guys.nl/libtextcat/ [4] https://www.ohchr.org/en/human-rights/universal-declaration/universal-declaration-human-rights/about-universal-declaration-human-rights-translation-project [5] http://efele.net/udhr/translations.html Contact: Questions or patches can be directed to libreoffice@lists.freedesktop.org. Bugs can be directed to https://bugs.freedesktop.org libexttextcat-3.4.8/README.libtextcat000066400000000000000000000125351520214632600174430ustar00rootroot00000000000000 :: libTextCat 2.2 :: What is it? Libtextcat is a library with functions that implement the classification technique described in Cavnar & Trenkle, "N-Gram-Based Text Categorization" [1]. It was primarily developed for language guessing, a task on which it is known to perform with near-perfect accuracy. The central idea of the Cavnar & Trenkle technique is to calculate a "fingerprint" of a document with an unknown category, and compare this with the fingerprints of a number of documents of which the categories are known. The categories of the closest matches are output as the classification. A fingerprint is a list of the most frequent n-grams occurring in a document, ordered by frequency. Fingerprints are compared with a simple out-of-place metric. See the article for more details. Considerable effort went into making this implementation fast and efficient. The language guesser processes over 100 documents/second on a simple PC, which makes it practical for many uses. It was developed for use in our webcrawler and search engine software, in which it it handles millions of documents a day. Download The library is released under the BSD License, which basicly states that you can do anything you like with it as long as you mention us and make it clear that this library is covered by the BSD License. It also exempts us from any liability, should this library eat your hard disc, kill your cat or classify your attorney's e-mails as spam. The current version is 2.1. It can be downloaded from our website: http://software.wise-guys.nl/libtextcat/ As of yet there is no development version. Installation Do the familiar dance: tar xzf libtextcat-2.2.tar.gz cd libtextcat-2.2 ./configure make make install This will install the library in /usr/local/lib/ and the createfp binary in /usr/local/bin. The library is known to compile flawlessly on GNU/Linux for x86, and IRIX64 (both 32 and 64 bits). Quickstart: language guesser Assuming that you have successfully compiled the library, you still need some language models to start guessing languages. If you don't feel like creating them yourself (cf. [2]Creating your own fingerprints below), you can use the excellent collection of over 70 language models provided in Gertjan van Noord's "TextCat" package. You can find these models and a matching configuration file in the langclass directory: * cd libtextcat-2.2/langclass/ * ../src/testtextcat conf.txt Paste some text onto the commandline, and watch it get classified. Using the API Classifying the language of a textbuffer can be as easy as: #include "textcat.h" ... void *h = textcat_Init( "conf.txt" ); ... printf( "Language: %s\n", textcat_Classify(h, buffer, 400); ... textcat_Done(h); Creating your own fingerprints The createfp program allows you to easily create your own document fingerprints. Just feed it an example document on standard input, and store the standard output: % createfp < mydocument.txt > myfingerprint.txt Put the names of your fingerprints in a configuration file, add some id's and you're ready to classify. Performance tuning This library was made with efficiency in mind. There are couple of parameters you may wish to tweak if you intend to use it for other tasks than language guessing. The most important thing is buffer size. For reliable language guessing the classifier only needs a couple of hundreds of bytes max. So don't feed it 100KB of text unless you are creating a fingerprint. If you insist on feeding the classifier lots of text, try fiddling with TABLEPOW, which determines the size of the hash table that is used to store the n-grams. Making it too small will result in many hashtable clashes, making it too large will cause wild memory behaviour and both are bad for the performance. Putting the most probable models at the top of the list in your config file improves performance, because this will raise the threshold for likely candidates more quickly. Since the speed of the classifier is roughly linear with respect to the number of models, you should consider how many models you really need. In case of language guessing: do you really want to recognize every language ever invented? Acknowledgements The language models are copyright Gertjan van Noord. References [1] The document that started it all can be downloaded at John M. Trenkle's site: N-Gram-Based Text Categorization http://www.novodynamics.com/trenkle/papers/sdair-94-bc.ps.gz [2] The Perl implementation by Gertjan van Noord (code + language models): downloadable from his [7]website http://odur.let.rug.nl/~vannoord/TextCat/ Contact Praise and flames may be directed at us through libtextcat@wise-guys.nl. If there is enough interest, we'll whip up a mailing list. The current project maintainer is Frank Scheelen. c. 2003 WiseGuys Internet B.V. libexttextcat-3.4.8/TODO000066400000000000000000000005561520214632600151110ustar00rootroot00000000000000TODO - Use BCP-47 naming scheme for fpdf.conf, and drop name vs language tag, and just use tag + the tests pretend we're in bcp-47 mode and convert the current old-school ones to bcp47 for the moment - Improve error handling and reporting. - Speed optimizations. Some speed might be gained by comparing the unknown fingerprint to all known fingerprints at once. libexttextcat-3.4.8/autogen.sh000077500000000000000000000023301520214632600164120ustar00rootroot00000000000000#!/bin/sh TESTLIBTOOLIZE="glibtoolize libtoolize" LIBTOOLIZEFOUND="0" srcdir=`dirname $0` test -z "$srcdir" && srcdir=. olddir=`pwd` cd $srcdir aclocal --version > /dev/null 2> /dev/null || { echo "error: aclocal not found" exit 1 } automake --version > /dev/null 2> /dev/null || { echo "error: automake not found" exit 1 } for i in $TESTLIBTOOLIZE; do if which $i > /dev/null 2>&1; then LIBTOOLIZE=$i LIBTOOLIZEFOUND="1" break fi done if [ "$LIBTOOLIZEFOUND" = "0" ]; then echo "$0: need libtoolize tool to build libexttextcat" >&2 exit 1 fi amcheck=`automake --version | grep 'automake (GNU automake) 1.5'` if test "x$amcheck" = "xautomake (GNU automake) 1.5"; then echo "warning: you appear to be using automake 1.5" echo " this version has a bug - GNUmakefile.am dependencies are not generated" fi rm -rf autom4te*.cache $LIBTOOLIZE --force --copy || { echo "error: libtoolize failed" exit 1 } aclocal $ACLOCAL_FLAGS || { echo "error: aclocal $ACLOCAL_FLAGS failed" exit 1 } autoheader || { echo "error: autoheader failed" exit 1 } automake -a -c --foreign || { echo "warning: automake failed" } autoconf || { echo "error: autoconf failed" exit 1 } libexttextcat-3.4.8/configure.ac000066400000000000000000000042171520214632600167050ustar00rootroot00000000000000m4_define([exttextcat_version_major],[3]) m4_define([exttextcat_version_minor],[4]) m4_define([exttextcat_version_micro],[8]) m4_define([exttextcat_version],[exttextcat_version_major.exttextcat_version_minor.exttextcat_version_micro]) AC_PREREQ([2.68]) AC_INIT([libexttextcat],[exttextcat_version]) AC_CONFIG_MACRO_DIR([m4]) AC_LANG([C]) AM_INIT_AUTOMAKE([1.11 foreign dist-xz dist-bzip2]) AM_MAINTAINER_MODE AC_CONFIG_HEADERS([src/config.h]) AM_SILENT_RULES([yes]) dnl Checks for programs. AC_PROG_CC AC_PROG_CPP AC_PROG_INSTALL AC_PROG_LN_S AC_PROG_LIBTOOL dnl Checks for headers AC_HEADER_STDC AC_CHECK_HEADERS([inttypes.h stdint.h string.h]) dnl Checks for typedefs, structures, and compiler characteristics. AC_C_CONST AC_C_INLINE AC_TYPE_SIZE_T AC_HEADER_TIME AC_STRUCT_TM dnl Checks for functions AC_FUNC_VPRINTF AC_CHECK_FUNCS([strdup strpbrk]) # ================ # Check for cflags # ================ AC_ARG_ENABLE([werror], [AS_HELP_STRING([--disable-werror], [Treat all warnings as errors, useful for development])], [enable_werror="$enableval"], [enable_werror=yes] ) AS_IF([test x"$enable_werror" != "xno"], [ CFLAGS="$CFLAGS -Werror" CXXFLAGS="$CXXFLAGS -Werror" ]) AS_IF([test x"$GCC" = xyes], [ # Be tough with warnings and produce less careless code CFLAGS="$CFLAGS -Wall -pedantic" CXXFLAGS="$CXXFLAGS -Wall -pedantic" ]) AC_SUBST([EXTTEXTCAT_MAJOR_VERSION],[exttextcat_version_major]) AC_SUBST([EXTTEXTCAT_MINOR_VERSION],[exttextcat_version_minor]) AC_SUBST([EXTTEXTCAT_MICRO_VERSION],[exttextcat_version_micro]) AC_SUBST([EXTTEXTCAT_VERSION],[exttextcat_version]) AC_CONFIG_FILES([ libexttextcat.pc Makefile langclass/Makefile langclass/LM/Makefile langclass/ShortTexts/Makefile src/Makefile src/exttextcat-version.h src/test-primary.sh src/test-secondary.sh ]) AC_OUTPUT # ============================================== # Display final informations about configuration # ============================================== AC_MSG_NOTICE([ ============================================================================== Build configuration: werror: ${enable_werror} ============================================================================== ]) libexttextcat-3.4.8/langclass/000077500000000000000000000000001520214632600163625ustar00rootroot00000000000000libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/000077500000000000000000000000001520214632600166725ustar00rootroot00000000000000libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/Makefile.am000066400000000000000000000000771520214632600207320ustar00rootroot00000000000000EXTRA_DIST = ${wildcard *.lm} pkgdata_DATA = ${wildcard *.lm} libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ab.lm000066400000000000000000000046711520214632600176160ustar00rootroot00000000000000а _ и р ы ә _а ар у а_ з н л ра _и х е ла еи м ҭ ь ара о к аа г ал аз ра_ ш әа қ за ,_ , ы_ қә и_ д ара_ ала б с ан иа т оу уа ҭа ҧ еи_ ак ах ин ау _иа ҩ гь тә ба п ц _р _ау хә ауа ха ьы ам заа ҵ зи әы _аз зин ақ у_ на _ауа ақә ре уп А _А ._ ҟ . аза реи әа_ ыр оуп ры аҩ гьы ма к_ _д уаҩ ат лак ыл ҳ ҩы ауаҩ ьа аҭ алак _ауаҩ зар н_ атә аҩы ҵа лар ак_ уаҩы рб аал заал ны да заала арб ауаҩы аала аалак қәа ьы_ ыла гьы_ _з аар рба ҧш лак_ _е им рбан бан мо ро ӡ әеи әе ази арба арбан ҟа алак_ аг _ази моу _азин хь азин шь _еи ил әеи_ аҩы_ уаҩы_ иар _м қәа_ роу _им ҩы_ әи ым ҷ ә_ анза Д _Д рбанз банз банза нз реи_ қәе қәеи нза анз оу_ анзаа нзаа нзаал ас аҧ қәеи_ зин_ _Дарб _х _Дар _Да Дар и,_ Дарба ин_ ҳә _ры Да и, зы ац Дарб ареи а,_ хы а, _иар тә_ их ж аре иҭ аро әҭ ароу _у аи хәҭ _ма иара аҷ ла_ рг ҭаҷ әҭа иара_ роуп с_ аҷ_ Ах хәҭаҷ азин_ әҭаҷ _Ах ҭаҷ_ хәҭа ҷ_ еи,_ _ах Ахәҭа _Ахә Ахәҭ _иара моуп әҭаҷ_ _Ахәҭ азаа ароуп әар аара Ахә еи, аҵ имоу п._ ур _имоу иҧ цә имо ҿ уп. ы, уп._ из _их ы,_ _имо шә п. ын га ус рат азар ила аш зе _да шьа оуп. оуп._ ареи_ ад п_ әара ратә уп_ ир ахь иу ҭр аҳ рақ ҵар иҧш _из аҭа ид аха аара_ рақә шы аны ь_ жә еиҧ аб қәи оуп_ қәиҭ имоуп еиҧш әиҭ _аи зинқә ҭра нқ ны_ инқ заро зинқ зароу аҵа з_ тәы инқә _ал нқә ду ахә ақәи әыл ег әла атә_ кә ақәиҭ о_ егь шәа ҳа _ир ҧс рр ри әл ура ҵара аз_ _зе ка ақәа рра хр рҭ ды жәлар цәа _ин ыш неи рх ацә әлар жәл не жәла ч ақәе _ма_ ала_ аӡ ма_ әыла хәа ҳәа рз ақәеи ана мза ҭы ыҟ роуп. мз мам рым ина гы ле заар ан_ ьар ит libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ace.lm000066400000000000000000000027521520214632600177620ustar00rootroot00000000000000_ a n e u eu i t g an k o h m ng r s n_ d b p a_ _n l e_ y un ng_ g_ ta an_ h_ ak eun ha at on ya _t k_ ang _b _h sa ba na t_ ny _d _ha _s j oe _p _k la i_ _m ar m_ ah oe_ on_ ak_ nya ra pe go ur peu _ny ka as ke am ang_ me _l ut yan _nya _u um ngo ga ung gon _nyan ro ngon nyan _ta _a gon_ , ngon_ ,_ re eung di na_ ma da te reu _ngon _ng _ke _ngo ‐ ai keu ah_ meu w be eut ie si _me yang_ yang _ba hak P ure ._ . _P ureu ee _keu _na ai_ _pe at_ reun nd _peu nyang _di se wa _meu al uk asa reung in ata ung_ roe teu _hak _j eung_ ee_ le hak_ ul u_ _ur en ep ara pa us _na_ ureun _ureu _ure _be seu ban ja _sa ap c roe_ de _hak_ dro dr p_ eur han iep ub ih am_ um_ je ut_ droe ik _la nan ala ti ia ong ep_ _han tap eb il jeu eh li ab ug eul eug eub eu_ _te aw om he tan eum euk Pa _teu du _da ri _ma eh_ ue _Pa uga _tap euga ua ek Pas _r sai_ _Pasa asai_ sai ko _Pas B eut_ asai ih_ Pasai Pasa beb eba yo iep_ bu lam jeut jeut_ ad _ban ne beba _se _ka awa nt _at id and droe_ up _g _c ong_ mu oh eus a. nyo oh_ T _seu a._ om_ ag so ana mi pi ku ud keu_ _w tapeu neu apeu dan tape _T ape _tape ula yoe nda yoe_ bah ta_ yan_ ana_ lam_ _si _keu_ ka_ ra_ nyan_ sy nyoe gs euh nj _pi sia ebah angs _beba it eng bebah dum_ dum nyoe_ _le uh aj _beb ngs to _i tie ndum ran ndu bah_ andu man _wa lan tiep andum euna ndum_ una heu _Peu aba _pa ebah_ Pe ura bi uj im nan_ oi un_ _Pe aa lah Peu beu ge bak_ bak heun er _dr ara_ _ra anj _dro wa_ und asi kat meun _bu ok _je eun_ nga tu ok_ uka ji hai aan hai_ _Tiep yar _Tie libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ada.lm000066400000000000000000000032271520214632600177550ustar00rootroot00000000000000_ a ɛ e i n _n ɔ ɛ_ e_ m i_ a_ ɔ_ k h mi _k mi_ _h o l s b u nɛ _m nɛ_ _b _nɛ _nɛ_ _e _a _e_ g he nɔ _nɔ _he o_ he_ _he_ t nɔ_ _nɔ_ kɛ _a_ _kɛ _kɛ_ kɛ_ y ng , ,_ aa _ng _t lɔ aa_ bl p hi blɔ _bl _blɔ _s gɛ _ngɛ ngɛ j gɛ_ ngɛ_ _ngɛ_ _j ɛɛ lɔ_ ma _mi _ma ._ ts . _blɔ_ su ko blɔ_ _ts _ɔ _ko hi_ f _f w ko_ si _mi_ _ko_ _y ni _tsu ny tsu _ni am ya _l ɛɛ_ ma_ em emi ami _ma_ ɛm u_ _ny _p _w kp emi_ be sa la ɛmi d _si lo ɛmi_ ya_ si_ ami_ _be ee nya loo_ oo ɔm loo oo_ ka _kp be_ _nya _be_ _ka _g _hi ɔ, ɔ,_ _fɛɛ_ um _fɛɛ _ɔ_ laa fɛɛ N fɛ _fɛ _N fɛɛ_ ye _ni_ pe nya_ ni_ _nya_ je _si_ iɛ ha _je _ye mɛ i._ wo ɛɛmi ɛɛm umi F _F om i. ɛɛmi_ _Fiɛɛ _Fi iɛɛm pa Fiɛɛm Fi iɛɛmi Fiɛ Fiɛɛ _Fiɛ iɛɛ sɔ mi. ɔmi mɛ_ _ha kpa omi mi._ _wo bɔ gb i, i,_ ua ml _lo A _ɔ,_ laa_ ke omi_ _ɔ, _pe de je_ Nɔ umi_ pee _Nɔ im ak _je_ _Nɔ_ Nɔ_ ɔmi_ ha_ maa _loo_ _ha_ maa_ lɛ _maa _maa_ bɔ_ _pee ke_ _loo ba ah _A _kaa ahi kaa kaa_ mla ́ ɔ́ mlaa _kaa_ mi,_ _na al e, mi, lɔhi ahi_ sumi lɔhi_ _kpa na lɔh _gb _sa ɔhi ɔh ɔhi_ ku e,_ sum _blɔh _ji nɔ́ ɔɔ blɔh blɔhi to _nɔ́ ji _yem an ́_ yemi _mi._ A_ _hɛ ɔ́_ hɛ sa_ _yemi yem _mi. _ml _bɔ ee_ jɔ _nɔ́_ _jɔ _lɛ _mlaa nɔ́_ _mla pɛ sumi_ alo uaa_ mlaa_ tsua _tsua uaa suaa_ yemi_ ɔɔ_ K suaa _to _K tsuaa sua ih gu tsum _tsum tsumi fa ne imi _su _fa uɛ gɔ aloo ia bi _al jɔmi _A_ ihi_ _aloo esa ihi ɛ, es des eɔ ake _jɔm _alo e._ e. desa jɔm _jɔmi ɛ,_ aloo_ bu _ngɔ se eem _ad as eemi ade ad imi_ _bɔ_ ne_ H _d uɔ ngɔ eɔ_ _ade _ji_ ji_ hu _himi ades jɔmi_ _ades wo_ ane adesa ul lɛ_ ue B _H _ya _him _B him ia_ eemi_ himi _bu suɔ _we libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/af.lm000066400000000000000000000064731520214632600176240ustar00rootroot00000000000000_ 23602 e 8036 a 4087 n 3782 i 3726 o 3314 r 2951 s 2885 t 2749 d 2479 e_ 2118 l 1854 k 1741 ie 1670 g 1601 n_ 1447 m 1440 _d 1219 t_ 1143 er 1124 h 1124 u 1110 ie_ 1079 y 1048 w 986 s_ 982 _s 969 _h 956 di 924 an 922 r_ 912 aa 882 v 876 en 807 _di 807 . 790 y_ 747 _v 709 et 706 ._ 694 die 691 die_ 667 _n 666 _die 651 p 639 _m 634 _die_ 633 _w 632 ee 607 ge 606 _o 598 b 586 te 568 , 560 in 555 k_ 550 _e 550 ,_ 548 oo 516 et_ 511 de 509 el 489 _g 486 f 461 ar 451 ni 450 nd 442 an_ 440 en_ 437 _i 426 he 423 g_ 418 _t 412 oe 410 at 406 er_ 400 om 381 wa 378 _a 378 _b 377 _k 371 nie 371 _he 370 aar 355 _ge 351 es 351 _ni 348 da 346 m_ 342 ou 338 it 335 _nie 335 d_ 332 l_ 330 _wa 329 or 327 le 326 we 326 ek 324 het 321 me 319 _het 319 is 318 j 315 at_ 311 on 309 se 308 _en 298 ma 294 st 291 as 280 va 277 _en_ 270 re 270 " 269 ' 265 het_ 261 _het_ 260 om_ 254 al 252 ar_ 250 li 248 te_ 247 aar_ 247 _da 245 u_ 242 nde 241 ou_ 237 _l 231 be 229 _' 226 rd 224 _va 224 ig 223 ng 222 ns 221 ve 220 it_ 218 _j 216 _me 216 sy 215 ke 213 _sy 212 aan 212 van 212 _in 210 is_ 210 in_ 208 sy_ 206 _sy_ 206 'n 205 ro 205 ko 204 _'n 203 ra 203 'n_ 203 _'n_ 202 so 202 D 202 ho 201 rs 200 eer 200 ik 199 la 198 _te 196 _van 196 _ma 195 as_ 194 ui 194 ver 192 e. 192 der 191 to 188 op 187 van_ 184 ag 184 _ve 182 and 180 _van_ 178 ha 178 f_ 176 ka 176 ne 175 _is 175 sk 174 e._ 174 oor 174 _ver 170 ek_ 170 _hy 170 hy 170 p_ 168 _be 168 ri 168 ur 167 nie_ 165 _so 165 _D 164 si 164 ll 164 no 164 _in_ 163 _hy_ 162 hy_ 162 ed 161 ers 160 _r 156 ak 156 _ho 155 _nie_ 153 eg 153 nt 152 de_ 152 _p 151 _we 148 _is_ 148 ei 147 es_ 142 maa 142 wee 142 na 141 nder 139 a_ 138 ing 138 ew 138 S 135 lle 135 _om 135 _te_ 134 eu 134 ie. 134 wo 132 em 132 wat 131 _no 130 _" 130 vo 130 E 129 H 128 _wat 127 ti 126 mo 126 A 126 e, 126 _ha 125 vi 125 el_ 125 ter 125 e,_ 124 dat 124 eer_ 124 wat_ 124 le_ 124 ta 124 Di 123 dat_ 123 _wat_ 122 ie._ 122 was 121 ste 121 _H 121 _se 121 se_ 120 ul 120 al_ 120 _was 120 _om_ 119 _st 119 lik 118 "_ 118 _ko 118 _maa 118 lo 117 _to 117 ns_ 115 aan_ 115 nie. 114 _vi 114 met 114 _nie. 111 nk 110 _Di 110 - 110 _op 109 _oo 109 _on 108 ir 108 ord 108 uit 106 ens 105 _was_ 105 was_ 105 een 105 _met 105 os 105 _S 104 nie._ 104 ig_ 103 _sk 102 op_ 101 _ek 101 _wee 101 ir_ 101 met_ 100 _met_ 100 rt 100 ik_ 99 end 99 nd_ 99 gt 99 ond 98 ot 98 _aa 97 og 97 vir_ 95 vir 95 _ka 94 hu 94 _mo 94 _vir_ 94 _vir 94 _dit 93 kr 93 am 93 ol 93 dit 93 _ek_ 93 ki 93 sa 93 _aan 92 man 92 jy 92 ng_ 92 aak 92 lle_ 91 _hu 91 _na 91 _vo 90 ewe 90 of 90 jy_ 90 _dit_ 90 dit_ 90 _jy 89 der_ 89 jo 89 _f 88 _u 88 sie 87 _dat 87 _jy_ 87 daa 87 do 87 vr 87 wi 86 ry 86 _dat_ 86 eur 86 rs_ 85 _jo 85 _wo 84 _ne 84 jie 84 ji 84 pe 83 moe 83 my 82 ull 82 Die 81 maar 81 _hom 81 ulle 81 _maar 81 hom 81 _uit 80 _ui 80 ges 80 raa 80 or_ 80 ies 80 jou 79 _la 79 maar_ 79 ulle_ 79 _daa 79 Die_ 79 daar 78 _daar 78 ien 78 _my 78 _jou 78 ok 78 il 78 lik_ 77 sta 77 _Die 77 ur_ 77 ga 77 ag_ 77 kan 77 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ak.lm000066400000000000000000000031071520214632600176200ustar00rootroot00000000000000_ a n a_ e o ɛ m i _n _a w ɔ s y e_ b k h r an ɛ_ u o_ d f ne yɛ wɔ _w ma na ne_ _wɔ _s sɛ _ne _m ho i_ bi ra ɔ_ _ne_ n_ sɛ_ ar ia _b de ra_ aa _k ara _h fa _sɛ ara_ _ɔ _sɛ_ t . ._ aa_ , ,_ _ho wɔ_ yi p _an bia iara _a_ iar an_ biara no biar mu naa ky so am iara_ as _o de_ m_ ana ny _no no_ naa_ fa_ ni _wɔ_ ɛf u_ _ana ad hy man _no_ A anaa _anaa ɛfa ma_ yɛf _bi anaa_ _mu _ky ɔn yɛfa yɛ_ wa kyɛ pa ɛfa_ _kyɛf hyɛ _A kyɛf kyɛfa _kyɛ _ɛ yɛfa_ w_ ho_ kw kwa di re ah mm ye su _ho_ ab na_ mu_ en fo so_ _y _ah om ob ka ns _mu_ ɛd or ua ɛde man_ wan kwan di_ ɛde_ _ny O of ba aho bɔ _aho ɔd ya _ad sa _ob ama yɛd yɛde_ bi_ _O yɛde in _na hyɛd _mm Ahy _Ah Ahyɛ nn hyɛde _Ahyɛ Ah Ahyɛd _Ahy on ip wan_ kwan_ nip ipa ko nipa nk pa_ _so nya yin _ma obi _obi ro _na_ _bia at oro se _as _ama _Obi _Obia Obia Obiar Obi _Ob Ob er ɔde mma _am _ns nipa_ _biar ipa_ nyi wɔn _wɔn g te sua o. o._ ok ina yina ɔn_ dw _yi em uw _on om_ im ak ku ase ɛm _d ea _bi_ _nn a._ adi _f _so_ aman _mma es a. hw ya_ ea_ _nyi fo_ gy re_ oni nya_ bɔ_ _ab ade ow bu okwa yi_ af wɔn_ okwan nni _hok hok ɛs hokwa nyin _wɔn_ ua_ si ɔm nam hokw okw us we _hokw ofa pɛ ow_ ka_ _p ɛn a,_ a, Ɛ _e obiar _obia usu _kwa _kw am_ obia ay adi_ nea nea_ _oni ye_ _yi_ wu mf mar um be M som ɔman ofadi ti wum fad _ɔman nyina _ahof _Ɛ dwu ahof hof ɔde_ ɔma uma _ma_ adw dwuma _ɔma ofad ahofa _ɔm wo hofa dwum hofad wuma uw_ fadi bo n' mmar _mmar ' ta _n'a _bɔ _n' _t nh _aman et 'a eh n'a asɛ mara _ade ere _yɛ _nk horo row_ N _nni horow to _kwan aso onip row ɔne hor mfa onipa ro_ orow libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/alt.lm000066400000000000000000000046021520214632600200060ustar00rootroot00000000000000_ а и р ы л е к т н о у д ј _т м _к а_ ӱ г ҥ й б _ј ар з ‐ ла ӧ ын п ч та э ри ж е_ ҥ_ с _б ја и_ ер _а ал ы_ _ја кт _л ,_ , р_ н_ ны _о . ._ ик га ан _та ай ки ин да ла_ ап ш ур нд ор тап ол ка ле к_ эр рик де эри _тап _ла _ла_ ‐э _ки п‐ на ды он йы ыҥ лу икт эрик рикт тап‐ ‐эри ‐эр п‐эри ап‐ _тап‐ п‐эр ап‐эр бо тап‐э п‐э ап‐э ыҥ_ жи _э те ти ‐эрик ту ке м_ _у иж ра эрикт й_ ижи жы ре аҥ _бо зи ры _К рг К киж ек кижи аж _киж _кижи ул ык ир ныҥ ил тӱ ажы о_ ктӱ ныҥ_ ле_ ына ни ыл _ту _ка ый айы лг лар ба иктӱ зы ери риктӱ ажы_ жы_ бол им јар ру _д лы рга из _бол чы рл Ка иҥ _Ка иҥ_ до ‐ч ц _учу да_ чу ктӱ. _уч ци ди ктӱ._ тӱ._ тӱ. ӱ. иктӱ. уч ӱм учу ӱ._ учур _учур изи ар_ чур лу. ок ый_ ӱр у. _ти Кажы_ га_ п_ у_ Кажы Каж _Каж лу._ _Кажы ой ым у._ ам ез ме кижи_ зе жи_ не им_ ижи_ де_ _‐ _ке _‐ч изим_ _тиз ло тизим аа _тизи ынд изим ары зим тизи тиз зим_ _јай йым _он рлу айым јайы учурл јай чурл _де урлу урл ге _јайы чурлу јайым _ле_ лд нды ара арг _ле ен то рын ад эм ниҥ ниҥ_ _эм ан_ йд оо _эме эме езе аҥ_ урлу. рлу. ын_ нч оло рт тк ӧз _јар дӱ рлу._ је ган я _ӧ с_ рд _те лга йын арга јо ли алы чи зе_ мез рин _ал ула _эмез мезе_ мезе ыны зын _и езе_ эмезе эмез ед аз ӧр рӱ оны ыныҥ ин_ _је ер_ ия ‐т гы кер ини _ор наҥ_ са ция иниҥ би чи_ ынаҥ ири ерин еҥ наҥ ере ынаҥ_ ас иниҥ_ аци ‐чи_ _О ак до_ тур ала ст ац ‐чи _ай ок_ нда тер _би О лык ык_ _‐чи ‐ј _‐чи_ иш кӧ ктер ыр ми јӱ ко мы мд ында ыныҥ_ кте кан рӱм лор ел _с анд ӱ_ а,_ боло ация _ба а, _боло ор_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/am.lm000066400000000000000000000056361520214632600176330ustar00rootroot00000000000000_ ፡ ፡_ ን ት በ ት፡ ት፡_ የ _የ መ ው ም ብ አ ለ ነ _አ _በ ም፡ ም፡_ ይ ሰ ር _መ ና እ ል _እ ማ ተ ያ ው፡ ው፡_ ወ ። ና፡ ና፡_ ።_ ግ ች ረ ገ ን፡ ን፡_ መብ ስ _መብ _ሰ _ወ ደ ሰው፡ ድ ሰው ዳ ሰው፡_ ነት ብት ብት፡ ብት፡_ _ሰው፡_ _ሰው፡ _ሰው ር፡_ ር፡ መብት ቀ ሚ ው።_ ው። _መብት መብት፡ _መብት፡ መብት፡_ አን ች፡_ ች፡ ፈ ከ ሆ ባ ጽ ወይ _ወይ ይም _ወይም፡ _አለ ይም፡ አለ ወይም _ወይም ወይም፡_ ወይም፡ ንዳ ይም፡_ _ለ _አን ል፡ ል፡_ ራ ለው ጽ፡_ ጽ፡ ክ ዱ፡ ዱ ላ ዱ፡_ / ፤ ፤_ ነት፡ /፡ ያን /፡_ ነት፡_ ንዱ፡_ ንዳን ንዱ ለው። ዳን ለው።_ አለው _አለው አለው። ንዱ፡ _አለው። አለው።_ ንቀጽ፡_ ዳንዱ ጻ ዳንዱ፡_ ንዳንዱ፡ አንቀ ንቀ ያንዳንዱ ቀጽ _አንቀ ቀጽ፡ ያንዳን እያን እያንዳን ንዳንዱ ንቀጽ፡ አንቀጽ፡ ቀጽ፡_ ዳንዱ፡ እያንዳ ንቀጽ ያንዳ እያ _አንቀጽ አንቀጽ እን _እያን _እን _እያንዳ ታ _ነ _እያ ህ ጥ _የመ _፡ የመ ቶ _፡_ ነጻ ሳ ጠ በት ኖ ንዲ ዲ እንዲ _እንዲ ሥ _ማ _ከ ኛ ድ፡ _ነጻ ቶች ድ፡_ ሁ ቅ _የተ ዊ፡_ የተ ዊ ዊ፡ ማን ቱ ሩ ኀ ሉ ብ፡ ሰብ ኑ ሕ ትም ብ፡_ ፩ ፪ _ደ _የሚ የሚ ጸ ፍ ካ _ተ ነ፡_ ቻ ነ፡ ሆነ _አይ _የማ አይ ዘ ነጻነ ጋ ጊ _፩ _፪ ብረ የማ ዓ ጻነ ሉ፡ ቶች፡_ ሉ፡_ ቶች፡ መን ሆነ፡_ _፪/፡_ አገ ብቻ ሆነ፡ ም።_ ዜ ፩/፡ _፩/ _ያ _ይ ም። ትን _፪/፡ _፪/ ውም ፈጸ _፩/፡ ፩/፡_ ፪/፡_ ፪/፡ _ማን _፩/፡_ ፪/ ፩/ በሚ _መን _በሚ _ነጻነ ዎ ሥራ ትና ቸ ትና፡_ ቢ ሮ ቸው ደረ ኀብ ትና፡ _ሁ ኀብረ ስ፡_ ትን፡ ዎች ዩ ብቶ ሆን ግ፡ ውም፡ ግ፡_ ሙ ስ፡ _ቢ ውም፡_ ቃ ሎ መብቶ ትን፡_ ፲ ብቻ፡ ያለ ኛውም፡_ ፳ _አገ ወን ቱ፡ ብቻ፡_ ኩል ንም፡_ ማንኛውም ንኛ _፲ ቱ፡_ ኛውም፡ ንነ _፳ ንግ ንኛው ኩ _ለመ _ለማ ለማ ንኛውም፡ ለመ ለት ኛው ንኛውም ግባ እኩል ቤ ንም፡ ማንኛው ኛውም _ያለ _ሕ _ል ማንኛ እኩ ቻ፡_ ረት _ው ቻ፡ ንም ለት፡_ ብቶች ጣ መብቶች _በተ ረት፡ ራዊ፡ በር ጅ በት፡_ ዝ ልዩ በተ _ክ _መብቶ _እኩል ሱ ነቱ ለት፡ ኔ ረት፡_ መንግ ሞ ህን በት፡ ደህ ራዊ፡_ _ሥ ራዊ _መብቶች ጸም ሆን፡_ _እኩ ሆን፡ ሁሉ ጠበ እኩል፡_ ደህንነ ፫ ይነ ድር ጋብ ዎች፡_ ኛ፡_ ንጀ መጠ ዎች፡ ሚያ በቅ ነጻነት ጀ ኛ፡ ዚ ኑ፡_ _ድ _ጋ ሰብ፡ ኩል፡_ ኘ _ዓ ነው ታ፡ ወንጀ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ar.lm000066400000000000000000000044251520214632600176330ustar00rootroot00000000000000_ ا ل و ال _ا ي ن م _ال ر ب . ت د ع ه _و ن_ ف ا_ ك ج .. ة ح أ س _م ._ ق ة_ ه_ لا ْ _أ ان _ف ُ _ب َ لم د_ ول ي_ ى ى_ ... وج _ل _ع ل_ وا جو ْ. ص الم _الم ..._ .._ ث ود ذ ش من وجو َ_ في لا_ جود ر_ لى_ لى ان_ وجود لو م_ _ت ِ _من ْ... _وا لع الو عل ْ..._ ْ.. ين الع _في ز ات _ي _الع ُ_ _ك _الو من_ _ان مر ء في_ يا ب_ را ،_ ِ_ ، ض _في_ تب _من_ لوج كا لي ت_ لوجو ّ ون الوج اء جود_ أح _أح الوجو له ود_ ها حا ذا _ر على_ وجود_ على رب لوجود عر _ان_ او اول ط رت لت بْ أحا _الوج أحاو با وال _ول اد _وال حاول _أحاو _أحا أحاول _،_ حاو _، ني بي _عل لن ته ما -_ - مرتب نا _. ها_ مرت _._ _- _-_ بة ول_ _ح رتب دا له_ ء_ ك_ قي تبة اول_ مرتبة ية بل ور ده الت خ رتبة الا رتبة_ ين_ عرب ير بة_ تبة_ قد ربْ لعربْ لعر العر أن لك حد ون_ لعرب _على_ _العر تُ عن بْ. _لا حاول_ ذات العرب _على ية_ عربْ إ اب ئ سا نو كو المر لل يت _ش لم_ _المر اع مو لمر _الا ته_ اج ٍ _ق س_ ائ جب ام اجب_ كون واجب_ لَ _لا_ اني سي واج سم لَ_ يس ال_ _ولا عي وص عا جب_ اس ير_ _مر واجب اجب _بل الن ولا _بال وأ أع اك وق بلاد نت نف ضا نه كون_ بْ.. ثل كل ولا_ _ذا ذاته المرت دة ذاته_ ور_ بال بْ... _ولا_ _الت يه _الل _س اء_ ات_ بلا _وأ _ذ صو ربْ. _بلاد لاد _بلا غ لمرتب _ه بن لمرت عربْ. _ن _ذات اته_ لله ْ._ _با اته _إ وم الل الوا موج _الله نْ لُ اف _يكو لر قا عين ست يكون موجو ليس ده_ لُ_ _وج _وص دي حم الواج بين _الر _يك مس مُ لله_ ٍ_ عد يل _الن عق اش يكو يق الر تُ_ _كا شي _يكون لوا ار موجود يك هْ _ذاته ع_ جا الله فو وب _عي رس دة_ لواجب يكون_ لواج رك ف_ كان لص لش لث زا ياء ساء لعق انت علم العق ما_ قد_ لف الله_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/arn.lm000066400000000000000000000030201520214632600177770ustar00rootroot00000000000000_ e a i m u k l v n i_ o y g w _k e_ ñ c p el u_ _m t me f r le a_ y_ ñi _c ñi_ ka m_ _p ce ge ew _t _ce ._ . z pu pu_ en ey _f ea ay ta vl mv ki n_ fe ka_ _ta w_ _mew _me mew _ñ ci _K _ñi_ K _ñi vle am ,_ ce_ , ae _ce_ kv _r _ka j l_ ew_ el_ añ ey_ _mv vn ael _fe _pu _pu_ _w um om x ci_ añi _ka_ añi_ mvl me_ om_ _mvl em mvle _mvle _tañi tañ _tañ tañi_ tañi ke mew_ zu ru _mew_ _kv tu ko _z gea _ru ug ael_ gu ume _n _ki rum rume ma " _rum eae iñ _rume _( ( pi ) _X X Xo _Xo eael vf E )_ gv ie ley vley s ele ley_ _zu ay_ gvn vley_ M _M no ij lu ugu aw _ko eg vm mvley zugu en_ zug la fi mu we elu _x oy _zugu wi pi_ og am_ _zug ni _wi le_ gu_ gk oy_ ya ac Ma _Ma kiñ eael_ za kvme _kvm _kvme em_ kvm vme ne kom _kom pe geae _pe fa kom_ ume_ geael lu_ _kom_ rume_ fey nie C aci ke_ _Xoy_ Xoy tv _C Xoy_ _) ri r_ (_ _)_ elu_ _(_ _Xoy ua Kom_ _Kom_ ig _tvf _tv _Kom _Ko Ko Kom tvf kvme_ im vme_ fele vfa oki _fel oge fel mo _fele ok _e len gel _E vn_ ag okiñ gen ap vr ugu_ gka on apu _kim zugu_ cem P kim faci_ xa fac vfaci ñm faci _cem _mo aci_ vfac igk jk ep _pi igka ta_ _g ijk mog ñma moge _we or ar _mog _ta_ ra na _cem_ cem_ _moge pepi_ epi pepi _pepi wv ñ_ epi_ ari pep _pep fij age ku "_ un Ce Mar _Ce iñ_ felen nor elen lea ak tvfa Mari_ mage _eg nt Mari _tvfa apu_ su _nor _Mar ri_ ari_ mag _no _Mari ñmage lel tvfac ntu vza vz wig is ñmag isu _a wigka wa _wig vzaw ñe _kis ela wigk _fey okiñ_ _wigk U ec in zaw kiñ_ kis cu eam ege lay kisu _kisu wen nor_ _i or_ ij_ n, aya _nor_ fij_ elay e._ ek n,_ j_ _fem I eay libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ast.lm000066400000000000000000000030121520214632600200070ustar00rootroot00000000000000_ e a n s i o r l u c d t a_ _d s_ es e_ m en p _l u_ de n_ er re y os _p _de _a ci on os_ ,_ , la es_ na de_ _s y_ al _y ie nt _e _de_ so _y_ h la_ b ec l_ _c o_ _n se á _la _la_ co _a_ te le ac ti _t f li un ra rec r_ el q ch dr qu ar ien ech v g í ent pe me ' ne en_ ta ue ó rech lo cu rt in _dre dre _drec _dr drec drech hu _so ón . ._ ll na_ ic aci am _o nd les _pe _co an di ió tr _q ri _qu ona ión que _m _ll x los st to io ia los_ chu pr id per á_ ca echu _per nte el_ ma or ción ció om hu_ ro mi rechu rs chu_ ol ón_ tu echu_ _que _lo les_ tie ers da _i ión_ _f _d' ion ue_ d' _se A al_ _ti tí _pr que_ lu _tie ni _pers _que_ _los_ po _los con ción_ tien ib son rso cio as pers res _r cion erson rson sona _tien nc rsona perso erso _en _es ul cia cul T er_ _A _T lu_ To is men _lli nes a, lli _na _To a,_ oc rtí tíc _Ar Artíc tícu culu rtícu íc Artí _Artí rtíc culu_ llib ulu_ _o_ tien_ ente lib ien_ Ar _Art dá Art _re tícul ícu ícul _llib ulu ículu tu_ oa_ oa pro nci em iv se_ s, si be no s,_ ale sona_ ales ona_ so_ ce _pro un_ _so_ ho _in acion pa acio one ar_ ones ici _Toa iones ione br ació ment _Toa_ ient Toa_ ns ación Toa tra nte_ it 'a te_ ber gu at rá _u ua _h ig vi z et ur enc del ot sc ra_ ual sa ert ru nac cione ibe _v ente_ bert im enci _del nu liber llibe _po mie libe tá mo nal _un ye nes_ iu _ne iber ibert _el es,_ com hos echo echos ga chos _pa fa hos_ chos_ es, recho _com cho mu man ones_ ase bl mp ami naci ed idá ter _nun _di onal ome est ve esc ut nun _nu mient _en_ _le ncia libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ay.lm000066400000000000000000000031101520214632600176300ustar00rootroot00000000000000a _ i k n t s h p j u ka m r a_ pa q an ak na at ha ap ta ñ w as aq ar ña ma apa y e ja c ch _j _m jh ,_ , nak si aka ki _a l naka am is ata añ . ._ ' qe ti ana _ja aña in asi qa _ma i_ aki aqe ni ñap 'a ay _u ñapa cha aw ru anak wa it s_ A _k jha ya w_ anaka sa un a, T kan a,_ rk ark mar _ch h_ _c iw paw uk _T n_ rka pat aru ama arka hat sp tak kh ir aqa _ar añap jaq ani mu _jaq spa jh_ iw_ ac ach una _w _wa jaqe _t ä _jaqe kap añapa ra t_ taki atak pi _mar o e_ qe_ aqe_ hi marka mark kas kis _mark mp qa_ _y ataki niw aj kapa ina hata us pan 'aq ati ip akap niw_ pj akis _mu 'aqa nakap iti _ta _. _T' _i aqa_ T'aq 'aqa_ _may _T'aq T'a may jhat _ya _T'a _._ T' _uk ayn st yn ut T'aqa jhata apat u_ iñ at_ apaw ñapaw amp na_ _kh pjh ti_ jan acha ha_ pa_ _jan tä _mayn _mun ayni mun mayn yni li kana iña arkan rkan i._ mayni i. kanak an_ ka_ ru_ oq ajh akapa hit w. ñan _taq ll sk w._ taq isp uñ ej hiti inak ejh isi ispa p_ _muna atä h' en qen muna N sis aw._ qh rkana aw. oqa mpi rus siñ ns ejh_ aniw pata kam ch' _aru lu rj han paw._ paw. aqen al qha _s ki_ tj ñat pjha nk kañ asp sin i,_ aniw_ i, asiñ ham ri uka ku _am _khi apan is_ khit spaw apata khiti he aru_ äña h'a ispaw s,_ _uñ ñata _khit J s, uy äñ ita yas khi ji hañ _q aspa täñ täña täñap _in _Taq äñapa Ta ch'a sti kham ur kaña _M _J siña kispa arj Taq asiña ma_ äñap ska la tap M sit tas inaka kisp sa_ kha _Ta ñatak qat ;_ yasi iri jaqen th akan kamp atäña tha ama_ as_ sna atäñ U ara ampi yat ; nka sn _p _l ñapat kasp kañap patak _ji arus il kat sti_ haña apa_ rjh asin tis ñj eq rjha libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/az-Cyrl.lm000066400000000000000000000046201520214632600205470ustar00rootroot00000000000000_ ә а и н л р д м с г ы т ә_ у ј н_ ү ин һ әр в к б _в ш вә р_ _вә _һ дә а_ ма ар о _вә_ вә_ лә з е ла ил мә и_ ын ал ир ан гу _б _м на си әт _о ун да ад ди ли х _а дә_ лар _и ја лм ол әр_ ни ы_ ин_ ти ән _ол ,_ , һү би ас уг _т тә _һү һүгу һүг үгу _һүгу _һүг үг гуг үгуг һүгуг . лы _д ._ әс г_ ик _би ө ри ра ләр нд на_ шә аг ф сы _е р._ _ш _с р. _г ми _шә иј һә ры ны јә лик _ј әк бир мал рә ан_ лма _һә ҹ _бир үн әм _тә асы ир_ әј әх Һ ч М ам ини бир_ _бир_ нә гл к_ аз _Һ әхс шәх хс за шәхс _шәх _шәхс _ә ки лары у_ ары гла т_ ғ са дд дир глар гугу али угу үгугу кд әл илә уна га _ма _М ын_ бә јәт _ја ај уна_ ддә әри икд лу ара әси м_ адд ликд Һә _Ма _мали с_ ән_ Мад јј мали малик Ма Мадд Маддә аддә_ әти рин аддә алик _Мад _Мадд ддә_ _мал Һәр _Һә _аз иш нин ет дән мү Һәр_ л_ јјә рл _ө мәк ијј _Һәр ијјә _Һәр_ _мү зад _мә тин син әрә ыг ни_ аш инин ндә азад нын гун әт_ рын _азад ләри ыны ларын арын олу _аза аза үн_ нда угун әз нс лыг әд ну сә илм _ет ијјәт еч гугун _га јјәт кди икди тм кә ликди нин_ ст лмә кдир ји Б икдир әрин ш_ гуна_ гуна аликд _олм ир. глары та _олма инд _к ләрин угуна индә аг_ ир._ _Б ҝ илмә ына олм олма инин_ дир. лә_ олун дир._ мас дл сын әһ лун _олу _ү _олун шәхс_ хс_ масы әхс_ һәр әк_ ды әтин _һәр лд задлы тмә длы задл адл азадл ја_ әми ид _ин асын нл адлы з_ бәр мәк_ ит нун _н әја нын_ һа нм он етм инә _етм маг етмә өз аһ _етмә да_ сы_ дан нә_ ар_ фи ду ына_ ыл си_ лара ах _ҹ ҹә рлә _он ат еј ва раг кдир. ғы дән_ им ун_ ги араг әра иф ама аф илә_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/az.lm000066400000000000000000000032011520214632600176320ustar00rootroot00000000000000_ ə a i n l r d m s q ı t ə_ u y n_ ü in h ər v k b _v ş və r_ _və _h a_ də ma ar və_ o _və_ lə z e il la mə i_ ın al ir an qu _b _m na si ət _o un da ad li x di _a də_ _i lar lm ya ər_ ol ı_ ni ti in_ ən ,_ _ol hü , uq bi as _t tə _hü hüqu üqu üq hüq _hüq _hüqu quq üquq hüquq _d lı ._ . əs q_ ö ri ik _bi na_ ra nd lər şə aq sı f _e _s r._ r. _ş mi _şə _q iy hə rı lik _y nı yə bir ək an_ mal rə lma _bir _hə ün c əm ası _tə ir_ M əx əy ç ini _H am H _bir_ bir_ k_ nə ql şəxs əxs xs _şəx za şəx _şəxs az ki _ə ları u_ qla arı ğ dd dir t_ sa kd ququ ali uqu qlar üququ una ilə qa əl _M _ma bə ın_ _ya ay ddə una_ yət əsi ara lu likd əri m_ ikd add ddə_ _Mad yy Ma _Madd _Hə Hə _mal _Ma addə malik mali ən_ _mali rin alik Madd Mad əti addə_ s_ Maddə Hər mü _Hər l_ nin yyə iş _Hər_ dən rl Hər_ et _az _mü zad mək iyyə ərə _ö sin iyy _mə tin _azad ıq aza inin ni_ nın qun _aza olu ət_ aş azad rın arın ların ını ün_ ləri ndə nda ilm _qa eç nu iyyət sə əz əd ns yyət ququn lıq _et uqun ərin quna yi ikdi ş_ ikdir alikd kə kdi nin_ lmə st tm likdi quna_ B kdir _olm ində qları ind lərin ir. aq_ olm _olma ta ına olma _k g ilmə uquna ir._ _B dl əh lə_ mas dir._ lun inin_ dir. olun sın _hər xs_ şəxs_ _olun _olu əxs_ ək_ ması dı _ü hər ətin ld adlı ya_ nl zadlı asın azadl əmi zadl _in id adl dlı tmə z_ əya nm mək_ nın_ it bər _n nun ha on du da_ ına_ ah _etm _etmə maq öz nə_ etm sı_ etmə ar_ fi dan inə _on raq ğı rlə ıl un_ kdir. qi dən_ at ax lara va araq im cə ey _c si_ ının_ nma ının üd dan_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ban.lm000066400000000000000000000030471520214632600177700ustar00rootroot00000000000000a _ n an i e g s ng u k r t m n_ p sa in d g_ ng_ l h w ma ang a_ _s an_ _p ka ing ak _sa _m pa san ing_ o ar ri ne _k ga e_ b _ma en _n ha ad la j ta ra al _pa ane da rin as ring ring_ ni , ,_ at y ane_ ne_ na wa un er ang_ ke _san k_ sane sane_ h_ i_ we _r hak _sane tu _h _ka ia di _ri nga - . ._ ah ja ak_ _t _ng wi ya _ha r_ _ring hak_ te _rin ik _hak nt am os ba ir aw ur lan _ke in_ eb ara _j ut _ja man ge si pu s_ _w ay _l du uw pun lu asa P _P uwe on li gan lan_ _hak_ nin ma_ pan pe mi ap _la iri alu S ui _lan jan lui _jan ag alui adi _S adu aj aluir ih uir luir Sa _Sa _u os_ ti wan _mad us _pe mad _lan_ yan kan _d n,_ tan madu duw irin iring _madu n, duwe uiri maduw anm be uwe_ janma uirin ur_ aduw we_ duwe_ _janm nma anma janm nm _a aduwe luiri ika awi ning gi _tu nu _man nge tur ki gu ning_ c re ih_ nd tur_ _nge Pa _tur id eng anu ngs nte anma_ _tur_ uk nma_ gs _Pa wang ka_ ani en_ ana beb ra_ ian angs ek anga aya nan Salu gsa ngsa ah_ Sal gg bas ngg ao _Salu Salui angsa uta _Sal ala il ca se _da pi ew t_ ebas asi eba _ne beba an,_ apa an, aka gar asan bebas ten lih _pan aha ab nten pang ama ngan aos_ _Pao Paos ebe are da_ _Paos aos _i Paos_ Pao lih_ han _nga ro basa _wi aa _ut san_ je oni un_ ebasa bu ent nik _pang ata aje uni ku ep basan keb manu _ta aki onin ayan wia jeron _wiad jer jero wiadi kebeb oning aan iadi anus nus eroni eron kebe ronin ron roni _manu wiad iad saj ero ny ebeb unik _wia em _puni _pu _saje adin_ saje ajero din sajer puni _pun adin _saj ajer l_ iadin _uta punik ol din_ a, eg a,_ sak ip nten_ me ten_ ru gk manus usa libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/be.lm000066400000000000000000000042231520214632600176130ustar00rootroot00000000000000_ а н р е i к ы л у я с т д а_ о м в ц з . на г п ка ._ ра ч i_ э ал у_ ар ан я_ та , б ,_ ва ы_ ш _с ла ь й _д ле га _а ад _п ры да _у ен ты й_ е_ _г ны _н на_ зе _в - _б ас ам _i ав ро аг _у_ _з па нн ск х ю _м не дз _i_ _к А ыя пр ст ак ын iк ль ня нi лi за аз ру ет ж ян ку ля ай _М _А _я нс ага ат ай_ М але га_ ага_ ме _на ала " _па тр ер кал кi м_ кт ава вi дзе нск ана В го ац сц а. ) о_ iн _ад цы ца а._ тар ма цi ау ь_ ска ча _ка са р_ _._ як _га _р _т _пр _за ве ся ны_ да_ др мi бы _. рэ ара он оу _да ек и лек _У ым ыл ая ло нк нт пра )_ пi ары _на_ та_ рн х_ У сi шы кр ая_ ел ван ец ста чы _бы ае I _э _П iка яу эд ( iм газе _газ _газе _I азе _) вя _( iч тро ня_ аш ор газ _)_ ов аван П ран ун ля_ ар_ дак вар _да_ ыян св черн _Я ык ктрон трон эл ' ект ектро но нага_ нна -- iл ку_ няу -_ Ал Ве был рыя онн _- ронн iя эдак ктр кта сан лi_ _" д_ элект ап ктро _эл чер элек зе_ лектр мп ерн _эле _кал нска ктар сцi Вечер ечер ач ечерн Я ам_ ектр Вече кс _--_ дзе_ тронн наг Н эда Веч Б ты_ зет ече лект _Ал еч ук ада рон _ва ла_ _элек _был ус --_ нага че вары эле _-- рав уку каг _ш кай ний_ На ий_ ка. _ч ннаг ыц _Р рус _В _Н яр эн эм _Б кра черни у,_ нд ни дакт лару нц кага_ _Мин ныя Минс нь акта лар _для .. _вар нiк i, _пра i. янт яна о, су (_ бо ння ць рни цц це янта_ дл _Минс ларус янта _го тэ к_ _рэ ерни вы цца ана_ ронна не_ ндр зеты_ _як Мин для_ _для_ елар Бел рыян libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bem.lm000066400000000000000000000030331520214632600177660ustar00rootroot00000000000000a _ u i n k l a_ o m e b s w t ku u_ y o_ wa al _n an _u uk p la f ya c li in g ng ns e_ il ul _i ka _uk am bu mu ik h uku sh _a i_ ak na la_ ba ci _m kw _uku mb pa _b ta sa at _k nt wa_ _mu , ,_ tu un kwa ali mo fy _c shi no hi ko amb um mo_ ya_ _p d lo sam ab nd _na samb ula _pa on se _y nsa ._ . fya _no mbu _ya nga ga le sambu nsamb nsam ambu ata bu_ _ku ta_ _in nse mbu_ ntu ambu_ _f kul ala _ba ma ok ang ins aku om lo_ kwata wat li_ wata kwat ut nse_ se_ _ins ata_ gu ngu ili _nok nok alo wata_ wi bi a,_ ca ing _insa is insa ika tu_ a, lw ntu_ it lu fi us up nan _al ngu_ insam af ub angu ha I sha gu_ _ca angu_ _nan mu_ ala_ _nang nang ila po nangu oku ap _noku ula_ _I noku yak ikw ti _mu_ im ne cik we lik _s en _um ikwa alo_ lwa na_ lin alik el likwa yal untu unt ku_ likw O fw uli ikwat ana alikw kal Ic _ci _Ic nga_ _yak ish ga_ _fy _ali ka_ komo_ omo ikomo lil komo _Ici Icik Iciko cikom iko ciko ikom Ici _Icik omo_ kom A inga aba if yo _fya as amo ukw fyal kan nk kup ila_ shi_ _sh ba_ ulu hi_ Onse aka ling _Onse _alik amo_ ukul le_ _l _On Onse_ _Ons On _O ons Ons onse and kus po_ umu akw a._ cal a. yaku ile nshi kut ny nsh _yaku uc to mi mul calo bal mbi linga ung ukwa sha_ ile_ kub _if _cal ek nka mun ha_ uci ama untu_ _calo te bul cit any _bu bo kala we_ muntu munt ko_ lwa_ ilil _ne ic yo_ _ku_ uf su abu ly du ton _fi ali_ ana_ ndu _ng ay calo_ pan cin _ka tun fya_ ishi ant fyalo nda kwe _ns _ab _ukw kuc ify yalo kula ban da ne_ _mun cil _pam ol pam _umu ukub ngan fwa kuli tan _bal gw no_ onse_ kuci gan _e ngw ans _ukul wil ti_ pe libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bg.lm000066400000000000000000000046201520214632600176160ustar00rootroot00000000000000_ а и о е н т в с а_ р д и_ л к о_ на п _н е_ _и _п з б ра _с _на ва ,_ , пр ст на_ ни ч я во то _на_ _пр м _д ен ъ у ав ов _и_ но не ан да то_ г та от те ит _о рав ат ж об да_ ве ек тв _в ре ли _да пра ств прав _да_ се ос од _ч за _пра _прав ите ва_ ия ._ . ле де т_ н_ ри _т ц _к щ ени ес _з им ки ви ед _за та_ _б по ван _р ко ото ка ки_ ен_ ак ове _не но_ ди ие _по не_ ава ет ил чо чов чове во_ ане лен _чо _чове ма _чов й право св аво раво ро ци _св ото_ ни_ те_ аз лн ич сво си ест век _сво ите_ овек човек има _им тр из а, ост а,_ или ят тво _има бо ани ство лен_ съ ние вот раво_ _м _ра аво_ ват ли_ _е или_ в_ ма_ _B ел B Bс _в_ еки еки_ вото _об _Bс секи_ секи сек _или_ _или _има_ Ч ане_ _ил ла има_ ване х _Ч Чл при Член ова ъд _Чле че Чле _Чл Член_ _Член ето ин _се ез ме ата к_ ац _своб вобод о, Bсеки свобо _Bсек _Bсе до Bсе своб Bсек обод бод воб ал о,_ обо вобо аци ър пре ето_ оди го ат_ _при бе ред ек_ раз овек_ ар век_ ол _бъ _съ _у жд ата_ _се_ лно ти _ко бъд бъ се_ _бъд _ос ния ъде бр _от еств _за_ ие_ ас _пре ще за_ ята вн я_ е, е,_ _е_ ой _тр дъ ря мо вото_ тел ег права ру яв рава нит ия_ де_ ия, же ване_ я, ия,_ вата _бъде он бъде ор га я,_ про ият дн жа алн ран твот твото бщ и,_ бв бра _ка ение бъде_ еж общ ява от_ ните ъде_ и, ствот ция _нег нег вата_ ден ята_ ск его зв него нов _от_ _него _из как _про ато_ зи ш ато _до въ O ряб ив _тряб вен ябва тря ществ чи бва_ яб трябв бва ябва_ пред ябв рябва рябв _тря щес тряб _де щест кл ация рж нац ми ено ърж ид ност кв държа дър libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bho.lm000066400000000000000000000063641520214632600200050ustar00rootroot00000000000000_ ा क े र े_ ् _क ि स न के _के के_ _के_ _स त र_ व ह म ा_ य ल ं ो प ब ज द ी _अ अ िक आ _आ _ह च ार का न_ _म ु ओ रा ्व ध ।_ । ार_ ग _ब वे य्व य् ष धि कार ी_ िका धिक _ज घ कर धिकार िकार धिका _प मा कार_ ओर_ ओर आओर_ ति आओर _आओ आओ िकार_ _आओर _आओर_ त_ ं_ _अधि _अधिक ान अधिक अध _अध अधि अधिका वा क_ ि_ ो_ वे_ ्र ल_ ला भ ,_ , क् थ ए _न ू सं घ् चा च् ्त हो स् ेद _सं छ _हो ाह मे ता _त _में में जा ें_ द_ में_ _में_ _मे _र अन _अन ें _ओ च्छ ्छ _द श प् इ _य ्रा ्वे _सब र् य्वे सब ुच् ्छेद_ िक_ _अनुच अनुच् ुच्छ च्छे नुच्छ छेद_ च्छेद ुच _कर अनु नुच नु ्छे से अनुच ट _अनु मान छे नुच् ेद_ ्छेद ुच्छे छेद _च हि ेल या सा ्य सम ात _व _से _ल ाम ष् ्ष _सम से_ _का क्ष ौ नो म_ ्ट िर ाष _से_ ा। नो_ ाव नि रा_ _मा ा।_ ाज ंत _रा ण ष्ट टघ _चा ाष्टघ चाह प्र टघ् राष्ट ्टघ ही य_ ष्टघ _चाह राष् पन ाष्ट _प्र _प् ाष् राष ष्टघ् _सा ना ्वे_ य्वे_ उ ्टघ् ोग _य्व ता_ _य् _उ था सक े। _सक े।_ ई _जा _भ रे ्वा िय ौन ोय् ौनो _करे _कौ ित होय्व होय _कौन होय् ोय्व करे _होय् कौन कौनो ्त_ कौ पन_ कौनो_ बा िर_ पर ोय _होय ौनो_ _कौनो था_ _स् _मान _राष _आप _ए आप िल _बा वि ाति _राष् तथा_ _आपन_ _तथा_ _आपन आपन_ ेला _तथ बह _तथा _ओक आपन ओक _सबह ति_ त् सबह ला_ तथा तथ रे_ _इ हवे हव तिर कर_ _हव सबहि बहि _सबहि _हवे ्_ तिर_ ोय्वे _करे_ करे_ _औ वात य्वात ह। य्वा ्वात वे।_ वे। ंग केल त्र ह।_ सके ना_ _य्वा ातिर हे _ह। नव वाति हे_ _पर औ ातिर_ त्रा ही_ और ाध _और _ह।_ वातिर _सके ्वाति ले िं वत _श मि जा_ ण_ ान_ ह_ सकेल मानव _ओकर ए_ षा ानव षण _सकेल ओकर रक भे ूर ीय घ्_ ावे_ ावे ाहे लो _घ _लो ाहे_ ्वत _चाहे ुन क्त मिल चाहे_ हिं_ ्षा_ ाप ाय संग libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bi.lm000066400000000000000000000030751520214632600176230ustar00rootroot00000000000000_ o e a n m i l t g s r on ng g_ ng_ n_ lo ong ong_ em long lon long_ i_ b w k m_ an _m ol _b o_ _w an_ bl _o _blon blo blong blon _blo _bl em_ _i t_ ae p ma l_ e_ f ol_ _s mo _l se en _ol mo_ _mo man _i_ ri _mo_ man_ et d om v u in ti _h a_ h _lo _r wa ra wan _he _f he _long _lon _hem hem we _g _we ,_ te , ek at _t wo _n aet wan_ et_ _ma _wo ta _p rae li we_ en_ at_ _ra _we_ as aet_ is raet _ol_ ga _rae _raet _k raet_ gat_ gat oma mi _man _man_ ._ . _o_ fa re _gat _ga _gat_ oman ba am _wom wom woma _woma woman le sa ro ik no oman_ _wa _wan ka sem ke vr na _ka al me vri ni sen emi so ei la fr _no hemi _hemi ve si s_ ko E sem_ ing _e kem ekem emi_ sen_ mi_ eke st li_ mb tr _se mba hemi_ _fr oli ting tin _E nt _wan_ av amb k_ tem ri_ _me amba _sa ot om_ ar Evri tik _Evr Ev _st Evr ao _Ev _Evri _oli_ _A ise oli_ A ikol_ it eis kol kol_ _oli ikol ia iko j kem_ ekem_ ae_ isen _meke _mek meke _a mek mekem ev es iw tiko tem_ iwan p_ tikol pr _fa iwa ala _Atik vriwa Atik _Ati _pr ed riw riwan _At ala_ d_ Ati Atiko la_ At po eise riwa os vriw iwan_ fal mbae_ bae_ ambae _na bae im fala_ eisen id ave mbae fala Evriw isen_ save ave_ fri save_ no_ ns lem _fri sav ap pe ve_ ge in_ _no_ _fas fasi fas se_ ip asi _fasi _se_ sta asin er fasin lem_ sin el sin_ pro asin_ _pro _sta ridom ido di do frid _frid rido frido rid ap_ _ia idom dom ing_ pi fo _save _pi hem_ _hem_ _d _in ed_ _sav ia_ rom tek sae _ti _ba ipo m,_ _ta m._ afa af ote m, m. aem _fo iti afal rafal ti_ _nar idom_ araf em. pol olem ole em._ ara nar afala rafa naraf ens arafa nara _nara dom_ raf nte ting_ tae ok nd aem_ olem_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bik.lm000066400000000000000000000030631520214632600177730ustar00rootroot00000000000000a _ n i o s g n_ a_ an r e in m t sa _n l p c k _s na _sa d o_ b an_ ka in_ ng pa g_ _m _a _na u _p as ni ng_ ag on sa_ _sa_ na_ _pa h _k nin _na_ y ta ang ma _ka ba _ni ga _nin nin_ _nin_ si al ar , ,_ _ma pag ci _as ang_ io asi _asi _pag sin_ asin _asin asin_ sin _d _i re ec ion er la w ro li ay at s_ cio ra cion am de _A A ho os ban ab ga_ da _l ai kan _an _mg mga mga_ mg _mga_ _mga rec _de ere ac kan_ ch cho echo rech erec ._ erech recho ech . der _kan_ _dere _der derec _kan dere acio acion aci wa os_ ic ri aro ha man ig nt ti en ak on_ ul _o _an_ ya _la asa bang kat ad sar ata _sar _saro lo saro bo mb y_ ap _man bang_ _b ion_ ong i_ _o_ amb igw An gwa An_ igwa _An_ _An tal kata gw ay_ kas ara gk amba _igw sai man_ igwa_ ong_ _igwa wa_ gwa_ mba _ig no mi mban agk ia mbang lam lamba _man_ lamb amban _lam _lamb cu te tic ho_ kasa iy ib ali cion_ _g es gka ro_ apa lo_ n,_ n, ulo _kat san rt _t al_ l_ yo agka _sai cul aba cho_ echo_ aro_ ir ina saro_ gi rti ulo_ id Arti Art ticul ah culo_ og Ar icu _Art icul ticu rticu iya culo rtic _Arti yan iculo Artic _Ar to co _c le di ing - lin alin link saiy alink tali atali talin t_ linka _pagk nk _saiy nac aiy asan nkasa saiya nkas nacio inka nka atal kasan naci inkas aiya katal ink pagk ip aw st un ot so _kata f iyang bi iyan aiyan aka yang pr nd yang_ tu aha abo pagka yo_ _ba e_ is _in nta tan ano gt _da ini d_ ing_ aa agt an, il me chos echos ki hay or an,_ it hos kai hos_ chos_ o, ida _e o,_ pagt _pagt _ga og_ ent iba _ta par han may ayo ca at_ nal ant _nac _h n. pi _naci n._ se ron san_ asan_ aya _may _mag iri sta libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bm.lm000066400000000000000000000032241520214632600176230ustar00rootroot00000000000000_ a n i k a_ ɛ _k ɔ i_ n_ l ka an e r _ka m s o b y _n ɛ_ d g u ni t ni_ ma _ka_ w ka_ _b ,_ , j la _m ya _d en o_ _ni an_ _j f kan si ’ _s _ni_ ɲ ar ra al en_ na _y _kan ɔ_ ri in bɛ _f _t ir kan_ ɔn _la e_ _l _bɛ _kan_ da iy li . as ._ iya ɛɛ am u_ ya_ ba gɔ w_ ye ɔg ɔgɔ _ye sir ama ari ɛɛ_ li_ a, a,_ riya riy ɛn wa _ma ira ti il aa ali kɛ sira ariy se ariya ’a le ’a_ ra_ _i man _da _w ja nn na_ ad _kɛ de wal ali_ mi kɔ ab _i_ _a aw bɛɛ ana gɔ_ _ɲ _bɛɛ Sa ɔrɔ S _Sar ɔr _S sen rɔ sen_ _mi _Sa _wa Sar h jo Sari _bɛɛ_ sa _h bɛɛ_ ɔgɔ_ _kɔ ko _ja Sariy _Sari : yas :_ _jo _ye_ riyas _si ɲa asen ase iyas _ba yasen at asen_ ye_ iyase yase fa min len _: _:_ _n_ ga ira_ aw_ _min kɔn ’i_ ’i den sira_ nɔ _o n’ in_ dan ko_ _n’ _wal ana_ di _dan un ɛr aman ɲɛ B _kɔn _B ak ara mana k’ mɔg jam ɛrɛ ɔnɔ _la, _sa ig mɔgɔ _la,_ _k’ wali _na la, bɛ_ mɔ jama la,_ fɛ ma_ rɛ ani wali_ _bɛ_ os kɔnɔ ani_ ii _jos jos osir josir osira josi osi _josi ag c tɛ _kɔnɔ _an _wali _tɛ _fɛ iya_ a._ a. _o_ ada _ani_ amana ta jaman la_ nt _mɔg _mɔ ng ila iri _ani _mɔgɔ mana_ _tɛ_ mɔgɔ_ ol raw gɛ tɛ_ _jam _jama _ko asi _fa dam kɛ_ adam _de _di tig nɛ bi ay den_ nu ale Bɛ raw_ ku _Bɛ tɔ Bɛɛ_ Bɛɛ _Bɛɛ aya _kɛ_ _Bɛɛ_ len_ ɛn_ ɲa_ si_ nu_ nti ade gu ang aya_ inn iɲ ug nd ɔn_ _k’i_ iraw_ adama innu rɔ_ k’i_ ha tigɛ ɔrɔ_ gi _ha iraw nɲa nnu amade made innu_ _k’i nɲ igɛ dama _ko_ siraw nnu_ mɛ bila aden bil af amad k’i mad damad _c abil ɛk abi do sar ala nk hɔr nb hɔrɔ lo abila ki hɔ maden _n’a_ e,_ _sar go aba olo _hɔ kal aara on aar riya_ n’a_ _hɔr _n’a e, _hɔrɔ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bn.lm000066400000000000000000000064421520214632600176310ustar00rootroot00000000000000_ া র ্ ে ব ক ত ি ন য র_ স ার ম ধ প _স ে_ ের ্য া_ ের_ _অ অ ্র _প িক বা _ক কা ় য় এ জ _এ _ব ত্ ার_ রা দ ী ং হ ল শ বে কার র্ ্ত ‌ তি ন_ ো ্ব ষ প্ _ন ধি প্র _প্র _প্ িকা তা িকার মা সম ধিক ধিকা ধিকার ন্ ভ ।_ । ই গ স্ ণ অধ _অধ ত_ অধি _অধি অধিকা _অধিক অধিক ু ং_ ান _ম যে এবং াধ এবং_ _এবং_ বং_ এব _এবং বং রা_ রত _এব ‌ই ছ ক্ কে িত কার_ ূ ও নি ্রত িকার_ কর ক_ ই_ প্রত _সম ্য_ য_ ে। যা _প্রত ‌ই_ চ ে।_ , ,_ _কর থ _নি রে েক ্বা আ ও_ ধা _আ নে াব ছে ্যে ি_ ়ে য়ে _ধ _জ ত্য বাধ বে_ _র াত _য বি _হ িক_ _ও _ও_ েকে ধার রয স্ব মান বা_ না রয় _স্ব রত্ ারা_ _স্ ারা রত্য ির প্রত্ ্রত্ ট ্রত্য উ ্যা ্যেক পর ত্যেক ীন ত্যে রত্যে যেক স্বা ্ষ _স্বা ়_ ক্ষ _বা যেকে ্যেকে ধারা_ য়_ েকের কের র‌ ধারা যেকের াস _ধার _ধারা _শ _ধা র‌ই_ করা েছ াজ র‌ই ের‌ েকের‌ _কা ের‌ই েছে _দ _করা ের‌ই_ কের‌ই কের‌ সা নের_ নের জা ধী ায ্বাধ ধীন ্তি ছে।_ ছে। াবে জন _মা ণ_ ঘ য়েছে ন্য _বি ব্ াধীন ়েছে দে বাধীন স্বাধ ্বাধী ়েছ বাধী াধী য়েছ জাত াবে_ _সা িত_ তি_ দা রয়ে দ্ তে _উ মূ ব্য শ্ _রয় ত্ত রয়েছ _রয নত রি _রয়ে ায় বার ষ্ িব রের রের_ _করা_ ক্ত _বা_ পা ারে করা_ _জা _পর তা_ নির ্ধ ধীনত ীনতা তে_ _সমা ন্ত ীনত _ভ ়েছে। নতা ধীনতা সমা খ _নির েছে।_ েছে। ভা কো পরি র্য অন _না _কোন _কো _জাত _অন াধীনত কোন হে ম্ োন সমূহ _ব্য ত্র িশ াম _ব্ _পরি পত্ ূহ _গ _ল পত র্ব ভাব মূহ বে।_ সমূ বে। হব াপ _মান _যে ়া কোন_ োন_ টি তর থা যক কে_ ৃ _কোন_ ্যক ার্ কল ্রতি _পা লা োগ জাতি প্রতি _ত _থ রতি েত ৈ াতি ন্য_ _তা _হব _শি ্ম এ_ তিক ্ত_ ্থ িত্ য়া ত্ব শি তার মাজ _এ_ _যা মত িয ষা াক সং ্রে েশ োষ িস ‌ও া‌ ভাবে _হবে রী হবে ারের_ ান_ র্যা libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bo.lm000066400000000000000000000072731520214632600176350ustar00rootroot00000000000000་ ས ད ོ ི ག བ ང ས་ ང་ ར ན ྱ ི་ ེ ་བ འ མ ་ད ུ ལ _ ན་ ། །_ ་ག ་ར ་ས པ ཐ ་པ ད་ ལ་ ་འ ཡ ་ཐ ་མ བ་ ་ཡ ་ལ ག་ ྲ འི་ འི ེ་ ཚ གས ྱི ར་ དང ་དང ོད གས་ ོ་ ་ཚ ཁ ཐོ ྱི་ ྒ ཀ བྱ ང༌ ༌། ༌ ང༌། ང༌།_ ༌།_ ོབ ོག ུ་ ྱེ ོན ོན་ ་ན ོབ་ ཡོ ་ཐོ ིག དང༌།_ ་ཁ དང༌། དང༌ ་ཀ ྐ ་དང༌། ་ཡོ ་དང༌ ་བྱ སྐ ཅ ཀྱ དོ ཞ ཐོབ ོང ེད ོད་ ་ཀྱ ་པ་ ཐོབ་ བས ོས ི་ཐ པ་ ད་པ ོས་ རྒ ི་ཐོ ་ཐོབ མི ྒྱ ུང པའ ཀྱི ཉ ་ཐོབ་ རྒྱ ེད་ པའི པའི་ ་པའ ས་ཀ ་ཀྱི ུང་ ་པའི ་པའི་ _ད རང ང་ད དོན ས་ས ང་བ དོན་ བ་ཐ རང་ ཐང དབ ཆ ཀྱི་ ནས བྱེ མ་ དག འད ་ཐང ིན ི་ཐོབ ས་པ ་དབ བ་ཐང ཐོབ་ཐ ོབ་ཐང ི་ར ོབ་ཐ དེ ་ཀྱི་ ནས་ ང་ཡ ་འད ཡོད ས་ཀྱ ཐང་ ་ཡོད ་མི མས ྐྱ ་ཐང་ ས་འ _ས ྱེད མས་ ་དག བ་ཐང་ ་ཆ ིག་ ་ལ་ ་རྒ བཅ ྱེད་ ་བཅ ྟ ྱོ བྱེད བང ཚོ ཞི དབང འག སྤ བྱེད་ ྤ སྐྱ ་རྒྱ རེ ་རེ ་རང ་དབང འི་ཐ བང་ གོ དབང་ ས་ཀྱི ་རང་ ་སྐ ས་ལ ཡི ་སྤ ་བྱེད ་བྱེ ེ་བ འི་ཐོ ངས ་དབང་ ་ཡི ོགས ་འག སུ སྤྱ ངས་ ྤྱ གི ུག ོང་ པ། ་པ། ང་ཡོ ེད་པ ་པ།_ པ།_ ོགས་ ལ་བ ིན་ ང་ག ་གི ས་ད ་བས ཡིན ེར དེ་ ཤ ་སྤྱ ང་ཡོད ེར་ ་ཡིན ང་འ ་ནས ན་བ ོག་ མི་ སུ་ ས་བ ་ནས་ བཅས ་བཅས ཅས ་བ་ ཏ ་གྱི རི གོས་ ་གྱ གི་ གྱི ཅས་ ཚན་ ་བཅས་ གྱ ྱེད་པ ཚན ་ཚོ བཅས་ གོས ་ཚན དགོས་ ྲི ྱུ དགོ ན་ཚ ་གི་ ་ཚན་ ེན ན་ག བར དགོས ་ཞ ཕ ་དགོས _ར དུ ྐྱེ ་དགོ ྱེ་ གན རིག ་རི ་བར ང་མ _དོ ེན་ གཞ སྒ ེས ང་ས ྒྱལ་ ་ཤ རྒྱལ་ ིགས ་པ་ད ོངས ་ཉ _དོན པ་ད _དོན་ ྱལ ོན་ཚན ་མི་ རྒྱལ ོན་ཚ ྱལ་ དོན་ཚ ན་ཚན་ ན་ཚན ེས་ ྒྱལ ི་མ གང སྐྱེ ཡང གང་ ལ་ག གྲ ོངས་ ིགས་ ང་དབང ་ཞི ང་དབ ་དང་ དྲ དང་ ་གང ིམ ་གང་ ་རིག ང་ར ་ཐང་ཡ ི་ས ད་པའ ཡང་ གྱི་ ཐང་ཡོ བས་ ་གྱི་ ི་ག སྟ ཐང་ཡ ེ་ར ྲོ རང་ད ྱེ་བ ད་པའི ི་བ ེལ་ ོ་ར ང་གི རང་དབ ེལ ༎ ་དོ ོས་པ ༎_ རྩ སྐྱེ་ འགྲ ་འབ ་བོ ྐྱེ་ ིས་ ྩ ིས ་དོན ་རེ་ ས་པ་ ྐྱེ་བ ན་ད ར་བ བོ འབ རེ་ ཚོགས ཚོག ཉམ ུགས ུལ་ ་བོ་ ད། ་གཞ ི་ད ལས ་གན པའི་ཐ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/br.lm000066400000000000000000000063271520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ 21447 e 6375 a 5414 n 3228 r 3039 o 2968 t 2392 i 1812 h 1751 u 1650 l 1630 d 1506 a_ 1352 z 1319 t_ 1310 _e 1168 _a 1168 e_ 1133 m 1105 s 1100 g 1090 r_ 998 k 997 n_ 958 et 941 v 888 _d 868 an 859 . 846 ' 841 en 836 b 757 , 749 ,_ 743 ._ 716 ar 703 ou 700 et_ 689 c 686 ez 572 'h 572 _g 565 er 555 p 553 _k 535 c'h 530 c' 530 nt 513 _h 505 re 505 ra 478 ha 466 ñ 458 ne 456 oa 454 _o 442 _b 434 - 432 zh 422 ar_ 415 _m 414 _e_ 414 nn 384 el 376 _a_ 356 ur 350 o_ 346 h_ 345 ve 340 nt_ 340 w 339 ke 338 de 333 añ 332 _p 332 s_ 327 he 325 on 318 le 318 ga 316 ma 315 _ar 312 eu 312 _n 310 an_ 298 ant 296 enn 285 z_ 282 _ar_ 281 be 280 _v 276 _r 272 al 270 en_ 268 _ke 267 l_ 264 em 264 _c 263 ñ_ 262 da 262 _s 261 ho 260 di 259 _ha 252 ll 250 tr 248 oa_ 247 me 246 us 242 _ga 234 la 231 ket 227 ant_ 219 _da 219 _l 216 ur_ 216 _oa 215 in 214 ket_ 211 gan 211 _c' 207 _u 207 _c'h 207 ad 207 añ_ 207 ao 204 _ma 204 _t 204 _ket 201 _an 199 _di 197 ezh 196 ù 196 où 196 _de 195 ev 193 ? 192 st 192 ro 192 P 192 _ket_ 188 er_ 188 f 186 na 186 ue 185 da_ 184 ?_ 184 _gan 184 _da_ 184 _ne 183 ed 182 _P 180 g_ 180 pe 179 m_ 178 A 177 ri 176 us_ 175 ta 174 ze 174 gant 174 ka 174 i_ 172 d_ 171 G 167 te 167 ae 166 zh_ 164 ha_ 163 _ha_ 163 _he 161 _gant 159 do 159 oue 159 _G 158 eus 158 eo 158 'h_ 157 _en 157 go 157 am 157 c'h_ 157 _be 156 we 156 iz 154 _an_ 151 _A 150 eus_ 147 sk 147 li 146 as 146 _pe 146 j 146 _oa_ 146 av 144 gant_ 143 ut 142 no 141 vez 140 va 140 _ra 140 ge 138 ez_ 138 bo 137   137 _ur 136 lo 134 he_ 134 où_ 133 ù_ 133 _ur_ 132 es 130 'ho 129 ni 129 uz 129 tra 127 se 126 it 125 ra_ 125 out 125 is 125 at 125 hi 125 eg 125 ig 124 ko 124 io 123 k_ 123 ch 123 _w 121 or 121 Pe 121 _ma_ 119 ma_ 119 gw 118 _em 118 _Pe 118 un 118 eme 117 ne_ 117 nn_ 117 c'ho 117 ol 116 ag 116 M 115 'ha 115 _en_ 115 iv 115 vi 113 _ka 113 K 113 ud 112 _he_ 111 ont 110 oc 110 vo 110 ec 109 wa 109 .. 107 _M 107 _z 107 br 107 om 106 to 105 _f 105 N 105 _c'ho 104 ti 104 ut_ 104 D 104 _o_ 103 _la 103 _go 101 az 101 out_ 101 ba 101 enn_ 101 c'ha 101 our 100 oc'h 100 ell 100 oc' 100 etr 99 el_ 99 _K 99 _D 99 : 99 :_ 99 eve 98 _d' 97 all 97 d' 97 E 97 _ne_ 97 _me 95 eo_ 95 ak 95 bet 95 _eu 95 rc 94 _do 94 _gw 94 zi 93 oz 93 aou 93 etra 92 pa 91 ab 90 on_ 90 ei 90 tra_ 90 n, 89 zo 89 ag_ 89 _ev 88 ul 88 'e 88 n' 88 n,_ 88 ouz 87 v_ 86 _n' 86 _eus 84 H 83 za 83 S 83 etra_ 83 _eo 82 t,_ 82 t, 82 il 81 ent 81 fe 81 rc'h 81 rc' 81 _eus_ 80 ie 80 _bo 79 ele 79 _ve 79 mp 79 _bet 78 B 78 it_ 77 _vo 77 'a 77 n. 76 _S 76 hag 76 hoa 75 _hag 75 len 75 _N 75 'hoa 74 _E 74 ir 74 hag_ 74 _hag_ 74 mañ 74 as_ 73 eze 73 ont_ 73 _. 73 iñ 73 r, 72 pr 72 ed_ 72 n._ 72 re_ 72 in_ 72 r,_ 72 _H 71 'he 70 t. 70 gou 70 em_ 70 _br 70 rae 70 rez 69 t._ 69 bet_ 69 net 69 dr 68 _eo_ 68 ll_ 68 mo 67 po 67 oul 67 rou 67 c'hoa 67 a- 67 vel 67 oc'h_ 67 nna 66 _B 66 met 65 ec' 65 ec'h 65 R 64 den 64 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/bs.lm000066400000000000000000000027161520214632600176360ustar00rootroot00000000000000_ a i o e n j v r u a_ s d t l m p je i_ k _i e_ _p _s o_ u_ ra b na pr va _n an av _pr z _d nj st im ko _i_ no vo g _o . ._ ,_ , ma _u da ni od je_ ja rav ov ak ti pra č prav _na _pra _prav os na_ en ima lj _k da_ m_ oj po la ob re nje ju li _b ma_ lo il ž _da anj _da_ _z _po ij š za ne ed vo_ ri ima_ ko_ vi c n_ _u_ ro ako h va_ an_ _za sl it tv _na_ dr avo ka _im _t ja_ pravo ravo _m iv bi ravo_ ava avo_ ih li_ _ima dn S no_ ili bo ji ost _S van ju_ vak _ko _Č lan Č ar _Sv om ta te Sv em _sl ci ili_ Čla h_ _Član _Čl Član sv og _r el Čl _j _sv ih_ ti_ vanj ve _Čla koj _._ in _ne aj lan_ nja _Sva ne_ _koj _. ako_ Sva tu ije jed ru vako Član_ di U _bi stv Svak bod _slo _slob slo Svako mi obo _Svak _dr im_ obod _ima_ _il _ili lob lobo lobod ć slobo su slob _ili_ vn mo _v a, št a,_ _je vako_ _ra pri anje tr sti nja_ _su nje_ ič se at _pri vje _se vj az is enj dru ža sa đ ud ba ava_ iz on ad go ot A _se_ se_ om_ _ob _os voj raz er sk un rava anja ik ol _nj su_ g_ eg cij dj edn e, anje_ uj e,_ _od ova al op uč iti vanje D a._ lju ovo čn ran žav dje du rava_ a. br lo_ prava nos jedn O N or am ac _ka me _dru ek do pre oje de I sta aci _tr jen tre nu anja_ nih ez _pro ni_ jeg vr pro rž bit nih_ _su_ rža ap pos bra avn reb elj to iti_ treb ržav eb mije mij nost kl jem ji_ og_ eđ red ic lje drža _bil iva drž jer sm ija ilo ilo_ _iz osti uje kr _nje aro jel bil up _svoj aju svo svoj uje_ _svo eni šti tva tn _č odn nim bilo sn _st za_ _do _njeg libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/buc.lm000066400000000000000000000030771520214632600200040ustar00rootroot00000000000000a _ i n u a_ i_ m h k r ni s _n t l ŋ an e d u_ f _a in ha - ŋa aŋ aŋa n- _m si ni_ _ni ul am ka mi ŋa_ z , aŋa_ ,_ na _h fa o re la nin ah nd _nin ku _f b ra ka_ in- ki nin- fi ma _nin- ek ik lu dr hu ndr si_ dre is ak ndre _am _an ia eka_ eka ulu aha rek an- drek ndrek _nd _ndre _ndr reka ar dreka reka_ ta hi _mi ɓ ŋu v la_ _an- _i uŋ isi iku _ha uŋu ki_ zi at ’ n’ al _t ula ŋu_ w mu uŋu_ ha_ uluŋ it uluŋu luŋ luŋu ru ’n _r un hulu sh hul n’n _k az huluŋ n’ni_ n’ni isi_ ’ni ’ni_ as . _na luŋu_ ._ in’ mb K ad min aki g _K hak ami in’n amin -f _hu n-f _amin _ami min’ ani amin’ _hul _hulu in’ni _fa haki us ng _fi i, _ma i,_ ri min’n di aha_ ula_ aki_ ana ts _haki j _hak p haki_ uni if za a, af a,_ tr ur da ut _d im ir ani_ ti mis eu li misi _misi misi_ _mis sha ala bi wa uni_ dj ja asi au sa azi fah an-f va zi_ afa fik y _an-f _s ab u, ama u,_ tu _u nu iaŋa anu dja amb iaŋ tan id _fah ini ih ɓa ira faha n-fi aka uru ro ua -fi _: _faha :_ _:_ ny : um nuni nun anun Kan yi _amb eu_ iaŋa_ tani _Kan Ka _Ka _Kanu fiku uh Kanun nuni_ Kanu o_ nyi anuni kul kula ã ini_ faha_ naf tsi _ts ŋan en ɓi raŋ afas -h _au aŋan iz reu fas mu_ bu ba mp izi nafas _re ì Kul _Kula Ku _Ku _Kul Kula_ _ku Kula au_ afasi nik n-h nafa _au_ fasi niku et vu _niku nazi naz _nik aɓ _naz n-fa raŋa fu _dj ara tani_ _nazi _mu ata le -fa lu_ naŋa ia_ naŋ te and gu har ada _izi _fik _it _iz rah _ra _; iny ngu mbu _at _ta ma_ _ki fih A ; wi bu_ an-fi anaŋa izi_ ai inyi ;_ ti_ kur _mb anaŋ itì tì ifa laŋa _;_ _itì ali laŋ kuru li_ i. ɓu imu vaŋ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ca.lm000066400000000000000000000062271520214632600176160ustar00rootroot00000000000000_ 16604 e 5091 a 4937 s 3120 r 3037 i 2987 l 2747 n 2641 t 2466 o 2274 d 1775 c 1740 u 1515 a_ 1460 s_ 1416 _d 1116 e_ 1067 p 1014 m 995 es 985 de 972 _de 842 en 700 _l 691 re 652 _e 637 de_ 611 el 602 _de_ 601 _a 600 , 599 ,_ 599 er 598 la 584 ar 583 _p 550 l_ 547 ci 522 n_ 518 es_ 515 an 515 ra 499 nt 495 ta 495 b 476 _c 452 al 450 v 440 g 428 . 420 on 420 or 404 t_ 402 at 396 ._ 377 r_ 372 i_ 371 la_ 368 _i 364 _la 351 _la_ 325 f 325 le 322 te 312 ' 311 _s 308 st 308 se 305 ó 302 ue 302 na 301 os 301 qu 300 q 300 el_ 299 it 292 co 290 ri 277 ca 277 ti 273 ac 272 in 268 ll 264 ic 264 me 259 un 257 que 248 C 248 tr 244 ns 242 ió 238 _i_ 236 ad 233 ent 232 _el 227 ne 226 _t 223 _co 221 _m 221 _C 217 en_ 217 li 217 ia 212 à 212 pe 207 _a_ 207 pr 206 ció 203 ó_ 203 pa 203 ro 202 o_ 198 E 198 di 197 io 197 ls 196 h 192 _q 192 _qu 192 _en 187 aci 186 am 186 ec 183 to 183 as 180 om 180 ni 180 da 179 ió_ 179 si 178 ls_ 176 L 175 ma 172 res 172 ur 171 _el_ 162 rt 162 ue_ 160 A 160 os_ 159 _que 159 que_ 158 _r 158 po 157 _es 155 er_ 155 _que_ 155 M 155 _se 153 va 153 del 153 ció_ 151 _pr 151 is 150 _en_ 149 P 147 _pe 146 _del 145 ts 145 lo 145 _M 144 ct 144 _u 144 ol 143 ve 141 _L 140 x 140 y 140 a,_ 139 a, 139 nc 138 men 137 al_ 137 _f 137 _re 137 _P 136 ació 136 les 136 rs 134 est 133 tu 131 _E 130 et 130 s,_ 129 _un 129 na_ 129 _v 129 s, 129 ion 127 per 126 so 125 em 125 at_ 124 no 124 j 124 br 123 nt_ 122 ar_ 122 sa 121 _n 119 les_ 118 é 118 ce 117 il 117 ell 116 _per 114 í 114 ob 113 re_ 113 ir 113 _A 112 ons 112 do 112 ua 112 con 112 ment 111 gu 111 ts_ 110 ss 110 ns_ 109 ant 109 ra_ 109 Co 109 par 108 l' 107 d' 107 _l' 107 els 107 tat 107 sc 106 _d' 106 an_ 105 _Co 105 vi 104 els_ 104 ica 104 ran 103 ul 102 iv 102 S 102 _del_ 102 del_ 102 mb 101 mi 101 ita 101 nta 100 _pa 99 _o 99 _con 98 ació_ 97 rn 96 _in 96 ia_ 96 z 96 im 95 rr 95 art 94 ta_ 93 com 93 tre 92 _h 92 s. 91 mp 90 ie 90 J 90 s._ 89 cio 89 _le 89 bre 88 _ca 88 _al 88 sta 88 _com 88 cu 88 à_ 87 pre 87 fe 86 ba 86 tra 86 ge 85 pro 85 _les 84 des 84 ter 84 _po 84 _les_ 84 T 84 _J 84 nd 84 cion 84 _S 84 ura 83 nci 82 va_ 81 ha 81 ona 81 ent_ 80 ues 80 oc 80 ea 80 nte 80 és 80 _di 79 ui 79 as_ 78 ut 78 ici 78 res_ 78 us 77 ot 77 ara 77 ip 75 rm 75 ab 75 eg 75 _per_ 75 ng 75 'a 75 I 75 per_ 75 rec 74 du 74 _tr 74 è 73 cia 73 _no 73 b_ 73 _par 72 ep 72 id 72 lle 71 rc 71 _pro 70 D 69 G 69 ga 69 fo 69 una 68 El 68 lit 68 un_ 68 ques 68 amb 67 ix 67 és_ 67 _G 67 era 67 cr 67 ) 66 da_ 66 - 66 sp 66 y_ 66 ada 66 tor 66 ( 66 _( 66 _T 65 ment_ 65 B 65 _es_ 65 Ma 65 V 65 uc 65 ect 65 ame 64 iu 64 _Ma 64 orn 64 _B 64 _D 64 Ca 64 sti 64 _g 63 esc 63 rd 63 una_ 63 là 62 " 62 ed 62 amen 61 mo 61 ions 61 _El 61 _Ca 61 Jo 61 eu 61 ari 61 lt 61 F 61 u_ 61 ament 60 _V 60 m_ 60 fi 60 au 60 ev 60 La 60 itat 59 _ha 59 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ckb.lm000066400000000000000000000030111520214632600177560ustar00rootroot00000000000000_ e a i n r ê k î d b y t m n_ w h _b û î_ a_ e_ s ê_ an i_ in er _d û_ l v we _m bi ên _h _û _û_ ên_ _k na _bi ma u he , ,_ iy ke di _a ek f o x ir ya j _he ne _n ar _ma de z _w es na_ ey yê g en af _t be u_ _j ye te ri maf _maf ._ . r_ _di _x ew an_ et c ku_ _ku ku ti _ku_ nd _de xw em ki ş st ji _ji xwe _xw iya ya_ _xwe în _y kes _e rin ra kir za end iri in_ irin kiri p nê kirin _ji_ ji_ yên v_ afê fê d_ He _He _H _bi_ yên_ H bi_ _s re tê me _ne tin mafê ad _Her _mafê iyê at Her nd_ _p rî da _B rk _we B end_ s_ li ta Be ûn Bend _Be Ben _Ben _Bend ke_ Bend_ es_ kes_ _c ci _di_ er_ di_ e._ _be _r erk ev _an kî q e. am ge ina yî nê_ se ik diy rke as bê wa eye _an_ _na ete ka erke el _l _g we_ ina_ ba az de_ _Herk ber yê_ le wek eh eke_ Herke Herk kî_ eke hey afê_ wî _hey erkes e,_ fê_ e, av _li iya_ _bê f_ rkes xwe_ _ci li_ heye _xwe_ _se ih _heye î, î,_ _li_ maf_ af_ _te etew iv _maf_ tew hî _de_ sti ro hev dî hem tî _kir yan _ki al mafê_ _kiri kar mi t_ la rkes_ _hem ay aza bû ha ov ni rî_ ng n,_ _az azad rov ed n, zad ekî_ iyê_ _wî irov _aza ekî _azad iro _z nî _v est mirov ara etewe adi tewe va miro nav _ya bin ser anê _mi _nav o_ yî_ ewe _wek mir _ya_ net _ser ast emû_ _mir netew nete mû_ yek mû bo ta_ wl _miro ewl pê _yê emû wle _bo wey _bo_ tewey ewle _bin ewey _D vî diyê D iyan _tê ak _ber kê _ew stin bo_ n._ ç n. re_ tê_ rast _yên azadi ras zadi ye_ eş rb ij _yên_ din zadiy adiy wî_ ev_ ar_ _xwed her wed l_ in,_ eb _pê kh cih ema bat îna qa mê libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/cs.lm000066400000000000000000000064511520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ 26378 o 5870 e 5354 a 4740 n 4462 t 3745 s 3438 i 3187 v 3118 l 2891 r 2754 k 2566 d 2508 m 2198 u 2197 p 2032 í 1924 c 1678 h 1572 z 1544 á 1522 _p 1299 e_ 1266 y 1231 a_ 1219 j 1219 _s 1156 b 1079 o_ 1065 ě 1043 _v 1038 , 952 ,_ 946 st 945 _n 911 é 878 . 870 í_ 848 ř 822 ._ 803 ní 782 ov 757 _z 723 i_ 716 u_ 684 ro 674 en 656 ý 647 ž 639 po 630 ch 629 č 625 na 599 _a 598 sk 592 š 563 ho 552 _d 551 ra 545 m_ 539 y_ 530 _t 512 ko 504 _k 503 le 502 _j 501 _o 486 to 479 pr 471 ne 468 ní_ 462 je 458 é_ 456 ti 455 od 433 li 432 va 432 _po 429 _m 428 al 424 te 424 ou 423 ed 418 se 415 la 410 no 397 os 382 lo 377 an 376 _pr 375 ů 375 v_ 372 ře 370 _a_ 364 em 363 at 360 ta 359 do 357 t_ 357 _b 355 or 349 h_ 345 _v_ 338 ch_ 327 S 325 ce 323 av 323 př 322 ni 319 ké 316 er 315 ně 315 _na 313 na_ 312 _ne 311 de 308 ic 307 in 306 _se 306 l_ 304 dn 302 za 298 _př 293 ě_ 291 ol 290 _je 281 ob 280 is 277 ve 274 ho_ 272 es 270 ot 268 ak 265 vo 263 ná 260 il 257 se_ 257 it 256 et 253 ad 250 by 249 P 242 _r 242 k_ 242 ost 241 _se_ 241 tr 238 me 237 pro 234 že 234 ka 230 _za 227 om 224 el 223 _P 223 on 218 _pro 216 ou_ 216 tu 215 O 212 mi 212 ku 211 _u 210 _do 208 _l 207 _na_ 206 N 205 ské 205 ím 205 íc 205 ý_ 203 mě 203 _S 200 oz 200 V 200 ze 198 da 194 sl 192 á_ 191 ova 190 mo 190 re 189 so 187 vy 186 ej 185 rá 184 ar 184 s_ 183 vě 183 A 181 ru 180 _st 178 f 178 éh 177 ého 176 kt 176 tn 175 g 174 bo 174 ez 173 ci 172 ký 172 né 170 M 170 án 169 as 168 vi 167 ři 167 ac 166 že_ 165 ýc 165 ž_ 165 ck 164 K 164 B 164 ých 164 vá 162 _c 162 ého_ 162 ení 161 lá 160 _ž 160 ří 160 pře 159 ec 158 ů_ 157 J 156 vn 156 _h 155 ké_ 155 ok 154 sta 154 to_ 152 vý 152 nt 151 ých_ 149 lo_ 149 _by 149 dy 149 _pře 148 ce_ 147 R 146 n_ 146 ád 146 pa 145 vé 145 am 145 mu 145 ný 145 ud 144 _č 144 _B 142 ter 141 ně_ 141 če 140 še 140 _V 140 _ko 140 li_ 139 dě 137 hl 137 je_ 137 ji 137 ist 135 jí 135 - 134 ik 133 si 133 ál 132 em_ 132 _to 132 _vy 131 sp 130 ut 130 _J 130 _že 130 _M 129 di 129 kon 128 la_ 128 tí 128 _ro 127 ns 127 ek 126 ick 126 T 126 yl 125 čn 125 rn 125 _že_ 124 op 124 sti 124 kte 124 řed 124 edn 123 us 121 ím_ 120 " 119 z_ 119 str 118 ti_ 118 ém 118 vat 118 d_ 118 _ve 118 áv 118 ení_ 117 iv 117 oj 117 _kt 117 ěl 117 val 116 eb 116 _K 115 tř 115 _kte 115 át 115 _i 114 _N 114 D 114 kl 114 ny 114 byl 113 ev 113 ri 113 ú 113 ky 111 sm 111 oh 111 E 110 ma 110 ět 110 ský 110 kter 109 nu 109 le_ 108 ja 107 zá 107 tě 106 tá 106 zn 106 let 105 aj 105 sto 105 ší 105 me_ 105 -_ 105 u, 105 sv 104 _le 104 pol 104 L 104 _- 104 ln 104 pod 104 H 103 zi 103 kéh 103 kého 103 _ná 103 ent 102 u,_ 102 _od 102 né_ 101 _-_ 101 al_ 101 _kter 101 do_ 100 nos 100 cí 100 rav 99 ran 99 _sv 99 ká 98 eč 98 ním 98 bu 97 _z_ 97 ích 97 _byl 97 ání 96 rov 96 kr 96 dá 95 ové 95 dl 95 uj 95 nost 95 ém_ 95 ech 94 ly 94 oc 94 vé_ 93 _o_ 93 dy_ 93 ak_ 93 nsk 93 _so 93 _ob 92 nc 92 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/cv.lm000066400000000000000000000045671520214632600176500ustar00rootroot00000000000000_ а н е р у ӑ л ӗ с и п ф х м а_ _п к уа _у н_ е_ фр т се _х ал ен ма й i s _пф пф лӑ ӑн в ӑх уа_ ра лӑх _уа хӑ не _пфр пфр алӑ ,_ ш сен , алӑх не_ ау _к ан ен_ ха ин уе n iss issin _[ ng] [m ing miss sing] si missi g]_ mis ss ing]_ ssing ssin issi [mi ing] ssi _[m _[mi is _[mis ]_ ] р_ sin ng [mis ng]_ g sing [ g] m mi [miss in ем ри и_ о ч ма_ са _ха хал ла _хал ауа ӗр халӑх халӑ ӗн _халӑ _и м_ та рӑ ав ар _хӑ уӗ ь _ф ир сен_ рӗ . ӑн_ _с ._ уау пр я ӑй уауа к_ уауа_ _уауа ауа_ са_ _уау пра йӗ фр_ ине ирӗ лӗ лл кф ӑхӑ ер ат _т хӑн ле _пр ӗ_ ӑхӑн пӗ фл ӗс _П П хс па лӑхс ӑхс пе нм _ир _прав рӗк хӑй ине_ ӗк _пра ирӗк прав нч ис рав _хӑй _ирӗк _ирӗ ене хсе ӑ_ рӑн фрӑ _пӗ _кф ни _уа_ ы лӑхсе сем нма ӑхсе фс фрӑн исе алӑхс ӑнм ӑнма _в ья ӗм алл че пфрӑн нче _уе ӗсе пфрӑ _пфрӑ лӑхӑн тать ас сене сене_ стать атья_ татья ья_ сӑ стат _стат _ста тья_ хӑн_ на ӑхӑн_ рм алӑхӑ тья ст _ст ать ем_ атья ене_ тат ак вӗ я_ ор ть ста лӑхӑ х_ ли ка е, ӗн_ е,_ рма ме мал ан_ _пфл иу пфл ӗк_ ирӗк_ малл вӑ рӗк_ _уӗ ви фу Пфр_ нӑ _Пфр _Пф Пф уф Пфр ави пӑ ӑм ек _Пфр_ рӑнм уер рӑнма прави йӗн ил пе_ рави уи ори - ци ц ша ну исен рр фрӑнм ре ай ӑхсен хсен кфр _кфр ӗсен _фсӑ_ ӗнч сӑ_ ависе _фсӑ фсӑ_ ӗу рри вис ӗнче шал ки фсӑ уӗм ӑл ӑр висе авис _фс равис ӗуӗ _ш лс р. уо рс р._ уори _вӗ висен уор мӗ нуа па_ ӗуӗм сем_ _та уар уерр _шф _ч _шфу ала риу ӗш на_ вӗс пфр_ _вӗсе ӗл хӗ _па хсен_ уӑ _уерр ара ру ик ӑнма_ ам шф рма_ а,_ вӗсе тӗ а, _пфр_ _м нма_ _вӗс ерр _уер аци шфу ва _й ац иуор _пфр. рса риуо уем ерриу рин уерри рриуо _э ӗт пфр._ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/cy.lm000066400000000000000000000067171520214632600176520ustar00rootroot00000000000000_ 78614 a 18113 d 17890 y 16837 e 14108 n 13902 r 13869 i 12928 o 9972 l 9188 h 7454 g 7165 w 7010 t 6296 f 6080 u 5400 n_ 5159 _y 5051 dd 4946 s 4884 r_ 4547 m 4364 d_ 4223 yn 4082 _a 4020 c 3707 th 3301 u_ 2900 yd 2900 ae 2649 l_ 2588 _g 2547 . 2460 ' 2458 ._ 2408 wy 2334 yn_ 2331 _d 2307 b 2267 ym 2262 ra 2261 an 2235 ar 2228 ol 2218 ia 2212 i_ 2199 ed 2191 _yn 2038 _i 2020 y_ 1983 _c 1934 _yn_ 1861 ei 1815 it 1796 g_ 1787 ith 1779 dd_ 1745 h_ 1741 ydd 1731 ai 1709 au 1708 'r_ 1655 'r 1655 _y_ 1621 di 1615 , 1613 ,_ 1608 da 1585 od 1546 _o 1535 ad 1532 th_ 1510 ll 1494 au_ 1492 _s 1415 er 1359 o_ 1350 io 1311 a_ 1299 ol_ 1294 _e 1273 _h 1249 cy 1246 yr 1243 en 1228 p 1217 _f 1212 _cy 1203 mr 1200 gy 1193 ymr 1185 ha 1172 hy 1164 eg 1159 do 1151 edd 1147 G 1134 we 1107 C 1089 _ar 1078 _m 1075 yf 1057 de 1048 fe 1047 _G 1045 ch 1043 rae 1023 el 1016 no 1010 ni 1010 _b 1009 ne 1001 ef 992 ri 983 et 978 _C 957 _gy 952 _a_ 943 eth 943 _. 940 _._ 939 eit 930 eith 927 ys 921 wyd 912 ga 901 _i_ 893 s_ 887 mrae 878 mraeg 878 raeg 878 ymrae 878 aeg 878 ymra 878 mra 878 _p 856 aet 850 aeth 850 _n 844 un 838 on 836 ait 833 aith 833 nn 830 at 827 oe 823 li 805 _r 801 ddi 795 gw 789 ma 783 le 777 nt 772 ho 769 ff 766 yr_ 764 na 753 la 748 rh 747 eg_ 734 si 733 ng 732 dol 732 ro 718 al 712 _dd 706 wn 705 oed 705 Gy 704 dy 701 Cy 696 o' 692 ar_ 691 ny 690 Gym 678 wr 677 id 676 _Gy 672 _o_ 668 Gymr 667 if 662 ith_ 662 _ar_ 660 iad 657 _w 657 fo 656 eu 655 aeg_ 650 raeg_ 650 aith_ 648 or 648 _Gym 646 fa 642 re 638 _Cy 638 _Gymr 635 _gw 633 fy 633 oedd 633 edd_ 629 rd 627 od_ 622 ac 619 ddo 612 an_ 607 Gymra 606 er_ 605 A 604 eth_ 601 hw 596 ydd_ 591 o'r 586 o'r_ 586 es 583 ir 579 dw 573 go 559 yl 548 rw 545 aeth_ 545 wydd 543 aw 539 _rh 539 dr 537 ly 537 fn 534 dau 533 _hy 531 t_ 531 sg 529 'n 529 * 528 'n_ 523 _* 522 nyd 521 nydd 521 M 519 st 518 Y 516 sy 515 yd_ 513 lw 512 _ga 508 iai 503 il 502 _l 499 rt 494 ad_ 493 _yr 493 _yr_ 492 as 492 dol_ 492 f_ 491 dda 491 ig 490 og 484 wa 479 he 478 iaith 477 iait 477 oedd_ 475 _ma 473 c_ 472 Cym 470 te 469 _ym 467 am 467 _M 465 _ia 462 efn 462 i' 460 ie 458 _Cym 458 _ac 457 dau_ 456 yw 455 ew 453 fr 441 fod 441 _A 441 du 437 _sy 434 e_ 432 wi 426 Cymr 426 se 425 B 424 D 424 _Cymr 423 bl 423 lu 420 in 417 _t 417 tr 414 ac_ 413 wed 410 os 410 _iai 407 _iait 407 el_ 405 _ac_ 405 rha 404 m_ 404 is 403 on_ 401 eu_ 393 hi 393 rdd 393 id_ 389 _Y 388 ry 387 odd 387 rwy 387 rf 386 io_ 380 ynn 380 cyf 380 hr 380 _cyf 379 yddi 379 cyn 372 _de 372 rth 371 ru 368 S 363 wei 363 ysg 362 _B 362 u' 361 yddo 360 wn_ 360 so 359 dio 359 _ei 358 N 356 dwy 355 _da 353 me 353 gan 353 gyf 353 w_ 352 _o' 351 fer 349 nol 347 hyn 346 ddy 346 af 346 ta 343 ddol 343 _fe 340 nd 340 mae 338 _cyn 338 efnyd 337 fnydd 337 fny 337 efny 337 fnyd 337 iad_ 335 _mae 333 ion 333 _ll 330 def 330 _gyf 327 nt_ 326 i'r_ 326 - 326 i'r 326 weith 325 weit 325 defn 325 defny 325 bo 324 hyd 323 by 322 _si 321 ir_ 321 hau 318 nod 318 edi 315 I 314 fyd 313 wyr 313 ada 311 ddio 310 rif 309 sia 307 sa 306 fel 305 tha 305 _S 302 _ne 302 _u 301 fod_ 300 _o'r 300 yg 300 _o'r_ 300 _i' 299 ge 299 dia 299 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/da.lm000066400000000000000000000064571520214632600176240ustar00rootroot00000000000000_ 21274 e 9291 r 5307 n 4733 i 3976 t 3948 s 3751 a 3296 l 3063 d 3025 o 2868 g 2471 er 2164 k 2002 m 1680 e_ 1655 en 1613 f 1507 de 1484 r_ 1379 v 1245 u 1176 t_ 1081 n_ 1032 er_ 992 b 942 . 870 ge 868 ._ 831 re 816 h 816 et 813 te 813 p 806 in 788 or 775 _s 753 _a 749 en_ 712 _e 691 ti 689 an 687 , 681 ,_ 677 _f 655 _d 645 el 642 ng 635 nd 634 g_ 634 se 615 le 615 st 607 s_ 601 _o 572 ne 560 li 537 et_ 524 es 521 _i 512 ri 511 sk 510 _de 498 å 497 ar 475 ed 473 ig 463 at 452 _m 446 is 443 fo 441 æ 441 ve 438 _k 434 ø 432 der 429 ke 428 ing 427 og 426 _b 412 me 408 il 407 for 405 ns 394 y 389 _h 380 _t 374 on 371 d_ 370 al 362 be 359 _fo 351 af 336 de_ 335 _og 333 _p 332 og_ 325 om 325 _for 324 _og_ 313 l_ 308 nge 302 i_ 295 _v 294 c 289 ter 283 ll 280 ni 278 nde 278 rs 277 _af 277 un 275 ra 271 ko 271 den 270 _i_ 268 id 265 til 265 j 265 vi 264 D 260 ere 256 ma 255 si 253 f_ 252 af_ 238 _af_ 235 ik 235 m_ 234 å_ 232 _ti 227 _D 226 _u 226 _er 225 nt 224 _en 224 ls 221 es_ 216 lig 216 ger 216 re_ 210 ag 210 _me 207 at_ 204 lle 200 ge_ 200 _til 200 ige 199 _er_ 199 der_ 199 em 199 ds 197 r. 195 io 195 r._ 195 ud 193 _at 192 _at_ 191 ta 190 els 190 _l 190 ha 190 il_ 189 or_ 189 ke_ 186 rt 185 gen 184 ka 183 - 180 rk 180 ning 178 ol 178 nin 178 la 177 ld 175 De 175 it 173 ede 172 ed_ 171 _ko 171 lse 171 ek 168 else 167 inge 167 på 167 ng_ 167 _på 167 iv 166 ør 166 so 165 he 165 ens 165 ske 165 ind 164 til_ 163 rn 163 ide 162 ev 162 den_ 162 to 162 sen 160 _be 160 sa 160 bl 158 _g 158 an_ 157 det 156 om_ 156 ru 156 va 155 _til_ 155 ste 154 rd 153 _på_ 152 k_ 152 på_ 152 di 152 kr 152 K 151 _De 149 for_ 148 te_ 148 kon 148 ver 147 mm 146 am 146 _en_ 145 _r 145 ne_ 144 ing_ 144 tr 143 le_ 142 del 142 _in 142 gt 140 _st 138 S 138 eg 138 gs 138 tt 138 r, 137 ser 137 r,_ 137 er. 137 ro 137 er._ 137 _for_ 136 ent 136 kt 136 eri 135 ur 134 lin 134 B 133 A 133 sti 133 ner 133 da 133 ris 132 ion 132 _K 131 ern 131 ers 130 ist 130 ær 130 ige_ 130 _si 130 tte 129 E 128 _n 128 nn 127 _B 126 _ha 126 _. 126 rne 125 H 125 _ud 125 rin 124 na 124 und 124 ft 124 _der 124 ku 123 _A 122 ler 120 and 120 end 120 ns_ 120 rg 119 op 119 er,_ 119 er, 119 ar_ 118 P 118 _S 117 _H 117 _._ 116 ov 116 erne 115 tio 115 med 115 tion 115 _E 115 _P 115 det_ 114 pr 114 e. 113 ter_ 113 : 113 kk 113 e._ 113 e,_ 113 e, 113 od 113 kke 113 ten 113 ling 113 :_ 112 mi 112 eli 112 lo 111 som 111 _den 111 rb 110 se_ 110 ell 110 sid 110 nne 109 fi 108 lt 107 v_ 107 _de_ 107 ark 106 lige 106 ngen 106 ie 105 _med 105 _der_ 105 ring 105 a_ 105 _vi 104 -_ 104 ys 103 gel 103 _so 103 ia 103 ive 102 ej 101 ati 101 ren 101 _det 101 side 101 ske_ 101 br 100 gi 100 F 100 M 100 ul 99 isk 99 men 99 n,_ 99 age 99 fr 99 n, 99 tu 98 ts 98 _ma 98 nder 98 ot 97 dt 97 R 97 med_ 96 ho 96 ans 95 _kon 95 pe 95 ce 94 gr 93 mme 92 ret 92 lige_ 92 mu 91 _med_ 91 hv 91 væ 91 Det 91 ens_ 91 kl 91 _M 90 T 90 ingen 90 rm 90 ill 89 elle 89 ef 89 ene 89 nds 89 ove 89 som_ 89 C 88 _den_ 88 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/de.lm000066400000000000000000000065641520214632600176270ustar00rootroot00000000000000_ 31586 e 15008 n 9058 i 7299 r 6830 t 5662 s 5348 a 4618 h 4176 d 4011 er 3415 en 3412 u 3341 l 3266 n_ 2848 c 2636 ch 2460 g 2407 o 2376 e_ 2208 r_ 2128 m 2077 _d 1948 de 1831 en_ 1786 ei 1718 er_ 1570 in 1568 te 1505 ie 1505 b 1458 t_ 1425 f 1306 k 1176 ge 1144 s_ 1137 un 1113 , 1104 ,_ 1099 w 1099 z 1060 nd 1039 he 1004 st 989 _s 952 _de 949 . 909 _e 906 ne 906 der 880 ._ 847 be 841 es 829 ic 796 _a 791 ie_ 779 is 769 ich 763 an 755 re 749 di 732 ein 730 se 730 " 720 ng 709 _i 706 sc 683 sch 681 it 673 der_ 652 h_ 651 ch_ 642 S 630 le 609 p 609 ä 607 ü 603 au 603 v 602 che 599 _w 596 d_ 585 die 576 _di 572 m_ 562 _die 559 el 548 _S 540 _der 529 li 527 _der_ 523 si 515 al 514 ns 507 on 501 or 495 ti 490 ten 487 ht 486 die_ 485 _die_ 483 D 479 rt 478 nd_ 476 _u 470 nt 468 A 466 in_ 464 den 461 cht 447 und 443 me 440 _z 429 ung 426 ll 423 _un 421 _ei 419 _n 415 hr 412 ine 412 _A 408 _ein 405 ar 404 ra 403 _v 400 _g 400 as 395 zu 392 et 389 em 385 _D 380 eine 376 gen 376 g_ 376 da 368 we 366 K 365 lt 360 B 354 _" 353 nde 349 ni 347 und_ 345 E 345 ur 345 _m 342 ri 341 ha 340 eh 339 ten_ 338 es_ 336 _K 336 _und 335 ig 335 _b 335 hen 334 _und_ 332 _au 329 _B 327 _da 325 _zu 324 _in 322 at 321 us 318 wi 307 n, 305 n,_ 304 nn 304 te_ 301 eit 301 _h 300 ter 299 M 298 n. 295 ß 294 ng_ 289 sche 289 - 283 rs 282 den_ 282 _si 280 G 280 im 278 _ge 277 chen 276 rd 273 _E 273 n._ 270 icht 270 rn 268 uf 267 isch 264 isc 264 nen 263 _in_ 262 _M 260 _er 257 ich_ 255 ac 253 lic 252 _G 252 ber 252 la 251 vo 251 eb 250 ke 249 F 248 as_ 248 hen_ 248 ach 245 en, 244 ung_ 243 lich 243 ste 243 en,_ 243 _k 241 ben 241 _f 241 en. 241 _be 239 it_ 239 L 238 _se 237 mi 236 ve 236 na 236 on_ 236 P 235 ss 234 ist 234 ö 234 ht_ 233 ru 233 st_ 229 _F 229 ts 227 ab 226 W 226 ol 225 _eine 225 hi 225 so 224 em_ 223 "_ 223 ren 222 en._ 221 chen_ 221 R 221 ta 221 ere 220 ische 219 ers 218 ert 217 _P 217 tr 217 ed 215 ze 215 eg 215 ens 215 ür 213 ah 212 _vo 212 ne_ 211 cht_ 210 uc 209 _wi 209 nge 208 lle 208 fe 207 _L 207 ver 206 hl 205 V 204 ma 203 wa 203 auf 201 H 198 _W 195 T 195 nte 193 uch 193 l_ 192 sei 192 nen_ 190 u_ 189 _den 189 _al 189 _V 188 t. 188 lte 187 ut 186 ent 184 sich 183 sic 183 il 183 ier 182 am 181 gen_ 180 sen 179 fü 178 um 178 t._ 177 f_ 174 he_ 174 ner 174 nst 174 ls 174 _sei 173 ro 173 ir 173 ebe 173 mm 173 ag 172 ern 169 t,_ 169 t, 169 eu 169 ft 168 icht_ 167 hre 167 Be 166 nz 165 nder 165 _T 164 _den_ 164 iche 163 tt 163 zu_ 162 and 162 J 161 rde 160 rei 160 _we 159 _H 159 ige 159 _Be 158 rte 157 hei 156 das 155 aus 155 che_ 154 _das 154 _zu_ 154 tz 154 _ni 153 das_ 153 _R 153 N 153 des 153 _ve 153 _J 152 I 152 _das_ 152 men 151 _so 151 _ver 151 _auf 150 ine_ 150 _ha 150 rg 149 ind 148 eben 148 kt 147 mit 147 _an 147 her 146 Ge 146 Sc 145 _sich 145 U 145 Sch 145 _sic 145 end 145 Di 144 abe 143 ck 143 sse 142 ür_ 142 ell 142 ik 141 o_ 141 nic 141 nich 141 sa 141 _fü 140 hn 140 zi 140 no 140 nicht 140 im_ 139 von_ 139 von 139 _nic 139 _nich 139 eine_ 139 oc 138 wei 138 io 138 schen 138 gt 138 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/dv.lm000066400000000000000000000050061520214632600176360ustar00rootroot00000000000000ަ _ ް ެ ު އ ނ ި މ ާ ކ ވ ން ގ ތ ް_ ރ ައ އް _އ އި ގެ ހ ެ_ ދ ، ،_ ކަ ީ އެ _މ ަކ ވެ ލ ށ މަ ގެ_ ބ ތަ ެއ ުގ ަމ ށް ަނ ާއ ުމ މު ކު ސ ޤ _ކ ެނ ަށ ން_ ަތ ި_ ވަ ރު ިނ ައި ަށް ުނ ެއް ައް ުގެ_ ުގެ ޮ ު_ ެން _އެ ަ_ ުން ނު މެ ުރ ފ ްވ ހަ ެވ _ހ ާ_ ށް_ ގަ ޙ ުވ ާއި ޭ ަމަ މުގ މާ _ނ ި، ި،_ އަ ްގ ާނ ޢ ރި ތަކ ަށް_ ްމ ަކަ ުމު އި، ގެނ ވާ އި،_ ޙަ ިގ _ވ ގެން ަރ . ީ_ ކުރ ަން ._ ެވެ މުގެ_ މުގެ ކަށ ސް ެ._ ެވެ._ ެވެ. ވެ._ ެ. ނަ ވެ. ޙައ ިން ިވ މި _ޙ ންވ ޙައް އި_ އްޤ ްޤ ައްޤ ަކަށ ިބ ލި ުތ _ކު ތު މީ _ލ ޙައްޤ _ދ ކަމ ް، ް،_ _ބ ީހ އު _އަ ކޮ ުތަ ުމުގ ަކަށް ކަށް ލިބ _ލި ގައ _ލިބ ޤު ފަ އްޤު ައްޤު _ޙަ ބި ގައި ްޤު ްކ _މި މީހ ްމެ ޅ _ޙައ ުމުގެ ިގެ _ޙައް ިގެން ިގެނ ްވެ ެރ _ނު މާއ ނުވ _ޤ އެވ ވަނ ދަ ޖ އެވެ ނެ އެވެ. ަދ ުން_ އް_ ހަމ ުރު ހަމަ _ލިބި ލިބި ިބި _ކުރ ނި ންމ ްގެ ޤަ ްތ ބަ ދި ެއެ _އި ާއި، ެއެވެ ެއެވ _ނުވ ާއި،_ ޔ _ކަ ެންވ ަތަ _ތ ުތަކ ެރި ތް ެއްގ ދު ކަނ އްގ ރަ ްގެ_ _ހަ ހެ ބިގ ލިބިގ ިބިގ ތެ _މަ ުގަ ތި ޭނ _ގ _މީހ _މީ ަކު _ވަ ެކ މިނ އިނ ކާ ރުމ ުރުމ ުވަ _ހަމ _ހަމަ ްކަ ުގައ ައި_ _ޤަ ހަކ ްދ ވަތ ގެންވ ޮތ ކުރު ުގައި ނާ ވާ_ _މިނ ައު މެ_ ޫ މީހަ ެއް_ މީހަކ ީހަ ީހަކ ްނ ުމަ ްމެ_ އެކ ތަ_ އިން ަތް _ފ _ޢ _ނުވަ ެސ ަސ ވަތަ_ ުވަތަ ނުވަ ވަތަ ނުވަތ ަތަ_ ުވަތ ވެސް އެއ ެން_ ެސް ކުރުމ ވެސ ގޮ _ތަ ަރު ންމެ ެއްގެ އްގެ _މީހަ ކަށް_ ހި ހު ގޮތ ސް_ އްގެ_ ިކ ންވެ ލު ުލ ކޮށް ބިގެ ިއ ންގ ޮނ ޑ ިބިގެ ކޮށ އެއް ުކ ބިގެނ ޮށް ޮށ ާރ ންމެ_ ނީ އްދ ދާ ވެއ ވެއެ ާއް ރާ ްވާ ައި، ައި،_ ވެއެވ ންކ އިވ ޢާ ައިވ _ކޮ ވެސް_ މަތ ިމ ެސް_ _އަދ މަކ ަމު ަމާ ތަކަ އަދ ޮން ކަން _ބަ ސާ ލަ ަމަ_ ވި ންނ މަ_ ޮންމ ކަމު ން،_ ންކަ ނޑ ޭ_ ަކާ ކޮން _މާ ކޮނ ން، ގައި_ ކޮންމ ޮންމެ އުމ ަލ ދާ_ ާއި_ ާތ ައުމ ވަން ނަ_ ރު_ ހަމަ_ ަނޑ ހަކަ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/dz.lm000066400000000000000000000072011520214632600176410ustar00rootroot00000000000000་ ི ད ག ས ང ོ བ ི་ ང་ འ ་ད _ ས་ ར ལ ན མ ུ ེ ་ག ན་ ་བ ་_ ྱ ་ལ ་ར ་འ ག་ ་ས ་མ འི་ འི པ ད་ ུ་ ཚ ། །_ ྲ ་ཚ ཡ ལ་ དང བ་ ་དང ེ་ དང་ ་དང་ ར་ མི ཐ ་ཡ ལུ ོ་ ་ལུ གས དབ མི་ ་པ ཁ མ་ ་དབ བང བང་ དབང དབང་ ོད ོག ་དབང ་དབང་ ་ལུ་ ལུ་ ་ན ་མི ཡོ ཐོ ་ཐ གས་ ྱི ་ཡོ ་ཁ འབ ་འབ དེ _ར ་ཐོ ི་ད ་མི་ ཚུ ་ར་ གི ་གི ་ཚུ ཆ དེ་ བད གོ པའི་ ་པའ པའི པའ ་པའི ་པའི་ ོབ ྱི་ བ་ད ོབ་ ཡོད པ་ ་ཡོད ལས ཐོབ ཐོབ་ ིན ང་ད ལས་ ཚུ་ ་ཆ ་ཚུ་ ་ལས ུང ཀ ་ལས་ ཐོབ་ད ག་ར ོབ་ད ྒ ང་_ ི་ཐ ོད་ ཉ ང་ག འབད དག གི་ ་འབད ་གི་ ་ནི _ད ག་ར་ ནི ཅ བད་ _ག འབད་ རྩ ་འབད་ ུང་ བས ྩ ིག ི་ཐོ ་ཐོབ ་དགོ ་དག དགོ ་ཐོབ་ ཞ ིན་ རྒ ཡང ང་འ འད ྐ ི་ག བ་དབ བ་དབང ོབ་དབ ྡ ་ག་ ོང ེན ྒྱ ིའི ་འད རྒྱ ིའ ིའི་ ེན་ འག ུ་_ ོག་ ི་ར ཏ ་ཨ གྲ ཨ _མ ཚན ་རི ས་འ ཅི ད་ད རི རང ད། ོགས་ ཚན་ རང་ _འ ོགས ཉེ སོ ེས་ ེས སྐ ོན ་ཨི ོ་བ ཨི ཨིན ་ཨིན ྲོ ི་ཐོབ ད།_ མས _དེ ང་ཡ ལ་ད ིག་ ྱོ _དེ་ ་ཚན རྩ་ ར་ལ ོན་ ྩ་ མས་ ་བ་ ག་ལ འི་ད ཟ དལ ུག ཡོད། ་སོ ་ཀ ཡོད།_ ི་ས ་ཡོད། ་། ོད།_ ོད། _མི ་ཚན་ དལ་དབ དལ་ པ། དལ་ད ལ་དབ _མི་ ཕ ྲི པ།_ _རྩ་ ཀྱ ང་། _རྩ གྱ ལ་དབང ་ཀྱ མ་ག ་།_ ་ཡང ་ག་ར་ སྤ ཀྱི་ ལུ་_ ནང ང་ཡོ ་ལུ་_ ྤ སྡ ་ཀྱི་ ་ཀྱི ་ག་ར ིམ ཀྱི ནང་ ་ར་ལ ངས ངོ ཆོ ེལ་ _རྩ་ཚ རྩ་ཚ ས་ས རྩ་ཚན ་ནང ་ནང་ ྐྱ ་ཅ ེལ ྩ་ཚ ང་ས ར་ལུ ར་ལུ་ ྩ་ཚན ང་ལ ང་།_ ་ར་ལུ ྩ་ཚན་ ་དལ གཞ ོང་ ་སྐ བར ང་དང ག་ར་ལ ང་ཡོད ི་བ ད་པ ཛ བ་མ ་དེ _ག་ རྒྱལ ང་གི ིས ྱལ རྒྱལ་ ྱལ་ ང་དང་ ི་མ ྒྱལ་ ི་_ ྒྱལ ན་ད ་དལ་ད ་དལ་ ཁྲ ཚོ བཟ ་ནི་ ་ཆོ ྟ ིས་ ངས་ ནི་ ཁྲི འཛ ོ་བ་ ་བས ་བ་མ ྲོ་ ་གྱ ེད ་དེ་ ་བའ གོ་ དབང་ཡ གྲོ ་ཨིན་ ་བའི འགྲ ་ང བང་ཡོ བའ ་བའི་ བ་མི བའི་ ས་ག ས་_ སྤྱ ོས ང་གི་ བའི བང་ཡ ཨིན་ ྤྱ ྲོ་བ ོས་ ་རུ ་བར ་གཞ ུ་ག ཅིག་ ླ ཅིག ་གྱི ེ་ཡ ་རུང ་རུང་ རུང་ ་ཅི རུང ་ཉ ཞི གྱི ི་ཚ ྲོ་བ་ རུ ཡང་ ་རྒ ་སྤ དི འདི་ དི་ ་འདི་ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ee.lm000066400000000000000000000031431520214632600176160ustar00rootroot00000000000000_ e a e_ ɔ o i m n u me k l _a s w d ɖ b ɔ_ a_ o_ t i_ si p kp ɖe wo _l y me_ le am ame le_ _m _n _s ƒ _d g ny wo_ be z pɔ kpɔ u_ dz ƒe _b _k _e _w ia _si ɖe_ _am _ame . na Ɖ ._ _ɖ ƒe_ O ƉO v la ,_ , _me si_ ŋ A sia nu aɖ _le _ƒ ye x uk be_ ɔn _la es _le_ en _t nɔ h E ame_ gb wɔ ek _ɖe ŋu aɖe _be _wo om pɔ_ _ŋ kpɔ_ esi zi kɔ _ƒe_ _ƒe I ɖo A_ na_ _kp nye dzi _be_ _ŋu an bu ye_ _g _na ̃ aw ya la_ ukɔ ome du _me_ kpl esia _la_ pl _aɖ ɔk _dz ɔw nya K _du _si_ vi ts gbe ma kple_ at ple kple ple_ _kpl ad ɔkp ɔkpɔ _kple duk _h mɔ pɔkp _K pɔk dukɔ pɔkpɔ kpɔkp kpɔk f e._ D e. ab _aɖe em _duk aɖe_ eɖ _mɔ oa _ɖe_ nye_ _dukɔ to N bɔ lɔ tɔ ke ev ɔkpɔ_ in _ame_ al _dzi evi ke_ bl od kɔ_ L ta iw ak KP et _o P iwo _nu mes ɔnu se ɔm iwo_ Y xe awo he li _al ub do ɔwɔ woa KPE ekp mesi ̃_ PE NY awo_ ut ɖek INY nɔ_ IN ŋu_ ka ɔme _woa ia_ _KP _Ɖ OƉ PEƉ iny PEƉO KPEƉO o._ a,_ _KPEƉ dze INYA YA_ ZIN ze NYA_ EƉO Z KPEƉ ƉOƉ EƉ ZINYA INYA_ ZI ya_ NYA a, _KPE YA O_ ZINY zi_ _v o. ukɔ_ ƉODZ ƉODZI ha DZINY EƉOD ƉOƉO_ ag ƉOƉO _ab pe PEƉOD EƉODZ eƒ ODZI ODZIN OƉO OƉO_ DZI DZIN _ƉOƉ _ny ODZ DZ - ƉO_ ƉOD OD _ƉOƉO _ƉO ɔɖ xɔ lo nu_ eƒe -LIA _-LIA LI eg _- eme -L _-L de IA -LI -LIA_ IA_ LIA _-LI LIA_ amesi eƒe_ esiam siam ti iam blɔ egb ames iame siame mesia alo_ siwo _na_ _eƒ wɔ_ eke_ _alo siw _alo_ sɔ ɔɖe lo_ siwo_ eke me. alo _eƒe_ nya_ _eƒe me._ dzi_ ed _E dukɔ_ e,_ _ames e, vo af ɔe ku ey eny bubu _x ea bub egbe _bubu ekpɔ ŋut _ŋut _bu _bub ubu lɔɖ mek blɔɖ ɖeke_ meg _o._ eɖo iame_ blɔɖe sia_ enɔ aɖeke _aɖek aɖek libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/el.lm000066400000000000000000000102521520214632600176240ustar00rootroot00000000000000_ 89284 α 19666 τ 16086 ο 15826 ε 14848 ι 12766 ν 12189 π 8776 σ 8653 ρ 8399 κ 7761 μ 7529 υ 6850 ά 6284 _τ 5918 λ 5802 ς 5371 α_ 5272 η 5236 έ 4739 ί 4609 ό 4489 το 4461 ς_ 4111 ου 4075 ι_ 4033 ε_ 4019 . 3916 _κ 3897 ο_ 3836 ._ 3810 ν_ 3661 _π 3414 _σ 3333 " 3247 _μ 3242 _το 3118 , 3106 ,_ 3068 γ 3058 _α 2912 ω 2689 να 2593 δ 2455 τα 2420 χ 2411 κα 2406 στ 2406 _ε 2353 - 2335 -_ 2192 ύ 2171 αν 2162 τη 2151 ή 2141 υ_ 2133 αι 2100 θ 2053 φ 1989 ου_ 1974 ει 1889 _κα 1882 εί 1864 το_ 1802 πο 1771 αι_ 1727 σε 1709 _ν 1647 _" 1619 η_ 1609 ια 1602 να_ 1518 τι 1501 ον 1501 του 1495 με 1460 _του 1407 _έ 1405 _στ 1396 ώ 1364 πε 1359 τε 1300 μα 1298 β 1274 ρι 1252 ό_ 1241 _δ 1231 ξ 1223 ντ 1220 _το_ 1196 απ 1187 ρο 1184 _γ 1183 _τη 1177 ζ 1158 _εί 1150 ά_ 1150 _να 1124 έν 1115 και 1110 _και 1093 αν_ 1082 ρα 1078 και_ 1061 _να_ 1060 _και_ 1053 μπ 1049 νο 1048 ατ 1036 ιο 1024 ια_ 1018 ερ 1003 ού 993 _απ 984 σε_ 974 ικ 973 _ο 967 εν 947 ος 936 ει_ 935 πό 901 λο 892 _με 890 νε 884 του_ 871 ον_ 869 ας 865 _του_ 854 ασ 841 με_ 840 σα 834 κο 833 αρ 832 πρ 824 ίν 820 κά 808 _πο 804 πι 796 Κ 796 μέ 783 μο 777 έρ 772 αλ 766 ην 762 Μ 759 ισ 745 κε 742 τα_ 740 στο 738 ω_ 730 ην_ 728 Ο 717 Τ 714 _φ 711 ετ 705 δε 704 πα 697 ας_ 688 τά 684 ος_ 683 _ό 680 _Κ 675 οι 671 _χ 670 την 663 την_ 658 _στο 647 ή_ 645 πό_ 638 _θ 633 _ο_ 631 ", 630 _πρ 626 _Μ 624 ίπ 624 άν 623 ",_ 623 από 620 που 619 ότ 618 λα 617 τον 617 _από 616 μι 612 Ο_ 611 ρε 607 υτ 604 λε 595 _λ 594 ρό 590 _με_ 586 ιά 580 τον_ 577 γι 577 _Ο 575 από_ 572 άρ 570 πά 570 _από_ 569 ρά 562 ταν 554 ένα 553 υν 552 που_ 551 δι 547 τρ 547 τό 544 _β 540 χε 536 εν_ 534 ησ 528 _Ο_ 525 ης 520 ". 519 _που 516 _Τ 515 "._ 513 τη_ 512 ς. 510 είπ 508 ταν_ 504 _είπ 503 ς._ 501 _τα 500 ξε 497 στο_ 496 λλ 493 ακ 492 Α 491 _που_ 490 άλ 489 ίπε 489 είπε 485 _είπε 483 _την 483 τι_ 482 _την_ 481 άτ 480 λι 480 _δε 479 άμ 477 _στο_ 475 σο 473 _ά 468 "_ 463 μέν 463 ιν 461 ις 452 _αν 452 κό 451 αυ 451 _τον 450 _γι 449 θα 447 ες 446 ση 446 _μι 445 _τον_ 443 ε. 441 ε._ 441 ους 439 λά 439 υς 439 ολ 438 πιο 437 ορ 432 _πα 428 _κά 427 τε_ 427 αμ 423 ; 423 _μο 422 σκ 421 της 421 _ξ 418 στη 415 Κά 411 νη 408 για 405 α. 403 κρ 402 κι 402 ς, 402 ς,_ 401 α._ 398 ηκ 397 _Κά 397 ελ 396 _έν 395 _ή 393 _μα 392 ία 391 ως 391 λη 390 ίνα 389 πί 389 μου 388 μά 388 _αυ 387 ης_ 386 συ 384 ναι 384 Π 383 αυτ 382 ί_ 376 μπι 375 ίσ 372 _της 370 _τα_ 367 _για 365 _ένα 362 _μπ 361 θε 361 ιον 359 ις_ 358 τή 358 _θα 354 _αυτ 354 άμπ 352 κ. 352 κ._ 351 είν 351 ομ 350 ίναι 348 ντα 348 ναι_ 348 ως_ 347 χα 346 Ε 346 υ. 346 για_ 346 υ._ 345 δεν 345 ένα_ 345 α, 344 α,_ 344 δεν_ 344 ύρ 343 όν 343 α- 342 ύσ 341 _κ. 340 στε 339 Κάμ 339 _κ._ 339 τέ 339 α-_ 338 ευ 338 ιλ 338 ρί 338 Κάμπ 338 _μου 338 _Κάμ 338 _Κάμπ 337 υμ 336 σει 336 πιον 336 μπιον 336 μπιο 336 _κο 334 Κάμπι 334 _η 334 άμπι 334 θα_ 333 νι 332 της_ 331 ψ 331 όμ 330 ησε 330 _σα 329 μα_ 328 ός 328 Σ 326 _δεν 325 _δεν_ 325 σμ 324 ες_ 324 περ 324 ίχ 323 ίναι_ 323 τικ 322 _ρ 321 άμπιο 321 υς_ 321 ους_ 321 _πε 321 σω 320 _για_ 320 προ 320 γε 318 ;" 316 ;"_ 316 Δ 315 τυ 314 ρα_ 313 _συ 312 ρω 312 _θα_ 310 όσ 309 ου. 309 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/emk-Latn.lm000066400000000000000000000032041520214632600206730ustar00rootroot00000000000000_ a n a_ i k l ɛ d ɔ _k an ka m n_ _ka i_ e b u y s la ma _d _a r na _m , ,_ _s _l ya ɛ_ ka_ an_ ar o _ka_ _b t _la ya_ u_ _a_ la_ _n ni iya iy da kan ri ._ . _ma am di ama e_ iya_ j lu riya bɛ al riy en ɔ_ ni_ riya_ lu_ f ari ɛɛ ariya _di ariy na_ ak _t ɲ dɔ _j ɛɛ_ ana _bɛ aka ɔɔ sa ɔn ba _na man o_ ad kan_ ɛn bɛɛ a, si aman bɛɛ_ a,_ _bɛɛ ja ra _ja ara _bɛɛ_ w alu _y alu_ _f tɛ _la_ mana _si amana akan il nn nan _S S _ye in ye le _dɔ _tɛ _jam _jama _sa jam ani en_ jama Sari ana_ Sar nan_ _Sa Sariy _Sari _Sar Sa _kan jaman di_ de kɛ _nan den ol _w ɔɔ_ _nan_ _al _kɛ aa _di_ mana_ sar ɔ, ila _sar ani_ ɔ,_ _alu _alu_ tɛ_ a._ fa a. ye_ A _ni _ɲ _i_ _ye_ _i at da_ ila_ h _tɛ_ ɲa _ni_ dɔ, ra_ ara_ dɔ,_ sari akan_ wa _kaka sariy _kak ɲa_ kaka _kan_ kak kakan _sari ma_ _dɔ, ɛn_ _ba _mɔ _dɔ,_ bo mɔɔ len _mɔɔ mɔ i,_ nd i, kɔ ko su se ɛd el nk ada ele nna elen sila lo sil _h _sila ade _sil olo aden sila_ _se ɔd _bo _A _B M ta aar _ma_ B fan aara mi ank mɛ _kɔ _fa ɔdɔ len_ dɛ un ke ti ha ki kele kel lak kelen ab den_ _kel elen_ Mɔ _M mɛn di,_ aya wo dam sɔ bolo _bol _mi dama _kele _bolo _Mɔ se_ _Mɔɔ_ bi Mɔɔ ay nu _ke ma, Mɔɔ_ ma,_ and di, ɔnɔ bol nda ala li _Mɔɔ nɔ _da _ma,_ _ma, _di,_ _di, ko_ _ko _sɔ _wo _wa ɔy _se_ ma._ ma. af aya_ _mɛn ii _mɛ te _le ina A_ ɔya fɛ mad mɔɔ_ _mɔɔ_ le_ li_ as ku _fan _le_ ji _ma. N ɔdɔn dɔn _laka kɛ_ _lak aba lo_ du ɔn_ lɔ nb ɔya_ nɲa mɛn_ nɲa_ _kɛ_ laka nɲ anda _ma._ kɔn kand _de _su baa g made ɔ. _ad sɔd dɔ_ amade kɛd maden amad nu_ akand nnu_ _kɛda on ɛda Ba in_ ata adama _den adam kɛda_ gb _ada kanda ɲɛ nnu ɔ._ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/en.lm000066400000000000000000000063651520214632600176400ustar00rootroot00000000000000_ 20326 e 6617 t 4843 o 3834 n 3653 i 3602 a 3433 s 2945 r 2921 h 2507 e_ 2000 d 1816 _t 1785 c 1639 l 1635 th 1535 he 1351 _th 1333 u 1309 f 1253 m 1175 p 1151 _a 1145 the 1142 _the 1060 s_ 978 er 968 _o 967 he_ 928 d_ 888 t_ 885 the_ 844 _the_ 843 on 842 in 817 y 783 n_ 773 b 761 re 754 , 734 ,_ 732 an 732 g 728 w 718 _i 707 en 676 f_ 599 y_ 595 of 594 _of 592 es 589 ti 587 v 580 _of_ 575 of_ 575 nd 568 at 549 r_ 540 _w 534 it 522 ed 496 _p 494 nt 485 _c 462 o_ 457 io 450 _an 439 te 432 or 425 _b 418 nd_ 407 to 406 st 402 is 401 _s 396 _in 389 ion 385 and 385 de 384 ve 382 ha 375 ar 366 _m 361 and_ 360 _and 360 _and_ 358 se 353 _to 347 me 346 to_ 344 ed_ 339 . 330 be 329 _f 329 ._ 329 _to_ 320 co 317 ic 316 ns 308 al 307 le 304 ou 304 ce 293 ent 279 l_ 278 _co 277 tio 275 on_ 274 _d 274 tion 268 ri 266 _e 264 ng 253 hi 251 er_ 249 ea 246 as 245 _be 242 pe 242 h_ 234 _r 232 ec 227 ch 223 ro 222 ct 220 _h 219 pr 217 in_ 217 ne 214 ll 214 rt 213 s,_ 210 s, 210 li 209 ra 208 T 207 wh 204 a_ 203 ac 201 _wh 199 _n 196 ts 196 di 196 es_ 195 si 194 re_ 193 at_ 192 nc 192 ie 190 _a_ 188 _in_ 185 ing 184 us 182 _re 182 g_ 179 ng_ 178 op 178 con 177 tha 175 _l 174 _tha 174 ver 173 ma 173 ion_ 171 _con 171 ci 170 ons 170 _it 170 po 169 ere 168 is_ 167 ta 167 la 166 _pr 165 fo 164 ho 164 ir 162 ss 161 men 160 be_ 160 un 159 ty 159 _be_ 158 ing_ 157 om 156 ot 156 hat 155 ly 155 _g 155 em 153 _T 151 rs 150 mo 148 ch_ 148 wi 147 we 147 ad 147 ts_ 145 res 143 _wi 143 I 143 hat_ 142 ei 141 ly_ 141 ni 140 os 140 ca 139 ur 139 A 138 ut 138 that 138 _that 137 ati 137 _fo 137 st_ 137 il 136 or_ 136 for 136 pa 136 ul 135 ate 135 ter 134 it_ 134 nt_ 133 that_ 132 _ha 129 al_ 128 el 128 as_ 127 ll_ 127 _ma 125 no 124 ment 124 an_ 124 tion_ 122 su 122 bl 122 _de 122 nce 120 pl 120 fe 119 tr 118 so 118 int 115 ov 114 e, 114 e,_ 114 _u 113 ent_ 113 Th 113 her 113 j 112 atio 112 ation 112 _Th 111 le_ 110 ai 110 _it_ 110 _on 110 _for 109 ect 109 k 109 hic 108 est 108 der 107 tu 107 na 106 _by_ 106 by_ 106 E 106 by 106 _by 106 ve_ 106 _di 106 en_ 104 vi 104 m_ 103 _whi 102 iv 102 whi 102 ns_ 102 _A 101 ich 100 ge 100 pro 99 ess 99 _whic 99 ers 99 hich 99 ce_ 99 which 99 whic 99 all 98 ove 98 _is 98 ich_ 97 ee 97 hich_ 97 n,_ 96 n, 96 im 95 ir_ 94 hei 94 ions 94 sti 94 se_ 94 per 93 The 93 _pa 93 heir 93 id 93 eir 93 eir_ 93 ig 93 heir_ 93 _no 93 ev 93 era 92 _int 92 ted 91 _The 91 ies 91 art 91 thei 90 _ar 90 _thei 90 their 90 _pro 90 et 89 _pe 88 _mo 88 ther 88 x 87 gh 87 S 87 _is_ 87 ol 87 ty_ 87 _I 86 nde 86 am 86 rn 86 nte 86 mp 85 _su 84 _we 84 par 84 _v 84 pu 82 his 82 ow 82 mi 82 go 81 N 81 ue 81 ple 81 ep 80 ab 80 ;_ 80 ; 80 ex 80 ain 80 over 80 _un 79 q 79 qu 79 pp 79 ith 79 ry 79 _as 79 ber 79 ub 78 av 78 uc 78 s._ 77 s. 77 enc 77 are 77 iti 77 gr 76 his_ 76 ua 76 part 76 ff 75 eve 75 O 75 rea 74 ous 74 ia 74 The_ 73 ag 73 mb 73 _go 73 fa 72 on,_ 72 ern 72 t,_ 72 on, 72 t, 72 _me 71 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/eo.lm000066400000000000000000000065431520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ 57050 a 16035 i 12706 e 12227 o 12102 n 10393 s 8344 l 7707 r 7492 t 7134 k 5376 u 4558 j 3946 a_ 3875 m 3783 d 3710 p 3693 la 2840 s_ 2769 e_ 2751 . 2706 _l 2635 _k 2619 v 2531 n_ 2504 o_ 2444 i_ 2333 ._ 2278 on 2238 , 2193 ,_ 2182 _la 2100 en 2080 j_ 2050 as 2028 la_ 2012 ta 1956 _la_ 1907 an 1882 _p 1850 g 1831 _e 1791 _d 1778 is 1737 aj 1658 st 1635 _s 1575 c 1526 de 1517 oj 1498 er 1476 ti 1456 f 1443 _a 1442 b 1427 ro 1379 _m 1351 ra 1341 nt 1293 ka 1270 ri 1258 al 1249 as_ 1248 aj_ 1213 to 1209 _de 1203 _t 1200 te 1179 _n 1176 is_ 1171 in 1151 ko 1145 or 1114 es 1083 re 1034 ia 1029 li 1022 de_ 1016 _de_ 979 ar 974 _v 966 vi 942 lo 932 x 928 io 917 ne 855 no 848 ni 843 mi 835 ma 819 _ka 816 el 815 pr 771 z 744 un 734 l_ 732 po 730 _f 725 ø 724 est 691 na 687 ki 679 kaj 676 si 665 u_ 663 kaj_ 660 " 654 tas 651 le 650 oj_ 648 _i 643 tr 642 _pr 630 _es 628 jn 626 pe 618 _kaj 616 ig 616 _kaj_ 611 do 608 sta 606 on_ 602 ek 602 ci 597 r_ 595 ý 594 _r 593 il 592 _est 587 di 586 am 586 _mi 582 aý 578 _vi 577 mo 575 ant 565 _ne 562 en_ 561 o. 559 æ 543 iu 538 o, 529 ur 527 o._ 527 om 525 o,_ 524 at 521 va 521 - 519 _en 518 : 513 :_ 512 _ti 500 M 496 h 488 nd 484 me 484 _al 481 _ko 479 ve 478 ie 478 _ki 473 it 473 L 466 _b 465 se 462 em 452 ol 450 nta 449 tu 448 ik 444 ov 443 da 443 _M 440 _po 439 tas_ 438 ne_ 437 et 437 _ma 436 _en_ 435 su 429 pl 426 _L 425 pa 420 _o 417 vo 408 an_ 407 ro_ 406 sti 406 nu 399 kon 396 stas 391 m_ 391 ir 388 n. 386 fa 386 jn_ 382 ku 382 os 376 ke 375 n, 375 esta 374 n,_ 372 _su 362 ta_ 362 stas_ 359 xi 359 Mi 358 _ne_ 356 al_ 355 nk 353 so 353 n._ 352 id 349 _g 348 estas 347 ga 346 _h 345 per 345 _Mi 340 ok 339 K 339 mp 337 _esta 337 s,_ 335 s, 335 _se 333 anta 332 ul 326 ran 325 _" 323 ý_ 322 te_ 320 ak 320 aý_ 320 ed 320 rt 319 ojn 318 gi 318 _æ 317 tis 316 gx 316 mal 316 ia_ 315 ks 310 _al_ 310 mi_ 309 S 309 lu 309 ns 308 kt 305 io_ 302 ent 300 ? 300 _K 300 ec 300 el_ 299 _- 299 li_ 299 E 298 þ 298 _li 297 fo 296 ter 296 _re 296 A 295 nto 294 vi_ 292 La 292 _mal 290 nte 288 sp 287 sa 287 _mi_ 279 ut 278 op 278 _ke 277 bo 277 ajn 276 un_ 276 T 274 to_ 272 -_ 272 bl 272 _an 271 _La 271 øi 269 _S 268 _pl 267 _fa 266 ni_ 266 La_ 265 _E 264 N 263 tis_ 263 _tr 263 ' 262 ! 262 _-_ 262 pro 261 iu_ 261 iø 261 nc 260 _si 259 du 257 _kon 256 ru 255 _vi_ 254 _j 253 ce 251 ke_ 249 ap 248 us 247 be 247 im 247 B 246 _ku 246 _La_ 246 tra 245 ad 245 uj 245 ac 245 ita 243 pre 242 _pro 242 co 241 rm 241 _ni 238 _pe 236 ?_ 234 on. 234 toj 234 "_ 234 j. 234 _ke_ 233 s. 232 _A 231 av 230 ri_ 230 _el 229 por 229 ` 224 ev 224 las 223 P 223 j._ 221 eni 220 _T 220 _B 219 j,_ 218 j, 218 era 217 _in 216 on._ 216 cx 216 _N 215 ion 215 ab 215 .. 214 ) 213 fi 213 or_ 212 pri 212 s._ 212 _por 210 ez 210 in_ 210 am_ 209 on,_ 209 ll 209 æi 209 on, 209 _ve 208 ris 208 esti 208 !_ 207 men 206 vas 205 iel 204 taj 203 _c 201 aro 201 ank 200 _pri 200 jo 200 ja 200 ont 200 lt 199 _P 199 igi 199 _pa 197 oj. 197 ( 196 au 195 oro 195 ng 195 _( 194 sto 194 ast 194 ag 193 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/es.lm000066400000000000000000000065311520214632600176400ustar00rootroot00000000000000_ 25044 e 7830 a 7437 o 5102 s 4394 n 4358 i 4065 r 3998 l 3634 d 3118 c 2931 t 2834 u 2316 a_ 2269 e_ 2211 s_ 1862 de 1679 p 1673 _d 1644 m 1447 _de 1443 n_ 1332 o_ 1301 en 1295 _e 1216 es 1177 _l 1132 de_ 1080 la 1060 os 1028 _de_ 1027 _p 963 l_ 910 ci 890 _c 866 _a 866 os_ 801 ar 777 er 775 as 768 ra 746 nt 736 _la 727 re 726 ,_ 724 , 724 el 722 ta 708 ue 701 g 678 on 674 al 670 _s 666 co 653 b 637 an 622 v 616 la_ 616 or 612 te 599 st 596 el_ 580 _la_ 573 y 545 to 543 r_ 517 ad 512 ó 511 do 504 ro 504 se 488 as_ 488 q 487 qu 487 . 479 ._ 478 en_ 475 ca 460 in 459 un 456 _co 450 es_ 449 ic 449 _en 440 ac 440 que 439 na 439 lo 430 _m 430 f 429 ent 428 da 412 ue_ 411 po 405 le 399 _q 399 _qu 399 que_ 393 _que 388 ie 386 h 385 pa 382 y_ 371 ti 367 _que_ 365 _en_ 365 _y 361 tr 358 _el 353 ri 349 ia 342 _el_ 333 _se 330 ió 330 _y_ 330 io 329 pr 320 ón 317 ec 317 no 314 id 301 í 300 mi 299 _t 299 ión 292 nte 292 me 286 aci 283 do_ 279 li 276 con 276 nd 273 est 272 ni 272 á 271 di 270 _es 268 _lo 267 ció 265 ma 265 ón_ 264 _pr 263 _r 261 ción 255 z 254 ra_ 251 si 247 ión_ 246 oc 245 nc 244 _u 244 _po 243 los 243 or_ 242 _con 241 is 239 del 238 _del 237 ado 236 se_ 233 _i 233 los_ 231 _re 231 por 229 _del_ 228 sta 228 del_ 228 al_ 228 ne 226 _h 226 cu 225 _n 225 _a_ 224 _v 224 _un 223 ce 222 so 220 ción_ 218 res 218 vi 217 om 216 te_ 212 _pa 211 ien 210 j 209 E 208 _los 207 _los_ 207 to_ 206 ol 204 it 203 am 202 ació 201 rt 201 ación 201 pe 197 ha 190 _se_ 189 nto 188 _o 184 _E 184 on_ 184 sa 183 na_ 182 ta_ 181 su 180 cia 180 mo 180 ct 178 par 178 _f 177 _por 176 eg 172 _in 172 ur 170 L 168 ve 166 im 164 ga 163 _est 161 ar_ 161 ab 160 _L 159 tu 158 at 158 no_ 157 s, 157 s,_ 157 _por_ 156 por_ 156 las 156 ba 154 o,_ 154 o, 154 ento 151 et 150 C 150 _ha 149 A 149 tra 148 ient 148 _al 147 a,_ 146 ica 146 a, 146 pro 146 ado_ 145 ici 144 _ca 144 an_ 144 las_ 143 ara 143 nci 143 ente 142 ú 142 rr 142 ir 142 da_ 141 em 141 ll 140 il 139 ía 138 iv 138 _su 138 _par 136 ul 136 ant 136 _A 135 mp 135 _las_ 134 _las 134 _C 134 _pro 133 men 132 P 132 des 131 com 130 ion 130 era 130 ed 129 ida 129 sp 128 gu 127 nte_ 127 ns 127 za 126 dos 125 M 125 cio 125 les 125 _P 124 bl 124 _com 122 s._ 122 s. 122 _M 121 ua 120 nta 120 mu 119 _no 118 dad 118 ñ 117 é 116 un_ 116 va 116 ist 116 nes 116 iento 115 one 114 ara_ 113 S 113 ada 113 _un_ 113 fi 111 pre 110 tos 110 ter 109 ot 109 esta 108 _me 107 ido 107 ob 107 _g 105 br 105 go 105 ea 104 nto_ 104 ona 103 pu 103 dos_ 103 tro 103 ier 103 para 102 ment 101 ag 101 ero 101 gr 101 rec 101 bi 101 ia_ 100 una 100 nic 99 ncia 99 ía_ 98 a._ 98 tos_ 98 a. 98 ran 98 lo_ 97 ones 97 rm 96 lu 96 ron 95 con_ 95 ó_ 95 nes_ 95 _ci 95 ante 94 ch 94 _con_ 94 _para 94 ntr 93 una_ 93 para_ 93 mie 92 ico 92 fe 92 les_ 92 uc 92 ip 91 sto 91 _ma 91 ui 91 sta_ 91 _ve 90 cion 90 " 90 op 90 cal 89 _mu 89 _S 89 ro_ 89 _pe 88 ste 88 ras 88 pl 88 _una 88 _di 87 ento_ 86 ita 86 ione 85 ect 85 _una_ 85 mien 85 tan 85 du 84 den 84 ndo 84 per 84 eri 84 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/et.lm000066400000000000000000000063631520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ 20738 a 7004 e 5699 i 5321 s 4731 t 3769 l 3448 u 3446 n 2902 k 2584 d 2202 m 2043 a_ 1758 o 1684 r 1429 g 1174 v 1151 e_ 1139 i_ 1136 _k 1136 s_ 1077 h 1009 , 995 ,_ 995 _t 953 p 953 j 940 ä 900 is 896 st 851 se 841 _s 822 . 821 as 801 d_ 801 le 800 ta 794 in 793 _m 790 ô 754 ._ 753 t_ 746 ma 710 _p 680 si 677 _v 660 es 636 al 626 us 619 el 602 _o 596 _e 586 ja 580 _j 563 te 562 ü 549 li 532 va 515 id 501 ol 498 tu 497 da 490 _n 480 ku 478 ud 459 nu 455 na 438 ei 432 ks 418 mi 411 ee 411 u_ 407 ka 400 n_ 394 b 394 ga 386 _l 384 _a 380 an 366 ja_ 365 et 358 me 358 l_ 350 at 348 la 341 ad 340 st_ 339 ne 336 ll 333 _ta 332 ra 330 _ja 328 ik 323 en 318 ni 308 ul 305 sa 302 _ol 302 nd 299 _ja_ 299 nud 296 ii 291 ko 286 _se 285 le_ 283 aa 281 is_ 281 gi 270 _te 269 ag 269 _va 268 _ku 267 ed 262 em 255 _mi 255 ma_ 247 ti 246 ri 245 _h 242 gu 239 id_ 238 ast 237 it 236 ga_ 236 un 232 de 230 ud_ 230 ha 230 ak 228 ah 228 uu 228 il 227 ôi 226 as_ 223 ke 222 ar 220 a, 220 am 220 _ko 220 a,_ 220 _ka 220 ai 220 eg 216 sin 214 est 214 ui 214 he 214 ks_ 213 ö 213 oo 213 ju 207 är 205 ut 203 in_ 203 oli 201 ki 199 su 199 es_ 199 lt 198 ist 188 li_ 186 ea 186 vi 184 im 181 mu 181 se_ 180 ts 180 on 178 ise 178 ta_ 177 ek 176 _oli 176 sel 173 nud_ 173 _ü 172 a. 171 nn 170 ema 169 ng 168 lu 168 ge 167 _si 166 _ei 165 _i 165 _ei_ 164 ei_ 164 _r 163 ole 161 pa 160 lle 160 a._ 160 ust 159 du 156 er 156 vô 153 da_ 153 min 152 et_ 151 d,_ 149 _M 149 ht 149 d, 149 M 149 kui 148 _et 147 K 147 _K 146 pe 145 gi_ 145 _vô 145 or 144 _tu 142 lt_ 141 _ma 141 asi 140 ve 139 us_ 138 ig 136 sin_ 136 ur 135 _ta_ 134 di 134 _et_ 134 s,_ 132 tas 132 s, 132 _kui 131 sk 131 re 130 po 129 oli_ 129 om 129 äi 128 inu 128 _na 128 _oli_ 128 _sa 128 aj 128 mis 127 ui_ 127 _me 127 _pa 126 tus 125 pi 125 te_ 124 ül 123 - 123 est_ 122 _on 121 kk 121 tt 120 aga 119 na_ 119 _T 119 T 119 b_ 118 al_ 118 sta 118 _mu 116 _ju 116 ida 116 aks 116 gu_ 116 _ni 116 s. 116 ad_ 116 _pe 114 eks 114 ev 114 end 113 s._ 113 use 111 ära 111 _po 111 _min 110 S 110 aja 110 _la 110 ele 109 el_ 108 on_ 108 ab 108 _S 108 av 107 ing 107 kui_ 106 _on_ 106 au 104 ne_ 104 ti_ 104 ell 103 ae 101 kô 101 ed_ 100 _ke 99 ata 99 iis 99 ! 98 !_ 98 sid 98 nda 98 eh 98 lle_ 97 pu 97 ää 97 vôi 97 ine 96 t, 96 e,_ 96 ale 96 _vôi 96 t,_ 96 e, 96 eda 96 uk 95 ast_ 95 ld 95 ? 94 _kui_ 94 _sel 93 _kô 93 tul 93 ega 93 lg 92 sii 92 val 92 e. 92 _su 92 ug 92 oh 92 kü 92 d. 91 ee_ 91 see 91 e._ 91 öö 91 oma 91 _ole 90 ses 90 stu 90 ôt 90 üü 90 _om 89 me_ 89 ot 89 d._ 89 _sii 88 to 88 _en 87 atu 87 ?_ 87 A 86 J 86 pea 86 jä 85 _A 85 _see 85 ime 84 _pi 84 _ha 84 mô 84 nä 84 _J 84 les 84 ste 84 kas 84 _ä 84 vä 83 E 83 pä 83 _ve 83 _E 83 eis 82 _jä 81 _pea 81 _mô 80 um 80 _kü 80 iku 80 üd 80 all 79 eid 79 ba 79 _vä 79 ina 78 lj 78 sid_ 78 hu 78 tun 78 lä 78 _oma 77 i,_ 77 i, 77 agu 77 uh 77 lm 76 ras 76 ss 76 kä 76 ees 76 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/eu.lm000066400000000000000000000062531520214632600176430ustar00rootroot00000000000000_ 12114 a 5537 e 4040 i 3103 t 2567 n 2474 r 2406 o 1937 k 1761 z 1627 u 1561 d 1367 l 1075 s 1048 b 995 n_ 958 a_ 957 en 802 g 772 _e 736 er 680 ra 669 . 625 at 610 _b 594 ar 589 an 585 _d 580 , 569 ,_ 569 h 563 ta 563 te 555 ._ 520 ko 513 m 503 o_ 486 al 481 en_ 471 tz 458 re 435 _a 423 ik 416 in 409 it 392 za 391 ak 388 ba 358 et 357 da 352 di 351 ka 350 ze 349 ai 347 p 340 ri 335 la 329 an_ 327 de 322 ez 318 na 314 ti 307 be 305 i_ 302 iz 294 k_ 293 tu 289 eta 287 ( 280 ) 280 _i 279 or 276 _( 270 ko_ 269 ek 265 rr 264 _h 263 e_ 260 es 260 _ba 258 nt 258 ha 255 _g 247 era 246 ia 240 _be 234 oa 229 un 229 ta_ 218 ma 212 on 211 z_ 209 du 207 (_ 205 _(_ 205 : 204 tze 204 :_ 204 us 191 u_ 191 _da 188 ren 183 az 183 _) 183 ur 182 st 182 ea 181 _et 181 eta_ 179 zi 178 si 177 zen 177 as 176 _n 175 go 175 _eta 172 il 169 tik 169 _z 167 _eta_ 167 ne 167 bi 166 zk 166 sk 165 ag 163 t_ 162 le 160 rt 160 ke 158 - 150 gu 148 au 148 tza 147 _de 147 ati 146 ut 146 A 145 li 145 hi 145 E 144 bat 144 _o 143 a, 142 a,_ 142 _m 141 ntz 141 ad 140 ren_ 139 _er 138 io 138 )_ 138 _ez 138 ir 137 eh 137 ab 135 ate 135 ak_ 134 sa 134 ra_ 134 _bat 133 nd 133 _l 133 ki 132 ere 131 ika 125 ku 125 f 124 ga 123 ld 122 _di 121 arr 120 el 120 eg 119 uz 119 are 116 ng 116 os 116 _E 115 gi 113 _p 113 _du 113 mo 113 zen_ 112 ib 111 _k 110 ber 109 ako 108 _iz 107 iza 107 ala 107 itz 107 har 106 eko 106 adi 105 l_ 105 ie 105 ste 105 atu 104 am 104 ska 104 ah 104 _. 104 r_ 104 zt 103 rri 103 ait 103 ua 103 tzen 103 ald 103 usk 102 aren 102 _._ 102 ro 102 id 100 la_ 99 _s 98 ue 98 tek 97 uska 97 atz 96 aren_ 96 _ha 95 rre 95 " 94 atik 94 tzen_ 94 ara 94 in_ 93 ni 93 j 92 ge 91 ez_ 91 ain 91 od 91 no 91 na_ 91 ri_ 90 tan 90 mat 90 do 89 _mo 88 ho 88 iko 88 beh 88 _ad 88 al_ 87 _iza 87 I 87 zan 87 _ze 87 _adi 87 _A 86 uk 86 eha 85 dit 85 ru 85 pe 85 eko_ 84 ela 84 ed 84 kar 84 n,_ 83 ari 83 bil 83 _beh 83 bai 83 tu_ 83 n, 83 ehar 83 _izan 82 itu 82 _ho 82 is 82 ean 82 ama 82 izan 82 _)_ 81 ik_ 81 B 80 koa 80 ot 80 _na 79 zu 79 beha 78 behar 78 _t 78 H 78 _ko 78 dir 77 mati 76 _j 75 at_ 75 em 74 tika 74 K 74 _B 74 zte 74 ten 74 _beha 74 ter 74 matik 73 egi 73 _dir 73 a. 72 ago 72 kal 72 ram 72 ena 72 unt 71 lt 71 _H 71 su 71 mod 71 bo 71 G 70 _ber 70 lde 70 c 69 te_ 69 ar_ 69 me 69 ina 69 dal 69 ako_ 68 L 68 rik 68 a._ 68 ori 68 ite 68 raz 67 alde 67 )._ 67 ). 67 zio 66 _ez_ 66 tan_ 66 amat 66 atika 66 est 66 ntza 65 dut 65 izk 65 _ga 65 ia_ 65 s_ 65 ita 65 tea 64 ei 64 hal 64 _mod 64 pa 64 bu 64 re_ 63 eu 63 ert 63 oa_ 63 _era 63 ten_ 63 _G 63 _eg 63 rama 63 odal 63 ramat 63 oda 63 amati 62 atze 62 gr 62 untz 62 eza 62 gra 62 _ge 61 gram 61 kat 61 abi 61 _gr 60 _gram 60 _gra 60 int 60 rd 60 _in 60 k, 59 _hi 59 zko 59 k,_ 59 pr 59 rab 59 da_ 59 ide 58 _)._ 57 tat 57 ing 57 ira 57 tak 57 x 57 _). 57 _ed 57 _es 57 _bi 57 rak 56 _- 56 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fa.lm000066400000000000000000000043511520214632600176150ustar00rootroot00000000000000_ ا د ی ر م و ه ن ت ب _ب _ا ی_ ک _م ر_ ق _و س د_ ش و_ ه_ ل _و_ ع ح _ک ز _د ن_ ان ت_ ا_ را ای ار اد _ح ما ج خ رد دا _ه م_ آ ده _آ با _ت ند ق_ حق _حق . ._ ف می _با د. د._ _ر گ در _ش از یت که_ که _که_ ل_ _که ور وا ،_ _در ٔ دی ، ام ز_ در_ هر یا اس _ن _دا _در_ ود دار از_ ین هر_ سا _از یت_ _هر ست _هر_ _از_ مو هٔ_ _خ ند_ ٔ_ هٔ اش _دار _ی حق_ ‌ اده ص رد_ خو بر شد ید ای_ مل _حق_ بی س_ ان_ اع ها _ما _را هم ین_ کس ری زا _ماد _یا شو دهٔ ماد ارد یا_ دهٔ_ کس_ وق را_ _ع _بر _یا_ اب _کس ادهٔ_ ادهٔ آز _کس_ باش ماده _ماده _آزا آزا _آز _را_ لا مادهٔ تم _بی قو _اس آن ض _خو زاد نی _آزاد _دارد دارد عی آزاد ات من ار_ _آن اج حقوق نو ع_ قوق حقو قوق_ ون ال وق_ حقوق_ ط _حقوق لی نه _حقو شر گر دو ده_ ارد_ _باش قا اه تا دارد_ کن ود_ ئ چ او عل _خود کا خود باشد رای یه ام_ ور_ اشد تما ادی سی _اج نا ری_ اید جا دی_ ه‌ ست_ _باشد بع ائ _ق نم است نه_ وم _ج _ان مر انه _نم ات_ د، حد د،_ ون_ _با_ ذ با_ _هم _است ش_ رای_ مای _تا ایت_ مت _بش گی تو _گ آزادی ایت پ بش یک زادی _ف ره خا انو _خود_ _مو قی این _پ وان _اع _مر ئی _کن _مل خود_ انه_ وی عم اسا یر برا رو ید_ شد_ وس ته _شو اق _می لل نی_ _ای هی جتم ظ هم_ جت ‌ا _برا ورد دگ _اجت شن آن_ اجتما جتماع _به _اجتم ملل عی_ ب_ _ز _س نج ماع زن هد فر اجتم به بو تماع ند._ اجت ائی اید_ جتما بشر ئی_ ند. تر _بشر _زن ی، خص شود اح باشد_ علا یه_ یل مق بای این_ _من _مق های_ اشد_ بد بت _آن_ های کند _این ی،_ مح مس _بد شور مع توان اری کار مل_ ائی_ مور _مس _این_ نس _گر فت فا یگ عا گرد توا انی باید_ عق یس یگر باید تی دان رف زد libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fi.lm000066400000000000000000000065411520214632600176300ustar00rootroot00000000000000_ 19984 a 9133 i 8384 t 7797 e 6481 n 6431 s 5897 l 4504 o 4163 u 4106 k 4013 ä 3354 n_ 2868 m 2569 a_ 1987 v 1905 r 1827 ta 1580 en 1553 is 1515 h 1508 y 1462 st 1390 in 1375 p 1342 j 1333 an 1139 si 1073 tt 1030 te 1008 en_ 982 _k 980 it 974 ll 947 aa 942 ä_ 902 va 878 el 855 _t 851 ka 846 i_ 835 . 832 se 818 li 806 tä 804 oi 767 ai 744 ._ 739 tu 734 _o 719 mi 715 al 703 on 684 d 681 _v 662 et 654 _j 641 t_ 635 ti 632 _m 628 _s 620 ja 616 ma 596 sa 595 la 582 ist 575 _e 565 to 565 ks 557 in_ 554 es 551 il 538 an_ 536 ki 527 , 525 ku 525 ,_ 524 us 520 as 514 nt 512 ri 495 ke 494 at 491 _p 485 le 484 ik 483 ss 477 ut 469 ö 469 sta 460 ee 459 uu 458 ol 457 ta_ 451 ne 445 ää 445 ei 443 uo 436 ko 433 un 430 lu 421 ii 420 e_ 418 nn 413 _h 412 ar 408 er 402 än 396 ja_ 386 im 381 on_ 365 _va 363 aan 354 _a 352 me 350 ak 345 ssa 331 na 330 ie 329 pa 327 _ja 326 ia 325 tä_ 322 _l 319 vi 317 ise 316 tta 315 de 314 os 312 lli 309 _ja_ 304 jo 295 vä 290 su 289 au 287 lis 286 _on 285 sä 284 uk 280 am 280 ot 280 ty 275 ett 271 ttä 270 ni 269 lä 267 ksi 264 nk 264 ht 263 ul 261 ell 261 sa_ 259 ha 257 sen 257 a. 254 isi 253 ste 253 aan_ 252 _on_ 252 _ka 252 sk 251 kk 246 itt 245 ok 242 a._ 239 all 239 yt 239 mä 237 mu 237 av 237 _y 236 lla 233 taa 231 ais 231 een 230 K 230 lt 228 s_ 227 ast 227 iv 226 ssa_ 225 ra 225 - 223 kse 223 oit 220 om 220 T 219 _ku 218 än_ 216 aa_ 214 at_ 214 tel 211 ui 210 si_ 208 rk 207 sta_ 207 _jo 203 kä 202 _K 201 est 200 em 200 he 199 _n 199 vo 198 _ta 196 eh 196 _ol 196 S 196 nta 196 _ko 194 je 194 stä 194 är 193 ust 191 mis 191 ns 190 pu 189 nen 188 ät 188 toi 188 iin 187 ten 187 min 186 ista 185 hd 184 a, 184 a,_ 184 sen_ 183 E 182 lle 181 vat 179 ill 177 no 176 pä 176 lm 176 llis 175 n. 175 io 172 ine 171 n._ 170 pi 169 uks 168 ava 168 ään 166 nen_ 165 ah 165 _mu 164 tus 163 mm 162 _to 162 ek 160 int 159 _r 159 lin 158 oim 158 _T 158 A 158 imi 157 tö 157 la_ 157 jä 157 aj 156 yh 155 o_ 154 lo 154 oli 153 een_ 153 le_ 153 _si 153 g 152 aik 151 vat_ 150 L 149 ur 149 ti_ 149 sia 148 ite 147 inen 147 ain 146 sti 146 lla_ 146 ys 145 _mi 145 val 144 stu 144 äm 144 alli 143 pe 143 utt 142 et_ 141 _tu 141 eri 140 _E 140 : 140 nki 139 ir 139 llä 138 up 138 äi 137 ama 137 _ha 135 id 135 _se 135 po 134 inen_ 134 tte 133 nna 133 ten_ 132 or 132 ts 131 nä 131 yk 131 äs 131 _S 130 ses 130 ve 130 ess 129 äl 129 ita 129 lai 129 H 129 van 127 äk 127 kin 127 N 127 _te 126 den 126 tee 126 P 126 kaa 126 iin_ 125 kun 125 ois 125 sit 125 oh 124 V 124 yö 124 äv 124 tav 124 voi 124 ia_ 123 I 123 oll 123 maa 122 ih 122 oj 122 rj 121 ro 121 ikk 120 so 120 oo 120 oimi 120 do 120 pp 119 M 119 _ei 118 toim 118 op 118 uut 118 tet 118 _i 118 _ma 117 vai 117 lä_ 116 u_ 116 sy 116 kau 116 utta 116 un_ 115 eu 115 ssä 115 tti 115 _sa 115 mp 114 eis 114 ka_ 112 että 112 taa_ 111 _et 111 hu 111 itu 111 suu 111 den_ 111 ksen 110 ap 110 _ke 110 uv 110 tam 110 yv 109 aup 109 stä_ 109 asta 109 äy 109 kan 108 nu 108 ukse 108 _toi 107 ien 107 hi 107 iss 107 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fj.lm000066400000000000000000000031031520214632600176200ustar00rootroot00000000000000a _ a_ i n e k u o t na v i_ _n na_ e_ ta ak d _v l m ka va aka _k ni _na r _na_ _e do _va s ni_ _m ra at u_ c vak _ni _ni_ ata vaka ki ke al la g ma _t _vak _vaka _ke _d nu , ,_ on _me me ei _s en ua in od ga . me_ _me_ ._ ina ena_ ena _e_ _ta ai it ra_ ua_ q le au _ena ik _en _ena_ b an w _do onu ca donu don ala vu nu_ mat se odonu odo odon onu_ dodon dod dodo mata donu_ ta_ _dodo ka_ _dod _g kina ei_ kin am ai_ a,_ a, _ga _se _no ata_ ama no av ina_ tu kei kei_ aki ya _l y _kei_ _kei ti aka_ du ko kina_ wa se_ sa tak o_ ve _i la_ qa amata ga_ vei _c amat ki_ _se_ _ca ale _ve tamat tam _vei ec tama E ce ar tik anu aki_ _kec kec kece _kece ece mata_ ul cak iko ut _ki ece_ _vu ce_ ara ku kece_ _tama dua _tam vi li tiko iki caka van _E vanua E_ taki vanu anua nua _q _qa ew ad _E_ aw _kina _kin awa ab ur ac dr non _ma _non a._ ala_ a. ona lew T _le Ti _Ti _T dua_ ona_ er Tik qai qai_ ikina Tiki to _Tik _._ ikin Tikin nona_ tau qo iv _b nona _Tiki _. _nona _dua M _du dra _M _sa ot bu _ya N era_ tu_ _qai _qai_ era tal _y _dua_ _cak nod ale_ uta _nod ita le_ nua_ kat anua_ _o dra_ _lew tale _it taki_ _tale _tal _vanu _van ani _r uk akat _caka odr itu _nodr nodra uv nodr odra odra_ wa_ _gala aut alala iva atak alal lala _gal galal _ga_ aca gal ura ula nak lal gala tale_ kai kata bula iko_ akata ko_ tiko_ bul inak uva _N vo ag naka vina _ku inaka kad vin auta _Me vinak Me Me_ L avu _Me_ akad we vakat vakad oq kac ava _mer _kua_ i,_ ewe lala_ _mera kua oqo _vi _kua mera_ mer _L mera kua_ il ok i, ui akav _lewe lo A lewe kav ba as taka tan va_ akac au_ uku _ra _ti atan aga adu ito _ka libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fkv.lm000066400000000000000000000030621520214632600200130ustar00rootroot00000000000000_ a i t n e s o k l n_ h ä u a_ m j is _o en r _j aa in ik an y p tt et i_ kk _t ja v on ta ha oi st li en_ ai el ke oo _ja _s ja_ ikk _ja_ se la _k ä_ kke on_ t_ ii te _e oon , ,_ ikke si . ._ tä it oon_ _oo _oon sa _oon_ he us ti ma va mi in_ _m ll än ise ee th at ko eu oik ss keu oikke ikkeu e_ kkeu oikk ka il hä s_ ne an_ al ää _v _p la_ as tu aan _oik _oi haa _oikk hi _h eli ks tte _va ais ol ist ni et_ us_ ett ei haan ty ok kh sta ki sen itt o_ li_ eli_ na lla uk ta_ iin nen _i uu _n keus eus er ap kkeus ns le aan_ n,_ lis eus_ n, nen_ keus_ än_ mis hee ph ksi A lla_ _ko aat un su sen_ haan_ K au am tta ih _l _ka ö _a kha ah kel uks _sa ään ssa ali vap aik ko_ aph _et jo so rt pha ra iin_ tte_ _A rti te_ _ette _Ar apha Arti rtikk _Arti at_ _Art _ta tikke Art Ar es ikkel vapha to _ett ette_ vaph rtik tikk _. Artik tik hai tä_ ette kkel ell _._ mä okhai _vap keli iss khai _K aise okha ans ju okh hää taa _ko_ sel een _hä nn hään _ei pi pa pe isel keli_ kkeli _vaph khais hais le_ lä sell _tä isell haise ine aisel om ue thaan sa_ thaa sii tha ella ään_ uo _hän _jo nt hän äm aal J n._ _r n. aali hii ssa_ ar sella yö hään_ itte _tah tah ut _ma _mi hiin _ol taat heen _el sh _J ten ella_ inen Jokh Jokha äne a, isen _Jokh ast _Jok _si a,_ inen_ Jok _Jo Jo _tu _y kan sä sta_ ul aat_ lu kai yn nii aphau sti eth iki phau ämä ii_ oli ät ista ak _Ka hau Ka ttä stä ei_ häne lai kil _ih sam _häne _se taat_ _ei_ _sam kä isen_ aiki ois nh uksi een_ ho hm ihmi hmi asj ttaa itten ten_ _ihm sju ihm aikil ila tten issa sk sj _pi _ihmi the libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fo.lm000066400000000000000000000030631520214632600176320ustar00rootroot00000000000000_ a i r n t l s g e u m v ð a_ in æ k o d _s f g_ um t_ h _a i_ _h ar r_ _f ,_ _t , _v _o an m_ í _og og um_ og_ _og_ er n_ l_ tt ei ti . ._ ræ nd _e il ø y æt la ll j na sk nn al ið ætt vi ur _r rætt ræt ð_ av at b va ka rð _at ri ve ta á at_ _at_ am in_ ha si fr _í til ng li _ti _ræ ver í_ _m re _ha ra _til _fr el di _ræt _rætt ein ir _ve _g ur_ _í_ _ver ing tt_ u_ _sk ig _vi ða st il_ sa ndi _u ri_ erð til_ _l p _til_ su ið_ ði ga nna yr va_ ska ann _hav gr hav nu ava_ lig ava hava_ hava _hava æl _gr ú sum ki rei ll_ fyr ar_ sum_ fy yri un fyri me he lla en rætt_ _fy ein_ is ætt_ _fyr ind ma _fyri gre _b _grei ru grei ni _gre sam _._ yri_ við grein fyri_ rein _. ða_ _he ag rein_ að _sum_ _su la_ _verð lag and _sum rða mi verð _el lu _sa du _við d_ lla_ _Øll _ell _ella ell Øll Ø Øll_ i, _Ø ld Øl _Øll_ ør ella_ v_ i,_ ella _Øl _er ls ja _sam num tr gi _ei ó rða_ erða_ anna verða ræl _ska ðu erða _al rætti _á tti _av iga nar ætti an_ ra_ _skal av_ tin kal skal al_ mu gu fe ng_ ing_ skal_ ttind ttin tind kal_ men ættin æls fræl ræls ev s_ fræls fræ _i tta _við_ við_ rl da hv _av_ _tr enn ku vø _fræ si_ sin _fræl ns _um _va di_ ga_ ela ndi_ liga felag elag fela indi im ul fel lsi num_ rælsi ælsi vør æð sl ær _mi rs on na_ hvø að_ lum _n tu _k _st vir menn iga_ man jæ lan tindi land tan r, und øð _um_ r,_ hvør _te lm te var ál ndu ir_ gin _hv T tar E rí ví _alm ður gs _E ngi es _Ei andi rn alm _ma ðin ski eru er_ Ei mann rði _Ein tø nn_ manna ru_ se _land _T ingi rt á_ rli fra _me libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fon.lm000066400000000000000000000033101520214632600200030ustar00rootroot00000000000000_ n o ɔ ɛ a e o_ i _n ɖ n_ ɔ_ ɛ_ u b k _ɖ e_ t a_ l _e i_ m p kp ɖo na s nu na_ _na _ɖo y _na_ ɔn w _t u_ _b _k _e_ mɛ ɖo_ po kpo d _ɖo_ _m _a ɔn_ tɔ _s _kp g _ɔ _nu j in yi ɛn do si nu_ _mɛ ɖe _l _g _w mɛ_ gb _kpo , do_ ,_ kpo_ po_ . é ._ yi_ _gb _d ny tɔn ɛn_ _é é_ _ɔ_ _si bɛ wɛ h _é_ to tɔn_ lɛ an bɔ un _y lɛ_ _tɔ al in_ _lɛ _to _j G _G bo _lɛ_ _h nyi _nu_ z ok _tɔn lo _al Gb _Gb _kpo_ _mɛ_ _do ta wɛ_ bo_ ɛt _ny ɛtɔ _tɔn_ et lɔ gbɛ _do_ c _bo tɔ_ x ji lo_ _gbɛ okp nɔ okpo nyi_ ɖe_ bɛt to_ ɖok ɖokpo ɖokp ak _wɛ bɛtɔ _bo_ cɛ sin ɛtɔ_ bɛtɔ_ be ee _sin _wɛ_ _nyi sin_ bɔ_ _sin_ _to_ ɔ,_ ɔ, _bɔ ee_ _bɔ_ E kɛ _ɔ,_ bet _ɔ, ac beta _ɖe li acɛ eta _nyi_ ɖɔ _acɛ _ac okpo_ odo Gbe _Gbe nɔ_ tak _Gbet Gbet _ɖok odo_ kɛn od _ɖokp Gbeta akɛn betak takɛ _E etak etakɛ takɛn kɛn_ akɛn_ akɛ su en _ɖɔ cɛ_ ɛɖ lin ɖɔ_ bi v kpodo _z _ɖɔ_ podo an_ zɔ _kpod pod kpod hw podo_ lɔ_ _bi bi_ wa nɛ we mɔ ji_ _hw ye nɛ_ _bi_ _gbɛt acɛ_ gbɛt _ji _acɛ_ _ye ǎ ɛɖe ma _ǎ nn gbɛtɔ _x pl kpl _alo_ mɛɖ alo _alo alo_ le _en mɔ_ enɛ _mɛɖ un_ _nɔ si_ ɖee _mɔ jɛ sɛ _mɛɖe _yi gbɔ mɛɖe enɛ_ ka _enɛ em _yi_ _wa _Gbɛ uk Gbɛ _enɛ_ alɔ sɛn _gbɔ ; Gbɛt _Gbɛt nnu Gbɛtɔ nun ij kɔ _nɔ_ ;_ _sɛ hɛn bɔn_ ɛɖe_ hɛ E_ pa jɛ_ A gbɔn kpa _gbɔn ' unɔ ɖee_ bɔn _sɛn _hɛn oɖ gbɔn_ _mɔ_ _hɛ _jl wa_ linu sɛn_ inu zɔn jl da _ǎ._ bɛ_ _sɛn_ mɛɖe_ on ǎ. eɖ ó ǎ._ ma_ _E_ _A _ǎ. hu nnu_ f _ɖe_ _zɔ kɔn nuk zɔn_ ya xu _alɔ gbɛ_ _ka six ǐ sis _su isi_ ali sixu_ isi xu_ _zɔn ixu sixu sisi hwɛ _ji_ _ali _sixu ɖi ix is jij _six ó_ ixu_ _gbɛ_ _zɔn_ eɖe sisi_ _nuk ukɔn _kpa ǐ_ _wa_ _jlo _ta sɔ nmɛ_ nm libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fr.lm000066400000000000000000000064331520214632600176410ustar00rootroot00000000000000_ 20800 e 7258 i 4051 s 4003 a 3972 n 3903 r 3650 t 3590 u 2968 o 2823 l 2723 e_ 2632 d 2241 s_ 1721 _d 1693 c 1663 p 1528 é 1320 m 1297 es 1164 t_ 1106 _l 1079 de 1048 on 959 _de 940 en 939 _p 852 nt 825 le 808 es_ 791 re 777 , 721 ,_ 720 n_ 703 de_ 685 ' 670 an 667 _de_ 645 v 641 _s 610 r_ 596 _c 594 er 585 ai 575 _a 558 _e 554 ou 554 q 549 qu 538 is 530 te 528 ti 525 ur 519 it 514 g 498 a_ 490 f 480 la 476 in 475 _le 441 me 436 nt_ 432 . 427 b 427 ra 423 io 416 ent 415 ._ 404 ne 395 ns 392 ion 383 h 381 ue 376 se 371 le_ 370 ar 370 ie 362 co 361 at 359 tr 359 et 349 pr 342 ce 336 au 328 u_ 321 il 314 _r 313 _la 304 un 303 eu 303 st 300 re_ 296 ro 290 la_ 288 on_ 287 _m 286 _la_ 283 que 281 _qu 280 _q 280 po 275 tio 273 tion 273 pa 273 li 271 _t 269 nc 268 si 266 _pr 265 ri 264 al 263 ui 262 _co 259 i_ 255 ta 255 é_ 251 x 247 em 244 l_ 243 et_ 238 _l' 236 l' 236 les 233 ns_ 233 ir 232 _le_ 228 ent_ 227 or 226 ré 224 _f 224 ne_ 222 à 221 ve 220 ch 220 it_ 219 di 219 oi 217 - 216 ni 215 à_ 215 les_ 215 d' 214 el 212 ss 212 _n 212 ut 211 our 210 des 210 " 208 ur_ 207 nd 207 er_ 206 ait 206 ion_ 204 rs 202 _en 201 _et 200 j 200 _d' 200 ll 199 _des 198 des_ 197 _pa 197 té 196 _et_ 195 _à 195 _à_ 195 om 193 ma 192 ati 190 _des_ 189 L 188 so 187 _u 185 è 184 _" 183 sa 182 _po 181 tre 181 dé 181 ue_ 180 pe 179 en_ 179 ont 178 _un 178 _L 178 us 176 _les 176 _les_ 176 rt 176 is_ 173 _i 173 du 172 e,_ 171 e, 171 na 171 s, 170 s,_ 170 as 169 men 169 M 167 ait_ 167 'a 166 vi 162 ci 159 ant 158 _au 158 da 157 _M 157 ation 155 atio 155 con 154 que_ 153 ons 153 eur 151 est 149 me_ 149 mi 149 par 148 tion_ 148 _so 147 te_ 147 res 144 lo 144 ment 144 és 144 ans 143 _du 142 du_ 141 ux 141 un_ 140 y 138 pro 138 _du_ 136 _dé 136 ce_ 135 _se 134 _re 134 pl 133 A 132 ge 131 ic 131 su 130 x_ 129 ien 129 nce 129 "_ 129 ac 128 il_ 128 qui 128 _pro 127 no 127 av 126 _v 125 _o 125 rs_ 125 ans_ 124 eme 124 bl 123 emen 122 _en_ 122 iqu 122 ct 122 iq 122 lle 122 nn 121 ts 121 ement 121 ét 120 _"_ 120 ér 119 té_ 119 _ce 119 mp 119 ire 119 ui_ 119 to 118 he 117 _é 117 ca 117 _j 116 ec 116 va 116 _par 116 ée 115 _con 115 se_ 114 tre_ 113 ique 112 dan 111 éc 111 ha 110 une 110 P 110 lu 110 ux_ 109 _b 108 s. 108 pou 108 _pou 108 ier 107 C 107 ais 106 s._ 105 ain 104 _un_ 104 nte 103 'e 103 mo 103 mm 103 ment_ 102 une_ 102 com 101 _P 101 'i 101 _ma 100 do 99 ant_ 98 anc 98 che 97 ap 97 ont_ 97 _que 97 os 97 urs 96 _di 96 fi 96 im 96 pour 96 _pour 96 ê 95 ts_ 95 _g 95 our_ 94 _sa 94 ntr 94 _da 94 _ré 93 rai 93 rm 93 _qui 93 e. 92 am 92 _com 91 uv 91 _C 91 D 91 qui_ 90 e._ 90 pu 89 _qui_ 88 ia 87 _dan 87 _dans 87 dans 87 ter 87 fo 87 son 87 dans_ 87 id 86 ag 86 ine 86 tu 85 ran 85 au_ 85 ol 85 oc 84 est_ 84 st_ 84 enc 84 F 82 _tr 81 'u 81 tai 81 ell 80 R 79 _su 79 S 79 ions 79 pré 79 sé 78 ab 78 né 77 _que_ 77 _in 77 _av 76 pour_ 76 fa 76 rr 76 air 75 _ch 75 _a_ 75 ba 74 _pl 74 gr 74 tt 74 ssi 74 rd 73 pas 73 bi 73 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/frp.lm000066400000000000000000000030351520214632600200140ustar00rootroot00000000000000_ i n a o è e r t d l _d è_ c u n_ _l h a_ p e_ s in ch on _p â ’ m y ou dè k _dè i_ , ,_ ò on_ in_ _c dè_ _dè_ la o_ v é u_ b la_ _a _s _t re _la nt _la_ _k li an dr _è _ch . â_ rt j ._ f ho rè ei ac ê na _è_ _dr di ò_ cho _i z ach l’ _l’ t_ _o po ro ti _m ar ’a ó hon hi ta _di tr pr lè ou_ _r âi chon _f _po _a_ te tâ chi re_ ein ê_ pa io le it lè_ ra nd èr mi co _lè _v _lè_ de ri âi_ pè à se ye et sa q qu un à_ hon_ _pr _pa A _de î _e chon_ en ic int _A ta_ T dz _pè _li tâ_ _in râ _T _ou yo _b lo ke Art _Ar _Art Ar he ot g al ye_ _à ion _à_ _n oun èy na_ min _q _qu ib d’ ue ko tè _d’ le_ an_ _co ma que hy _ke ’è et_ ke_ rti mo hè _lib lib or lò yon am ant er ss ik chio to hio ue_ _et que_ _et_ cl de_ _ke_ n’ _lo é_ th _ou_ ec hion _j che chion _de_ ha par pè_ _Arti Arti dâ acho di_ nt_ vi ein_ so sè _on n, tò n,_ _di_ rê achon pou lò_ èt âo ni yi ts ion_ min_ cha lo_ ô _le _que yè rou kon râi _rè l’a ll uê _l’a _lo_ din at ouê ’i èye ’a_ - rèy ó_ âo_ î_ _pè_ me chè vo j’ a,_ do _é a, èye_ _ko ji _que_ kl _pou nc hè_ _par _j’ dro ’o bl rê_ te_ fa r_ én drè yon_ achi du _re e, _ts hyo ond e,_ râi_ va _cho én’ ouê_ uê_ _dâ _on_ _din nach drê _dro ami tik nac èc _drou chy _drê drâ hyon hion_ rouê drouê drou achio ant_ _in_ po_ rèye L drâi drê_ au _drâ ind tre _drâi _so id _sa _drê_ rtik Artik ur û _po_ ya tikl ér drèy ikl ny eu cou rtâ rs ro_ rtikl bi rèye_ drèye ’è_ rouê_ _le_ èv _to _kon _drèy drâi_ _drè pro av libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fur.lm000066400000000000000000000030201520214632600200130ustar00rootroot00000000000000_ i e n s a t d r l e_ c o i_ _d u di p _c â l_ m s_ t_ in ri de _p on _a _i er g _di a_ n_ _s _e _l v is it _e_ _de di_ al _di_ , ,_ j si nt ni h ch ar z es gn _in b ti la zi te tâ ât io f cu al_ ion li nd en _ch an un ss ic rit vi eri zion zio he rt che st tât erit . ._ _la der _der deri _deri derit du de_ ne ui co _a_ pa _o la_ _la_ re ts _che id is_ da ie ndi o_ _t ts_ _al so _pa iv tr gni âl _co ind ra _f _m à à_ me on_ azi je ns az ul ui_ _u indi ne_ _li r_ pr ni_ _v ce azion azio ât_ ô ssi A gni_ _n _ind _da it_ he_ te_ cul che_ _cu ivi om _indi cj tic nc si_ _al_ div rit_ erit_ _A in_ _à _à_ _de_ par _r idu divi ul_ ci vidu _par nt_ ividu ion_ divid ndivi vid dui indiv ib vidui ivid idui ndiv _j at cul_ âl_ ta _che_ dui_ idui_ ig _si na _un tât_ _pr O zion_ se im _O rti rtic icu _Art icul Arti _Arti pe Artic Ar ticu un_ _Ar icul_ ticul rticu Art il â_ Og Ogn une _Og ro et _o_ Ogni une_ ma _Ogn be _Ogni _so Ogni_ ent le _lib e,_ _g e, lib _i_ oc ess û ar_ su am ai tri con rs int ibe nce itâ _je itât ai_ ce_ pro its iber libe ec _libe ût ber liber il_ _dal rits ste dal_ dal ns_ î _pro rtâ rtât par_ ol _par_ _dal_ _con ris ert gj mp ons _il_ dis mi bert its_ N _il og ertât no ibert bertâ essi erits ign ertâ nâ es_ ôr sô rits_ ant _une_ _une nce_ ssi_ ad ers _ri ont com res fa enc s. po ’ s._ son or _du _com _N _sô _in_ hes ô_ _ches t, t,_ _pe sô_ _ma ût_ cl ches _sô_ est per ri_ _po men lt _an cj_ soc zions ions _b j_ pu ogn essi_ ment _per mo s,_ ence sun iss _no je_ dai us _dai dai_ ua libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/fy.lm000066400000000000000000000065631520214632600176540ustar00rootroot00000000000000_ 46446 e 15767 n 9616 i 7837 a 7830 t 7562 r 7297 s 6307 o 4784 n_ 4595 d 4564 e_ 4213 l 4032 k 3951 t_ 3079 en 2863 m 2605 er 2492 y 2462 f 2371 _d 2253 de 2124 h 1943 in 1899 w 1898 en_ 1857 _i 1815 u 1769 g 1738 an 1690 j 1678 p 1651 r_ 1619 _f 1602 . 1601 ar 1561 te 1545 b 1488 s_ 1476 ._ 1435 _s 1370 de_ 1235 _de 1224 _w 1181 it 1172 ie 1140 , 1078 _o 1056 ,_ 1056 oa 1045 _e 1040 st 1038 an_ 1010 _b 972 _de_ 965 ke 949 _m 947 _t 933 ne 920 er_ 895 at 863 sk 856 c 850 it_ 848 _h 838 ei 832 k_ 817 yn 790 ch 784 le 772 is 769 je 765 el 761 me 758 ea 754 _k 740 fa 736 in_ 735 ' 733 _it 733 _it_ 727 ge 727 re 725 al 724 _fa 684 yn_ 640 aa 628 fan 626 _y 618 ar_ 617 et 616 ri 615 _fan 613 _n 612 li 611 _yn 610 _en 598 fan_ 594 oe 589 _fan_ 584 _en_ 583 at_ 581 _in 570 oar 565 _in_ 560 y_ 555 F 549 es 540 _a 536 ng 523 be 514 sj 512 nt 510 l_ 510 _F 506 ns 506 D 499 te_ 499 der 497 _yn_ 497 ti 493 ek 490 ro 476 rs 474 rd 473 se 470 fo 470 ys 462 op 461 û 461 we 456 ry 451 da 445 d_ 443 is_ 442 _D 440 ur 433 i_ 432 ha 426 _me 425 ear 422 _l 417 ed 410 as 409 om 407 ei_ 406 Fr 405 nd 404 _fo 394 _p 393 oc 390 rys 389 ol 386 _Fr 386 och 383 fe 381 ik 379 ma 379 ra 377 nn 374 _g 368 _da 367 di 363 ts 362 ta 361 a_ 360 ko 359 et_ 358 ysk 356 Fry 354 Frys 354 z 354 ll 350 _be 349 ke_ 348 I 347 ing 346 _' 345 m_ 343 h_ 340 ske 339 _ha 338 sje 336 _Fry 336 _Frys 336 wi 335 _op 334 p_ 334 _is 333 ch_ 333 tr 330 ten 328 ers 327 wa 325 ter 322 ji 322 rysk 319 _ne 319 je_ 312 foa 311 ê 309 jo 307 _is_ 307 ste 307 _te 306 â 301 n. 301 nne 300 rt 300 foar 299 S 299 mei 299 _r 298 _oa 297 wu 293 ak 291 si 290 wur 290 ni 290 pe 288 Frysk 287 oan 286 n._ 285 _mei 284 der_ 281 _foar 281 _foa 281 ht 278 cht 277 - 275 ú 275 _j 274 ne_ 273 ken 273 fer 271 ûn 270 am 270 on 268 nde 264 _S 264 B 262 ki 261 id 261 le_ 261 dat 260 v 259 _I 256 oar_ 255 op_ 254 lle 252 la 244 tt 243 dat_ 242 _fe 242 mm 240 inn 239 _wi 239 _dat 237 g_ 236 mei_ 236 al_ 235 _B 234 e. 234 ld 231 _al 230 _wur 230 urd 230 _wu 230 _op_ 230 De 229 inne 228 ng_ 227 _mei_ 227 't 226 ks 226 't_ 224 _dat_ 224 _ko 223 _st 220 ân 219 rk 219 sa 219 e._ 219 tte 218 en. 218 n, 217 ier 216 ten_ 216 _fer 215 mi 215 hi 215 ien 214 _wa 213 n,_ 213 no 213 _te_ 212 ig 212 _De 212 ske_ 212 _der 212 W 211 H 211 _oan 210 ee 209 dy 208 ek_ 207 en._ 207 ic 207 mme 206 yk 204 pr 204 net 203 foar_ 203 he 203 wurd 201 _der_ 199 jen 199 _dy 199 kr 198 ka 197 im 196 _H 196 il 196 ze 196 _ma 195 by 194 oer 194 kt 193 us 193 M 193 sk_ 192 wo 192 _hi 191 or 190 ing_ 190 _W 190 ich 189 De_ 187 rr 186 int 185 _ú 184 : 184 ij 184 _ek 183 eg 182 :_ 180 gen 180 as_ 180 _se 179 e, 178 _net 177 e,_ 177 ins 177 N 177 ls 176 st_ 176 _wurd 176 ie_ 175 E 175 nne_ 175 _De_ 175 sy 175 wer 174 gr 174 f_ 173 nk 172 och_ 172 net_ 169 ad 169 _we 169 rde 168 sl 168 bi 168 of 168 so 168 _no 167 _ta 167 re_ 167 to 167 den 167 J 167 t. 166 It 165 út 165 inne_ 165 ysk_ 165 lik 164 sp 163 _ek_ 162 ou 162 tsj 162 It_ 161 _sa 160 A 160 wol 160 lâ 159 _wo 159 ge_ 159 lân 159 ige 158 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ga.lm000066400000000000000000000061521520214632600176170ustar00rootroot00000000000000_ 8010 a 2622 i 1573 h 1334 n 1247 r 968 _a 847 e 830 s 817 t 747 l 639 c 636 g 598 o 590 d 554 n_ 501 a_ 487 m 432 an 415 u 413 b 379 h_ 352 ai 350 ch 350 ea 346 r_ 346 í 334 é 321 _s 309 á 306 in 281 ar 277 . 269 _d 266 s_ 254 ir 253 _b 250 f 250 an_ 246 , 241 ,_ 226 ag 225 _an 221 bh 218 _c 216 ._ 212 ac 210 ha 208 _a_ 201 " 199 _m 199 th 198 _t 190 ach 182 _ag 180 _an_ 179 í_ 176 _l 168 na 168 nn 160 e_ 159 ar_ 158 _g 157 ú 156 _i 152 il 150 le 150 is 143 ó 142 _bh 138 ei 138 g_ 135 _f 135 dh 135 l_ 126 t_ 125 ig 123 é_ 122 _n 120 gu 120 á_ 120 mh 118 id 117 ch_ 117 ad 116 he 114 ir_ 114 ra 109 o_ 109 ach_ 107 ia 105 _ar 105 us 104 ui 104 _" 101 us_ 100 T 99 am 99 ta 98 gus 98 gus_ 98 _le 97 gh 97 _ch 97 agus 94 agus_ 94 agu 94 éa 93 _agus 93 _agu 93 ean 93 na_ 92 d_ 92 ái 91 p 89 it 89 A 89 _ar_ 88 rt 86 al 85 oi 84 sa 84 "_ 82 hai 81 _r 79 nn_ 79 hu 79 as 79 éi 78 _T 78 ma 77 air 77 at 77 ann 76 B 76 sé 76 hí 75 igh 74 st 74 ga 73 go 71 ua 71 ne 71 la 71 - 71 de 71 te 71 re 70 inn 70 ith 69 eac 69 _sé 69 in_ 68 _go 68 hi 68 each 68 dh_ 68 si 67 ag_ 67 _go_ 66 hea 66 go_ 66 tha 64 om 64 _sé_ 63 sé_ 63 hí_ 63 on 62 se 61 úi 60 nt 60 C 60 D 59 i_ 58 _ag_ 58 is_ 58 ío 58 _de 57 _B 56 il_ 56 or 56 _th 54 ca 53 fa 53 amh 53 _A 53 le_ 52 ? 52 S 51 io 51 _in 51 sí 51 li 51 rai 50 hf 50 ht 50 eo 50 sc 50 ri 49 : 49 igh_ 49 gh_ 49 _sí 49 :_ 49 há 49 _D 49 be 49 aig 49 hé 48 oc 48 idh 48 rt_ 48 ho 47 os 47 ann_ 47 _C 46 ! 46 Bh 46 bhf 45 _si 45 lt 45 _bhf 45 irt 45 ear 44 _na 44 ta_ 44 air_ 44 _p 44 im 44 aga 44 _ma 44 _S 44 aigh 43 án 43 _dh 43 uai 43 ao 43 cht 43 ain 42 bhe 42 ait 42 fh 42 sa_ 41 m_ 41 adh 41 ile 41 _é 41 ail 41 eir 41 ói 41 _Bh 40 as_ 40 cha 40 idh_ 40 hái 39 _i_ 39 bh_ 39 th_ 39 ad_ 39 och 39 mh_ 39 tr 39 rea 38 _se 38 ro 38 rí 38 hair 38 _is 38 uil 37 iú 37 áin 37 I 37 ll 37 mé 37 _be 36 ba 36 eann 36 tá 36 _o 36 M 36 aid 36 aith 36 ib 36 ' 36 tea 36 _mé 35 chu 35 ibh 35 each_ 35 ean_ 34 irt_ 34 _na_ 34 N 34 ist 34 fu 34 mha 34 bea 34 h. 34 _bhe 34 lá 34 ic 34 _sí_ 33 eis 33 bhí 33 ni 33 héa 33 _sa 33 ith_ 33 sí_ 33 har 33 _bhí 33 ig_ 32 ur 32 aí 32 hr 32 _am 32 _bhí_ 31 da 31 úir 31 hfu 31 _chu 31 ol 31 ne_ 31 _fa 31 An 31 Bhí_ 31 Bhí 31 n, 31 _ac 31 bhí_ 31 _bhfu 30 _ó 30 ana 30 _M 30 mé_ 30 _fh 30 aigh_ 30 bhfu 30 _mé_ 30 tú 29 _le_ 29 tá_ 29 hean 29 háin 29 sin 29 eir_ 29 nne 29 cé 29 _aga 29 h._ 29 Tá 29 ibh_ 29 iste 28 An_ 28 do 28 hui 28 fui 28 ní 28 ste 28 acht 28 n,_ 28 co 28 dea 28 ng 28 nach 28 id_ 28 hfui 28 .. 28 lei 28 nac 28 ce 27 a. 27 c_ 27 lea 27 hfuil 27 _Bhí_ 27 _bea 27 adh_ 27 di 27 fuil 27 ." 27 Tá_ 27 ha_ 27 ú_ 27 uil_ 27 ."_ 27 bhfui 27 _Bhí 27 éan 27 _do 27 lta 27 aoi 27 _lei 27 _mh 26 dú 26 fuil_ 26 eat 26 -_ 26 teac 26 ath 26 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/gd.lm000066400000000000000000000063731520214632600176270ustar00rootroot00000000000000_ 12634 a 5353 h 3268 i 2898 n 2792 e 1651 r 1563 d 1455 _a 1425 c 1245 n_ 1236 s 1165 l 1152 an 1121 t 980 ai 979 g 962 u 905 ch 902 ha 836 h_ 833 a_ 829 ea 821 o 794 dh 726 an_ 711 b 639 m 585 na 514 nn 506 ac 498 r_ 495 s_ 482 ir 480 ach 466 id 458 _an 450 _c 427 th 403 à 388 he 383 in 379 bh 367 idh 358 ad 342 _n 341 il 332 nn_ 323 _t 322 _d 319 ar 317 e_ 311 dh_ 307 _an_ 303 _b 302 _na 294 air 289 ig 279 . 275 ir_ 272 ag 272 _ai 272 , 270 gu 269 ,_ 269 ._ 265 ean 264 ch_ 261 f 259 ? 258 _s 255 ann 250 ra 241 ei 241 _a_ 241 ha_ 241 d_ 238 - 235 _m 231 gh 230 hea 228 le 226 _f 224 ui 223 is 223 as 218 adh 218 l_ 216 g_ 208 ài 207 ò 207 hai 205 cha 205 air_ 204 na_ 201 inn 198 tha 190 C 189 G 188 ann_ 187 _ag 186 _air 186 eac 185 _g 185 _na_ 184 ach_ 184 _C 183 us 183 _ch 183 la 182 _G 182 each 181 us_ 178 al 178 gus 176 gus_ 176 _th 169 _air_ 168 _agus 167 agus_ 167 _agu 167 agus 167 agu 167 ta 164 aid 163 hi 163 hd 163 chd 160 T 157 A 156 ic 152 _T 152 adh_ 150 idh_ 148 mh 147 ?_ 146 ar_ 145 oi 144 da 143 aidh 143 _bh 139 ean_ 138 sa 138 ig_ 138 _r 136 _A 134 ì 134 te 134 achd 131 hu 131 _e 130 aig 130 _l 130 _ann 129 ain 127 ne 127 dhe 125 _dh 125 àid 123 o_ 121 hl 119 acha 119 ga 118 àidh 118 on 118 it 117 aidh_ 116 de 115 nan 115 ua 115 _ann_ 115 ich 115 il_ 114 m_ 114 eil 114 ri 112 at 112 ma 111 li 109 ao 109 re 109 inn_ 108 _tha 107 fh 106 as_ 106 bh_ 106 nan_ 103 lea 103 lt 103 S 103 a? 103 a?_ 102 io 102 E 101 am 101 ' 100 _a? 100 igh 100 _a?_ 99 _gu 99 idhe 99 t_ 99 se 99 si 98 ba 97 ù 97 tha_ 96 bha 95 B 94 is_ 94 u_ 94 _B 94 _i 93 ile 92 aic 91 hei 91 ia 90 ho 89 Th 88 ath 88 _Th 88 rt 87 ib 87 Gàid 86 _Gài 86 _Gà 86 Gài 86 òr 86 Gà 86 Gàidh 86 _Gàid 86 had 85 ibh 85 _fh 85 p 84 ad_ 83 _? 83 _E 83 hd_ 82 dhea 82 chd_ 82 ear 81 ith 81 _tha_ 80 h- 79 eal 78 hean 78 sg 77 rea 77 _S 76 ais 75 ll 75 han 74 hà 74 achd_ 74 ead 74 idhea 73 am_ 72 dha 72 _nan 71 _nan_ 71 hadh 71 gh_ 71 ail 70 hui 70 Ch 69 eachd 69 h. 69 aich 69 hli 69 chai 69 om 68 fa 68 chad 68 I 67 h._ 67 _Ch 67 tea 67 nea 66 chadh 66 achad 66 rai 66 lig 66 haid 66 dea 66 rt_ 65 àr 65 dhl 65 ana 64 eann 64 Ei 64 le_ 64 hn 64 ilt 64 uid 64 _fa 63 _Tha 63 Tha 63 ob 63 _si 62 ro 62 cu 62 ainn 62 un 62 dhli 61 idhli 61 lean 61 idhl 61 àidhl 61 hlig 61 dhlig 61 in_ 60 _à 60 st 60 rr 60 _cu 60 hr 60 _aig 60 bhe 59 i_ 59 aigh 59 Tha_ 59 è 59 _ri 59 _Tha_ 59 lb 58 che 58 ran 58 nac 58 haidh 58 hadh_ 58 aig_ 58 Gh 58 ilea 58 _Gh 58 lte 58 _le 58 ru 58 àidhe 57 _I 57 ilte 57 eadh 57 M 56 hlig_ 56 L 56 chu 56 nach 56 _ma 56 lig_ 56 h,_ 55 th_ 55 ibh_ 55 _aig_ 55 D 55 atha 55 _Ei 55 h, 55 gu_ 54 _gu_ 54 im 54 eil_ 54 eu 53 _M 53 Al 53 irt 53 _L 53 iad 53 sea 52 lba 52 Alba 52 F 52 Alb 52 uai 52 ich_ 52 _F 51 ilean 51 has 51 tai 51 each_ 50 eacha 50 har 50 ni 50 _de 50 irt_ 50 n,_ 50 mha 50 n, 50 _e_ 50 ide 49 neach 49 neac 49 ur 49 rd 49 _h 49 hean_ 49 oc 49 eò 49 te_ 49 han_ 49 on_ 49 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/gl.lm000066400000000000000000000030421520214632600176250ustar00rootroot00000000000000_ e a o i s n r d t c a_ e_ l _d o_ s_ u de p er m en _e _p da n_ re _de ci _a to ó os te _s es , ,_ os_ nt b _o _c se de_ ra ón ió _e_ ión g ad al it . ._ as do co _a_ v so ac _t da_ li ar in ción ció ti ei me on to_ ere ito r_ der pe na _de_ ta _n á _co ent en_ eit _se rei ereit reito eito reit erei f id derei pr dere _dere _der ec ia ade aci dad ri _i ón_ dade ca ión_ st or ig rs _pe ro á_ is per po un x di ic as_ ni ers tr _da ción_ men _per _m nte ment ns _pr _te io rso _l od le an om rt erso ación oa ació ú _pers pers _A perso q qu ida soa A l_ nd rsoa ersoa _r ten am ue no ma ito_ _po que do_ al_ eito_ _in _do nc _li í _da_ _o_ be tos cia res tos_ ib ou em gu go _T _re pro T _ou dos rti pa iv ra_ h ct _ten es_ ten_ u_ _pro te_ oa_ tig con soa_ est lib _á _lib _ten_ ol rsoa_ tigo_ mo _Ar _es tigo Artig rá go_ _Tod dos_ Arti rtig igo_ igo nci _Arti Ar Art _To rtigo To el _Art _f Tod _ª. _ª._ ª ª. ª._ ade_ _ª _con _pa la ber oda oda_ _á_ que_ nte_ _qu _q ue_ z _que _que_ _com tra sú idad _ou_ úa at ente dade_ _súa a,_ ou_ com a, súa _sú idade ser _en o, itos Toda _Toda o,_ itos_ nto oc Toda_ rd ve _na nto_ ter vo des súa_ mi _ser se_ sta óns ai er_ ar_ ado _súa_ úa_ si ibe _libe sa rá_ ións _ca ns_ iber eitos rda _no liber ur erd libe erda rdade or_ ed ica s,_ iberd rdad cc erdad berda das s, berd era nal nac du ncia sen eme ais pre ement esta _as ente_ erá emen por ha ento óns_ ara no_ naci ce lo par is_ cións ións_ cción ab vi _un _est ento_ ame ant _u cci _v mento cció e,_ cto _en_ _di ;_ e, ; mp libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/grc.lm000066400000000000000000000044001520214632600177750ustar00rootroot00000000000000_ ν ε α ο τ ι ρ σ λ ν_ κ μ ς π δ ς_ ' '_ έ _κ ί _τ θ η , ,_ γ χ _δ ω ὶ _ἐ ἐ ό ε_ ι_ το ὶ_ κα _ἀ ἀ _μ :_ : _π _κα _Ἀ Ἀ ά ὰ υ α_ ων ύ οι ον αι τε φ ή ιν λλ ντ τ' δ'_ δ' ἔ ῖ ατ εν β _ἔ τ'_ _γ ̈ ῆ αὶ_ αὶ ει με ὸ _καὶ _δ'_ _ἄ καὶ ος καὶ_ _δ' ἄ _καὶ_ ν, ετ να ν,_ ο_ στ ὰ_ θε _θ ων_ νο _σ σι _τε τε_ ρ_ τα εί _ο λε ὲ ρε όλ οῖ ος_ σα _Ἀχ ῶ ῦ _ε ὐ τρ πε σσ ιο πό Ἀχ _τε_ ὸν_ πο ὸν ρα ον_ ερ _χ ἰ _ν ἴ _λ το_ _ἐπ λο ιν_ ας_ οι_ πόλ ας _α ἐπ ῶν σε _ἀν λω ώ ην χα χε _β αι_ μο ἀν ._ μεν δὲ νε _δὲ_ γε . αν ί̈ τι έν τέ ὲ_ _δὲ δὲ_ εσ ρεί Ἀχα ὰρ _ὃ λα _Ἀχαι ἱ ὃ δε χαι ς: _Ἀχα αρ μα ίσ άν θα _φ εν_ λων ὰρ_ Ἀχαι ς:_ _Ἀπόλ Ἀπ όλλων _ὅ ῖσ _γὰ _εἴ Ἀπό ὅ _Ἀπ εἴ κε λλων γὰρ ρο όλλω _το ντα Ἀπόλ ξ ης σιν πόλλ γὰ οντ Δ πόλλω γὰρ_ _Δ _γὰρ ατ' ιλ όλλ λλω αί _Ἀπό Ἀπόλλ ̈δ ετο ϊ _γὰρ_ ισ _με μέ ῶν_ πρ ί_ ρεί̈δ σιν_ Ἀτ _Ἀτ οί Ἀτρε ῃ ατ'_ _ἑ νη ὺ _τ'_ ὴ _πρ εί̈ _τ' οὶ βο ἑ _ἀρ αιο όμ ς,_ έρ νος δα δη τρε κατ οὶ_ ς, Ἀτρ ποι ν:_ _Ἀτρ τρεί _Ἀτρε _θε χαιο οῖσ τρεί̈ ετο_ τὸ Ἀτρεί ύς Ἀχαιο ομ ἀρ ν: ί̈δ ρί εί̈δ ευ σθ ρεί̈ πά Ἀχι ὃ_ ἢ_ Δι ῦ_ ἔπε ὐτ οὐ σθα φρ _ὄ _ἠ _ὀ _αὐ _ἢ ή_ _ἔπ _ἀλ _πο μετ νι ὼ ὸς ἄρ οῖσι _ἐν ἢ ὄ ῳ οιο _Ἀχιλ κο τὸν_ ἐν _ἀπ τό κρ τὰ ντο πάν ήσ ἀλλ θαι ρη ὀ ῖσι όμε Ἀχιλ _Ἀχι μοι ασ χο χι ργ _ἔπε χω όμεν _ἄρ αὐτ ζ έμ ψ ενο ἴ_ ὸς_ _οὐ τὸν να_ ια χιλ ύν λέ ἀλ οῦ ἀπ ολ _ἀλλ νος_ _ἢ_ ελ αὐ _Δι _ὃ_ _στ ἔπ ην_ ἠ _αὐτ ρέ νέ ιὸς σατ πει πα λλ' ὲν libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/gu.lm000066400000000000000000000066511520214632600176470ustar00rootroot00000000000000_ ા ન ે ્ ર ક વ ત મ ે_ ો િ ી _અ અ ં ય સ ા_ ી_ પ મા દ _સ ને ાન ને_ વા _ક _અન અન ાર ુ ધ જ કા ્ર ્ય ો_ િક ણ ાં _અને_ અને_ _અને અને ં_ છ _વ _મ _પ હ છે શ ક્ ના કાર ાં_ ર_ ની ની_ ષ માં થ રા _ત ના_ ક_ લ નો તિ _આ આ ામ _દ ગ તે ્વ _ર િકા ધિ માં_ ્ત ._ . ત્ નો_ ધિક ય_ ટ િકાર ધિકા ધિકાર _છ અધિ _અધિ અધિકા અધિક તા ચ _અધ _અધિક અધ ણ_ રી વ્ _છે વ્ય _તે કર ભ વાન _જ , સ્ ,_ ે. ે._ _મા પ્ _વ્ _વ્ય ાર_ ામા બ _કર ાનો યક માન ્તિ વા_ ્યક નુ પ્ર ંત રે ક્ત વ્યક ક્તિ ાનો_ રવ યક્તિ વ્યક્ યક્ ્યક્ યક્ત ેક ્યક્ત _હ _વ્યક કો ૂ દર _પ્ર ન_ _સ્ _પ્ છે._ િન _દર _છે. છે. _છે._ _દરેક ચ્ દરે _દરે દરેક રેક ર્ સ્વ _સ્વ દરેક_ _ન રેક_ ેક_ ત્ર રત ઇ ત_ ેદ રવા કાર_ સા વાનો તિન ખ _રા ામાં ્છ દ_ શે ળ ચ્છ _કો તં ાય ્રત ામાં_ કરવ _કરવ ્તિન ાવ ક્તિન વત ેન રો થવ અનુ તંત્ તંત ંત્ર _સા _અનુ _કરવા તંત્ર ંત્ િકાર_ વાનો_ થવા ષ્ ોઇ કરવા અનુચ અથવા વતં ્ષ ્વતં ચ્છેદ અથવા_ _અનુચ નુચ્છ ક્ષ ચ્છે ્વતંત ્છે થવા_ _અથવા નુચ _બ _અથ અનુચ્ ્છેદ_ નુચ્ છેદ_ પણ અથવ છેદ ુચ્છે વતંત સ્વતં ુચ ુચ્છ અથ સ્વત ્છેદ વતંત્ : ્વત ેદ_ ુચ્ _અથવ :_ _સ્વત સમ ઓ _કોઇ પણ_ _સમ યા કોઇ િને_ ્તિને તિને તિને_ વિ ષણ િને આવ _આવ ોન દા કે દ્ _લ તે_ તાન રક હે ાજ જા વવ વામ ન્ વામા ાની ટ્ર ટ્ ું ્ટ વામાં રતા ષ્ટ રી_ કોઇપણ તેન ઇપણ_ એ ોઇપ _તેન ઇપણ ઇપ _શ _કોઇપ કોઇપ હિ ોઇપણ_ ાની_ ાષ ોઇપણ રાષ ભા ષ્ટ્ર સામ ાષ્ ્ટ્ રાષ્ટ _ભ ાષ્ટ્ _માન ્ટ્ર ષ્ટ્ _વિ ાષ્ટ વશ સં લા રાષ્ મ_ ાન_ _સમા ારો સમા વ_ િક_ ફ કારો ેમ _કે ્રતા _સામ ંત્રત ત્રત વશે ત્રતા ્ષણ ેશ િકારો ક્ષણ િ_ કે_ ્યા વવા ટે ાત ્ય_ _માટે માટે ્રી ાટે ાના વી માટ રવાન _માટ ાટ ાઓ શે_ ાના_ _રાષ્ _રાષ ું_ પો _ધ ીય _સં હો _એ _કા ન્ય _નહિ પા આવશ _હો _આવશ ેવ માનવ ાનવ _પો libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/gug.lm000066400000000000000000000031031520214632600200030ustar00rootroot00000000000000_ e a o i r h p u t a_ v _o m c k o_ n ha y g d _h re er e_ gu pe ch te , va ,_ é â _ha ra . ._ j ha_ ere b ó ñ ko l i_ á s _i ek ´ _t ic vo et de mb râ _ha_ ap ec ich nd he rek ua ho vo_ av cha ma â_ ko_ ér ue ve po og je ik _p ech ra_ eko up cho der ogu _a ñe oi rec pe_ _r _d gua ku _de erec echo A ag em erech derec gue dere recho rech _og uer ' ho_ erek _ogu agu guer ay uere _der cho_ uerek echo_ e, oj guere rt reko a´ ogue oguer _dere _ogue icha e,_ _k aym va_ _m ete râ_ ym oñ _te M _he ar ué an _oi py _A _M ayma yma reko_ pi eko_ ´e ereko ci e._ yv at e. ta _oj _j _oñ a, uér ma_ hagu a,_ hag or _pe ai ayma_ yma_ ep erâ da éra May pó _May ei Ma ba _Ma agua a' Maym _Maym uéra a´e oje Ar nt tâ Art. _Ar en t. Art _Art Art._ _Art. rt. rt._ t._ yp om mba Mayma oñe ka _re hagua _v es eh ón áv etâ _oje hu _y kué _n op ui _hag _hagu cha_ mo iv it kuér óv _va ad por oik ru te_ ga _yv óra ór upe ip me vy ev _ku kuéra pa _oñe u_ gui éra_ on ió ua_ _oik pór ave té gua_ uéra_ pet póra óra_ ña nte ia ión ypóra ng pete _pete ái ypór ypó kó d_ _pet yvy yr póra_ _yvy vypó ú vyp iko _yvyp 'e li kat a'e ja icha_ vypór ñem yvypó yvyp ad_ _nd emb _u _je î vei hup el _om ekó agua_ oh ép ê _av jep mbi va´ há a._ óvo _kué upi ´er ikat a. va´e _ic ika ve_ im rekó óvo_ mi _kuér a´er apo bi end so am _l _té _ichu _ich ehe épe ie id tu chu kóv va´er erâ_ ichu térâ tér ac re_ _ñ oiko ichup ñan chupe a´erâ ni se áicha ipo n_ _tér _térâ chup éi áic ekóv do ot hupe érâ pe. pe._ rekóv áich tet oñem ´erâ ba´ aci libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/gv.lm000066400000000000000000000066061520214632600176500ustar00rootroot00000000000000_ 36004 e 9455 a 8302 y 6395 n 6395 h 5736 r 4939 s 4799 o 4429 i 4129 l 3462 y_ 2896 g 2731 n_ 2549 d 2232 t 2160 _a 1836 m 1823 sh 1774 e_ 1746 h_ 1645 yn 1550 c 1531 ee 1515 gh 1461 s_ 1460 _s 1388 ey 1345 _e 1316 ag 1312 a_ 1201 r_ 1173 agh 1165 in 1148 as 1136 _d 1136 u 1124 he 1060 yn_ 1025 oo 1012 ey_ 1005 _m 1002 er 965 v 949 _y 941 _v 895 _c 891 _as 880 ' 869 , 866 _n 832 ll 828 ,_ 827 _sh 818 . 802 hi 797 as_ 770 ee_ 768 ne 767 _as_ 764 b 762 re 735 ay 730 ._ 730 an 726 ar 725 gh_ 722 ny 709 en 703 _r 697 ch 688 agh_ 687 dy 686 t_ 677 le 667 k 658 er_ 616 oi 612 ea 607 _t 601 yr 596 _er 585 ra 574 _dy 572 in_ 570 l_ 564 f 557 _l 556 ha 551 _g 548 _ny 534 nn 530 " 528 _ch 527 _y_ 524 ie 514 dy_ 514 _dy_ 513 aa 510 _f 509 j 504 sh_ 487 oa 480 is 478 _h 470 rr 468 ny_ 467 _ny_ 463 _er_ 454 ish 445 ho 442 ai 441 d_ 435 ro 423 ht 418 ei 417 shi 416 il 409 me 408 _ay 403 _b 403 la 400 _j 400 my 394 va 391 ns 386 on 385 _o 381 ys 380 _shi 379 ia 377 ayn 373 _va 371 hen 362 she 356 ri 345 lle 342 ooi 342 mee 340 ley 335 _me 331 el 330 rt 328 ie_ 327 eh 324 w 316 _ayn 313 al 311 g_ 309 ish_ 308 lley 307 mee_ 305 _mee 304 ill 301 es 299 na 299 je 298 yns 296 C 294 _my 291 _she 290 ley_ 282 V 280 _yn 278 _" 278 _mee_ 277 ta 272 _V 271 ys_ 268 - 268 lley_ 265 hin 264 _ro 259 shin 256 _yn_ 255 _je 255 do 253 va_ 253 ne_ 253 _va_ 252 ns_ 252 _shin 251 yns_ 250 ayns 248 en_ 247 che 246 _ayns 246 eh_ 246 _do 242 ad 241 ney 240 o_ 240 ym 240 ed 239 yr_ 239 ayns_ 237 ur 237 st 234 _C 234 rt_ 234 'n 232 m_ 232 p 231 li 231 or 230 ow 228 hin_ 225 da 225 shen 223 "_ 223 'n_ 223 Va 221 ght 220 shin_ 219 tr 217 _Va 217 ry 216 ve 216 _shen 215 ty 214 mo 206 _' 205 _ve 205 ma 203 be 203 te 203 hie 203 hey 203 nag 202 ll_ 201 yl 200 w_ 200 ss 200 aa_ 198 nagh 198 an_ 197 io 195 ow_ 194 it 194 sy 193 ayr 193 ney_ 192 E 192 sht 192 ni 191 _k 190 ha_ 190 ain 189 u_ 189 hy 189 aght 188 oo_ 188 ree 188 lh 187 _tr 186 esh 186 _che 183 yrt 182 _da 182 oar 182 doo 181 k_ 181 se 180 au 180 ille 179 ar_ 179 _lh 179 ki 177 arr 176 ec 176 ol 175 _doo 175 T 175 row 175 _row 174 ge 173 so 172 oy 171 oil 170 _re 170 _ag 170 'e 169 rey 169 illey 169 ck 168 ad_ 168 ann 168 n, 166 eea 166 _ta 166 ht_ 165 ae 162 _row_ 162 ! 162 row_ 162 ane 161 fe 161 dd 160 go 159 tyn 159 oin 158 ooa 158 n. 158 eg 156 _ec 156 _ma 156 _agh 155 n,_ 154 _fe 154 Ch 154 nyn 153 fo 152 eay 152 nagh_ 152 n._ 152 _go 151 S 150 ke 150 hey_ 150 enn 150 cha 149 rre 149 _fo 149 ghe 149 raa 149 G 148 lan 148 mm 147 ym_ 147 A 146 c_ 146 oill 145 hee 144 ooar 144 _E 144 nne 143 tey 142 ir 141 de 141 hyn 140 _he 140 nyn_ 140 's 139 _gh 139 _cha 138 L 138 yrt_ 138 _Ch 137 e, 137 lla 136 Va_ 136 ooin 136 ell 135 a' 135 os 135 _oo 134 am 134 rish 133 th 133 _mo 133 ris 133 iag 133 gg 133 _Va_ 132 iagh 132 _G 132 e,_ 132 ass 132 !_ 132 my_ 132 hoo 131 _T 131 nee 130 a'n_ 129 rag 129 a'n 129 _'s 129 _so 128 co 128 rey_ 128 _eh 126 _my_ 126 nni 126 ou 126 _'sy 125 'sy 125 _p 125 vo 125 _S 125 H 125 _agh_ 125 tra 124 moo 124 hu 123 ooy 123 ragh 123 al_ 123 it_ 123 hia 122 id 122 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ha-Latn-NG.lm000066400000000000000000000030601520214632600210110ustar00rootroot00000000000000a _ a_ n i k d u n_ da s m an y _d da_ in t _da ya r w wa i_ in_ o _da_ h sa b _k _a ta e ar ma na ki _s ka _y c ak am ya_ e_ na_ l ha ko ba _h _ya , ,_ _n an_ ci _w _t _m _wa as at _ha kin ƙ ai wan _ta _na sh _b _a_ g _ko ta_ ata iy kin_ _na_ _ya_ un ab sa_ _ba z o_ _ƙ ɗ iya um wa_ r_ ar_ su ni kk hi f u_ _z ra za ik yan ay ad _c _sa ko_ _za asa ƙa nc mu al hak a, ._ a,_ . _hak _ko_ ɗa ama mi akk _sh ns _g _ka _ma ma_ shi yi ku j li _mu _hakk hakk ga tu ow owa iki uk _ci nci ' _wan _ƙa ne anc nsa ki_ ri _i ok fa ai_ ut _su su_ ani _ku - ana ‘y cik ‘ bu _cik uma ‘ya ata_ do uw uwa _‘ya _‘y _shi ‘yan _‘ ce uma_ kum ali _ta_ m_ ne_ anci ikin ba_ aɗ kuma tak ka_ _‘yan _ciki _yi ciki _r ɗan bi 'a _M M ada ƙas ja du _kum aka tar _kuma kuma_ akki kki hakki cikin Ma ikin_ _Ma a' a._ au utu _ga a. _do _ra iya_ ƙasa _j _mut mut _ƙas akkin kkin aki nd kkin_ nda _mutu atak _ɗ _ƙasa mutu _ba_ nda_ la i,_ i, ke ash ir aki_ _du nan man _ɗa ci_ a'a anda ane_ rs anda_ ataki cin _ab ars min nsa_ and ane taki taki_ _( )_ ) ( n- wane_ Mat Mata _) ana_ ke_ im (_ sam _l ins _Mata om _Mat wane owan _(_ Matak _)_ yin yi_ yar owane nin yanci utum rin en rin_ yanc ‘yanc id K tum aɗa asa_ hi_ ann dam nn _K shi_ ami re za_ nan_ min_ mutum _sam _Kow _Kowa an- _yi_ en_ Kow _Ko Ko Kowa kan _kow fi _za_ nin_ _kowa _shi_ kowa yin_ _ja kow ni_ oka aw ew aɗan ac ara anna nna abi nnan_ kam annan dai ani_ _su_ cin_ nnan ewa mat koki n-a -ada -adam waɗ -a kama _waɗ an-a sar _waɗa n-ada waɗan -ad n-ad an-ad oki adam kok waɗa um_ ida nci_ _tar ncin insa ga_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/haw.lm000066400000000000000000000033611520214632600200060ustar00rootroot00000000000000_ a a_ k o i n _k e u ka e_ l h i_ na ā ’ _ka ka_ ‘ _‘ m o_ _a p _ka_ _m _n an _i _h na_ _i_ ana ke au , ,_ ho no ā_ ke_ o’ ma le nā ’o _ho ana_ _ke u_ _a_ nā_ ho’ _ho’ _nā _nā_ _ke_ _o pa _ma ak ia _p _o_ on me la _me ‘a _‘a o’o _l ai ia_ aka ū ol a’ ho’o _ho’o _no ha al nak w _me_ me_ _‘i naka ‘i kā kū _‘an ‘an _kā ’i . ān le_ ‘ana no_ _‘ana ._ ko _e _e_ ‘ia _‘ia kān ik po au_ _kān ‘ana_ ‘ia_ aka_ _‘ia_ ’a a,_ wa naka_ a, un oh ua oa ah apa ap ‘o ono ma_ āna _‘o ole lo ku _po pau _kāna lu kāna oa_ pu ānaka ū_ _apau _apa apau kānak ānak _ap pono pon ok up ona i,_ i, ō li ono_ pono_ _ma_ ni ole_ _pono hi uni _pon ike upun _P P upu noa_ pun _noa han puni upuni _noa_ noa pau_ _kū ai_ apau_ U uk ’i_ _ko kū_ ’ok kan kana in ale la_ _Ua ‘ole _Ua_ Ua il aup _U Ua_ ua_ ‘ol _pa ona_ _w _ha ul _‘ol _‘ole A auk ē Pa _Pa oho aupun hu Pauk aukū _aup _au Paukū aukū_ ukū_ Pau _aupu _Pau ukū aupu _Pauk a’a el o’i ike_ anak anaka _ho’i ho’i noh kanak ‘ole_ _kan _kana hana o’ok op a._ _han wai a. ho’ok ’a_ ho_ he ni_ ui o’i_ ho’i_ ’e kau uni_ mu lā _wa ila puni_ ao lik _ku kī ahi ī _kī noho kīvi v _u H īvila _kīvi vi _he kīvil vila e, kīv īvil vil hana_ īvi oho_ pal _kīv īv kah e,_ na’ _lo kona_ like _noho ’ol ea _kon kona _kona ila_ vila_ kon _noh oko kē om ō’ _ai _hana mal aha _H oha ina _kē i._ a’e ala lo_ ui_ _mal _kau i. like_ ano ae pa’ O man noho_ umu um kahi pale eh hi_ ha_ ale_ ka,_ mana ō’i ea_ ko’ ka, ’ike ek u, ’ik āk u,_ _lu a’o _pal _li kēia_ _ua_ _ua aka, kēi N naka, _ai_ E ēia_ mea _kēia wai_ ne _mea lu_ ‘A kēia mea_ _‘A _kēi ēi āl _mea_ ēia aka,_ _loa ’ole ’ole_ ’oko o’om libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/he.lm000066400000000000000000000101331520214632600176160ustar00rootroot00000000000000_ 81560 י 23072 ו 19215 ה 15606 ל 12612 ר 11293 ת 11070 מ 10090 ב 9648 א 9601 ש 9081 ה_ 7811 נ 6685 ע 6326 _ת 5878 ם 5542 ד 5019 ח 4669 _ם 4570 ב_ 4267 כ 3984 _ה 3812 ק 3769 פ 3699 ל_ 3693 םי 3535 מ_ 3489 ס 3374 א_ 3362 תו 3130 , 3067 _ל 3037 _, 3035 _י 2936 ש_ 2886 _םי 2840 ג 2768 ט 2626 ן 2424 _ר 2395 _תו 2291 . 2256 צ 2215 _. 2205 ינ 2144 ע_ 2003 _ן 1959 _ו 1913 " 1815 יב 1797 לש 1742 יל 1687 יר 1665 י_ 1647 וי 1620 ו_ 1578 ור 1525 תא 1475 כ_ 1469 רו 1411 ז 1383 ונ 1353 מה 1351 תי 1343 יי 1343 לו 1315 יד 1285 רי 1236 מה_ 1211 הל 1206 ומ 1192 ני 1163 רש 1155 יא 1146 אר 1138 _תא 1137 שי 1134 יש 1087 נ_ 1080 לא 1074 וח 1067 _א 1062 שמ 1059 ימ 1052 הי 1047 - 1024 לש_ 1008 וה 973 רב 967 וא 954 תא_ 951 ול 948 _ד 941 יה 896 נו 888 וע 883 יכ 873 וש 871 לע 867 אל 850 עו 843 _- 830 ח_ 830 דו 824 ןו 820 ר_ 806 וב 805 _לש 799 יט 784 אה 773 _לש_ 748 יע 746 די 743 _ש 726 _תא_ 723 ך 720 _תי 719 -_ 716 _-_ 713 בי 709 בו 706 ות 699 אה_ 690 רמ 686 שה 683 וד 678 יח 675 פ_ 672 הנ 669 _ב 668 _ע 659 _ך 655 יס 652 ןי 649 _לע 640 יו 635 אמ 635 יב_ 632 ת_ 631 מא 628 שו 627 _ןו 624 לי 624 לע_ 621 תה 619 ית 600 הל_ 599 וכ 599 יפ 596 פה 595 וק 586 הש 578 עי 575 _ןי 569 מו 564 _לע_ 561 קי 560 יג 557 יה_ 557 רשי 554 םו 548 אל_ 548 תוי 548 לאר 546 רא 542 הר 540 "_ 540 מב 539 שה_ 538 ופ 538 ארש 535 רע 534 חה 533 וג 532 ארשי 530 לארשי 530 לארש 530 או 527 מי 525 _יכ 518 המ 518 פה_ 511 יכ_ 510 _ינ 509 לכ 506 תמ 502 מב_ 500 סו 498 חא 497 יק 497 וו 494 _ק 485 ג_ 481 םיל 477 _הי 477 דמ 472 בה 470 ,ה 470 _,ה 470 ק_ 469 עב 468 _םו 467 הב 467 חה_ 466 _יכ_ 463 אב 462 רח 462 _אל 461 ץ 455 מל 454 יני 454 שא 453 רה 453 יצ 452 םיר 451 _הנ 447 טי 443 ד_ 441 מע 440 םיי 439 וה_ 439 ' 435 אמ_ 430 .ם 429 תנ 429 _.ם 428 רק 427 תר 423 וס 417 נש 417 _הל 414 סל 413 נת 408 ס_ 405 סה 400 לפ 400 בש 399 ,ם 399 _,ם 399 ממ 397 שי_ 396 נב 396 עה 394 תה_ 393 תונ 393 םינ 389 _רו 385 רמא 384 יא_ 384 לב 384 תב 381 בר 378 בה_ 377 טס 374 _ץ 374 עמ 374 חי 373 רפ 373 הו 371 חו 370 בל 370 _לא 370 קו 367 _הר 366 _םיר 364 חמ 363 ז_ 362 _ח 360 נכ 360 _לו 360 כו 359 ,ת 358 _,ת 357 מת 356 ינו 353 ורי 353 וא_ 349 רד 348 תור 348 אי 345 ף 345 לשמ 344 כי 340 _םיל 340 וצ 338 תל 338 _םיי 336 רחא 335 _תוי 335 מא_ 332 לח 331 _תר 329 _תונ 325 גי 325 עה_ 325 : 324 פל 324 אב_ 324 שר 322 רט 321 תש 320 צ_ 320 מע_ 319 וי_ 319 _: 319 צמ 316 שממ 315 _ס 315 תינ 315 סמ 315 הד 313 רה_ 312 וט 312 _ף 310 שאר 309 רשי_ 305 ארשי_ 305 .םי 305 _.םי 304 הת 303 יטס 303 _' 303 גה 302 שמ_ 302 _םינ 301 לה 298 רג 294 חט 293 דע 293 םיד 292 אש 292 לשממ 292 םע 292 ידי 290 של 289 פו 289 דב 289 צו 287 _םע 286 ,םי 285 _,םי 285 נמ 284 סי 282 שב 282 _רש 281 דר 281 _תור 281 קה 280 תוש 278 הש_ 276 מל_ 276 _אל_ 275 והי 274 _לאר 274 פי 274 עב_ 271 לא_ 271 בא 270 חא_ 269 חל 268 עפ 267 בע 267 .ה 266 _רי 266 _לארש 266 וני 266 _.ה 265 יטסל 265 טסל 265 ילא 265 תע 264 נה 263 קל 262 ניט 260 _.ת 260 .ת 260 פל_ 260 הו_ 259 סלפ 258 טסלפ 258 יטסלפ 258 ניטסל 257 ניטס 257 ומ_ 256 סה_ 256 מש 255 ירו 255 נש_ 254 ומת 254 הה 252 בק 251 יש_ 251 _ונ 251 ירב 251 _רב 249 _יד 249 _םיד 249 כה 248 גנ 247 _דו 247 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hi.lm000066400000000000000000000064741520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ ा ् क र ि े स न _क त ा_ य व ी प ो े_ _स म ं र_ ह ी_ अ _अ का द ं_ ्र _प ार ्य _ह ्त िक ज प् ध के के_ ु _व ग प्र च _प् ो_ _प्र या ति _म ष ि_ _औ _के _और_ त् और _और ों औ और_ _के_ क् रा ,_ ों_ , ल _का क_ ान कार भ ै _ज न_ को _। _।_ ।_ मा । _को का_ न् त_ श स् ्व कि को_ _को_ या_ _है है _का_ रत िका ति_ ब ू ने ार_ र् धि ्रत _अध _कि अन अध धिक की की_ _अन _अधिक य_ _अधि अधि अधिक िकार ने_ सम धिकार धिका ता अधिका _की_ _की _द उ ए _उ है_ _है_ ै_ _न ें _य _र वा से व् व्य _सम ्ति ित क्त ें_ वि प्रत मे िस से_ ण _प्रत िय सी यक मान ना ्यक में _व् _ब _व्य च् _मे _स् में_ हो कर कार_ थ नु _में ये सी_ न्त _हो ्ति_ क्ति रो यक् छ ेक यक्त यक्ति ्यक् पर द् व्यक् जा _में_ _भ व्यक ेद ्यक्त सा ्ष क्ष आ _व्यक अनु द_ _अनु _कर च्छ नि _आ त्य ्छ ता_ भी_ भी _या प्रत् इ ्रत् ्रत्य रत् _जा िकार_ स_ रों _वि रत्य व_ ्येक त्ये _इ _या_ क्ति_ ्येक_ त्येक ्ये ेक_ रों_ येक_ रत्ये येक स्व ुच ्य_ ्छे छे त्र च्छे िक_ िया _स्व ुच् ट अनुच ्छेद_ ्छेद ुच्छ री ेद_ ._ छेद च्छेद ुच्छे नुच्छ छेद_ नुच अनुच् _अनुच नुच् . ित_ _किस ्रा किस ाप गा _किसी िसी_ ष् किसी_ किसी िसी दे ेश _सा _से ्म _पर अप देश रक था _से_ _ल _अप समा भा ोग ना_ ह_ यो _समा _त ्त्र ्त् तन म_ _मा षा ान_ ्त_ ाष ्ट वार सक ाज ारों_ था_ ारो श् रि इस ाए _इस _रा िया_ अन् कारो िकारो कारों _अन् ाम ारों ष्ट तन्त् तन्त घ ्वा ्षा जि प्रा क्षा तन् ट् न्त् ए_ ाव न्त्र ण_ लि ्वतन ्वत ाष् वतन्त राष वत ाष्ट् स्वत राष् ्ट् पन ा,_ षा_ ्वतन् ्षा_ ा, ाष्ट उस स्वतन ष्ट्र ट्र ष्ट् वतन् ास ्ट्र राष्ट ूर क्षा_ गा_ ाप् वतन प्त _स्वत _प्रा ाय म् राप ्राप ार् मान_ रन _सं तर कि_ राप् _उस प्राप _च _ग libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hil.lm000066400000000000000000000031171520214632600200020ustar00rootroot00000000000000a _ n g ng a_ an i s k o t u ga g_ ag sa l n_ ka p nga _s _k m _ka ga_ ng_ _sa ang pa _n ta y sa_ _nga an_ nga_ _ng _p _nga_ _m h ma r d b ang_ _pa at in _ma on _sa_ un ag_ ay o_ al san pag _pag la on_ _t ung sang na _sang _san sang_ _kag kag_ kag _kag_ ata kat il gs ar _i ah A gan _ta , ,_ _a li as _kat y_ kata ya ba ay_ hi _A tar ha ngan atar gan_ ul ags unga e ru ._ ko _kata . ala ungan arun arung run runga lo taru aru ataru tarun rung gsa _an ngan_ katar w agsa tag ti ab wa gsa_ tagsa tags _tags _tag agsa_ i_ - si _ang _ang_ ik yo da od mga_ mg mga _mg _mga _mga_ ak kon gi ing gp man agp gk An d_ Ang _An _Ang _Ang_ Ang_ tan uk ku ulo kon_ _d bu hil gpa may may_ mag _may_ _may _mag _si od_ agpa ahi pan iy sy tu aa sin _sin ap go tik _g ina ana la_ aya lo_ gb gin ili kul han ni _u t_ rt ya_ iku yon nan _man uko no ug way gka pu ukon_ g- ilw hilw ukon is ilway aha lway _uko rti lwa _in lw _uk su kulo ilwa hilwa _ukon _b ulo_ Art Ar _Ar ikul tiku to _Art Arti ikulo Artik tikul asa man_ kulo_ apa rtik rtiku _gi _Arti kas _pu am _pagp pagp syo n, _gin _h anga pang lin ala_ ban n,_ du anan iya n. n._ ot kah bi ao syon nan_ ad ig iya_ lan _kah angk yon_ ini pagpa pat ngk _pan anan_ gt aba pi ali ki -a tao agt yan ag- ing_ kahi _l _kahi _man_ it ngs di kab ngo _iya ho _iy ling uh gba ro sing ayan _pang ra sing_ ahil -o ib _sing syon_ at_ ahilw agk _iya_ an. apat um wayan lwaya _na an._ bo aga ungs ano waya kahil pat_ nd gu so apat_ isa s_ abu tanan ut dapa _tan _ini ub _pagt dapat au ong _pagk pagt tana _pun pag- pagk pun dap an, _da agka gso _tana aki kal _dap ngsod ngso lang us ungso te agb libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hr.lm000066400000000000000000000027501520214632600176410ustar00rootroot00000000000000_ a i o n e j v r u s t a_ d i_ m p l k je _i ć _p _s ra o_ e_ u_ b va na pr _n _pr av z nj no im _i_ ko vo an _o _d st ti g ._ . ma ov , ni od ,_ rav _u A pra os prav ima _na en ja _pra je_ _prav at oj po ob ma_ m_ _k na_ da _b lo nje it lj ju ti_ _po anj li š ne il ima_ _z ed za ak _m ko_ vo_ bi ij re ći uć vat ro ka vi ri dr sl _za N h avo pravo va_ tk tv ravo da_ ravo_ _im avo_ c _bi _u_ će dn tko ar mo _na_ bo _ima tko_ no_ _r ji ih li_ ili sv _sv ava K ća van iv _sl ja_ _S S ve _Sv Sv Ć om te ili_ og L ije ost ih_ la _t _dr vanj di LA h_ _Sva aj _Ć em NA Sva _j ju_ jed ru ANAK_ in _ĆLAN ĆLA _ra ĆL _. _._ lobo _slo NAK_ LANA tu slob ĆLANA ova AN ANAK slobo NAK _ko ne_ slo AK_ _ĆL ANA obod lobod el _slob nja LANAK _da obo K_ bod _ĆLA LAN AK ĆLAN lob _os _koj vatk _ne vatko št ta koj atko atk _da_ _ima_ mi Svat _ili_ eć _ili or _Svat atko_ _il su Svatk vn iti stv pri az _ć _pri ud du im_ ci se ad iti_ _je _su ić anje ot _ka om_ voj dru vje _v a, nje_ vj ati bit enj ćen ući nja_ _ob a,_ ati_ ava_ anja _se un e, se_ sti e,_ go _se_ a._ er a. ću edn to sa on dje ćav sk rava dj _mo iz is ran _od ol op raz rć al jedn lo_ drć aro mije rava_ svo vanje drća g_ rod ovan mij ako ovanj _svo anje_ do rća prava _dru eno eni oć br su_ pre anja_ _nj pos nih oda ni_ ać svoj arod ćiv nih_ nu vr ćn ek eg sn narod so _svoj nar naro oje am ap vati _bit ovo O _bil nim n_ me drćav avn vati_ rćav kl aju nov nos bil iva _pro j_ up pro tva tr red biti_ ovi bra sta ilo_ ac ilo libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hsb.lm000066400000000000000000000027731520214632600200110ustar00rootroot00000000000000_ a o e w n j s i r t d je a_ p k u m e_ wo z _p _s y l o_ b nj _w ć ł h ow ž c _a ra ě , ,_ _z na nje _n aw je_ st _a_ en pr u_ pra ó wa sw _sw praw raw _d ch y_ an _m ja _pr bo ob _j po os i_ pł w_ za ny od _pra _praw _swo swo _na ź ma . ._ _wo dź ko dn ne _pł č jen m_ š _za so _k wob _po awo _t ta rawo prawo _je do ej nje_ na_ ro h_ wj wo_ no dy ch_ _ma owa _so sk wje anj ž_ aj óž ar će ne_ enj mě wu oj to ti ak is ot žd óžd _na_ ad sć _nje _nj ło tw ja_ kl dy_ ow_ _wu ke ik ho obo om ki łi bod płi sta _swob l_ swobo obod it wobo ać ju wobod swob tu so_ ym es _so_ ic płe el _r łe ed ždy _w_ óždy am abo ab tik Ar ikl _ma_ te kl_ _Art _Ar rti rt _K _A óždy_ _Arti ikl_ iw Art rtik K ma_ ždy_ A Artik tikl ni rtikl tikl_ ez Arti ić osć bo_ Kóžd Kóž _Kóž _ab _płe _Kó _abo Kóždy _abo_ abo_ ć. ć._ Kó _Kóžd _płi _swoj ich swoj woj awo_ stw li rawo_ wn nja at ac _do _č tr ym_ im ju_ jenj jo źe z_ dźe mi _b re ru ć_ _st nym ći nos ln le yc nosć j_ wě by źě dźě ež ost eh jed in ut jes wan nym_ owj odn eć sp ri eho enje owje ji ka or _wob ho_ ich_ al ła wó mj će_ la aro zj da on _dź jez em wanj dow mi_ ej_ e, oz ci edn ij eho_ nja_ owan eje e,_ ew o, o,_ _ko wać nju arod _dźě ku n_ wš narod ěd naro zak ok ny_ nyc jedn nar eje_ ych rod ži łow mje otr owanj wa_ ych_ su ty _kot ěr _kotr rj ske _zak kot čło kotr wjen jew anje _sta čł mo tn er _jen kr sm wot _čło sće dny op ć,_ _čł awa two nu up ć, wi anja mu du čłow zn woje ez_ _je_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ht.lm000066400000000000000000000027631520214632600176470ustar00rootroot00000000000000_ a n o e i t k s l n_ p y u ou a_ on e_ m yo an r d _p _l _k w i_ , ,_ en _a è k_ on_ yon _d _y _s li wa _yo t_ _m te ti an_ wa_ yon_ g o_ na b sy ak ik v _e _t u_ ou_ ak_ _n en_ as syon _ak syo _li la mo ko re _mo dw _dw _g _ak_ te_ oun un al mou _mou moun l_ _moun de po f A tik pa _ko dwa _dwa ge gen it _ge _gen out ki ut ._ . yo_ _na dwa_ _dwa_ _po _yo_ out_ ut_ j to sa syon_ oun_ un_ gen_ _gen_ _la ke moun_ asyo tou asy asyon pi nan _to _pou pou _tou ma _ki _r ns z _pa ek _nan è_ nan_ _yon _f _yon_ _nan_ nt _de èt _o ra ib ot si kon _pou_ la_ _re pou_ _sa ye _ke n,_ ta so ep ri n, se is el ki_ _la_ _ki_ li_ man - le ik_ _tout tout ke_ s_ tout_ es ò pi_ di epi _A _li_ os _kon tik_ ka epi_ al_ lo ikA ikAt lib Art Ati kA kAtik kAti _ep at _epi tikA ite _lib rti tikAt rtik _Art Atik Artik et kAt ikAti rtikA Atik_ At Ar rt _Ar _Arti Arti _b _epi_ ap pe e, e,_ _ka va ni m_ sw ans er wo nd _ke_ me ev _To Tou _sw om _so _T To _Tou _en T _an de_ Tout_ _swa swa Tout _swa_ pw swa_ _Tout p_ _j man_ _pw nm -a _lo ite_ bèt bè _pa_ c ar el_ i, ète pa_ i,_ pr ote bète nal _libè h libè in yen _v ibète ga ey ibè ibèt libèt ent id ne _pwo pwo aj mi èt_ _o_ yi ète_ we ona av pè ete _ma nas eg ons fè nasyo bète_ ks nasy onal no a- ksy ksyon anm _se ay vi L ksyo ati re_ kons ti_ _fè _pè osy tan _sa- _de_ ide ir ond _eg sa- st ab tè sos fo sosy san kl dev _sa-a a-a zi kla ali ch _dev _si bl _fo sa-a ns_ tr D ya sa_ le_ ap_ _pe ka_ _kons em a, _ta _le ot_ _c je an, _sa_ _me da lit ans_ yonal za libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hu.lm000066400000000000000000000064311520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ 19186 e 5753 a 4627 t 4522 s 3480 l 3437 n 3137 k 3036 i 2527 r 2437 z 2399 o 2303 á 2039 é 1995 g 1978 m 1695 y 1338 _a 1256 b 1186 d 1148 a_ 1108 v 1057 t_ 901 sz 889 el 832 , 819 ,_ 818 h 792 k_ 769 . 767 et 743 gy 711 s_ 705 _m 702 _a_ 695 en 671 ö 662 n_ 646 _k 645 j 623 ._ 613 i_ 606 eg 601 p 586 _e 580 u 579 le 576 ó 542 er 495 f 485 ek 477 te 477 és 473 _s 471 al 464 ta 458 í 453 _h 444 _t 442 an 426 ze 425 me 406 at 405 l_ 401 es 395 õ 387 y_ 381 z_ 375 tt 374 ke 372 _v 369 ás 368 ak 367 _é 365 ny 363 tá 359 c 358 re 350 to 347 A 343 e_ 340 ü 332 ne 330 os 326 ál 320 _f 320 az 317 zt 317 ár 317 _n 315 ko 312 _A 303 _sz 302 is 301 ve 299 gy_ 297 ít 293 _b 293 ra 291 or 289 ol 284 _i 281 em 279 _l 274 la 264 ez 262 be 260 lt 260 ok 260 ye 256 _me 252 on 251 en_ 247 ar 245 _az 245 in 243 án 242 se 242 ég 238 egy 237 ha 237 r_ 237 té 237 ér 235 sze 233 én 226 ly 224 g_ 221 " 221 ll 219 iz 214 de 214 ek_ 213 mi 212 rt 211 ba 209 ho 209 A_ 209 és_ 209 az_ 205 va 204 ag 203 ka 202 na 202 og 201 ik 201 nt 200 _A_ 199 ô 199 - 198 tt_ 198 _az_ 197 ni 195 cs 194 ki 190 kö 187 át 187 _eg 187 nd 186 fe 185 _és 185 lá 182 bi 181 nk 180 _le 179 an_ 179 _és_ 177 tás 175 ké 174 meg 173 _egy 172 ma 171 as 170 sa 170 sí 169 ge 167 ot 167 za 167 E 166 m_ 165 _meg 165 _el 165 bb 164 ro 164 zá 163 he 162 má 161 sé 160 _r 160 sít 160 tos 159 ti 159 st 158 _j 158 él 157 it 156 _ho 156 ül 156 _ha 155 vé 154 am 152 oz 152 ele 151 ya 151 zto 150 ú 149 biz 147 so 147 et_ 145 izto 144 izt 144 ap 141 "_ 141 ed 141 ss 140 bizt 140 ék 140 bizto 140 iztos 139 ét 139 ztos 139 osít 138 zet 138 osí 138 mé 137 _is 137 t, 136 tosít 136 tosí 136 t,_ 136 ó_ 135 agy 135 ztosí 135 li 134 om 134 _fe 134 ere 133 ág 133 t. 132 nek 131 vi 129 _d 129 zo 128 k,_ 128 k, 128 _kö 127 _p 127 M 126 let 126 ak_ 125 já 125 ett 125 û 124 si 124 ész 123 _E 123 ép 123 vá 123 rá 123 t._ 123 is_ 123 S 123 ítás 122 ítá 122 kor 121 ai 121 fel 120 da 120 _mi 120 pe 119 ogy 118 ban 118 ad 117 ga 116 _va 116 ott 114 _ne 114 _ki 113 ör 113 zé 112 ben 112 _te 111 zi 111 sá 110 ség 109 do 109 tó 108 em_ 108 _" 108 _ta 108 _M 107 ogy_ 107 _á 107 k. 106 ól 105 _ke 105 _g 104 : 103 gye 102 ák 102 hog 102 ri 102 mo 101 ok_ 101 :_ 101 hogy 101 il 101 el_ 100 zer 100 ete 99 nn 99 nak 98 je 98 sítá 98 szá 98 yo 98 osítá 98 sítás 98 _ké 98 _hog 98 lé 97 _S 97 _hogy 97 ig 97 _- 96 hogy_ 96 ban_ 96 ese 95 _bi 94 fo 94 ja 94 ul 94 õ_ 94 k._ 94 _c 93 ká 91 es_ 91 ná 91 ény 91 gé 91 ás_ 91 egy_ 90 áb 90 rd 89 I 89 ány 89 _biz 89 _fel 88 öv 88 ala 88 szer 88 po 88 _ma 88 leg 88 tö 88 ket 87 un 87 di 87 ai_ 87 nek_ 87 rm 86 tal 86 év 85 _is_ 85 nem 85 ti_ 84 öz 84 szt 84 ut 83 ter 83 dé 83 kk 83 or_ 83 b_ 82 né 82 os_ 82 re_ 82 rs 82 _bizt 82 min 82 ben_ 81 ra_ 81 ik_ 81 go 80 len 80 lm 80 öt 80 ely 80 aj 80 öl 80 _sze 80 _be 79 ev 79 ré 79 ssz 79 nt_ 79 gya 79 K 79 si_ 79 sza 78 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/hy.lm000066400000000000000000000050471520214632600176520ustar00rootroot00000000000000ա _ ն ր ո ու ւ ե ի ան վ կ մ եր ար տ րա ն_ հ նե յ _ա ք դ ի_ ավ կա ուն ւն վո ակ ներ պ _հ Ա ավո ը թ հա ս րի լ վու երի թյ ութ ությ ւթյ պա որ ւթ մա ան_ նք զ ր_ քն _ո ւ_ ատ րո ու_ յու _ի յո քներ քնե ց Մ րի_ ակա իր ւնք վա գ իրավո վունք րավ _իրավ իրա ունք _իր կան ում _հա ավուն _իրա ւնքնե րդ վուն նքներ նքն իրավ րավու րավո ւնքն ւմ ունքն ավու Ր տա նքնե ների ամ ել ազ ղ երի_ _Մ ը_ բ _ու մ_ ։ ծ , ։_ ,_ արդ ւր րու ւթյո ւթյու ուր դո _պ թյուն յա յուն ությո նո թյու անո ած նա թյո դու վոր ւմ_ _ու_ աս _ազ ում_ արա Ո րը _պա նդ ական ավոր չ րդո կան_ ւթյան արդու _կ ապ այ ւթյա _ե տո ությա Ն ված_ ված _ան անու ձ ծ_ ական_ խ նու ած_ թյան լ_ րդու ին յան թյա արդո թյան_ է ւր_ եք յան_ _կա րակ քների և ք_ ների_ _մ ս_ Ւ րե պար մար ստ տու ՈՒ շ ուր_ _է դու_ րդու_ երը ով ել_ ըն ազգեր իավո _ազգե զգ են ին_ վորվա _դ _մար իավոր րապ հան ատու գե քները նել ները _տ _ձ րվ _Միա վորվ գեր րվա հանու Միավ _և ազգե րում _ազգ ատո որվ ռ _են զգեր և_ Միա ց_ րված_ ընդ ող _ար մն րված մարդ երո Մի հի Հ Միավո _մարդ Կ _Միավ զգե ավորվ որվա իավ _և_ հանո րը_ Ի ժ տար իա որված է_ _մա _Մի ապա ազգ _է_ _ձե Ե անուր հավ եց սար ԵՐ րությ դհանո նդհ գր դհ դա համ ներո նակ ռչակա ասար աշ _ն _հավա _Հ կագ գերի_ քա ագ _բ նդհա տե _Ա յուր ռչ սա րութ Վ ման ավա որո ջ ասա չա չակ ակագ տութ _Մար դհա նդհան պատ ստա Ր_ մակ երը_ _այ արակ Մա ղո տությ անե _հավ նուր_ չակագ անա նուր _Մարդ կե _համ ձե _որ ռչակ են_ ակե գերի Մարդո Մար դհան խա զգերի ռչա հավա Մարդ չակա _Մա լո արե վությ լոր_ հրապա _հրա _հր րապա զմ նը_ համը երպու _հռ րել ես Գ մըն _հի հաս կազ եկ հռչա դր _հռչ րան աքա տվո աք բո յս_ ւն_ վութ բա _հռչա հռչակ երպո որ_ ուննե libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ia.lm000066400000000000000000000030601520214632600176140ustar00rootroot00000000000000_ e t a i o n e_ r l s c d u te de _d er _de p o_ ti on _l _e m le te_ a_ n_ at _p al re le_ l_ _le es _a io _le_ to nt in s_ ec ta it _i ,_ , de_ ion ct en _de_ li _s tio ra tion _e_ b ate ere r_ el _in al_ na ect ic un ent tat pe v _c h f os cto se der rec to_ so g cu ss ar co on_ tate ecto ia qu q _h ot pr ati ri me . rect erec ote del _del nte rt erect recto per derec _dere an dere _der ation es_ atio _del_ lo el_ _pe del_ ._ _al _per ion_ er_ di ess ate_ os_ _pr is _co in_ ita _es ro ha tion_ ote_ ne ona su _ha _o be ni cto_ ul st or _q men _r ecto_ _su ment _in_ _qu pro rs ci _al_ sse _pro _ha_ ha_ ers _t _a_ nd rti ter _re tic lo_ mi om si _m itat as _ess tate_ nte_ esse rso ue _li A am ua _u ma erso _n _f T _pers pers un_ era ser cul res il ber cti nti itate perso son sona _T ant erson icu ulo rsona _un rson ib ue_ tos que e,_ e, tia u_ ite su_ _esse _su_ Tot con _To _Tote que_ To _Tot rtic _A qua Tote esser sser ulo_ tos_ tr ticu _Ar _lib Ar _Art culo_ Arti iber sa iculo icul _con _Arti Tote_ _libe rticu culo lib libe po ca liber Artic ticul ibe oc Art na_ ve ntia _un_ pa ac no sona_ ona_ ual ente qual ali nes ia_ ctos ite_ ctio ction _o_ nto ctos_ _que ns la nat enti _que_ _di tra ge ar_ ra_ ur ente_ op ig iv im sc nal nto_ em ame e. nes_ tia_ e._ ectos vi com ari rta ante ones iones ament lt mento natio ento ione te, ntia_ te,_ nati ecu amen one cun ert rat _com per_ entia nit ce _v erta berta bert ibert N lit man mo rtate cl onal tione rtat ertat ste tes ist ento_ id et a,_ ones_ a, _qua _per_ um n,_ n, ll _po rit dis _na soc _dis va _se ser_ ed libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/id.lm000066400000000000000000000030221520214632600176150ustar00rootroot00000000000000a _ n e an i k r u t s d g m n_ an_ ng p l b _d er h da a_ ak ang en at ta ka as y _m ra ar o sa ya i_ ga k_ di _da _p , g_ me ng_ _s ,_ _k _b la pe be ke ha ang_ _me ma al ba se un _ke ._ ata . in _di _pe dan _a ia ak_ tu ti kan am na dan_ _dan_ _t _dan j _se _be ri asa ah - ber em uk nga eng kan_ ran ny eb nt _ber men ap yan h_ _ya _y yang ua _yang _yan yang_ gan si ara nya pa P hak _men s_ te _P per nd t_ l_ ik u_ ngan _h or el rang ja ala m_ hak_ ni ad ngan_ gan_ tan enga ai li _at al_ et _u p_ at_ _ata _i S c us san _te de ap_ ter ku pen ora oran il su rh uk_ aa orang um erh bu _ma w _per rang_ ntu di_ it _o aka _ha erha _S rha a, a,_ _pen eba aan au as_ ru _de ek ol ama ah_ id tas du tuk atan ntuk es tuk_ eti ntuk_ _ba engan _or _ter ika r_ ari lam berh _un _mem tia mem rt _di_ ela pu ur eri era berha sal _oran asan _berh _ora ngg ya_ mp _Se unt atas Se am_ untu ca alam gg den tiap_ deng mu nda iap_ erhak denga rhak etiap iap wa tiap etia rhak_ _den _deng Pa ebas tan_ _unt bebas mi asi pun keb _untu mb beba untuk beb _Pa bas aan_ eh lu dak le a._ ebe end a. is nya_ ri_ lam_ _._ ung dal alam_ dala _. man ada sal_ n, n,_ atan_ tas_ kebe akan _dal asal _dala nu _peng asal_ tau lan peng dalam basa au_ eg Pasa kebeb ban _atau Pas Pasal ebeba ena basan ia_ _Pas ebeb _in atau ut atas_ ebasa _Pasa ag Set im an,_ a- san_ an, na_ sia Setia _Set Seti ge _Seti _sa up apa ana _l rk ib adi gar M ta_ tau_ akan_ ers uka un_ _atas ma_ _keb _ka ra_ rs ju atau_ re _n erl _hak lak dar aha ari_ gara rl dak_ ara_ um_ ila asan_ kat atu ert pun_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ilo.lm000066400000000000000000000031021520214632600200030ustar00rootroot00000000000000a _ n i g t a_ an k e ti i_ ng d n_ ti_ m l ga s p o y _k na it u _n pa _a ag iti iti_ en nga ka da b an_ ma _ng ga_ _nga r nga_ _nga_ _i _p _t in al _m w _pa sa _iti _it _iti_ ke en_ gi ay ad li _ke _ka o_ ya ana _ma _a_ _ti _ti_ pan ken ken_ wa _ken ba agi _ken_ _pan ak ang ta aya as nn te pana _pana nt gan ai int ali lin git agit _d eg g_ dag aw ._ . teg dagi dagit no ab lint giti_ agiti _s giti ik inte nte linte nteg integ at am aa alin man , ey ,_ A on ar kal ega _na ada l_ alint ntega tega ap da_ way tegan egan waya dd t_ kali il awa kalin un si ul nag gan_ _da sa_ _kal _kali ra la me ysa ysa_ ys _A no_ ng_ gg al_ aba na_ _w ki mi add eysa_ eys eysa ia nna ku - dda anag _me _b ngg adda ann _dag _dagi mey lo meys _sa meysa to _mey y_ _meys panag gal ulo egan_ _ba anna man_ gga bi yan pag ngga um ung kad tu nak iku kul we gal_ wen nan nggal ggal_ tik aan _kad enn aka kada ungg away ggal ungga _kada enno_ yaw nno_ awaya _mai mai ayaw ed nno wan asa ni ib enno kulo _ad _man ikulo _ta _wen _wenn wenn ata _adda _we _add rt wenno ikul _Art kulo_ _ag Arti rtiku Artik Ar lo_ _Ar adag rtik tiku rti ip Art _Arti tikul ulo_ adagi I kadag ong _pag ya_ apa anan nna_ ami dda_ yo nang kas d_ im de aki ri _si is ina id gp et mang adda_ anang pu wayaw ayawa gpa ae wan_ a._ ala du _l a. _mang yaway yawa anna_ gs aan_ _tu eng mak panan ara ili ao _I et_ ika li_ at_ tung waya_ tun naka dad aya_ anak ama ay_ ipa toy tungg _tun _u yon sy _tung di s_ gann oy ig ganna ge aen _nai nai T eng_ us panak -a sin ani lya _mak ilya ly tao bab ur aik r_ ket om ily gr oma mo toy_ n- _bab lu yan_ oy_ _ki libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/is.lm000066400000000000000000000066231520214632600176460ustar00rootroot00000000000000_ 26104 a 6496 r 6044 n 5160 i 5123 s 3987 e 3891 u 3582 t 3300 ð 3126 l 3071 g 2726 m 2459 k 2256 f 2230 r_ 1967 v 1641 ar 1472 ð_ 1420 _s 1332 á 1248 o 1221 í 1197 a_ 1155 in 1150 i_ 1114 h 1023 j 975 d 974 st 929 að 925 . 922 n_ 875 ._ 875 _v 874 m_ 854 nn 842 _f 840 ur 824 _a 806 ó 785 _h 782 æ 779 ið 771 er 765 um 727 g_ 716 y 711 _e 709 þ 672 b 672 ir 671 ri 670 an 667 ö 650 _á 648 að_ 645 u_ 633 na 631 í_ 625 ar_ 622 _þ 608 á_ 606 _í 595 ta 567 ei 566 la 558 _m 549 _í_ 549 um_ 547 t_ 535 ti 529 _o 524 ur_ 523 _að 519 ið_ 512 ði 496 ve 494 og 494 ú 482 og_ 479 _og 478 _og_ 478 nd 469 p 464 ra 455 un 454 ir_ 452 _að_ 451 ni 439 en 439 ðu 439 _á_ 436 ng 434 il 404 ga 395 _t 395 nu 393 ki 392 ja 383 inn 379 _b 375 sk 352 s_ 350 vi 349 rð 347 ða 345 ef 339 ag 336 _u 330 se 324 lu 324 af 321 _ve 320 tu 318 em 307 eg 304 nn_ 303 _l 303 va 301 _k 296 , 295 ns 292 re 292 tt 291 ,_ 291 l_ 286 am 286 es 285 yr 285 al 281 da 277 S 275 gu 273 _se 271 ver 268 _g 266 ing 266 _n 262 is 258 _er 257 sa 256 ður 255 le 255 _st 255 _S 254 sem 254 ll 254 me 253 ha 251 li 249 kk 249 rs 247 _vi 247 rn 246 sl 244 gi 243 ss 242 rf 241 fy 240 ði_ 240 mi 238 ka 237 ma 231 ld 230 é 229 rir 227 sta 227 fyr 227 ví 227 di 226 ru 224 var 224 _fy 222 ku 221 em_ 221 nar 220 _sem_ 220 _sem 220 sem_ 220 he 219 yri 217 _fyr 216 si 216 yrir 215 au 212 er_ 212 ek 211 _ha 210 þe 209 fyri 207 fyrir 207 _þe 205 fi 204 fr 203 ge 201 or 200 ne 200 ann 198 jó 198 _va 196 _fyri 196 _ver 194 fl 192 _er_ 191 _um 189 ík 188 til 187 _he 186 fa 186 il_ 182 _ti 178 _til 177 gar 176 _var 176 na_ 176 ý 175 eð 171 fu 170 nni 169 _me 168 ki_ 167 við 166 ey 165 fn 165 arf 164 til_ 163 st_ 162 _til_ 162 þa 161 num 161 _þa 161 as 160 _við 160 rt 159 el 158 uð 156 inn_ 155 _um_ 154 ra_ 153 bæ 153 tar 151 ta_ 151 erð 151 ór 148 and 148 _sa 146 ig 146 _en 146 nga 145 rir_ 145 us 144 jar 143 et 143 ár 142 _sk 140 ndi 140 æð 139 var_ 139 _r 138 av 138 æk 137 nna 137 ður_ 136 ál 136 ko 135 nin 135 við_ 135 ól 135 ins 134 ik 133 E 133 K 133 yrir_ 133 ns_ 133 on 133 ein 132 _við_ 132 ög 132 já 132 Þ 132 öl 132 ðs 132 _mi 131 f_ 131 sí 131 sj 131 stu 131 nda 130 _var_ 130 gr 129 ús 128 tæ 127 ri_ 126 haf 126 _sí 125 vík 124 rin 124 te 124 r. 124 r._ 123 H 123 nes 123 ót 123 ru_ 123 kr 122 F 122 ær 121 num_ 121 k_ 121 a. 121 _H 121 _fr 120 _ge 120 rá 120 _E 120 _Þ 120 ug 120 ngu 119 an_ 119 inga 118 _K 118 _haf 118 enn 117 ars 117 rið 117 en_ 117 sin 116 kur 116 it 116 ða_ 116 ti_ 115 rði 114 tj 114 ni_ 114 at 114 tarf 114 br 113 slu 113 kki 113 rg 113 má 113 kv 113 _en_ 113 a._ 112 gar_ 112 du 112 ju 110 eið 110 und 110 lag 110 tur 110 ega 109 hú 109 íð 109 gn 109 hef 109 kj 109 _hef 109 _sta 108 B 108 V 108 sam 107 _ei 106 _B 106 ft 106 ga_ 106 G 106 _G 105 lö 105 kki_ 105 star 104 in_ 104 R 104 með 104 _ár 103 _með 103 ekk 103 inu 103 tö 103 _V 103 m. 103 aði 103 jö 102 æj 102 _bæ 102 ess 102 hús 101 ut 101 gs 101 aví 101 mu 101 _R 101 _ú 101 rst 100 æjar 100 leg 100 æja 100 ja_ 99 avík 99 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/it.lm000066400000000000000000000065421520214632600176470ustar00rootroot00000000000000_ 25028 a 7570 e 6477 i 5481 o 5104 l 3905 n 3866 r 3502 t 2934 c 2862 s 2862 a_ 2504 e_ 2404 d 2004 i_ 1749 o_ 1679 u 1650 v 1611 p 1561 m 1414 _c 1325 , 1192 ,_ 1192 _s 1190 _d 1094 g 1067 an 925 er 915 _a 914 _p 895 la 858 _l 830 re 799 ar 769 h 762 no 753 co 726 va 698 _e 657 n_ 656 on 656 ra 653 to 651 f 638 di 638 _i 634 ch 634 ll 633 l_ 624 la_ 598 ta 593 el 576 in 567 _m 558 en 529 b 528 ri 525 _co 523 _n 523 _di 522 li 513 av 507 al 501 le 494 ia 492 se 484 ol 479 _f 477 or 477 te 469 _e_ 467 ve 454 at 449 de 447 . 443 ne 429 va_ 428 ca 426 ._ 422 tt 422 re_ 415 nt 415 io 411 _v 407 pe 405 z 392 to_ 391 _ch 389 na 384 si 384 ' 383 he 382 no_ 379 ci 374 _la 373 ro 371 _g 370 st 368 cc 366 he_ 362 di_ 362 ma 358 ev 354 che 354 es 352 me 352 pa 351 _t 349 ti 348 _di_ 347 ss 345 che_ 344 a,_ 337 a, 337 nd 335 o, 333 o,_ 333 ell 330 gl 323 sa 322 il 322 gli 321 da 318 as 318 do 314 _che 308 _che_ 306 eva 306 _la_ 300 lla 298 le_ 293 un 291 _pe 290 _de 288 q 283 qu 283 ava 280 po 277 on_ 275 r_ 273 li_ 273 _b 269 _il 268 _il_ 268 il_ 268 lo 267 om 263 e, 263 e,_ 263 ni 258 tr 258 so 255 ra_ 253 os 251 _in 249 _u 248 per 244 are 243 et 243 _se 240 ano 239 si_ 238 _ca 238 _qu 238 lla_ 238 _q 238 _a_ 236 ac 236 _r 234 ic 233 _no 232 ie 227 fa 227 hi 226 del 225 ua 222 _per 218 ce 218 _ma 216 sc 216 _del 215 mi 212 _un 208 chi 206 era 205 i, 205 i,_ 205 su 203 and 202 vo 202 _fa 201 eva_ 200 ano_ 199 gli_ 197 non 196 pi 196 vi 195 er_ 195 _al 194 se_ 193 _ne 192 _non 191 am 190 is 187 ava_ 187 _non_ 186 non_ 186 in_ 185 ent 185 _si 184 _pa 184 com 183 ! 182 _le 182 _su 181 uo 181 el_ 180 !_ 180 l' 178 ue 177 te_ 177 _com 177 are_ 176 pr 176 _in_ 176 van 172 mo 172 ta_ 171 gn 167 ere 166 na_ 166 tto 163 it 161 _per_ 161 per_ 161 é 161 all 160 ess 159 ut 159 col 158 acc 157 gi 155 lo_ 154 oc 154 vano 153 io_ 153 _av 151 ndo 151 é_ 151 ato 149 ave 148 _st 147 me_ 147 'a 146 ia_ 144 con 143 mp 143 fi 142 ett 142 _si_ 141 _pi 140 era_ 140 ti_ 140 ó 140 vano_ 140 _gl 139 qua 139 ella 139 sta 138 ome 137 S 137 _gli 137 _S 137 ad 136 _ve 134 ant 134 ne_ 134 ó_ 133 sp 133 do_ 133 _po 132 ro_ 132 ov 132 _le_ 131 ella_ 130 sse 129 _con 128 ir 128 _vi 128 ig 127 _gli_ 127 _ave 127 vev 127 un_ 126 ot 126 veva 125 dell 125 que 125 a. 125 _o 125 a._ 124 tu 124 cia 123 za 123 _que 123 _da 121 par 121 _pr 120 cch 120 _dell 120 eg 119 _sa 119 o._ 119 o. 119 _col 118 lt 118 _un_ 118 rt 118 ur 117 _vo 117 _me 117 ome_ 117 L 116 ap 116 _L 116 zi 116 nto 116 og 115 _an 115 _so 115 em 114 ag 114 be 111 ni_ 111 im 110 cchi 110 ver 110 lle 109 nz 109 cci 109 _ri 109 nc 108 _er 108 come_ 107 come 107 aveva 107 ui 107 avev 107 tto_ 107 _come 106 ed 106 P 105 man 105 _P 105 rs 105 occ 104 ndo_ 103 ato_ 103 _qua 103 _era 103 ari 102 ba 100 _mo 100 nel 100 id 99 men 98 _fi 98 _all 98 rr 97 _do 97 _avev 97 att 97 l'a 96 ei 96 zz 96 ; 96 vol 95 pp 95 tra 95 ;_ 95 ere_ 94 lle_ 94 nda 94 utt 94 est 93 _nel 93 ul 92 ola 92 iv 92 ando 90 ale 90 lu 90 rn 90 e. 89 e._ 89 ll' 89 tta 88 nte 87 _l' 87 uel 87 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ja.lm000066400000000000000000000044051520214632600176210ustar00rootroot00000000000000_ の 、 に を と し た な て 。 で る か す は り い ま ら く が 　 。_ っ も _　 して す。 １ 地 から う き だ ます 年 ー 中 れ め ます。 」 た。 大 分 「 ス した け こ 人 国 政 ん 学 って 方 りま った する 改革 革 改 的 は、 ち さ ２ あ て、 部 ど 生 てい タ 会 ン ９ よ 果 せ わ ると 地方 に、 行 や す。_ ３ 力 自 とし レ 立 ) として _) なり でき 進 月 新 ります 水 同 女 下 ります。 作 (_ こと 実 役 権 いた ( してい ル ク （ み ニ ね つ きる そ 経 ６ 時 強 家 性 ５ 内 調 集 る。 上 財 改革( 安 的な 事 務 」と 一 った。 子 全 できる 川 た。_ 次 業 ない ド ） 現 革(_ ０ る。_ 改革(_ 革( です で、 マ ミ ジ 社 でも 目 年から 発 省 、中 ア べ ッ ば 済 女性 ％ 法 なん え 画 地方分権 なく 民 構 根 し、 が、 高 推 施 とい 何 電 調査 際 も、 和 分権 効 限 地方分 国の 長 経済 設 計 方分権 野 重 小 にな 構造 本 校 査 しま 造 ます。_ なりま れた 方分 あり 財政 理 な_ した。 年か 約 _て １年 よう 私 ・ メ 育 セ ビ シ して、 ナ カ ト 生の 着 ほ 流 構造改 んて バ ろ 菌 治 時に ％、 気 お ドレ なっ など たり 何か るこ 、そして てく たち では ては 進め 造改 構造改革( の子 率 期 度 日 部省 計画 く_ 族 文 構造改革 という します なった 局 踊り なんて 正 夫 増 多 食 使 だった 戻 くな いま 体 スを 題 たが、 いる いう 身 もな い。 中部 かけ 踊 _す 面 _に だった。 的に 門 ドレス レス ２年 ました 制 合 します。 まで まし ありま く、 冬 とを 文部省 を進め 推進 元 そし 頃 農 入 域 解 ている ら、 、そし と、 造改革 家族 見 規 した。_ 要 ８ ５年 あります。 葉 ０％ 造改革( あります 公 はな にあ しな 結果 表 めた そして だけ だっ _す。 ４ 第 ことを います 文部 の目 、そ を進 効果 ること のま ある ３０ 、地 自分 組 結 　「 にも たが 造改革(_ る限り く女性た ナ増強 戻る。 った。_ 現す libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ka.lm000066400000000000000000000066351520214632600176310ustar00rootroot00000000000000ა _ ი ე ს ლ ო რ ბ დ მ ნ ვ უ ის ებ ა_ ს_ თ და ი_ სა ან _ა _დ ლი ის_ ბა ელ ლე ფ გ _და ლებ _მ ბი შ ხ ად ც და_ თა ება ვი არ ყ _ს ამ მი ვე , ია ,_ ბის _უ _და_ ები უფ ლი_ ქ . რი ფლ ._ უფლ ლება ფლებ უფლე ფლე გა უფლებ _თ ნა _სა ობ ყო ულ ნი წ ველ ვის რო ების ბა_ ავ ეს დე რე ოვ კ ას ისა ფლება იან ება_ _რ _უფ ნე _ი _უფლ ბის_ _უფლე _გ _თა ათ _გა ტ დამ _ყ მო რა შე ალ ერ ით ორ ადა ცი მა ავი _შ ლება_ ურ სი _ად ამი ული აც მია მიან ლ_ ადამი ავის ადამ რთ დამი თავ ნებ ამიან ლა _მი აქ _ადა ამია _ადამ დამია _თავ მე ს, ინ ყოვე ყოვ ს,_ ოვე ყოველ ოველ ების_ ზ გან ქვ ში თავი _შე ობი _თავი ანა ელი ძ ეს_ აშ თავის ნს _ყო ომ მის ბე პ ნ_ ღ ონ ვა თა_ ოს ენ თვ _ყოვ _ყოვე აქვ რებ ირ ული_ _რო ბისა უნ ობის ანს _აქ მუ სუ ვს _აქვ _ე _არ რი_ ნდ ლო ბუ უხ ელ_ ვს_ ნის აქვს სა_ ებე _აქვს ხლი ქვს ხლ ანი ხე _მუ ჩ ათა ათა_ ებუ უხლი_ _მუხლ _. რუ მუხ ხლი_ მუხლი მუხლ უხლი უხლ აქვს_ იანს ოს_ იმ ქვს_ ის, _._ _მუხ ის,_ ვისუ სუფ ისუფ ავისუ ვისუფ რომ მიანს ილ ისუ ისი რ_ დ_ თ_ _პ სე ნს_ დეს ოველ_ _გან ევ ველ_ ნის_ ბულ ებისა დეს_ წი სი_ ეო ახ ც_ ლები ო_ ან_ ანს_ ნდა_ ნდა იანს_ ბათ იდ _მო ბათა მარ ბათა_ თი ოფ ებულ _კ თვი ეობ ებათ აცი ისუფლ ისა_ ხელ _მის მ_ ისი_ სუფლ ური ებათა ვის_ ად_ ვრ იც ოგ _რომ ობა ერთ თლ _წ ნო ოდ აში სამ დებ ლებათ დო _ხ არა უნდ არე ლია ყოფ აი სუფლე გე _უნ ას_ იი ლების ი, _უნდა ი,_ უნდა_ უნდა ბელ ართ ბრ ებელ მართ ობის_ _უნდ ეთ ური_ ვნ ლის ლებე იის დი ელი_ ცია ჯ თან ყვ ოც სო ე_ თუ ოე აუ ორი ში_ ამო იანი ია_ ხვ ტი რულ ებული ალუ რის ვით სახ თვის ბლ ბული ლობ ბებ ბას ელა ლუ ხო არ_ ველა ა,_ ბით თუ_ ამ_ კა _ჩ _ყვე ყველ _ქ ალურ _ან _რა libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kaa.lm000066400000000000000000000045521520214632600177660ustar00rootroot00000000000000_ а и ы н е л р т м қ с ә к ў н_ д ҳ б _ҳ й ин лы а_ ан у ық ар _б ла ын ғ о қы әм р_ ал ы_ _и ий м_ ле _т ш ж ер ҳә ыў ен _ҳә з да ти ет я е_ ли _қ _а ан_ са ас _ҳәм ҳәм _м қа п қ_ ға на ке әр әм_ _ҳәм_ ҳәм_ ,_ , ир лық _е ки ат ў_ ң _ж лар ны ық_ уқ не _ҳу ек ҳу та _ҳуқы ҳуқ ҳуқы ҳуқық _ҳуқ қық уқы уқық ү алы ма . би ._ сы ра ө г ол - ң_ лық_ ына ил _би лыў иў ай и_ ри ме ры нд ба бир ийе де _бир йе кин ст ин_ ўы на_ нл ми ен_ ған нс _к _с ын_ сан нсан бо нса _бо ғы _д ына_ _қа инс ыл _инса _инс инсан _ин инса _бол _ийе _ий әр_ бол _Ҳ Ҳ ты ик ста _ө еке ни ыў_ ара _бир_ ир_ бир_ си сан_ нсан_ лер ге да_ аў й_ нда рк _ер қықы ыўы ықы им уқықы ақ ис лл _у т_ рл ерк лан ары ь _ерк мл _- лик ала ес я_ өз ети ья рки _ерки олы ерки тат ықын _өз ған_ еркин стат рғ қықын ркин х ья_ қын _ба аса -с _-ста ать атья_ е._ тать е. атья _-ст -ст инл -стат _ийе. -ста ам тья Ҳә татья тья_ з_ қл қына йе._ ть йе. ықына ийе._ стать мас ийе. _Ҳә _-с ди _Ҳәр қла тий Ҳәр _ти _ал те Ҳәр_ _Ҳәр_ _ш ре рд ша шы ери тә ел қына_ аны алық ылы или _тә ўы_ _я не_ кл ныў ықл лары ағ ет_ _тий нли ыўы_ ықла ем рға мий мә ар_ кет ың_ ине ың _мә ға_ иў_ ийи ып йи тл ор нен асы жә _алы _жә иң_ иң _о _болы қлар лыўы екет болы маса_ _яма аса_ яма ықлар ямас _ям нен_ ямаса _ямас л_ са_ ыз ям рын маса инли мү мле _ет ркинл аныў ул же он кин_ кинли кинл дай ғын ланы _х _н _мү ги им_ рин қар лар_ ге_ ци кле әре ды олыў _ети п_ ыр болыў ц ш_ ене со сл ынд с. _ис өз_ ында ҳәр ндай с._ жа бас тиў _со үр libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kab.lm000066400000000000000000000030411520214632600177570ustar00rootroot00000000000000_ a e n d i t l n_ r s m u y _a d_ _t w en _n g _d _y k ɣ an - ye a_ f i_ s_ z en_ _i _n_ ad _u _ye ra ,_ , an_ da de ad_ ne ma _d_ ur al wa er el la me eg tt ef r_ et _ad is _w _ad_ wi le yi dan re am ar f_ ett ti ll te ed se t_ kk ag g_ ._ . ra_ _s _l -s _ɣ md eɣ b eg_ mda ef_ deg l_ ta _yi in mdan az ɣu li dd ḥ deg_ ell _ne ɣ_ _i_ _de dan_ _deg ak _az ref ke _am zr es zre -i eɣ_ r- zref gr al_ ɣur em ay di im yett is_ gra _deg_ r-s yet _neɣ_ _ɣur- ur- _azre neɣ neɣ_ _te akk il ḍ azre ref_ azr _azr A _neɣ azref _A ur-s _ɣu _ɣur -s_ ɣur- ɣur-s ɛ zref_ _yett agra _yet agr q _ti _m _ta kke _wi _Y ara Y mdan_ ze _s_ fa akke ara_ in_ sa lli mag _ara _ar as us _ara_ na r-s_ _Am ni ur-s_ Am elli tu rad_ n,_ grad magr rad agrad grad_ ma_ magra n, _us edd Amag Amagr _Ama _wa _ak Ama aw ya _Amag wis wis_ _wis_ -is ud _akk x tw _wis tl nen zer erf lel lelli rf t- iz lell rfa ez fan ṛ erfa di_ zerf ed_ men c ane rfan twa erfan um zerfa iw u_ lan aɣ _tl mi _akke id _um nen_ ss ize amda _amd ɣe _amda ek amd izer amdan Yal ga lm ɣl izerf _Yal_ d- anen _Yal -a Yal_ Ya _Ya li_ ttw rt ttwa _il ettwa m_ yen ken ir aye ettw _tm lme mu len yize ken_ _yiz tlel _tlel tle yiz yettw yizer tlell -y _tle t-i _yize iy sen tm _di anen_ yen_ n- du ar_ ur_ _d- yes fan_ rfan_ _di_ _ur ked_ ǧ _umda umdan _tu kken_ umda kken kked umd _umd ked nt _ma akken ig akked kked_ er_ en, _yes en,_ _ma_ _ur_ aq it nn fe lla gd elli_ s,_ etti tti t, lli_ yin as_ af ime ɣlan ɣla nd s, t,_ t-is ayen aḍ we la_ be ba at ḥe mur uk der _le ew _yim ṣ ṭ wak libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kbd.lm000066400000000000000000000047021520214632600177670ustar00rootroot00000000000000э _ у ы ъ х и н г а э_ гъ м ъэ щ ху к з ӏ р гъэ т уэ п хэ _х л _з къ и_ м_ ъу ыг эн ыгъ _и І эх эр ых , е ,_ эм с зы у_ _к нэ ны _къ _ху ын ыгъэ зэ д ӏэ ь гъу ну ыху ныгъ ныг ъы ныгъэ эщ ъуэ _зы _щ эт уи ӏы гъуэ ал нэ_ ц Іэ эм_ хуи эу лъ хуэ ит ты ым ж _п ._ . ьэ _и_ хь кӏ уэ_ уит хуит _ц эхэ б ы_ къы тын ӏых ун ъэр ра ъэ_ хъ р_ щӏ эг хьэ ӏыху хэм цӏ дэ _хуи цӏых цӏыху эху цӏы _цӏ _цӏы _цӏых _хуит гъэ_ ф _зэ аг агъ ыны _е пс уиты иты хуиты ыныг ыныгъ щы мы уитын зы_ итыны эк итын тыны тыныг эп ум - _зы_ ыгъэ_ эр_ къэ _къы ри ыгъу _г эгъ ыгъуэ ыт щ_ эну щІ энэ у,_ у, о тх ым_ эны рал _д эра ъуэ_ гъуэ_ _къэ ащ ш эхэм ч хъу агъэ энэ_ этхэ я ъэра эрал ыщ кІ ъэрал этх _хуэ тхэ хэнэ сэ хэнэ_ хэн тхэнэ Д уа этхэн тхэн _я _Д эд рэ пы къэра игъ щхь щхьэ у. иг _къэр щх къэр у._ щэ эщ_ _- чы ӏэ_ гу _н эф эныгъ кӏэ чыгъ ыч _пы _-н чыгъу чыг пычыг _пыч -нэ пыч эныг пычы -нэ_ ыну ычыг зэх _-нэ_ -н _-нэ ычыгъ ычы _пычы й ъэх ик _зэх _л со рэ_ эу_ ну. _гъ ну._ ха ей игъэ ми ум_ жь ук _щы хэм_ уэф эдэ хэр пэ ап ух лъэ щӏэ ры хум Дэ _Дэ Дэтхэ ыл Дэтх ъун Дэт _Дэт ти хуэф уэд _Дэтх аб хуа хум_ _ик ъэм_ ык нш мр Іэ_ сы ӏу мрэ _хуэф ӏыхум ау ур ъэм ыхум иІ уэн ну, псо эмрэ шэ э,_ ам эгъу ну,_ хуэд эмр э, уэдэ _м эж ӏи ыхум_ хуэдэ _иІ _нэ Іы фа ъэхэ экӏ мрэ_ фащэ на бз ми_ _е_ лъы е_ иІэ ащэ фащ ну_ хэмр хэмрэ уэфащ эфа къу _а эфащ я_ м, эры пх эмрэ_ уэфа _я_ алъ _иІэ м,_ жы эфащэ ъэп хуэфа щІэ н_ _лъ ал_ хэр_ ыз л_ пщ Іэщ уэх гъэх гъэр эти _дэ _хъ уну мэ экІ эхэмр _хъу эс кІэ езы _с ыр ауэ ху_ ез _гъэ ӏи_ ъэщ зых libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kk.lm000066400000000000000000000045351520214632600176400ustar00rootroot00000000000000_ а е ы н т і р л қ д м с б к ар _б у ғ н_ о _қ е_ да а_ ж та , ,_ _ж ы_ п _а з не ін ын ұ ан ық де ә _т ал ме ға ң ен лы й г ба и қа қы на ам ң_ ас р_ ты нд _ба ды ыл ер ен_ құ _құ _м ке не_ ла _н ш ү ры ұқ ад ет ны сы тар ұқы . ._ қт і_ ті _е ем ек _қа _к п_ _құқы құқ дам ол _құқ құқы бо ра _бо _д тт ді ай ада қта ықт ына ән ға_ _жә ғы ө _ада жә _ад адам ел ат м_ _адам те ге ың ст ық_ және _жән әне жән ылы қ_ _және лі және_ ау ың_ әне_ ықта іл ір мен ес _не лық жа гі рі ары ік _жа ап мен_ _ө са рд _о ығ уғ қтар уы ыр ‐ ма у_ ала қыл _ме ара ықтар ан_ на_ ім лу өз еме уға ле ның іне _ә асы _с се кі ін_ тан ның_ ыс сі ста бі ығы еке ына_ ег нды ос ған ар_ анд ні ағ ап_ емес бе ын_ я қо _де ру іс мес де_ _өз бап уға_ қылы ып _бап ам_ _қо бап_ _бол _бап_ бол ің тары к_ із етт ым да_ _Әр_ анды _Ә мд бас Әр_ лық_ дам_ _Әр Әр ілі Ә _мен е, ұқық ері _мен_ ің_ әр нде ор зі е,_ ти қық алы адам_ ы._ есе се_ лар за ы. нем немес а,_ _нем ре месе _ке месе_ есе_ неме а, тын стан _неме з_ лд иі емесе іне_ _ти с_ тиі _ар _тиі ей ост _бі інд _та сы_ танд қықт аты дық танды _бе ұқықт _бас олы қтары боста ту ғы_ станд _бост ия _бос иіс оста остан луы бар ең бос мы бост құқық ған_ ры_ ғын үр тиіс _тиіс лм ары_ нда _бар рын _те інде бір рл рде еті ды_ ұқығ ге_ ұқығы қығы сын йы қығ н,_ л_ қықта н, алу й_ зд ші іні п,_ ік_ рін п, же дар па уд рғ етті ақ тті құқығ дықта қар ығы_ дықт арын _ер егі ыры ынд ім_ ыны с._ кт лы_ ген йд ұқыл алық қығы_ А ұр лғ Б лға уын с. libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kl.lm000066400000000000000000000031441520214632600176340ustar00rootroot00000000000000a i n u t s _ l r m aa q nn e in g k t_ ut ni it ar is na at si ss lu su sa p qa o an un al mi er ti ta ne inn ii gi ik ut_ eq il _a am ma _i ssa as ll f tu naa rn iss rs it_ ig eqa unn ng uu rt ati taa nu _p nni qar mm sin alu nna pi k_ _pi iit ik_ aat um or aq inna nnaa mik nng ga iit_ sinn li arn issa ner u_ eqar innaa aan neq igi _n la ts sinna llu uun i_ lu_ tit ann us tig ia kk _t ita ass itaa unni q_ nii uunn ._ . oq luu ill _na niit nnii aati uunni titaa tita unnii im nniit nis niss umi luunn luun rsi niit_ fi _in isi nissa ff mmi mik_ neqa ers aas amm rni pis _pis sum ngi naat atit aatit saa nnaat atita art nut ani naati ffi nngi ul ssu its , rne mu ikk gii ,_ sam nik ine sut _aa git sumi igii nal inu ug _s arni gu le mal atig neqar aqa anng rtu mut mma ars aff malu af ssam aam oq_ isin issam ni_ isinn aaf amma aluun aluu aaff v tigi _il _inu ri gaa I tsi ler iu isa ina uti aal umik _ta qarn ku affi ort ki qat qq rm to umik_ rnis all amu rniss anngi samu ssamu aaffi aamm aamma nut_ ima asu ssaa llu_ av ui illu ak tut tt aann arne atigi samut amut assa _pisi nalu pisin pisi kku qatig eqarn qati qart tigii arnis inni tut_ nik_ nga ssi tun _at uss _k lers _aam rsinn gits _aamm mut_ rsin alu_ ama nne atu A ngits erm nngit ngit unng arsi so rl mmik tsu uni ala rmi mi_ artu rsu _su pp _I nerm oo toq ini aar _naa iin _ki malu_ ag sumik ua mmal ammal mmalu rto itsu ull K Ki _Ki sus pe _K aala oor tam ko min rneq ru inal isu at_ ile ikku taaff _Kina ap inalu _tam nnu igu ersu sis iinn assu gitsu Kina Kinal ata _Kin taaf _tama ullu naluu sim tama lli itaaf qarni Kin iler lug _tu ineq rner ane ili gin mikk mat libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/km.lm000066400000000000000000000066511520214632600176430ustar00rootroot00000000000000ា ្ រ ន _ ស ម ក ប ិ ង ្រ ត ល ទ ដ ់ ព យ ារ ាន កា ុ ជ ំ គ ច េ ការ ើ ី មា ធ ូ _ម ោ ត្ និ វ ួ ្ន នុ ក្ ស្ ្ដ ិង និង អ ប្ ជា រប គ្ ិទ ណ មាន ែ _ន ខ ប្រ ភ ាព សិ _និ ។_ _និង ។ ទ្ ប់ ិទ្ ្ធ ធិ ទ្ធ ិទ្ធិ ាត ិទ្ធ _មា ្ធិ ម្ សិទ្ សិទ ទ្ធិ សិទ្ធ ភា ត្រ ភាព រូ ា_ _ដ ្ស បា ាស ស់ នា រា សេ មន ញ ្ម ងក នស ្ល ះ ុស មនុ ានស គ្រ ាំ ហ ុស្ ្រា ថ ុស្ស ស្ស នុស្ នុស មនុស នុស្ស មនុស្ ាម ុង ោយ _ក ដែ ងស តិ សម ដោ ់រ ដោយ មានស ្នុ ក្នុ ក្នុង ្នុង ក្ន នុង ប់រ ទា ឬ ូវ ់_ រី សា _ឬ បាន នសិទ ៃ _មាន ្រប ានសិ នសិទ្ ានសិទ នសិ មានសិ គ្រប់ គ្រប ្រប់ រប់ ំង ្យ ាក ិត បស _មានស របស បស់ ាំង របស់ រក ្នា ដី េរ មាត រូវ ផ ្រូ _មាត ្រូវ ដែល ងកា ែល ខ្ ៈ ៅ ូប ត្រូ រា_ េរី សេរ ត្រា ត្រូវ _មនុ រូប _មន ងការ ្គ _មនុស សេរី _ត ាត្ ូប_ ប់រូប នក មាត្ ាត្រ ាត្រា _ស រប់រ _មាត្ ប់រូ សន ់រូប ់រូ ្រា_ ទាំ រូប_ រប់រូ មាត្រ ្រប់រ ខ្ល ត្រា_ ណា ប_ ាប ខ្លួន លួន ត្ដ ់រូប_ ខ្លួ លួ ្ដី រព ្លួ ង្ ួន រជ ន_ ្លួន ិ_ ន្ ទាំង ក្ដ ទួ ឋ ដ្ ាតិ ជាត ជាតិ ល់ ពា ាយ ទទួល ទទ ្សគ ្សគ្រ ីភ សគ្រ រកា _ដែ ីភា សគ សគ្រប សគ្ ្វ រជា ានក ួល ទទួ ុស្សគ ទួល ក្ដី ស្សគ ិងស ្សគ្ និងស ស្សគ្ ិន ឡ ៀ _ដែល ើស ាង ីភាព េរីភា ំព ្ប យ_ េរីភ ួយ ឹ សេរីភ រីភាព រីភា ព_ រីភ ព្ ៍ ាជ _ដោ ាច អា _ដោយ ដ្ឋ ់ខ្លួ សម្ នេ ់ខ ្ឋ ធ្ ់ខ្ ង_ ់ខ្ល េះ នេះ រ_ លប ពី ាប់ យស ូល បស់ខ ងសេ េច មួយ នការ ំណ របស់ខ ក់ ស់ខ បស់ខ្ នៃ នកា ស់ខ្ល មួ ម្រ ឱ ស់ខ្ ានការ ានកា មក _ការ លក ភាព_ ់ស ផ្ រួ ាព_ ច្ រើ ្រក រស និងក ឱ្យ ិងក _កា រដ ាក់ ណាម ឱ្ ចក _ត្ តិ_ លើ _ត្រ តា ្មា ជន ិច _ត្រូ ោះ ស_ ាល ប្រក េះ_ នាក _ប ្រកា កម ខា ់ប ិស ្ច នេះ_ _ក្ ះ_ ប្រកា ាសន ជាតិ_ ពេ គម គ្ម _និងស ែង គ្មាន ើយ ដិ េញ ល_ ារព ារប libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kn.lm000066400000000000000000000066751520214632600176520ustar00rootroot00000000000000_ ್ ಿ ನ ಾ ವ ು ರ ತ ಯ ಗ ಕ ದ ಲ ಸ ಂ ೂ ೆ ಳ ಮ ೂ_ ಪ ು_ ಬ _ಸ ್ರ ನ್ ಕ್ ್ನ ್ಯ ವಾ ನ್ನ ಹ ಗಳ ತ್ ._ . ೆ_ ಟ ಾಗ ಲ್ ಧ ನಿ ದ_ ಿಯ _ವ _ಅ ಅ _ಪ ್ಲ ಲ್ಲ _ಮ ಷ ಿ_ ಪ್ ತಿ ಿಸ ನು ರ್ _ಹ ಪ್ರ ್ಕ ೊ ,_ , ಿಗ ಲಿ _ಕ ಕ್ಕ ೇ ಗಿ ಗೂ ಡ _ಪ್ರ ುವ _ಪ್ ವ_ ಸ್ ್ತ ಗೂ_ _ನ ಾರ ಮಾ ್ವ ಯ_ _ಯ ನು_ _ತ ಕು ೆಯ ಂದ ಾಗಿ ಜ ು. ು._ ಹಕ ನೆ ್ಲಿ ಾನ ವನ ್ನು ನ್ನು ್ನು_ ನ್ನು_ ಲ್ಲಿ ವು ಣ ಿಕ ಹಕ್ ಹಕ್ಕ ಿರ ಂತ ಯಾ _ಹಕ _ಹಕ್ಕ _ಹಕ್ ಿಗೂ _ನಿ ್ಕು ಕ್ಕು ರಾ ವಿ ರತ ಿಗೂ_ ಹಕ್ಕು ಟು ಭ ುದ ಾ_ _ರ ್ರತ ಸಲ ಾವ ನೂ ಥ ಲೂ ರಿ ಶ ಪ್ರತ ಚ _ಪ್ರತ ತ್ರ ್ರತಿ ಪ್ರತಿ ರತಿ ಿಂ ೋ ದಲ ತಿಯ ವಾಗ ಳಿ ದ್ _ಗ ಲಾ ೀ ನ_ ್ಷ _ಸ್ ದು ಟ್ ರು ಿಂದ ್ಟ ಂಧ ಕ್ಷ ವಾಗಿ ್ಬ ಬಂ ಕಾ ನೆ_ ಲಿ_ ನೂ_ ಂಟ ಾತ ್ನೂ ಯೊ ತ್ತ ಂಟು ಬಂಧ ಸಾ ಬ್ ಬ್ಬ ಿಸಲ ನ್ನೂ _ದ _ಬ ್ನೂ_ ುಂ ೊಬ ಸ್ವ ರ_ ಧನ ಸಮ ಟು. ಟು._ ಸು ನ್ನೂ_ ೊಬ್ಬ ಯೊಬ ನಿಗ _ಸಮ ೊಬ್ ಂಟು._ ಮತ ುವ_ ಂಟು. ತಂ _ಆ ಿಯೊ ಾದ ಳನ ಿಬ ಳನ್ನ ಸಂ ನಿಗೂ_ ಧನೆ ಯೂ ಆ _ಯಾ ಷ್ _ವಿ ನಿಗೂ ಯೊಬ್ ಯೊಬ್ಬ ವುದ ಳನ್ ರತಿಯ ಿಬಂಧನ ನಿಬಂ ಗಳನ್ನ ವನ್ನ ಗಳನ ಂಧನೆ ತಿಯೊಬ ತಿಯೊ ಗೆ ಂಧನ ಿಯೊಬ ಿಬಂಧ ಬಂಧನೆ ನಿಬ ರತಿಯೊ ಂಧನೆ_ ನಿಬಂಧ ತನ _ಮತ ಬಂಧನ ್ರತಿಯ _ನಿಬ ಧನೆ_ ಗಳನ್ ವನ್ ಿಬಂ _ಸ್ವ _ನಿಬಂ ತಂತ್ರ ಲ್ಲಿ_ ಯಾವ ೂ,_ ್ವಾ ದಾ ್ಲಿ_ ತಂತ ತಂತ್ ಂತ್ರ ೂ, ಯೂ_ _ಯಾವ ಂತ್ ಿಯೊಬ್ _ಇ ಬನ ್ಯ_ ಇ ಮಾನ _ಸಾ ಿಯೂ ಳಲ ರ್ಯ ೆಗ ುಂಟ ುಂಟು ುಗ ತೆ ಬನಿ ಸುವ ಗಳಿ ್ಬನ ಳ_ ಬನಿಗ ಬ್ಬನ ಬನಿಗೂ ಿಸು _ಉ ೊಬ್ಬನ ಉ ತು ್ತು ್ತು_ _ಮತ್ ್ಬನಿಗ _ಸಂ ತು_ ಪಡ ಬ್ಬನಿ ್ಬನಿ ರವ ಮತ್ ಗೆ_ ುಂಟು. ಿಯೂ_ ತ್ತು _ಮತ್ತ ಸ್ವಾ ುವು ತ್ತು_ ಾರ್ ಿಸುವ ಮತ್ತ ವಾತ ಮತ್ತು ಾಷ ಾತಂ ್ಪ ರಕ ಯಗ ಿರು ಾಧ ಾಗಿ_ ಂದ_ ಾತಂತ್ ುಗಳ ಯಲ ವಾತಂತ ಯವ ಸ್ವಾತ ್ವಾತಂ ಾತಂತ ಾಷ್ ಗಳ_ ಳಿಗ _ತನ ರಾಷ ವಾತಂ ರಾಷ್ ಕೆ ುವುದ ಗಿ_ ಕ_ ್ರ್ _ಜ ್ವಾತ _ಸ್ವಾ _ರಾ ದರ ತ್ರ್ಯ ಷ್ಟ ಾದ_ ಧಿ ್ರ್ಯ ್ಯಗ ಗಳಿಗ ಂತ್ರ್ ಯಗಳ ಟ್ರ ಷ್ಟ್ ದಿ ಾಷ್ಟ್ ್ಟ್ ಷ್ಟ್ರ ಾಷ್ಟ ವಾದ ರಾಷ್ಟ ್ಟ್ರ ತ್ರ್ ಥವ ೃ ನ್ನ_ ನವ ದಲ್ಲ ದಲ್ ಸಮಾ ೊಳ ರುವ ್ನ_ ಗಿಯ _ಸಮಾ ಕುಂಟ ಾಯ ಡಿ _ತನ್ ಾಂ ಿಕ_ ಲು ಳನ್ನು ಕುಂ _ರಾಷ್ ಾವ_ ತನ್ನ ಯನ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/kng.lm000066400000000000000000000031421520214632600200030ustar00rootroot00000000000000_ a n a_ u i k y m _y ya e _ya l s t b o _k _m na _n u_ an d ya_ na_ _ya_ e_ ku w nd i_ ka lu _na _na_ _b in ba _ku v wa z yi sa p mu di o_ mp la bu al tu ns nt un ak am _ba _l uk , and ,_ si ki ma _mu wan yin g ng aka on ta tu_ ve pe ka_ ke so _mp da ntu ut . _lu ve_ _yi ti mpe ._ is _ki _yin _mpe nda mpe_ _mpe_ pe_ ntu_ nz mb us za uv f la_ yan ana im ul _yan _ke ons ndi nso onso da_ nda_ unt alu untu K so_ _K andi mun ina onso_ nso_ munt ana_ ik muntu si_ _yand untu_ _munt yand en _mun di_ yandi ala luv uve uve_ luve nza ina_ lu_ luve_ du ay aka_ ayi ke_ _ma _ke_ _t sal ndi_ _yina yina andi_ ndu yina_ uz ib bi a, a,_ isa il ulu _v kan ibu amb ban nza_ _d anda za_ ab wana uku yo ny fw me ku_ at fwa to fwan fwana os _ny nyo _nyo yons yon ama mo kim yonso ma_ anz nyon buk _nyon nyons ta_ ang _me anza kus ol Ki _Ki ti_ um ins _kus ndu_ nsi usa du_ _kim _mo anda_ uta buku end mbu uka yins wana_ Kib _ve insi to_ _Kibu su anza_ Kibu enda yinsi _Kib mos Kibuk ibuku _mos buku_ ika fu enda_ ibuk _mosi _ban osi uku_ mosi vw _luv imp uti ni _s sa_ ko _bi kuz le ulu_ ad und _f _kuz ila impw pwanz mpwan wanz impwa pwa _to_ mpwa _fwan wanza _fwa _fw wa_ _to mpw pw pwan ind _luve mu_ sala gu indu ama_ mba a. lo ila_ zi ngu _ve_ len _Ko Ko nsi_ Konso a._ nk Kons mab insi_ Kon sam _bal kuk adi lenda _Kons sik _sa lend bal _Kon vwa _kuk tin kusa _yayi aluve _yay _mab balu _balu ant _kusa yayi yay aluv olo indu_ ambu kis i. _le _ka mv i._ baluv isi _di osi_ isa_ tind mosi_ tindu _lend _len aw vu antu_ salu ala_ _mut bu_ ula utind u,_ it mut utin antu u, muti usal vwan _bu _muti mutin amu gi _yins wand angu amu_ _samu vwand libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ko.lm000066400000000000000000000047621520214632600176460ustar00rootroot00000000000000_ 의 한 에 하 의_ 다 한_ 가 이 에_ ,_ , 권 는 리 를 자 사 를_ . ._ 는_ 을 적 을_ _자 _권 _사 _권리 권리 제 은_ 은 _가 인 유 모 진 든_ _모든_ _모 모든 든 _모든 모든_ 여 다_ 로 국 _사람 사람 람 _._ _. 이_ 과 _제 _권리를_ 권리를_ 리를 조 리를_ _권리를 어 권리를 _조 _가진 자유 가진 _가진다 _, 진다 _자유 가진다 _,_ 하여 정 으 사람은_ 서 _사람은_ _국 람은 사람은 람은_ _사람은 제_ _제_ _또 과_ 조_ 또 _조_ 적_ _또는_ 다. 로_ _또는 또는 동 또는_ 다._ _이 _인 고 보 대 신 _대 여_ 기 하여_ 지 으로 도 와 와_ 가진다_ 진다_ _가진다_ 받 고_ _어 위 _보 며 아 _그 그 _대한_ 대한 _아 대한_ 한다 _대한 선 서_ 며_ 회 부 공 으로_ _받 니 수 _의 할 교 할_ _선 아니 _기 _공 받을 받을_ 가_ 자신 등 있 되 _자신 _아니 법 _정 _있 전 구 호 간 나 사회 한다. 지_ 거 한다._ 된 도_ 에서 _및 _위 _동 _받을 _받을_ _사회 _노 및_ 및 노 _및_ _권리와_ _국제 리와_ 국제 성 권리와_ 리와 우 통 종 하는_ 하는 행 _권리와 권리와 누 _누 자신의_ _보호 _자신의_ 진다. 러한_ 존 가진다._ 보호 장 러 떠 신의_ 가진다. 계 언 신의 _가진다. 합 자신의 _법 없 진다._ 러한 _자신의 무 _이러한 _존 _국가 아니한 하고 생 _이러 상 나_ 이러한_ 아니한다 떠한_ _이러한_ 이러한 _아니한다 육 이러 어떠한_ _어떠한_ 경 국가 어떠 동등 _동등 _아니한 떠한 에서_ 니한다 해 _행 _어떠한 느 어떠한 교육 _어떠 니한 누구도_ 적으로_ 구도 누구도 어느 _누구 포 느_ 리고_ _종 구도_ 그리고_ 적으로 _어느 야_ 그리고 _어느_ 없이 _비 적이 적으 _그리고_ 원 어느_ _부 치 _누구도 하고_ 들 게 비 _누구도_ 예 연 _이_ 그리 게_ 누구 야 리고 _그리 _수 _그리고 인_ _통 호를 평 _수_ 호를_ 실 하기 인간 유에_ _유 유에 라 일 된_ _자유에 자유에_ 요 관 력 결 유를 없이_ 당 단 형 선언 자유에 _자유를_ _형 하며 _자유를 별 _자유에_ _신 자유를 차 수_ 유를_ _인간 자유를_ 거나_ 시 질 _재 거나 증 른 하기_ 주 있는 중 국제연합 죄 록 동등한 그_ _선언 _대하여 _결 _경 _국제연합 _교 완전 _완전 _교육 적인 _완 록_ 도록 _차별 재 _다 종교 으며 _국제연 _한다. 대하 _한다 차별 대하여 화 동등한_ _것 것 격 국제연 완 등한 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/koi.lm000066400000000000000000000045131520214632600200110ustar00rootroot00000000000000_ ӧ н с т о а ы р д л м и в е к ь з ны ӧ_ ы_ , ,_ лӧ п а_ _п э _с ӧн ӧт _в й б у _м н_ ра ны_ во _к _д сь с_ да г _о рт ӧм ор ж тӧ ӧн_ м_ пр ын ас і ав я ыд _пр ч нӧ да_ ь_ о_ з_ мо ол бы _б . пра ._ ве рав лӧн прав _да_ _да кӧ _мо _э _пра т_ орт мӧ на _прав ст _г ыс право раво аво _мор _н ӧй мор морт лӧн_ _морт _а эз й_ ӧр жӧ ер _ве ла ӧй_ _бы ӧм_ ль сӧ тл ис он ш ьн то ко ыт д_ ан ет лӧ_ ыд_ дз нӧй ӧт_ ги ьӧ _и тӧм ес ӧд _ги гиж тн _гиж иж ыс_ ц _ӧ нӧй_ ал Б ит и_ сь_ _Бы _Быд Бы _Б Быд сӧ_ во_ оз та гижӧ льн ци _гижӧ ижӧ ос кы жӧт ез іс гижӧт жӧт_ не тны ижӧт_ _у льнӧ ижӧт ьнӧ Быд_ йӧ ӧс ыны _Быд_ _не _и_ по _по ыл сьӧ _ӧт бы_ _ас то_ н,_ н, _ч _кы аво_ _эм тны_ ов раво_ уд эм _быд эз_ _от эм_ тлӧ вер от быд _эм_ шӧ ин аль од ир мортл ртл дн льнӧй ьнӧй рм ортл _кӧ мы _вер ед альн оэ до дӧ воэ лі ар тӧм_ нн я_ _ко _л ти _верм ты ств зл сл ерм верм альнӧ тв ьнӧй_ ы,_ ыны_ ны,_ ны, ы, се ме тс тш вӧ сс _т ли тшӧ ортлӧ _до ртлӧ ола ртлӧн ия ац авоэ ылӧ тлӧн равоэ вол ре эт ство ек кыт ето тво ето_ аци нето нет Н кӧр тшӧм си са сы вн нето_ _нет _нето ын_ ӧдн ісь злӧ шӧм ліс _ол ті _се ке _вы вы _ме ен лас на_ ё _мед тлӧн_ ыдӧ вны _во ӧрт мед об за ыр рй р_ _Н ісь_ та_ ас_ ри едб ытш н._ ӧс_ ись лан оэз ытшӧ дбы ӧ, рӧ су ась ӧтл н. _вӧ _быдӧ едбы_ _сы быдӧ едбы дбы_ рмӧ ӧ,_ воэз дб рн олан ция лісь_ тир _вол ермӧ _оз ытшӧм _оз_ медб _з ть лісь сі дж медбы олӧ ло го _медб _кыт оз_ ӧн,_ ви ӧн, вермӧ _сі _эт ӧл ел вны_ сет _оти орты рты тч тыс ортыс libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ktu.lm000066400000000000000000000031251520214632600200300ustar00rootroot00000000000000_ a n a_ u i k y m _y ya _ya e l s t o b _k _m na _n u_ an d ya_ _ya_ na_ ku e_ w nd i_ lu _na ka _na_ in _b ba _ku v wa z sa p mu yi di o_ mp la ns tu bu al nt , ,_ un ak am _l _ba si and uk ki ma wan yin g _mu ng on aka ta pe ve tu_ ke _mp so ut _lu ntu da ve_ _ki ka_ mpe ti _mpe _yi is nda _yin us pe_ _mpe_ mpe_ mb ntu_ nz za . la_ ._ f uv ana im yan _yan ul _ke ons onso nso ndi da_ nda_ K _K alu ik ina so_ andi untu unt nso_ ana_ onso_ si_ mun yandi yand en _yand di_ untu_ muntu luv munt uve uve_ luve_ _munt _mun du lu_ ala luve ina_ ke_ nza _ma _ke_ bi sal ndi_ ay yina _yina ayi ndu yina_ a,_ a, andi_ isa il uz aka_ _t ulu ban _v kan amb ib wana anda ku_ ny ab fw _d za_ yo me fwa to ibu nza_ fwan uku _ny fwana _nyo yon _nyon ang nyon yonso nyons yons os at nyo kim ma_ mo ins ama ta_ _me um _kim kus anz ol nsi ti_ usa buk _kus anza ndu_ to_ du_ yins _mo anda_ mbu wana_ insi uta end uka yinsi _ve _ban enda mos _Ki sa_ uti enda_ fu _mosi ika anza_ su osi _mos buku mosi Ki vw _luv ni _s _to le ko kuz imp _bi _to_ buku_ ibuku uku_ ibuk _Kibu Kib ulu_ ad _f und Kibuk _Kib _kuz Kibu ila impwa impw pwa mpwa _fwan _fw _fwa ind ila_ pw mpw _luve mu_ gu mba nsi_ ama_ sala indu _ve_ sik wanza insi_ lo zi mpwan wanz ngu pwan pwanz _Ko sam a._ lenda adi mab Konso Kons nk a. _kuk wa_ u,_ Kon N tin _sa _Kon lend kuk _Kons Ko len vwa u, aluve kusa ant _mab isa_ _kusa aluv olo isi bal _le ambu _bal _mut _yayi osi_ utin indu_ _ka tind utind mosi_ mv _di _len yay yayi tindu mut _lend _yay kis baluv gi i. i._ ala_ _balu mutin antu balu ula _muti it salu vu antu_ aw muti vwan Y bu_ amu usal _N _bu usu ngi wand libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ky.lm000066400000000000000000000046141520214632600176540ustar00rootroot00000000000000_ а н к у р т и е л ы д м ү г н_ о б а_ ан с ж ар ө _ж _а _б ук _к ш на да уу э та ал ен ын жа й р_ кт _жа з га _м _т _э на_ лу ин нд ана ам ка _у ана_ к_ жан _жан _жана жана_ жана е_ ч не ку ту ат ды ир рд би ол ке ме үн ди м_ уку у_ _уку _ук га_ тар луу ра уг ык ‐ _би укт ад п кук укук . ._ ы_ _укук _ка бир , ,_ ын_ ер я _ад ен_ ү_ ла кукт дам тт ада ууг укукт үү _бир бо _ада ба ууга ры адам _ме уга _адам ма ти мен рк ене нен ги енен ун _мене менен _мен мене ки ары ык_ ыл ууга_ уга_ ай олу де ик ө_ ам_ те ган _ө _бо ст ан_ ин_ ир_ бир_ ил ара енен_ нен_ ны лг _бол иш уу_ бол рг же дам_ ты ек туу _ал нда го кы _с ий оо лд з_ адам_ лы кта _же ар_ ул тү лууга ста анд лууг _бир_ кту ына ард А са эрк эр ко _эрк укту _эр _А аш ак өз _ба ктуу нди ыр үн_ и_ я_ ет рды кукту тат арды гө _д _‐ он рки _ко ри стат уктуу эрки й_ тары дык ‐с атья_ ур инд _эрки ‐ста ‐стат ть л_ ле ья_ ь стать атья тать _‐ст лар ор ать татья ‐ст ркин эркин тья_ кин _‐с ья тья да_ _‐ста дык_ ктар ли укта аны сы алуу тер _өз мд алу уш то ци _та йи ц ала _ү үү_ ну нү же_ ук_ рү Ар ге шу _Ар ш_ ийи _Ар_ Ар_ алы болу тий _болу _ти уу. у._ ктуу. туу._ _ар _ма туу. үг у. уу._ ес им инди нын _тий _алуу ган_ ийиш йиш _алу _же_ _н _и тийи уктар тийиш кукта кө иг _тийи кар ег гы рын нын_ п_ ке_ кыл өн луу_ или зү рга олуу үч арын үгө аб иги кү ас өр гө_ бе анда етт ркинд _ту ун_ олууг кинди дик лө кинд ээ мы ел _кы из тта бар үл о_ _ээ ру дар өл кк ктары шт ду ыш ни гин рүү нды ндик за им_ Б дын ог тур libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/la.lm000066400000000000000000000063741520214632600176320ustar00rootroot00000000000000_ 20136 e 6892 i 5604 a 5443 u 4581 t 4552 s 4354 r 3923 n 3375 m 3063 o 2921 c 2224 l 1805 e_ 1625 s_ 1503 p 1424 d 1397 , 1285 ,_ 1276 er 1077 qu 1028 q 1028 a_ 1019 t_ 1018 is 942 _a 921 re 902 m_ 891 v 858 b 821 um 808 _s 773 us 772 en 766 nt 733 in 729 ue 727 te 720 g 718 _i 710 _p 679 it 676 _c 669 et 653 que 652 _e 643 at 643 ue_ 616 ra 614 que_ 611 f 601 or 598 ri 576 ti 572 ta 559 tu 552 an 551 ae 527 _m 513 am 501 _t 493 us_ 488 is_ 487 es 479 em 479 _f 451 um_ 443 _v 442 ia 442 li 438 _d 436 . 432 i_ 430 et_ 429 ni 412 ne 409 h 406 de 404 ur 396 ._ 392 ar 388 os 388 mi 382 pe 382 la 376 st 371 s, 368 di 367 _et 366 s,_ 365 _in 363 on 360 o_ 359 _n 351 _et_ 351 as 346 im 336 na 327 se 320 ma 315 cu 307 vi 306 si 303 ro 303 r_ 302 su 299 un 295 _l 291 to 291 ec 290 ci 288 co 287 _r 287 ere 286 ce 284 tr 280 re_ 278 ent 275 x 275 ct 274 ve 271 ru 259 ul 256 me 255 ui 255 c_ 252 _o 250 ic 249 ns 247 _qu 242 _q 242 no 241 ant 235 am_ 235 _co 233 sa 231 ca 230 t, 226 mu 225 t,_ 225 _re 223 el 222 ib 222 id 218 om 212 _te 211 al 209 le 209 it_ 208 mo 208 ol 206 _u 203 ; 199 _h 199 ac 198 ;_ 198 bu 197 nu 196 ua 195 n_ 195 ll 194 tis 191 A 189 rt 188 ge 188 nd 187 au 187 lu 186 iu 185 squ 185 per 185 sq 185 ter 185 pa 183 _A 183 em_ 183 ia_ 180 ed 179 _pe 178 m, 176 sque 175 _su 175 ae_ 175 m,_ 175 pr 175 bi 175 bus 174 _vi 174 os_ 173 ta_ 172 mqu 171 mq 171 ss 170 sque_ 169 ibu 167 ad 166 ibus 165 I 164 nte 163 ra_ 163 mque 162 _de 162 po 161 _se 160 ere_ 160 nc 160 qua 159 T 159 lo 157 oc 156 mque_ 156 _T 155 _pa 155 _pr 155 tem 154 bus_ 152 nti 149 rum 149 er_ 149 ab 148 ir 148 da 147 _ve 146 ibus_ 146 ex 146 ut 145 pi 145 tur 145 _ca 143 _me 142 es_ 142 gi 142 te_ 141 _I 141 vo 141 do 141 _si 140 tus 139 il 137 _ar 136 du 133 nt_ 133 uc 133 fa 132 as_ 132 rr 131 ba 130 _ad 128 ne_ 127 _ma 127 ens 127 gn 126 s. 126 y 126 min 125 ris 124 in_ 123 tum 123 P 123 _g 123 mp 123 e, 122 io 122 _P 122 ea 122 hi 122 e,_ 121 era 120 sc 120 _la 120 qui 120 unt 120 fe 119 _in_ 118 _no 118 ore 118 iam 118 va 117 tis_ 117 s._ 117 at_ 117 eri 116 d_ 116 con 115 fu 115 pu 114 cum 114 ub 114 ng 114 ine 113 _au 113 : 113 _di 112 ag 111 _con 111 ect 111 i, 111 equ 111 i,_ 111 be 111 eq 111 _po 110 so 110 :_ 110 nis 109 ha 109 uo 109 _fa 108 na_ 107 ip 107 is, 107 _cu 106 cr 106 ate 105 is,_ 105 ig 105 tor 105 rat 104 _qua 103 eg 103 a, 103 a,_ 102 tra 102 _mo 101 sp 101 mis 100 itu 100 D 99 ali 99 eb 99 eni 99 _sa 98 ie 98 imu 98 _ex 97 _D 96 res 95 est 94 tri 94 ene 94 _mi 94 str 94 enti 93 t. 92 av 92 _per 91 ur_ 91 ora 91 lt 91 umqu 90 _vo 90 umq 90 up 89 t._ 88 quo 88 _ne 88 gen 88 rum_ 87 tqu 87 tq 87 _fu 86 ep 86 ma_ 86 umque 86 it,_ 85 ine_ 85 it, 85 men 85 mus 84 ort 83 ven 83 ina 83 us,_ 83 us, 83 tque 82 _ge 82 per_ 82 mor 82 inc 82 are 81 tus_ 81 _an 81 rim 81 tque_ 81 ot 81 ani 80 H 80 _tu 80 ho 80 tem_ 80 u_ 80 ser 79 um,_ 79 um, 79 S 79 ten 79 ver 79 sti 79 ntu 78 fer 78 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lb.lm000066400000000000000000000026531520214632600176270ustar00rootroot00000000000000_ e n r t i a s u er h d o l n_ g en c ch _d m t_ r_ _a de e_ en_ er_ an z é , un ,_ . ge b k w ë f ._ éi _de v p sc sch es nn ng te _v ne _g ue h_ ie ch_ m_ ou i_ ä s_ _e ee el ze at re ss ' vu _vu D le se st _an _s un_ g_ et _D _h he an_ ec in rt _an_ ro der ll is ht ech cht d' _d' S nt uer der_ éi_ em _o it L l_ on esc A esch ti al us ier _z ra E we che _S ir ei ët äi vun _w me _m _A be ert vun_ _vun _vun_ nne tz ng_ eb _der _E _der_ ar _n rg n,_ u_ _L n, den eng um _b io ns erg au _en K M _ge dé as eg tze ung a_ n. hu ner op n._ ur et_ B oun ën hi si bu nn_ ëtz _dé déi _f inn de_ _déi li tt ebu W ass uerg nd ebue bue rt_ ëtze buer déi_ ma ebuer _déi_ _K _hu nge _M buerg ëtzeb zebue zeb zebu tzebu tzeb um_ ioun ss_ iou ges ere ha den_ Lë éie F ke _a_ t. ta Lëtz G Lëtze Lët t._ en,_ t,_ en, t, at_ ech_ o_ _de_ ren ri ic ter _W _eng éier la ol rs scht ir_ ru _B ert_ _k oc P ten ht_ _Lë nz em_ p_ ent wa cht_ _den _Lët _Lëtz ich _G _den_ tio il nner ger _as sse _op och ll_ _ass R am - _se _F sche d_ sch_ ati _be ts ik nen De ers _. _P _._ fe ass_ mm gi aa zu _De ve pe fi tr lt en. _ass_ eng_ op_ ck en._ sen na rge ës kt ed _al äit so uro _op_ gesc _R gesch Eur tiou Euro aus Eu erge hen tioun lec no fir_ chen fir V hue _si or ut ac uf Z gen tu ver lech da mat _V _Eur _Eu wer lle _Euro uerge _ze éis J est ger_ tt_ _hue go _fi dee _fir_ uet vum _zu ni _vum _fir een _vum_ vum_ huet ann _huet T I el_ _wa libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lg.lm000066400000000000000000000030031520214632600176220ustar00rootroot00000000000000a _ u e n i o a_ k b m w g t l u_ y wa _o mu r an s d ku ng _e ' ba ga ok tu _m z _n i_ _mu ob un _a e_ ki oku _ok mu_ er nga na nt _k bw ._ . ga_ in wa_ ul li ntu nga_ _oku tu_ al ek _b ir ntu_ o_ ee ra la bu ka ab _ob am bwa _mu_ sa em 'o ib we dd at ang te n' ma ri _n' ra_ na_ mb ba_ en ye ,_ , wan us bi za _ng nd be aba 'e eb uk kw obu li_ it unt anga untu on de E yi ya era si ibw untu_ bwa_ ibwa aa _E dde _oba _oba_ oba y' oba_ ko anga_ era_ ol zi mun za_ ali ta wang gw ban ak emb ag _nga _l munt tee muntu nn mbe iri uli eek teek ate kit um aw wanga embe ny _ku _y ky _g B du atee ana ibwa_ ateek is _mun sa_ du_ ant _nga_ ed A ka_ ge iz antu edd yo ub _ab so itu ndu_ ndu om la_ Eki _munt _Ek Ek und n'o gi tun _Eki dem uli_ dembe bantu _B itun undu_ bo ddemb tundu demb bant embe_ _n'o ddem mbe_ be_ tund wo uu ala amu antu_ undu itund Ekit _Ekit _. _._ eki a,_ aban a, ut Ekitu kitun gwa ly kitu _aba by ik ug ira a._ _w _eb a. f kuk 'ob fu gg _er omu as nna ze _Bu Bul Bu _Buli Buli_ nz 'obu amu_ Buli eg _Bul kwa 'ok abant eer et _ki ama okw _ly kus _obu inz _ek ula j _ba y'o uy gwan edde ye_ oz any eri O I lw _ky sin 'oku _ye ii _wa lu 'a eera _okw awa eka nk ggw ni ti mi n'ok _edd _n'e kol uyi es n'e _ed ina kwa_ re usa eeka kwe ggwa gwang _n'ok n'oku ggwan onn bwe kir ola teeka okus no ne yin bir nna_ ez mus eddem iriz ali_ onna _bw bal riz _eki inza ekw aga kul eera_ ekwa_ w' gu kub nza nza_ ere uw ebi N inza_ ekwa okuk ing kut ns mat ina_ ri_ eekw ana_ ira_ okwe yinz yinza eekwa teekw _era_ mate im _okus nka libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lij.lm000066400000000000000000000031211520214632600177770ustar00rootroot00000000000000_ i e a o n t r e_ d s c _d o_ l a_ p u g on _a i_ n_ m _p _e in er ’ ri _s de it io ç _e_ , ,_ nt ti _c çi co to _de en - li _i _l de_ çio se ò æ _de_ te _a_ v so h _in ion di to_ pe an rt ci ic çion _g rit ra al ni b _co _pe z on_ æ_ f aç açi tæ açio dr _dr _drit drit . dri _dri ._ _o ia -a _se ti_ ta le _o_ me -a_ sa pr sc ent da na ion_ ns â is rs a- re eg tr çion_ es h’ _di ’a in_ ers ito ol tt _pr â_ te_ gh _l’ l’ açion nte con tæ_ _a- int lo u_ rso rito _gh per _da st sci ico _ò _int gn _gh’ erso ch lo_ gh’ nn drito nn- n- gi _per ito_ _m _r ro tic son ib _con rito_ A at da_ _li men ale nd olo_ mi olo _da_ vi he _A pro be rson do _pers pers erson po _f ut ment an_ gni perso eu oi col ai _pro _t am he_ rti nte_ _so _n _Ar rtico nsa Ar a-a_ un icolo _lib liber _Arti iber icol ali Artic tico Arti libe lib Art _libe colo_ a-a ibe ber che colo _Art rtic ticol ca che_ x or di_ onn sonn _ch rsonn ar sonn- oin om onn- _ò_ o,_ o, eu_ ioi ioin _di_ ert nto a,_ iâ ò_ a, se_ iâ_ ni_ tra iti iu _seu seu le_ _seu_ seu_ ens bert _qu ertæ nto_ qu rtæ utt seg _q ibert ig bertæ q _a-a ale_ çioin _a-a_ el n-a nn-a ve çioi gni_ et h’a inte itæ sa_ id oc _inte à ue oin_ _che_ do_ av _in_ iti_ ez h’à_ gh’à gh’à_ h’à ioin_ à_ ’à_ _gh’à ze ’à _che ond n-a_ ter gg iv riti nn-a_ _v im cia -e riti_ nsa_ tu ss nal driti ertæ_ iç rtæ_ mo gh’a _at ge -e_ _gh’a ta_ li_ òu ie ot tti Ò go _ri _Ògn h’an ma n, tti_ _Ògni amen fe ’an_ fo n,_ Òg _Òg Ògn ame ament ’an Ògni N _Ò h’an_ açioi içi e, gh’an as sp _d’ _seg e,_ d’ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lld.lm000066400000000000000000000030621520214632600200000ustar00rootroot00000000000000_ a i e n r s d t l a_ o _d c u p e_ ë m es _p s_ z g de _l na un or da _s _c i_ la zi _de po es_ on _po gn le so rt _y_ _y y y_ er n_ al ra da_ iu ,_ , v h _a nt ch _n t_ iun l_ por ni la_ _da _por na_ _le rs ia te _t f _m re cu ti ziu li ziun é de_ dë ër b ona rso son rson ta _i ü sc _de_ _dër orson ._ ors orso dl _dë dër . ig in _pors porso pors it _dl _da_ az ën un_ an _ch azi rsona ic é_ o_ sona ign le_ di _le_ ne ri he che ć à igni tr ’ che_ he_ à_ gni _r ar st ona_ sona_ _o aziu më _g aziun at té ì _v ì_ rt_ ö iun_ _à_ _à co ra_ am les _dërt dërt ërt pr _A ni_ nz igni_ A gni_ ci r_ les_ ć_ ad tic _la dërt_ me _so en ërt_ ala _re za ns res ul ter et sü cul _sü ziun_ ënt Ar té_ _cu _Ar gnì gnì_ nì_ rti nì _Arti Art icul Arti rtic icu vi icul_ a,_ rticu mi _Art ticu ma cul_ ticul a, Artic ul_ _gn _f sci _na cun tl ës se è _al _la_ mën _che_ _o_ Vig _Vig _in Vigni Vign _Vign _Vi V Vi eg nza _co _V mënt _che dla_ _gnì_ dla _gnì ité _dla_ _cun _dla _pr ala_ ia_ ëgn ëg za_ nte uns pe _süa_ _li süa j is üa nter üa_ mo ed va _süa nes ert rć süa_ be ib ara _i_ ërć amë è_ rć_ ro ol tra ërć_ nd dërć des _dërć _di ne_ nza_ one amën amënt dërć_ ’a con hë iuns al_ _a_ nt_ ziuns im ns_ os fo _te ber chë ur pro zia _pro ada ones ta_ _chë _na_ te_ ënz ie nal lib _ne id oz ibe _libe bert res_ libe _lib _ne_ iber ea l’ liber ibert ité_ _vi _me pa ss vë fe hës D anz _e tes izi iz esc _D ca er_ _sc _te_ tes_ _di_ ai ir _ma _mo dle ënt_ _dles em _ti di_ ve dles_ chës _dle nta _chës dles _pe ter_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ln.lm000066400000000000000000000031071520214632600176360ustar00rootroot00000000000000_ a o n a_ e i k l m y b o_ s i_ t _n ko _y ya na na_ _m e_ _ya _na _na_ li ya_ _b _ya_ g ng ok bo p al ba _e on ma to _k la z an ot _p mo to_ _ko , ,_ pe _bo so _mo ki li_ _l yo sa el ol lo za am _pe ik go ka en ngo mb kok _t _pe_ ak pe_ te _ma _li u ki_ zal oki at is ns _a _ba nso ali la_ oto ala onso ons oki_ ny koki E . ._ os mi om koki_ ta ali_ nyo eng kol ek yon ge oto_ nyons nge yons _nyon _nyo nyon _ny yonso ye so_ ang se enge eko zali es _M M oko olo zali_ nd si d iko ni nso_ ma_ ob in onso_ lik az _lik ala_ go_ ngo_ ako te_ _ye ong isa ango mak Mo oy _Mo N aza ko_ sal azal azali si_ _mak A _te w ama bi I _ek po _liko liko Y _Y ikok ikoki amb _eko A_ _az YA_ YA _YA_ sen Moto_ ela likok oyo ti _YA _Mot Mot _Moto ani Moto ama_ I_ bat _E ongo T _aza kolo EN _es mot _azal o,_ ETENI ban TENI_ NI_ mbo _o ET _ETE mba _ye_ ETE TE _ET _ETEN ETEN ENI_ osa NI o, aka TEN TENI ENI ye_ be sala lo_ eli _oyo _oy _to_ _to wa mi_ olo_ yo_ akok oyo_ isi a,_ long ato mok ing _mot a, _mok oz _oyo_ op lon moto as bok ga _nd isi_ _mi akoki bot seng _ez longo eli_ ez nga ota su ango_ mbo_ bo_ eza ge_ _eza nde ta_ nge_ de ezal ke ba_ oko_ ni_ enge_ kolo_ gel o._ kan o. ngel _ezal _te_ _bok osal i,_ i, _moto em lam eb oba koz le ese sa_ L omb _s _bato _moko moko ato_ senge ngeli bato _po deng ndeng esen den geli engel denge nden _bat _nden _nde bon ka_ oli mos zala _koz _L _mos geli_ moto_ kop im lis omba mba_ oka ib nz kob u_ zala_ _po_ yan kos osala yang po_ sala_ omi _lo ekolo ela_ ‘ _‘te_ gi ‘te_ bato_ ekol ngi _‘ _kob ‘t _‘t sam kot kani ambo _‘te ‘te B e,_ zw omi_ mako makok libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lo.lm000066400000000000000000000065341520214632600176460ustar00rootroot00000000000000ນ າ ດ ກ ະ ່ _ ມ ້ ງ ັ ສ ີ ົ ອ ເ ຄ ບ ວ ທ ລ ຕ ິ ໃ ຫ ື ແ ຈ ປ ານ ຸ ຍ ຂ ົນ ອງ ລະ ັນ ຊ ກາ ຄົ ຳ ພ າດ ີ່ ິດ ການ ທີ ່າ ແລ ະ_ . ຸກ ແລະ ແລະ_ ລະ_ _ແລະ_ _ແ _ແລ _ແລະ ._ າມ ທີ່ ຄົນ ໍ ກຄ ປະ ຸກຄ ສິ ຸກຄົ ກຄົ ສິດ ຸກຄົນ ກຄົນ ໄ ມີ ູ ໃນ ຂອ ຂອງ ຈະ ້ນ ດ້ ວາ ສະ ຮ າງ ຄວ ັບ ໍ່ ື່ ຖ ນທ ວາມ ມາ ຄວາ ຄວາມ ຼ ຫຼ ດຕ ນກ ່ຈ ຜ ຕາ ຽ ບຸ ບຸກຄ ໂ ບຸກ ັ້ ດທ ບຸກຄົ ້ອ ່ງ ຊາ ນສ ະເ ນັ ່ຈະ ັດ ້າ ີ່ຈ ທີ່ຈ ໄດ ັ້ນ ີ່ຈະ ທີ່ຈະ ໄດ້ ີສ ົມ ູ້ _ມ ມີສ ະນ ກັ ນັ້ນ າ_ ນັ້ ຕົ ລີ ີສິດ ນີ ນເ ີສິ ມີສິ ປັ ່ອ ຢ ່າງ ໝ ເປ ມີສິດ ດ_ ທຸ ຫ້ ທຸກ ຫຼື ັງ _ບ ຼື ເປັນ ດທີ່ ດທີ ເປັ ປັນ ໃຫ ໜ ພາ ມາດ ວ່າ _ຫ ວ່ _ຫຼ າບ ື_ າດຕ ິດທ ຫຼື_ ດຍ ຼື_ ໂດ ໃຫ້ ຮັ ໃດ ດສ ້ອງ ສິດທ າຍ າກ ສາ ດຕາ _. _ຫຼື ໂດຍ ງກ ຖື ມາດຕ ສິດທີ _ມາ _ຫຼື_ ສັ ພາບ _ມາດ ງຕ ດທີ່ຈ ິດທີ ດເ ິດທີ່ _._ າດຕາ ຕາ_ ມາດຕາ _ມາດຕ ຊາດ ດຕາ_ ທຳ ເສ ບໍ ຜູ ນໃ ຜູ້ ນ_ າດຕາ_ ົດ ບໍ່ _ເ ະກ _ບຸ ຮັບ ງຄ ນມ ຕົນ ເຫ _ບຸກຄ _ບຸກ ນຕ ທຸກຄົ ະຫ ທຸກຄ ກ່ ມຄ ື່ອ ີສິດທ ງຕົນ ີພ ົນທ ເສລ ກຄົນທ ສລ ງຕົ ຄົນທ ເສລີ ສລີ ີພາ ກັນ ອງຕ ຸດ ື່ງ ງສ ີພາບ ນການ ຕິ ນກາ ນມີ ມະ ຂອງຕົ ່ວ ອງຕົນ ນທຸ ນທຸກ ອງຕົ ຂອງຕ ດຂ ນຂ ືກ ັກ ຢ່ ນອ ນທຸກຄ ນນ ສລີພ ຢ່າ ້ວ ລີພ ບັ ນມີສ ລີພາບ ເພ ສລີພາ ລີພາ ນມີສິ ົນທຸກ ເສລີພ ົນທຸ ຄົນທຸ ທດ ຊື ີ້ ຄົນມີ ຕ້ອງ ະໄ ຳເ ະມ ້ໃ ົນມ ຕ້ອ ງມ ົນມີ ຕ້ _ຄ ຕາມ ົນມີສ ຄົນມ ກສ ຢ່າງ ດກ _ສ ນປ ະຊ ະກາ _ກ ມເ ເນ ກໍ າຊ ່ມ ເທ ູ່ ນດ ນຄ ົ່ ີນ ວຍ ເລ ນະ ດ້ວ ານສ ໃຈ ປະກ ນີ້ ຊື່ ຽວ ້ຮ ້ຮັ : ກຄົນມ ້ຮັບ ະທ ຈະໄ ງຄົ ົງ ຄົມ ະເທ ນແ ດສະ ໝາ ດ້ວຍ ໄດ້ຮັ ມະນ ້ມ ະເທດ ອັ ຖືກ ອັນ ະຕ ທາ ນຸ ໄດ້ຮ າທ ເທດ ດ້ຮັບ ດ້ຮ ີກ ປະເ ກົ ັງຄ ຄອ ບຄ ່ນ ້ວຍ ໃນກ ດໃ ດ້ຮັ ມະນຸ ຳເນ ຈະໄດ້ ່ຽ ະໄດ ່ຈະໄ ຈະໄດ ີດ າວ ປະກາ ຄວາມເ ມກ ໄປ ະໄດ້ ປະເທ າມຄ ດຂອງ ນລ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lt.lm000066400000000000000000000064261520214632600176530ustar00rootroot00000000000000_ 23070 i 8196 a 7763 s 5179 e 3458 o 3425 u 3371 t 3344 r 3240 n 3070 k 3019 l 2060 p 1889 s_ 1756 m 1680 d 1640 v 1590 , 1501 ,_ 1497 ó 1400 g 1302 j 1200 o_ 1138 . 1128 ai 1113 ÷ 1075 _p 1047 _k 1035 i_ 990 ._ 984 as 975 b 937 au 903 is 863 _n 815 ka 811 si 804 _s 799 ia 796 ý 759 ta 735 ie 731 ti 728 y 721 _t 711 in 697 _i 686 us 675 pa 658 ir 640 ar 633 ù 620 _a 617 r_ 609 ne 583 a_ 578 ri 569 _v 558 _pa 541 al 540 ra 531 li 522 Ý 509 u_ 493 vi 490 _ka 489 da 487 _ne 482 _j 481 en 478 ù_ 445 os 444 ki 442 õ 441 an 440 ik 434 ma 433 as_ 430 st 420 _d 420 ai_ 417 s,_ 396 am 396 is_ 396 s, 396 _ir 390 jo 387 ir_ 385 at 384 _ir_ 383 i÷ 381 ni 377 ga 376 _b 367 na 366 e_ 365 to 352 pr 337 _g 332 _m 332 û 328 ß 326 io 323 ei 323 Ý_ 321 su 320 ßi 320 uo 319 la 317 er 303 va 299 vo 298 ýi 293 es 291 - 290 ó_ 286 -_ 285 _vi 284 _- 283 ko 283 _-_ 283 iau 281 sa 278 s. 278 iu 276 et 274 nu 265 ja 262 õ_ 262 _ta 262 s._ 259 el 258 ój 258 os_ 256 im 255 it 254 _pr 253 no 252 av 251 ur 251 _÷ 248 mi 246 ve 245 ak 245 ku 243 ek 241 tu 241 _ý 241 ad 241 ñ 238 _l 238 _i÷ 236 us_ 236 _su 232 oj 231 au_ 231 ba 224 nt 218 me 214 te 210 jo_ 208 ro 205 ós 204 iù 203 tai 203 _õ 201 ló 201 pas 200 ip 198 iai 197 di 195 usi 194 vo_ 193 kai 190 i, 189 i,_ 189 sk 187 _r 186 aus 184 ap 183 gi 182 mo 182 uk 181 t_ 180 _da 177 be 176 ien 176 o, 174 il 174 o,_ 173 ti_ 173 re 172 _nu 171 ßia 171 _pas 169 pri 169 ÷_ 169 ok 168 dó 166 ól 162 bu 161 ÷i 160 on 160 asi 159 id 158 ul 157 ji 157 aip 156 ia_ 155 _sa 154 ot 154 gal 153 nk 153 om 152 p_ 151 _pri 151 od 151 vis 150 _at 150 vie 150 uv 150 ab 150 iù_ 149 ama 149 nó 149 A 149 sta 148 kr 148 _A 145 ais 144 rt 143 J 142 _J 142 ójo 142 _õ_ 141 K 140 _K 139 pi 139 avo 139 ng 139 mas 138 du 138 ug 137 _ga 137 ol 136 tik 135 ali 135 .. 135 _vis 135 iek 134 ini 133 kad 133 a, 133 le 133 kó 133 T 133 tó 132 i. 132 _T 131 dý 131 a,_ 131 go 131 ip_ 131 aip_ 131 ró 129 a÷ 129 dýi 129 ke 128 k_ 128 d_ 127 ad_ 127 _ti 127 _ma 126 _va 125 i._ 124 z 123 ÷k 123 iau_ 121 m_ 120 kar 119 um 119 tù 119 _kad 118 uý 117 tr 117 _kai 117 as, 116 og 116 kad_ 116 as,_ 116 _ji 116 rie 115 yt 114 _ja 114 _ko 114 vó 114 ys 114 jau 113 ar_ 113 pra 112 aý 112 ant 112 kl 111 tas 111 gu 111 _ku 110 si_ 110 pe 109 eb 109 N 109 ójo_ 108 _kad_ 108 se 108 _ki 108 or 107 ly 107 lo 107 iai_ 107 _la 106 ts 106 ñs 106 ig 105 _N 105 ut 105 _u 105 ós_ 105 avo_ 104 ie_ 104 a. 104 kt 104 em 103 do 103 je 102 ks 102 ats 101 _be 101 ris 101 l_ 101 _vie 101 tin 101 ag 100 dam 100 _st 100 a._ 99 _bu 99 ? 99 V 98 io_ 98 kas 98 _jo 98 vien 97 _gal 97 ót 97 kia 97 lia 96 c 96 uri 96 _V 96 ?_ 96 uvo 95 ru 95 ty 95 ep 94 nd 94 lai 94 _tai 94 ju 93 man 92 o. 92 buv 92 tÝ 92 _÷i 91 i÷_ 91 _i÷_ 91 i÷k 90 o._ 90 _to 90 bi 90 up 89 po 89 rs 89 _prie 88 ù,_ 88 aik 88 ui 88 _tik 88 ij 88 ù, 88 pat 88 prie 88 I 87 ies 87 tai_ 87 n_ 87 pasi 87 ius 87 ÷t 87 eik 86 _me 86 ina 86 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/lv.lm000066400000000000000000000066541520214632600176600ustar00rootroot00000000000000_ 24504 a 8735 i 7353 s 6064 t 5176 e 4390 r 4339 u 4200 n 3422 â 3055 m 2817 p 2755 k 2703 o 2643 s_ 2595 d 2131 l 2035 j 1972 î 1958 ie 1887 v 1822 as 1530 u_ 1396 _p 1380 b 1357 z 1311 ç 1267 a_ 1261 as_ 1217 . 1065 , 1048 ,_ 1033 g 1010 ar 970 ð 965 ti 962 c 922 _a 876 ja 838 st 828 _i 822 _v 805 pa 792 _t 775 ._ 774 um 760 _k 749 â_ 734 _n 728 es 712 i_ 706 at 703 is 695 _s 680 ai 649 ta 635 an 631 ka 621 r_ 615 îb 586 ij 585 _u 568 _pa 548 un 541 no 539 va 537 ma 525 ra 522 ri 515 iz 512 in 509 vi 508 pr 506 sa 487 ju 486 tâ 483 ik 473 n_ 472 am 454 en 452 tie 440 na 432 ða 430 tu 420 ija 420 ir 419 o_ 415 m_ 414 li 411 ci 409 ku 404 mi 401 _no 398 ek 398 _un 397 t_ 395 _l 394 un_ 393 _d 393 ot 392 _un_ 392 ies 391 ar_ 388 nâ 387 da 387 ei 385 em 382 _ti 382 pi 380 al 368 ba 356 ts 355 _iz 353 ap 350 jas 349 ko 346 au 345 ðan 339 re 339 ni 337 kâ 328 ro 327 et 326 rî 325 ga 323 mu 322 jas_ 321 tr 317 _va 312 te 310 _pr 307 sp 298 sk 297 ne 295 îba 293 âs 289 ijas 287 _ar 283 la 283 to 282 ad 280 dz 278 îg 277 tî 277 çj 277 _sa 277 jâ 274 _m 273 ties 273 lî 272 ijas_ 269 _at 269 ed 267 _pi 267 ò 267 s, 265 s,_ 265 çr 261 gu 258 f 258 si 257 mâ 256 nt 254 tu_ 254 _r 253 ru 252 âj 251 jum 251 âs_ 250 ât 249 iem 248 _b 248 _vi 245 par 244 pie 244 rt 243 vç 242 _ne 240 âr 240 ai_ 239 _. 239 _j 237 us 237 _ka 236 er 232 bas 232 _tie 232 _par 230 di 229 û 228 ms 228 âd 226 îbas 224 om 220 bu 219 umu 217 iek 216 kt 216 it 216 râ 215 _ko 214 ana 211 âk 211 or 210 de 210 inâ 207 dî 204 ur 203 pri 203 _c 202 ta_ 202 bas_ 201 es_ 201 _pie 200 il 200 os 199 ðana 199 id 198 L 198 _ie 197 bi 194 ak 194 ja_ 194 îbas_ 193 çt 192 îbu 192 _g 191 ï 189 ma_ 189 ien 188 kum 187 — 187 _ir 186 on 186 _ties 185 zî 185 ce 185 ied 184 ist 183 ts_ 183 _— 183 —_ 182 âm 181 vie 180 _—_ 180 cij 180 ka_ 179 _ap 175 sî 174 ir_ 174 zi 174 uma 173 âl 172 _ir_ 172 oð 171 _da 169 î_ 168 arî 168 ) 167 do 166 ve 166 ( 165 ls 165 bu_ 164 val 164 mu_ 164 isk 163 uz 161 av 160 par_ 160 _vç 159 _par_ 158 vçr 158 _ar_ 157 rie 157 _uz 157 aj 156 îbu_ 156 oj 155 kâ_ 155 ld 154 iet 154 iku 154 ks 153 du 153 ep 153 ms_ 152 ec 152 V 151 ais 150 str 150 nie 149 am_ 149 ums 148 _( 147 ju_ 146 z_ 142 ru_ 142 îj 142 gum 142 u,_ 141 u, 141 iò 141 uma_ 141 çrt 141 îgu 141 me 140 dâ 140 ît 140 ent 139 ikum 138 pâ 138 em_ 138 _L 138 lie 136 sta 136 rî_ 136 lst 136 eik 135 se 135 s. 134 pro 134 rs 134 s._ 134 tik 134 lç 134 ska 133 pap 133 kas 133 rm 133 âju 133 pî 132 nu 132 T 132 pç 131 tei 131 nas 131 _V 131 jo 131 lîg 131 ut 131 iem_ 130 ras 129 pu 129 _li 129 _ga 128 dar 128 _kâ 128 umu_ 127 îv 126 îgum 126 kas_ 126 tîb 125 vai 125 lîgu 125 P 125 arî_ 125 ev 124 lai 124 îr 124 lîgum 124 tv 123 að 123 _arî_ 122 _arî 122 _vie 121 S 121 _T 120 îju 120 teik 120 cija 119 rb 119 _ð 119 jâ_ 119 nas_ 118 tâj 118 vçrt 118 iec 118 _la 117 îd 116 _vai 116 îjum 116 vien 116 als 116 _lî 116 apîr 115 rts 115 isi 115 pîr 115 papî 115 papîr 115 apî 115 tsp 115 mç 114 im 114 be 114 is_ 114 alst 114 _ja 114 rtspa 113 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mai.lm000066400000000000000000000065661520214632600200070ustar00rootroot00000000000000_ ् क ा र ि त न स क_ व े प य अ _अ म _स िक ह ्य ्र द ार ध _प ्त आ _आ ो ए _क ा_ _व र_ ज का ँ छ ष ु ि_ ब ँ_ ल च ाक त् ति प् क् ाक_ कार प्र ी धि भ स् _प् त_ _प्र न_ वा मा न् िका _ज रा रत धिक ान । ्व ।_ _आ' हि ' आ'_ आ' _आ'_ '_ ार_ धिकार िकार धिका ्रत ण श , ेँ यक ,_ ्यक ेँ_ र् अन _अन के अध ्ति _अध ै व् व्य िक_ _अधि _अधिक अधिक अधि अधिका े_ _ह _ए बा _व् _व्य क्त थ _द _म ्यक् िकार_ केँ यक् ता कार_ व्यक व्यक् तिक केँ_ यक्त कर ्यक्त क्ति य_ _न ग यक्ति ित _व्यक _स् हि_ _प्रत प्रत च् न्त ू नु ं ओ सम मे _र _अनु च्छ अनु ्छ बाक मान ट ष् मे_ ैक _सम त्य वि ेद रक ेक _छ क्ष बाक_ ्ष _छै छैक छै _छैक ्ट ेक_ _उ त्र द_ प्रत् ्तिक पर अप _स्व रत्य उ रत् ्रत्य ्रत् स्व ्ये रत्ये त्ये च्छे ुच येक_ ये त्येक ्येक_ ्छे _अप ्छेद _एह छे येक ्येक ष्ट च्छेद एह छेद सा द् सँ नुच्छ _ब अनुच _वि ुच् ल_ नुच ेद_ नुच् ुच्छ सँ_ _अनुच अनुच् ाध छेद_ ुच्छे _त ्छेद_ क।_ क। क्तिक ैक। वा_ ित_ ाष जा ैक।_ ्त् िकेँ_ ट्र हो ट् तिके नि तिकेँ िके िकेँ _जा ति_ ष्ट्र ्ट्र राष्ट ाष्ट _हो ाष् ्त्र ाष्ट् ास राष ्ट् _सा ाम ष्ट् ो_ ्तिके राष् रि _छैक। छैक। पन तन दे छैक।_ री नह ाज वत ्य_ ण_ अपन _कर _रा सं _कोन सभ कोन _भ या घ को ोन िव _अपन _पर _को वतन _अछि अछ था छि अछि न्त् ्वत _अछ तन् न्त्र ्वतन _स्वत वतन् ार् था_ वतन्त स्वत तन्त् स्वतन ्वतन् तन्त ताक _वा_ _वा _एहि _मा रस ाह रण एहि अपन_ पन_ ीय कए नहि जन षा नहि_ ु_ _अपन_ नो_ समा देश रता ोष ेश त्रत _राष भा ्त्रत ताक_ _सभ _मान ्रता _समा _का षण नो त्रता _राष् ्री _श ्थ _ल _एहि_ _नि _नह _नहि _दे िम _ओ रक_ ाव धा क्षा एहि_ _नहि_ ना ्षा ध_ _कए – श् ्ध ोनो _कोनो ए_ तर ोनो_ ाए न्य _सं कोनो कोनो_ तथा_ तिक_ _तथ सक libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mfe.lm000066400000000000000000000027361520214632600200030ustar00rootroot00000000000000_ n a i e o r s n_ k l t an d p _e m nn nn_ on b _d u ou si a_ _l er ek _k i_ _p k_ en , ,_ e_ li z in te _s ek_ w v _b r_ _ek an_ f _ek_ io ion wa _en _a u_ ou_ na as sio sion di ki ba _ba ann_ ann al so _ki re la bann_ _li bann wa_ ban _bann _ban ki_ _ki_ rw rwa ar g asi _f ns im enn drw ra drwa dr _drwa _drw _dr ma rwa_ ko enn_ on_ drwa_ ._ t_ . _o l_ asio nt asion ti pr it _so T ion_ _enn_ _di da _enn ot te_ _r _ko or is mo er_ po sa rt pa sion_ se dan _i ena pe mi na_ av ir ik man dan_ ri ni L ena_ ans zi mou _re _L ib ta _ena _ena_ le _da ie _po _dan _dan_ o_ es lo ro _pr imo unn mounn dimo el _dimo moun ounn dimou imoun dim iz imou s_ _dim _n oun un so_ _ou _so_ be _la de ounn_ unn_ - pou kon _pou ne I _sa ve K _lib lib in_ _pou_ ite ka pou_ _t nd fi al_ y _m ga _in A ot_ _T az _an _z _pa _Tou_ pro Tou _pe _pro _Tou _lo R Tou_ To _To ter _kon ant min at bi ber ir_ LA libe _libe liber gn iber ibe AR LAR LART ARTI li_ ep RT m_ TI _LART ert bert _LAR ibert _LA IK_ TIK K_ rte IK ART ARTIK LARTI RTI TIK_ erte RTIK RTIK_ izi berte et ans_ n,_ n, ns_ ia zo am em _li_ nte ons fa san par fe iv rs _g _ou_ ks _par _de era b_ ap tr ak el_ _le vi os ite_ pi isi ar_ om ran nsi n- _fa nasi e,_ e, fer sia to nas nasio zot ini me ksion imi inn_ kl rte_ nal st ave ksi inn man_ fo ali erte_ osi ksio ze z_ sos _fi sosi ond ers sie pri ona _ma ver op _na zot_ i,_ -l -la i, id _ga _zo lit izin ez va _bi ras sp dik zin _to nter _ka onal _gag gag agn fin kt _D _finn finn _fin fer_ tra gagn_ p_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mi.lm000066400000000000000000000031661520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ a i t a_ e n i_ o _t k h e_ r u g ng te an ga nga ta _te w _i o_ te_ _k ga_ m nga_ _a _te_ ka _m ki at _w ha na wh ang _i_ ah hi ra _n _wh ak anga ia na_ _ki _r ia_ wha _wha ki_ p ti ei _o ahi tan ar hi_ _h _e _ta _ng _nga tang tanga ata ,_ ana , tu aka _nga_ u_ hak ma ahi_ _me me _e_ ai haka ne _o_ _ki_ ei_ ran _whak whak _ma whaka ua ana_ to au tahi nei tah gat ngat in angat anga_ _tan ro ik en it ri _ti _ra et he tik on tika ika eta ngata tahi_ _me_ _an gata me_ _tang ho _ka no etah etahi kia re kia_ nei_ . ta_ ara _kia _kia_ ._ _ana ur K rang ka_ _ia ata_ wa oa _K ua_ _a_ _ia_ _ana_ _teta tetah teta _tet tet ai_ ika_ ap tika_ ot pu gata_ a, _tu iw ru a,_ _tika _tik pa mo ko _ran _p rit ea Ko ite or ok _wa _mo ona ea_ _Ko ane whi rite atu _ho _at hu re_ ke ona_ nu Ko_ tu_ ut _ro oki anei aro kat _Ko_ _hok _he rane hok _hoki hoki un ranei ten _rane i, oa_ wi i,_ _atu atu_ ra_ tia iwi _iwi _iw oki_ hai ung unga er hoki_ ato _to tur whai no_ kau ing _atu_ ranga rangi angi _no gi atan ngi atang arang a. aran _whai a._ mo_ unga_ kah man ui ae _Rara Ra _Ra Raran ora gi_ aw ngi_ _ah R angi_ inga _R _Rar Rar Rara _man mah mahi hua ro_ inga_ to_ enga up eng aki _mah oto _kato atoa _ai _mahi katoa ene toa aha anei_ kap oto_ kato oh _kat aro_ tau ina wi_ han rot _ha apa _mo_ _rot roto roto_ enei _ko _ri _roto mana hei_ ati _mana ir - hei akap _run _iwi_ _ru run iwi_ hakap _rung enei_ tia_ rung aua runga aua_ mea_ _mea _rit _mea_ mahi_ mana_ po mea utu _rite nui uru akah ere _ton _ne _nei ui_ ake he_ aa _kau ao ton whe _ai_ uri _whi ko_ wa_ _hu teng tenga _ak i- ke_ au_ ina_ ein whan kan _ten tut iteng toa_ iten _mein _nei_ ite_ _or libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/min.lm000066400000000000000000000030531520214632600200100ustar00rootroot00000000000000a _ n an k i u d o s r t m n_ an_ l ak g k_ p ka o_ ar h sa da _d ma ra b as ng ak_ ang at e al _m am _p _ma ta y _s ua ba i_ _da un la _k na ha di pa ara ny ia _u ,_ , yo _ka nyo ga ah _sa j asa _b hak tu _h _n ran yo_ dan nan nd in ad man _a nyo_ ur a_ _t nt _dan_ ok _dan dan_ _ha kan _di _pa - _man ek nan_ _ba _na ng_ g_ ura . ang_ ._ pu ata hak_ uran si _hak ok_ _nan ti rang kan_ u_ urang _nan_ ik li ala nda _pu pun su h_ uak ai l_ ntu ri uak_ ap _pun rang_ io _ur tua _uran _ura ntua P _P _un ah_ ntuak untu al_ unt tuak ab tuak_ and _untu _unt uny _ta unyo unyo_ _hak_ untua puny _puny punyo au il m_ ama _j sal iok uk iok_ ku jo do aa us ya ek_ w Pa anga ado _Pa nga jo_ aka aan asal c um tan du pan mo pe anda _l dak pek dap tau _ata asi amo atau _atau uan _at _i ko pek_ tau_ k- er asal_ dapek ag ape dape nu apek au_ sal_ Pasal kat aj Pasa ak- ari atau_ _Pas Pas _Pasa ja apek_ gg mar ika bas ngg sam san _T sia T be lia anu am_ _jo_ _jo Tiok Ti _Tiok _Tio ul tar ni Tio _Ti Tiok_ gan ca gara so sua _su lam dak_ o,_ alam o, _ti gar lu mand t_ aan_ sar at_ ind _mand to sas bu -ha -h ndak di_ asu k-hak -hak it -hak_ on ak-h k-ha ak-ha atan k-h par mi mp samo ana alu iah manda ro id ia_ angan ngan lam_ alam_ aga adi ant bat _pan dalam lak rad arad dala _dal _dala dal tan_ usi mu ban ri_ ay mo_ hak-h ndap o._ hak- aw asan mal aku ai_ si_ amo_ eka adok o. basa _tar _di_ _hak- ndape andap aro dok _la ian _par egar ndak_ egara uka _tara mam ebas bebas beba eba tara beb eb eg lo n, ega ato _sam n,_ _mam rado ro_ _mal nusi ki nus ali iah_ nusia rat wa usia anusi libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mk.lm000066400000000000000000000045561520214632600176450ustar00rootroot00000000000000_ а о и е н т в а_ р д с л и_ п о_ к _н е_ на _и у _с _п ра _на м ј ва б пр во на_ з _пр _на_ _и_ _д ст ни ат ен те ко ав но то ов та г ,_ ит , _о от од да во_ т_ ч ед не ја ите ек _в рав пра прав те_ н_ _пра то_ ре ув _прав ите_ ува де да_ _да ли ._ . ц ос _з по ој ле _да_ _не та_ об ма ен_ ш њ ве се ж ата ри ло ње ак ва_ ви за еко шт ј_ им со _се _б сл кој _по ро _к ди ањ бо тв _за _со ата_ ој_ ет _во ств ање _им дн аво ма_ но_ раво ем го ме ив ти право ци вањ ка кој_ ост _во_ ни_ аво_ ан ат_ вање раво_ ид иј _е _сл _се_ ија ин се_ лен ќ _р има увањ ова _С ар аа С ел екој ор ото _има д_ _м сло ил ување а,_ а, ли_ обо ото_ ава би _Ч _или лобо лоб ал слоб обод _ил _или_ бод _има_ лобод лен_ има_ Ч или или_ до слобо Член _сло _Чле _Се ол Чл _слоб _Чл ње_ от_ _од Се Чле екој_ Член_ _Член ред др ла Сек Секој _Сек _Секо Секо лн ја_ ста вот вн иде при ес он _у _при бе ѓ _ч аз пре _би оп _т ќе ове аци нос _ќе ац _ќ ег аат лу _бид про ност _ра _ќе_ ќе_ бид тво _г ање_ аат_ ови _со_ што сн бр со_ ик кв акв ест циј ог его што_ едн права гов вање_ ани _него нег него раз ас ако _нег из вр ство рава _ко ција ват у_ си од_ ич _др _про егов _е_ _пре ваа ето ио негов как _об бра ис мо алн _ш чове чов ру уч чо _шт ено одн _чо _чов ту т, ени _што_ _што ие _ка вата вото _чове т,_ а._ _биде ап вата_ чн жи нит биде оди _од_ ран ава_ де_ ез вен _ј ки а. _ед биде_ сно јат ад ува_ _как иде_ тит нот ви_ _ја лно еј ер вото_ _де ду о, ги сто наци овек _ст дна _оп о,_ нац _л ето_ човек век ден libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ml.lm000066400000000000000000000071671520214632600176470ustar00rootroot00000000000000് _ ക ു ത ാ ന ി ര യ വ ം പ മ ം_ ക് ട ന് ല ള ്ക ത് ും ക്ക ്ത ും_ ‍ ്‍ കു െ സ തി ങ ത്ത പ് ണ ്യ ്ന ന്ന ിക ക്കു ്കു അ _അ ്‌ ‌ ്ര ._ . ല് നു ായ ണ് ള് മാ _സ െ_ _പ കാ ില ര് ്ട _വ േ ങ് ിക് ്തി ിക്ക ത്തി രാ വക ച യാ ിന സ് ാന ടു ര്‍ ്‍_ ‍_ ു_ ്ങ ങ്ങ റ വാ ൊ ങ്ങള ്ങള ങള ്പ മായ ഷ ്‍ക ശ ണ്ട ധ ‍ക ുന ുന് ‌._ ്‌. _ക ്‌._ ‌. ള്ള യി ുന്ന ്ള ോ തിന പ്ര ്‌_ പ്പ ‌_ ്വ ദ ‍ക്ക ിന് ‍ക് ്‍ക് ്‍ക്ക ല്‍ രു ുള് ുള്ള ുള മു വര ാര ാത നി ട് തു ിക്കു ്യാ ില് ്കും_ ്നു ക്കും ാണ കും_ കും ന്നു നത ്കും ിയ ്ല ല്ല യു ‍ക്കു _മ _ന _പ്ര ള്‍ _പ് _ത യ_ തന ിന്ന ുപ രി രവ ില്‍ _സ് വു ുവ കുന് ാവ തന് കുന ീ കുന്ന ണ്‌ കാര ൊര ജ വി താ ുക യത ാണ്‌ ധി ാണ് ുപ് ല്‍_ ്കുന് ക്കുന ന്ത തിന് ്കുന _വക നും ി_ ിര സ്വ തൊ ുപ്പ വകാ തൊര അവ ണ്‌. ണ്‌._ എ _ര ഹ ുവാ _അവ _എ ലു ്ട് ായ_ ാണ്‌. വകാശ കാശ ില്‍_ ാശ ഭ ത്ര കുപ്പ ്നത _സ്വ ുവാന വാന ായി ുന്നത വകു വകുപ ള്‍ക ്പ് ്ത് യത് വകുപ് കുപ ന്നത ുമ കുപ് _വകു ിന്നു _വകുപ ുട പ്പ്‌ ്ത്ര ാനു പ്‌_ _._ ലാ _. യും നും_ ്പ്‌_ പ്പ് ്പ്‌ മായ_ ള്‍ക് തില ുപ്പ് പ്‌ ൂ , യും_ ധിക ,_ ഷ് യമ രിക ്റ ല്ലാ ്ച ളത തിന്ന ്ലാ ലും_ ലും സമ രിക് ്തില ഏ ാള _നി ച്ച ത്തില തെ _ഏ ച് രിക്ക രമ ടെ യത്ത ്രവ ടി ുണ ിത ന്ത്ര ൃ ്ളത ൊരാള ടെ_ രാള _ഏത ഏത തന്ത് ്നതിന ന്ത് ള്ളത ികാ ന്നതി നതി ്നതി ൊരാ തന്ത നതിന തൊരാ ികാര േയ തൊരാള ുടെ ധികാര ധികാ ുടെ_ ിച ്തിന വര്‍ താണ ള_ ത്തിന _എല _ഏതൊ വര് ഏതൊ എല ുണ്ട ളെ ുണ് ഏതൊര യമാ ുള്ളത _ഏതൊര ള്ള_ ്ള_ ിരിക് _അധി അധ ്ഷ കുവ അവകാശ ുള്ള_ ിരിക കുവാ ന്‍ അവക േയും ാക ിരി _അധ _അവകാ വും വത അധിക ക്ഷ _അവക കുവാന േയു അധികാ അധി _പ്രവ അവകാ _അധിക പ്രവ _എല് വും_ താണ്‌ ടത എല്ലാ കള ങളെ ഗ ട്‌ എല് ുമാ േയും_ ൃത ്ങളെ എല്ല ബ ിച് ിച്ച താണ് ങ്ങളെ കി _എല്ല ര്‍ക കാശങ് ുവാനു ാശങ ല്ലാവ ്ലാവര ശങ്ങള ന്‍_ വാനു പാ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mn.lm000066400000000000000000000074451520214632600176500ustar00rootroot00000000000000_ 77671 о 60289 г 57097 ө 51540 л 41421 а 40332 р 35484 х 31764 н 31695 д 30802 э 29381 и 28336 ү 26898 й 25901 у 21671 т 21639 с 21118 ч 19759 оо 12185 м 12159 өө 11964 ц 11468 гү 10443 үй 10090 чи 9604 н_ 9584 гүй 9529 в 9133 _х 8958 й_ 8712 ор 8462 з 8134 г_ 8106 ий 8078 өр 7638 б 7524 ол 7372 ээ 6997 _т 6942 уу 6908 их 6787 йг 6584 ог 6380 го 6337 чих 6301 өл 6221 _о 6219 д_ 6092 _ө 6085 үү 5978 р_ 5841 гө 5674 ш 5656 өг 5647 _б 5547 аа 5471 он 5259 _з 5115 гэ 5047 нг 5025 хө 4840 хо 4806 ж 4794 ар 4704 л_ 4687 до 4578 ал 4489 йн 4345 е 4326 өн 4232 э_ 4191 дө 4122 лг 4089 то 4085 ан 4062 чх 4039 а_ 3970 о_ 3935 үйг 3903 ул 3888 гүйг 3887 га 3756 _с 3746 _ц 3600 ээ_ 3567 гээ 3545 аг 3529 гч 3515 со 3502 ы 3455 цг 3441 ө_ 3396 лд 3389 ха 3367 ла 3290 оо_ 3290 ло 3281 ги 3278 с_ 3252 х_ 3249 ийн 3227 эр 3212 ро 3204 _д 3176 _м 3157 өө_ 3138 рч 3048 йгэ 3033 йн_ 3031 йгээ 3027 сө 3006 үл 2995 үйгэ 2931 үйгээ 2931 гүйгэ 2929 та 2922 үй_ 2876 йг_ 2861 _г 2851 гүй_ 2831 тэ 2816 ай 2795 гоо 2759 да 2724 уул 2723 рд 2687 ос 2650 аа_ 2642 гөө 2602 рг 2598 эг 2567 эй 2566 гий 2547 эл 2546 _ш 2543 дг 2513 рө 2478 ли 2469 лө 2462 _а 2461 ох 2455 эй_ 2448 к 2440 ийг 2425 тө 2423 ур 2418 үүл 2406 оро 2401 _хо 2378 өх 2370 лч 2367 _хө 2359 од 2253 өс 2252 ра 2246 _то 2227 _н 2215 лэ 2177 т_ 2162 лц 2141 өрө 2123 онг 2044 өөр 2037 ийн_ 2022 _ор 2015 са 2014 зо 1998 хг 1989 _өр 1989 ин 1981 нх 1972 ов 1970 я 1960 гд 1959 дог 1959 хгү 1951 хгүй 1948 цо 1931 ма 1925 үр 1920 лт 1919 өнг 1896 нд 1895 дөг 1882 ил 1878 оол 1876 оор 1871 уд 1867 ийг_ 1864 ба 1859 на 1852 _у 1850 мо 1818 зө 1816 өөл 1813 хи 1810 өд 1804 мө 1794 хд 1790 өв 1772 _ү 1767 эн 1758 в_ 1757 дэ 1757 сон 1745 _зо 1734 _тө 1728 цө 1726 тэй 1722 но 1719 ам 1716 эр_ 1707 оос 1697 ц_ 1696 ав 1681 дч 1680 дчи 1668 _зө 1665 өөс 1645 нгү 1634 сөн 1631 дчих 1631 тэй_ 1623 хөө 1610 йл 1600 ээр 1583 рл 1572 гу 1569 хэ 1565 рчи 1555 эс 1543 ши 1514 жи 1503 ь 1492 гээ_ 1481 _ха 1478 гийн 1477 ихд 1476 цго 1474 _цо 1470 оог 1470 цгоо 1466 өөг 1465 чихд 1464 хоо 1463 ри 1457 ан_ 1447 ай_ 1440 ой 1438 ни 1428 ээр_ 1427 лий 1417 нгүй 1410 үд 1402 цгө 1402 цгөө 1400 _цө 1396 ын 1383 _ба 1378 гг 1372 оч 1372 ггү 1368 ггүй 1368 өгч 1353 ом 1350 иг 1335 огч 1320 нө 1313 ууд 1312 хс 1300 сэ 1298 йд 1296 ар_ 1289 рэ 1288 ас 1287 ад 1282 ч_ 1280 ж_ 1278 аг_ 1271 өч 1269 _э 1268 сн 1268 ху 1267 роо 1266 ыг 1260 ыг_ 1253 лгү 1251 гт 1249 эс_ 1246 _ол 1238 чд 1230 рөө 1223 бу 1220 йнх 1203 ээс 1203 ын_ 1201 бо 1196 ид 1194 ийнх 1188 гчи 1184 ороо 1181 рс 1179 ат 1174 осо 1170 ихс 1168 дги 1166 дгий 1166 чихс 1158 ах 1155 ээс_ 1154 ту 1153 уг 1152 лгүй 1150 _бу 1139 тү 1129 _өл 1129 өрч 1124 цоо 1121 лз 1119 нго 1119 гц 1110 өрөө 1100 йгээ_ 1098 нэ 1096 ор_ 1094 онго 1090 за 1089 оло 1087 от 1085 лчи 1079 ал_ 1066 өлг 1066 гээр 1063 олг 1062 хү 1060 цөө 1059 тл 1054 _ху 1054 _мө 1052 чхө 1050 он_ 1047 үүд 1046 гээр_ 1046 лу 1040 аар 1036 п 1026 рх 1025 рчих 1024 лс 1021 йгээр 1020 гчд 1019 эв 1016 вл 1014 лчх 1014 орд 1013 орч 1013 ихг 1012 ихгү 1012 ихгүй 1012 йт 1010 нгө 1008 йд_ 1005 өнгө 1004 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mos.lm000066400000000000000000000031701520214632600200230ustar00rootroot00000000000000_ a n e a_ t s b _n g _t o n_ m ã _s d l ẽ ̃ ɩ r y _n_ i _y _b aa ẽn ̃n e_ g_ se ɩ_ k ã_ - u _a d_ _a_ b_ ng _se ,_ , p ̃n_ ẽn_ _p sẽ sẽn ʊ _sẽ _sẽn sẽn_ ._ . õ w ne _w so ta ye _ye r_ tɩ _tɩ _so _l m_ _ne ãa tɩ_ _tɩ_ pa ɛ _pa _ta _m la in f ni _f or ab ba _la _k am _ni nin _nin _fã te _fãa fã fãa em bu ar og me bã _tõ _fãa_ fãa_ ãa_ tõ ng_ oa mb to ma la_ oo tõe _tõe õe ed _b_ _ne_ an e, ya ne_ ge e,_ _la_ z _bu _te ed_ õe_ ũ _tar _tõe_ tõe_ tar ra _ya or_ ud s_ uu tẽ _to al pa_ aan ns _ma _pa_ buu buud uud na ka _buu _buud maa a. maan a._ _soa en _soab _maa _z oab sor soab soa re _maan ins _tẽ nd gã sor_ ao _d n- ɛɛ K sa _K ga aba buud_ eg uud_ ud_ da wa _sor o_ paa ra_ _paa gr nins _nins l_ N _na el ba._ ba. eb _sor_ ʊʊ sã _N _wa le ̃_ ẽ_ k_ aba._ aba. ãn ara_ _r ʊm ara taa oaba tara_ oaba. bã_ soaba aal tara _g _tara oɛɛg sã_ ɛɛg ɛg at eng yel oɛɛ _yel oɛ Ko Koɛɛ gẽ ɛɛg_ _Ko oɛɛg_ Koɛ em_ ɛg_ Koɛɛg _Koɛɛ _Koɛ ̃ng Ne ĩ _Ne tʊ -b ẽng me_ i_ lg bɩ e._ ɩɩ e. tẽn bɩ_ _bɩ_ a,_ _bɩ yɩ a, sõ na_ _tẽn ame _yɩ ag og_ wa_ ãm -s -a aam _wa_ ab_ an_ v mb_ Ned _Ned_ saa _v Ned_ _Ned aa_ aab ãmb wã gd dɩ nsa insa _paam paam _tʊ _wã saal _tog insaa tog ore rã nsaal aan_ nsaa taab _ba tẽng ʊʊm am_ maan_ seg _yaa yaa _sã yaa_ _ned _ned_ ned _taa _na_ ame_ egd _yaa_ segd ned_ ãng _taab ngã _sõ _da ee _tũ tũ ak _ye. g- -a_ tʊʊ _ye._ tʊʊm _sã_ _me ii dɩ_ ye. ye._ ninsa _ye, ye,_ _ye,_ _tʊʊ _dat il _tʊʊm aoo _ka ĩn as ye, l- ing dat gdɩ_ egdɩ_ _bã _ning -n gã_ el- gẽ_ aam_ t_ de ning dã segdɩ gdɩ egdɩ ll libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mr.lm000066400000000000000000000066231520214632600176510ustar00rootroot00000000000000_ ा ् य र त क ्य े व ा_ स या ि ्या न ी म च ं ण ल _क ह प _स त् ्र ध का _व अ _अ द ाच े_ ार आ _आ िक ी_ या_ ज व_ वा र् चा _प ो त्य ्या_ मा ां त_ याच ्याच _म ्व ष रा चा_ श _व_ ण् ण्य ण्या र_ प् कार प्र ास स् ाचा ात ु क_ न_ च् . ._ क् ाचा_ _प्र ये _प् धि ू िका धिक ण्याच ्याचा त्या याचा य_ ान अध _अध ग रत _ज _त धिका ब े. े._ अधि धिकार _अधि अधिक _अधिक _न िकार च्या च्य ाह याचा_ ट हे अधिका ,_ , ता ार_ आह आहे _आह _आहे च्या_ ाम ्त स_ सा ना _ह भ कर _य प्रत ्रत ती स्व ्ये _स् ष् हि ंत _कर _प्रत ळ ्वा _द िकार_ कार_ ंच द् ता_ _त्या ेक त्र रण _त् ाव ास_ _त्य यां ांच ि_ _स्व सं म_ वा_ िक_ मान : जा ेल ोण _या ल् थ ने _अस अस _र पा ्ट हे. रत् _का :_ हे._ त्ये रत्य _आहे. आहे._ आहे. ष्ट ल्य येक रत्ये ल्या ्येक प्रत् ्रत् त्येक र्य ्रत्य ाहि ्य_ _कल कल ामा क्ष कोण मि _सं _को को ल_ लम _कोण ला ्ष ले ट् ाष ाय ाच् ही _:_ ति कलम_ _कलम कलम ाल _: चे _कलम_ ाच्य री ाच्या वि लम_ स्वा दे _सा ंत् _मा ंत्र ून_ ून _रा ेका शा णा ंव ाष्ट् तंत् ाष् तंत्र कि िं राष् तंत ात_ ाष्ट _श ट्र ष्ट्र तं ्ट् ्ट्र राष्ट राष चे_ ष्ट् ण_ व् किंव _कि सम _किं ंवा_ करण वात िंवा व्य _किंव िंवा_ किंवा किं िंव ने_ ठ ंवा येका _मि ना_ _सम ीय _जा क्त कास ्येका ंत्र् नि ्वातं त्र् ातंत् मिळ ातंत ्वात ातं ्र् त्र्य ्र्य र्व _मिळ _करण स्वात वातंत वातं िळ कास_ समा धा _समा ्थ _स्वा ल्या_ घ ेत णत ेकास रक कोणत ाज _कोणत ोणत येकास ेकास_ यास ्यां _उ _काम रण्य रण् _राष _राष् ड रण्या काम भा ख उ ्ध करण् _दे करण्य यांच ंन ांन ीय_ षण ाध ली ित रां _करण् ्यक यक _मान _व्य हि_ _व् ळण न् पल _मिळण ाही _पा िळण ्षण क्षण _कामा _भ ार् ारा मिळण ची _ध कामा मा_ ान_ _आप ीत आप ामा_ वे सर libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ms.lm000066400000000000000000000030561520214632600176470ustar00rootroot00000000000000a _ n e an i r k d s u n_ t g an_ m h p a_ da b l ng er ra _d ang ar ke _s _k la ak y sa _ke ha ya ara ma ka at en ad _b se ta _m _da i_ pe ga as _p be ah _a ada dan g_ ng_ ia ba _se h_ ang_ o al _pe pa ti di . ._ dan_ _dan _dan_ in k_ ran eb am me _be , _t ,_ - em ap ber _me ny un nya ah_ ak_ hak ata ala _ber si kan asa nd lah per ua j _di na ra_ hak_ kan_ da_ ara_ aa aan ada_ lah_ ep gan tu _h rang nga rk erh dal rh dala eba ri te rha erha rang_ p_ kep ik erk _y pad pada yan u_ _o ama yang_ _yan _yang _ya _ma yang ngan nda or _kep ap_ _per pada_ el _te P _P man ya_ et w rka Pe eng aan_ _Pe nya_ ora men alah iap ter S orang oran uk ngan_ _Per _men ja c Per gan_ epa san aran li berh _berh _ha es _ter _or erka epad kepa epada au kepad _kepa berha pen erhak rhak _oran _ora nt rhak_ eti ai ag Se alah_ _at _ad _S _ata _Se asan eg tia tan a. t_ a._ gi sia tau _u lu kar nu iap_ etiap ni etia atau _ada adala tiap_ adal dalah tiap _atau _adal le ebas tau_ _Perk m_ atau_ bebas eh Perka au_ beba dak beb apa ela Perk ol bas Set keb rkara kara_ _keb ca a, a,_ kara erkar rkar am_ Setia _ba end _sa Seti _Set bu ega mb ta_ il aka gar sam pu ana _._ _Seti _man sama _. ir lam leh wa ne ole oleh su enga oleh_ at_ a- _pen leh_ eh_ han di_ alam_ alam eri ek egar aha lam_ mu gara egara _hak anya _dala _dal uan _l l_ de san_ us pa_ any dalam neg ih aj mas rt kebe nega atu ku gs _i ebe _kebe ngs seb kebeb an, ebasa ebeb mem basa cara uh n, ian basan f ebeba du _mem asan_ car ndak bag angs negar dang ing _seb enda ya._ ul kes n,_ ika um mat ngsa ya. gsa ran_ _n B an,_ angsa seba libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/mt.lm000066400000000000000000000031061520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ i a l e t u n d j ħ - r m o g l- i_ u_ ħa k għ s li a_ _l al ie ta għa _t _j b z f _g il _għ li_ _għa _u ji je _i dd an ti , p ,_ _m _ta w _u_ nd . ._ n_ ll on h ed _l- in d_ _li et ni l_ t_ q ’ _f mi dd_ ż ħan _li_ il- x għan and _k ġ ħand er du ħal għand di jo ra ja m_ jon rt jedd jed zz edd _ji da ku _b l-jed l-j -j -jedd -je -jed _għan tal l-je ij al- ul nt en ko ali zj ik ad ri du_ it L un lu _tal tal- _tal- jie zjon zjo iet et_ na em zzjo _għal għal zzjon iet_ zzj andu is ħandu jiet _mi ndu A ndu_ andu_ add _il jiet_ L- om fi _je ol st _il- _L el joni oni _L- lu_ me ħad ew ni_ ma ar edd_ tà jedd_ v à iji ali_ aj ijiet zjoni add_ ijie ħadd tik at bi _s _l-j _l-je w_ rti ll- I az a’ ’_ _K a’_ _fi K _Kul azz -A s_ Kul ew_ ċ ħu la Ku _Ku kl rtikl iklu _p lħadd klu tiklu -Ar ha si L-A ir klu_ lħad pr iklu_ Ar ikl Art _. lħ _L-A rtik L-Art ulħ tikl ho Arti ulħad -Arti L-Ar _L-Ar -Art _._ iż Artik ulħa lħa oni_ eg -l l-l _jew_ _ti jew jew_ tà_ joni_ à_ l-li azzjo azzj -li _jew għu hom _d ib ag _Kulħ ddi ja_ Kulħa te Kulħ agħ l-p ta’ -p ta’_ tie ieg tt ka ħadd_ egħ ur kun iegħ oll _bi ss im ħall mil pe all _ko a, kol ra_ a,_ ll_ am min al_ _ta’ ġi ro koll ha_ be iegħu _ta’_ egħu id pro ill om_ tieg tiegħ ber _tieg _tie ent _jk kun_ iber re ħal_ as un_ hom_ ma_ iġ jk ibe _min dh ibert de bert r_ lib liber or libe ert _ma nal għall _in kon all- x_ ħall- aq la_ nali jn eddi es -libe ħandh ej andh so diji -lib eddij għal_ dijie jj mm ddiji jeddi lh ija ndh dij ħi l-lib ħe _x ien ddij em_ fil- _jis ist eħ l-ħ -ħ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/my.lm000066400000000000000000000072041520214632600176540ustar00rootroot00000000000000် _ း င င် ာ ု ိ ေ က ို မ အ ့ ြ ်း သ ွ တ ပ စ လ ရ ခ ည န ည် ့် ှ ော ်_ _အ င့် ား င်း ျ ိုင် ုင် ုင ိုင _လ က် ့_ ွင ွင် းက ူ ့်_ ဖ ံ ၊ ၊_ း_ ေး ာ_ ောင ာင ောင် ာင် ခွ သည် သည စ် ကိ ကို င့်_ ွင့် ခွင် ခွင ခွင့် ည်း ပြ ု_ ်သ တ် ြင ြင် ဖြ ပ် ်ခ န် မျ ယ _မ ဆ သေ ်းက တိ ်လ တို ်စ သော ခြ ထ ြစ အခ ို_ နိ ြစ် မှ းမ ကို_ ျာ လူ _သ နိုင နိုင် နို ရေ ကြ ျား စေ ာင်း ောင်း င်_ ရှ မျာ များ နှ _ပ _လူ လည လည် ှင် ှင လည်း ။_ ။ မိ ်ရ ကေ _အခ ကော ို့ ု့ ရေး ့အ းကေ းကော ဖြစ် _က ဖြစ ြေ ကောင ီ ကောင် တွ ည်းက းကောင လည်းက ်းကော ည်းကေ ်မ ်းကေ ှိ ာက နှင နှင် ဲ ှင့် _န း၊ နှင့် ရှိ းတ း၊_ အပ ဒ းကိ းကို ်း၊_ ်း_ ်း၊ ါ င်း၊ ်။_ ်။ ပိ ည်။_ ယ် ချ အရ င်း၊_ ည်။ ပို ှု _ရ မှု ်ခွ ောက _တ ်ခွင းသ စွ ာင်း၊ ှင့်_ ်ခွင် ိမ ြင်း ခြင် ခြင _ဖ ခြင်း ဝ ိသ ခံ းကို_ လွ တွင် ော_ မ် တွင ိုင်း သော_ ုင်း ္ ့်အ စာ ည့် းန ွာ သိ တိုင းခ ၏ တိုင် င်ခ လွတ ွတ် ွတ ုံ ာ် မ်း _အပ လွတ် လပ တ်လ ာက် ထိ _ထ ောက် ်စေ ုပ ရှိသ လပ် ုင်ခ ော် _ခ ိုင်ခ ှိသ ှိသည် ုင်ခွ ရှိသည အခွင အခွင် င်ရ အခွ ိသည ိသည် င်ခွ င်ခွင ှိသည ရာ ွတ်လပ တွင်_ သည်။ သည်။_ ွတ်လ ်လပ တ်လပ ူတ လွတ်လ ွင်_ တ်လပ် ်လပ် အရေ ကြေ င့်အ ွဲ တို့ င်း_ ်ပ သည့် ်းမ အရေး ်သော စွာ _စ ်သေ အာ ူတိ လူတ ည့်_ ား_ ၏_ ်က ူတို _လွတ ွာ_ မည ရန _လွတ် ထို _လူတ စ်စ _မိ မည် _လွ စ်စေ စွာ_ ုက ြာ ဖြစ်စ ြစ်စေ ြစ်စ ီး ကျ ိသည်။ ်င ့အရ ဂ းပ ့်အရ ွင့်အ ့အရေး လု ိုး င့်အရ _ဖြ ုး ားက ့အရေ ူတိုင ့်အရေ ြား းအ လူတို ့ရ းတွ းတွင က်_ ည်_ လူတိ ရန် _ထိ းတွင် ဘ ဆို းလ းရ ြင့် ုပ် ြု းစ ဆိ ြည _လူတိ ေရ ်းတ ြည် သည့်_ သာ ်န ်ငံ _ဖြစ် ်လည ်လည်း ွက ်လည် ုင်င ဖြင့် ဖြင် ဖြင _အခွ န်_ ိုင်င ွက် င်င _အခွင _ဖြစ င်ငံ အတ ငံ ုင်ငံ ညာ အား းမျ ုဒ်_ ိုဒ်_ းနှ ားကို ်သော_ စေရ းဖ ပိုဒ အပို ုဒ် ားကိ ်စွ ့်ရ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nb.lm000066400000000000000000000030161520214632600176230ustar00rootroot00000000000000_ e r t n l i s a o g k d er r_ e_ m en h v f et g_ t_ el _s re er_ _o te ti l_ de _f n_ tt _e å p og_ og _og_ _og li ._ le . u _h in ne ke _t or _a sk nn ve ng b il an ig _d ar en_ es nd ri ha , _m _r ,_ til ll å_ he st fo ett me _ti ge _ha _til ik al _re for se om ing _i ret _de rett s_ _fo E til_ _til_ il_ lle het j et_ ver _for tt_ _b _ret _rett ar_ so ø nne ell be m_ av rt har_ _har_ har _har y ns om_ is enn _u i_ _me d_ kk ter fr v_ elle lig kke at _so hv _v _p _fr ra ler un _l nt av_ on ed ikke ls _å ikk le_ _E el_ ng_ vi and _n si _i_ ka ller kel A som hve _å_ hver _g ler_ eller de_ or_ ta ett_ _som_ rett_ els som_ _A ller_ _som am nh _av enne _el lse di nde esk nge as ing_ _elle ska la else for_ _ell ghet kkel ete gh den hver_ ver_ ghe _er _st hete _be it _. ne_ _av_ ten ter_ rti _._ fri Artik _Ar ighet kel_ nhv tikk kkel_ tik rtikk tikke _for_ Arti men _Art ikkel igh nhve nhver _Arti rtik re_ _k Ar Art ighe sa rs En tte _En Enh jo _fri gen _Enhv _Enh ig_ ske Enhve ol Enhv N _sk ke_ æ id gr ær te_ _er_ ut al_ na jon tr ni sjon pe der _ut på _på sj kt sjo asjo heter unn ner rin rd på_ asj eter _på_ han asjon em ek _den rk _en ent sam _med k_ je tig lle_ ed_ med eg ge_ eli tigh nes _ska ttig a_ tighe es_ se_ tti elig menn ttigh ene kr _men _sa _an ngen inge fe _han ning ei isk ens nin D end kl rih ring ling den_ e, kal e,_ ie rihe ihe itt rihet skal lin lik eter_ _skal _sam skal_ ih ihet ghete kal_ ru nnes frihe retti ennes nesk nnesk neske _si ts eske frih _menn _ve etti nte _de_ mm ettig mme lan no bl _D libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nds.lm000066400000000000000000000027551520214632600200210ustar00rootroot00000000000000_ e n t n_ r a en d i h t_ l s en_ u _d o un c ch k at e_ un_ de at_ er _u ,_ , ee _de g da _un _da een _un_ w v he f de_ _de_ _s _dat dat dat_ _dat_ ö _w r_ ie een_ _e ht ü m el . re ._ te cht _h l_ ge b _v ar _een p _ee aa k_ nn ll sc _he wa sch ne _een_ an _wa vu ke vun _vu _vun ec ech echt ten _a rt tt et in er_ A _A _S S vun_ ör _t _i to _vun_ n, rr n,_ it t,_ t, _f R _R ns _G _to si ik nne ten_ G _si se o_ E lk ei Re ett _Re _E _Rech Rec Rech Recht n._ tt_ n. _Rec ve _m lk_ gen li fö _g nd ri D al _D M up _M oo ht_ el_ ien on d_ ti wat en, _wat_ to_ st _wat wat_ rn en,_ ien_ h_ _sie sie _sien _o sien Ar _b _het cht_ hett s_ _hett het p_ sien_ _Ar war ett_ _to_ or _war ner ann _V eh V nner chte hte F ch_ we _fö gen_ ör_ chten hten orr le _F för me eg ic eit hett_ ich Elk den _in El nsch ts rie tik Elk_ _Elk _El _n _Elk_ nsc echt_ Arti rtike för_ ikel Artik is ike tikel lt _Art _Arti rtik kel tike Art rti _k Ve _Ver kel_ na _Ve rer_ rer ikel_ Ver _is _orre rd rre orrer rrer_ _orr orre _or rrer it_ hu chu hr aar en._ es _ge ün en. ed _för_ che _för _an ru be ins sche _up se_ up_ den_ hten_ oon g_ rrn rt_ Ge insc insch _W rec W _up_ _Ge ege ah _Mi ell recht ll_ ig mi rech len la Mi ver sü egen echte Min St _Min in_ ra il t._ ht,_ nen _in_ hei ht, t. _St Fr ut rn_ ss nt ren ken heit ven ho sse ff aat _sü rk L _Fr hen ers all rs egen_ ka f_ lt_ uu warr Da _daar arr daar ta arrn lle dr warrn _L eb _daa _Da nen_ _warr ek daa Mins anne bb d, len_ heb hebb üs ebb _Mins d,_ so Minsc libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ne.lm000066400000000000000000000065571520214632600176430ustar00rootroot00000000000000_ ा ् र क ि न त स व य म ा_ े ो _स प र_ ार ो_ ्य ध ु को ्र को_ ह _व िक ्त ल _र मा _प अ _अ ग का द त् रा क् र् ति ने े_ क_ छ _र_ ष प् ै न् कार _प्र प्र _प् ज धि ार_ ने_ गर वा िका ान _ग क्त भ धिक न_ यक स् व्य ्यक व् ला िकार ।_ । धिकार धिका _गर रत ्रत अधिका अध अधि अधिक _अधिक _अधि _अध ू ुन ्ति _क ्न हर ि_ _व्य _व् ब _म ्व श ी ्यक् धा यक् व्यक यक्त ्यक्त मा_ क्ति रि व्यक् _छ कार_ ई_ सम यक्ति िकार_ ई _व्यक उ नि ाई_ _ह ाई त्य लाई न्त िक_ लाई_ त_ धार मान _प्रत वि ता प्रत छ_ _सम ारा ट ण ेक त्र रू र्न च गर् _न _गर् _।_ रु _। _ध ्ने _वा िल _उ ै_ _भ द् _स् य_ वा_ _गर्न गर्न रत्य प्रत् रत् ्रत् ्रत्य _वि आ रक _वा_ _आ येक _धार ेक_ ्येक_ रत्ये ये ,_ थ ्ये _धा तिल येक_ त्ये त्येक ्येक , हरू ्ने_ रा_ ष् ्ष क्ष ्तिल धारा क्तिल ित _धारा ्त् ना ्त्र _त ले हु ं ारा_ तन िन तिलाई िलाई_ िला िलाई तिला पर न्त् ्तिला स्व _स्व न्त्र हुन _हुन सा _मा _हु _ब र्ने ी_ ति_ _रा _सं सं ्ट _द तन् तन्त् वतन्त वतन समा ाह तन्त _छ_ नै वत ष्ट ट् वतन् ए ्ट् ाष ाम ट्र यस ्वत राष ्वतन ाष्ट् ्वतन् राष् ाष्ट दा व_ ्ट्र राष्ट _य ष्ट्र गर्ने स्वत ले_ ाष् _स्वत स्वतन ष्ट् ुने _हुने नेछ ेछ हुने धारा_ कु _का ान_ ाक या हरु सक र्ने_ नु िने था ाको_ एक ात ाज घ ाको ्द गरि ना_ _अन ू_ ु_ ास _श _समा अन _नि ्र_ _राष हुनेछ _कु ्रता तिक _सा मान_ िव ता_ स्त त्रत ्ध श् ुनेछ _ज नै_ त्रता _राष् _मान रता िय िर ित_ ुनै ाव रू_ ्त्रत कुन िने_ _कुन _कुनै इ _ल भा ैन कुनै जन था_ ुक ण_ री _छैन बा _पर छ। षण ्त_ छैन ्म _गरि छ।_ छै ाग _छै तथा तथ ार् _तथा पा वार षा ेश _तथा_ कुनै_ रह तथा_ हरू_ ुनै_ _तथ ्या क्षा द्ध माज परि रु_ रक्ष का_ ाय रक् ख त्र_ ाध एको म_ म् libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nio.lm000066400000000000000000000047241520214632600200200ustar00rootroot00000000000000_ ә н т и а у ы с ӈ о е ” р д м _ӈ ү я б л ә_ ”_ к ән ан нә х _м тә з _к , ,_ ит _н он е_ ту й ы_ са мә ны нт нә_ ни _х _т г ты на ти тү рә нд ә” ил и_ ӈа әт _ӈа ас ди ӈан в _ӈан ә”_ дя мән те я_ ӈи _ӈи аса ун анас де ра әд онә анаса наса ана нас _ӈана ӈана ӈанас ӈо _с _ӈо уо ле а_ ӈон _ӈон ур _мә әны онә_ әди бс кә та ӈонә _ӈонә ӈиле ӈил _ӈил иле_ рәди рәд ӈиле_ иле у_ ӈонә_ _ӈиле ле_ п ку _( ) ( _мән пр урә урәд урәди _ку әр ._ . ав әә рав ат ся прав пра ите са_ _ни ты_ нту тән гә ти_ _кә хо ын )_ и” й_ әнә мәнә те_ ите_ _хо _мәнә ны_ (прав (пр (пра _(пра _(п _(пр ту_ тт (п ен сы әй ли _и дит лы _С ня С си мы сә әны_ хон ь әдит би _тә рәдит нту_ бә _хон _д дите әдите дите_ сан үт во иб ынт әнд ити зә мт үтү ӈә санә нде мын _мы анә _мын нс у” ин асан _ня насан ынту асанә мынт _мынт мынту әз о_ ынту_ хү _ӈә нты ”т бса нә” аса_ әнә_ ел мәнә_ бся за тәны право аво _б раво о) курә кур _кур во) наса_ аво) раво) _курә тат курәд татья Ста тать ья_ _Ста Стат тья_ тья нты_ Стать атья_ атья аво)_ во)_ ать _Стат _Ст Ст о)_ ть ья К ”, _Кур Кур ва ӈу _Курә _кәр кәр _Ку Курәд әм _К Ку Курә ”,_ тти из ар ӈ_ бит ц бити онт ци ү_ ы” нә”_ әтт ху әтти хонты е” тү_ ал а” әтти_ онты _хонт хонт тти_ ыт иа әб _та ру де” _хе яг ҫ де”_ е”_ ити_ хе рҫ ыб уни үо ет онты_ у”_ мәә зи няг уо_ туо әй_ _бә _ху гәт ный кун дя_ ом ся_ су ягә ст _кун нягә хүтү ый бити_ хүт дә анд үтү_ о” ыты ну ыг ү” ндя зы ер иби үр куни _куни _кәрҫ әә_ ян _тан изи ҫу елы кәрҫу ис бт итт әрҫ рҫу кәрҫ әрҫу ый_ тан и”_ ный_ ры _тән түо иә кәтт не libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nl.lm000066400000000000000000000064701520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ 20104 e 9848 n 5323 a 3733 t 3683 i 3490 r 3195 d 2876 o 2845 n_ 2443 en 2439 s 2195 e_ 1842 l 1837 g 1522 en_ 1500 de 1489 er 1388 t_ 1377 v 1253 u 1217 k 1204 _d 1136 h 1102 m 1084 an 939 te 875 j 857 in 810 _v 793 r_ 751 de_ 742 ee 737 p 732 et 718 ge 716 aa 708 b 703 _e 686 st 669 z 668 ie 662 _de 655 w 631 c 611 . 604 s_ 582 _de_ 576 _h 572 el 570 ij 564 ._ 554 et_ 531 an_ 522 he 505 _o 497 nd 478 _i 475 ar 459 _m 451 re 442 ve 441 ' 428 or 424 ng 421 at 418 _s 415 oo 403 _z 401 le 395 _b 394 _a 391 _he 386 va 385 er_ 381 me 372 _w 368 f 361 on 351 _t 351 _va 345 _g 342 di 342 nt 340 , 335 g_ 335 ,_ 334 van 327 ch 326 is 326 ing 325 be 325 ni 320 it 317 een 316 _van 315 al 310 den 309 ti 309 van_ 307 oe 302 ke 302 _van_ 299 aar 299 d_ 295 we 293 da 292 tu 290 _ee 290 ud 287 een_ 286 li 284 es 282 _st 281 ver 281 ten 281 ri 275 nde 275 der 274 _in 270 k_ 268 vo 267 het 266 oor 264 _het 262 het_ 262 _het_ 259 _een 258 l_ 258 ze 257 _n 254 ro 248 gen 243 _een_ 241 at_ 240 op 238 n. 238 _en 237 rs 237 _da 235 stu 232 in_ 230 _be 229 _ge 228 _k 226 rd 226 tud 220 _en_ 220 n._ 217 te_ 209 ei 208 ent 206 _me 203 la 202 ek 202 ed 201 ra 200 stud 200 en. 200 ie_ 197 ste 196 _vo 195 _in_ 193 _stu 191 zi 191 om 189 ui 189 en._ 186 ten_ 185 _stud 185 ude 184 die 183 ns 183 _j 181 D 179 aan 179 se 179 ma 178 _ve 176 ne 174 _p 174 eg 173 p_ 172 ar_ 172 aar_ 171 _te 170 ng_ 169 _we 169 '' 167 _D 165 ers 164 _op 163 dat 161 dat_ 160 ig 160 ere 159 eer 158 _zi 158 voor 156 voo 156 nge 155 nder 151 nte 151 or_ 150 ta 150 je 149 ing_ 148 ll 148 _ver 147 jk 146 oor_ 146 _dat 145 ijk 145 ren 145 is_ 145 _dat_ 144 _l 144 and 144 lij 143 ter 143 na 142 uden 139 tude 138 _voor 136 _voo 136 ond 136 ken 135 cht 135 _al 135 ht 135 wa 134 ho 133 em 133 den_ 133 pe 132 sc 132 un 131 ur 131 _di 130 gen_ 130 zo 129 rt 129 ev 128 mo 128 lijk 127 _is 126 stude 124 ha 123 to 122 el_ 121 og 121 op_ 121 sch 120 ol 120 ente 119 _u 118 pr 118 end 118 mi 117 iet 116 _aa 116 eli 115 dent 115 ijn 115 jn 115 ou 115 men 114 _' 114 tie 113 _is_ 113 nie 113 tr 112 ak 112 id 112 udent 111 tuden 111 uit 110 _te_ 109 aan_ 109 ld 109 S 108 _aan 108 ede 108 ja 107 nten 107 it_ 107 je_ 107 ts 107 erd 106 est 106 E 105 _op_ 105 ad 104 al_ 104 _ze 104 _on 104 rk 104 lle 103 ens 103 gel 103 m_ 103 len 103 _r 102 ec 102 inge 102 met 102 _met 101 si 100 die_ 100 us 100 onde 99 _ni 99 De 99 eu 99 dente 99 enten 99 ic 99 _met_ 98 f_ 98 met_ 98 no 97 ko 96 voor_ 96 rde 96 H 96 ngen 95 lo 95 ot 95 as 94 zij 93 _nie 92 vi 92 eb 92 _De 92 _zij 91 ep 91 wi 91 _zo 91 kt 91 ege 91 G 91 bi 90 j_ 90 ij_ 90 ze_ 90 do 90 lan 89 ov 89 udi 89 ord 89 onder 89 V 88 elij 88 _wa 88 elijk 88 ef 88 _die 87 ag 86 erk 86 eren 86 R 85 ik 85 _ma 85 gr 85 am 85 _mo 84 ul 84 nn 83 eve 83 De_ 83 maa 83 ingen 83 wo 83 _'' 83 O 83 tudi 82 I 82 nt_ 82 tudie 81 ven 81 udie 81 nten_ 81 _die_ 81 jaa 80 ka 80 eke 80 ite 80 a_ 80 _je 80 ac 80 jaar 80 _je_ 79 _H 79 _zijn 79 zijn 79 n, 78 nen 78 N 78 n,_ 78 ijn_ 77 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nn.lm000066400000000000000000000030041520214632600176340ustar00rootroot00000000000000_ e r n t l a i s o d g k e_ m r_ _s f t_ v er en å g_ re de n_ et le l_ _o _f ar ti an å_ _og og _t og_ _og_ il h el j _e p _h ._ . _d sk ei ll ,_ , in me nn om tt u _m te ha _a st _de i_ _ha ne en_ al til _ti _til er_ ke lle na ar_ _r A _i ett ve il_ til_ _til_ nd ø a_ d_ ret b _re rett ik je _A ka li m_ et_ om_ _p or _v ta eg le_ fr _g _ret _rett har _har y _me enn _har_ har_ ri _å _k id ng _l so _fr as _å_ rt _i_ and tt_ kk nne ska fo lle_ ikk am la _sk det ver men re_ se sa ell es _fo for dom do _so _n ge _b det_ av ne_ ra _ve _ei ed elle on ing _på enne gj el_ ere på fri kel v_ _for rti _på_ på_ an_ leg _el ler de_ kke _elle _. _Art ett_ Artik _det Art _._ rett_ un kel_ _Ar ller_ ler_ Arti eller tikk rtik _Arti kkel_ ller ikkel tikke ikke rtikk _ell som ns Ar kkel den tik al_ ein som_ Alle_ All _ska _u _Al N _All ei_ _som Alle nde _Alle Al _som_ or_ sj menn _st _sa av_ _det_ skal_ ten kal_ si _den rd _sam ld sam skal jo it kal _skal _ver at rid _fri tte tr gje esk ig _gj ske vi den_ for_ med rido je_ ga frid gr ido frido E idom kj va nes ridom be nt ette menne _for_ _med sl asj _gje ter nesk nnes kje eg_ nnesk ennes jon sjon asjon asjo ed_ sjo te_ _menn ru _er D e,_ _al unn _den_ is _D e, ten_ _men ski ast med_ all må rn ki _er_ _dei ke_ han neske jona sjona dei ere_ eske ona ane _gr _all lan st_ _av ste pe _med_ _ein _han _De dei_ tan ag no kt der _dei_ _an k_ år De _frid nas ni nl _ut fe ak rb ev _sl nga seg ut ol land da bl tten ge_ arb rs mo ande ame rette ad lik øy få eid bei kil I gru skil libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nr.lm000066400000000000000000000027141520214632600176470ustar00rootroot00000000000000_ e a l u n o k i h m w el o_ e_ t a_ b lo ku _l z s y g un an ng le wa _u la en um ba th lu we ul i_ kh ok _k _lo ak mu he lo_ _a lw ge nge ye al oku mun ny d nt zi elo uk ab ung ._ . nye p me si elw u_ lwa _e lok is ha tu ntu lun , ,_ lel elo_ unge mel gel _n ume ye_ ngel ph lung nye_ li ga v ntu_ on ho tu_ elwa _ku akh loku umel _lok gelo la_ nga _i ni yo ke ule hl nd ek ma aba _le am ban khe uny wan unt vu unye untu se ez I we_ wa_ _um _y be ut in _la vum hi muny kw no no_ ano_ ano _I nk akhe vume wano lwan iz _ng za _uk munt melw uth uku iv ele ivu ivum na at hu om zw _b em ath pha sivu zwe _o siv le_ _ul umu ka wen lelu elun ama eni _umu elu aban _uku _Isi ub kho _Is Isi kut Is umun ulel ne _ule Isiv ela c kuth f yo_ ulu nz ze ba_ il kum mb uz j ey sa hi_ az ezi e._ et onke ol lul nke yi e. ni_ onk hw _lom tsh ho_ ts ana omu sh eng thi lom eyo ya the ke_ na_ enz _ba ob omun dl ay eni_ eth any ala nke_ kwa bu weni O L ip nj _kum ant bant he_ iph _ab bo ele_ im ko ane lomu _kw malu alun _z het ang e,_ uh lwe alu ukh _O e, eli heth mal kul izw izwe ulul zwe_ kel thi_ as _Om es ela_ _Omu tha Om Omun kub da Omu khe_ ndl okut o._ isa len uhl tho zi_ kwe aka _am kuz hul ha_ hat ise hath o. us antu o, hla eyo_ _ez thu and ben _L alo o,_ kuh _nj ana_ _aba lek _ama anye lan _lel _nga ala_ lab lwa_ hwe amal _yi anga kho_ kuhl oba lule liz so khu _len ulek oba_ be_ eb W kun zo A uthi lob hol ik _kwa do alo_ ah lak q _s thet hlo _W ze_ uba thw he. he._ sa_ khe. mele libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/nso.lm000066400000000000000000000031301520214632600200200ustar00rootroot00000000000000_ a o e a_ l g o_ t e_ n k go le m š i _g b h _l go_ w tš _le _t _go le_ lo el _le_ _m y an _k _b d _y s ka ba _go_ ng di mo wa ok na la et r ya _d ka_ lo_ ma ba_ ya_ _s _ya_ _ya _ka _di p na_ to _tš _ka_ _mo elo g_ ng_ etš se we ga th bo ke _a on elo_ ol , ,_ _bo . ._ tok ša še ag it ho _ma šo u wa_ ang man _a_ _n _se tl tše re _ga gw oke la_ eg _ba ha ang_ kel ša_ okel kelo tho tša okelo kg kelo_ tokel toke at ele i_ gwe f tša_ ko ego dit em ab šh _na _dit og ho_ tšh ge _o _e ana al ob T ot hl _to šw _tok we_ ego_ ana_ _T tho_ še_ ye _o_ tše_ ne oko let ong ph olo _w _ye _e_ _man _ba_ _tša oba _mang ago mang _tša_ _tl tšw oba_ gob goba op goba_ en šo_ ir ut iš re_ letš ngw aba šha o. o._ _gob swa M sw tšo me _goba hab ago_ tla gwe_ di_ šhab _M tšha ane tšhab ito ts ela _tše ar ona itok mang_ _na_ ogo ngwe elet mo_ _toke eletš _kg he ga_ šhaba haba eo oth ik Tema _Te _Tema ak eman mana_ Teman ema _Tem Ma emana dito _dito mana _Ma ditok Tem Te no eo_ wan hu lok _p Man eb o, kgo _swa o,_ _Man _Mang _sw Mang Mang_ log lw ra om wane ong_ _f ao ola ela_ _ye_ olog _r ogo_ j ngwe_ set ye_ hi okol aba_ kolog bj okolo _di_ kolo _set kol hlo se_ otho or _th šwa a. eng _wa a, mm swan a._ am a,_ lel itoke etšo _wa_ eth otho_ ek fe tšo_ _ts ši haba_ _tla _swan tla_ net etše tokol toko logo ano _bj be mola _mola _mol etšw _tše_ mol ona_ _ga_ ologo in swane od oh šwe anet anetš netš pe _ke hut _se_ itš yo etšh il setšh _setš B etšha leg setš tšwe _B ohl kan ge_ ny du nag alo irel ire ti eba _ke_ ke_ mog rel netše tšwa wanet pha ao_ to_ are _ge gag pa _ge_ etšo_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ny.lm000066400000000000000000000030661520214632600176570ustar00rootroot00000000000000_ a n i u a_ o e l k m d t w o_ h s z i_ _k _m al p u_ r e_ y an li c _a _n wa nd en _l ku la un g di ndi ali ns na th _ku hu _nd ng ir _ndi wa_ lo nt nth se ye na_ ka ul ra pa yen thu nthu er nse ma _ndi_ di_ _al ndi_ _ali ra_ zi za _u mu se_ _w b nse_ ha M _p _c hu_ ik mo dw thu_ la_ nthu_ on _M kh ga iy _pa _wa am we unt unth it nga f _la unthu Mu ko _Mu . dz ._ fu ut ac _z _d in id ons za_ iye _mu ace ce _lo ci ne _ma idw yo ang _ka iyen kha pe liy liyen liye sa ens yense li_ yens ense iyens ala oy um zo ira ense_ aliy pa_ _aliy _o ene si aliye lu _pa_ ap ak ira_ ti tu ez era dwa da khal ulu we_ hal anga ts , ,_ ana uk dzi dwa_ iko era_ _wa_ yo_ _la_ ali_ _ali_ lo_ ch nga_ ga_ _ci wi hi mun chi onse oyo zik uf _um ri moy at nera ener oyo_ ner moyo_ munth munt ufu ni ko_ enera moyo _munt ce_ lu_ _mun ol ace_ yener yene ulu_ _mo tu_ me and onse_ dan ena_ Mut Mun fulu umo iri gw ful to kw _Munt ena Munth ka_ _umo _Mut ala_ ana_ _Mun ya Munt chito Mutu _Mutu _nchi utu _uf _uful _ufu nch anga_ _nch Mutu_ chit nchit nera_ hit nchi ufulu uful hito nc _nc iz re ito utu_ _dan kuk _umoy fun dwe _da umoyo so umoy ziko _an dzik wace _dzi to_ _dang kap dziko _dz dang danga ape _dzik wac dwe_ om iko_ ere nz _kap ed fulu_ hito_ ito_ po kapen apen pena _kape kape lir pen ti_ ip ba _za idwa apena pena_ ay kut tha of aye ayen ro mw _y os mu_ _wace _wac idwe ok ing ayene hala hala_ ofu khala lid te ofun _zo ziko_ op idwa_ mb _b mal _za_ _kut e._ e. amu idwe_ lidw o. o._ so_ _kuk eza_ _mu_ eza kwa ro_ nso_ lidwe v ki nso iro A lin mwa kul una ad _li zo_ edw una_ uti andi ati _mw libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/oc.lm000066400000000000000000000030041520214632600176220ustar00rootroot00000000000000_ e a s i n r t l o c d e_ a_ s_ _d u _l p on m de _de _p ta _a _e en er re la es de_ _de_ ci n_ _s t_ at nt na ,_ , as al ec io ' _la ion se _e_ me g li _a_ b h r_ ar _c la_ ns ra as_ ic cio cion pe lo qu q ent ac in rec so _la_ tat ti _lo rt es_ dr _pe am dre per ri v ch on_ _q _qu ech le co rech drech drec _per f _dr di _drec ca _dre ._ . men o_ it pa ot te un an ment aci ue nt_ que _co acion acio da na_ _t pr sa rs at_ el l_ son ma ia ona si ns_ _m ò is h_ _que amen ame ament ss cl _se ion_ id ue_ que_ _que_ ers nd ons l' _l' ch_ ech_ ta_ rech_ _r _pa è tr st _o tat_ os A tic _u ent_ _pr er_ cion_ _lo_ _f _d' d' lo_ res ita ni os_ rti _li à ota eg ar_ ment_ or _pers _re con ts las pers erso al_ _di sona rson _A erson ls ur rso perso rtic _un ls_ _so 'e cia rsona le_ ts_ T las_ _T au icl Ar _los_ To _los los _To cle _i rticl _Tot _Arti itat rà icle_ Art 'a cle_ _Art ticl _Ar los_ Tot be Arti icle ticle Artic _n ota_ om un_ i_ a,_ sen a, ga _con ro _las_ _las bl _in ne se_ ir to del sona_ ona_ _sa ats ct sse ions _del rta oc _per_ ats_ ser _en ut per_ nal nc _to gu ala Tota he _Tota Tota_ ert _o_ sa_ nta ida hes ica _pro pro ons_ iv nci j sta t,_ ions_ erta _si mi eches _ca che ins ches t, eche cions im com _ma reche ib tra _com _v en_ s,_ ali ches_ vi hes_ s._ s, ai ad s. dins tot _tot iber et _libe ibe bert em rtat egu _pas_ din ertat _lib est _D ibert lib _al liber dins_ _din pas ont _pas ber _se_ _dins libe berta pas_ D ins_ iá ol fo da_ enta ote _es lit á itat_ us _me tu als als_ ant ond una tats onal libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/om.lm000066400000000000000000000030261520214632600176400ustar00rootroot00000000000000a _ i u m n aa a_ t e o i_ k r s h b d aa_ y an am f n_ g uu ka ii l ma ee _k oo an_ ab u_ ni ta um ga sa ti at ir mm _h , ,_ _ka is _i mi ii_ _a ar q uu_ ha ba ni_ _m _f aan umm al fi ra da w mma rg in hu maa wa umma aan_ j _b tt c _q ._ . _fi na ' tti dh ch qa _fi_ fi_ mu saa _n a' mmaa ya ummaa ot yy _t iy kk _w _wa rga _y ad ti_ _qa oot iyy _mi irg maa_ la x raa dha un _qab qab in_ _d e_ chu isa su amu ak as hi a._ a. bi huu _mirg aba _mir akk mirg _g mn mir chuu tti_ kka kan kam ami N _is _ta amn att mni _N ac yaa Nam _kan akka isaa Na mni_ _Na _Nam ach yu o_ mmaa_ _bi amni_ _isa amni _kam kami yuu _kami yyu iyyu yyuu _isaa iyyuu ta' waa miy kamiy amiy miyy _ta' miyyu amiyy aat ata Namn _Namn saa_ Namni atti tii ota f_ achu _ni oo_ _ni_ achuu yuu_ s_ si kan_ _qaba fa _s yyuu_ oota _kan_ ee_ qaba xi _ak _akka _akk ok bu daa xii_ ama xii yo bxii_ ga_ irga haa bxi nd bx abxi abx mo bxii abxii _Q mirga Qabx Qa _Qabx nam yoo en ji irga_ _Qa rga_ Q Qab Qabxi tu _Qab atti_ ba. kaa du aba. nn uf ba._ - aba._ moo li go raa_ aas qaba. er _u dd sum rr _hi ka_ u, arga u,_ man es ke arg _hu kka_ _waa _ga akka_ ta_ a'e wal _yo ny isaa_ _ar _na _ke _wal 'e il ho _arga _yoo _ha taa uuf _arg ees _dh ada iin daa_ _e i, _waan _M rra eg _ta'e waan_ uf_ uuf_ M ta'e bs ani ud i,_ to waan irr hun _nam iin_ isu _hin nya hin ess _hin_ na_ ss summa _ba di und _hund hin_ hund _ho _hun summ irra ota_ _ma _j _ad ana eess tii_ een dhaa _irra aad moot ala _ee aman add taa_ _ir _eeg 'u _irr eeg goo se oota_ abu yook u._ ira uu, _hoj _sa u. chuu_ l- te oj is_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/pa.lm000066400000000000000000000062431520214632600176310ustar00rootroot00000000000000_ ਾ ਰ ਕ ੀ ਿ ੇ ਤ ਹ ਦ ਨ ਸ ੇ_ ੀ_ ਂ ਵ _ਹ ਂ_ ਮ ਲ ਆ _ਦ ਾ_ ੰ _ਵ _ਕ ਅ ਜ _ਸ _ਨ ਵਿ ੱ ਾਂ _ਵਿ ਪ ੋ ਤੇ ਤੇ_ ੂ ੁ _ਜ ਕ_ ਾਂ_ ਣ _ਮ ਦਾ _ਅ ਗ _ਆ _ਤ ੈ ਉ ਰ_ ਇ ਦੀ ੂੰ ਨੂੰ ਨੂ ਬ ਦਾ_ ਾਰ ਚ _ਉ ਸ_ ੰ_ ਨੂੰ_ ੂੰ_ _ਨੂੰ_ _ਨੂੰ _ਨੂ । ।_ _।_ _। ਹੈ _ਹੈ _ਇ ਿਆ ਰਾ ੈ_ _ਦਾ ਸ਼ ਦੀ_ _ਹੈ_ ਹੈ_ _ਦਾ_ ਕਾ ਅਤ ਜਾ ਨ_ _ਪ _ਜਾ ਟ ਖ ਧ ਣ_ ਦੇ _ਅਤ _ਦੀ ਤੀ ਲ_ ਅਤੇ ਅਤੇ_ _ਅਤੇ _ਅਤੇ_ ਤੀ_ ਕਿ _ਕਿ _ਦੀ_ ਤਾ ਵਿਚ _ਵਿਚ ਿਚ ਜ਼ ਨਾ ਹੱ ਕਤ ਕਰ _ਬ ਤ_ _ਹੱ _ਦੇ _ਤੇ _ਤੇ_ ੱਕ ੍ ਹੱਕ _ਹੱਕ ਦੇ_ ਚ_ ਆਂ _ਕਰ _ਰ ,_ ਿਸ , ਆਂ_ ਿਚ_ ਵਿਚ_ _ਵਿਚ_ ਿਅ ਹੋ ਾਨ ਹਾ ਅਕ ਿਅਕ ਰੀ ਭ _ਵਿਅ ਿਅਕਤੀ ਵਿਅ ਿਅਕਤ ਹੀ ਅਕਤ _ਦੇ_ ਕਤੀ ਅਕਤੀ _ਵਿਅਕ ਵਿਅਕਤ ਅਕਤੀ_ ਵਿਅਕ ਕਤੀ_ ਹੱਕ_ ੱਕ_ ਮਾ _ਹੱਕ_ ਰੇ ਆ_ _ਹੋ ਉਸ ੱਖ _ਉਸ ਆਪ ਏ ਾਰ_ ਰਨ ਿਕ ੋਂ ਲਾ ਵਾ ਕਾਰ ਮ_ _ਲ ੋਂ_ ਸੇ ਕਿਸ ਕਲ _ਕਿਸ ਆਰ ਈ ਰੀ_ _ਮੁ ਹਰ ਮੁ _ਆਪ _ਉਸ_ ਸ਼ਾ ੀਕ ਿਆ_ ਉਸ_ _ਆਰ _ਹਰ ਵੀ : :_ ਿਸੇ ਰਟ ਟੀ ੍ਰ ਾਸ _ਵੀ ਸੇ_ _ਵੀ_ ਕਿਸੇ _ਕਿਸੇ ਵੀ_ _ਇਸ ੀਕਲ: ਕਿਸੇ_ ਲ: ੀਕਲ:_ ਰਟੀ ਕਲ: ੀਕਲ ਹ_ ਟੀਕ ਟੀਕਲ _ਆਰਟ ਿਕਾ ਆਰਟੀਕ ਿਸੇ_ ਇਸ ਰਟੀਕਲ ਲ:_ ਆਰਟ ਕਲ:_ ਰਟੀਕ ਆਰਟੀ ਟੀਕਲ: _ਆਰਟੀ ਤਾ_ ੀਆ ਜ਼ਾ ੀਆਂ ੀਂ ੀਆਂ_ ਬਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਾਦ ਇਸ_ ਧਿ _ਇਸ_ ਜਿ _ਜਾਂ _ਕਰਨ ਪ੍ਰ ਆਪਣ ਈ_ ਮਨ _ਆਪਣ _ਪ੍ਰ _ਭ _ਪ੍ ਗਾ ਪ੍ ਪਣ ਾਵ ਾਮ ਹੀਂ_ ਸਾ ਏਗ ਦਿ ਿਕਾਰ ਰਨ_ ਹੀਂ ੀਂ_ ਾਲ _ਜਾਂ_ ਸਮ _ਅਧ ਅਧ ਜਾਂ_ ਭਾ ਦ_ _ਅਧਿਕ ਆਜ਼ਾ _ਰਾ ਆਜ਼ਾਦ _ਆਜ਼ਾਦ ਧਿਕਾਰ _ਸ਼ ਜ਼ਾਦ _ਅਧਿ _ਆਜ਼ _ਆਜ਼ਾ ਤੋਂ_ ਅਧਿਕ ਤੋ ਧਿਕਾ _ਸਮ ਆਜ਼ ਅਧਿਕਾ ਤੋਂ ਧਿਕ ਅਧਿ _ਤੋਂ_ ਰਤ _ਤੋਂ ਮੇ ਕਰਨ_ ਇਕ ਾਦੀ _ਤੋ ੁਲ ੇਕ ਤਰ ਾਹ _ਮਨ ਆਜ਼ਾਦੀ _ਇਕ ਨਿ ੁੱ ੁਰ ਮਿ ਜ਼ਾਦੀ _ਜਿ ਿਲ ਗਾ_ ਕੀ ਕੇ _ਸੁ ਸੁ ਖਿ _ਕਰਨ_ ਦੀਆਂ_ ਿ_ ਦੀਆਂ ਸਲ ਾਏ _ਹਾ ਦੀਆ ਾਰਾ ੇਕ_ ਖਿਆ ਹਰੇਕ ੀਤ ਰੇਕ _ਹਰੇ ਰੇਕ_ ਗੀ _ਹਰੇਕ ਰੇ_ ਹਰੇ ਹਰੇਕ_ ਨੁ _ਭਾ ਗੀ_ ਸੰ ਨਹੀਂ_ ਕਿ_ ਨਾ_ ਨਹ ੍ਹ ਾਇ ਹਾਸ _ਨਹੀ ਮਿਲ ਕੀਤ ਇਕ_ _ਮਿ ੰਦ ਨਹੀਂ _ਨਹੀਂ _ਨਹ _ਕੀਤ ਨਹੀ _ਕੀ ੁੱਖ _ਹਾਸਲ ਟਰ ਕਾਂ ਮਨੁ ਹਾਸਲ_ ਮਨੁੱਖ ਖਿਆ_ _ਸ਼ਾ ਸਕ ਹਾਸਲ ਾਸਲ_ ਏਗਾ ਲਕ _ਹਾਸ ਭਾਵ ਾਸਲ ਸਲ_ ਨੁੱਖ ਐ _ਇਕ_ ਨੁੱ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/pap.lm000066400000000000000000000030171520214632600200050ustar00rootroot00000000000000_ i a n e o r d c t u s _d l a_ o_ n_ p di on m i_ er na _di _p en di_ _di_ an _c b io de ci e_ re h ti y _t _de cu ta in ion _e ec y_ _n nt _y al _y_ ,_ , nan g cio an_ cion ri nan_ co r_ te ona li ra f so ad me _cu ac ic ib _s _na der rec ere _a u_ _l _r ch ho pa _e_ un rt cho ent to pe on_ recho echo erec ech erech rech ion_ _der lo dere _dere derec . ._ aci l_ ur na_ _pa da _m id ni acio acion _o lo_ ro _i _co es ia cion_ ta_ pr _pe or al_ cho_ _cu_ nd per cu_ ho_ ba is se rs sa echo_ ers v tr ns _per men ur_ om be tin nte st no in_ ar to_ _pr _ta ma _ti ment _h en_ son pers sona _pers pa_ ul _tin tic rso rsona rson un_ erso nc den am erson perso _pa_ si d_ _ta_ _li cia dad as ca ua _den rib ig A ad_ den_ pro tin_ rti _tin_ cul ba_ _nan _pro riba iba_ _riba iba T _T _den_ tad riba_ _rib _ri rtic _Tur_ _in sona_ _Tu _Tur Tu Tur_ ona_ ber do Tur nci _lib ida ibe _nan_ _A onan mo gu lib el ulo oc ulo_ it con ticul Arti culo_ libe mi Ar iculo iber icu onan_ icul rticu _libe culo Art _Art _Ar _Arti _re liber Artic ticu ual of no_ _f io_ ed po _of le k iv f_ _me rta _u nal ter of_ _of_ idad ie ente _un ot _b te_ ia_ ert hu _con em la _lo tu _hu ncia im tra nac erta _lo_ rtad berta ertad su ico dad_ enc ibert _com bert com um et enci a, _na_ a,_ o,_ _ca naci res o, ra_ iona er_ sa_ _un_ cl _so nacio nte_ era nto encia or_ _su bi he mp _ni at N cua onal ente_ do_ man ant ab idad_ nto_ ct ce tur nta amen end _en ament E _cua pu co_ ame ran mente pl uma ciona su_ ento ano uman hon cia_ _su_ gun_ so_ ico_ _N ng bo ons mento _a_ edi libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/pl.lm000066400000000000000000000065301520214632600176430ustar00rootroot00000000000000_ 31480 a 7945 i 7766 e 7462 o 6838 z 5104 n 5077 r 4178 w 4139 s 3596 c 3580 y 3569 t 3381 d 3027 k 2819 p 2639 m 2494 ie 2484 u 2016 l 1947 j 1932 ni 1930 e_ 1746 _p 1712 ł 1649 a_ 1496 o_ 1431 , 1368 ,_ 1366 b 1296 _w 1257 g 1249 i_ 1140 . 1118 _s 1045 ze 1041 ._ 1035 _n 997 nie 958 cz 956 rz 952 h 950 _z 933 ę 918 ow 911 ie_ 902 y_ 899 na 885 ch 871 po 864 pr 863 wi 851 st 847 ż 835 ą 832 an 814 ó 800 ra 778 zy 766 ia 726 za 718 _t 699 wa 692 ro 692 _d 683 _pr 675 ś 661 w_ 658 sz 652 _po 649 _o 628 m_ 613 li 613 dz 611 ki 611 en 609 mi 593 ta 571 ci 564 ej 562 nie_ 558 _m 553 _k 549 ar 543 go 541 _i 540 em 532 od 525 yc 520 ał 511 rze 508 do 504 eg 503 ko 502 ac 482 to 478 _na 467 _ni 467 h_ 466 ch_ 466 ć 465 ię 461 _b 458 on 458 u_ 458 zi 454 ka 450 er 448 sk 447 si 447 wy 444 te 437 ak 434 ę_ 431 _j 429 je 429 z_ 427 ny 422 aw 422 ne 420 ów 418 _w_ 415 _c 414 ego 412 prz 412 _r 410 al 407 ła 405 " 405 re 405 es 401 _nie 396 dzi 394 ty 389 j_ 380 ic 380 _prz 379 ad 367 ej_ 364 le 359 ć_ 358 ed 354 ych 346 _za 346 _do 344 zn 344 go_ 344 ani 343 _i_ 342 no 339 or 337 ło 336 tr 334 P 330 os 329 am 329 da 328 ec 327 ol 325 ą_ 325 by 322 ego_ 321 at 321 że 319 ym 317 wie 314 ł_ 312 - 310 na_ 309 _si 303 W 301 as 301 wo 300 pa 299 się 295 nia 293 owa 292 oś 286 _P 283 el 282 _się 279 ja 278 rzy 276 prze 276 _wy 275 ię_ 269 in 267 _- 267 de 267 kie 267 dn 264 ob 262 _u 261 ych_ 260 -_ 258 ez 257 _-_ 256 śc 255 ws 255 ści 254 em_ 253 _się_ 253 się_ 253 _nie_ 253 kt 252 ski 252 we 251 _g 251 _W 250 t_ 249 _prze 249 _je 248 aj 247 _a 247 że_ 246 _ż 244 ia_ 243 eni 241 om 240 la 240 k_ 235 mo 235 f 234 pi 232 is 231 cze 231 _z_ 230 ń 228 nt 227 ce 224 sta 221 ry 220 ma 219 cj 219 zie 218 ek 216 oc 213 dy 212 owi 208 sp 208 K 208 tó 205 _" 204 ud 203 S 202 ier 202 pra 202 czn 201 ys 200 nia_ 199 ją 198 _że 196 oz 194 N 192 zo 191 dzie 190 ku 190 ów_ 189 czy 189 _mi 188 _że_ 187 mie 186 do_ 186 iej 185 ym_ 185 _do_ 184 cy 184 _pa 183 ył 182 _na_ 181 zy_ 181 ew 180 _l 180 _cz 178 _by 178 ru 177 to_ 175 ąc 175 _wi 175 ln 174 _K 171 ok 170 ot 170 raw 169 nych 168 nyc 168 az 168 ik 167 bi 167 i,_ 166 i, 166 _te 165 tu 163 wan 163 et 162 J 162 ór 161 cie 160 _od 160 ba 160 oj 159 ośc 158 ił 158 _ro 158 og 158 mu 158 A 158 ości 158 d_ 157 tw 156 io 155 gr 155 _J 155 _N 155 _to 155 us 155 ż_ 154 ać 154 ach 154 yd 153 _kt 153 _ko 152 _st 152 pow 151 yt 150 kr 149 _S 149 ał_ 149 ak_ 149 li_ 148 T 148 ur 148 sa 148 op 147 yw 147 ent 147 bo 146 _sp 145 O 145 a,_ 144 a, 144 iem 144 któ 143 praw 143 wn 142 tór 142 ią 141 ły 141 zu 141 dni 140 im 139 icz 139 ró 139 łe 138 któr 137 my 137 est 136 awi 135 przy 134 nych_ 134 e,_ 132 e, 132 ki_ 132 pro 131 _któ 131 _któr 131 _przy 130 _ja 129 szy 127 iał 127 Po 127 ania 127 M 126 ze_ 125 ne_ 125 ńs 124 _ty 124 sze 124 aż 124 nn 124 pod 124 ać_ 122 B 122 za_ 122 cza 122 ło_ 122 Z 122 _to_ 121 iu 120 zc 119 esz 119 skie 118 i. 118 _ka 117 so 117 trz 117 oż 116 ieg 116 nik 116 ga 116 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/plt.lm000066400000000000000000000030261520214632600200240ustar00rootroot00000000000000a _ n i y o y_ a_ an na r m ny h e t ny_ na_ ana s ra f _a _n l ha - k _f am in o_ z ana_ _ny _ny_ d fa on ' ah n' ar _m v ia ka _h sy mi sy_ aha N re 'ny n'n n'ny A 'n 'ny_ n'ny_ tr b _i lo p en _fa _s _t tra fi za any ts ir han ma nan ara it . ._ ra_ ol la to sa _am n- al dr ami _fi mb in' I oa ta ka_ olo lon min amin _ma anan iz et hi _sy_ _sy _na eh tra_ j _ami ak IN _ha any_ az he _amin min' va amin' ina ri at ona iza in'n F _F in'ny _mi zo pi aka _na_ ian ,_ nd di fan , hana af ai no si ba reh min'n an' etr ho etra het -_ a- ire fah olon _o ina_ _ts ay mp mba _olo _ol faha man zan _ar is ik _iz ndr an- lona _hi _z H ehe ao hetr ira ehetr rehe rehet ehet hetra a. ona_ ahan _olon afa _an a._ _d as ay_ ren ran dia m- om y. y._ ena _man _fan ot _iza an'n iana M amp ala zo_ an'ny amb el ko _k be ika er AN tan _di NY Y_ tsy etra_ _az _r ne a, Y hana_ -d av ov a,_ tsy_ lona_ _A NY_ zany jo rin aka_ nan- nt D _M anan- nana ia_ rana amba n-jo_ INY_ izan _ANDI NDIN NINY_ -jo _zo _AND ND NIN DI ININY -jo_ NI FA NINY _v rana_ ni jo_ DINI INI n-j INY NDI DIN AND _FA -j HA NDINI ANDIN _dia dia_ n-jo DININ -p _AN ININ _dia_ ANDI an-jo FAHA izany AHA- zy AHA-_ ry AHA vo and A- an-j HA-_ _FAH AH FAH A-_ fana ry_ FAHA- iren HA- _FAHA -dr ok _tsy ahana nan-j eo mana nen _tsy_ dre haf hafa ao_ ih rah raha _fah mpi ena_ so ja _han ro dreh enen omb rene irene eo_ ene iv _fana elo aran renen oan ho_ am- rai _mana on- ve lon- _faha n-d olon- m-p _ho 'i ant iny arana nana_ azo itr _ara dra drehe pa nena n-dr ava asa tsa zy_ tsi ny. ra- ny._ n-dre _ka libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/pt.lm000066400000000000000000000066131520214632600176550ustar00rootroot00000000000000_ 35328 a 10423 e 10132 o 8919 s 6795 r 6033 i 5443 n 4588 d 4531 t 4217 m 3476 u 3404 o_ 3240 a_ 3029 e_ 2879 c 2756 s_ 2461 _d 2379 l 2307 p 2242 _a 1753 de 1751 , 1660 ,_ 1658 _e 1454 es 1447 os 1412 ra 1343 _p 1328 nt 1302 _de 1248 do 1215 en 1176 re 1150 as 1123 v 1115 m_ 1113 de_ 1096 er 1082 g 1053 _c 1047 da 1008 co 986 os_ 975 te 974 ar 950 or 943 q 938 qu 938 _s 908 ta 902 _de_ 901 _o 858 se 841 ue 831 to 799 ad 777 . 761 que 752 em 751 an 748 f 746 r_ 745 b 732 st 718 is 716 al 712 _qu 706 _q 706 in 701 as_ 696 ã 695 do_ 685 ent 678 ão 677 _n 671 _co 660 _a_ 654 _m 646 on 645 ç 624 ri 623 _que 619 ma 602 po 581 ia 580 ão_ 575 ._ 573 na 572 me 564 ro 554 _t 544 pa 533 da_ 528 h 523 ue_ 515 ca 511 que_ 509 nte 503 no 499 tr 498 am 496 em_ 491 _que_ 487 _se 485 om 471 io 460 _do 459 ti 448 ci 445 _da 444 nd 442 ei 435 ra_ 435 pr 427 _r 423 _e_ 420 _f 420 ss 412 es_ 412 el 407 id 406 _o_ 399 _pa 390 um 379 pe 378 _po 376 la 374 ir 371 á 371 ic 362 di 362 li 359 é 359 _re 353 ve 353 mo 350 s, 349 s,_ 349 ou 347 com 340 sa 338 si 338 men 337 rt 331 _i 330 con 330 o, 327 _da_ 326 o,_ 326 se_ 325 _com 325 ado 323 to_ 322 ai 322 it 320 A 319 ec 316 dos 316 _em 312 ção 310 aç 310 çã 310 ara 305 so 299 tu 299 res 297 im 296 _pr 295 mi 293 ua 292 nto 291 ment 290 í 290 par 288 _do_ 287 ce 286 est 286 u_ 284 ente 284 S 278 l_ 278 _u 278 " 276 ni 276 z 274 sta 273 nc 272 _em_ 270 P 269 ção_ 267 _v 267 at 267 dos_ 266 _es 262 « 259 _« 259 te_ 258 » 257 va 255 le 252 ur 252 _um 252 vi 251 _par 250 a, 247 a,_ 247 _con 247 ant 242 lo 240 ia_ 240 gu 237 ar_ 235 ac 235 e,_ 234 e, 234 no_ 232 eg 232 il 232 ns 232 er_ 231 _ma 230 por 230 _in 228 _l 226 ó 225 ont 224 _no 223 _P 222 tra 220 E 219 ida 218 is_ 217 ol 216 açã 215 ter 215 ação 215 _A 211 un 211 - 210 _te 210 or_ 209 ma_ 208 _pe 208 ara_ 208 C 206 ist 202 para 202 nta 201 ais 201 ut 198 nte_ 198 j 197 dad 196 _na 195 am_ 195 ade 193 ica 191 x 190 al_ 189 O 188 des 187 _para 187 ada 187 nh 186 _se_ 186 mp 185 ndo 184 R 183 _por 181 ação_ 181 para_ 179 eir 177 ui 177 vo 177 ou_ 177 ta_ 177 M 176 ria 175 tos 175 rr 174 D 174 io_ 174 br 174 _di 173 õ 173 õe 173 fo 173 I 172 ões 172 _C 171 mo_ 171 ov 170 pro 169 _os_ 169 _os 169 das 167 iv 166 uma 165 gr 165 su 164 fi 164 um_ 162 na_ 162 ga 162 ais_ 161 _S 161 lh 159 ort 159 cia 158 .. 157 _est 156 cont 156 ig 155 á_ 154 ran 154 ça 154 om_ 153 _en 152 dade 152 _as 152 ho 152 ntr 151 nto_ 151 fe 150 N 149 das_ 149 uma_ 149 ess 149 é_ 148 ndo_ 147 ob 147 »_ 147 ul 146 ente_ 146 go 146 ento 144 ver 144 _des 144 gi 144 ha 142 cu 142 idad 142 av 141 ões_ 141 _pro 141 ura 141 ap 139 _com_ 139 _ca 139 com_ 139 ao 139 ne 138 od 138 _" 137 _M 137 pre 137 ras 136 _me 136 _ao 136 _no_ 134 oc 134 str 133 tes 133 _b 133 and 133 _g 133 ro_ 133 omo 133 _dos 132 _fo 132 _dos_ 132 rn 132 mento 131 ito 131 ev 131 rio 130 ass 130 eu 130 be 128 os, 128 os,_ 128 sp 127 _uma 127 ep 126 tad 125 s. 125 _uma_ 125 _E 125 idade 124 _um_ 124 nã 124 não 124 ct 123 ram 123 ado_ 123 ela 123 omo_ 121 iz 121 _an 121 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/quh.lm000066400000000000000000000030751520214632600200260ustar00rootroot00000000000000a _ n i u k s an y t j p l a_ h m ta c na r ma q ay aj ch ka ku _k pa un j_ qa ll la _ka pi as lla in is o n_ ni , ,_ e y_ una ha w man at aj_ ap nt ri sq nta _m sqa ta_ cha _r ac iy s_ wa ay_ ti nk ant hu anta pis nan ana ach na_ _a paj _c _ma uy oj im _t an_ is_ ar _p np pis_ ima asqa asq _ch yoj yo api _l aw qan chu us ank kun i_ anp yn kuna _j nku ata kuy . ._ ik yni jt ati sqan nin am a, sa ' a,_ iyo manta _ll mant iyoj taj uk anku _at qa_ ina chay _ati hay npa hi sp tu _lla jta nta_ kay anpa ak ru ama _ri al may _u apis niy ya npaj _ru anpaj niyo llap niyoj lap in_ nanpa pu nanp ajt uku _q spa ra chi taj_ awa oj_ aku yoj_ apis_ unan wan ajta tiy rim _cha rima ukuy kay_ _rim _rima asqan _man anta_ lapi llapi ana_ illa u_ ji ill il laj _atiy si lajta yt _kay yta _chay lajt atiy _ji ari _w _y uj kan yk _kan _mana mana anan _i _wa j, ia _llaj llaj iyn all jin llajt tiyni _jina iyni tiyn acha j,_ _tu _jin jina 'a tuk atiyn tuku achu hus _tuku run _tuk ki uy_ iku runa _runa tukuy kuy_ _run nc _im _ima _s ip iyoj_ pi_ _uj yniy lan isq asp yniyo on ukuy_ mana_ paj_ aspa llan hun kunan ayk nma mas _qh up nm imay wan_ _kay_ mu qh sn sni nman una_ may_ aman sqa_ aj, jlla rimay jl aj,_ jll lapis nq isqa yku )_ _( nank ) ( ci akun (_ imay_ _) ka_ tap tia asi _ti _)_ ynin _(_ nch mun es nanku awan a. _mu _tia iyniy _ya a._ nqa kaj ipi ta, nka alla k' apa akuna chus ta,_ qe kas ayku pip sk ataj _mun apu ur yq uc _kas _muna ej re muna ipis kh illap kaws aws paj, _pa um pa_ kaw anma _kaw awsa paj,_ wsa _kaj anm _kaws ska ws ayq kawsa snin aq yta_ k'a ian unk ku_ achi npi pun anman libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/qul.lm000066400000000000000000000031611520214632600200260ustar00rootroot00000000000000a _ n i u k y an p t s na a_ j h l m ma q , ,_ ay c ch ta ku pi in un r qa ka pa _k man n_ _ka aj is ha ana una w pis _m ll ya an_ uy ap la as ti ac wa ’ ach ak _ma at cha na_ iy ta_ a, nan a,_ _j _a lla nt hi _t qa_ aq n, n,_ kuy chi am ni kun nta aqa ar ama ik y_ j_ s_ _p kuna ina api aw is_ pis_ ant sq _r sqa k’ anta _man uk ji aku hu np . yan ri ._ al _c anan _q yk yt _ch ru i_ yta aj_ jina _ji mana e achi jin tiy _mana _jin sp _jina ’a sa ata yku _ru yn iya tiya uku hay all mant man_ spa _tiya _tiy nin manta _ti jt nk ra chay paj ukuy ana_ _run kana runa _at yni _runa kan ati chu run tin _kan _ati ’i iyan apis s,_ s, pis,_ is,_ is, _kana tiyan an, pis, uy_ ajt _l an,_ ip _y kuy_ ayk asqa jta kanan asq awa _w ipi im ajta li qh ayku wan ynin _cha _wa _s pi_ _u R ima ukuy_ _atin atin _qh o _i jp ipis _chay anp mana_ _R il tu nan_ aqa_ may yta_ tap ank _ll uj k_ qa, acha _Ra Ra taj kama nta_ Rak ak’ _Rak _Rak’ kam npa qa,_ _lla Rak’ tapi ’ik pip ari ak’i in_ k’i ak’ik k’a Rak’i k’ik_ k’ik pu ’ik_ _ya nman nma nm us ik_ _pa ayn mac apa ayt lan mach pa_ aman pipi anan_ pipis u_ amac iku amach ayta yan, nch machi yan,_ T asp yu nc _pi yp lajt si alla _kaw lajta laj _kam aspa qha _kama ay_ iyan, kaw nku _may akun kamac ayni tapis _qha una_ has jina_ j, anpa _tu nap tuk nanp qe tuku tukuy jpi ina_ npi _T akuna unan ataj ray _tuk anta_ _tuku _sa j,_ t’ jpis uya taj_ Tuk yl npaj _kaws ij Tu llan Tukuy awsa Tuku aws qo apis_ kawsa aynin wsa ykuna ykun kaws ja ws kus _Tuku ia chiy in,_ anpaj in, _Tuk hiy _Tu _ja inp kunan nanpa ypi ataj_ amant runa_ ta, ipis_ kay ki ta,_ qan ara sqan yq naqa aj, libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/quz.lm000066400000000000000000000030011520214632600200350ustar00rootroot00000000000000a _ n i u an s p q k na y pa t l m c h a_ un ch as r ta aq ay una ku ma , ,_ in n_ " qa ka _k ap nan ha _ka ana cha apa pas la ll _r an_ ac j o e . ._ A N w nt sq man sqa wa ru I at _a pi _ru _" kun run i_ lla _m ach runa Q _run np _runa mi _j uy ak kuna paq is ti s_ y_ q_ anan nta K hi npa nc us nch chi ni ya _p aku anp "_ _l ta_ pa_ na_ anpa am aq_ sa ant ri as_ hay H ' _ll taq sp a,_ al pas_ _y a, _ma ama asqa _lla asq im acha unan ay_ _ch hu _c nk qan tin chay ar U chu nan_ anta sqan apas ip kuy lap _s mi_ Y S C KA yt qa_ lapa yta s, on ata si _t in_ wan s,_ spa ima ik N_ npaq apa_ nanp _w all akun d mana anpaq nanpa qm as,_ pas,_ li ipa pas, as, his au nin qmi ju ina aqm n,_ aqmi _wa E Ñ lapa_ n, qt _Ñ _ya chis IQEN ci QEN_ anch EN_ ÑI mu _ÑIQ ÑIQE )_ _ÑI IQ (_ ) ( _) _ÑIQE IQEN_ _(_ anc ÑIQ EN QEN ÑIQEN _)_ _( IQE CH nap QE _ju aus akuna nm yk 'a ausa usa ipas kausa yp pan _kau _ja kaus _kaus kau A_ ja a" nak _kan UN unaq aqt _q aqa iku _cha kan naq aqmi_ tu qmi_ _man L nchi napa yn ñ nku ank uk kus yku O ati naku qta _mana taqm kunan ayta achi taqmi ayt oq kam isq ayn nchis isqa unap may uku _L lin apas_ asqan ;_ lli ayk yu llin ; aci ra IS aqta Q_ nta_ ur kama alli _ati _al a"_ io allin qa, kay _alli _pi ki _pa _all una_ qa,_ _ri _at iy Ll Lla ncha CHUN kanan HUN npas pipas _K UNK KA_ NKA_ CHU UNKA_ ananp re pip CHUNK HU _kama qp NKA _Ll _kana _Lla ion pi_ kana _mu _kam HUNKA ataq AY NK UNKA OQ ayku HUNK yach yac pipa _yac mana_ chan Llap ana_ _Llap _C an,_ _yach han qpa yacha Llapa a. a._ yni libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/rm.lm000066400000000000000000000060551520214632600176500ustar00rootroot00000000000000_ 10888 a 3490 e 2268 i 2196 s 2169 n 1961 t 1555 r 1510 l 1281 u 1249 a_ 1155 c 1060 d 954 o 815 s_ 744 g 726 m 686 h 620 p 617 n_ 559 v 493 _s 480 er 476 ch 469 _d 457 in 455 da 418 _c 404 r_ 388 _e 377 . 358 _p 340 as 333 l_ 328 , 327 ._ 320 _i 320 ,_ 315 la 313 en 312 sc 310 an 301 ta 300 _da 285 f 282 _t 268 _a 262 nt 259 _m 252 un 248 ra 247 i_ 247 na 245 ma 245 ia 241 ar 234 sch 228 b 228 da_ 217 es 214 ai 213 st 212 ' 209 e_ 208 as_ 208 er_ 200 t_ 199 re 199 _l 195 al 193 _n 193 el 192 tg 192 te 188 z 187 ha 180 _f 180 sa 174 _da_ 172 ve 169 ei 168 _v 165 at 165 ss 161 is 161 _ch 161 on 160 la_ 158 cu 158 ad 158 he 156 in_ 147 va 147 _in 146 gl 145 ns 141 ur 140 ü 140 u_ 138 ts 138 pe 136 li 134 gi 133 et 133 de 132 ig 132 or 130 ti 129 il 127 d_ 126 che 123 ut 122 us 122 cha 121 di 120 ia_ 120 _b 118 _la 117 na_ 116 ain 115 per 115 to 115 _cu 113 _sc 112 se 111 ls 109 - 108 iu 108 ca 107 si 104 ir 102 rt 102 ie 102 _g 102 un_ 102 nd 101 av 101 ni 100 q 99 au 97 ls_ 97 ll 96 qu 96 _pe 96 le 96 rs 95 pa 95 ri 95 _ma 94 _per 93 am 93 eg 92 _r 92 gn 92 me 92 pi 91 an_ 91 en_ 91 ga 91 ent 90 hi 90 _e_ 90 it 89 ta_ 88 ter 87 ns_ 86 iv 86 igl 86 a. 85 em 85 I 85 chi 84 _en 84 int 84 ue 83 su 82 tt 82 a, 82 a,_ 82 o_ 82 _ve 82 a._ 82 _q 81 _qu 80 ge 80 " 80 _la_ 80 ar_ 80 vi 79 gl_ 79 tu 78 ng 78 ro 76 mi 76 sta 75 ed 75 lla 74 ei_ 73 _o 73 ic 73 el_ 73 _il 73 _in_ 72 g_ 72 pr 71 nu 70 ina 70 _h 69 scha 68 mai 68 pl 68 il_ 68 os 68 ha_ 68 be 67 uo 67 cun 67 ra_ 67 _pa 65 ts_ 64 s. 64 co 64 _u 64 fi 64 _I 63 sa_ 63 s._ 63 _re 62 ün 62 _nu 62 ? 62 S 62 _se 61 no 61 nt_ 61 E 61 tr 61 mp 60 igl_ 60 _su 60 _st 60 ess 60 im 60 zi 59 ?_ 59 nc 59 _E 58 _- 58 _cun 58 _te 58 _sa 58 ant 58 main 58 eu 57 ssa 57 -_ 57 iun 57 _-_ 57 aint 56 op 56 al_ 56 dal 56 j 56 ama 55 _tg 55 ua 55 M 55 per_ 55 tsc 54 nta 54 tsch 54 um 54 fa 54 za 54 _di 54 pia 54 _per_ 54 T 54 _M 53 ne 53 era 53 A 53 que 53 _dal 53 cr 53 _de 53 lla_ 53 _che 52 h' 52 _me 51 ot 51 _pr 51 _pl 51 _sch 51 ch' 50 _S 50 opi 50 ou 50 tta 50 mo 50 ada 50 ba 50 _an 49 top 49 id 49 è 49 he_ 49 C 49 va_ 49 uto 49 ins 48 topi 48 L 48 ir_ 48 ist 48 c_ 48 _il_ 48 P 48 ss_ 48 ag 47 _no 47 res 47 las 47 _vi 46 s, 46 schi 46 _en_ 46 tg_ 46 s,_ 46 _si 46 _que 45 _T 45 az 45 'i 45 cun_ 44 _fa 44 _mi 44 utop 44 utopi 44 sche 44 _C 44 ur_ 44 tge 44 po 44 es_ 44 x 44 nz 44 _L 44 _cun_ 44 man 44 _ch' 43 _fi 43 pu 43 ell 43 opia 43 _igl 43 _ig 43 sp 43 topia 43 ava 42 egn 42 che_ 42 on_ 42 ci 42 _P 42 ev 42 ond 41 _" 41 à 41 us_ 41 _ha 41 D 40 _co 40 etg 40 'e 40 las_ 40 est 40 ura 40 uel 39 ed_ 39 vo 39 gia 39 bu 39 mu 39 nn 39 gli 39 _A 39 lu 39 cha_ 39 ul 38 mal 38 _ün 38 ina_ 38 _bu 38 _ca 38 _ü 38 uc 38 nts 38 tra 38 _tu 37 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ro.lm000066400000000000000000000063411520214632600176500ustar00rootroot00000000000000_ 20674 a 6376 e 5815 i 5746 t 3396 r 3280 n 3103 u 2835 s 2611 c 2582 e_ 2235 l 2224 o 2149 a_ 1974 d 1629 m 1528 p 1410 i_ 1358 in 1308 _c 1167 _s 1118 _d 999 re 905 ar 898 , 791 ,_ 786 _p 785 de 771 _a 754 te 687 _i 667 at 654 ti 645 ca 639 n_ 630 ta 617 si 614 _de 609 f 606 st 583 ri 581 u_ 567 nt 553 . 542 ra 540 _m 534 g 528 v 516 ul 516 de_ 513 _in 503 b 492 _de_ 474 ._ 472 le 459 l_ 444 un 443 _si 440 es 437 tr 426 ea 420 t_ 412 ce 412 ma 407 cu 402 er 398 _ca 397 si_ 388 _f 387 _l 383 z 382 la 381 ne 370 sa 364 as 360 _e 357 in_ 356 an 352 it 351 te_ 346 or 345 el 345 ci 339 _si_ 333 _n 330 are 324 pe 319 re_ 317 al 310 _t 309 se 304 ic 295 ie 290 _u 290 ul_ 290 ni 289 int 285 _o 280 en 279 ta_ 279 ur 261 pa 256 co 255 _pe 254 ia 252 mi 251 pr 249 _ma 249 oa 249 me 246 lu 246 li 241 im 238 _in_ 237 da 237 na 237 _sa 235 ac 234 - 234 ii 232 est 231 r_ 231 h 230 _cu 230 le_ 229 ai 229 ca_ 227 il 226 ru 223 sc 223 _v 221 nu 220 tu 220 _un 220 nd 220 di 219 are_ 216 to 215 am 214 on 213 o_ 208 is 208 sa_ 203 la_ 200 _b 200 ste 195 et 194 ec 191 _r 186 car 185 ui 180 un_ 179 lo 178 cu_ 177 ei 176 e, 175 e,_ 175 pe_ 171 m_ 167 _la 166 a, 165 a,_ 164 _ce 164 rt 163 _co 163 ent 162 ro 162 ele 162 _pe_ 160 po 160 ea_ 159 " 158 ntr 158 _cu_ 158 _pr 157 ut 157 nc 156 ata 155 care 154 um 153 au 151 va 151 _o_ 150 _car 150 ii_ 145 ind 145 _un_ 144 os 144 ad 141 _la_ 140 I 140 este 138 ste_ 138 care_ 138 ir 137 ga 136 ap 136 ol 136 ra_ 136 _di 134 D 134 _care 133 se_ 133 om 133 ara 133 ati 133 fi 133 _sa_ 131 zi 130 vi 130 _ca_ 129 _se 128 _nu 128 ai_ 127 ch 127 pi 124 ve 123 fa 122 ot 121 _a_ 120 este_ 120 du 119 ine 119 s_ 118 fo 118 _ci 118 ui_ 118 ba 118 i, 117 i,_ 116 ne_ 115 us 115 _g 115 a. 115 fe 114 A 114 pu 114 ce_ 113 ar_ 113 _pa 113 oc 112 sta 112 lui 112 ns 112 em 112 ' 112 oar 112 din 111 iu 111 _int 111 ate 111 mu 111 hi 110 ele_ 110 mp 109 _D 109 S 109 sti 108 bi 108 ata_ 107 ti_ 107 tra 107 C 107 c_ 106 tre 106 _al 105 rea 105 mai 105 j 104 a._ 104 gi 104 e. 103 d_ 103 _fa 103 E 102 mo 102 at_ 101 _e_ 101 nte 101 lt 101 sp 101 za 100 mai_ 100 su 99 na_ 98 tat 97 sin 97 ez 96 tru 96 e._ 96 ie_ 96 ia_ 96 _re 96 tul 96 _fo 96 ina 95 art 95 _C 95 no 95 nu_ 94 _es 94 _po 94 cr 94 inc 93 _da 92 _mai 92 lui_ 92 _din 92 _est 92 pre 91 _mai_ 91 io 91 chi 91 ge 90 pri 90 eu 90 uri 90 az 90 _nu_ 89 _me 89 ct 89 au_ 88 esc 88 ev 88 ei_ 88 min 87 ace 87 op 86 ng 86 ici 86 _lu 85 ari 85 _mi 84 ita 84 _S 84 _tr 84 ere 83 or_ 83 ast 83 ist 83 nt_ 83 _se_ 82 ou 82 tin 82 intr 82 con 82 do 81 _fi 81 str 81 am_ 80 rat 80 ru_ 80 ri_ 80 par 80 oi 80 uc 79 ze 79 pl 79 res 78 _ac 77 ulu 77 din_ 76 va_ 76 ada 76 ului 75 _con 75 id 75 inte 74 ile 73 cit 73 _din_ 73 lor 73 _" 72 ig 72 rin 72 da_ 72 _st 72 -_ 71 _- 71 it_ 71 ani 71 nd_ 71 ci_ 70 ag 70 eri 70 i. 70 tru_ 70 _ne 70 rm 70 P 69 _este 69 nta 69 bu 69 une 69 ma_ 69 nti 69 imp 68 _-_ 68 iv 68 ind_ 68 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ru.lm000066400000000000000000000100621520214632600176510ustar00rootroot00000000000000_ 76249 о 19732 е 16714 а 14389 и 13942 т 13160 н 12444 с 9867 р 8461 в 7895 л 7330 к 6498 м 5935 . 5725 у 5287 д 5019 п 4877 я 4083 , 3899 ,_ 3878 ы 3656 ь 3376 и_ 3167 _п 3144 е_ 3135 о_ 3098 - 3019 з 2983 _в 2952 ._ 2930 _с 2919 ч 2887 г 2876 б 2797 ст 2672 _н 2631 то 2585 .. 2407 _и 2316 но 2300 -_ 2294 й 2281 а_ 2249 на 2057 я_ 2029 ов 1981 ни 1950 _т 1944 х 1874 ен 1856 _о 1774 ... 1744 ра 1709 не 1685 по 1636 _- 1625 ко 1616 те 1595 ро 1584 _к 1558 _-_ 1531 й_ 1521 ет 1518 ж 1509 _и_ 1454 та 1433 ан 1419 ер 1396 от 1389 ь_ 1381 го 1375 ал 1370 _по 1364 ре 1345 ка 1338 пр 1337 ва 1329 ти 1306 ли 1300 _д 1297 _м 1290 ес 1284 во 1271 че 1256 ор 1245 .... 1232 ть 1219 ос 1212 ш 1192 ю 1187 в_ 1168 ..... 1167 он 1147 ак 1144 ц 1109 ог 1101 ло 1099 т_ 1093 ри 1076 м_ 1074 _пр 1063 ол 1062 ль 1045 _не 1034 ел 1029 _б 1026 ин 1000 од 998 ом 996 ме 993 ы_ 975 ве 968 ск 968 _на 966 де 946 ны 943 _р 931 _ч 923 ат 913 ем 910 у_ 907 за 898 х_ 898 ле 889 то_ 881 ит 878 ой 875 се 862 _в_ 833 _з 816 ки 816 тр 807 " 786 ть_ 769 ед 767 не_ 762 ся 754 ла 748 об 747 мо 741 да 730 го_ 715 к_ 713 ис 711 _у 702 ой_ 697 ил 694 ма 692 нн 687 до 662 ас 660 ам 656 ия 649 же 646 аз 638 со 629 на_ 619 _г 615 ми 612 _а 610 э 609 вс 608 .._ 605 вы 604 ого 604 им 604 _ко 600 ав 597 сл 594 ие 593 _не_ 589 _е 587 _те 583 ту 583 ич 583 ру 575 ост 571 щ 571 л_ 570 _э 569 _я 559 А 556 ени 544 из 540 ек 536 ова 533 ф 525 : 519 В 513 ани 511 _вс 510 ий 510 Н 508 _ка 508 ! 503 ? 501 ди 498 ли_ 489 П 488 про 486 _ра 485 си 484 ир 484 _ст 484 ьн 484 льн 484 :_ 484 ся_ 480 _за 477 бо 470 _л 469 ..._ 465 бы 464 их 464 И 462 ег 461 тв 459 ния 458 ят 454 чт 454 эт 445 чес 442 _то 442 ия_ 441 ик 440 ви 437 ак_ 436 ста 436 ого_ 435 _В 434 иче 433 ци 431 что 431 ых 429 _эт 429 С 425 _чт 424 _А 424 ю_ 423 пе 422 ня 422 _что 422 ля 419 все 418 ду 418 еск 415 нт 413 как 411 сто 411 _вы 409 ну 408 тс 406 н_ 406 _П 401 М 401 но_ 399 _про 398 _. 397 ров 396 це 396 кт 394 ест 394 _" 393 ше 393 с_ 392 _от 392 О 391 _на_ 391 ред 391 ческ 390 о- 390 ван 388 а, 385 ад 384 ая 384 _я_ 383 а,_ 383 ты 383 ?_ 383 _об 380 _все 380 _та 378 _как 376 хо 375 так 375 аль 374 ож 373 ых_ 372 ово 372 ив 371 _во 369 му 369 _Н 369 ей 368 пре 368 зн 366 ичес 365 пи 365 его 362 _со 360 ое 360 !_ 360 ать 360 сти 358 их_ 358 тн 358 мен 358 тся 356 ие_ 356 ическ 354 бе 352 _бы 352 стр 349 ку 349 _мо 348 ет_ 348 Т 346 _ме 344 ев 344 при 343 чи 342 мн 341 ния_ 339 ар 338 нно 337 ован 334 кс 334 ур 328 _че 328 оль 328 ут 327 что_ 324 ом_ 323 оп 323 рм 322 А_ 322 _что_ 322 это 322 оч 321 о,_ 320 о, 320 ско 319 кон 319 лов 318 ый 318 ус 317 от_ 316 иро 315 ств 314 и, 314 ий_ 313 сс 313 и,_ 313 том 312 ае 312 енн 311 ез 311 ной 311 _это 310 К 309 са 309 раз 309 еп 309 _до 308 оло 308 сть 308 уд 307 дел 307 _И 305 аб 305 сь 303 альн 302 ок 300 ски 300 ных 300 _при 298 ча 297 _ж 297 е, 297 е,_ 297 _А_ 296 _ни 296 _._ 295 тся_ 295 ии 294 зна 293 я, 292 я,_ 292 _пре 291 _С 290 ной_ 290 ая_ 288 _О 288 али 286 же_ 285 сп 285 ист 285 ных_ 285 з_ 283 _М 283 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/rue.lm000066400000000000000000000042471520214632600200260ustar00rootroot00000000000000_ о а т в р н ы е і с д к м л у п и з б я ї а_ о_ ь _с г _в _п х _д ,_ , ч ст ь_ й ть ро ов . ._ ко ть_ на м_ ж _н ны _з й_ ы_ ш х_ і_ ер но до є ц ос _к тр ра вы ва ре _на ат е_ в_ _а ом _м я_ є_ у_ ый ма ве _о _і го та ых _до во ый_ _р ю ор на_ ли то и_ от об пр мі _і_ ав ых_ _ст по ах ча ів го_ _т _є ым _на_ нї ан од _г ба _б стр к_ шы ры ач _пр _ч _ко _ве ло ать ты ен ас ал ам ри ка _є_ ать_ ня ог _вы _ро ї_ ла ит ыр ар з_ ё ере _стр ле ок ти ный за ут ся ел _в_ дов ду ол дн да кы зд _по па аз чі _а_ но_ ик _за їз _л ный_ ку зн гн рос ін час ым_ пі ого ова де ня_ при нїз нїзд кі їзд тро те бач ого_ бо аст ели рі ван вба _котр лї котр елик овбач вбач лик _з_ овб отр ак _гн ют _ма ед овба ыв кот тра вб стро _кот ють вел гнїзд ом_ _гнїз же _при со велик бі _ся_ ад вели ють_ ім гнїз _гнї _вел _ся гнї ід ром ся_ _вели стром ді _ж ру _стро ост бу _я _у ж_ тром ят ах_ пе _ду ти_ ґ бл _ш шыр ф аю не ек іс рав _дов ован му дї сп ск _рос нов ають ує_ д_ азн ают як ны_ ті ік ни ує оз част гл ин раз ы, ват ы,_ ають_ ів_ оло сл ля лы аж ным аб _Д _В _па В Д че _мі зны оп ви ев ми рї ста цї _об ены сшы трав _довб сш вы_ довба _ц довб кр С _пі _пе ыва _С пл он уп _час _ча тах пер _ёго соб разн ить ць ёго_ _–_ _пер отры ыл – дя осшыр –_ лн са сшыр су ль _ёг пта омі _ё осш ёг _– ами котры ато осшы в. азны ем o до_ ред в._ ю_ ёго овы яг ры_ тры ну _ёго_ стра ме ві ву libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/rw.lm000066400000000000000000000027311520214632600176570ustar00rootroot00000000000000_ a u i e n b o r g m k a_ y e_ t w h o_ s _b _k an u_ mu _a ba l ra _n z ga ' ng c , ,_ _m ._ . ir i_ re li ku tu gu se _ku nt ra_ er ug ye _u _mu sh ub _i ya ka we ag se_ un am ko bi gi ur _g bu ab ntu d ge wa nga ak ha by mb go um ntu_ tu_ ta unt uk untu mun at yo munt ib li_ ira nd muntu ih bo ye_ ma n' A kw _n' in ere im en za ig ki ho ar bw hu _gu om _y ti 'i untu_ _A ah ro umu or _mu_ mu_ ic ose wa_ uli os ul ira_ ko_ cy iy as gom ru ang it te ba_ le omb gomb mba yi wi eng di ugu _by ihu _ba kwi ose_ ihugu hug ni hugu ihug ama na mba_ aba gomba omba omba_ ash U _c ndi yo_ ga_ ro_ we_ e, e,_ _ag ren 'a _cy iye rt reng j _Art _Arti rtic ora ticle rticl _ak _. uli_ _bu _bi za_ _w cle_ Arti _._ Artic _r _Ar icle icl ez le_ Art 'u icle_ cl cle ticl rti tic Ar ban ek anga ik gih igi us o, gan y' es ubu _ka e. _kw il e._ iro o,_ ngan ut aga gu_ wo aka _ku_ ci ku_ be agomb ili iye_ _um ago byo enga agom hugu_ zi and iro_ hi rw mi _bw nga_ ta_ _umu uba uh ob nz ny ugu_ cya sha ora_ ese al yan no_ is no N _cya ac ze ne ndi_ ana di_ _ub renga _mun ali obo a, sho ibi a,_ _U mo aci era engan ka_ re_ ry gihu andi _munt a._ gihug cyan _cyan a. _we f ura ish mw wes uko wese igih I _I ese_ ure obor kub _wese _ago ran bor zo _wes _agom ke shobo hobo n'a wo_ _n'a v hob shob ber ani _ib uru gac me kan bur nta _no_ ush acir _no _nt iz ya_ anga_ gaci cir bwa wiy az _ubu yang ara hobor na_ yos kwiy umunt _nta eke _ab em umun rwa yose uga eg wese_ aciro nge _y' _l gacir uz ciro _byo ciro_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sa.lm000066400000000000000000000066621520214632600176410ustar00rootroot00000000000000् _ ा त र ि य न स व ं क े ्य प ं_ म _स स् ु ्र ्त च ष ध र् त् ार ्व िक - अ द _अ : या न् ण ान वा प् _प _व ि_ :_ का ां प्र ज , ो ी श ां_ ति ,_ रा स्य क् _प् _प्र वि । धि भ ्या ना पि ित _च पि_ िका ।_ ष् कार मा ता सं न्त स्व _स् धिक च_ ा_ ते य_ ्य_ तु धिका ग णा ह _स्व धिकार _क िकार ाध रत यत ्ष नि ्रत स्य_ _न _च_ अन क्ष नु _अन प्रत _ज े_ _वि ात ्वा तुं ल ाय च् त्य ुं जन ै ट ाण ये _प्रत ीय छ ुं_ तुं_ च्छ मान _सं ्छ -स तन सम ार् ेद त्र ऽ ास ्ट ुच ष्ट श् न_ _अनु ाना _सम ्ये ृ अनु धा सा थ स्त ्रत् रत् ्रत्य र्व रत्य ्ति _म प्रत् च्छे छेद _जन ाणा नां छे ्छेद च्छेद म् ्छे नां_ नुच ुच् ा: छेद: रि ुच्छ ुच्छे नुच्छ ेद: नुच् ्छेद: द: द:_ ते। ाधि े। ारा र्य ाधिक मप णां अनुच् _अनुच ाष तन् व्य छेद:_ ्त् अनुच व् ेद:_ ाम णां_ ट् मपि ्येक ेक त्येक ाधिका त्ये ोऽ वे पर रत्ये येक ा:_ ाणां ाष् ाष्ट राष् ष्ट्र ष्ट् ्ट् ति। राष राष्ट ्ट्र ट्र ि। मपि_ ेष ू षा ाष्ट् ्थ ते।_ रं िर अधि _अध कम ाणां_ _अधि अध े।_ सर ानां रं_ त्त िष ानां_ यि ि।_ घ ति।_ तर वी िता वर् ृत सर् ्च _अधिक िष् सर्व वीय _नि वर अधिक ान् ्यत ्त्र _वा _सर् ेन भि _सर्व तन्त रय ्म स्वा ाव _सर _सा धार ्येकम कमपि कमप षण ञ ाप कारा ेकम िकारा येकम रक ्वी न्त्र _स्वी न: _श ने यो मु क- क्त य- जन: न्त् वा_ िव कमपि_ स्वी ्वे ितु ारं _जन: ाज राण स्वीय ्वीय र्त अधिका साम ेन_ _र ाया -प ्तु रे ऽप षु रस _ए ्_ राणा ेषु ष्य वात ेत ारं_ त्व ्वात कृ ु_ कृत ए न्य नव ्ते रक् ऽपि स्वात ऽपि_ ्ध तन्त् ्वातन र्थ _वा_ वातन् िक- वातन ातन _मा रक्ष षु_ ातन् ानव यते िध ्, राणां ेकमप मानव ेषु_ ितुं_ ाराणा ितुं येकमप र्या :, _रा ेकमपि वस _साम यित ाराण याण ्तुं िन _मानव र्थं यति libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sc.lm000066400000000000000000000030671520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ e s a i n t u r d o e_ _s de a_ u_ _d s_ c p l _de er de_ m z re ne nt es en _p _de_ os on zi _e _a _c et in sa tu os_ te t_ su ,_ _sa tz , un at tzi _i da ad so ss cu tu_ _su one io _a_ b i_ ra as sa_ ent _e_ _sa_ ion na ta al der _in _t zio pe ' le su_ zion si ere pr li ione n_ g tzio id st ne_ tzion ret me ar h f ì dere ia is rt as_ ess _su_ di _pr es_ zione _so o_ _der _dere deret ._ eret . men ale ment ade atz ro to _cu one_ hi atzi ri am atzio se _u nd _s' sos s' ch sos_ _o nte chi ten _in_ etu re_ in_ co _pe lu _l _f an ida _sos _sos_ et_ _te etu_ or _un r_ er_ ene e, ca e,_ ma retu du ot are _ch us _chi _si eretu _es _ten _m retu_ ul dad zi_ hi_ chi_ _pro _tene sse tad ni tene _n pro _chi_ lu_ ade_ dade nz tr v _co nzi nzi_ are_ tì sso it ame A ua amen ione_ ament cul tos sas be ic nt_ sas_ ente tos_ ntu net te_ _r po nn at_ le_ _sas_ _sas a,_ ulu_ nes a, _b rtì ulu idad _A ìcu _Artì O tìcul net_ culu_ ìc tìcu tìc ìcul rtìc _li ìculu Ar idade son Artì _Art Artìc rtìcu culu _Ar Art entu ntu_ im ber _o_ enet ale_ tenet enet_ pess à nes_ mentu _pes nu _pess mi ti pes zia entu_ na_ ru gu nu_ tzia int cun ones res Onzi_ _re ro_ dade_ iones _On _Onzi Onzi Onz esso _Onz eg On _O è ter _cun 'i nte_ _po od ur ib sta sone ones_ era _di ia_ per pesso bi ser ssone sson rar esson iber ibe _libe lib liber la _lib libe pa si_ unu_ tra no 'a _ess esse _is ust unu rta _esse sser ente_ sone_ iv e. _pro_ ant eto ntz tade egu adu e._ du_ pro_ em el ò nal ser_ mente etos retos ine und otu ereto fa reto esser nat ae sser_ ona etos_ s'i _s'i est natz erta ert libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sco.lm000066400000000000000000000025711520214632600200150ustar00rootroot00000000000000_ e a t i n r o h s l e_ d _t _a n_ th he c an w u t_ _th s_ m the in b , _the ,_ g _o er f he_ the_ y _the_ _an - k d_ r_ ee _s _w an_ p _b ti en a_ _an_ on re it A _f _A _i in_ i_ le ei o_ _h nd te or ai at ha wa . y_ ch ._ _c _m _o_ et ic ui oo _a_ es as _r ae _g ir nt ri _wa is st l_ _l _d ar ed al ra er_ nd_ la _ti ie or_ A_ me ma _A_ el ht as_ ke se _p ow and cht hi de li ti_ on_ -- _e --- rt v ---- ne _n ta il ----- aa een fo her ng en_ at_ ll _ti_ ot h_ and_ na _in be es_ _ma un _fo ro it_ _he eet ' ter wu _and_ _and ae_ ich ni ts k_ sh we et_ icht bo ed_ tha for io _be air id was _on _wu le_ _was ! co ga pe od g_ cl ther ck al_ ht_ ge e, ns _for eet_ ho cht_ ; ng_ is_ ree ;_ was_ _ta e,_ _was_ _st ts_ _ri tt ve di ea _co wh ur _tha _in_ aw s, ad rr n, hat re_ so s,_ for_ _wh au _for_ ion um om _y ce rs bi ca _it rn _as ec do n,_ ric z ent nt_ im oc rich that br no een_ _ric richt _rich ay am nn _that wui !_ ang _ga hat_ ik _as_ ui_ eh eed _le tr oot ye t, that_ ss wui_ _or lo _wui t,_ tae _on_ _k _bi _tae oon sa ill tio _br tion nc _sh ac lan icht_ _at eh_ han _wui_ ot_ ki to dy oa hu fe rt_ rd m_ ere _or_ _la _tae_ _u tae_ da _se lt hr si T mi ing fi ld thi ar_ bod der her_ _ca ul eik _hi ther_ ty _me _T hin thr 's ang_ ie_ tee tu ir_ irt fa int bl _ha ist body ba ody st_ gi yi _na ati 's_ dy_ lu _be_ -_ be_ his _re " ff hes e- _thr pl fr _ba lei ike n- _ro ol oot_ ig libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sd.lm000066400000000000000000000043171520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ ي ا ن و ي_ ر ه ن_ م ت ج س ل _م و_ ڪ _ج ئ ر_ د پ ان _س _ا _ت ا_ _پ ب _و ار ه_ _ڪ ڻ ان_ يا ون _ه ئي ک جي هي ين ري چ ح هن ون_ نه ق جي_ _ر ڏ آ _آ ئي_ ٿ ف ت_ _جي يو _ک ين_ جو من اڻ ع ڻ_ ند _چ ٺ ري_ ال _ٿ ش هي_ کي نهن _جي_ ته ڙ ته_ ائ ل_ _جو ير ما وا سا يو_ ھ _ته _ته_ جو_ ، ب_ را ،_ هن_ _ن گ ء ٺا ير_ يا_ ٿي ڳ _کي ار_ _، ص ڪر _،_ تي _۾ _آه ۽ ۾ آه _۽ کي_ م_ _جو_ ھ_ ڪي ۽_ منٺا _۾_ نٺا منٺار ٺار نٺ د_ نٺار منٺ ۾_ _۽_ نج ور _ب هو _ڏ اڻ_ آهي _آهي _ٿي رو _ف لا _ما تي_ ُ پا تو _من ئو ڻي ها _ل _ص _پا قي _سا _ڪي _ع لي “ ” “_ ڻي_ _تو وي تا _کي_ نهن_ ئون_ ڀ _ان ئون _ڪر حب _” ِ خ _پاڻ ”من ”منٺا پاڻ ”منٺ ”م اح نٺار“ ار“ ار“_ ٺار“_ ر“ ر“_ ٺار“ سي فق _وا اه ٽ _د آهي_ جا قير ـ _آهي_ سن فقير فقي ڏي مو فقير_ _فقير ڪ_ قير_ _فق _فقي ز پاڻ_ _پاڻ_ _”م _را چئ _”من _چئ _”منٺ . دا چي هنج _ش ــ ._ س_ ڇ مي ائي نهنج صا _سن تن _صا ات _وي ـــ ڌ ول _ح ڃ _مو ِ_ حب_ صاح _صاح ءِ احب ءِ_ صاحب _ڇ _صاحب اري _چئي احب_ سو صاحب_ چئي ــــ _چئي_ _تي _تن چئي_ ئين نا سان پن _پن ائو جن اڻي _گ له سان_ ـــــ ائون_ ائون اس پي ئين_ مان رت انه ني _تي_ مان_ کا _ال اد دي سر ٿي_ هو_ ڪري _جن هئ تون_ تون ره ٻ اڳ اڻي_ نجي _سو _هئ _ق پنه ام ڄ پر _پنه نجي_ _ڀ _جا _هو _ڪري گه _پي هنجي_ اھ_ هنجي اھ نهنجي ڪا _ٻ اء َ مل _. سند _مان رت_ _تون_ _تون ج_ _مان_ _سند _._ _ڳ _پر اري_ نگ ور_ به _هي جھ ٿيا به_ ائي_ دن يان ڪر_ _خ يان_ _پنهن _ٿيا ذ پنهن _کا يائ تنهن له_ در تنه _لا _مل _به _مح دا_ _تنه مح _تنهن _ٿي_ ال_ _ڏي وار اءِ_ _به_ ڙ_ ض اءِ _انه پنهنج پو يند مر نه_ _سان _ره libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/se.lm000066400000000000000000000030421520214632600176320ustar00rootroot00000000000000a _ i o t u d l e v s á g h n a_ uo r k m j vu š vuo ea _d t_ al ga id da at ja b _v la aš _o as _j ht ah e_ ta hk oh ja_ ,_ , n_ ii _s uoh _l š_ _ja_ _ja _da _vu s_ i_ aš_ dd _g . _vuo ._ ol ai us le sa ig č kk _m _le lea _b ð at_ _lea laš uv tt d_ hta id_ oi ti vuoi uoi an ri laš_ uoiga oiga oig iga uoig vuoig st tvu vv tv tvuo gat os tu atvu dj atv ka gatvu gatv vo igatv igat atvuo oigat it ohta oht oa _vuoi uohta si uoht ala dá mi mo vuoh aid ar vuoht ta_ ju in ma ll oð ag hta_ f p ál ie je ea_ ái uoð _lea_ lea_ ov uvv vuoð ða ohta_ vvo te uvvo as_ mm ih gá dah is _dá á_ ž di ohk gg oða hu nn ge alaš na ot lm ss uoða _dah hkk de ke lg idd ddj dja kka uohk lmm usa li ihk du _a vuoða kt ha in_ tvuoh ás áh gu do _r rr lá _ol ok go vd je_ hke hj hje dahj aid_ rt alaš_ ahje ahj čč má dahje ač it_ ča _dahj _ma kal tihk tih Á _f ohke rid čča ár hje_ ihkk am uohke ahje_ ga_ l_ ačča ačč al_ rá _Á o_ iddj okt av Ártih _n rti u_ Árti fridd riddj kkal_ eh kal_ kkal fr rtihk _ga Ár er _Árt hkka tihkk iid ear fri _Árti ot_ Árt ridd rtih _Ár frid hkkal ihkka ui sa_ iddja ne ddja vn ovd su se _J J _ov ii_ _oa aht _fri Ju _frid on _i htt _Ju nna _fr vnn et vá va án Juo ná uh _e ola _Juo rv tá eat vnna hus gal oš aga gi mmo _galg lmmo galg sá el alg ba bm od _gal áš Juoh te_ so ld ge_ _Juoh ág bo đ lu vtt Juohk vt ðai _. _._ _leat vvot usa_ uvvot _ju uvn a, oðai _su vot an_ a,_ ko leat eal avu _al ad ččas lbm uvnna ul tta áht eha lb uoðai čas aččas ahu olm keh keha ččas_ eat_ _go rg šš libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sg.lm000066400000000000000000000034141520214632600176370ustar00rootroot00000000000000_ n a î t g î_ a_ _t _n ng tî_ tî _tî _tî_ l o ö b â k ê na na_ e _na _na_ ë r o_ d s ä i _l m ô _k ö_ _s _a p ï gb _â û _ng ê_ ngb i_ z gö e_ ngö an u al gö_ _m ngö_ ë_ ga nga nî nd w â_ bi y ,_ , lo _lo ._ . la nî_ ü sô gbi ngbi ang ô_ _w wa bi_ pë ä_ gbi_ _sô ngbi_ la_ ï_ gan _b ngan mb zo sô_ te _sô_ _wa ra _p _z zo_ ra_ în îng _lo_ lo_ gü bê ü_ gangü angü kû dö ngü gang ngang ko än lîng lîn îngb lî kö lîngb îngbi ön lê _kû gü_ ngü_ angü_ _nd wal _d äng _y ala wala_ _wala _te wala _wal ala_ _g ên _zo _zo_ _nga _ngan gâ A kûê _al er örö rö ör ngâ ûê _kûê _lê gâ_ ngâ_ _mb ängö ängö_ ek ân û_ âl ar ba êg dör ödör _alîn ködör _A ödö ter _kö ödörö alîng ködö öd alîn _ngâ alî dörö _alî köd en _ngâ_ ën S kûê_ gë gë_ ûê_ _S ôko lêg ôk _lêg _kûê_ ëp êgë pëp _pëpë êgë_ lë ëpë pëpë _pëp ko_ _pë mû yeke mû_ ura_ Sura_ yek ura _Sura _Sur ye ku _Su ke ur eke_ lêgë_ _lêgë rä _ter lêgë Sur Sura ke_ Su yeke_ eke bên tï sê pëe rê ôko_ pëpëe ëe _ay erê ay ëpëe _ôk du _ôko ua kua _ô _ködö terê _köd _nî f ayek rö_ örö_ _âl _ayek âng ïn ïng _aye ayeke aye dörö_ âla ênî_ _yâ yâ ênî _âla ten tene bênî ne ene_ në _terê mbên mbê ne_ bênî_ ene tene_ _ôko_ kua_ iä rä_ arä _nî_ ëngö di ua_ at ëng rê_ mbênî diä erê_ ndiä _du _ân iä_ ëngö_ arä_ lï ndi bê_ tï_ diä_ Z _Z yâ_ _Zo terê_ nz _yâ_ Zo ndiä_ dut tä nga_ ut ga_ öng _mbên _ku Zo_ ro _mbê _Zo_ âla_ bâ or dutï gô _âla_ am h utï sï ûn _gï za o,_ _kua oro do gï önî o, dutï_ o._ ëe_ _sê _âm âm o. ngô önî_ _dut pëe_ ndo _f utï_ ëpëe_ lë_ _kua_ N pä ndö lï_ _dutï ta bî on _bê ïngö sâ ûng âr âra âk libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/shs.lm000066400000000000000000000027421520214632600200260ustar00rootroot00000000000000_ e s t e_ l w m n k é c r . _s _r re ._ _re re_ _re_ te _t ts ̓ en s_ we q em st p í i ll cw - el ú se y u _te _m _e es me ne k_ x _k ek le _st te_ ̕ _n kw t. m- _te_ m_ k̓ i_ t_ M ke _M ét T n_ _T qw _ne ste tek w_ es_ -k wé ne_ _me c_ em_ tse l_ _Me Me ek_ én en_ nt ye et ell me_ Me_ _tek té _ts _l _Me_ s. sq s._ _tek_ _me_ tek_ lt .s ec sts tem wen t.s _c _ne_ cw_ ll_ _sts pe S _S él kt q̓ ̓w mé _q ten n̓ ék _sq wl uc cwe " se_ ent _k_ t̕ _é ns ín _p ucw ell_ ri ri_ .s_ t.s_ ke_ em- w. _e_ w._ _ri_ _ri h ce qwe kwe _el íl lc ̓e ít _se a lle stem lé _ste tk stse ém xe n._ m. _stse éw -kt m._ n. _mé qe ct l̕ cw._ e. sí sem _m- tse_ lk cw. éy e._ _mét u_ mét ks sé wll stse_ á k̓w wem sú ? xw _Ts em. Ts em._ ét.s t._ _ell ex _mét. mét.s wí sw mét. ms _ell_ ?_ ét. sk is K ens _K tem_ úcw tsʼ sʼ ʼ nc úc eq E _E _ke _ll went ús m-k ep wes men sp _w mí -c len le_ _sw é_ m̓ ets ns_ éne _qw sm _y ems lm elt ̓we ̓ú éc _ú _R stem_ _es fi tm qel en._ wel f _" R tc lu ". ' en. _t̕ ̓_ "._ tí em-k úl lcw ét.s_ s' ens_ én̓ Re_ tsí Re yé ts' ye_ su enc sq̓ _Re_ _le sc _Re nts fis pé ish _le_ k̓e kt_ es. ecw kst íts mú es._ ̓t ,_ , -e sh fish en̓ í_ út _s_ mín -kt_ tkw ucw_ né pen llen p̓ wet mes ték _stem ̕e ten_ swe wt lem ws lts lu_ um "fi "fis éke ish_ h_ qwen tsé nem ew p_ "f éke_ nk nc_ sh_ o _sp _. we_ sx _"fis éts _"f _éne sel _ye wes_ mel tít _x ly k̓we "fish _"fi sín sl fish_ elm ̓s elc w̓ _._ _én libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/si.lm000066400000000000000000000065571520214632600176540ustar00rootroot00000000000000_ ි ් ව න ම ය ත ක ර ස ා ේ ු ්_ න් _ව ප ග ද ේ_ ‍ _ක ති ට ල _ස වි හ ී ිය _ප මේ ැ ්‍ අ ත් මේ_ ට_ _අ ි_ ම් ිව ය_ ්ත _ම ෙ න්_ _ද න_ බ . තිය ීම _ග ජ ිස ෝ ුම ‍ර න්ත ම_ ්‍ර ිවි ‍් ‍්‍ සි ‍්‍ර ු_ ක් _හ විස හෝ කි ගන ශ සු ළ ගන් ්ති ැන _වගන් ගන්ති _වග වග _වගන වගන්ත ගන්ත ගි වගන වගන් න්ති විසුම සුම ිවිස ගිවි ිසු ත්_ ගිවිස ගිව _ල ිවිසු ිසුම විසු _ගි ෝ_ ාර _ගිව _ගිවි හෝ_ නි ධ _හෝ ්තිය _හෝ_ න්තිය ිර ._ _කි ා_ ිය_ යක ප‍්‍ර ප‍්‍ ප‍් ප‍ ්ම _කිර කිර _ය _වි ුත _ප‍් _ප‍්‍ _ප‍ වන ක්_ , ාත ර් ින කර ැනි භ තිය_ ික ෂ සම යට ණ ාජ රි රා නි_ සම් ෙන ත_ ඇ එ වැ ඇත ිරීම ය. ්‍ය කිරී රී රීම _කිරී වැන ිරී වැනි කිරීම ‍ය _වන යේ යු _ර ක_ ර_ _සම ය._ ජ්‍ _රා එක රව රාජ්‍ _රාජ ාජ්‍ය රාජ් කම _සම් _ඇ _ඇත _ත ැනි_ යේ_ _රාජ් ජ් රාජ ාජ් ාජ්‍ ජ්‍ය ්‍යය ‍යය ්තිය_ _මේ_ මට _එ _මේ නු _. මු ්ව යය වැනි_ ජ්‍යය යා සුමේ_ ුමේ සුමේ _එක _කර සම්ම ම්_ ිසුමේ යක් ුමේ_ ින් ථ කා තු ,_ ජාත පි ජා ුව කම් ම්ම භා වන_ ති_ _භ ්‍රව ්ග ‍රව වර යක්_ _ලේ ාන ාව _පි සපථ _සම්ම පථ පථ_ ථ_ මට_ ්ස සප ‍්‍රව ලේ වී ීමේ ව_ සපථ_ ුති රය රණ දී ී_ ඇති _ජ ිත ම්මු ො මි ්මුත ්මු මුත _යු තේ එක් රණ_ ණ_ අය සම්මු _වන_ ම්මුත යි යට_ ්මුති _අය _භා ුතිය මුතිය මුති වක ේය ීමේ_ _ජාත _ඇති ටත _බ නය පා ්‍රවි ින්_ ්න ේය. ඇති_ වෙ _සි _ජා රවි ීමට ළ_ ‍රවි වීම ේය._ ෙන් තියේ දි ගේ ේශ තියේ_ ෂ් න්ගේ_ සුම_ න්ගේ යුත ුම_ _එක් ්ගේ ිෂ් ිසුම_ ියේ න්ග _ඇති_ න්න ාර් විෂ _සපථ_ ිෂ ඳ ්ධ ‍රවිෂ _සපථ මා විෂ් නු_ ගේ_ _සප ියේ_ වා රවිෂ රවිෂ් ්ගේ_ දී_ ළි ේක කම්ව ක්සත _අයි පිළි සත්_ කළ අයිත අයි ශව තිව සත් _අයිත ිබ යිත එක්ස පත ්සත් _පිළ ිශ ිළ තර _මහ එක්සත ්ට ත්ත අයිති ිළි _වැ ක්ස ්සත්_ ්සත _වෙ හ_ ීන යිති ක්සත් සත ල_ ම්ව පිළ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sid.lm000066400000000000000000000030331520214632600200020ustar00rootroot00000000000000a _ o n i e s t h m u r nn a_ an oo e_ o_ i_ l te no d k ma b os at ni y nni te_ ann si g in oos w ra _a na _m ate q aa ee na_ nna _h ni_ u_ nna_ ha ho ss nni_ c sh _q hi ate_ sa no_ ch on am tt _g al la it ba ot qo _d _w . ._ j qoo _ma _qo da man wo _wo is osi ’ ar _qoo mi oss ti so _qoos qoos ooss nno ir nc anc anch nch mm kk bb anno un qooss _man en noo enn chi _no _n _noo _i _b im ga ri ro wa ka mma ino _k tu inn f ote so_ ye as bba do _s lo ik ’r go nchi anchi ten ama tenn i. ii itt manch sso i._ manc ra_ _manc si._ si. ad _da rr ay ikk mat x ’ra or osi. _ik imm anni osi._ osso _ikk oosso _ha ag imma ta oosi mu _noos ki noos onn anna ns ara uwa oosi. noosi uw sso_ yee osso_ aan ee_ yee_ _l _mi ttu ol he wa_ ittu mate si_ uwa_ ho_ hu su oy i’r i’ inni _Q kki enna ala Q er _woy ote_ _ay woy qa i’ra enna_ hi_ anna_ _Quw atenn _A shs ino_ _Quwa ma_ hsh rate Quwa hs A _Qu Qu aten Quw Quwa_ rat shsh oy_ y_ _woy_ ubba ub oot chi_ woy_ ubb mit ll eer mate_ rri tu_ om onni rin san mitt nchi_ oom _ka _he unn p _ho ’rat oh _wol att ur wol ph inni_ ’rate yi Ay nt anno_ pho tin _Ay ha_ uu nno_ gar loo tenna ku _mit _ga tino _y di asi _mitt ed ant _Aye Aye _go rate_ ob _Ayee enni af et obb _ba Ayee to sann aat Ayee_ ap ya jj i’rat mittu ,_ dh dd dan aph , ih mmat se um nk sat nku isa ssa aal apho aga lap ikki _qa fa kka fi unku unk ttu_ anni_ ku_ mmate _lo _j mann ira amat laph ola wolap _M lapho ittu_ aj xa subb baa olap ran _gob oomu gobb _u immat olaph _dag _wola nku_ noh M dag gob _gobb subba oon sub wola omu _hee sho ja es libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sk.lm000066400000000000000000000030551520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ o a n e i v r s t d á l k p m u a_ b _p h z o_ j c _a _s e_ pr ý , ,_ _pr _v y _n ro vo st ž é no en _a_ od ov . ._ po ú u_ rá an ne ni áv bo _m i_ ť ch _z ie na va to ho os č prá š _k _prá k_ práv ob ť_ ráv _práv _o né in ok je mi ia _po é_ í m_ v_ ý_ le or ný y_ la lo om ľ ra _b ci _r ti ost á_ _t sl re h_ ná _ro _na ie_ ch_ do ho_ ani ak na_ za eb až _ne al lá nos ok_ ko oj by _d má _na_ ed oc kto kt vo_ ej ažd aj ve žd právo ú_ má_ ol de rávo ávo dn _má ebo _má_ _ale nok_ bo_ aleb leb ale ebo_ _j án dý _al _aleb alebo _v_ zá nok lebo lebo_ _za ždý Č ých ad es aždý _Č K _je ýc _Čl _sl Člá lánok Čl _Člá _. Článo sk Člán ova ánok_ _Člán _._ lán áno ánok láno sti aždý_ ávo_ _K _Každ Ka rávo_ _Kaž Každ nost _Ka tr Kaž ždý_ dý_ van to_ áva nie Každý né_ že tn ým sv ého slo _slo om_ ne_ lob sa eni j_ _slob éh slob tor vn av ktor sp rod osti ých_ _kto ot _kt bod slobo ri obo so nia _sv rov lobo _ktor mi_ _zá obod voj lobod te ého_ me ár vy _ná li be mu ud _č et ta nosti je_ nu am _vy ma vi ln nie_ či _sa a,_ še as ať áro _u a, _i _sp kl svo ej_ ti_ ať_ _by _ľ ác náro _svoj mie kla nár oz svoj _svo odn dz jú iť roz ní ľu vani ovn tv _ú ľud ia_ ké ký _ľu oci iť_ _ž _roz pre at mu_ néh _ma anie ného _pre i,_ _ľud el i, ného_ sa_ ený _sa_ er on kr národ _rovn _do u,_ ny ke ák ovan _rov ným anie_ nú nes u, by_ ož iv mo hr oč árod ži pod ez _k_ rovn tá ných byť_ eh _pod yť_ í_ spo yť št sm eho zák ajú ný_ _byť_ nýc _náro ar eho_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/skr.lm000066400000000000000000000044571520214632600200350ustar00rootroot00000000000000_ ا ی و ے ے_ د ن ت ہ ر ک ی_ ل ں ں_ م _ا _د _ک ق _ت تے تے_ س ا_ ح _ہ _و یا ر_ دی ب _م _ح اں_ اں ع ج _تے _تے_ ص ل_ ہ_ دے_ دے ۔_ ۔ _۔_ _۔ و_ کو دی_ وں دا وں_ ھ ان ئ _ن چ ن_ ف ق_ ڻ خ _ج ش ار حق ز _کو _دا ند _حق پ اد کوں ال کوں_ _دے _س ت_ _دے_ دا_ _دی یت لا ون یاں یاں_ _دی_ کی قو _کوں _ب _کی _کوں_ _ش _دا_ ات یں یں_ ہر_ سی م_ ڻ_ ہر چ_ او ڄ ری وچ _ان _ہے_ کیت _ہے ہے ہے_ _وچ ہی ای ور سا _وچ_ _ہر _کیت وچ_ _ہر_ نہ نا ، ،_ اص مل ین خص _شخص صل شخص شخ _شخ ہو ص_ ادی ال_ ام حا اصل _حا ھی حاصل _حاصل اصل_ خص_ صل_ _حاص حاصل_ حق_ _ای _نا حاص _ق شخص_ یا_ _شخص_ وق _ع ائ از _حق_ اتے ڋ اتے_ زا وا _اتے_ _پ _ات _ر _اتے نو _دفعہ دف فعہ_ ہیں_ عہ_ فع تا فعہ _دفع دفعہ_ سی_ _ی _دف دفعہ _مل ہیں عہ نس دفع _نال_ _حقو _ازا _نال قوق _ازاد نال نال_ ازاد زاد حقوق ازا _از _حقوق حقو گ ار_ _او حقوق_ _ل زادی می را وق_ ئی ازادی قوق_ دیا د_ وی _ڄ _کر ندے_ جو تی جی ندے نہ_ دیاں دیاں_ کر _یا یند _کہ انسا نسان انسان کہی _جو یس _انس _کہیں انس نسا کہیں ئے_ کہیں_ _ڋ سان ئے _انسا کہ _کہی کیتے عل ط وند آ _آ یتے یتے_ وڻ ادی_ _کیتے کیتے_ نی یسی _خ _ملک ما _یا_ لک _وی ملک یسی_ ہا من پڻ ئی_ کن _ہو ب_ کا تھ ندی _کن اب ذ _آپ کھ لی تی_ _آپڻ آپ آپڻ وڻ_ ڑ اہ یو اس اون _جی اق جو_ انہ _جو_ ویس ڱ ڄئ _نہ ظ ک_ ری_ _چ لو _تھ ان_ _تھی _اون _ڄئ ویسی_ ام_ _ف اوند تھی ڻے _اوند ویسی ڻے_ _نہ_ دہ_ ہک دہ _من کنو اف کنوں_ رے _کنو ہاں_ خل _ویسی _ویس _بچ نی_ ور_ نوں_ نوں ون_ _کنوں کنوں رے_ جھ ہاں کو_ بچ وس ض جا کیتا ہکو یاد وم تع نہاں_ رو اری سم می_ نہاں ف_ نہا _کیتا نڄ یتا قا لے_ _قو عا قوا آپڻے وام زادی_ ندی_ پڻے لے تا_ _ہک ہکو_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sl.lm000066400000000000000000000061201520214632600176410ustar00rootroot00000000000000_ 10406 a 2828 e 2676 i 2458 o 2418 n 1814 r 1484 v 1253 l 1248 s 1228 t 1172 j 1107 d 1085 k 911 p 880 a_ 823 m 763 i_ 681 e_ 678 _p 603 o_ 566 u 521 z 516 b 456 _s 435 je 434 , 416 ,_ 411 ni 399 č 383 _v 372 _d 356 pr 355 g 345 ra 336 _n 332 st 323 an 313 po 303 re 301 na 295 h 287 ov 276 _pr 276 li 275 al 274 _z 270 je_ 259 la 255 š 253 ne 248 en 246 ko 244 in 237 c 234 ti 234 v_ 234 _po 232 no 230 ve 230 _k 227 _i 224 da 224 . 221 _j 221 ri 220 ja 216 _t 214 se 213 ed 212 ._ 211 em 206 te 205 za 201 od 201 av 200 lo 196 nj 194 _o 194 _je 193 il 190 or 183 ka 181 sk 179 _b 178 _je_ 178 ih 178 n_ 177 _za 173 h_ 171 er 171 os 171 _na 168 va 168 ta 164 le 163 m_ 161 ev 157 ij 157 ar 157 do 155 to 155 ž 154 A 153 el 150 _m 148 ro 147 ol 146 _v_ 145 aj 145 di 143 N 142 S 142 at 140 ih_ 139 ki 138 de 137 _in 135 vo 135 ga 134 me 131 in_ 129 vi 129 om 127 _in_ 125 et 124 pre 124 O 123 bi 120 I 119 da_ 117 ik 117 ma 115 E 114 so 113 bo 112 it 112 anj 112 eg 110 ni_ 109 mi 108 ke 108 na_ 108 u_ 108 lj 106 iz 105 ob 105 _da 103 li_ 103 is 103 im 102 red 102 _pre 102 dr 100 mo 99 P 99 _se 99 ji 98 r_ 97 ad 97 pri 97 K 97 _l 97 tr 95 pa 94 no_ 94 j_ 92 ki_ 91 ti_ 91 _pri 91 dn 89 _P 88 ej 88 _da_ 87 ne_ 86 ega 86 _r 86 _bi 86 l_ 86 em_ 86 go 86 " 85 sl 85 ek 84 ali 84 ove 84 ač 84 ak 84 ci 83 ga_ 83 ko_ 83 se_ 82 _S 82 jo 81 ot 81 ja_ 81 _so 80 lov 80 L 80 D 79 V 79 as 78 _do 78 am 78 nje 77 es 77 za_ 77 _pa 76 T 75 tu 75 _za_ 74 sti 74 _dr 74 la_ 74 _N 74 _de 74 ega_ 73 _ko 73 og 73 ns 72 če 72 ds 72 _bo 71 ora 71 vn 71 ost 71 _ne 71 ič 70 ven 69 z_ 69 či 69 _te 68 ce 68 _se_ 67 ča 67 oč 67 M 66 _u 66 un 65 ln 65 pos 64 ju 64 sta 64 op 64 di_ 63 ud 63 vs 63 t_ 62 nsk 62 tv 62 on 62 ski 62 R 62 pa_ 62 _ka 62 i, 61 so_ 61 _iz 60 _pa_ 60 s_ 60 i,_ 60 pro 59 del 59 rav 59 eni 59 oli 58 rj 58 e, 57 še 57 ili 57 vr 57 d_ 57 _le 57 pred 57 jo_ 56 e,_ 56 nik 56 love 56 _pred 56 ske 56 er_ 55 str 55 čn 54 pra 54 J 54 _š 54 oven 53 _ra 53 tn 53 _na_ 53 _so_ 53 nih 53 loven 53 si 52 ke_ 52 _g 52 ic 52 udi 51 bi_ 51 eds 51 oj 51 ru 51 a, 51 _pro 50 _pos 50 nc 50 nih_ 50 ču 50 a,_ 50 _a 50 az 50 ok 50 B 50 let 49 udi_ 49 _od 49 _K 49 aj_ 48 _bi_ 48 _ve 48 rač 48 o, 47 _tu 47 ija 47 ter 47 ist 47 Z 47 reds 46 nd 46 ali_ 46 A_ 46 iti 46 bil 46 _ob 46 o,_ 46 ati 46 tud 45 tudi 45 _ki 45 k_ 45 be 45 aš 45 ir 45 ža 45 do_ 45 sp 45 _ki_ 45 _st 45 ep 44 _del 44 tudi_ 44 rž 44 aču 44 _ni 44 ah 43 raču 43 račun 43 iš 43 _mo 43 avn 43 _tud 43 čun 43 ačun 43 _tudi 43 _to 42 raz 42 kr 42 ova 42 _e 42 ogo 42 ani 42 _" 42 ev_ 42 br 42 eb 42 sa 42 mi_ 42 tem 42 ta_ 41 prav 41 i. 41 slov 41 ens 41 bo_ 41 že 41 _T 41 _let 41 odo 41 slo 41 ensk 40 ka_ 40 neg 40 ez 40 nos 40 eč 40 _sl 40 _V 40 rža 40 nega 40 ili_ 39 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/smn.lm000066400000000000000000000032211520214632600200170ustar00rootroot00000000000000_ i u t o â á l s v e a j m n d r uo h vu k g vuo đ i_ ij st _j _t tâ _v uá li á_ n_ ii š ,_ , aa já oi _já_ já_ _já _a p _vu _o âs _l ig ii_ áá gâ _s lm al â_ tt lii _p uoi t_ igâ âi ä âd ti ot vuoi oo lii_ oig uoig ođ vuoig oigâ uoigâ uođ m_ _m _vuo gâd vuođ gâdvu âdv igâd dvuo gâdv đ_ oigâd igâdv dv âdvu dvu âdvuo . ._ _vuoi _k ri ás st_ đâ ko ođâ in jâ uođâ ie tu âl os vuođâ j_ mi ij_ ee s_ otâ uot h_ uotâ vuot vuotâ si ar te ân _li âš há ov iđ _lii er to âi_ _r _lii_ oh e_ tâ_ án mo ol ta kâ sâ alm iđ_ u_ im _u uotâ_ otâ_ mu ul aal vt ást is es dvuot eh áh id kk ik ji lá in_ ht em d_ hh âst uáh su _ta rij lmu _ri iä mâ ld el tá lâ háá _to má _aa uu kkâ l_ _i lg _su hháá áhh ijjâ uáhhá ijj áhhá âv hhá jj áhháá áás uáhh art rt jjâ _e ai _arti rijjâ háás ikkâl rtik ku kâl _ar tikk hháás kâl_ rti tikkâ kkâl_ tik tâi_ lmo rtikk artik dâ ikkâ tâi háást kkâl arti rijj _art ikk áást âl_ _J ást_ _Ju vi _tâ uv _Juáh Ju áást_ Juáh Juá J Juáhh tâs ni _Juá _tâi it _tâi_ áv _uá almug ug _aal lmug mug _aalm aalmu aalm almu ái uođâi um ist vuá đâi dvuođ nn de di ođâi âvuo us n, âvu _n vâ _vuá ân_ n,_ án_ sk je ár š_ _ol đu _rij ju _rijj rv át áš _mi pe gi em_ ma id_ ll jâvuo vd ui _oo _pe jâv jâvu _ku âm ál um_ me oh_ jjâv on b osk ei ž oov ijjâv jjâvu šk ttâ il n. _al pu _tu lâš uu_ âs_ n._ gá le ga o_ taa _ji tem áđ _jie jie ees oht _ko en mm at átt lu ijâ švu _ij_ an oš ovt _ju ooš _ij _h av švuo itt šv č _oov âvuođ áđu ško uáđu _pu t, ođâ_ đâ_ uođâ_ uoh t,_ ijn uáđ ss ât lij libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sms.lm000066400000000000000000000032771520214632600200370ustar00rootroot00000000000000_ t u õ a e i d l v s m ʹ â k j ä n vu r uõ vuõ _v g o tt a_ ž _vu õõ st t_ d_ eʹ đ i_ _l _d å ee z až dd š da da_ _da _da_ la gg âd _t dv dvuõ dvu ž_ ,_ , õi p õđ j_ igg ig ʹl um kk uõi n_ vuõi _m uõigg sa vuõig õigg uõig õig uâ st_ õtt õt li ää _vuõ _s vuõđ uõđ mm ggâ ggâd _vuõi gâ gâd âdv ggâdv âdvuõ ij âdvu iggâ gâdv _p õiggâ iggâd gâdvu _j ._ . te ld až_ äʹ m_ me aa e_ âs _li b tu ll oo es ij_ s_ tõ ǩ _õ eä jj vä ik al _lij_ zz lij_ lij _lij č uõt _n uõtt tt_ umm ou ma _k in _a vuõtt vuõt _o laž ji ǥ ed le kl õtt_ ti ai dvuõđ nn dvuõt ed_ h _r er uõtt_ saž as õʹ uu rt õõzz õzz õz õõz ar ʹld kks kksa ks ǯ iʹ ksa ʹr _le ʹd su la_ laž_ äʹl lm tõõ _su uä še ud eeʹ em u_ ast be kla ast_ mõ âkk âk åå äʹld õđi ʹb vuõđi uʹ uõđi rti uâkk đi J iâ _J âkks uâk na âkksa õl ʹs tikla _me rtik rtikl in_ _arti ikl _art tikl ikla tik vuâ kla_ ikla_ art mee ra artik _ar ʹn eʹl iõ uâkks arti Ju eer ʹt _Ju id ksas kksas _Juâk Juâkk Juâ sast_ sas _mee sast âst ksast Juâk _vuâ _meer ââ je be_ meer _Juâ ne åʹ es_ ht ieʹ ʹbe _leʹ leʹbe eʹbe _tu leʹb eʹbe_ ka ʹbe_ eʹb ʹm htt _leʹb leʹ ie vv mu ldd vuä ääʹ mmu ju ummu _vuä di ni mes _â ko oou _vä vi _õõ ʼ tõõz saž_ tõõzz tum đ_ ǩe än ʹldd ii _č âd_ mi õđ_ âʹ va ʹtt ʹdd all õs est vää _ji rv tä uõđ_ oum vuõđ_ ni_ ân _oo re _å õhtt õh ʹst ts c õht pu väʹ _oou ååʹ ddv aal väʹl _õh _õht _õhtt ǧ eʹr väʹld _ǩ di_ äi kõ ät id_ _pu mõõ äʹldd ʹj sk koo am lddv žž än_ ddvu ddvuõ rr tts ʹlddv de ss lddvu âđ _vuäǯ äǯǯ _ni stt vuäǯ äǯ uk vuäǯǯ ue uäǯǯ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/so.lm000066400000000000000000000027531520214632600176540ustar00rootroot00000000000000a _ o i u d a_ n y h s l e aa k o_ r u_ m x ka ad ha g da oo _k q ay _a an _i ma ah n_ w uu t b in ar _d _l la _ka _x ya _s iy _u sa y_ ay_ f al ee ka_ _w c ta ga as oo_ uu_ yo ii na am aha , yo_ ,_ sh ada an_ xa _iy aq Q da_ aan _Q i_ iyo le iyo_ ._ . si d_ dh _in _Qo Qo sha _u_ _ah _iyo _iyo_ _m ag ama xu is _la ba hay _dh wa _h do ra aad ma_ _wa ga_ _xa qa _q of lo ey ku id I ax e_ di ahay in_ aa_ ri hay_ ama_ _o ahay_ _si iya _oo el yahay eey isa st yah _oo_ yaha od gu xaq _da ig _le _xaq or ab h_ lee ku_ _ku ux X q_ _lee leey nu dha _leey aq_ _xaq_ _b ho ah_ taa xaq_ eya qo _ah_ _dha sta _g eeya ast aan_ _c im of_ f_ uq ara Qof wuxuu uxuu _wux hi wuxu wux doo wu _wu ro asta _ama _ama_ _Qof _wuxu xuu _am uxu inuu xuu_ kas dd _ka_ nuu ci _inu _inuu la_ uxuu_ ala kasta ha_ ada_ mi _kast _kas iis kast inu leeya _ma inuu_ _f nuu_ eyaha maa eeyah eyah a, nay ir od_ ta_ j a,_ _sh ur _Qod_ Qod _kal kal _ku_ _Qod iisa Qod_ he _sha _lo loo _loo _xo ana xo ca _Qof_ _xu Qof_ _qo _uu iga yad ro_ wax ni so _wax dii yaa dk ash si_ _uu_ ale gu_ li ima rk le_ yi _X adk _qa nt iga_ staa l_ fa _aa kale ys aas lag astaa _kale _n _lag aha_ ed ul aqa xor na_ adi _xor add _is _fa dka taa_ san aro ol ti kar ado sa_ _kar soo rka _he aar staa_ had qu iin ale_ adka du qaa a. a._ _so nta nk kale_ qof ac _la_ _si_ _ca _qof de qd hii quu _sa har bu _ha rr axa r_ eed aga dda _ba _ay mad I_ lo_ to II yn il uqu uquu isa_ _karo shar aw do_ aal haa _in_ karo daa san_ dad dka_ _shar _xuqu xuquu ug _e hel _hel uuq aya un libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sq.lm000066400000000000000000000064331520214632600176550ustar00rootroot00000000000000_ 19480 ë 4099 e 4082 t 3635 i 3134 a 2893 r 2820 n 2610 s 2380 h 2060 ë_ 2055 e_ 1825 j 1677 u 1489 d 1381 o 1370 m 1318 k 1264 të 1091 p 1072 _t 1068 sh 998 l 936 _n 876 a_ 822 , 816 ,_ 808 të_ 795 i_ 770 _p 739 _m 702 _s 700 te 653 ër 620 _d 613 _e 607 g 602 _k 601 _të 593 . 575 _të_ 574 v 567 _e_ 554 r_ 525 ._ 523 ht 503 n_ 480 he 473 në 462 sht 461 te_ 457 q 454 nd 436 ri 432 is 414 et 403 b 402 je 401 me 395 in 391 it 381 rë 374 _a 374 t_ 359 ur 353 _i 346 ar 342 ës 339 er 338 në_ 338 ën 338 dh 337 en 336 pë 334 f 328 _v 323 jë 318 nj 313 ish 312 për 294 y 285 z 282 es 281 at 274 _me 273 _q 273 gj 269 ra 261 as 258 _në 256 ku 256 j_ 250 ta 249 re 246 një 245 o_ 243 ni 243 _pë 240 hte 240 _nj 239 on 239 isht 236 pa 234 th 233 shte 233 _për 232 se 228 _g 223 ve 221 in_ 220 s_ 219 _në_ 219 do 218 hte_ 218 më 216 ti 215 aj 212 shte_ 212 ej 212 u_ 211 që 211 _sh 210 nt 207 jë_ 206 _b 205 _një 203 di 202 _pa 201 _i_ 201 ll 199 _f 199 kë 198 me_ 197 dhe 195 ishte 195 si 194 hi 191 he_ 188 - 187 ja 187 _që 187 ua 186 il 184 _dh 184 ur_ 183 ër_ 182 or 180 se_ 179 që_ 178 S 176 ç 175 _h 173 an 172 një_ 172 ng 170 nte 170 _që_ 169 _S 169 rë_ 166 dhe_ 165 _me_ 164 ka 162 im 159 hë 158 mi 157 to 156 tu 156 ën_ 155 _një_ 154 ha 153 nte_ 150 tr 148 sa 148 ët 148 _gj 148 un 147 rr 147 ë, 147 _dhe 147 ej_ 147 ki 146 ë,_ 146 _ku 145 _- 144 _ng 142 ik 141 _nd 140 end 138 uk 137 etë 135 ko 135 _dhe_ 135 _ve 132 va 131 _l 131 për_ 131 shi 131 erë 129 ke 127 kis 127 së 126 jo 125 li 124 ga 124 kish 123 _ki 122 po 122 _se 122 ' 121 du 120 mb 120 _më 119 Si 115 më_ 115 esh 115 _si 114 qe 114 lë 114 _kis 113 oh 113 _kish 113 _Si 113 pr 112 _u 112 uar 111 de 111 hu 111 _th 111 al 111 ta_ 109 ilv 108 Sil 108 Silv 108 lv 108 k_ 108 e, 108 ji 107 e,_ 106 _Sil 106 _Silv 106 _r 105 os 104 _se_ 104 kisht 102 _di 102 st 101 _për_ 101 bë 101 tj 100 _nga 99 nga 99 _du 98 ra_ 98 vë 98 gji 98 _ish 96 rt 96 _is 96 ro 95 ir 94 ga_ 94 ësh 94 ont 93 c 93 t, 93 t,_ 93 hin 92 a, 92 _at 92 und 92 jt 91 _mb 91 a,_ 91 tje 90 _nga_ 90 _do 90 _pr 90 rit 90 men 90 nga_ 90 ri_ 89 N 89 ma 89 it_ 88 _kë 88 -_ 88 m_ 87 jo_ 87 onte 87 atë 87 la 87 ëri 87 ilva 86 shin 86 ë. 86 Silva 86 lva 86 së_ 85 jer 85 et_ 85 _po 85 ës_ 84 kur 84 ru 84 nin 83 ot 83 hin_ 83 _N 83 her 83 htë 82 ap 82 shin_ 82 mo 81 ash 81 tha 81 _ç 81 ë._ 81 ëm 81 jit 80 _ta 80 ul 80 le 80 ho 80 _z 79 dr 78 jet 78 nin_ 78 _më_ 78 gjit 78 A 78 hk 78 onte_ 78 oni 77 lo 77 ba 77 herë 77 ndo 76 shk 76 mend 75 _vë 75 ha_ 75 dë 75 tur 74 _A 74 el 74 bi 74 _ko 74 uk_ 73 erë_ 73 si_ 73 _sa 73 ar_ 72 P 72 rs 72 pas 72 ith 72 uar_ 71 _isht 71 ai 70 e. 70 _vet 70 vet 70 _bë 70 zi 70 d_ 70 jith 70 da 70 gjith 69 duk 69 na 69 hej 69 tër 68 _men 68 _ka 68 am 68 nd_ 68 _c 67 _pas 67 _duk 67 jes 67 ak 67 s, 67 e._ 67 s,_ 67 K 67 ësht 67 mu 66 kur_ 66 yr 66 em 65 _së 65 tha_ 65 imi 65 ie 65 hej_ 64 _së_ 64 _u_ 64 ? 64 fu 64 _P 64 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sr-Cyrl.lm000066400000000000000000000044331520214632600205630ustar00rootroot00000000000000_ а о и е н в р у а_ с т д п м к и_ л _п _и ј е_ о_ ра у_ _с б пр на ва ав _пр з _н ст ко њ _д _и_ но во _о им . г ._ _у ни од рав ов , ,_ ти ак пра ш прав ма _на ан ч по да _прав _пра м_ _к је ла на_ ос _по ој има ре ли ве ц да_ љ об ж _б не ма_ ед ње ро ен за _з ло во_ н_ шт ањ ко_ ви ри има_ ако _у_ ка ва_ аво ит _да _да_ право ар сл раво ил ост х ан_ _за тв ог ја аво_ раво_ дн др ом _им вак бо _на_ ме ава је_ _м ња ју _сл ти_ _има _ко ци С ако_ _С лан _не _Св Св _ј те Ч их _св св вако ли_ иј _Ч та или ај _др _р лан_ сло _кој обо Сва ди _Сва кој _Чл _слоб обод лобод х_ _сло или_ _._ их_ лобо _. но_ _Члан Чл Чла слобо слоб ем ту Члан_ Члан _в _Чла бод лоб не_ би _има_ ив а,_ а, _Свак Свак им_ де Свако ђ _ил _би _или ом_ ств _или_ сти вако_ ич при _ра бе мо ру вн ња_ _је то ју_ јед су _при ава_ ор ењ г_ _т ћ ат ез ог_ ик едн нос ити уд от ад ност _су се ање из иц ац вањ дру про ње_ са а._ ста ова а. тр ити_ жа циј сн ск ају ни_ ер _ос _об ања вр _про уп уч се_ _ка _дру он род аци _се А ове ово једн рава е, е,_ ек го еђ чн _од _се_ ду права ени ред су_ _ст ости ис ија ас рава_ авн дна ин жав оп i аз ву до оја љу нов уј држа што ба оди ржа вој ји ање_ ја_ рж држ дс тва ају_ ошто ран ности одн ним ациј ошт ег _њ _не_ ку ара ам e ош _су_ ним_ ал ун них_ ања_ пре _из жи аш ну О сно пош пошто них _је_ ржав аве д_ раз кр бит _ч држав т_ ења пошт аро ве_ оји ичн еђу _бит ља _са _осн _тр ло_ гов Н _пош нс нар шти вно ђу ду_ една libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sr-Latn.lm000066400000000000000000000027371520214632600205550ustar00rootroot00000000000000_ a o i n e v r u j a_ s t d l p m k i_ _p _i e_ ra o_ _s u_ b pr na va je _n av _pr an z ko st nj _i_ _d no vo im _o g ._ . ja _u ni od ov rav ,_ , ti ak pra en prav š ma _na č po _prav _pra da _k m_ la na_ os _po ju oj je_ ima re ve li c da_ lj ob _b ž ne ma_ ed ro nje za lo _z vo_ n_ anj št ko_ il vi ri ako ima_ _u_ ka ja_ dn it _da _da_ va_ avo pravo ar sl ost ravo og tv h _za an_ avo_ ravo_ dr om ju_ bo vak _na_ _im me _sl ava nja _m ti_ _ko _ima _S ci ako_ S lan _sv te _Sv _ne Sv _j sv ta ij li_ aj ili _Č _r Č _dr vako ih di koj _koj obo Sva lan_ slo _Sva em _Član ne_ Član_ lobod slob _slo ih_ _. _v Čla no_ _slob tu _._ _Čl Član obod lob Čl h_ slobo ili_ lobo bod _Čla bi de _Svak Svak iv im_ a,_ Svako _ima_ a, _bi _ili_ _ili _il stv đ sti om_ _ra vako_ pri be mo ru vn ič ji nja_ to jed _je enj ava_ _pri g_ su _t or ć ik ol og_ van at ez ud nos in ad edn iti ot _su anje nost se iz ran tr pro dru sa ova ac a._ ic nje_ a. vanj sta _ob anja _os on sn sk ni_ vr ža aju iti_ er cij _dru _pro uč se_ up el rod _ka du _se aci _se_ e, eđ _od A go ove jedn ovo _l e,_ čn ek rava _st do eni voj žav is rava_ prava az dna ija osti as vu avn op red su_ ds uj nov un oja rž rža ba odi al lju drž što drža anje_ tva aju_ nosti oš ji_ jen _ne_ nim odn acij am nim_ _nj ara jan ošto ku _su_ eg ošt ržav poš d_ pre aš anja_ pošto raz pošt t_ bit _č _je_ nih aro ave ži nih_ enja nu kr _iz ve_ držav sno kl O đu oji _za_ _drž _sa gov _bit vno bez _ov če _osn ns libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ss.lm000066400000000000000000000027411520214632600176550ustar00rootroot00000000000000_ e a n l u k i o t h m s e_ a_ _n g le b el ng _l ku w la o_ f an un lo en ek ne nt kh i_ tf si y _k al ma ts lu em ge nge ba fu ak li ul se ti , ,_ in eku ph na p ntf d wa _e _ng tfu _le I he ha ye at et on ga we ka nga um ni _u v ntfu _ne tsi _ku khe u_ lo_ la_ om nd nk ut nkh fu_ tfu_ ntfu_ _lo il hl unt elo c N no ele mu is ab ke le_ ung untf _b untfu mun ko si_ elo_ he_ z ma_ lun khe_ muntf be munt hu _a A lel tsi_ lek te E ni_ lung nom M eni noma oma ok ent ny _no nkhe onkh onk _nom onkhe _noma hla _um kw unge eli ngel ela gel ats wa_ L pha bu . ._ ik _em _ba _la S sa lunge kut ungel ngelo gelo ang nkhe_ gelo_ oma_ eni_ noma_ eti lw nel ema nye es _y uts ban _i eb ulu hul aka O fo _nge tfo oku _nga lok ko_ it _na ve ta khu lan U lul umu ala ule tse utsi akh loku umun khul T wo umunt _s uk ol us _t _umu H _umun dl me hulu j ela_ nek F lil _nek ane ye_ atsi utsi_ khulu esi ho hi aph ana ap kwe im O_ TF nti mb ulul kuts neku _lok as aba ndl _w ke_ we_ dz ilung ilun am ) lilu lilun ub _( ilu _ye fa _neku ale ( nye_ e, e,_ _I ya )_ ba_ any ngek gek ekut na_ gan _loku _li ele_ anye hat ngan I_ YE ve_ len enti W Y tin ndz kel wen lab lwa NT let and eko gen ‐ NTF elil mi ngen IN kutsi set hulul uv ulek _ka _W elilu lule _kw ulule lulek a, (_ FO _(_ ant FO_ je TFO a,_ iv _N _lel NTFO neli phi NTFO_ _ema _) TFO_ _)_ tfo_ lang _INTF alu _YE INT _Y _INT nem INTFO uh ing _un fo_ akhe INTF _IN mal lal _ek leti alun ka_ ise bo Wo _Wo _Won alung Won malu Wonkh hats mph mp te_ Wonk _Wonk libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/st.lm000066400000000000000000000030631520214632600176540ustar00rootroot00000000000000_ a o e l a_ h t o_ e_ n s k le b m g _l ho lo i _le le_ ng ts _t _b _m _le_ ho_ _h el ng_ g_ mo la _e y _k ba ha ya _y na _mo ya_ _ho an _ya _ya_ on bo , et ,_ ka lo_ th ok _bo _ho_ p _e_ se ol d w elo ot ke he sa di _ts en elo_ ba_ ong tl _ba tho _ka na_ at ong_ wa to oh . _s ._ olo ets _d sa_ ab mon oth _di tho_ tsa mong _mon _n eng u _ba_ oke _mong kel okel la_ mong_ _a me otho ka_ ang it tla so i_ tok hi okelo kelo kelo_ toke tokel _na otho_ _se tsa_ eh hl eng_ r f lok ma ko _ka_ _tl pa _a_ aba al _o wa_ ap hel tse be _tsa j ang_ _o_ kg hab tso tj _ha tjh jh jha tjha _tsa_ oko jhab tjhab sh ah ll tsh _dit se_ dit _to apa M _M loh _tok okol oloh kol sw helo o, P _na_ _tla pa_ _P helo_ loko ela o,_ ha_ ph ana _toke a,_ koloh kolo a, ele olok okolo apa_ ehe lokol lw _bol lohi let ohi bol so_ olohi _bolo _Pehe Peh kap kapa _Peh tsw bolok _kap Pehe Pe jhaba oloko Pehel _Mo ehel bolo Mo _kapa kapa_ haba _Pe _Mot _ke _Moth Mot ehelo _tse tla_ Motho Moth _mot _ma _f _moth aba_ moth mot lets ng, am eo ng,_ g, ohl g,_ re we fe ona mm set ke_ _kg um ne _p tse_ _set op aha e,_ _ke_ etso eb e, _mm eo_ ito _tla_ lan haba_ itoke itok moh ala eth bot hle tso_ _bot ena ta ats dito ng._ swa ng. _dito di_ ek g. si T g._ atl hi_ lwa is ditok abe ae etsa _tse_ o._ ola phe o. ane ela_ mel _me lohi_ hlo ona_ no ell motho ebe ohi_ ao setj ik etj go _setj ut etjh tlo etjha _sa setjh etsw ak in tswa bo_ ohle K lat elet elets mol il _sa_ a._ atla nan the a. _en she _ha_ lek kga bat kgo _mola ana_ ga seb etso_ _mol _boh edi _bo_ em ed ef tshe _T boh wan _tsh mola hae ar _ph sebe otl libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sun.lm000066400000000000000000000030241520214632600200300ustar00rootroot00000000000000a _ n u e an i k g a_ s t r ng na h n_ b m sa d eu un l ga ka p _k an_ ar ak _a na_ ha o eun u_ _s _b j di _ka ba ta _d _n at ana g_ ang in _sa ng_ ah ma _p w as _h _di ra la nga nu ,_ , ke al _j ung _t h_ k_ hak keu - un_ je anu er A _ha pa nu_ _an keun eun_ _m wa ak_ aw S ku en y ._ . anu_ _anu _anu_ keun_ te i_ bo ana_ ung_ _hak _bo hak_ _ba am _je ata ik ina eung jeu asa jeung eung_ jeun _jeun _jeu da _ng ara nan ri um tu awa gan ti kan e_ ina_ aha _na og ag ab ya ga_ il _nga P ay oga bog _P boga ing _bog ja _hak_ _boga sar oga_ boga_ _pa ngan _ma aa ae _S man t_ re san _bae ur aha_ ha_ si c bae ing_ be sah pi tan ru aga din sa_ kat du dina ala ah_ _ku _din ad _sah _dina dina_ us saha aya saha_ uk _te pe l_ _saha kana_ ae_ _bae_ _Sin _ti me bae_ a. a._ Sin ban _kana Sing_ Sing kana Si _Si _kan _Sing aan gar nd ma_ pan lah anga ngan_ gan_ ge AS SA im _at r_ aj _pi ASA anan L eu_ nt ra_ a, ngs ari angs gs a,_ ud kum SAL mi _PA PA SAL_ gsa PASAL ASAL_ ngsa L_ PAS AL_ angsa ran ua _PAS _PASA PASA AL eh ia ASAL ikeun ca taw ataw ike atawa awa_ wa_ ama _ata ara_ san_ _ataw ikeu tawa tawa_ ta_ n,_ atan eba n, bas _pan _ja eb _u ika _sar it bebas beba beb li gara up on ul s_ ebas _r ib kab se tan_ _man pik pike asi per _i rt nana atu nda pikeu nag _pike asan _pik atan_ k- una al_ ak- we a- ol _kab _pe nagar is agar m_ ku_ _g agara aba oh_ nang ac oh ila naga _boh art at_ basa boh _boh_ aku abe ngg boh_ ut kabe ima rta gg ebasa arta ir de na. asar angan abeba adi hak- kabeb em basan abeb -h na._ di_ k-hak udu ak-h en_ k-h mp -ha asan_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sv.lm000066400000000000000000000066341520214632600176650ustar00rootroot00000000000000_ 33494 e 8992 n 7900 t 7859 a 7781 r 7251 s 6435 i 5649 l 4541 d 4079 o 3724 m 3203 k 3058 g 2478 en 2403 n_ 2389 t_ 2073 de 1939 r_ 1910 v 1890 h 1789 u 1782 _s 1768 ä 1724 er 1709 f 1597 en_ 1537 a_ 1526 an 1357 p 1320 et 1317 ö 1278 å 1261 st 1236 ar 1226 c 1191 _d 1158 e_ 1116 in 1045 _f 1027 te 1000 b 997 _a 978 s_ 974 ra 958 . 956 tt 935 _i 898 _m 890 ._ 886 ll 870 ta 844 _o 842 _e 839 nd 820 ti 804 sk 798 re 779 at 769 _de 754 om 743 m_ 739 ör 720 , 697 ,_ 695 ng 686 li 673 ka 666 oc 662 _h 654 on 652 et_ 647 ch 645 ns 643 is 642 er_ 630 är 625 _v 614 _t 614 ni 611 i_ 609 _oc 592 tt_ 587 na 586 y 586 la 579 _b 579 h_ 577 kt 575 ch_ 568 ig 564 fö 563 och 555 or 555 _och 554 och_ 554 _och_ 553 me 548 den 548 om_ 535 _i_ 531 d_ 530 j 529 ik 520 de_ 520 för 518 ge 498 ad 497 _k 491 _fö 487 ri 484 el 482 il 481 so 480 al 474 g_ 469 le 464 an_ 461 _för 447 si 437 ar_ 437 att 435 _p 434 es 420 ing 413 se 407 to 404 _u 403 _en 403 and 398 den_ 395 nde 393 nn 393 _l 391 å_ 391 D 385 än 383 nt 382 l_ 381 tr 378 _D 372 va 370 am 369 sa 367 _so 365 ga 364 _en_ 361 är_ 358 ck 357 av 354 v_ 351 ed 347 ma 346 da 346 som 346 rs 344 som_ 344 ve 342 ter 341 att_ 341 ha 338 ne 337 ut 335 as 332 ska 329 _at 327 _att 326 _som 324 _att_ 324 _som_ 323 vi 322 ikt 317 _av 316 det 316 _den 315 he 315 ss 314 un 307 ke 304 _g 303 us 302 di 302 _st 300 rn 297 _me 296 _ä 295 ade 294 " 290 _ha 290 av_ 289 ill 288 _n 286 _in 279 io 275 _r 275 der 275 it 274 _av_ 274 sta 274 gen 272 isk 270 _ti 269 id 265 na_ 265 ns_ 264 ko 262 _den_ 261 ag 258 det_ 257 lig 257 era 256 ll_ 255 _det 252 _är 251 be 249 _är_ 248 ra_ 247 ion 244 - 241 pr 240 oni 233 til 231 ten 228 _si 225 k_ 222 på 222 fr 221 ro 219 till 219 iv 216 ls 216 ande 215 ör_ 214 _det_ 213 äl 212 _på 211 ts 210 ens 209 med 209 mm 208 rt 208 _till 208 _til 208 _va 207 _fr 205 _sk 205 var 205 nin 204 ning 203 ol 201 ka_ 200 lle 198 ett 198 rd 197 em 196 på_ 195 x 195 rk 194 _ut 194 ste 194 ds 193 _vi 192 år 192 S 192 nde_ 191 are 191 ver 190 _på_ 190 nis 189 kr 189 _med 188 all 188 ån 187 nge 185 mo 184 os 183 ld 182 ade_ 181 _S 181 ed_ 180 rä 176 De 175 _- 175 kan 174 ta_ 173 ng_ 172 vä 171 för_ 170 ill_ 170 han 170 _De 170 pp 169 lt 169 sam 168 nte 167 ans 167 ton 166 ur 165 mi 165 ess 165 kl 164 ig_ 164 ks 164 as_ 163 und 163 men 162 med_ 161 _med_ 161 ak 161 Di 160 ot 159 rna 159 ul 159 _var 159 te_ 158 gen_ 158 het 157 kto 157 str 156 _Di 155 tad 155 lan 154 ga_ 154 iska 154 fa 154 fi 154 så 154 Dikt 153 Dik 153 pe 153 ska_ 152 ja 152 H 151 res 151 ku 151 iu 150 ande_ 150 till_ 150 t. 150 ern 150 rm 149 _Dikt 149 _Dik 149 ie 149 bl 148 -_ 147 od 147 _H 147 n. 147 ist 147 _di 146 ius 146 _" 145 la_ 145 sl 145 man 145 ren 145 _för_ 145 toni 144 kton 144 n._ 144 ktoni 144 ikton 144 I 144 ikto 144 nius 143 ten_ 143 onius 143 oniu 143 toniu 143 ing_ 143 Dikto 143 niu 143 _ko 143 ic 142 _sa 142 _han 142 ett_ 142 sm 141 ba 141 M 141 gr 140 lä 140 ex 138 t._ 138 sp 137 lla 137 _et 137 _M 137 dr 137 rö 136 rad 136 ek 136 _be 135 tar 135 _-_ 135 _om 134 rl 134 E 134 mä 133 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/sw.lm000066400000000000000000000063621520214632600176640ustar00rootroot00000000000000_ 16483 a 9342 i 5293 a_ 4071 u 2730 k 2609 n 2351 w 2076 m 1928 e 1866 h 1800 o 1775 wa 1743 l 1486 s 1419 i_ 1401 t 1399 _k 1306 y 1100 _w 969 li 945 wa_ 911 z 891 _wa 890 ka 834 ku 799 r 770 b 733 an 727 ma 723 o_ 711 _m 707 na 698 ya 675 ha 672 g 602 al 580 d 570 at 560 am 554 _n 549 _ku 549 ik 543 _h 515 ya_ 514 A 494 is 487 _y 485 hi 474 na_ 471 _ya 471 ta 468 sh 456 ali 449 j 426 u_ 423 ki 418 e_ 402 p 401 ti 401 _wa_ 399 f 392 _ya_ 390 ba 390 ri 385 ng 385 il 380 c 358 hu 356 _na 356 ni 355 za 354 zi 351 ia 344 _na_ 343 _a 336 in 327 _ma 326 ch 322 mb 317 ika 314 . 311 ._ 309 _ka 307 as 306 ak 306 ati 301 , 300 ka_ 296 ,_ 294 _u 292 kw 286 ili 278 K 274 en 271 si 266 _kw 262 la 261 ni_ 261 ma_ 261 _s 258 kwa 258 ar 256 ut 245 za_ 245 nd 242 mba 241 _kwa 239 _z 234 li_ 233 un 233 ny 230 it 229 se 229 yo 227 ia_ 222 M 221 sa 221 kat 217 _K 214 _i 213 ika_ 213 ana 212 ish 212 kati 206 _ha 204 on 201 ai 200 I 198 aa 196 um 195 im 190 v 188 mu 187 amb 187 sha 185 em 183 fa 181 zi_ 180 di 179 mi 178 _M 178 us 176 _ki 176 ha_ 175 iw 172 ama 172 _kat 168 _kati 168 _hi 166 _l 166 ra 166 kwa_ 165 la_ 164 W 164 ja 163 U 163 N 163 amba 161 ao 161 _za 160 ji 160 B 157 iwa 155 tik 155 wal 155 le 155 tika 154 ge 153 lis 153 tu 152 atika 152 to 152 atik 152 uw 152 _kwa_ 151 A_ 151 ke 150 S 147 tika_ 145 aj 145 we 144 cha 144 bi 141 az 140 er 139 ek 138 katik 138 ez 138 uwa 137 kut 135 _al 134 _B 134 ad 134 mu_ 133 _ali 133 rik 132 _W 131 ba_ 131 kuw 131 me 130 ali_ 128 kuwa 128 ema 127 wan 127 bu 126 sem 126 _A 125 ir 125 ata 125 iz 124 _hu 124 ay 124 ul 124 af 123 iki 122 ema_ 121 da 120 ti_ 120 sema 119 aka 118 sema_ 118 te 118 uz 117 yo_ 117 _v 117 io 116 iy 115 uta 115 ani 115 _wal 115 he 115 if 114 _la 114 ab 114 go 112 _za_ 111 ama_ 111 sa_ 111 pa 110 _t 110 zo 110 nge 110 wam 109 wali 108 ua 107 ur 106 _c 106 ise 105 _ch 105 isem 105 ho 105 ye 104 iyo 104 E 104 el 104 mo 103 ung 103 eri 103 _wali 103 _b 102 mba_ 102 ari 101 ita 101 isema 100 ot 99 _la_ 99 uk 99 ao_ 99 di_ 99 sha_ 99 ini 99 kuwa_ 98 uwa_ 98 ana_ 98 lise 98 lisem 98 uli 97 shi 97 ga 96 iwa_ 96 fu 96 T 96 R 95 _il 95 wak 94 aw 94 isha 94 ri_ 93 _am 93 ara 92 _cha 92 aji 92 _ili 91 ifa 91 O 90 _p 90 uh 90 iri 90 chi 90 asi 89 po 89 a. 89 ong 89 azi 88 _j 88 _kut 88 eny 88 nc 88 a._ 88 ko 87 uu 87 id 87 w_ 87 no 87 P 86 ah 86 ina 86 rika 86 _Bw 85 H 85 gu 85 uo 85 Bw_ 85 _Bw_ 85 _se 85 Bw 85 ib 84 _S 84 kam 84 hi_ 84 nya 84 si_ 83 a, 82 no_ 81 pi 81 ok 81 i. 81 ip 81 kwam 81 i._ 81 amba_ 80 dh 80 end 80 ani_ 80 a,_ 79 wamb 79 kwamb 79 _sh 79 eza 79 nz 79 wi 79 _kwam 79 wamba 79 alis 78 _kuw 78 ngo 78 ap 77 _N 77 any 77 ili_ 77 C 77 WA 76 vy 76 wana 76 _hiy 75 Wa 75 hiyo 75 nch 75 _hiyo 75 de 75 _kuwa 75 ing 75 hiy 75 vi 75 isha_ 74 es 74 atu 74 _Wa 74 nchi 74 aki 74 lim 73 da_ 73 ini_ 73 ash 73 ala 73 i, 73 ano 73 i,_ 72 _kam 71 _wan 71 ano_ 71 mw 71 nde 71 ji_ 71 ion 70 _amb 70 ndi 70 _Ka 70 eza_ 70 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/swb.lm000066400000000000000000000027701520214632600200250ustar00rootroot00000000000000a _ i a_ u n h m s i_ w e r wa na o k y t _m ha l z ya na_ _u _y d _ya an _n ya_ mu u_ _na _ya_ _h wa_ o_ _w , _na_ ,_ _wa _ha zi _z _a hi sh ma ki _mu si ka am ak ts e_ la f in ar _s shi ut tr g ri _i li ana ah ni ɓ ru ng _zi ul ha_ hak _wa_ un aki ki_ za en haki _sh fa nd K us j la_ ni_ haki_ aki_ il _K ana_ ad _shi mw as nu at . ._ um re utr _k au it ra _ma si_ tru mwa v _mw ik so sa har ula _za af _ha_ _mwa _haki utru mut _mut he hi_ _hak ari ao shi_ p ru_ ri_ is ama dr ndr hari io _mutr mutr _shi_ hu al ud tso tru_ wan i, b _t mwa_ mutru ta i,_ aw mb za_ au_ da uk ia io_ ari_ ili dz utru_ hari_ afa ir ao_ _au _mwa_ _au_ tsi ih a, a,_ ɓa az ula_ ahe _Ka _har Ka ku dj le im _hari ja vh mi anu iha wana asi el end _za_ ur uni mu_ ɓi azi uni_ endr ada awa _un _Kan anun ish nuni_ nuni Kanun Kan ma_ nun anuni Kanu _Kanu u, its pa ngi _am ny gi naf fas fasi u,_ eng sha afas _Ku we iw kao Ku di aka nafas nafa afasi ika _ana _Kul aɓ mo yo me _ɓ amu ina Kula Kul _an wi Kula_ _Kula iki _ana_ aha asi_ ba ra_ ba_ mba _ut li_ mba_ uh dam ka_ lio su e,_ ren _amb _amba amba_ adam amb ini usi mus zin _zin e, ats _ud amba _it dzi adamu _ku fasi_ nad nada yah _uk _ts damu kao_ tsi_ nadam ali M _mus ishi eo A ani imu _ul nu_ dja _yah ama_ _ka eo_ ara dre ã iri ele uɓ yahe uka if itso ot ndre zi_ udj wana_ _yahe lio_ ihaki iy _its on una ihak a. jam jama ots ai ing ke hus kin djam zih hw djama gu a._ fi iwa ia_ ziha ro ji sa_ he, _at vhu amu_ ila _ziha oj he,_ ala _p _zih damu_ ɗ _una _M ek fiki fu usu fik otsi libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ta.lm000066400000000000000000000070641520214632600176370ustar00rootroot00000000000000் _ ு த க ம ி ப ்_ வ ட ர ா ை ய ்க ம் ல ற ன ும ்த ும் ச ்ப ம்_ க் ப் ள த் க்க ும்_ து த்த ப்ப ந டு கு ைய ரு ுக ல் தி ்கு _ச _அ ு_ அ ுத ற் ,_ , _ம கள _உ உ ்ட ிய _ப பட வர ுக் ன் ே ிர _த _வ ட் ்பட மை ண ுக்க ை_ _க ரி க்கு ள் ்தி _ந ாக ுவ ெ ப்பட ின கும று ொ ்கும . ._ ்வ ில ந் ்,_ ், ல்_ ான ந்த மா கும் ர் ட்ட மு ்கும் கா ்ற ுக்கு யு ்து து_ ிம ்டு பு ்கள ிமை டை ண் ற்க ம்,_ ம், ழ கும்_ ாத ாட ரிம ரிமை _உர யா உர உரி ்பு _உரி ுப ைக த்து படு திர வத ன_ எ த்தி _எ வு ுர கள் தற யி தற் ுட ின் தற்க க்கும ்படு ுத் ப்பு ன்_ ள்_ ஒ ற்ற _ஒ ுப் தல ுத்த ங்க ங் ங ண்ட ோ வ் உரிம வ்வ _உரிம உரிமை ையு இ _இ ான_ ுப்ப பி வரு மைய ும், ும்,_ சம வி ். ்._ கள்_ ூ ற்கு ில் டுத டி ுற டைய ளு ச் சி ்ல ல்ல ்திர ய_ ப்படு _சம டும தற்கு கி ின்_ ில்_ ித க_ _மு ண்டு ிரு சு ரும ொர வதற்க நா களு வதற மான ொரு பா வதற் றுப ையி நாட _உற உற புர ருவ வர் _சு ுவர தா படுத _நா ைகள _நாட தந்தி தந ந்திர யும ுதந்த உறு கவ ிக தந் ரை ுதந சுத ப்_ வே சுதந தந்த ு. ு._ ுதந் னத _உறு ிப ந்தி சுதந் ருவர _வே கை யும் ்ச லு த_ ்கு_ றுப்ப றுப் _சுதந ுப்பு ுவத _சுத ்படுத கு_ உறுப ஒவ் ிய_ உறுப் _ஒவ்வ வ்வொ _ஒவ ப்புர ்புர ்வொ _ஒவ் ஒவ ஒவ்வொ ிமைய ஒவ்வ _உறுப வொ ாட் புரை வொரு டுத் வ்வொர புரை_ டுத்த ரை_ ுரை வொர ிப் ுரை_ ்புரை ரா றி ரிமைய ாய ்வொரு ்வொர துக றை சிய _அவ அவ கப வா வும ரும் கப் ருக _அல மன ுவரு ிப்ப லத ருவரு ச்_ அல _ெ ாது ொருவர தன _மன தை யில ொருவ ருக் ருக்க ாகவ ால ய் னி ளி லும் _அல் அல் _அல்ல ட்டு ங்கள அல்ல லை லும மத ியா லா யும்_ ற்கும ரும்_ ்ள டன ளுக் டும் ுடைய ளுக ுடை கட வும் களுக் களுக யவ வொருவ மையு ிமையு தம ுள தின தே தல் அல்லத ்லத ுவதற் ிற மாக ்களு ாக_ ள்ள ைப் ல்லத ைப ளுக்க டுக படுத் ஆ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/te.lm000066400000000000000000000070251520214632600176400ustar00rootroot00000000000000_ ు ్ న ి క ర మ ా య వ త ము ల ు_ ప స ం ను ద గ , ,_ ున ్ర ్య _స చ ని ట కు ి_ _ప క్ ే ుల _వ ్వ తి ు, ు,_ ును ిక ._ . ప్ _న ప్ర ముల త్ ర్ స్ _ప్ _ప్ర ష మున ాన ిన ము_ ను_ ధ వి దు ార యమ యు న_ అ _అ యము డ ్త _గ ో ు. ు._ స్వ జ ిం మా హ కు_ రి _వి రమ ను, ను,_ ని_ గా ుట ియ రా ీ శ ొ ్క ్తి రత ్రత వ్ ప్రత వా బ వ్య క_ ును_ క్క ిని _మ కును రము _ప్రత కున _స్ యక న్ ్ట ధి దు._ ్యక దు. భ ప్రతి ్రతి రతి క్త ుగ ంత ట్ ియు _స్వ ల_ ంద ంచ సమ ్యము కి _వ్ ్యమ ును, _వ్య ిర కా గల ును,_ గు ేద త్ర _గల టక ్యక్ ె యక్ ాని ఛ ుటక దమ వ్యక్ ్యక్త రు ించ _య చ్ ికి టకు వ్యక యక్త ుటకు ్ఛ ద్ ి,_ దము చ్ఛ ి, ిని_ క్తి ణ తి_ రక నక ేదము అన ేదమ _అన _వ్యక యక్తి మాన ుచ గాన చు _సమ లదు._ _క లదు. ాత _ర లదు ది ష్ లద ్న గాని నన ంప దము_ హక ్వా మునక కిన ికిని కిని అను ికిన _హ గలద _గలద _గలదు ర్య గలదు. _అను గలదు ునక తిక నకు ేదము_ న్న త్వ కార ుల_ _ని ుచ్ ఛేద వత నుచ్ ్వత _హక్ ఛేదమ ందు ఛే క్ష ్ఛే అనుచ్ చ్ఛే _హక్క ఛేదము హక్కు ్ఛేద చ్ఛేద ్కు ుచ్ఛ ్ఛేదమ ూ నుచ్ఛ అనుచ ుచ్ఛే _అనుచ ్ష హక్ నుచ క్కు _హక హక్క లు ్రతి_ స్వత పర వమ యముల _._ ని, ుం _. ని,_ ఆ చే రతి_ నమ ాజ సా కిని_ _ఆ _సా వము టి ై గు_ ునకు మునకు యున ండ ముగ సమా ్రమ తం కును_ ష్ట _త ంచు మును తంత్ర తన ిత తంత్ స్వా తంత ిన_ నను _సమా ంత్ర యమున ులు ంత్ వల ్తిక _రా తమ బడ ిగ ొక ింప ా_ యా ిక_ ్వత్ ముల_ ించు ్కు_ లో వత్ లన క్కు_ యొక నము డి _మా స్వత్ ్వత్వ ్తికి ుగా ాష _ల థ కును, తికి ార్ ారమ వత్వ యొ _పర ిధ ్టి ుండ ట్టి క్తిక ధిక ట్ట ారము లక రాష ాష్ట్ ్ట్ ్వమ రాష్ ాష్ట ీయ గాని, లకు కర త్వమ ్ర్ విధ ష్ట్ర రాష్ట ్యముల ట్ర త్వము యి ాని,_ _ద ్ట్ర లయ _చ ్ర్య ర్యము ష్ట్ ాని, ాష్ ్వము ర్యమ స్వాత నవ ్థ వాతం ంత్ర్ ్వాతం ాతం ాతంత్ తికిన ్వాత వాతంత libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tet.lm000066400000000000000000000030641520214632600200230ustar00rootroot00000000000000_ a i e n u t r s a_ o h l d u_ _h m tu ha k b , ,_ _n tu_ an _i ia n_ e_ sa ho _ho ma _ha ir re as _l ni at o_ da al s_ ih _t _d iha _iha ha_ _ih _iha_ ra iha_ _s ei un it _b si li ma_ _a ia_ nia de i_ di ne _ni es er _di _nia en be ot eit ta _k itu te _ho_ ba ho_ au eitu ._ . la an_ ad ire rei ireit reitu _m reit ri irei id p _ba g ida _at ti dir _dire ka ar _dir dire direi aun otu nia_ _nia_ in ba_ ade hot _hot hotu _hotu atu dad dade or lu na _ba_ _e _E asa E sau os f atu_ un_ _r saun otu_ _atu_ _atu _li hotu_ itu_ se k_ _ka eitu_ us r_ ig ka_ em so rt hal _Em Ema Em _ne Ema_ _Ema_ _Ema _f asau el n, n,_ alu asaun a, _la gu mo a,_ is aun_ halu la_ ai de_ A _hal _ema _A tan ade_ ema nt _em rti tigu _ema_ tig _mo saun_ _ka_ _p igu ema_ tigu_ _se rtig Artig dade_ le rtigu _Art Ar Art esa Arti igu_ os_ ak gu_ ns _Arti _Ar on ir_ no ui _id san _halu uir_ uir ane im _ida v lu_ san_ _tu du u,_ am tui ib u, tuir _tuir _ra ' han _tui alu_ tuir_ me _sa da_ ik halu_ ai_ _te ida_ rd _han _ta anes nesan idad _ida_ nes anesa lib us_ idade nesa 'e pr esan c esan_ rda rdad _libe et ibe berd erdad rdade berda ten _lib iber iberd libe ber erd _la_ liber erda _o hu e' _no ki sia uk ne' nal rai _ne' e,_ ras aso ne'e e, mos_ _mos_ mos ens _mos ro ara e'e ia,_ ebe eb ku _ne'e bel ak_ _hu io ia, _rai tus nk enki_ nki_ ki_ ru nki tenk l_ tenki al_ _tenk enki nas to enk eitus _ten itus rai_ be_ _pr ele nte 'e_ asi _si tan_ bele _rai_ nid nida tus_ nebe _neb bele_ hanes mi no_ itus_ mu _hane _na ko neb ori in_ hane ona _nebe ab le_ ol t_ _no_ ele_ nd _re ran onal hat _ma sos ra_ ter libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tg.lm000066400000000000000000000045011520214632600176360ustar00rootroot00000000000000_ а и о д р н и_ т у м ар б ҳ с да к а_ қ _б в л _д р_ я он з н_ , ,_ ба ш _ҳ ар_ ти ва ин _ба е та _и _к од _м до ад на _в ._ . ра ро ор _да ӣ _о ди бо ҳа _ва ан х ам уқ д_ _а ои _ва_ ва_ ҷ _ҳа _т ҳо ки ни со аи_ аи ӣ_ ф ма он_ г ша ми ти_ дар _ин _та о_ ат мо оя _дар _н ба_ уд ав ақ ъ _ба_ _ки рд _бо аз аро ои_ _до д._ ас д. дар_ _дар_ дор _я ил ки_ ард _ш ла д, бар ё ст д,_ _ки_ қу _Ҳ ид _М Ҳ т_ М уқу нд оз як ҳу _як му ри _с _на ир аҳ ора к_ нс _ҳу дора зо _як_ қи як_ ун _ма ӯ ни_ _дор ия инс нсо ош ал ли даи_ инсо _дора инсон си сон ят нсон даи _х ин_ рад Ҳа ад._ _Ҳа _инсо дд ад. ии қуқ _инс уқуқ им ии_ ҳуқу ҳои ом ҳои_ ҳуқуқ ҳуқ қ_ ҳақ _ҳуқу _ҳақ _ҳуқ орад Мо _ша _Мод дорад _Мо Мод одд са _аз Ҳар_ оддаи ка Модд ддаи _бар Модда сон_ одда _Ҳар _._ _оз дда у_ нсон_ ддаи_ _. _Ҳар_ Ҳар _Модд об _озо зод _аз_ _озод _му аз_ анд яд озо озод з_ _ка ояд ко ият ё_ она баро _ҷ ад,_ ҳи амо _баро ад, ум ди_ га да_ _ё во _ё_ ло _ҳақ_ гар ҳақ_ ме ақ_ п оди дан но моя қи_ рда _қ ол оҳ аъ ур ху _ху ос нам арда ат_ уда су зи дон _нам бо_ ода _бо_ аб яд_ от _он би ҳам қа аф ах боя е, _худ бош бояд бояд_ е,_ аст ан_ фи ава оша оми худ ояд_ за иҳ они боша ис ила _ҳам _п имо _ме кард иб лат _ӯ карда _кар кар _кард ида _з _г ду ӣ, бе оба ро_ ӣ,_ яти_ _ас ус рои ри_ рад. рдо яти _ди шт рад._ ъл ошад э ҳо_ шад шав шава ч бошад мон орад. таҳ роб _бе иг кор тар та_ ит авад мил оси иҳо й ли_ шавад ияти_ ароб шар _ф ми_ аа ияти _э вад ошт го намо намоя не ати _дав рои_ _бош libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/th.lm000066400000000000000000000064731520214632600176510ustar00rootroot00000000000000า ร น ก อ ่ ม ิ ง _ ท ะ ั ้ ด ส ล เ ค ย ี ว ต แ ห จ ป าร บ กา ใ การ ละ แล ุ ข และ ช ธ ื อง ที ิท ี่ ไ ระ ที่ พ จะ ใน ่า สิ าม ็ าง ธิ ทธ ทธิ สิท ิทธิ ิทธ สิทธิ ำ สิทธ ศ ด้ ปร โ ้อ ือ ู ัน รั ประ มี ่ง เป คว ็น ับ วา ถ ได้ ได ติ ขอ ป็น _ท เป็น ของ ป็ ความ ควา วาม _แ เป็ _แล _และ โด น_ โดย ดย ภ ชา ะเ ่อ ี่จ ึ ่จ ที่จ ีส รร ภา มีส กค คน หร ี่จะ ข้ ที่จะ ่จะ ทุก มีสิท ีสิท มีสิ ีสิทธ ษ ุก ีสิ สร ทุ งค ์ ทา าน ทุกค ทุกคน ุกคน อ_ นเ เท กคน ุกค นก นม ทาง รื ิส ัง ญ หรือ _ข _ทุก ผ _ทุ หรื ข้อ รือ าพ _ทุกค ้อ_ ิสร กั รับ อิ ข้อ_ ภาพ _ข้อ_ อิสร อิส _ข้อ _ข้ ้า ว่ มา ว่า ด_ ่ว าช ื่ าก าย อก นมี ่าง คร ตน ั้ กคนมี กร ิด งส รม ีย นมีสิ นมีส _ๆ _ๆ_ ๆ งก ุกคนม คนม คนมี กคนม ใด ๆ_ ะก าต คนมีส อั งต อย ัก อัน ห่ นการ สั ต่ ใด_ รภ รรม นกา รภาพ ม่ มค แห แห่ ห่ง ฏ ไม่ รภา สม แห่ง ไม ะท า_ ่น สรภา รอ รส ธิท ในก มก อิสรภ ิทธิท ิสรภ สรภาพ ิสรภา ชน ทธิท นอ สรภ _เ ทธิที ชาติ บั ้ร คม ิที ิที่ าติ หล ชาต จา ธิที่ ฐ ธิที ะอ ิที่จ งเ งตน _ห ื่อ ะช มเ ณ ังค ง_ ระช ฏิ ิใ ปฏิ ในการ กัน ประช ได้ร จาก ได้รั นท _หร ในกา _หรือ ้รั _หรื ด้รั ปฏ ครอ ะกา ้รับ ้_ ด้ร ด้รับ ประชา ธรร ู่ ้ง ้น นค ธร ี้ งการ ั้ง หน ระชา ะชา งกา นุ ธรรม ะไ นแ บร วย _จ ะได คล งอ _จะ นี้ ะได้ ้อง รเ ห้ มน งป ต้ ะห ทั นี บุ ้ว กก ธิใ ้ม สัง ษย ละกา ริ และกา มนุษย าจ ะการ นุษ วม มนุ องต ุษ บุค ุค ัต ุษย ิทธิใ และอ ให ให้ ัด ความเ ละการ นุษย ละเ และก เส ิ_ ทำ ละก มนุษ ละอ ทธิใ จะไ นา ม_ ยช ระเ ามเ วามเ าท _โ ิน ทธิใน ่ไ เทศ _โด ตาม ิก ิใน _โดย มร ต้อ รด ารส ญา libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ti.lm000066400000000000000000000056531520214632600176510ustar00rootroot00000000000000_ ን ብ ን_ ም ት ኦ ሕ ሰ ይ _ኦ ብ_ ፡ ድ መ ነ ል ለ _መ ዝ ት_ ር _ብ ይ_ ው ስ እ ሕድ _ም ዓ ሰብ ገ ታ ፡_ መሰ ፡፡_ _ዝ ፡፡ ዊ ተ _ሰ ክ _መሰ ፣ ፣_ ዊ_ ሪ _ሕ ዎ _ን ግ ና ባ _ሰብ ዕ ላ ካ ወ ል_ ፅ _እ ሰብ_ ለዎ ሓ ራ ትን ፃ ኦለ ትን_ ማ _ኦለ _ኦለዎ ኦለዎ ድ_ ም_ _ና _ዓ ናይ_ _ሰብ_ ናይ ድሕ ኦብ _ኦብ _ናይ _ናይ_ ውን ታት ቀ _ክ ዎ፡፡ ዎ፡ ዎ፡፡_ ለዎ፡፡_ _ኦብ_ ሕድሕ ኦብ_ በ ለዎ፡፡ ኦለዎ፡ _ኦለዎ፡ ለዎ፡ ኦለዎ፡፡ _መሰል _ሕድ _ወ _ሕድሕድ ሕድ_ _ሕድሕ ሰል መሰል ሕድሕድ ድሕድ_ ሕድሕድ_ ድሕድ ውን_ _መሰል_ ሰል_ መሰል_ ፅ_ ካብ ቲ _ነ ፍ ዘ ሉ ካብ_ ነት ደ ዓን ዚ ንቀ ዓንቀፅ_ _ዓንቀ _ወይ_ _ዓንቀፅ ቀፅ_ ወይ_ _ስ ንቀፅ_ ነፃ ዓንቀ ዓንቀፅ _ዓን ቀፅ ንቀፅ _ወይ ሃ ወይ ኾ ቲ_ መን ህ _መን እን _ካ ጋ ዚ_ ዝኾ ቱ ከ ሳ ኾነ _ነፃ ቱ_ _ሓ ዝኾነ ሉ_ _ዘ ጥ ሰላ ታት_ ነት_ ቡ _ው ር_ ዋ _ካብ_ _ካብ ሩ _ማ ምር ኦዊ ነ_ _ሃ መሰላ ላት ፃነ ጊ _ከ እዚ ማዕ _ተ ፈ _እዚ ኽ _ነፃነ _መሰላ ኦዊ_ ነፃነ ታትን _ድ ንግ ሰላት _ዝኾ መሰላት ታትን_ _መንግ ብኦዊ_ መንግ ግስ ሩ_ _መንግስ ጠ ንግስ መንግስ _እን ብኦ ሰብኦዊ_ ሰብኦዊ ሃገ ራት ሰብኦ ብኦዊ _መሰላት ንክ ኾነ_ ጋገ ነታ ሎ _ይ እዚ_ _እዚ_ ዝኾነ_ _ምር ን፡፡_ ሪ_ ዳ _ዝኾነ ኹን_ _ንክ ኑ ን፡፡ ኹ ሊ ን፡ ርን ኹን _ምርካብ _ይኹን ይኹን ርካብ ዕሪ ፀ ሕጊ_ ሕጊ ራት_ ’ _ምርካ _ሃገ ኩ ኦይ ይኹን_ ዝተ _ሰብኦዊ ቕ _ሰብኦ _ይኹ ብሕ ጊ_ _ይኹን_ ምርካብ ይኹ ርካ ገ_ _ኦይ ምርካ ምርካብ_ _ኩ ንም _ብሕ ሎም _ከም ባር ርካብ_ ኸ ሎም_ ኢ ኡ ድን ብሪ ከም _ንም ዓለ ማዕሪ ዘይ ዎ_ ራዊ_ ርን_ _ት ማሕ ራዊ ሕበ ላትን_ ኦድ ኑ_ ተሰ ኦት ላትን _ዝተ _፣ _ፍ ስታ ለም _ዝኾነ_ ማሕበ _፣_ ታዊ _ድንጋገ ንግስታ ንጋ ታዊ_ ንግስታት _ድን ምን ስታት_ መንግስታ ያ ዲ ’ው ጉ _ገ ዓለም ’ውን_ ራሕ ድንጋገ ንጋገ ነታት ዕሪ_ _ኦድ ግስታት_ _ድንጋ _ህ ግስታ ’ውን ማዕሪ_ ትም _ማዕ ስታት _ግ ስራ ግስታት ድንጋ ስለ ፃ_ ዋን _ማሕ ማሕበራ _ኩሎ _ማሕበ _ስለ _ነፃነታ ሰላትን_ ኩሎ የ ስራሕ ፃነታ ኻ ኩሎም_ ነፃነታ ምስ _ኩሎም ኩሎም ኖ ድል በራ ለዋ ነቱ ነትን_ ሞ ሰላትን _ኩሎም_ ልኦ ሊ_ ርዓ ለ_ ኦት_ _ደ መሰላትን ስ_ ነትን ሕበራ _ብሕጊ ንገ ንጋገ_ ድብ_ ካል ገራ ምዃ _ስራ ብሕጊ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tk.lm000066400000000000000000000031231520214632600176410ustar00rootroot00000000000000_ a e l i y r n d m k g ý t u s da e_ ar a_ h la ň b z yn er _b r_ _h ň_ ma an ly w le y_ _a ş ö in o n_ ‐ de i_ kl _g lar ýa _w _d il ad al ü we _we ä we_ _we_ li na am _ý ir ny p _e ç ga ra j di nd ry yň bi me ag et yň_ _bi ary dy at en uk ,_ , lary ak _m ri ._ . gy da_ ada ha _ö tl aý ni sy dam kla yny yna _ha iň m_ yr ‐d öz _ýa er_ de_ r. si dyr r._ as an_ klar k_ z_ _ada yk _ad yd iň_ lm gi na_ ydy ed ler _adam ir_ ara bir adam ydyr em _bir ün _s ini lan ek sa ne _ma H aş lydy lyd bir_ am_ _bir_ kly yna_ za mag _H ur ge _öz yg öz_ nyň_ lydyr nyň dam_ gyn el es aga ku _t ti hu hak rl az ka dan akl ala _hak en_ ryn ýe ol eri he _he mad aryn klary yr. dyr. ili dd yr._ nj _‐ dyr._ add _mad ydyr. akly madd uku _madd huk ki klydy ygy laryn klyd adam_ li_ huku kuk ga_ ukuk nda hakly _hakl len ‐n aklyd _‐n hukuk hakl _‐nj _k ‐nj _ed asy ine dda atl ny_ niň a:_ ne_ dda: : :_ re dda:_ madda edi adda da: a: adda: da:_ _Her_ maga lyg Her bil He _Her Her_ _ga _He ynyň_ _bil ryň ik nde laryň _öz_ ynyň aryň _hu dil maga_ eti aza a‐d dan_ eý aga_ gö nm aryň_ zat lygy ryň_ ‐da a‐ eg tly ar_ _gö bo _bo _de ukl ine_ _huk gin _huku ly_ iniň yny_ _azat azat niň_ _aza ygyn A leri ‐da_ _az ama _hem kukl ukukl ji _y lma hem _j tu tm a‐da _i im ykl ‐de yl atly ýy ji_ dir ýa‐d ‐de_ ýet p_ ‐nji edil _ç rm ýl _ýa‐d _‐nji ýa‐ a‐da_ ile nji_ ‐nji_ un nji ýa‐da be _ýa‐ ýan äh du ukla aýy t_ kukla lyk _edi ynda or l_ iý uklar ynd ul je azatl mä te zatl rk ünd m‐ kd ba go zatly äg _go lygyn ilen my mi iniň_ şy _edil libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tl.lm000066400000000000000000000062751520214632600176550ustar00rootroot00000000000000_ 10664 a 6092 n 3421 i 2332 g 2149 ng 1488 an 1332 g_ 1308 ng_ 1243 t 1155 a_ 1138 o 1137 l 1105 s 1067 k 1035 _n 957 m 909 y 801 ang 787 u 767 ang_ 683 p 682 na 670 _a 634 la 596 . 572 in 561 r 559 sa 545 _s 502 ._ 487 ma 476 ka 473 _na 464 b 462 _m 458 al 448 d 445 pa 414 n_ 412 at 394 ak 393 h 378 ya 358 _k 356 ag 350 ni 344 _p 339 _sa 335 o_ 328 ta 308 _an 307 iy 300 sa_ 296 _ang 294 _ang_ 293 t_ 290 ay 286 ga 283 on 280 it 275 _sa_ 265 ala 258 _ng 256 am 252 _i 248 _pa 248 i_ 243 na_ 243 an_ 240 e 239 _ma 237 _ka 235 iya 231 y_ 229 il 228 li 228 w 226 _ni 225 _na_ 224 _ng_ 220 as 214 ba 207 si 206 " 195 ti 195 ha 186 , 179 ar 178 ing 173 ra 173 A 172 ki 168 ong 167 _b 167 ap 166 ,_ 162 ong_ 161 ko 159 ay_ 159 un 157 ul 155 yo 154 to 152 _l 150 ah 148 is 147 hi 147 _t 146 lan 145 ama 142 niy 139 at_ 138 _niy 138 aka 136 wa 136 niya 135 _niya 135 ab 134 - 134 di 133 _si 132 "_ 131 aw 129 _d 126 _A 126 yan 123 ya_ 122 ata 120 a. 120 gi 120 P 120 ing_ 118 um 115 o. 113 aki 113 ri 113 ik 112 nd 112 ila 111 mo 110 da 110 a._ 110 in_ 109 la_ 107 ali 106 S 106 man 105 ig 105 iya_ 105 s_ 104 _ak 104 _at 103 _h 102 yon 102 asa 101 ina 101 _P 101 n. 99 N 98 aa 98 ga_ 97 _mo 97 _ba 97 _" 95 ito 94 bi 94 yang 94 n._ 93 pag 92 lang 92 yang_ 92 _la 92 o._ 90 K 90 _at_ 90 tu 88 _S 88 ara 87 nga 87 ro 85 apa 83 rr 82 lam 82 lo 81 nan 81 _N 80 aman 79 aha 78 mg 78 mga 78 mga_ 78 _mga_ 78 _mg 78 _mga 78 _K 78 siy 77 kan 76 it_ 76 san 76 d_ 75 ad 75 di_ 74 tin 74 ' 74 ati 73 siya 73 kin 72 M 72 lang_ 71 mo_ 70 _mo_ 70 ako 70 uma 70 _pag 69 pi 69 l_ 68 _siy 68 rrr 68 _siya 67 ula 67 _M 66 Pa 66 iyo 66 mi 66 bu 66 mu 65 no 65 pu 65 nag 65 ung 65 Na 65 ot 64 _Na 64 niya_ 64 iyan 64 ku 64 k_ 63 go 62 awa 62 ip 61 _Pa 61 lu 61 _di 60 pan 60 _ta 60 ini 60 isa 60 nt 60 iyang 60 _iyo 59 _iy 59 on_ 59 tan 59 mang 59 aba 59 gan 59 ut 58 I 58 hin 58 nak 58 an. 57 akin 57 _r 57 han 57 Ka 57 _ay 57 _ako 56 may 56 iyon 56 rrrr 55 Sa 55 aga 55 to_ 55 nit 55 _ko 54 er 54 ib 54 ari 54 ana 54 ili 54 an._ 54 ahi 54 au 54 ala_ 54 gk 53 pa_ 53 _is 53 rin 53 ilan 52 _kan 52 _Ka 52 _it 52 _Sa 51 king 51 ko_ 51 _nak 51 gin 51 _ay_ 50 bo 50 _iyon 50 amang 50 'y 49 os 49 mang_ 49 _pa_ 49 kat 49 a, 49 An 48 Ma 48 ny 48 mag 48 _ku 48 _ito 48 _ha 47 yong 47 ? 47 aking 47 T 47 ni_ 47 yong_ 47 _An 47 king_ 47 _akin 46 sang 46 _nag 46 kas 46 _aki 46 _ni_ 46 ayo 45 kit 45 'y_ 45 mat 45 _Ma 45 lal 45 ot_ 45 nya 44 ban 44 ndi 44 oo 44 _u 44 ngi 44 _hi 44 sang_ 44 B 43 su 43 may_ 43 rrrrr 43 p_ 43 ita 43 wal 43 ika 43 abi 43 aan 43 _may 43 lama 42 naka 42 mal 42 _I 42 _ri 42 alan 42 any 42 im 42 _pu 42 ai 42 wala 41 anya 41 a,_ 41 _B 41 ndi_ 41 as_ 41 pat 41 po 41 nang 41 _mag 41 laman 40 lala 40 kal 40 g- 40 .. 40 ir 40 ! 40 uk 40 gu 39 ito_ 39 ro_ 39 _g 39 _da 39 _isa 39 _lam 39 ilang 39 kanya 39 w_ 39 kany 39 agk 38 pal 38 ka_ 38 _naka 38 siya_ 38 isan 38 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tn.lm000066400000000000000000000031151520214632600176450ustar00rootroot00000000000000_ a o e l t g a_ n e_ o_ s i le k ts w h _t m _l ng lo le_ go _le b el _le_ _m tl _b _g mo y wa an d di se _ts go_ _k we on g_ ng_ ol _go _mo _y ya ot gw _n bo r et ya_ sa lo_ gwe ka _bo la _ya_ _ya _d _go_ ong _di kg _e ngw sa_ na olo elo ngwe we_ , ,_ sh ba tsa lh ga tlh gwe_ tsh it _e_ ele en tsa_ ngwe_ elo_ ho at ha ne eng p wa_ wan _kg i_ ag kgo tse ._ na_ mo_ . ongw re ongwe _tl eng_ ets th ik _s _o ane _a ti hw u hwa shwa shw tshwa wane tshw _tsh hwan _ba ke _kgo _mo_ shwan la_ ka_ hwane nel anel anelo he nelo dit al wanel _o_ _na nelo_ _ka ir so me ba_ se_ A ots eg _bot bot tla ab otl _a_ ong_ _se ok os di_ _ka_ _dit lol _tsa _na_ lolo M ak tse_ _M tho ek _tsa_ lho _tshw tlho nn no tso otsa _ga _kgot olol got ang kgot j ret ele_ ololo seg its _j ike lel otlh tla_ f _tse mongw kgots tik gol mong _mong _mon gots ose te kel gotsa mon let _A otsa_ lets tlha lha ego oth ma eti o._ _di_ aba kele ikele ny ikel golo o. hab Mo Are o, kele_ Aret o,_ etik _Are _nn los retik _Aret _Ar Ar š etike tike _Mo Areti reti tikel ano olos _ba_ _Mong Mongw to Mon si eka Mong _Mon gi šha e, olose e,_ lose ang_ golol loseg lolos tšh tšha šhab kgol šh tš tšhab oseg yo kan am op so_ ola tlhe og dits ela ho_ sego lhe alo sen aka _tse_ _tlh _tla kgolo tsw gat haba itsh sw ko _nt nt kga mol tho_ nngw is ego_ nng ga_ šhaba elet etso ao elets osego _tla_ seng atl aga nngwe ditsh tlo otho _ma tso_ _nng elel len _nngw pe ed G itshw ekan agi _dits edi lw _i bat ut aa hi sego_ yo_ kgat ra tir etse _dik _p a,_ mel etso_ dik a, _f kw _kgol pa ana kwa _G bon _bon od irel _yo mola _mot ire gag leka mot tswe libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tpi.lm000066400000000000000000000031271520214632600200230ustar00rootroot00000000000000_ a i n l o m t g e s ng g_ ng_ r k lo on p ong a_ ong_ lon long_ long u _l i_ m_ _lo _o t_ an _lon _long ai _n in im na el im_ ol _m ma b la ra _ol _i _na ri pe _b l_ ap ti _s ela _k pela pel la_ w _ma it ela_ ka pela_ at o_ n_ ga ,_ , _r bi _bi _w at_ ta ait gat . gat_ il ._ me na_ s_ _ra _na_ bil _bil ri_ ilo _rai rait bilo rai _rait ilon _bilo _ka bilon man ol_ ilong _y y sa wa _g et mi _ol_ er eri am it_ mer _man um meri ait_ ik as _yu wan yu _o_ ar _p _wa umi ing si em ge _i_ tin ting rait_ ig lget get geta lgeta lg _wan ni igat_ eta igat lge iga _t _iga _ig ta_ _igat d eta_ eri_ ki meri_ geta_ p_ ara mi_ umi_ _sa is arap h rap ok ut nt tr nm anm nmeri ke anme nme anmer nmer manm manme ap_ _manm ain A olge olg ant rapel apela apel _olge olget ape rape _olg arape narap nara an_ _nar _nara v _h nar au in_ el_ pi tik em_ se kel ing_ ini li _yumi _A k_ as_ yumi u_ yum _yum _me ikel ikel_ en no ike kel_ ha ting_ At tikel un mas pa _Atik sim _Ati Atike Ati tike Atik _At O N st sim_ _no tri _mas _kan kan kantr man_ antr ntr ntri sp antri _ga mas_ kant _kant kai _mas_ Y _st _Y Yu _Yu _pa kain _ha gut gu ama wo _wo wok _wok spe sam _gut us kam yumi_ av sin _gu _sam pim _yu_ yu_ amt mt Yum _Yum _N _man_ tpel tpe samt Yumi_ ain_ tp mting _kam _O ts amti Yumi _Yumi tri_ _samt amtin ntri_ mtin samti ok_ tpela i._ _gat pim_ i. mti es gutp _mer gutpe _gat_ _la utp kain_ _in _meri its aits utpe _gutp raits kim isp utpel spel di ts_ _e aim isi api apim spela e_ ispe po isim f uk _d wok_ _Ol aits_ ba its_ kim_ _wok_ ne aim_ ispel Ol ot map apim_ L om taim _f tai ns isim_ i,_ i, amap taim_ _disp _lu tim disp libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tr.lm000066400000000000000000000067231520214632600176610ustar00rootroot00000000000000_ 23226 i 8957 a 7675 e 6219 n 5169 & 4950 ; 4950 l 4674 r 4464 &i 3206 &i; 3206 i; 3206 s 3206 k 3009 d 2977 t 2442 m 2010 y 2001 u 1885 n_ 1725 g 1584 o 1567 b 1470 e_ 1426 ü 1353 ar 1273 la 1236 a_ 1209 i_ 1169 in 1124 _b 1101 an 1097 er 1073 le 1058 s; 1036 &s; 1036 &s 1036 ;_ 1018 de 936 ;n 918 &i;n 917 i;n 917 ,_ 872 _, 872 _,_ 872 , 872 i;_ 863 &i;_ 863 _k 816 en 769 r_ 762 _y 759 da 759 il 759 k_ 750 z 739 nd 725 &g; 708 g; 708 &g 708 ra 697 _a 692 _d 692 _s 676 ' 673 _i 644 ._ 641 . 641 _. 637 _._ 637 c 637 ka 635 v 632 ;& 624 h 615 _g 597 ri 596 ç 596 lar 583 li 580 ma 559 ya 555 ler 553 p 547 re 529 al 529 ö 527 _t 520 ir 508 ak 502 bi 500 ;l 480 in_ 478 di 477 r& 468 el 453 et 449 ek 445 n& 439 _o 439 ol 437 da_ 434 n&i 433 n&i; 433 ni 429 ti 428 de_ 425 an_ 422 eri 421 r&i 417 r&i; 417 s& 413 s&i 413 s&i; 413 ar& 412 me 407 te 405 a& 404 i& 390 ay 387 ne 380 _bi 373 _ka 368 ar&i; 367 ar&i 367 u_ 363 as 363 _e 362 ta 359 &i;l 352 i;l 352 nda 350 ki 347 na 346 si 343 _v 337 ;&i; 334 ;&i 334 ve 334 ara 333 en_ 332 ;i 331 on 328 un 326 l&i; 322 l& 322 l&i 322 leri 322 ba 318 _m 318 ik 315 mi 315 f 306 lar& 302 lar&i 302 sa 298 _h 297 ld 296 &i;& 290 i;& 290 _ve 288 l_ 287 ge 286 is 285 ed 285 i&s; 284 i&s 284 ;r 282 _ya 279 _ol 279 d&i; 278 d& 278 d&i 278 nl 277 kl 275 ;k 274 &i;n_ 271 ;n_ 271 i;n_ 271 ile 270 or 269 iy 267 a&s 264 a&s; 264 y&i; 262 ad 262 y& 262 y&i 262 ye 259 ha 258 es 258 t& 257 t&i 257 t&i; 257 ini 253 ;nd 253 i;nd 253 ür 253 &i;nd 253 se 248 _ge 248 i;nda 248 ;nda 248 ;n&i; 247 i;n& 247 ;n& 247 &i;n& 247 i;n&i 247 ;n&i 247 bu 245 _' 245 _ba 244 as&i 242 as&i; 242 _de 242 as& 242 at 240 am 240 nda_ 239 ar_ 231 ve_ 230 rin 230 _ve_ 228 _bu 227 im 227 &i;r 226 i;r 226 ur 221 g;&i 220 g;& 220 &g;& 220 yo 220 &g;&i 220 g;&i; 220 ul 215 ak_ 215 ke 213 nu 213 erin 211 g;i 208 &g;i 208 lan 207 bir 205 r&i;n 205 nde 202 rl 202 n&i;_ 201 ko 201 ca 200 m_ 197 rd 196 t_ 194 er_ 194 st 193 em 193 _sa 190 lm 189 rt 188 _ü 187 i;k 187 ün 187 ola 187 &i;k 187 lerin 185 ce 185 '_ 185 ;m 183 az 183 rk 182 yü 182 ;la 181 _bir 181 ir_ 180 n&i;n 180 ru 180 lu 180 ;nda_ 178 e& 177 _ç 176 _ha 175 _ko 173 esi 171 _ö 170 ap 170 ni_ 168 tü 167 den 164 ind 161 di_ 161 be 161 s&i;n 160 nin 159 üz 158 ri_ 155 y&i;l 155 _p 154 nin_ 153 &s;_ 152 _y& 152 edi 152 s;_ 152 _y&i; 152 _y&i 152 yl 151 le_ 151 inde 150 eti 150 ala 150 &i;&s 149 ele 149 i;&s; 149 ;&s; 149 ;&s 149 i;&s 149 ek_ 148 ere 148 çi 147 du 145 ön 145 z_ 144 na_ 144 eri_ 143 ec 142 gö 142 i;&g; 141 s&i;_ 141 bir_ 141 &i;&g 141 i;&g 141 ah 141 ;&g; 141 ;&g 141 _gö 140 lar_ 140 eli 140 a&g; 140 a&g 140 dan 140 ac 140 iç 140 an& 140 u& 139 ;&g;& 138 _yü 138 an&i 138 an&i; 138 pa 138 it 137 _ola 137 _bir_ 136 ;t 135 ör 135 ne_ 135 ini_ 134 lma 134 kan 133 ab 132 to 131 ba& 131 kar 130 r&i;_ 130 _ar 129 ili 129 li_ 129 ki_ 128 bu_ 127 anl 127 dü 127 ler_ 126 _ba& 126 kon 126 ll 125 tl 125 ine 125 e&g; 124 e&g 124 _il 124 _bu_ 124 re_ 124 bil 123 &s;i 123 ;&i;n 123 s;i 123 ede 123 zd 123 '' 122 _da 122 _'' 122 _tü 122 ret 122 _-_ 121 _''_ 121 mas 121 ''_ 121 - 121 dan_ 121 leri_ 121 ;u 121 _- 121 ev 121 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ts.lm000066400000000000000000000027751520214632600176650ustar00rootroot00000000000000_ a i n u a_ k l e h i_ u_ _k m ku _n t w _ku an s ku_ o y v el _ku_ ni _l la ni_ _t _m le wa hi _y ti ka _h f _ni _ni_ ,_ à , x ma ya na hi_ e_ d _w ka_ _s _a _a_ hu o_ li b g _ya sv ha lo va ya_ _ma wa_ _ti fa ng nd mb fan um ne _ya_ ik la_ _sv iw vi un xi nel _hi ela is wu ane fane nh fanel anel na_ à_ iwa in _x z ak _ka mu _na svi en ._ è . _hi_ ye nhu _v lo_ p r _ka_ ek ele iwa_ ko hu_ sa dz ndz ul si nf ih _svi be mbe hl lan elo_ elo th _xi va_ nhu_ _wu le_ ga eli ke nfane nga nfan nfa umb _na_ vi_ av _f tik kum _kum _le unh nelo _va iku aka anelo unhu nelo_ ihi svi_ wu_ mbe_ be_ nu aka_ a,_ a, rh nt kw li_ on isa kh am anu nu_ liw mun fu _fa yi im _mu umbe kumbe umbe_ anu_ kumb ny ma_ _kumb _A ihi_ han A unhu_ munhu lu yel _ng lel munh ta ' _la we tiku i,_ i, _ha _svi_ wi _à ela_ _à_ n' _fan _nf mi _wa at liwa I _nfa _nfan eliw ana u, u,_ iku_ R eni ta_ ndl RTIG GO IG ART _ART TI ARTIG TIG IGO_ AR _ARTI et GO_ TIGO_ any _AR T O G dl O_ IGO RTIGO liwa_ RT _li ARTI RTI TIGO me eliwa è_ _kh se _ko _nt ga_ nga_ _tik _wa_ elan ele_ pfu pf _mun amb tiku_ _wu_ hany van ati ir ang wihi in' wih lek _wi _è ki _è_ ah sa_ xa and _munh irh _fane _wih ay yi_ isa_ ani _nd ol mel sva hla _wihi isi _nga yen thl _tiku eke ò _ye _nga_ ho _sva elanu wihi_ lanu ulu anga zi kwe ava tin lanu_ eni_ _van 'k n'k _tin hul _p là wan ti_ yela aw _va_ al andz _mah _mat mah mat a. thla inf ot ko_ khu ts aye om a._ _lo aha dle lè hulu tir fum ule khul 'kwa kwa in'k 'kw lul yelan ;_ tà in'kw tirh khulu _mi ; n'kw nela he libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tt.lm000066400000000000000000000045511520214632600176600ustar00rootroot00000000000000_ а е ә р л н к т ы и г у м с ш д б о ар _т ә_ а_ н_ _б лә ла _к әр я ү ,_ , х ен га з еш ан _и . ._ рг _х кл р_ е_ м_ ын лы лар ер не һ ел әм _һ ал һә ң _һә ке _а та ы_ ле _с ку ң_ ше әм_ ка һәм һәм_ ук _һәм_ _һәм ок кук хоку дә хо оку хокук _хок _хоку хок окук _хо гә ән да ь еше ч _ке ләр ры ре _д на кла рга п кеш _кеш ра әр_ кеше ат _кеше ул нең бу ең тә ти нең_ ыр ең_ й _бу то _я ек ст ть те ө _то гә_ кы ан_ ны бе ир клар нд га_ се _ү ге нә әт ргә _ти _бе җ ба ак _ба з_ ит ырга ене ырг и_ ән_ ез ты бул укл ор да_ ары а,_ а, үз енең кукл ргә_ окукл рга_ _бул к_ енең_ ать ста тор ара мә ире _м я._ ин гы _үз я. _ка ык ган лары дә_ ни _тор _ит ен_ ил в _ст рә ыш _г _дә атья атья. тья._ _ал ырга_ тать _стат тья татья тья. ья. ас _ста рн тат стать _ир ья стат ья._ рын у_ са ие екл аш сә кә сы тие лык _ире _тие енә рл иеш тиеш на_ _тиеш арын ына укла ар_ еле _Һәр уклар ше_ Һ Һә _Һәр_ кукла _Һ Һәр Һәр_ ларын _Һә ыл _бар ын_ бар _җ ш_ елә еше_ шк _Б р. р._ кар бер ма Б п_ рек ту лг ар._ лу нда ис ган_ кы_ ар. ия лән ци нә_ _ирек ки ем _та кукы укы кеше_ ц окукы ка_ ите лан иг шен рм ирек ле_ ала бар._ ә,_ ешен _бар. _бер ик ди ь_ ә, лар_ бар. шенең рд шл ергә шене ерг йл бел э нда_ ына_ рекл за лыр лл енә_ үз_ лырг рт әү ай лырга тел ешене клә _бел н, л_ ирекл ергә_ әрг кешен _кар кукы_ н,_ ның тә_ үг укы_ _ите әргә тү ың _н алы ез_ т_ не_ әрн _дә_ җә рне ләрн әргә_ ләр_ ның_ шы _үз_ _ха кара ха ят тен әг әрне ынд ың_ _га Бе ләрне _Бе ур _р ында лга _як зе як улы че libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ty.lm000066400000000000000000000031611520214632600176610ustar00rootroot00000000000000a _ ' t i 'a e _t e_ a_ r a' o a'a te _te u te_ _te_ ra i_ m _i n h 'a_ ra'a ra' _i_ o_ ma ta at _' i' f to au - ar a'a_ p ti na _m u_ ra'a_ i'a fa _ma ti' ara _n ti'a _a A _ti ,_ , ara' ara'a _f _ti'a _ti' _e _e_ fa' au_ 'at fa'a ia am hi ā _r _h a'at an _fa _ta to_ mau 'am ai or ana ata tu mau_ _mau _mau_ re _fa' _fa'a ta' i'am ti'am ia_ man pa mana 'ata ir a'ata _o o' 'o 'i ro ur ama ha ta'a na_ I a- _o_ v _to ah a,_ a, ta'at 'ama it _na _to_ ira _'a ._ . ta_ _at _na_ nara' anar nara anara manar nar hia o'a aman i'ama amana 'aman 'ar to' ira' no E ira'a R ap to'a _ta' _ta'a _ra U 'a- ata_ _p 'ata_ ato 'ai re_ ei _ha ore -' _no 'E ot _'E ō _ro i'a_ ē 'e hia_ ru E_ mā ato'a no_ ato' ri ha' 'ē _ato' _no_ 'a, ha'a _ato 'a,_ atu a'a- ē_ er av ao ra_ ora ō'ē ō' hō 'a' V _hō _ha' 'ē_ _hō'ē _ha'a hō'ē _hō' hō' A_ ra'a- -t o'a_ tur a'a' ho ō'ē_ 'E_ to'a_ H oto _'E_ ore_ hō'ē_ _rot roto a. rot va _roto a._ apa VA 'ara ahi 'ao 'ara' RA _ia_ ua amā 'amā T _ia i'amā aor ura VA_ i'i 'or 'A 'ap a'ar IR 'I 'IR 'IRA tei IRA _'IRA _tei a'ai _'I RAVA _a_ ih roto_ AVA 'IRAV RAVA_ _'IR RAV AVA_ IRAV IRAVA AV oto_ mu 'aor ā' ata' _ra_ a'ap _'o ora' ip a'a,_ _tu ora'a a'a, a'i ār _pa ito par ait ha'ap M uru 'a'a aore_ ma_ u- aore ui eie_ _'ao _'aor ie a-' ie_ oh eie 'aore RU 'e_ if a'a'a ura' na' ura'a 'ore 'ir _v 'a-' ai' teie _'e 'ai' teie_ _teie _ma_ ra'a, 'ai'a ai'a po ohi oa MA AH 'a'ai af _atu pu up a'ai' fa'at aha 'ira -h nu 'av _va rur ita 'ira' 'i_ HUR 'ah era' _man āt afa e- ti'a_ 'aif va' ut aifa fa'ar 'aifa AHUR ifa era 'AH AHURU 'ā 'AHU aito AHU a-t 'it URU HU fai HURU UR 'AHUR era'a aif hip ni atu_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/tzm-Latn.lm000066400000000000000000000027721520214632600207420ustar00rootroot00000000000000_ a e n d i t l n_ m r s h u g w _a y _t k a_ _i ̣ d_ _d en i_ an _n q _y _l gh ad ye en_ s_ t_ da an_ _ye dd am ḥ ma f _n_ ll la ̣e wa er ur na _d_ ag r_ el z ra ar - b _w ta _g _s le _u se , ,_ eq _ad tt we ad_ . l_ ._ agh di em de ḥe ed et _i_ dan lh he _ad_ hu ti _lh ak kk lḥ es in ell _gh _lḥ me te q_ h_ md dan_ ra_ ̣eq ḥeq ett qq is as mda eqq _ta ḥeqq ne ̣eqq mdan im li lḥe mad _lḥe akk qq_ lḥeq ̣eqq_ eqq_ aw il hur dda _di id ghu gh_ al T di_ ghur ul _na _ghu _T ama ya _di_ eg nag nagh _ghur _is _am mdan_ nagh_ _nagh _nag agh_ tu la_ _yet yet ll_ _ti _te in_ c da_ -s add ara yett sa fa _m _yett _Ta ur_ Ta it madda _we w_ ghe adda madd adda_ ze m_ dda_ ay ud -s_ wi mi _wa : ss Tamad _s_ yi Tam amadd Tama _Tama at j _:_ ma_ :_ _: amad _Tam du sen d- ara_ ga ch kw edd ef r-s r- â dd_ ur-s_ _ak ur-s rf r-s_ ghur- hur- ni hur-s ur- mu _ar ḍ eh _le _akk ull lla rfa li_ erf ull_ u_ nt _id tl g_ ṛ ek K zer zerf si erfa _K lli _se -_ lell is_ lel kh men zerfa it_ kkw_ _ma eb kkw erfan iz _yi rfan fan kw_ iy amd _d- fan_ _is_ _amda _Ku _amd _Kul _Kull Ku Kull rt _ara Kull_ amda rfan_ ke _ara_ Kul _de emd _ag _akkw _ma_ emda un akkw_ n,_ akkw gar amdan dj n, emdan lan ize n. izerf n._ us elli _ur_ as_ _ur ken _sen izer _tl tm deg ir gi lli_ wak re eg_ rt_ tta _tm ar_ wem nt_ sen_ iw ella ddu tlel _b _wem tle _wemd tlell wemd ken_ uk mur wemda sse I _tu ms _tle ṭ mm _as elli_ ig _tlel ez ṣ tam qa at_ _wak k_ wakk ̣a wan tw nn be yes tim _yes nen es_ kke er_ fe twa A _tt ella_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ug.lm000066400000000000000000000047421520214632600176460ustar00rootroot00000000000000ى _ ا ە ل ن ق ر ئ م د ۇ ت _ئ ش ك لى ھ ي ب ە_ ىن و نى ى_ _ب _ھ ىل س ا_ ن_ ۋ ىش ئا كى تى قا ەر قى ان ەم _ق _ئا ز غ ئى ار لە ەت مە دا ۇق دە ھە ۋە اد ىك _ھە ڭ ىنى پ ۆ _ت ىڭ _ۋ دى _م رى نىڭ ىي ې ق_ ىلى ەن ڭ_ غا _ۋە ، گ ،_ ىڭ_ نىڭ_ ۋە_ _ۋە_ ىد قۇ سى لۇ . ._ ول _ئى ۈ ما _بو بو شى وق لا وقۇ قۇق ھوقۇق وقۇق _ھوقۇ _ھوق _ھو ھوقۇ ئە ھوق ھو ش_ _بول لىك نى_ بول _ئە قىل ر_ ۇش ج ىن_ _د ىق چ شق ىم ال خ گە لىش يا شقا اي قا_ م_ ەن_ _قى ىر ھەم _ك تە _ھەم ي_ _قىل بى _ي شقا_ قىلى _ئاد نل ند ئاد ىغ را ىشى ىت دەم اق كى_ ادە كە غان لىق دا_ اس ادەم ىغا ىي_ رق _ئادە ئادەم ئادە ىگ دىن _قىلى ۇن ىدى _بى _ما ەل ندا _تە قل كىن نلى با اش _خ ىكى تىن لەت مى ىنى_ قان ت_ ەم_ ىگە ىتى ك_ ھەر ەھ دەم_ مۇ _ھەر ۆل ىلىش _ئەر ئەر _با ولۇ اند _دۆل دۆ ماد ادەم_ _س ىش_ _دۆ دۆل ەت_ دۇ غا_ ادد گە_ دد ۇر پ_ _ج دە_ بولۇ _ئۆ مە_ _بولۇ _مادد لۇش ئۆ لۇق اندا مادد سا _ماد _يا _قا ركىن ان_ ۆلە ەركىن ئەركى اق_ ئەرك ۆلەت دۆلە مم دۆلەت ەرك ركى ەرق ەركى _ئەرك رل _دۆلە رك ەممە شك ەك وقۇقى اك اددا اددا_ قۇقى ماددا ممە ھەممە ھەمم ەممە_ ممە_ _ھەمم ددا_ لغ ەمم ۇقى ددا ىق_ ەش دىن_ ھەرق ىلە رىم ھەرقا _ھەرق قىلىش داق نداق داق_ ەرقا ىنىڭ_ _بە رقا تل يى بولۇش ارا ولۇش ىنىڭ بە نداق_ اكى ۆز مەن نلىك ۋا لغا ىشق نا اكى_ وقۇقل ائ ياك ئار _ياك ياكى قۇقل ۇل ىشقا ياكى_ ۇقل ىپ _ياكى شۇ قاند ىس _ئې ىگە_ ۇ._ غان_ دۇ._ شى_ دۇ. لىق_ زى ۇ. رە لار اۋ ئې اپ ىنل ۇقلۇ ىنلى قلۇق رقان _ئۆز قلۇ قۇقلۇ لىن ئۆز ىدىن ىغا_ ىشقا_ ەرقان ۇقلۇق رقاند ھر ېر ەر_ ىمە ات كىنلى لەر لم ق._ قاندا ل_ كىنل ز_ تا نىش ەھر لىكى ىنلىك ركىنل _ز ەتل ق. ىك_ ىز ھرى ار_ ۇ_ رىمە لىك_ كا ىلا تىن_ _مە انداق مەن_ لەن اسى رىمەن libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/uk.lm000066400000000000000000000044461520214632600176530ustar00rootroot00000000000000_ о а н і и в т р с е д у п л я м б на _п к о_ а_ і_ з ю г и_ ,_ , ь ра пр на_ я_ _в ж _і _н но во _с нн _пр х ст ав ов _і_ . ._ _з та ч ї ва ин ти пра ат ни ц ко у_ об _м ан за _д _пра рав прав й ви ня не бо ог _на ен _б по ння _прав го ди ві є од х_ лю ль _за ні ого ро _о ос ер _по ма е_ ці юд ід ти_ ня_ ож люд _р ння_ жн _л ри до св _люд _лю _т ом ре ого_ го_ ор _на_ юди в_ ьн их _ма _люди люди є_ ал льн во_ анн раво право аб их_ й_ аво _не дин як _у дн юдин бу тт _св людин им тя ї_ вн ю_ енн ожн ття ш сво раво_ ис _сво аво_ пов м_ ез жна тат ац _а С он ть ає _до ання ати ь_ то _пов _С ина мо ів юдина ув ає_ дина _Ста Ста аці _бу _Ст ту К бе Ст со ття_ пі Стат ува тя_ _Стат ит має_ _я аття_ ожна _._ має ожна_ _як _К таття жна_ Статт _. _має не_ татт обо атт _має_ аття іл ій чи Кож ення або _Кож сп Кожн них_ _та _Ко них _Кожн пе Ко ін ми дина_ _ві ак ина_ аль ар ови сі Кожна рі альн _ос _або_ _ви бо_ або_ _аб _або ру ті ді ере и, и,_ д_ ут щ іт _ї ля при ення_ ног іль ну ні_ ного ання_ вин без _к ть_ аг тв ою та_ бод ле ла ного_ вобод що _в_ ду _своб своб _бе обод ло до_ ас ста свобо воб вобо ої ост _до_ ий _щ сн _сп ся де су _що ий_ че ії ван від _ц те овин же _у_ Н ати_ ки лі повин пови _пови ств га ' нан инн кон пер винн оз дно кл ват ли она уд нов му ою_ _не_ ако но_ _г ча нні _при під ол зн безп зп ути_ мі ідн езп _мо вати ьно ути сті ах овинн льно ам бут ек к_ ед _об ад ості _та_ ес пере _від ми_ ся_ іс що_ ава ва_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ur.lm000066400000000000000000000044361520214632600176610ustar00rootroot00000000000000_ ا ی و ر ک _ک ے م ہ ن ے_ _ا ی_ س ر_ د ت ل ق _م ا_ ں _ہ ب ع ہ_ ح ور ں_ ان ور_ او ج ٔ یٔ _ح ۔ ۔_ _او _اور ش اور_ اور _اور_ ف یں یا کی و_ _کی کے ای ص _ج کے_ _کے_ _کے خ می کا _ب یں_ پ _س اس ت_ ق_ _کا _د کی_ م_ کو _کی_ _ت ز ام حق _حق گ ایٔ کا_ ن_ _کا_ _کو یٔے ٔے اد نے _ش سے یا_ سے_ س_ ل_ نے_ _پ _اس یٔے_ ، ٔے_ ،_ ہے دی قو _ع _کو_ میں _ہے کو_ ری میں_ _میں وں _ی _می _میں_ ار _ان _ن کر ہو وں_ لا _کر _ہو اس_ لی _شخص _اس_ جا شخص خص _شخ شخ حق_ _سے _سے_ _حق_ _آ سی آ ہی _و ص_ _جا سا ہر _شخص_ د_ شخص_ خص_ ہر_ را نہ دا نی مل ام_ ھ _ہر_ _یا زا _یا_ _ہر ہیں ے۔_ عا ے۔ عہ فع سی_ _ق ادی _گ _آز عہ_ آزا آزاد آز زاد _آزاد _آزا _ر ایٔے دفعہ_ ون ال فعہ_ _ل فعہ دف دفعہ _دفع _دف _دفعہ دفع _جای جایٔ وق _۔_ تی ہے_ جای کہ _جایٔ _۔ وا کہ_ ما پر چ عل _پر ان_ _پر_ دی_ ٔی گی یٔی من ایٔے_ نس پر_ کس جایٔے _ہے_ بر وی رو _ہے۔ ہے۔_ ہے۔ _کس ند اہ _ہے۔_ ظ ض ذ آزادی حا ات _حقوق اق زادی قوق حقوق حقو _حقو ط اص _خ رن جو قا حقوق_ ار_ وق_ ری_ مع دو _مع کسی قوق_ _کسی_ اپ _کسی کسی_ رے اب نی_ سان _ہی پن ب_ نسا تی_ _لی ٔی_ یٔی_ _انس _انسا انس _حا ہیں_ انسا _مل نا کرن _نہ _جو _کرن _چ جو_ ک_ وم نسان یت گا اپن _ف _کہ _اپ انسان بن _جو_ _اپن اش می_ _کہ_ _ای یت_ نہ_ ادی_ _ہیں شر رت رنے تع رے_ لک مت کرنے رنے_ با غ وہ _کرنے کرنے_ ف_ ویٔ حاصل حاصل_ یں۔_ نہیں تا نہیں_ دہ وہ_ _حاصل یں۔ _تع _حاص ں۔_ صل نو _معا صل_ اصل_ نہی حاص ں۔ معا اصل ایس انہ _کیا یس اف _ایس تح یہ ۱ ملک ین _من _ملک ات_ کیا وس _بن انی _عا _ط _قو _یہ _قوم مل_ دہ_ عاشر یہ_ _کیا_ قوم یو کیا_ _معاش اشر عاش رک _دو معاشر معاش ِ انی_ _ز _وہ_ _قا یر ہیں۔ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/uz-Cyrl.lm000066400000000000000000000047261520214632600206020ustar00rootroot00000000000000_ а и л н р о д у а_ т м г б қ ла к ар ш с ин и_ да га ли _б н_ ан ҳ р_ ни в лар ир уқ ил иш _ҳ ў з ан_ да_ ти э _э _в й иг га_ ва ки ма _ва би _т , ,_ ри е _м ат ар_ қи си _би ва_ _ва_ _қ ҳу _ҳу _и ди он нг ига қу та ам ад ик уқу со ши ҳуқу қуқ _ҳуқу ҳуқуқ уқуқ _ҳуқ ҳуқ ган ш_ ра . ._ ч бир ал ини ига_ _бир ё г_ ид нг_ ‐ од қа ол мо я ас ир_ _о ж инг лик ўл лиш ида или ари ни_ й_ нин _а иши им нинг нс ий ган_ инг_ иш_ нинг_ _бир_ лар_ бир_ _к лари ҳа _та ги ади му иб нсон сон нсо _ин _ў ун лан ий_ кин ъ дир _с инс х _бў _инс бў _инсо инсон _ма инсо бўл он_ _му _бўл уқуқи дан уқи қуқи бо _д ила Ҳ _ҳа ши_ аш нл _Ҳ қл иши_ ка ур дан_ ф ини_ қиг қуқиг б_ уқиг _ё қла уқига қига ми сон_ ро лг дд ўз нсон_ р. р._ қига_ эг _эг т_ кл эга дда _ўз рк _эга эр кла ай одд м_ бу _эрк эрк оли _эр мод қил _у модд гад эгад модда ‐мод ак ‐м адир дда_ лга гади на одда_ _‐мо _‐мод нли _‐ _‐м ‐мо ‐модд ор эгади одда _эгад гадир _ол тл _эрки ба эрки рки ки_ ёки_ _ёк _Ҳа _Ҳар_ _Ҳар лиги аз ёк лиг иги эркин илиш Ҳа Ҳар ёки _қа ркин Ҳар_ _ёки_ _ёки зи лган қлар са ида_ ақ _қи ош к_ ло ир._ атл дир. лиши ия ара ос дир._ ир. ри_ адир. лл з_ ум ари_ клар ҳам _ш лат лари_ бил _қил рл ала _бил лаш _х _ҳам эт қили илан _оли _ба била _била _эт ят инл ча билан и, _бо эти тлар мас тил _қили аъ лан_ и,_ _эти илан_ за ик_ тла ниш лиши_ фа лган_ _ж лик_ ин_ аб ер нлик кинли ларн ркинл арни рни рн уқуқл ларни ани бош арн а, қар қуқл а,_ инли атлар уқл оси атла кинл _н ша қуқла мл ат_ қо ўли уқлар _да уқла иб_ ги_ мла до риш ту аг лиш_ у_ ав рч libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/uz.lm000066400000000000000000000030611520214632600176620ustar00rootroot00000000000000a _ i l n o r s h d u a_ t m g b q la k ar sh y in i_ da ga li _b e n_ an r_ ni is v lar ir uq ʻ il ish _h oʻ at z an_ da_ ti _e _v ig hu ga_ as va ki _o ma _va si _t bi ,_ , ri hi _m ar_ qi ha _bi va_ _va_ on _q iy _hu _i ng bo di h_ qu iga ad ta am so uqu ik shi _huq huq huqu huquq uquq _huqu al quq _s gan yo sh_ c ch ._ _bo . ra _y bir ini iga_ _bir ol g_ od id ng_ ‐ os mo qa ya ir_ ʻl j lis ing lik lish oʻl ida ili y_ ni_ er ns ari nin _a ishi gan_ ning im ish_ ing_ ning_ lar_ _bir_ bir_ _k lari _ta gi adi mu nson son ib ay nso _oʻ ins lan un _in dir kin on_ iy_ ash ʼ x _ma inson inso _boʻ _yo boʻ _inso _ins _mu _boʻl boʻl uquqi quqi uqi dan ila _ha hi_ _d H ur nl shi_ _H ishi_ ka ql or eg ro f dan_ qla uqiga quqig qiga ega uqig b_ ini_ qig dd nson_ son_ r._ lg r. mi ʻz oʻz ak kl _oʻz dda _ega ok qiga_ t_ _eg rk odd _er _u modd bu kla qil m_ mod erk _erk oli _‐m ‐m _ol odda ‐mod egad modda nli odda_ _‐mo adir lga na gad _egad dda_ _‐mod ‐mo _‐ egadi gadi ‐modd gadir tl rki ba erki ki_ oki _erki yok zi _Ha _yoki ilish _Har_ rkin _yok _Har erkin osh oki_ yoki_ igi yoki Har_ _qa az lgan Ha Har ligi lig at_ ilis aq k_ ara et sa ida_ las atl _qi qlar ir._ dir._ lishi iya lo ir. qo dir. z_ bil lari_ ala klar lat _sh adir. um ll ham ri_ ari_ _qil _ham siy _x lash rl _bil yat _oli ko oy qili bila _bila ilan nis cha _et bilan eti _ba inl ot i,_ za i, lan_ tla _qili til aʼ osi ani tlar ilan_ ik_ _eti mas nish in_ to ab ʻli fa asi bos atlar atla lgan_ _j us _qo lik_ ati larn arn kinli arni qar a,_ rni nlik quql a, do inli larni bosh libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/ve.lm000066400000000000000000000031571520214632600176440ustar00rootroot00000000000000_ a a_ h u n e o i w l t o_ s _n m na ha u_ na_ an v hu z vh _m _na e_ k sh d _na_ wa el _u i_ _v _vh ho y ha_ _u_ ts dz f wa_ g _t hi mu _mu _k lo tsh we ne ng ṅw ṅ hu_ ya ga _y th _ts b _h shi _ya ya_ nga _ya_ we_ zw vha r p ,_ , lo_ ka ṅwe _tsh ḓ la kh vhu ṅwe_ ane thu le it ana he _p _vha ut tshi _kh _d mb _dz ṱ _vhu ga_ thu_ ul elo ana_ _tshi uṅw uṅ sha uṅwe _a fa _s elo_ muṅ _zw _muṅ _muṅw nga_ ho_ muṅw _z nel muṅwe fh te pf _pf uṅwe_ _i . ne_ fan ._ anel fanel fane si anelo nelo uth vha_ ed _ng za edz kha nelo_ _nga uthu pfane _M pfa _pfan _pfa _kha M pfan ele al _nga_ dza uthu_ ah zi um aho zwa nd on _vha_ _ha in wi wo _ḓ _ka kha_ lw _kha_ is _hu kan _a_ un zwa_ Mu _Mu no tsha vho _w shit hit re za_ ang dza_ mi ol la_ zwi ṱh at _ha_ kana_ kana _kana fho _kan ite dzi lwa li hum han ak _hu_ _l _mb ela sa wo_ aka ḽ _wa ir olo ma ḓo aho_ lu il _zwi ṅwa ḓo_ of us ofh _dza T hol zo _ḽ ur Ts ofho _T gan _Tsh _Ts bo en Tsh iteṅw shite iteṅ ṅwa_ Tshi mbo hite teṅ teṅwa eṅ eṅwa eṅw _Tshi holo teṅw Tshit eṅwa_ hiteṅ ano _Muth Muth o, Mut Muthu _Mut o,_ ni holow a,_ ra o. shak _f ow ofhol a, led olow hi_ ḓa low hak ula fhol shu ledz _zwa fholo eled o._ ela_ lel yo shum ḓi si_ _dza_ _ḓo zo_ eledz mul _ḓo_ mbof _mbof shaka bof bofh he_ _sh bofho ngan ik _mbo _mul _zwa_ haka mbofh dzw no_ lwa_ hat go _ma owo zi_ _i_ lowo _ṱ olowo ngo _mula tsi hath ath rel elwa mula elw sw ny ve edzw _te dzo ea V hon aw its nḓ _mut _vho mut nz anga sa_ lowo_ owo_ muth ngo_ itsha itsh muthu _muth uṱ am _nd go_ awe ka_ mba _V dzwa e,_ ba ko e, athu_ iṅ _wa_ Vh isa libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/vec.lm000066400000000000000000000031271520214632600200040ustar00rootroot00000000000000_ e a i o n r t s e_ d a_ ł _d de _de ar p o_ _e on c l _ł u i_ si de_ _de_ g _p _c _i m l_ n_ à _s ła ri _ła io en ła_ it _ła_ ,_ , nt _a _e_ r_ in ion à_ el sion sio el_ _el_ _el to pa te er j ’ ar_ v łe co na ta re da to_ z _in ti es rt _pa as tà rit _co _g par łi ì ga un on_ b an ra _i_ eri ion_ nj st sa ał h f der deri erit _deri _der . ._ derit _par sion_ asi se so łe_ _o asio asion oł ns he _ga ga_ tà_ un_ _r me _a_ _n tr ti_ _ga_ pr ro go ent ch he_ ito te_ po ło ó rito or _m _ch nd che nte _re ’l_ ’l int con erito _int is par_ _che os A oło _pr ze rito_ ni ito_ ło_ _da eg ie ia _par_ ałe _łe ju rs ó_ só _só _só_ ez _f _A só_ da_ ma tì _con oło_ è men art _che_ ba na_ che_ at _t bar goł sar _da_ rtì _Art Art rtìg goło tìgoł ità ìgoło tìgo Artìg rtìgo _Ar goło_ ìg Ar tìg ìgo Artì ìgoł _Artì rà njun O nju _O jun pro njun_ _łi _pro _Onj _o_ jun_ Onj ib On _On dar _łe_ _Onju inte _v ta_ _u Onju Onjun _se _inte _na am va ens nte_ et ona e’ rà_ e’l_ e’l ment _èsar èsa ut us _è osi _ès pi èsar _èsa _so ałi ès tar iba ji _po ca ars łib łiba _łiba nji _łib ibar łibar di ità_ arà iti nsa nał a,_ im ałe_ a, np rtà riti artà ibart bartà ara bart arà_ man om no ame tu sar_ eriti su e, esi _l’ nsi l’ èsar_ e,_ sia se_ ur eł _l rso sa_ mi cu nto nto_ nas nta vi ne rtà_ gh do sp ento e. ento_ sta artà_ onał eze riti_ iti_ _’ e._ pe mo ond darà ze_ res ve _z ras inte_ nasio fa o,_ darà_ o, ec nasi lt n, ji_ ita sie n,_ nji_ ani _’st _’s nsa_ ’s ’st _na_ amen sos nda ament pars av ist isi ot ro_ tri libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/vep.lm000066400000000000000000000031011520214632600200110ustar00rootroot00000000000000_ i e a o n t d u h k l s m n_ en r v z _o oi ž da i_ _m _k iž tu el a_ id en_ ,_ , ah e_ de nd ik ä va ta j _i an te eh g p he _t al ai l_ om _i_ ._ . _v d_ us den ud že iže ehe kt b den_ ’ ide ikt oikt _va ht oik ktu uz iden hi iktu me _oi oiktu le _oikt _oik ü ̈ iden_ š it iš _me ad _s _om nda an_ ma ku el_ es se č ra ka ne tuz ez li mi _e da_ _p s_ iktuz ktuz ut to use _u _om_ as om_ ld m_ z’ _a hiž ar ko ga on _h meh ki ’_ ha _meh ke _ka c ja ed val z’_ ič uz’ ol mu end _r z_ uz’_ st un aha mehe ži _mehe _ü in ele tus tuz’ ir ižel žel du tuz’_ iži ̈h üht ̈ht ktuz’ vald ald üh _te če dan _üh _üht ahi le_ si rj ude og und hiže dan_ _val ju ei ndan na ahiž sk gah žel_ ahiže kirj ižel_ vo irj _ra am än ali kir jutez kirju ez_ jute ute _kirj ahv jut gahiž rju rjute ogahi _ki irjut gahi rjut ogah utez_ _. il hižel hv oid irju _kir utez tez_ _._ ndan_ oga tez _ku hel ehel do oma mehel kai _mi _mu Joga kun _vald _n Jo ci _J _Joga _ta _Jo _Jog Jog Jogah _kai J hva uda he_ _vai ahva vai ho rahva liž kund go sa ndu es_ tuse zi rahv toi rah d,_ ai_ id_ kon lda tud d, tt vai_ th _vai_ _ko e,_ ni tad e, ba _ol ug ele_ pä dus iče hth hel_ kunda ehel_ itu vah ri as_ ada at unda äne thi aliž aik št ada_ ij ed_ hthi ndus pe išt _l _hän eg _hä mb hä hän t_ ija os nen ita ta_ teg _sa sta _ei sel uzi duse usel ahvah er hvah l’ oide _mug _ei_ miš mug hu nduse oiden lo il_ ižid äi ha_ žid ei_ ge _rahv kaik pi he,_ oiž _rah iše ti _to ac še undan _kaik häne nz rv ehe_ _häne _teg pid endu he, ud_ thiž änen dam še_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/vi.lm000066400000000000000000000071511520214632600176460ustar00rootroot00000000000000_ 88044 n 17000 h 12823 t 9071 i 8490 c 8394 g 8035 ng 6718 _t 6352 _c 5234 a 5083 g_ 4883 ng_ 4882 _n 4379 n_ 4365 i_ 4365 u 4149 m 3648 à 3635 nh 3480 o 3451 Ç 3193 _Ç 3168 r 3011 l 2692 Ü 2659 , 2328 ,_ 2295 c_ 2279 _l 2263 ch 2226 v 2161 th 2158 a_ 2132 _th 2113 y 2111 . 2107 t_ 2106 h_ 2074 _v 2057 _h 1888 _m 1834 _ch 1813 s 1749 nh_ 1715 u_ 1679 á 1668 à_ 1649 tr 1611 b 1589 _tr 1581 _nh 1541 _b 1530 m_ 1505 p 1483 ._ 1455 k 1429 _s 1415 o_ 1380 y_ 1371 _k 1367 _ng 1348 © 1343 e 1296 ó 1208 ‰ 1199 ô 1181 ¶ 1139 å 1132 T 1126 hi 1121 â 1081 ì 1058 ê 1055 d 1040 _g 1039 kh 1034 _kh 1027 _T 994 ©i 967 là 943 _là 941 " 926 ä 916 Ü© 901 an 893 _d 888 Ó 877 ©i_ 859 on 853 à 848 N 846 Š 820 ó_ 813 Œ 801 ôn 795 ph 776 _p 772 _ph 752 û 752 § 734 hÜ 728 ho 715 và 709 _và 703 gÜ 702 ® 700 _r 696 H 693 _là_ 691 là_ 691 Ü©i 684 àn 679 ên 677 ông 676 ha 672 gi 663 C 656 _gi 655 Ö 654 gÜ©i 646 gÜ© 646 Ü©i_ 624 ông_ 610 ngÜ 610 _ngÜ 608 ác 606 ú 601 ngÜ© 600 ngÜ©i 600 _ngÜ© 598 gÜ©i_ 594 ûa 587 cû 586 _cû 585 ¶t 585 cûa 585 ên_ 585 _cûa 584 có 583 ûa_ 582 _có 581 cûa_ 581 ã 581 _cûa_ 580 ¶t_ 578 _N 574 có_ 574 » 573 _có_ 572 iŒ 568 À 562 ‹ 562 m¶ 557 _C 553 _m¶ 551 p_ 540 Æ 540 m¶t 538 m¶t_ 534 _m¶t 532 ìn 528 _m¶t_ 528 ti 526 i‰ 525 Ù 517 Î 512 ình 500 .. 500 † 497 và_ 497 _và_ 496 æ 491 q 490 qu 490 _H 487 _q 484 _qu 484 ong 481 ong_ 471 há 471 x 470 hô 468 ¿ 466 _" 460 Ü® 456 ro 453 ình_ 445 ì_ 434 _x 434 ã_ 427 í 423 _ti 423 in 422 ân 421 "_ 418 iŠ 415 Ön 413 ron 412 V 411 rong 410 §i 410 rong_ 409 ác_ 405 ª 400 ‰n 399 hôn 398 åi 395 ay 390 _V 387 h» 382 hà 380 ày 377 Ãt 376 uy 374 ÇÜ 374 _ÇÜ 373 §i_ 372 cá 371 _cá 367 nà 366 ‹_ 366 hú 366 _nà 365 ra 363 hông 362 ho_ 359 ân_ 356 án 356 ° 355 åi_ 354 ai 352 hu 352 cho 352 Ü®c 351 ®c 351 Ón 351 _cho 349 tro 347 ‰t 347 ào 347 _tro 346 _tron 346 ñ 346 tron 346 trong 346 M 345 khô 340 âu 338 _khô 338 cho_ 337 _cho_ 336 hông_ 336 ay_ 333 ch_ 332 Çã 331 Ãt_ 331 ( 331 _( 330 Ò 329 _Çã 329 ÇÜ® 328 _ÇÜ®c 328 ) 328 ÇÜ®c 328 _ÇÜ® 328 khôn 324 _ñ 324 _khôn 322 Çã_ 322 _Çã_ 320 ò 318 ån 318 không 316 ào_ 316 Ü®c_ 316 ®c_ 316 nhÜ 315 Ü_ 315 »ng 313 »ng_ 313 »n 313 _nhÜ 313 Th 312 hì 311 Û 310 h»n 310 h»ng_ 310 h»ng 310 iê 309 gh 309 Šu 307 ta 307 anh 307 ¡ 307 ai_ 306 àng 306 ày_ 304 ÇÜ®c_ 298 ÜÖ 295 S 295 : 294 ‰t_ 294 e_ 294 :_ 290 Î_ 289 ua 288 æn 288 ài 286 Šu_ 285 _nh» 285 nh» 285 nh»ng 285 nh»n 285 _nh»n 285 _Th 285 ‰n_ 284 Œn 283 Ø 281 _M 281 A 281 úc 278 L 277 ø 277 ÜÖn 276 _ha 276 n, 275 Öng 275 ÜÖng 275 an_ 272 ài_ 271 iŠu 269 sÓ 269 n,_ 268 ¿_ 268 on_ 267 _sÓ 267 các 265 àng_ 265 _các 264 anh_ 264 ngh 264 _ta 263 hi_ 262 hàn 261 Š_ 261 âu_ 261 Àn 260 ù 260 _ngh 257 ia 255 ¢ 252 ... 252 êu 251 Ùc 251 i, 249 iŠu_ 248 nhi 247 B 246 i,_ 245 Óng 244 ª_ 244 co 244 _nhi 244 ¥ 244 ܧ 244 iên 243 D 243 Tr 241 _S 240 hÜ_ 239 òn 237 hà 236 hÆ 233 K 233 Öng_ 232 ôi 232 ÜÖng_ 232 Àn_ 231 _co 231 Œn_ 229 hå 229 äi 229 yê 229 Ûn 229 ¢n 228 Ûng 228 _L 227 Ûng_ 226 inh 226 Çi 225 mà 225 _Çi 225 ng, 224 ang 224 P 224 Šn 224 g, 224 g,_ 223 _v§ 223 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/wa.lm000066400000000000000000000030341520214632600176330ustar00rootroot00000000000000_ s t e i n o è d ' r l u _d a e_ t_ s_ m c in p _l ès i_ û on - l' v _p _s ou eû é èt q dè , ,_ _è _dè _q qu re u_ nt _qu ès_ di me î d' _l' å _d' h ou_ èt_ ût _t _a k _di eût me_ po n_ _èt a_ _m _c _èt_ f es reû te y _po _o rt . reût le u' to è_ ._ ti qu' _qu' n' an ke ns b dre dr dreût dreû _a_ ot nd _n mi r_ _r ci er inme es_ inm ût_ nm nme eût_ di_ se vi lè de o_ inme_ nme_ co _to té nt_ _di_ ô é_ on_ ss min z w j _f int _po_ s' ri po_ 'i -l tot dj reût_ dè_ 'd lès _tot _dè_ dès _v vin _dès 'è ha -l' ns_ is ne _lè st sse ui _s' ik _lès pr 'p 'm ins om e, s- e,_ ni te_ ion eu io rè 'n _ou_ _ou er_ as ch ye li ol g ts ot_ ui_ se_ ç ont qui t- A î_ lès_ _dre _dreû _dr ins_ _dès_ è- dès_ nde rti un ce cio sse_ tot_ cion ike _ç _lès_ ome 'a '_ l'd si ne_ ê (_ _)_ _A _) èr _( _Arti _(_ ço Arti Ar C çou _Ar _tot_ u'i ) ( _qui _l'd _Art )_ Art 's è-l 'o èss _qu'i sk tik ke_ è-l' _co 'dreû _çou wè çou_ skeu tike _ço Artik ske rtike eun lî sè 'dr tike_ rtik 'dre ike_ keu qu'i so askeu l'm keun' _l'dr us l'dre un' minm has minme vo _qui_ qui_ l'dr skeun it eun' haske hask aske keun ask ts_ ûr ma pa s,_ èsse _çou_ s, no ant _pr _dè- al dè-l _C èsse_ n'_ eun'_ le_ ut dè- in_ s._ åc té_ ome_ s. un'_ mè _dè-l 'v _si ic èn ôt ra ès- av dè-l' mo ond 'ès de_ ind _on out ro èst Ch Cha _lî ce_ åci Chas _so ont_ Chask 'i_ nde_ _Cha _Ch _n' iv ons ac u'i_ åcion _Chas yi eûts reûts _ma åcio ûts com _b qu'i_ st_ eûr rin 'l és zi èst_ 'mi l_ e._ e. îb tr re_ lîb èy ar libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/xh.lm000066400000000000000000000027131520214632600176460ustar00rootroot00000000000000_ e a n u l o k i h o_ ku m el a_ t w z e_ s g y b ng _n le un an lo lu en ok _u la _k ne ul nt we _l u_ wa al th ek lo_ lun p ak ba nk na ye oku um ,_ nge ge , is se zi _e ny d in yo ntu kh ph tu elo ha uk ko ele ga ke elo_ he nye _ku ntu_ tu_ am . ma _i ye_ ._ q ub ung on nga lek _o ka ho nye_ kw i_ _ng ez ol lung si li ya hu no _a lw nel gel ngel aku il unge la_ ‐ ulu be _ne gelo f es _na ke_ lul az bu zo mn wa_ ho_ nd ule _kw _y ngo ey go c _no em za _z kub _lo I nke onk _um onke nke_ yo_ et ulek at lule kun hi im we_ ela _I nz le_ any unt uba ama ni ko_ eko ang untu elu mntu ze mnt qa alu ab eyo lel kuba kwe o,_ ob ezi anye ba_ umnt o, olu o. _umn o._ umn lwa zw elun _uk esi kuk uku ukh ki lunt une nok nq _un _In enz In _ok zwe gok us hl sa khu nelu ngok the qak Inqa iz eki aph leko kan qaku ‐_ _uku Inq ile uny _nok nqak _Inq nqa ap uba_ j ane ku_ Won W olun ik Wo lok kukh aku_ _Wo _W _Won Wonk ulul ela_ ley ath eth _lok mf _b leyo noku oka het ala heth akh _le kul ut eko_ pha _ez sel ay kuny unel kil kile leki kany _s okan enk _une _oka x hul ee dl _kun me eyo_ anga elek _ngo ekil fu use obu tho nku _yo eb unye zwe_ _in khe wen ana anel om kho uth _kwe gan kulu kel so ban ent iley ise _zo izw sh ing nam na_ elw nkul izwe tho_ loku uz hi_ bo eng fun tl fane ip eli _ezi akhe lwe ndl thet isa inga ntl uh v fan fa as sw hus ya_ _nge hulu kwa sa_ ngan ayo isw iph a, nzi a,_ khus phi uhl mb goku huse tha usel elel ben eni za_ alo gen ngen N ty _w thi ume libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/yi.lm000066400000000000000000000047011520214632600176470ustar00rootroot00000000000000_ א ע ר י ן ט ַ ן_ _א אַ ו נ ל ד פ ָ אָ ער ֿ ק פֿ ײ ג _פ ט_ ז _פֿ ון ר_ ון_ מ _אַ כ _ד ער_ דע ש , ,_ ס ב װ דער ַר אַר ה צ ײַ או _או רע ױ יק עכ און _ז _און_ דער_ _און און_ ע_ _מ אי _װ ען _ג די ֿו יט גע י_ פֿו לע _פֿו _אױ _אי אױ ען_ ּ _פֿון פֿון_ ֿון_ ֿון פֿון מע כט רעכ ונ _ר _ה טי נט _דע . ._ ל_ עכט ענ _רע רעכט יע פֿא נע ֿא ַ_ נג ַנ צי _די ף ני ף_ פּ _פֿא כט_ _ב הא זײ _אױף ױף_ ֿאַ _אױף_ אױף_ ױף אױף פֿאַ די_ אַ_ על _זײ רעכט_ _אַ_ ־ עכט_ ַל אַל קל _גע ָס אָס _דער _רעכט _רעכ _אָ טיק ס_ ונג _צ _הא _פֿאַ _די_ פֿאַר ֿאַר האָ _אַר _האָ טע װא זײַ רט _נ עד _מע _זײַ קע _ק _י רא רײ ַן ָל אָל ם װאָ ַן_ װע רײַ נא אַנ _װא זא בא כע _װאָס _יעד ײט ָס_ באַ ניט _יע נד װאָס אָס_ _װאָ יעד ָט ָר עדע _יעדע עדער ם_ יעדער אָר יעדע אָט _דער_ אָט_ זאָ ָט_ יט_ מען מי _בא אַרט ֿר פֿר רי _באַ ײַן עדער_ ַרט טן אין_ _פֿר _אין ײַן_ לי ין_ ין יקל _אין_ אין צו טא מען_ נאַ װי ֿרײ ך _האָט זײַן האָט ז_ פֿרײ האָט_ רטיק _פֿרײ פֿרײַ זאָל _ל ֿרײַ זײַן_ רטי אַרטי _זאָל ַרטיק _זײַן ַרטי יקל_ _זאָ _זא ַצ רטיקל _אַרט טיקל ינ ך_ ג_ לעכ זי טיקל_ קל_ ָד קט אָד ענט ט,_ ן, ט, אַצ ן,_ נג_ יש אַצי ַצי לא ונג_ זע יו יז קײ טן_ שט _צו ָנ מענ אָנ טל ָדע אָדע _ש _װע ת יז_ אַלע ײנ עז ־א װאָס_ בן איז_ ַלע טלע אָדער _אַל ָדער איז ָדער_ עט _אָד עכע מענט טש טער _פּ מיט _אָדע _מי ראַ לעכע אָל_ _מיט לאַ גל ָל_ הײ בע זאָל_ _ני ַנד לט עזע קו אַפֿ אַפ ַפֿ געז ַפ ײַנ _ניט רו רן _מענ אַנד ַה כע_ ענטש נטש טלעכ עס מענטש ור בן_ _ט נען דא ניט_ רײַהײ _מען _מענט _מען_ הײט פֿע ײַהײט ײַה געזע ײַהײ ַהײ ַהײט יר ֿע רײַה שא ֿרײַה ות נען_ _געז עמ שע ץ לײ _ניט_ לן _געזע לע_ פֿט ֿט ר, לן_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/yo.lm000066400000000000000000000037031520214632600176560ustar00rootroot00000000000000_ ̩ n í à t è ì ó ̩_ ò b i í_ o a l k n_ á é r s è̩ i_ o̩ _t ̩n _à w ò̩ g _l ó̩ _k y e d _n ú _è ní ti a_ gb ti_ ó_ _ní _ì j é̩ _s m ó̩_ tó lá _è̩ f àn _lá ._ . ní_ p _o ò_ s̩ ‐ o̩n ,_ , e̩ an ì_ wo wo̩ wo̩n nì ̩n_ _ní_ à_ ka é̩_ kò ni ̩t ú_ kan wo̩n_ o̩n_ àt tí _tí tó̩ tí_ é_ _w _f _tí_ _ò tó̩_ ̩k lè _kò _a ló àw ̩tó _àw an_ àn_ ̩tó̩ è_ _g _àt ò̩_ _è̩tó _è̩t è̩tó ba è̩t ̩tó̩_ è̩tó̩ _àti_ àti_ _àti kan_ àti _b rí ún bí láti_ láti _lát áti lát áti_ át _láti _i á_ yà bí_ _j bo _gb àb ̩e ̩‐ lè̩ sí _p s̩e e_ _ló _àwo̩ àwo̩n àwo ̩nì ìn àwo̩ _y _àwo _ó ù _ó_ bá ra _tó _e gbo _e̩ _s̩ ‐è A è̩_ ra_ u tà n. ò̩k n._ _A tó_ íl ìy ̩ka kò̩ _m _tó_ ir sí_ ò̩kan or ìyà ò̩ka ̩kan sì ílè ílè̩ orí ̩kan_ _sí ̩‐è dè bé ìí yàn jé èdè o̩_ _or mì èd _orí ílè̩‐ ̩‐èd ‐èdè ‐èd lè̩‐ rílè̩ è̩‐è rílè lè̩‐è è̩‐èd è̩‐ ríl jé̩ ̩‐èdè _r _a_ àbí áà _kò̩ E _sí_ ò̩ò _kò̩ò ̩ò̩ka _oríl orílè jo̩ ̩d kò̩ò̩ _E tàb ò̩ò̩k kò̩ò ò̩ò̩ al ̩ò nì_ ̩nì_ _tàb fi _tà ̩ò̩k jo ̩ò̩ oríl in dè_ _ti _tàbí tàbí_ tàbí àbí_ ún_ _wo ni_ _s̩e èdè_ ín nìyàn wó ‐èdè_ ìyàn nìy nìyà _wo̩ _jé̩ E̩ ̩e_ s̩e_ _jé ̩r _E̩ jé̩_ _wo̩n _ló_ ló_ e̩n _d _ti_ kò_ _sì _gbo bò rè òm ala_ _Ab _E̩nì _Aba _e̩n fú _Abal E̩nì bala_ ̩g _fú bala Abala _fún bal rè̩ Ab ala Aba fún _E̩n la la_ E̩n Abal _sì_ ̩ni kí _jé̩_ sì_ dá _s̩e_ E̩nì_ _òm pé bà kó èn _pé wó̩ _èn _kí ènìy _ènì ènì ìk _bá yàn_ gbà ènìyà _ènìy ira n,_ nira nir òmì un n, _òmì _pé_ pé_ ìnir ìgb bá_ mìn _bá_ wù o_ òmìni ìnira h mìni ìg mìnir yì rà _fún_ _kò_ _ìgb ràn ìni òmìn _ìg _òmìn fún_ nira_ ̩w nú _o̩ kí_ yé gba _rè̩ _rè ira_ _kí_ ìyàn_ _nín un_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/yrk.lm000066400000000000000000000047531520214632600200420ustar00rootroot00000000000000а _ н т р а_ и в та я е д м с _т о ва б ан ар х э ад л ӈ на п _н _та ав _х да _п та_ на_ ь _ӈ к ра ха у _с я_ ы ня ц ам ,_ , г д_ ава _ха ла и_ ер да_ з ри рт . ._ ад_ ен ада тар об ни _тар _м не ик ти ас ь_ ӈо рав т_ _ӈо пр м_ _пр рава _не прав _прав _пра пра _се се _ти ре права _сер _тик ана сер тик ат _и ка ма а, хар а,_ й ӈоб _ӈоб рта _хар нт ба нэ б_ ем ван нен н_ об_ ӈэ нз енэц енэ ы_ нэц эц вад рем _ӈоб_ ӈоб_ _нен ада_ ва_ ин аре ям бя _ня _а сл ри_ _ненэ арем ненэц й_ ана_ ненэ тасла _тасл вада тас _тас сла ть асла асл тасл вы яр ил ант _е арем_ ем_ таре нта рем_ тарем _таре иб _С _ни эв С па мта мт ибя нта_ ст хан вн ян рта_ ци ара ья ика _амг ць тат _ам мг амг тья ия татья кы ле хи _тика ать ць_ тать _ил атья _ӈэ тика кад анта р_ ья_ _хиб ибяр Т _хибя хибя бяр _Т _хи хиб Ста _Ста ю Стать Ст _Стат _Ст тья_ атья_ Стат _№ ер_ нэць_ № _№_ эць_ №_ икы ари эць енэць нэць аб за пад ця _па икад иле ан_ _в ӈа арт анз кад_ у_ _иле _пад икад_ анта_ са арта тикад гэ харт а._ яри ет ава_ авад хибяр а. _амгэ амт харта мн амгэ мгэ _сер_ мта_ сер_ ет_ кы_ амта арта_ ман мб в_ _харт _ет_ ӈг _ет ʼ вада_ ой ням ос икы_ авада _ням но ац равад лав ция _ма ари_ э_ пи ева _пи _Та ев яд яв Та бт вна рт_ слав харв то тн ерт _харв рв аци вна_ арв аслав уд су рс го тикы ал _тикы рава_ ой_ ина _тня ол тня ту _хан дан _тн _я де мна си ани мба ня_ авы _ӈа рва аня ив суд арва хэ харва сав бта дв ина_ га _то _падв адв ибяри ир по бяри во ация мэ рин падв _серт ек _мэ лев уда серт лева _ва рина_ лавы яри_ тад амб ерта бад нян рина тв _вад libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/zh-Hans.lm000066400000000000000000000040511520214632600205340ustar00rootroot00000000000000_ ，_ _，_ _， ， 的 的_ _的 _的_ _。 。_ 。 _。_ 国 了_ 了 _了_ 在 _了 _￥_ _在 _１_ _１ _￥ 国_ １ 在_ ￥_ ￥ 年 １_ _在_ _０ _０_ 部 ０ ０_ ５_ 民 _５ _５_ ５ 政 工 、_ _年 _日 日 _、 年_ 行 _、_ 建 、 ４ 多_ 多 ６ 百 作 会 日_ _百 _建 理 和 _４ 军 _多 _多_ _百_ _部 _日_ 关 _６_ 和_ 成 百_ _６ _和_ _和 ４_ 进 ６_ _军 _４_ _万_ ９ 我 _万 展 得 地 们 产 举 过 主 上 目 行_ 于 一 万 _国 全 发 到_ _进 _工 _过 人 _９_ _我 到 个_ 个 _上 _９ 万_ _举 不 部_ _关 ９_ 们_ 长 _政 开 战 经 _性 _上_ 并 性 治_ 大 _工作 _个 民_ _内_ 他 这 _内 治 计 品 术 工作_ 共 县 内 ―_ 区_ 员_ _― 术_ _工作_ 上_ 部门 _部门 作_ _并 _这 一_ 于_ 分 区 品_ _引 _开 系 员 县_ _―_ _不 工作 _一_ ― _发 _到_ _他 _到 _民 主义 _年_ _全 生 _共 _个_ 性_ 门 _性_ 地_ 往 机 案 引 合 内_ _一 展_ 义 府 问题_ 里_ 常 取得了 市 期 这_ 数 门_ 就 要_ 等_ 小 他_ 字 家 社会 技 得_ 将 _分_ 取得了_ 营 ８ 女 级 约 _将_ 绝 统 厂_ 我们 安 字_ _厂_ 大_ ＃_ _作 工_ 文 将_ 新 组 外 _已_ 已 产_ _中 _产 _技术_ _生产 过_ 但 价 绝_ 均 坏 已_ _之 _技 家_ 事 ２ _举行_ 联合国_ 中 严 训 _元_ _等_ 往_ 之 _但 _发展 问题 _机 后 _取得了_ _市_ 政治_ 厂 _战 取 务 _但_ 十 长_ 政_ 几 刚 _成 _十_ 事_ _会 _８_ 会主义 部门_ _女 _２_ 机_ _已 _” 理_ 公 各 技术 元_ _职工 经济_ 举行 _＃_ _军民 _问题 义_ 之_ 举行_ _新 解 _两 _这_ 得了 _得_ _几_ _问 两_ 我们_ 进行 取得 _文 _他_ _长 _联合 _过_ _计 _进行_ 法国_ 建设_ _说 题_ 重 _政治 _市 里 _解 _政府 口 要 _均 发展_ 联合国 _组 几_ _我们_ 后_ _经 _美 来_ 合国_ 济_ 口_ ”_ 元 ＃ 府_ 军民 并_ 职工 _８ 成_ 约_ _等 级_ 次_ _社会主 _２ _政治_ _”_ _英 得了_ _＃ _发展_ _社 生产 _条 军民_ ” _职 _取得了 _联 就_ _我们 发展 两 议 _小 _联合国 libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/zh-Hant.lm000066400000000000000000000037071520214632600205440ustar00rootroot00000000000000_ ﹐_ _﹐_ ﹐ _﹐ 的 _的 的_ _的_ 。 _。 。_ _。_ 年 _會 會_ _會_ 年_ _年_ 十 電 會 _年 _在 電_ _是_ _電_ 一 於 學_ _於_ _於 在 _電 學 是_ 港 _學_ 在_ _是 於_ _在_ _學 是 不_ _十 _不 _港_ _港 _不_ 十_ _一 員 員_ _一_ 不 _十_ 一_ 港_ _署 _員_ _員 _業 業 _署_ 業_ _業_ 署_ 署 _事 _同 機 _國_ ， 、 _，_ _內 、_ _外_ _同_ _政_ _公_ 為 外 公 _公 有 _內_ 同 _政 國_ 國 公_ 香 _事_ 外_ 事 內_ _， _、 政 _外 _、_ 香_ 政_ 內 同_ 事_ ，_ _國 為_ _長_ _較_ _方_ _用_ 等_ 獲 錦 _文_ _中 _錦 用 _通 _較 _等 有_ _長 _路 通 _警_ _及 _及_ _警 _香 錦_ _訴 中_ _話 _有_ 通_ 時_ 獲_ _予 路_ 較_ 方_ 田 警 機_ _訴_ _田_ 等 _有 話_ _機_ _予_ 路 時 方 日 警_ _通_ 訴_ _用 _方 及_ 田_ _話_ _中_ _香_ 訴 _田 _文 _錦_ 三 較 用_ _時_ 中 _等_ 及 話 _機 _獲 九 文 _時 _路_ _獲_ 長 _為_ _為 予 長_ 予_ 文_ _日_ 九_ 途_ _高 裝_ 故_ _室 _發_ _控_ 前_ 回： _查_ _三 _安 _以 _控 途 _安_ _裝 _士_ _雇 _大_ _上_ _起 出_ _三_ _人_ _起_ 室_ _人 _分_ _至_ 上_ _出_ 第 _* 至 _查 程 _煙_ _生_ _以_ _只 者 _可 三_ _*_ 分_ _途 _前 _分 _線_ _出 發 _與_ 生 由 可_ 煙_ _由_ _線 者_ 至_ 日_ 只_ 煙 發_ _使 _使_ 查 _第 _雇_ 以_ _只_ 控_ 安_ * 與_ 線 _與 _至 改 人_ 大_ _上 _高_ 故 起_ 高 線_ 大 控 士 _故_ _作_ 使 _由 由_ _途_ 安 作 *_ 以 _生 來 _大 回 _日 _前_ 四 _九_ _九 人 _裝_ 上 _發 _作 士_ _故 作_ 高_ 雇 只 可 ： 裝 使_ 起 出 前 _煙 _可_ 雇_ _室_ 生_ 八 _士 查_ 分 室 與 也_ 肇_ 和_ _物_ _如_ _霧_ 主_ _商_ 約 _府_ 到_ 達 道 都_ 黨_ 過 _重_ _者_ 未_ _修_ _約_ 別_ 郵_ _能_ 來_ _霧 _車 － _司_ _排 _該_ _柙_ 被_ 總_ _越 呎_ _資 _排_ 期_ _夜_ _修 巴_ _育_ _歌_ _號_ _圍_ _調 _亦_ _校 _) _後_ 入_ _便 _訊 _期_ 脹_ _而_ _重 o _該 _o _( 程_ libexttextcat-3.4.8/langclass/LM/zu.lm000066400000000000000000000027231520214632600176660ustar00rootroot00000000000000_ a e n u o l k i h g a_ m ng b w el s ku o_ z _n t e_ un an lo le y en ok _u th lu la we ba i_ ge nge ul ga oku ne ke in wa _k ,_ ek , _e p si al zi no ab ma _ng lo_ ez ph uk ung nk om d is na kh nga ni ha um on ak ka lun hi ho _i _no _l nt elo lung le_ . he ._ unge kw hl _a aba ele yo elo_ u_ tu ko ntu ngel go am gel gelo lw nd hu wa_ la_ be thi q tu_ ntu_ f uth ut _um em ye se _o ngo _y lek bu ol ba_ mu _ku il ma_ hi_ nom gok li ke_ nel nke onk pha we_ onke ulu untu unt kwe ezi oma nke_ lul ang zw noma _nom kul ni_ I oma_ _uk nz _ngo eni uku _I ngok _ne at hla gab mun kel _lo ub az munt ob umu ig thi_ ath ule ela umun _umu ulul ik zwe aba_ W ban ele_ _uku ny lwa elw une ana ulek ama gaba sig _Is c _un mb igab ing Is lok siga goku iga ya aka elu lule _une elun Isig _W _Isi Isi wen za Wonk nelu tho Won _kw _Wo es Wo zo ho_ _Won ala mp j _lok fu gan enz khe eni_ thu ay sa unel akh us ngan e,_ ki ngen gen iz zin a,_ a, _b ze _nge enk e, v so kun alu loku athi kho o. anga alun lel o._ kat nku as _na kath eko nkul uthi im na_ kulu bo hak mal et leko akhe ela_ phak lan lwa_ sh kwa N A malu haka uh _ez o, _ok ane o,_ lwe akat kuth obu kub eth elwa uz ko_ kut ayo amal nzi okw okwe me nok lang hlan heth fa ike eki ile het aban zwe_ enku nye ise _nok isi _ba e._ mi ap aph mph esi _is _w ben _oku noku _em e. okun ini eko_ so_ fan ikel uthu eb _nga _ye isa nj _isi ant _ab ukh yo_ fut and inga i, uhl i,_ _ezi kuk ana_ _fut futh nen mpha hol uba ala_ kwen _f _fu do da ile_ ekil libexttextcat-3.4.8/langclass/Makefile.am000066400000000000000000000000621520214632600204140ustar00rootroot00000000000000SUBDIRS = LM ShortTexts pkgdata_DATA = fpdb.conf libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/000077500000000000000000000000001520214632600205115ustar00rootroot00000000000000libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/Makefile.am000066400000000000000000000000371520214632600225450ustar00rootroot00000000000000EXTRA_DIST = ${wildcard *.txt} libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/README000066400000000000000000000024041520214632600213710ustar00rootroot00000000000000grc: Used the first part of the Iliad given that I doubt anyone's translating the UDHR into ancient Greek anytime soon nr: In order to try and distinguish xh, zu and nr from eachother, temporarily set MAXNGRAMS 2000 MAXNGRAMSYMBOL 4 while generating those three fingerprints as a bit of a bodge rue: NO UDHR translations available. Visited rue.wikipedia.org/wiki/Special:LongPages to get a list of Rusyn pages on wikipedia and picked the longest page which didn't seem too contaminated with mathematical or characters from different languages and scripts sd: The UDHR for Sindhi is basically a picture of the text, so can't extract it. So visited sd.wikipedia.org/wiki/Special:LongPages and picked the longest page which didn't seem too contaminated with mathematical symbols or different script shs: No UDHR translation available. Nor any lengthy cohesive text. So sample text is cut and pasted phrases from http://www.firstvoices.ca/en/Secwepemc/phrase-book remaining languages with LibreOffice support missing fingerprints: these are just a little confusing with similar languages, just needs to be unpicked sdc-IT sdn-IT src-IT sro-IT ku-IQ ku-IR ku-SY ku-TR these are trickier sat-IN sma-SE smj-NO smj-SE smn-FI sms-FI sjd-RU libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ab.txt000066400000000000000000000543451520214632600216470ustar00rootroot00000000000000Ауаҩытәыҩса изинқәа Зегьеицырзеиҧшу Адекларациа Алагалажәа Дызусҭзаалак, ауаатәыҩсатә ҭаацәара иалахәу иҳаҭыри, иара иузиҟәымҭхо имоу изинқәеи, ахақәиҭреи, аиашареи, адунеижәларбжьаратәи аҭынчреи шьаҭас ишрымоу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас ауаҩы изинқәа ратәамбареи хырҩаа рымҭареи, ламыс змоу дарбанзаалак изымычҳаша агыгшәыгратә хымҩаҧгашьа аҟынӡа ауаҩы дышнанагахьо еилкааны, насгьы ауаҩы иажәеи идунеихәаҧшышьеи дрықәиҭны, ашәареи амамзаареи дыдмыргәаҟуа – адунеи иахьабалак абри аҩыза аҧсҭазаара аҧҵара ауаҩы зегь иреиҳау игәыҕрақәа ишыруакыу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас, ауаҩы аџьамыҕәеи ахәуреи иаартны дырҿамгылар ада царҭа имамкәа аҟынӡа инамгараз, ауаҩы изинқәа азакуан амчра иамыхьчар ада ҧсыхәа шыҟам хшыҩзышьҭра азуа, иара убас ажәларқәа реиҩызара аизҳазыҕьара ацхыраара шаҭахыу хшыҩзышьҭра азуа, иара убас Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иалахәу ажәларқәа ауаҩ ихадароу изинқәеи, ипатуи, ауаҩ ихаҭара аҳаракыреи, хаҵеи ҧҳәыси зинла реиҟарареи – абарҭ зегь рахь ирымоу агәрагара рыҧҟаҧҵа аҟны ишьақәрҕәҕәаны ауаажәларратә ҿиареи ауаҩ еиҳа ахақәиҭра иманы иҧсҭазаара аиҕьтәреи иацхраарц шырыӡбаз хшыҩзышьҭра азуа, иара убас еилахәу аҳәынҭқаррақәеи Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаареи рус еицурала, зегь еицырзеиҧшу аҳаҭыреиқәҵареи ауаҩытәыҩса изинқәеи ихадароу ихақәиҭрақәеи рымҩаҧгара иацхраарц ахьырыӡбаз хшыҩзышьҭра азуа, иара убас арҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи еицеиҧшны зегь рзы аилкаареи, рхы иадырҵаз абри аус анагӡареи аҵак ду шрымоу хшыҩзышьҭра азуа Ассамблеиа Хада ирыланаҳәоит ауаҩытәыҩса изинқәа Зегьеицырзеиҧшу Адекларациа, ажәларқәеи аҳәынҭқаррақәеи зегьы зынагӡара рҽазыршәо хықәкык аҳасабала иахәаҧшны, дарбанзаалак ауаҩи, аилазаара иарбан хуҭазаалакгьы абри Адекларациа рхы иархәаны, аҵарадырра аларҵәара амҩала абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи ҳаҭыр рықәҵара иацхраауа, еиуеиҧшым амилаҭтәи, жәларбжьаратәи апрогрессивтә усхкқәа рынагӡарала, иахьабалк, Еиду Амилаҭқәа Реиҿкаара иалахәу аҳәынҭқаррақәа рыҟнеиҧш, урҭ рнапаҵаҟа иҟоу атәылақәа ирықәнхо ажәларқәагьы еицырзеиҧшны ирыдыркыларц, иагьынарыгӡаларц азы. Ахәҭаҷ 1 Дарбанзаалак ауаҩы дшоуп ихы дақәиҭны. Ауаа зегь зинлеи патулеи еиҟароуп. Урҭ ирымоуп ахшыҩи аламыси, дара дарагь аешьеи аешьеи реиҧш еизыҟазароуп. Ахуҭаҷ 2 Дарбанзаалак ауаҩы абри Адекларациа ирыланаҳәо азинқәеи ахақәиҭрақәеи зегь имазароуп, милаҭлеи, хаҵалеи ҧҳәыслеи, бызшәалеи, хылҵшьҭралеи, динлеи, маллеи, маҵуралеи, нхарҭа ҭыҧлеи дунеихәаҧшышьалеи, цәаҧшшәахәылеи дызҵазкуазаалак. Иара убас дахьықәнхо атәыла аполитикатә, азинтә, ма Адунеижәларбжьаратәи астатус зеиҧшразаалак, уи атәыла хьыҧшымзаргь, ма ахатә напхгара амамкуа аӡәыр инапаҵаҟа иҟазагь, мамзаргьы даҽакала ахақәиҭра наӡа амамзаргьы. Ахәҭаҷ 3 Дарбанзаалак ауаҩы аҧсҭазаареи, ахақәиҭреи, хаҭала аӡә диламкьысуа аҟазаареи рзин имоуп. Ахәҭаҷ 4 Дарбанзаалак ауаҩы атәра дҭаргыламзароуп, ма акгьы дақәиҭымкәа ҽаӡә инапаҵаҟа дыҟамзароуп; атәреи атәыҭииреи зеиуахк рылазаалагьы рзин ыҟам. Ахәҭаҷ 5 Дарбанзаалак ауаҩы ирҳәацәарара, иргәаҟра, иаҳаҭыр аларҟәра, иакәым иақәыршәара залшом. Ахәҭаҷ 6 Дарбанзаалак ауаҩы, тәылас дахьыҟазаалакгьы азин имоуп иара изинхаҭара азхарҵаларц. Ахәҭаҷ 7 Азакәан аҿаҧхьа ауаа зегь еиҟароуп, насгьы еилых ҟамҵакәа азин рымоуп азакәан еиҟараны иахьчаларц. Дарбанзалак ауаҩы изинқәа реилагара, ма игәы иаҭахымкәа зинеилагарак иалархәра азакәан иалнамыршозароуп. Ахәҭаҷ 8 Дарбанзаалак ауаҩы аконституциа ма азакәан ирҭаз ихадароу изинқәа анааилагаха азин имоуп иашьашәалоу амчхара змоу амилаҭтә усӡбарҭала изинқәа реиҭашьақәыргылара. Ахәҭаҷ 9 Дарбанзаалак ауаҩы хаҳәатәыла ирбаандаҩтәра, иаанкылара, мамзаргьы иқәцара ҟалом. Ахәҭаҷ 10 Дарбанзаалак ауаҩы, иара изинқәеи уалс идуи еилкаахарцаз, насгьы иара идырҵоз ашьауҕатә аара ҵаҵҕәыс иамоу ашьақәыргылараз азин имоуп зегьы рзы иҟоу аиҟарара ихы иархәаны иус аартны, иашала, ихьыҧшым аусӡбара иаӡбартә аҟаҵара. Ахәҭаҷ 11 Дарбанзаалак, ацәгьара ҟаиҵеит ҳәа ахара здырҵаз ауаҩы, азин имоуп аара змам ҳәа дыҧхьаӡазарц, иду аара азакәанмҩа инақәыршәаны, иаарту усӡбарала еилырганы ишьақәыргылахаанӡа. Аара здырҵо изаҧҵахароуп закәанла ихы ихьчартә еиҧш аҭагылазаашьақәа. Дарбанзаалак ауаҩы заа иҟаиҵахьаз ирахәым уск ма иуалҧшьа ахьынеимыгӡаз азы аус даҭаны иқәӡбара ҟалом, аара зхаидырҵо аус инапы аналакыз амилаҭтә закәан ма адунеижәларбжьаратәи азин ас еиҧш иҟоу аус цәгьоураны иамҧхьаӡозҭгьы. Насгьы еиҳа еицәоу хьырхура дузақәыршәом, ацәгьара аниуаз аамҭаз хьырхушьас иҟаз аамҷыдрахаз. Ахәҭаҷ 12 Дарбанзаалак ауаҩы ихатәи иҭаацәаратә ҧсҭазаареи хаҳәатәыла, азакәан иаҵанамкуа аҧырхагахара аӡәгьы азин имам, иара убасгьы инхарҭа ҭыҧи, шәҟәыла‐быҕьшәыла имоу аимадарақәа рымаӡеи, ихьӡ‐иҧшеи иаҳаҭыри кьыс рықәым. Дызусҭзаалак абас еиҧш ианиҧырхагаха ма ианилакьыс аамҭаз азакәан дахьчароуп. Ахәҭаҷ 13 Дарбанзаалак ауаҩы ҳәынҭқаррас дахьыҟазаалакгьы дахцо‐дахьаауеи, иахьааиҭаххалак иҭыӡ‐ҭыҧ алхреи дрықәиҭуп. Дарбанзаалак ауаҩы иарбан тәылазаалакгьы, иара итәылагь убрахь иналаҵан далҵны ацареи иҧсадгьылахь ахынҳәреи рзин имоуп. Ахәҭаҷ 14 Дарбанзаалак ауаҩы иара итәылаҿ дыкҿацалан дрымазар, азин имоуп даҽа тәым тәылак аҿы ахыҵәахырҭа аҧшаара. Ари азин хархәара амоуроуп, аполитикатә ҵакы змоу ацәгьоура акәымкәа ус даҽа цәгьоурак иуызар, мамзаргьы Еиду Амилаҭқәа Реиҿкара ахықәкәеи апринципқәеи ирҿагыло уск иадҳәалазар. Ахәҭаҷ 15 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп атәылауаҩ ҳәа ахьӡ аиура. Дарбанзаалак ауаҩы хаҳәатәыла итәылауаҩра ма итәылауаҩра аҧсахразы имоу азин иалхәдаара ҟалом. Ахәҭаҷ 16 Зықәра наӡоу арҧарацәеи аҳәса хәҷқәеи цәаҧшшәахәыла, милаҭла ма динхаҵарала ҳәа ҧкра ҟамҵакуа аҭаацәара алалара азин рымоуп. Урҭ аҭаацәара ианалало аамҭазгьы, ҭаацәаракны ианеицынхогьы, мамзаргьы еилыҵуазар аӡәи аӡәи зинла еиҟароуп. Аҭаацәара алаларазы ашәҟәҭагалара ҟалоит аҭаацәара иалало рҩыџьагьы ирҭахны, еиқәшаҳаҭны еибагозар. Аҭаацәара ҧсабаратәла ауажәларратә еилазаара гәцәс иамоуп, убри аҟынтә аилазаарагь аҳәынҭқаррагь аҭаацәара рыхьчозароуп. Ахәҭаҷ 17 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп амазара ихала ма ҽаџьоукы дрылахәны ҧшәымара азиуа дыҟазарц. Аӡәымзар аӡәгьы хаҳәатәыла имазара имхра ҟалом. Ахәҭаҷ 18 Дарбанзаалак ауаҩы ихәыцреи, иламыси, идинхаҵареи дрықәиҭны аҟазаара азин имоуп; ари азинахь иаҵанакуеит ауаҩы идинхаҵареи идунеихәаҧшышьеи рыҧсахра ақәиҭра ахьилшо, азин имоуп иара убасгьы идини идунеихәаҧшышьеи рымаҵ иулар ихала, ма егьырҭ ауаа дрылахәны, иаартны, мамзаргьы хаз ҷыдала, еиуеиҧшым анцәахаҵара иацу аритуалтә ҵасқәеи аусхкқәеи рынагӡара. Ахәҭаҷ 19 Дарбанзаалак ауаҩы иара идунеихәаҧшышьа дақәиҭуп, насгьы ишиҭахыу уи аарҧшра азин имоуп; ари азин иаҵанакуа‐досу иара идунеихәаҧшышьа ҧымкрыда дықәныҟәалар илшоит, иара убасгьы дарбанзаалак аҳәынҭқарратә ҳәаақәа днырымкыло, ишааиҭаххалак, еиуеиҧшым адыррақәеи аидеақәеи рыҧшаареи, риуреи, иара излаиманшәалоу амҩақәа рыла ауаа рыларҵәареи илшоит ҳәа ауп. Ахәҭаҷ 20 Дарбанзаалак ауаҩы аҭынчратә еизарақәеи ахеидкылақәеи ахрылархәра азин имоуп. Аӡәымзар аӡәгьы мчыла џьара хеидкылак иалаҵара ҟалом. Ахәҭаҷ 21 Дарбанзаалак ауаҩы иҳәынҭқарра напхгара аҭара ихы алаирхәыр илшоит хаҭала, мамзаргьы зхы иақәиҭу алхрала иалхыу ахаҭарнакцәа рыла. Дарбанзаалак ауаҩы егьырҭ зегь реиҧш азин имоуп иҳәынҭқарраҿ амаҵураҭыҧ аанкылара. Ажәлар ргәаҳәара акәхароуп аиҳабыра рымчра шьаҭас иаиуа4 урҭ ргәаҳәара зныҧшуа аамҭа‐аамҭала, насгьы еилагарада имҩаҧгоу алхрақәа роуп. Алхрақәа мҩаҧысуазароуп зегьы еицырзеиҧшу, еиҟароу алхратә зинтә шьаҭа инақәыршәаны, маӡа бжьыҭирала мамзаргьы ауаҩы ихы дақәиҭны ибжьы аҭира илзыршо даҽа мҩақәак азыҧшааны. Ахәҭаҷ 22 Дарбанзаалак ауаажәларратә еилазаара иалахәу ауаҩы ауаажәларратә маншәалара имазарц азы, иара убас иаҳаҭыр аламырҟәреи, ихаҭара ҿиара аиуларци рзы ихы иаирхәарц илшоит аекономикеи ауаажәларреи акульутреи рганахь ала имоу азинқәа, амилаҭтә ҽазышәарақәеи адунеижәларбжьаратәи аицхыраарақәеи рыбзоурала иарбан ҳәынҭқарразаалак ашьақәгылашьеи абеиарақәа иамои зеиҧшроу инақәыршәаны. Ахәҭаҷ 23 Дрбанзаалак ауаҩы имоуп аџьеи иара ииҭахыу аусхк алхреи рзин, насгьы изаҧҵазароуп иусураз иахәҭоу аҭагылазаашьа бзиақәа, усурада даанымхарцаз дзыхьчаша азингьы имазароуп. Дарбанзаалак ауаҩы, изинқәа рҟны ҧкрак ҳәа ҟамҵакуа иџьабаа иашьашәалоу аџьаҧса аиура азин имоуп. Дарбанзаалак аус зуа ауаҩы иара ихәҭоу, насгьы изхаша, ихи иҭаацәареи қәнагала изланыҟәигаша иџьабааҧса аиура азин имоуп, зны‐зынлагь ҧсыхәа анимам аамҭазы асоциалтә цхыраара иоулароуп. Дарбанзаалак ауаҩы азаанаҭтә еидгылақәа раҧҵареи, иара интересқәа рыхьчараз азаанаҭтә еидгылақәа ралахәхареи азин имоуп. Ахәҭаҷ 24 Дарбанзаалк аҧсшьареи, иҧсшьара аамҭа иара ишиҭахыу аиҿкаареи рзин имоуп, иусура мшы аркьаҿреи ауалафахәы зхыршәаауа изаамҭанытәиу аҧсшьара мшқәа риуреи азин абрахь иналаҵаны. Ахәҭаҷ 25 Дарбанзаалак ауаҩы, ифатә‐ижәтә, ишәҵатәы, иҩны‐игәара, амедицинатә хылаҧшреи асоциалтә маншәалареи уҳәа зда ҧсыхәа имам зегьы рганахь ала убри еиҧш аҧсҭазаара азин имазароуп иара ихгьы иҭаацәарагь ргәабзиареи рыбзазареи ирыгмыжькуа иныҟәигаларц азы, иара убасгьы усурада данаанха, ма данычмазҩха, ма ааха ҕәҕәа аниоу, данеибаха ма данажә аамҭазы, мамзаргьы иара ихарамкуа ихы изныҟәымго даныҟала имазароуп ахныҟәгараз ацхыраара азин. Анацәеи ахәыҷқәеи иҷыдоу ахылаҧшреи ацхыраареи рзин рымоуп. Дарбан хәыҷызаалакгьы, аҭаацәараҿы диизаргьы, днашҧазаргьы социалла дыхьчазароуп. Ахәҭаҷ 26 Дарбанзаалак ауаҩы аҵара азин имоуп. Аҵара аиура, алагамҭатәи абжьаратәи ирыдамхаргьы, хәыда‐сада иҟазароуп. Алагамҭатә ҵара зда ҧсыхәа ыҟам акакәзароуп. Атехникатә, ма апрофессионалтә ҵара изҭаххалак зегьы ироуртә аҭагылазаашьа ыҟазароуп. Иреиҳау аҵарагьы, досу илшара зеиҧшроу ала, иқәманшәалахо зеиҧшроу еиҧш изҭаххалак зегьы аиура азин рымазароуп. Аҵара ауаҩы ихаҭара инаӡаны аҿиара иацхраауазароуп, иара убасгьы ауаҩы изинқәеи ихадароу ихақәиҭрақәеи рышҟа иҟоу аҳаҭырқәҵара шьҭнахуазароуп. Аҵара адунеи ажәларқәа зегь рыбжьареи, цәаҧшшәахәылеи, хылҵшьҭралеи динхаҵаралеи еихшоу ауаа ргәҧқәа рыбжьареи аилибакаареи, анеибачҳареи, аиҩызареи ирыцхраауазароуп, насгьы Еидҵоу Амилаҭқәа Реиҿкаара аҭынчра арҕәҕәаразы имҩаҧнаго аусура иацхраауазароуп. Аҭаацәа рхәыҷқәа рықәра маҷнаҵ азин рымоуп рхәыҷқәа рзы еиҕьуп ҳәа ҵара хкыс ирыҧхьаӡо алхра. Ахәҭаҷ 27 Дарбанзаалак ауаҩы азин имоуп акультуратә ҧсҭазаара иара ишиҭахыу алахәхара, аҟазара гәахәара инаҭо аҟаҵара, аҵарадырратә прогресс аҽалархәра, насгьы уи уаҩы инаҭо абеиарақәа рхархәара. Дарбанзаалак анаукатә, алитературатә, ма асахьаркыратә усумҭақәа аҧызҵаз иусумҭақәа рганахь ала имоу ауаҩышәаратәи аматериалтәи интересқәа рыхьчара азин имоуп . Ахәҭаҷ 28 Дарбанзаалак ауаҩы абри Адекларациаҿ зыӡбахә ҳәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи инагӡаны аҧсҭазаараҿы аларҵәара алзыршаша ауаажәларратәи адунеижәларбжьаратәи еиҿкаашьақәа рзин имоуп. Ахәҭаҷ 29 Дарбанзаалак ауаҩы аилазаара аҿаҧхьа идуп еиуеиҧшым ауалқәа. Убри аилазаара аҩныҵҟоуп иара ихаҭарагьы инагӡаны ҧымкрыда иахьҿиауа. Абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи рынагӡараан ауаҩы дҧызкуа ҳәа акгьы ыҟамзароуп, егьырҭ ауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи иахәҭоу аҳаҭырқәҵара роурц азы, насгьы ауаҩышәара дҵак аҳасабала хра зланы иқәнаргыло азҵаатәқәа рынагаразы, адемократиатә еилазаараҿ ауаажәларратә еиҿкаара ашьақәыргылареи азеиҧш мышхәабзазареи рзы азакәан ишьақәнаргыло ҧкрақәак рыда. Абарҭ азинқәеи ахақәиҭрақәеи рынагӡара Еидҵоу Амилаҭқәа Реиҿкаара ахықәкқәеи апринципқәеи ирҿамгылозароуп. Ахәҭаҷ 30 Абри Адекларациаҿ иану иарбан хәҭаҷзаалакгьы хаз игоу ҳәынҭқаррак, ма гәҧҩык ауаа, мамзаргьы хаҭала аӡәы абраҟа зыӡбахә ҳәоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи раҧыхраз аусқәа рымҩаҧгара азин инаҭоушәа аилкаара иашам. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ace.txt000066400000000000000000000345511520214632600220120ustar00rootroot00000000000000 Assalammualaikum meunan ulon kheun wate bie saleum meurumpok gata wa alaikum salam balaih gata kheun geutanyoe taseunyom rumeh lagoina lon puphon lajue meukeusud ulon keunoe ulon tron meurumpok gata lon peutrok haba suai paleng phon Peunyataan Umum Hak‐Hak Asasi Manusia. Tiep ureung lahee dengon hak‐hak drou kareuna geutanyo bangsa manusia hak‐hak muteulak nyang saban keu barangso jih, lon ngon gata droe sama mulia Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa (PBB) kana “komitmen” meunan keuh dikheun lee awak lua dijunjong diseu‐on dilindong dipeutheun peunyuloh ureung haroik merdeka. Pane “komitmen” bak awai phon, puteh licen lon neulop sion‐on Piagam Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa di sinan dikheun keuyakinan geutanyoe bandum keu nyan hai adun Hak Asasi Manusia. Cempala kuneng jipoue ue baroh cicem ceudaih jroh ceungklak lagoina uroue ka beungoh janji ka putoih mat bak kukoih Hak Asasi Manusia. PEUNYATAAN UMUM TEUNTANG HAK ASASI MANUSIA Mukadimah Ta bileung‐bileung ranub lam puan han tok deulapan di dalam raga ta timang‐timang Peunyataan Umum nyan na tujoh bilangan paleng utama; Teuseubot bak phon “martabat alamiah” hak nyang pantaih makheulok manusia hak‐hak nyang saban dan muteulak sah teumpat teumeuduk “kemerdekaan, keadilan, perdamaian dunia”; Suai kedua nyang ditimang‐timang dipandang hana yum oreung abeihna leu that buet awak nyan lagee binatang beungeh meuradang hatee manusia; Rasa teumakot tiep uroue sabee udep ngon matee hana leu bida hoe hoe nyang tajak hana bebah lee sang donya nyoe ka akhee tamong neuraka meubacut na yum di nyawong ureung peupeu meulinteung dilaboih saja nyang keuh seubab nyan hai teungku piyeung seurata ureung haroik merdeka; Suai neumboi lhee cuba timang lom atoe ngon hukom hak asasi manusia nyang keuh cara peuteunang kaom liwat Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa keupeut diseubut peukong hubongan ngon dan rakan di leu neugara nyang keulimong, kheun Piagam nyan peuyakin bandum keu hak asasi manusia nyang keulimong, haroih tapeutrang hak‐hak geutanyoe bek teuk meucawoe meuraba‐raba; Suai martabat hareukat umat nyoe hak seunaroe bandum manusia inong ngon agam duek bak saree jeut mangat tapikee keumajuan beusama udep leubeh get keu seurata ulee supaya bek meupakee seusama syedara; Suai keunam bandum seupakat dong bak rapat deungon PBB bandum bangsa suara ka bulat junjong that‐that hak asasi nyang keutujoh, bak muphom beuthat leubeh meukarat bebah merdeka nyang paleng peunteng bah peuteupat cara peuseulamat janji nyang kana jinoe meulangkah ke Peunyataan Umum Majeulih Umum Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa suai nyang ka kayem ta kheun‐kheun hak asasi bandum umat manusia Peunyataan Umum nyan keu ukoran umum keu tiep‐tiep bangsa seugala neugara nyoe tamuphom Peunyataan nyan dum jeut tasuson sion‐on bandum reuncana nyang diseubut‐seubut nibak phon‐phon tabie keu kaom ajaran ngon didekan nyata deungon nyan geutanyoe maken tamuphom hak‐hak kaom keu bebah merdeka lom nibak nyan peureulee leubeh tapeumaju leubeh tapeumeuseuhue dari nyang ka ka leubeh dimuphom le kaom, leubeh diakue takheun ibarat lampue dalam geulita. Pasai 1 Bandum manusia lahee bebah merdeka deungon hak ngon martabat nyang sama. Ngon akai taseumikee, ngon atee tameurasa bandum geutanyoe lagee syedara. Pasai 2 Tiep ureung na hak saban bandum bebah lam grak, bebah lam bicara meunan keuh dikheun lam Peunyataan Umum Peureulee that‐that tapham wahee syedara Peunyataan PBB nyan hana keucualie rupa ngon hie, puteh ngon itam inong ngon agam, brok ngon tarie dipandang sahie uroe ngon malam. Basa, agama, sukee ngon bangsa hana dipeubida, meunan cit sikap politek pangkat, hak milek, gasien ngon kaya dipandang seurupa, wahai pocut adek keududukan politek, hukom nangroe ureung sidroe‐droe (merdeka, jajahan, atawa seuteungoh jajahan) hame ditilek dan disidek, hanjeut dihiroe duek bak sajan, dong pieh bak saban. Pasai 3 Ureung droe‐droe bak jameun jinoe hanjeut boh atoe keu ureung lingka kareuna na hak udeep droe di dalam donya hame tapeukarue wahee syeedara. Pasai 4 Hana sidroe ureung bak jameun jinoe jeut boh atoe keu ureung lingka (tapeubudak, taprah, tajajah, tapeurugoe) buet nyan dilarang jinoe ngon teuma. Pasai 5 Tan sidroe ureung patot tasiksa jeut tadeura peuturot palak atawa tahukom ban‐ban na hawa atawa tahina ban‐ban na galak. Pasai 6 Tiep‐tiep ureung cit na hak droe na hak meungakue di likeu hukom tapeulaku ureung nyan sebagoe pribadi dro hanjeut beurangsoe tapubuet kon‐kon. Pasai 7 Tiep ureung saban bak mata hukom salah ngon beuna ta kalon teuma tiep ureung na hak lindongan hukom tan na bida deungon laen manusia. Patot hai rakan tanyoe tapuphom hanjeut hai ampon tapeubida‐bida jelaih nyan meuneuntang Peunyataan Umum Teuntang Hak‐Hak Asasi Manusia. Pasai 8 Tiep ureung na hak teurimong nyan le ureung carong dikheun “pemulihan efektif” dari nyang diseubut “pengadilan nasional yang kompeten” yakni keu seugala tindakan nyang meulangga “hak‐hak fundamental” nyang dijok ke gob nyan le undang‐undang dasa atawa hukom. Pasai 9 Hana sidroe ureung hai cutwa inseun jeut ban seuwenang‐wenang didrop ngon ditheun atawa diboh dipeuaseng di uteun di rimba atawa dengan laen cara nyang tak semeuna‐meuna. Pasai 10 Bandum ureung, hai teungku raja ateuh peuradilan na saban hak peuradilan nyang adee ngon teubuka lee peungadilan bebah hana meumihak. Pasai 11 Barangasoe didakwa lee hukom hanjeut hai kaom tapeugah salah preh dilee peungadilan teubuka peugot putosan deungon jaminan jeulah peungadilan bebah. Hana sidroe ureung jeut tapeusalah yoh goh jeulah meulangga hukom Seubab salah ngon beuna goh lom sah yoh goh diputoih lee tuanku hakim. Pasai 12 Hukom nasional dan internasional pieh dipeugah hanjeut kheun salah watee buet nyan teujadi hanjeut peubeurat hukoman si salah dari nyang haroih teujadi hai teungku sidi. Pasai 13 Tiep‐tiep ureung na hak dijak hoe‐hoe nyang galak bandum ureung na hak, hai cut adoe taduek lam bataih‐bataih saboh nanggroe. Tiep‐tiep ureung nak hak droe pinah dari saboih nanggroe u laen nanggroe teumasok nanggroe jieh keudroe dan wo teuma u nanggro droe. Pasai 14 Bandum ureung deungon niet droe na hak weh u rantoe mita suaka nyang keuh cara wahei samlakoe tapeuplueng droe dari hukom rimba. Bek tapeusaban wahei nyak awan ngon peunjahat kon politek nyang dipeuplueng droe atawa buet ngon tindakan nyang meulawan dasa ngon tujuan PBB bunoe. Pasai 15 Tiep ureung na hak maseng‐maseng droe meugantoe nanggroe pat nyang suka meunan kheun PBB wahee pang nanggroe teuntang gantoe meugantoe warga neugara. Hana barangsoe ban mangat asoe droe peubateu hak warga neugara ureung sidroe‐droe atawa ban‐ban galak peutulak hak ureung nyang meuganto warga neugara lagee pinah seung. Pasai 16 Meunyoe ban bandum galak bok rambot hana lee lagot kuneng boh langsat meunyoe inong ngon agam umue jih ka cot beudoh hai rakan meukawen leugat agam atawa inong kana hak jih hak meunikah ngon meukeuluarga. Hak meukawen ngon meuchree pih hana pandang bangsa, warga neugara ngon agama. Oreung nyang meukawen, hai puteh licen ta kheun mungken ngon pilihan droe lintoe ngon dara baroe peujatoh pilihan han jeut jitham lee barangsoe. Ayah, ma ngon aneuk‐aneuk, nyoe na meunan takheun, hai aneuk teungku di barat saboh keusatuan alamiah masyarakat nyang mendasa, bandum na lindongan dari negara ngon masyarakat. Pasai 17 Na hak ateuh atra bagi tiep‐tiep ureung sidroe‐droe atawa beusama han jeut dipeukarue le sidroe‐droe ureung. Bandum geutanyoe bebah tapeumeugah peuteubit peundapat hansoe jeut ceugah informasi ngon asoe pikeran bebah ta mita bebah teurimong ngon tapeutrok tan bataih wilayah. Pasai 18 Tiep ureung na hak, wahei nyak intan ateuh kebeubasan pikeran, agama ngon atee nuranie teumasok meuganto agama atawa kepeucayaan meunan keuh dipeupham lee Peunyataan Umum PBB supaya meusampo, wahee samlako ajaran nyan haroih tapeuaja, tapeubuet, tapeutaat, sidroe‐droe atawa beusama, di likeu umum atawa sidroe‐droe ngon beurangsoe. Pasai 19 Bandum geutanyoe bebah tapeumeugah bebah tasanggah, bebah tapeunyoe hana sidroe ureung jit diceugah peu‐peu nyang tapeugah ban saban uroe mita, teurimong ngon peutrok informasi dan asoe pikeran, pieh hanjeut soe tham pieh bebah tangeui tiep media hana batasan di dalam nanggroe atawa lua rantoe. Pasai 20 Tanyoe pieh na hak meusapat‐sapat ta peuduek rapat ta peugah haba hanjeut soe ceugah han jeut soe umpat hanjeut soe na tham ngon cara paksa. Na hak bak tanyoe beudong kumpolan meukawan‐kawan ikot peumilu han jeut soe paksa ikot kumpolan geutanyoe bebah that‐that bak tameuikue. Pasai 21 Ikot peumilu langsung ngon bebah pileh wakilah nyang tapeucaya bek salah pileh awak wakilah bacut meusalah pileh nyang buya. Meunang ngon taloe kon masalah jujoe ngon ade paleng utama na hak taturot lam pameurintah meunyoe nyoe ceudah pimpen neugara. Nyang hanjeut tatulak keuheundak rakyat lam bandum teumpat lam kuasa neugara keuheundak rakyat haruih peuteugah peundapat liwat peumilu nyang jujoe, adee, bebah, rahasia peumilu meuseuti murnie ngon teutap umum, seudeurajat, bebah ngon rahsia jeut cih ngon cara laen nyang sama mantap tapi nyang peunteng bebah ngon rahsia. Pasai 22 Tiep ureung, seubagoe warga masyarakat na hak ateuh jaminan sosiai nyang utama oreung nyang paleng meukarat bek tok dimita hareukat deungon meugadee nyang bandum peureulee demi martabat droe sidroe pribadi nyang timoh bebah merdeka rot useuha‐useuha lam nanggroe ngon lua rantoe nyang diuroih ngon sumber daya tiep neugara. Pasai 23 Tiep ureung na hak ateuh buet useuha bebah dipileh peu nyang jieh suka jieh pieh na hak ateuh syarat‐syarat buet nyang adee seureuta hak lindongan dari peunganggoran. Tiep‐tiep ureung, hai agam meutuah, hanjeut na diskriminasi dalam hai upah keu buet yang saban, beurat ngon ringan inong ngon agam hanjeut na bida. Tiep ureung keureuja na hak keu upah nyang adee dan meu‐untong, nyang ka jeulah nyang na jamenan udeep, nyang na martabat na lindongan sosiai, keu dro ngon keurabat. Tiep ureung na hak peudong kumpolan dan tamong syarikat‐syarikat seukeureuja nyang na nyan keuh cara peulindong droe dari kaom majikan nyang seuwenang‐wenang. Pasai 24 Ureung keureuja kon budak dolat nyang patoh bulat bak tuanku raja tanyo pieh na hak tameusyarikat keu tameumupakat ke seujahteura. Pasai 25 Tiep ureung na hak ke tarap udeep jroh na jaminan keusehatan ke droe ngon aneuk binoe teumasok hak keu ie ngon bue, pakaian ngon rumoh keusejahteraan ngon jaminan sosiai haruih dihiroe jaminan pieh beuna ke awak menganggoe yang saket ngon cacat, trep ngon baroe nyang janda‐janda ngon lanjot usia seureuta kaom nyang kureung beulanja. Ma ngon aneuk bek meutangilang bak na beureujang rawatan ngon bantuan bandum aneuk, teumasok nyang lahee hareum jaminan sosiai neugara haroih na keu awak nyan. Pasai 26 Hak tiep aneuk tamong sikula, wahee ya ayah nyang hana biaya, paleng ubit sikula rendah peundidikan reundah meuseuti peuwajib supaya tiep aneuk sikula teureutib. Peundidikan teukeunik ngon jurusan haroih jeulah haruih teupeuhah luah keu ureung lingka meunan cit lom peundidekan tenggi haroih cit keu ureung lingka sama seukali. Peundidekan meuseuti peukeumang pribadi dan peukong peunghargaan hak asasi “Kebebesan fundamental” bek hana taturi bandum nyan saban peunteng lagee bue ngon ie. Aneuk miet lagee ie biet ngon bue puteh suci murni lagee kertah goh teutuleh oreungtua, inong ngon agam, wajeb tapham awak nyan haroih dibimbeng watee pileh peundidekan. Pasai 27 Nyoe na sikula oreung jeut ceudah carong dipeugah seugala rupa seubab nyan peureule na keubebasan peukeumang ileume ngon keubudayaan. Nyang hana mudah ta cipta karya karya ileumee, seuni, sastra ngon budaya uleh seubab nyan peureule lindongan karya ilmiah, seuni, sasteura ngon budaya. Pasai 28 Tiep‐tiep ureung na hak ateuh saboih tatanan, sosia ngon internasiona, meunan bak tapham lam tatanan nyan, hak‐hak dan keubebasan lam Peunyataan nyo, peureulee teulaksana peunoh bak sajan. Pasai 29 Tiep‐tiep ureung, hai bungong kareung na keuwajiban keu masyarakat luah masyarakat teumpat tiep‐tiep ureung peukeumang keupribadian ngon hana batah. Tiep‐tiep ureung na hak ngon keubebasan lam tapeujalan, meunan peureulee takheun tiep ureung haruih tundok keu batasan‐batasan yakni undang‐undang ngon peuraturan tujuan undang‐undang, taakue, tapeuhormat hak ngon keubebasan ureung laen, dan keu tapeujalan syarat‐syarat nyang adee lam akhlak, keutertiban, dan keseujehteraan umum lam masyarakat demokratis. Hak ngon kebebasan nyan, hai nyak bintang sama seukali hanjeut meuteuntang ngon tujuan dan prinsep‐prinsep Peusyarikatan Bangsa‐Bangsa. Pasai 30 Han jeut na saboih dalam Peunyataan nyoe ta peusalah tafsee, hai bungong padee yakni meupeujok hak keu saboh neugara, keulompok atawa ureung si droe‐droe. Yakni hak teulibat lam tiep keugiatan nyang meukeusud meupeurusak hak‐hak ngon keubebasan nyang na dalam Peunyataan nyoe salah tafsee nyan hanjeut na beu ubee ujung padee. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ada.txt000066400000000000000000000331541520214632600220050ustar00rootroot00000000000000JE TSUO BLƆ NYA TOMI KƐ HA ADESA HE BLƆHI NYA TSƆƆMI Be abɔ nɛ a le odehe si himi nɛ Mawu bɔ adesahi tsuo nɛ a hi si ngɛ je mi, nɛ e ha nɔ tsuaa nɔ he blɔhi sɔsɔɛ, nɛ nɔ ko be he blɔ nɛ e kpɔɔ ngɛ a dɛ ɔ, e ji he jɔmi kɛ dami same yemi kɛ tue mi jɔmi a sipoku ngɛ je mi. Be abɔ nɛ adesa he blɔhi a nɔ tue gbomi kɛ he guɛ gbemi wo basabasa ni peemihi kɛ ba gba je ɔ tsuo nya he je ɔ, a ngɔ nɔ kaa jehanɛ ɔ, adesa maa ye gbeye kɛ ohia nɔ kunimi, nɛ e ma na hemi kɛ yemi kɛ nya kɛ tu munyu, nɛ enɛ ɔmɛ ji nimli gu ɔmɛ a hiami nihi nɛ pe kulaa. Be abɔ nɛ, ke nɔ́ ko hɛwi nɔ ko ɔ, e be gidigidi nɔ́ ko pee kaa e nyagbe he pulemi nɔ́ kɛ si yi kpɛti wawɛ nɔ yemi kɛ nɔ nɔ nyɛmi he je ɔ, e he hia kaa a wo mlaa pɛ kɛ pee adesa he blɔhi a he fami nɔ́. Be abɔ nɛ kake peemi he hia he je ɔ, e sa kaa a to blɔ nya kɛ ha ma kɛ ma a kake peemi nɔ yami. Be abɔ nɛ Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ ma a hemi kɛ yemi nɔ mi ekohu ngɛ Womi ɔ mi, ngɛ adesa he blɔhi klɛdɛɛ nɛ e ngɛ, kɛ odehe nɛ e ji, kɛ e he jua wami, kɛ nyumu kɛ yo a he blɔ sɔsɔɛ nɛ a hɛɛ ɔ, a fia pɛɛ si kaa a maa bɔ mɔde nɛ a ha nɛ adesa kake peemi kɛ si himi kpakpa nɛ ya nɔ ngɛ he jɔmi mi. Be abɔ nɛ mahi nɛ ngɛ Kake Peemi Kuu ɔ mi wo si kaa a ma pataa Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ he ɔ, a ngɔ nɔ ka a ma tsu ni kɛ na je mi tsuo bumi kɛ ha adesa he blɔhi kɛ e he jɔmi klɛdɛɛ ɔmɛ a nɔ yemi. Be abɔ nɛ, loko si womi nɛ ɔ ma tsu ni ɔ lɛɛ nɔ́ nɛ he hia pe kulaa ji kaa nɔ fɛɛ nɔ nɛ nu kikɛmɛ a he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ ɔmɛ a sisi. Jehanɛ ɔ, Kpe Ngua a ha lemi kaa Je tsuo Blɔ Nya Tomi kɛ Ha Adesa He Blɔhi nɛ ɔ, akɛnɛ e ji blɔ nya tomi kɛ ha nimli adesahi tsuo kɛ mahi kulaa he je ɔ, nɔ fɛɛ nɔ kɛ asafo tsuaa asafo nɛ wo kikɛmɛ a Blɔ nya tomi nɛ ɔ ngɔ ma e hɛ mi be fɛɛ be. E bɔ e he ni tsumi he mɔde, e gbo e tsɔɔmi kɛ tsɔsemi he dengme, nɛ e gu blɔhi nɛ ma wo nɔ yami kɛ ba ngɛ mahi kɛ zugbahi a kpɛti nɔ, kɛ na bumi ha adesa he blɔhi kɛ he jɔmi kɛ gu enɛ ɔmɛ a nɔ loko ji je tsuo, kɛ mahi nɛ ngɛ Kpe ɔ mi tete a mi bimɛ kɛ mahi nɛ ngɛ a nɔ yemi sisi a mi bimɛ ma yɔse nɛ a maa ye nɔ saminya. Fiɛɛmi 1 Adesahi tsuo ɔ, a bɔ mɛ nɛ nɔ fɛɛ nɔ e ye e he, nɛ nɔ tsuaa nɔsɔ ngɛ odehe si himi kɛ he blɔhi a blɔ fa mi. A bɔ mɛ kɛ nɔ́ se kɔmi kɛ he nule juɛmi, nɛ e hia kaa nɔ fɛɛ nɔ nɛ e na nyɛmi suɔmi kɛ ha nɔ tsuaa nɔ. Fiɛɛmi 2 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ a je ngɔ tsɔɔ ngɛ womi nɛ ɔ mi a he blɔ, nɛ nɔ́ ko kulaa kɔ we he nɛ nɔ ko je he, bɔ nɛ nɔ ko e he womi ngɛ, nyumu loo yo nɛ e ji, gbi nɛ e tuɔ, jami mi nɛ e ngɛ, ma mi sane yemi loo juɛmi kpa ko nɛ e hɛɛ, ma nɔ loo asafo mi nɛ e je, weto ni nɛ e ngɛ, nɔ́ ko nɛ kɔɔ e fɔmi loo e blɔ nya kpa ko nɛ e hɛɛ. Jehanɛ se hu ɔ, mi gbami ko be nɛ tsɔɔ kaa ngɛ nɔ ko e ma mi he nɛ e je he je ɔ, blɔ nya tomi nɛ ɔ sɛ e he. Jamɛ a ma a ngɛ e he nɔ yee jio, a ngɛ e nɔ yee jio, e ngɛ he wami ko sisi ngɛ blɔ ko nɔ jio, e sane yemi kɛ e mlaa nɛ e yeɔ, aloo e kɛ ma kpahi a kpɛti blɔ nya tomi kɔ we blɔ nya tomi nɛ ɔ he nɔ́ ko kulaa. Fiɛɛmi 3 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ wami kɛ he nɔ yemi kɛ e yiwa nami he fami he blɔ. Fiɛɛmi 4 A be nɔ ko nɔ ko woe ngɔ pee nyɔguɛ loo a maa tsi e nya yaka gu. A maa gu nyɔguɛ yemi kɛ nyɔguɛ jua yemi pɛsɛpɛsɛ. Fiɛɛmi 5 A be nɔ ko piɛe, nɛ a be nɔ ko yi kpɛti wae. A be nɔ ko basabasa pee, a be nɔ ko hɛ mi si puee, aloo a maa gbla nɔ ko tue bɔ nɛ sɛ. Fiɛɛmi 6 Ngɛ mlaa nya a, abu nɔ fɛɛ nɔ kaa adesa ngɛ he fɛɛ he. Fiɛɛmi 7 Nɔ tsuaa nɔ sɔ ngɛ mlaa hɛ mi. Lɔ ɔ he je ɔ, he blɔ ngɛ nɛ mlaa faa nɔ tsuaa nɔ he pɛpɛɛpɛ ne nɔ́ mi gbami ko be mi. Mlaa ma fa nɔ fɛɛ nɔ he sɔsɔɛ, ngɛ tue gbomi nɛ maa te si kɛ si nɔ mi hlami nɛ a tsi to ngɛ womi nɛ ɔ mi, aloo nɔ́ ko nɛ ma wo nɔ mi hlami kɛ ba a blɔ fa mi. Fiɛɛmi 8 He blɔ ngɛ ha nɔ fɛɛ nɔ, nɛ Amlaalɔ ɔ e kojoli kpakpahi a dlaa nɛ a kojoɔ e sane ɔ haa lɛ, ke munyu ko maa te si kɛ si he blɔhi klɛdɛɛ nɛ mlaa kɛ ma nɔ yemi mlaa haa lɛ ɔ. Fiɛɛmi 9 He blɔ be nɛ a nuu nɔ ko gu, aloo a tsiɔ nɔ ko nya ngɛ polisihi a nine nɔ, aloo a fieɔ nɔ ko kɛ jee e ma mi nɛ sisi numi be he. Fiɛɛmi 10 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ he blɔ sɔsɔɛ nɛ kojoli nɛ hɛɛ a he, nɛ a be gɔdɔgɔdɔ maa kojp e sane ha lɛ pɛpɛɛpɛ ke kaa e na sane ko nɛ kɔɔ e he blɔhi loo e blɔ nya ni tsumi ko, aloo a ngɔ mlaa tɔmi nɛ kɔɔ awi yemi sane ko kɛ si lɛ. Fiɛɛmi 11 Nɔ fɛɛ nɔ nɛ a ma wo sane nɛ hɛɛ tue gblami kɛ si lɛ ɔ, a maa ngɔ kaa e yi fɔ kɛ ya si a maa kojo lɛ ngɛ ma hɛ mi nɛ a maa bu lɛ fɔ ngɛ mlaa nya benɛ e na e he fami he blɔ tsuo ta. A be nɔ ko fɔ bue ke e tɔ mlaa nɛ hɛɛ tue gblami, benɛ nɔ́ nɛ e pee ɔ tsɔɔ we mlaa tɔmi ngɛ ma mlaa, loo mahi a kpɛti mlaa nɛ ngɛ nɔ yee jamɛ a be ɔ mi. He blɔ hu be kaa a gblaa mlaa tɔlɔ tue pe bɔ nɛ mlaa nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yee jamɛ a be ɔ mi haa he blɔ. Fiɛɛmi 12 He blɔ be nɛ a woɔ nya ngɔ woɔ nɔ ko e kɔkɔɔ mi sane loo e weku munyu, e we mi loo e womi mi munyuhi a mi bɔ nɛ sɛ, aloo a gbee e he guɛ kɛ puɛɔ e blɔ nya nɛ e hɛɛ. He blɔ ngɛ ha nɔ fɛɛ nɔ nɛ mlaa ma fa e he ngɛ nya womi kɛ e sanehi a mi womi kɛ e he guɛ gbemi blɔ fa mi. Fiɛɛmi 13 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e kpaa si kɛ yaa he nɛ e suɔ, nɛ e hii he nɛ e suɔ ngɛ zugba nɔ he nɛ e ngɛ ɔ. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e siɔ ma tsuaa ma mi, kɛ lɛ nitsɛ e ma tete nɛ e kpaleɔ kɛ yaa e ma mi. Fiɛɛmi 14 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e ya dumɔɔ ma kpa ko ke ji kaa a ngɛ e mi kpatami he blɔ hlae. Ke ji a wo sane nɛ da blɔ nɛ kɔ we ma mi sane yemi he, loo Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ si womihi kɛ blɔ nya tomihi a he ɔ, lɛɛ kikɛmɛ a he blɔ nɛ ɔ, a be nɔ ngɔe. Fiɛɛmi 15 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ zugba tsuaa zugba nɔ nɛ e ngɛ ɔ nɔ no. Blɔ be kaa a kpɔɔ nɔ ko he blɔ nɛ peeɔ lɛ ma ko nɔ no ngɛ e dɛ nɛ sisi numi be he, aloo a ko ngmɛ nɔ ko blɔ ke kaa e suɔ nɛ e ma plɛ e he ma ko nɔ no. Fiɛɛmi 16 Nyumuhi kɛ yihi nɛ su nihe kɛ zangma mi ɔ́, a ngɛ he blɔ nɛ a ngɔɔ a bi konɛ a wo weku, nɛ wɛtso loo ma nɔ nɛ a ti nɔ ko je loo jami mi nɛ e ngɛ, tsí mɛ blɔ kulaa. A hɛɛ he blɔ sɔsɔɛ ngɛ gbami mi sɛmi kɛ gba si himi kɛ gba mi pomi blɔ fa mi. A ngɛ he blɔ nɛ a sɛɛ gba si himi mi ke ji kaa mɛ nihi enyɔ ɔmɛ nɛ a ngɛ a bi ngɔe ɔ, a na nɔ kplɛɛmi. Nyumu kɛ e yo a si himi ji adebɔ nɔ́ kɛ weku nɛ ba peeɔ wɛtso e sisi jemi. Lɔ ɔ he je ɔ, a hia asafo kɛ ma tsuo yemi ke buami. Fiɛɛmi 17 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e hii weto ni, lɛ nɔ kake, aloo e kɛ ni komɛ. He blɔ be nɛ a heɔ nɔ ko e weto ni ngɛ e dɛ nɛ sisi numi be he. Fiɛɛmi 18 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ nɔ nɛ e susumi kɛ e he nile kɛ e jami deɔ lɛ. E ngɛ he blɔ hu nɛ e tsakeɔ e jami loo e hemi kɛ yemi, aloo e fiɛɔ e jami loo e hemi kɛ yemi ngɔ tsɔɔ ngɛ ma nɔ loo laami mi, nɛ e tsuɔ e jami he ni, lɛ nɔ kake loo ngɛ juami mi. Fiɛɛmi 19 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e jeɔ e juɛmi kɛ e susumi kpo kɛ tsɔɔ. He blɔ he ngɛ nɛ a kpeɔ kɛ ha níhi a he susumi, nɛ a hlaa nɛ a naa nɔ́ ko nɛ a ngɛ hlae nɛ a le ɔ kɛ jee he tsuaa he, nɛ nya tsimi ko be he, nɛ a gbɛɛ kɛ fiaa ngɛ blɔ fɛɛ blɔ nɔ, nɛ nɔ demi loo huzu tsí nya. Fiɛɛmi 20 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ kɛ ha kpe peemi kɛ he nya buami ngɛ tue mi jɔmi mi. He blɔ be nɛ a nyɛɛ nɔ ko nɔ kɛ ha kpe ko mi sɛmi. Fiɛɛmi 21 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ e ma mi Amlaalo loo ma nɔ yeli ɔmɛ a kpɛti nɔ kake, aloo e hlaa nihi kɛ daa e nane mi. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ sɔsɔɛ ngɛ e ma mi Amlaalo ni tsumi mi. Ma bimɛ a suɔmi nya ni ji he wami nɛ Amlaalo ɔ maa da kɛ tsu ni. Ma bi ma je a suɔmi nya ni kpo ngɔ tsɔɔ kɛ gu nɔ tsuaa nɔ sɔ fɔi loo nihi a hlami nɔ ngɛ golaa mi kɛ anɔkuale blɔ nɔ be fɛɛ be, aloo kɛ gu nɔ hlami blɔ nya tomi kpa ko nɔ nɛ nɔ nɔ nyɛmi be mi. Fiɛɛmi 22 Akɛnɛ nɔ tsuaa nɔ ji juami mi no he je ɔ, e ngɛ he blɔ nɛ ma puleɔ e he nɛ e susuɔ e he, nɛ nɔ hɛ mi hyɛmi be mi, ngɛ sika kɛ si himi kɛ kusumi he blɔhi a blɔ fa mi, ngɛ lɛ ma a nitsɛ e mɔde bɔmi kɛ e kɛ mahi a kake peemi blɔ nya tomi kɛ e he wami nya. Fiɛɛmi 23 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e tsuɔ ni tsumi nɛ e suɔ. E ngɛ he blɔ kɛ ha ni tsumi he blɔ nya tomi kpakpa kɛ e ni tsumi he pulemi nɛ e ko je e dɛ. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ hiɔwo sɔsɔɛ ngɛ ni tsumi fiee nɛ a ma tsu he, nɛ nɔ hɛ mi hyɛmi be mi. Nɔ fɛɛ nɔ nɛ ngɛ ni tsue ɔ, e ngɛ he blɔ nɛ e naa hiɔwo kpakpa bɔ nɛ maa hi ha e kɛ e yo kɛ a bimɛ a si himi saminya kaa nimli adesahi, nɛ ke e he hia a, e sa nɛ e sa ni kpahi hulɔ kɛ ha a he bumi. Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e peeɔ ni tsuli a kpe aloo e kɛ e he woɔ eko mi konɛ e kɛ pule e he blɔhi loo e suɔmi nya nihi a he. Fiɛɛmi 24 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e naa ngmlɛfia saii ngɛ e ni tsumi be mi kɛ jɔɔ e he. E ngɛ he blɔ hu nɛ e naa ligbihi abɔ nɛ a to he blɔ nya kɛ ya jɔɔ e he. E ngɛ he blɔ hu nɛ e naa ligbihi abɔ nɛ a to he blɔ nya kɛ ya jɔɔ e he be komɛ, nɛ a je we nɔ́ ko ngɛ e hiɔwo mi. Fiɛɛmi 25 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ he blɔ nɛ e naa si himi kpakpa kɛ haa lɛ nitsɛ kɛ e yo kɛ a bimɛ a yiwa nami. Níhi nɛ he hia mɛ ji niye ni, heha nɔ́, hi he, hiɔ tsami, hɛja jemi níhi, he blɔ kɛ ha yemi kɛ buami ke kaa e ni tsumi je e dɛ, ke e nu hiɔ aloo oslaa ko ye lɛ, e ngɛ aho si himi, e bwɔ aloo e sɛ pimi si himi ko mi bɔ nɛ e be nyɛe e he mɔde bɔmi. Yifɔyihi kɛ jokuɛwi hia nɔ hyɛmi kɛ yemi kɛ buami pɔtɛɛ. Yo kpeekpee bi jio, pla bi jio, mɛ tsuo a hia nɔ hyɛmi sɔsɔɛ. Fiɛɛmi 26 Nɔ fɛɛ nɔ ngɛ ni kasemi he blɔ. A be ni kasemi he hiɔ woe, titli ɔ ngɛ sisije sukuu ke nɔ́ nɛ fie lɔ ɔ se ɔ. Jokuɛwi a sukuu yami maa pee nɔ nɔ nyɛmi sane. A ma ha nɔ tsuaa nɔ nine nya ni tsumi kɛ ni tsumi kpa amɛ a kasemi he blɔ, nɛ ni kasemi he nɛ ya hɛ mi ɔ hu maa hi si kɛ ha nihi nɛ a maa hla mɛ ngɛ a mɔde bɔmi nya. Ni kasemi ma tsɔse nɔmlɔ adesa nɛ e maa je blɔ kɛ ha adesa he blɔhi a bumi kɛ he jɔmi. E maa je blɔ kɛ ha he lo sisi numi kɛ tsui si tomi kɛ huɛ bɔmi, bɔ nɛ pee nɛ kake peemi nɛ ba je mi tsuo, konɛ mi gbami nɛ baa ngɛ jami kɛ nɔmlɔ blɔ fa mi nɛ e gu. E maa ye hu kɛ bua Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ ngɛ e ni tsumihi a mi nɛ tue mi jɔmi nɛ hi si be fɛɛ be. Fɔli nɛ sa nɛ a tsɔɔ ni kasemi nɛ he hia a bimɛ. Fiɛɛmi 27 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ he blɔ faa nɛ e kɛ e he woɔ ma kusumi ni peemi níhi a mi, konɛ a mi ni tsumi, níhi a si kpami kɛ se nami ɔ, lɛ hu e na eko. He blɔ ngɛ kɛ ha nɔ fɛɛ nɔ biɛ kpakpa kɛ e suɔmi nya ni he fami, ngɛ níhi a si kpami loo womi ngmami loo ga ni tsumi ko nɛ e ma tsu blɔ fa mi. Fiɛɛmi 28 Nɔ tsuaa nɔ maa ye kuu mi nɛ e ngɛ ɔ kɛ mahi tsuo a kpɛti mlaa mɔ, konɛ he blɔhi kɛ he jɔmi a he blɔ nya nɛ a to ngɛ womi nɛ ɔ mi ɔ, e ye manye. Fiɛɛmi 29 Nɔ tsuaa nɔ ngɛ e blɔ nya ni tsumi nɛ e sa nɛ e tsu ngɛ kuu mi nɛ e ngɛ ɔ, lejɛ ɔ se si himi nɔ yami maa je. Ngɛ nɔ fɛɛ nɔ e he blɔhi kɛ he jɔmi nami a he ni tsumi blɔ fa mi ɔ, e ko pee nɔ́ ko nɛ maa be mlaa he, bɔ nɛ pee konɛ e na bumi kɛ ha ni kpahi hu a he blɔhi kɛ he jɔmi, nɛ e hɛɛ je mi bami kpakpa kɛ ma tue bumi, nɛ e na nɔ tsuaa nɔ he juɛmi kpakpa ngɛ ma si himi he nɛ nɔ fɛɛ nɔ hɛɛ e blɔ nya ngɛ ɔ mi. Kikɛmɛ a he blɔhi kɛ he jɔmi nɛ ɔmɛ ɔ, nɔ ko be he blɔ nɛ e tsuɔ he ni bɔ nɛ tsa pi ja nɛ Je Mahi A Kake Peemi Kuu ɔ e blɔ nya tomi kɛ e yi mi tomi tsɔɔ. Fiɛɛmi 30 Nɔ́ ko nɔ ko be womi nɛ ɔ mi nɛ a maa ngɔ kaa e haa ma pɔtɛɛ ko, loo kuu ko loo nɔ ko he blɔ jo, nɛ e pee nɔ́ ko nɛ e juɛmi ji kaa e ma kɛ puɛ he jɔmi kɛ he blɔhi nɛ a ngma kɛ wo womi nɛ ɔ mi ɔ a kpɛti eko. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/af.txt000066400000000000000000000245071520214632600216500ustar00rootroot00000000000000UNIVERSELE VERKLARING VAN MENSEREGTE Aanhef AANGESIEN erkenning vir die inherente waardigheid en die gelyke en onvervreembare reg van alle lede van die menslike ras die basis vir vryheid, geregtigheid en vrede in die wereld is; AANGESIEN minagting vir menseregte barbaarse dade wat die gewete van die mens aangetas het en die aanvang van 'n wereld waarin mense vryheid van spraak, geloof, vrees en behoefte het, gesien word as die hoogste aspirasie van die gemiddelde mens; AANGESIEN dit noodsaaklik is dat menseregte deur die wet beskerm word ten einde te voorkom dat mense nie gedwing gaan word om in opstand teen tirannie en onderdrukking te kom nie; AANGESIEN dit noodsaaklik is om die ontwikkeling van vriendelike bande tussen nasies aan te moedig; AANGESIEN die volke wat lid van die Verenigde Volke Organisasie is, hul geloof in fundamentele menseregte in die Handves beklemtoon, in die waardigheid en waarde van die menslike persoon, in die gelyke regte van mans en vrouens en dit ten doel het om sosiale vooruitgang en 'n beter lewenspeil in groter vryheid te bevorder; AANGESIEN Lidstate hulle voorgeneem het om in samewerking met die Verenigde Volke universele respek en agting vir menseregte en fundamentele vryheid te verwesenlik; en AANGESIEN 'n algemene begrip van hierdie regte en vryhede van groot belang vir die bereiking van hierdie voorneme is, Verklaar die ALGEMENE VERGADERING Hierdie Universele Verklaring van Menseregte as 'n algemene standaard vir die verwesenliking deur alle mense en nasies, om te verseker dat elke individu en elke deel van die gemeenskap hierdie Verklaring in ag sal neem en deur opvoeding, respek vir hierdie regte en vryhede te bevorder, op nasionale en internasionale vlak, daarna sal strewe om die universele en effektiewe erkenning en agting van hierdie regte te verseker, nie net vir die mense van die Lidstate nie, maar ook vir die mense in die gebiede onder hul jurisdiksie. Artikel 1 Alle menslike wesens word vry, met gelyke waardigheid en regte, gebore. Hulle het rede en gewete en behoort in die gees van broederskap teenoor mekaar op te tree. Artikel 2 Elke persoon het die reg tot al die regte en vryhede soos in die Verklaring vervat is, sonder uitsondering van enige aard soos op grond van ras, geslag, kleur, taal, godsdiens, geboorte of enige ander status. Daarbenewens sal geen onderskeid op grond van politieke, geregtelike of internasionale status van die land of gebied waartoe 'n persoon behoort gemaak word nie, hetsy dit 'n onafhanklike trust, nie-selfregerend of onder enige ander beperking van soewereiniteit is. Artikel 3 Elkeen het die reg tot lewe, vryheid en sekuriteit van persoon. Artikel 4 Niemand sal in slawerny of knegskap gehou word nie; alle vorms van slawerny en handel in slawe sal verbied word. Artikel 5 Niemand sal gemartel word of aan wrede, onmenslike of vernederende behandeling of straf blootgestel word nie. Artikel 6 Elkeen het oral die reg tot erkenning as 'n persoon voor die reg. Artikel 7 Almal is gelyk voor die reg en het die reg tot gelyke beskerming van die wet. Almal het die reg tot gelyke beskerming teen enige diskriminasie ter skending van hierdie Verklaring en teen enige aanmoediging tot sulke diskriminasie. Artikel 8 Elkeen het die reg tot effektiewe kompensasie deur bevoegde nasionale tribunale vir dade wat hul fundamentele reg skaad wat deur die wet of grondwet aan hulle gegee is. Artikel 9 Niemand sal aan arbitrêre arrestasie, aanhouding of bannelingskap onderworpe wees nie. Artikel 10 Elkeen het, in volle gelykheid, die reg tot 'n regverdige en openbare verhoor deur 'n onafhanklike en objektiewe tribunaal, in die bepaling van sy regte en verpligtinge en die ondersoek van enige kriminele saak teen hom. Artikel 11 Elkeen beskuldig van 'n strafbare oortreding het die reg om as onskuldig beskou te word tot skuldig bevind volgens die wet, in 'n openbare saak waarin hy verseker is van die nodige verdediging. Niemand sal beskuldig word van 'n strafbare oortreding as gevolg van enige daad of nalatigheid wat volgens nasionale of internasionale wet nie 'n misdaad ten tye van die pleeg daarvan was nie. 'n Swaarder straf sal ook nie opgel word as die straf wat toepaslik was ten tye van die oortreding nie. Artikel 12 Niemand sal onderworpe wees aan arbitrêre inmenging met sy privaatheid, familie, woning of korrespondensie nie, of aan aanvalle op sy eer en reputasie nie. Elkeen het die reg tot beskerming deur die wet teen sulke inmenging of aanvalle. Artikel 13 Elkeen het die reg tot vryheid van beweging en verblyf binne die grense van elke staat. Elkeen het die reg om enige land te verlaat, insluitende sy eie, en na sy land terug te keer. Artikel 14 Elkeen het die reg tot asiel in ander lande. Daar mag nie op hierdie reg aanspraak gemaak word tydens vervolging vir nie-politieke oortredings of dade wat strydig is met die doelwitte en beginsels van die Verenigde Volke nie. Artikel 15 Elkeen het die reg tot burgerskap. Niemand se burgerskap sal arbitrêr afgeneem word nie en niemand sal van die reg ontneem word om afstand te doen van burgerskap nie. Artikel 16 Volwasse mans en vrouens, sonder enige beperking as gevolg van ras, nasionaliteit of godsdiens, het die reg om te trou en met 'n familie te begin.Hulle kan aanspraak maak op gelyke regte ten opsigte van die huwelik, tydens die huwelik en tydens ontbinding van die huwelik. Die huwelik sal plaasvind slegs met die vrywillige en volle toestemming van die voornemende huweliksmaats. Die familie is die natuurlike en fundamentele groepseenheid van die gemeenskap en kan aanspraak maak op beskerming deur die gemeenskap en die Staat. Artikel 17 Elkeen het die reg om individueel en in assosiasie met ander eiendom te besit. Niemand se eiendom sal arbitrêr afgeneem word nie. Artikel 18 Elkeen het die reg tot vryheid van denke, gewete en godsdiens; hierdie reg sluit in die reg om van godsdiens of geloof te verander en die vryheid om, hetsy alleen of in 'n gemeenskap, hierdie godsdiens of geloof te beoefen deur verkondiging, aanbidding of heiliging. Artikel 19 Elkeen het die reg tot vryheid van opinie en uitdrukking; hierdie reg sluit die vryheid in om opinies sonder inmenging te lug en om inligting en idees te vra, te ontvang en te deel deur middel van enige medium ten spyte van grense. Artikel 20 Elkeen het die reg tot vryheid van vreedsame vergadering en assosiasie. Niemand sal gedwing word om aan 'n assosiasie te behoort nie. Artikel 21 Elkeen het die reg om aan die regering van sy land deel te neem, hetsy direk of deur vrylik verkose verteenwoordigers. Elkeen het die reg tot gelyke toegang tot die openbare dienste in sy land. Die wil van die mense sal die basis vorm van die owerheid of regering, en hierdie wil sal uitgedruk word deur middel van egte tussenverkiesings. Artikel 22 Elkeen, as 'n lid van die gemeenskap, het die reg tot bestaan-sekerheid en kan aanspraak maak op die verwesenliking van die ekonomiese, sosiale en kulturele regte wat noodsaaklik is vir sy waardigheid en die vrye ontwikkeling van sy persoonlikheid, deur middel van nasionale pogings en internasionale samewerking en volgens die organisasie en hulpbronne van elke staat. Artikel 23 Elkeen het die reg om te werk, tot die vrye keuse van arbeid, tot regverdige en gunstige werksomstandighede en tot beskerming teen werkloosheid. Elkeen, sonder diskriminasie, het die reg tot gelyke betaling vir gelyke werk. Elkeen wat werk kan aanspraak maak op regverdige vergoeding wat aan hom en sy familie 'n menswaardige bestaan verseker en wat aangevul kan word deur ander vorms van sosiale sekerheid, indien nodig. Elkeen het die reg, ter beskerming van sy belange, om vakbonde te stig en daarby aan te sluit Artikel 24 Elkeen het die reg tot rus en vrye tyd, insluitend redelike beperkings op werksure en periodieke betaalde verlof. Artikel 25 Elkeen het die reg tot 'n lewenspeil wat voldoende is vir gesondheid, welsyn vir homself en sy familie, insluitende kos, klere, behuising, mediese sorg en noodsaaklike bestaansekerheid, en die reg tot voordele of onderstandsgeld tydens werkloosheid, siekte, ongeskiktheid, weduweeskap, ouderdom of 'n tekort aan lewens-middele tydens omstandighede buite sy beheer. Moeders en kinders kan aanspraak maak op spesiale sorg en hulp. Alle kinders, hetsy binne- of buite-egtelik, sal dieselfde sosiale beskerming geniet. Artikel 26 Elkeen het die reg tot opvoeding. Opvoeding sal gratis wees, ten minste in die elementêre en fundamentele stadiums. Elementêre opvoeding sal verpligtend wees. Tegniese en professionele opvoeding sal geredelik beskikbaar wees en ho‘r opvoeding sal net so geredelik op meriete beskikbaar wees. Opvoeding sal gemik wees op die volle ontwikkeling van die menslike persoonlikheid en op die bevordering van respek vir menseregte en fundamentele vryheid. Dit sal begrip, verdraag-saamheid en vriendskap tussen alle nasies, rasse of etniese groepe bevorder, asook die aktiwiteite van die Verenigde Volke in die handhawing van vrede. Ouers het die reg om te kies watter tipe opvoeding hulle kinders ontvang. Artikel 27 Almal het die reg om vrylik aan die kulturele lewe van hul gemeenskap deel te neem, om die kunste te geniet en in wetenskaplike vooruitgang en voordele te deel. Elkeen het die reg tot die beskerming van die morele en materi‘le belange wat spruit uit enige wetenskaplike, letterkundige of kunswerk deur hom geproduseer. Artikel 28 Elkeen is geregtig op 'n sosiale en internasionale orde waarin die regte en vryhede beskryf in hierdie Verklaring ten volle verwesenlik kan word. Artikel 29 Elkeen het verpligtinge teenoor die gemeenskap waar alleenlik die vrye en volle ontwikkeling van sy persoonlikheid moontlik is. In die uitoefening van regte en vryhede, sal elke mens slegs onderworpe wees aan die wetlike beperkinge ingestel om deeglike erkenning en respek vir die regte en vryhede van ander te verseker en om die redelike vereistes na te kom vir sedelikheid, openbare orde en die algemene welsyn van 'n demokratiese gemeenskap. Hierdie regte en vryhede mag in geen geval strydig met die doelwitte en beginsels van die Verenigde Volke uitgeoefen word nie. Artikel 30 Niks in hierdie Verklaring mag interpreteer word as impliserend dat enige Staat, groep of persoon die reg het om deel te neem aan enige aktiwiteit of enige daad wat gerig is op die beskadiging van enige regte en vryhede hierin beskryf nie. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ak.txt000066400000000000000000000267371520214632600216640ustar00rootroot00000000000000AMANSAN MPAEMUKA A ƐFA ONIPA BIARA KYƐFA HO NHYƐNMU Esiane sɛ nidi ne biakoyɛ ne hokwan a adesamma abusua no wɔ no ne ahofadi, atɛntrenee ne asomdwoe a ewɔ wiase no nhyɛase, Esiane sɛ obu a wommu ne animtiaa a wɔde bu onipa biara Kyɛfa no akowie atirimɔdenne ahorow mu no apusuw wiase no ahonim, ne ɔhwɛ a yɛhwɛ kwan sɛ wiase bi reba a adesamma benya ahofadi wɔ ɔkasa ne gyidi ho, na wɔabɔ dawuru sɛ osuro ne ohia jo ahofadi ne ɔmanfo botae, Esiane sɛ nea ɛbɛyɛ na ɔmanfo remfa atuatew kwan so sɛ nea etwa to de atu atirimɔden ne nhyɛso agu, nti, ɛsɛ sɛ yɛde mmara sodi bɔ onipa biara kyɛfa ho ban, Esiane sɛ ɛho hia sɛ yɛbɛma ayɔnkofa abɛda aman horow ntam, Esiane sɛ nnipa a wɔwɔ Amanaman Nkabom no Mmara no mu no agye sɛ wogye onipa biara kyɛfa tom, na wogye tom sɛ onipa desani biara nya ne kyɛfa, nidi ne ɔsom a wɔsom bo; afei wogye mmarima ne mmea Kyɛfa tom, na wɔbɔ mmɔden sɛ wɔbɛma ɔmanfo atu mpɔn wɔ asetena pa mu wɔ ahofadi bebree mu, Esiane sɛ Kuw Mma ahyɛ bɔ sɛ wɔne Amanaman Nkabom mo bɛyɛ biako de ama aman nyinaa anya obu ama onipa biara kyɛfa ne ahofadi ahorow no Esiane sɛ Kyɛfa ne ahofadi ahorow ho hia sen biara na ama bɔhyɛ yi aba mu koraa nti, Ɛnde, Afei, Kuw Kɛse No Pae mu ka Amansan Mpaemuka a ɛfa Onipa Biara Kyɛfa ho no Sɛ mmɔdenbɔ gyinapɛn ma nkurɔfɔ ne aman nyinaa, a yɛn botae ne sɛ nnipa nkorɛnkorɛ ne aman nyinaa bɛkae saa Mpaemuka yi bere nyinaa, na wɔnam ɔkyerɛkyerɛ ne nhomasua so akyerɛ obu ama saa kyɛfa ne ahofadi ahorow yi, na wɔde nkakrankakra ama nnipa a wɔwɔ wɔn a wɔwɔ amannɔne ate ase, agye atom, adi so pɛpɛɛpɛ wɔ nnipa a wɔwɔ Kuw Mma no ankasa man mu, ne ɔmanfo a wɔtete wɔn nsasesin mu. Ahyɛde 1 Wɔawo adesamma nyinaa sɛ nnipa a wɔwɔ ahofadi. Wɔn nyinaa wɔ nidi ne kyɛfa koro. Wɔwɔ adwene ne ahonim, na ɛsɛ sɛ wobu wɔn ho wɔn ho sɛ anuanom. Ahyɛde 2 Ɛsɛ sɛ obiara nya kyɛfa ne ahofadi ahorow a wɔaka ho asɛm wɔ Mpaemuka yi mu no a nnipa animhwɛ anaa nyiyim nni mu, te sɛ ebia abusua a ofi mu, ahosu, sɛ ɔyɛ ɔbea anaa ɔbarima, sɛ ɔka kasa bi anaa ɔwɔ kuw bi mu, sɛ ɔwɔ ahode, sɛ wɔwoo no ɔkwan bi so no mfa ho koraa. Bio, wɔrenyɛ nyiyim biara esiane obi amanyɔ anaa ɔman anaa asase a obi fi so no nti. Ɛmfa ho hwee sɛ ɔman no de ne ho anaasɛ ɛbata ɔman foforo bi ho, anaa nso enni n; ankasa ho so, anaasɛ Ɔman foforo bi na edi wɔn so. Ahyɛde 3 Obiara wɔ nkwa, ahofadi ne ne nipaban ho ahobanbɔ. Ahyɛde 4 Wɔremfa obiara nkɔ nkoasom anaa nkoayɛ mu. Wɔabara nkoasom ne nkoatɔ ne nea ɛtete saa nyinaa. Ahyɛde 5 Ɛnsɛ sɛ wɔde aninyanne, atirimɔden, ne nea ɛmfata sɛ wɔde yɛ nnipa anaa ayayade biara twe obiara aso. Ahyɛde 6 Mmara mu no, onipa biara wɔ ho kwan sɛ wogye no tom sɛ onipa. Ahyɛde 7 Nnipa nyinaa yɛ pɛ wɔ mmara anim, na ɛsɛ sɛ wɔnam mmara so bɔ obiara ho ban a nyiyim biara nni mu. Obiara wɔ banbɔ koro no ara a esiw nyiyim a ɛsɛe Mpaemuka kwan no kyɛfa no bi. Ahyɛde 8 Obiara wɔ nea ne man asɛnnii mmara ahyehyɛ ato hɔ a wɔyɛ de pata nea obi afom no no hokwan anaa kyɛfa. Ahyɛde 9 Wɔrenkyere obi, mfa no nto afiase anaa wɔrempam no mfi ne man mu ɔkwa are kwa. Ahyɛde 10 Obiara wɔ hokwan sɛ asɛnnifo a wonni obiara afa a wɔnyɛ nyiyim di n'asɛm wɔ peteem sɛnea wɔyɛ onipa biara, de kyerɛ ne kyɛfa ne n'asɛde ahorow wɔ mmarato bi a wɔde tia no ho. Ahyɛde 11 Asɛm a obi di na odi mu fɔ ma wɔtwe n'aso no wɔremfa nto onipa biara so gye sɛ wɔnam mmara so adi onii no asɛm wɔ n'akyigyinafo anim abu no fɔ ansa. Sɛ obi yɛ bɔne bi na akyiri yi wohu sɛ anka ɛsɛ sɛ wɔtwe n'aso, nanso bere a onii yo yɛɛ saa bɔne no, na ne man anaa ne man ne aman foforo bi mmɔɔ mu nyɛɛ mmara bi a etia bɔne no a, ɛnde ɛnsɛ sɛ wɔtwe ɔdebɔneyɛfo no aso. Saa ara nso na wɔreemfa asotwe a emu yɛ duru mma bɔne bi nsen nea ɛwɔ hɔ bere a wɔyɛɛ saa bɔne no. Ahyɛde 12 Wɔremfa nea mmara nnim biara so nhiahia obiara ho wɔ ne kokoamsɛm, n'abusua, ne fi ne ne mfɛfo ntam asɛm bi ho. Saa ara na wɔrentiatia ne nidi ne n'anuonyam so. Obiara wɔ banbɔde yi kyɛfa a mmara taa akyi. Ahyɛde 13 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ okyinkyin anaa ɔtena baabiara wɔ nea ne man ahye ano kɔka. Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ofi ɔman biara mu, a n'ankasa de ka ho, na ɔsan kɔ ne man mu bio. Ahyɛde 14 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ esiane amanyɛsɛm ho ɔtaa bi nti ɔkɔ ɔman foforo bi mu kɔpɛ guankɔbea. Saa Kyɛfa anaa hokwan yi yera bere a guankɔ no nnyina amanyɛsɛm mu amanenya anaa Amanaman Nkabom gyinae so. Ahyɛde 15 Obiara wɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔyɛ ɔmanba wɔ baabiara. Wɔremfa biribi a ɛnnam mmara so nsiw obiara manbayɛ ho kwan. Sɛ obi pɛ sɛ ɔsakra ne manbayɛ fi baabiara nso a, wɔrensiw no kwan. Ahyɛde 16 Sɛ mmarima anaa mmea bi du wɔn mpanyin afe so, na wɔn abusua, wɔn man anaa wɔn asɔre mu nhyehyɛe nsiw wɔn mu ni kwan a, ɛnde wɔwɔ kyɛfa anaa hokwan sɛ wɔware kyekye abusua. Wɔn nyinaa wɔ aware mu kyɛfa pɛ wɔ wɔn aware ne wɔn awaregu berem. Okunu ne ɔyere nko ara na ɛsɛ sɛ wɔpene so ka wɔn aware bom sɛ awarefo. Okunu ne ɔyere ne mma abusuabɔ no ne kuwyɛ abɔse fekuw biara mu, ɛsɛ sɛ fekuw anaa ɔman no bɔ saa abusuakuw yi ho ban. Ahyɛde 17 Obiara wɔ ho kwan sɛ ɔno nko ara pɛ ahonyade anaasɛ ɔne afoforò pɛ bi. Wɔremfa nea eenyina mmara so nnye obi ahonyade mfi ne nsam. Ahyɛde 18 Obiara wɔ adwenem nsusuwii, ahonim ne nyamesom biara a ɔpɛ ho kyɛfa anaa ɛho kwan. Saa kyɛfa anaa hokwan yi ma obi de ne ho sɛ ɔbɛsakra ne nyamesom anaa ne gyidi, ɛma obiara de ne ho sɛ ɔhwehwɛ ankorankoro anaa ɔdodow nyamesom, anaa ɔne afoforo bom som wɔ peteem anaa kokoam, nam so yi ne nyamesom anaa gyidi adi wɔ kyerɛkyɛrɛ, nneyɛe ne ɔsom mu. Ahyɛde 19 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔka n'adwene ne nsusuwii. Saa kyɛfa yi ma obiara kura ne nsusuwii mu a obiara nnye no asabawmu. Ɔwɔ hokwan sɛ ɔhwehwɛ anaa otie adesuade ne nsusuwii biara, na ɔno nso nam ɔkwan biara so ma afoforo te a aman ahye nsiw eyi ho kwan. Ahyɛde 20 Obiara wɔ hokwan sɛ ɔkɔ asomdwoe nhyiam ase anaa ɔdɔm fekuw biara. Ɛnsɛ sɛ wɔhyɛ obiara sɛ ɔnkɔdɔm fekuw bi. Ahyɛde 21 Obiara wɔ hokwan sɛ onya kyɛfa wɔ ne man mu Aban mu, sɛ ɛyɛ tee anaa ɛnam ananmusifo so. Obiara wɔ kyɛfa koro wɔ ne man nu ɔsom adwuma ho. Ɔmanfo no pɛ na ɛbɛyɛ Aban no nnyinaso. Wɔnam abatow a wɔnam so paw nnipa a ɛyɛ kokoam ɔdodow adeyɛ a wɔahyehyɛ ne bere ato hɔ so na ɛbɛda ɔpɛ yi adi. Ahyɛde 22 Onipa biara, sɛ ɔyɛ fekuw muni yi, wɔ ne kyɛfa wɔ akyigyina a ɔman no anaa ɔman no ne aman afoforo abom apere anya no ho sɛnea ɔman no nhyehyɛe ne sikasɛm te. Onipa biara wɔ sikasɛm, ɔmanbayɛ ne amammerɛ ho kyɛfa a ɛho hia ma ne nidi ne ne nipasu. Ahyɛde 23 Obiara wɔ adwumayɛ ho kyɛfa, ɔde ne ho sɛ ɔpaw adwuma a ɔpɛ sɛ ɔyɛ, ɔwɔ adwumayɛ mu nhyehyɛe pa ne emu banbɔ no ho kyɛfa. Obiara wɔ adwumayɛ ne ɛso akatua a wɔde ma no ho kyɛfa a nyiyim biara nni mu. Obiara a ɔyɛ adwuma no wɔ ne kyɛfa a ɛsɛ sɛ onya wɔ akatua a ɛfata a ɛbɛma ɔne n'abusuafo anya atenaye a ɛfata onipa nidi ho. Sɛ ehia nso a, ɛsɛ wɔde fekuwbɔ mu akyigyina ka ho. Ɛyɛ obiara kyɛfa sɛ ɔhyɛ adwumayɛfo fekuw ase anasɛ nso ɔdɔm bi, na ɔnam so bɔ ne yiyedi ho ban. Ahyɛde 24 Obiara wɔ ɔhome ne bɔnnɔdi bere ho kyɛfa. Nnɔnhwerew a wɔahyehyɛ sɛ wɔde yɛ adwuma a ɛmmoro so ne adwuma mu akwamma bere a wotua odwumayeni no ka nso ka ho. Ahyɛde 25 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔne n'abusuafo nya asetena yi mu yiyedi a ɛma ɔne n'abusuafo nya ahoɔden ne asetena pa. Aduan, adurade, afi, ayaresa ne fekuw mu ɔsom adwuma nso ka ho. Saa ara nso na ɛyɛ obiara kyɛfa sɛ onya akyigyina a wɔde ma obi a onni adwuma bi yɛ anaa ɔyare anaa odi kuna anaa wabɔ akora anaa aberewa anaa asetena mu ahyiakwa mma n'ani nwie gye wɔ asetena mu ho. Ɛsɛ sɛ wɔde ɔhwɛ pa hwɛ ɔbaatan ne ɔba biara. Ɛmfa ho hwee sɛ mmofra bi yɛ awarefo mma anaa mpenafo mma. Ɛsɛ sɛ wɔn nyinaa nya wɔn kyɛfa wɔ asetena mu banbɔ ho. Ahyɛde 26 Obiara wɔ ho kwan sɛ osua ade. Anyɛ yiye koraa no, ɛsɛ sɛ obiara nya sukuukɔ anaa adesua kwa wɔ ne mmofraase wɔ nneɛma nketenkete bi ho. Ɛsɛ sɛ wɔde ɔhyɛ to ho ma obiara nya mmofraase adesua. Mfiridwuma ho adesua ne dwumadi ahorow no sua anaa sukuupɔn mu adesua ho de, obiara benya ne kyɛfa sɛnea n'adwene ne ne mmɔdenbɔ kyerɛ. Ɛsɛ sɛ adesua nyinaa botae yɛ nea ɛhwehwɛ nkɔso ma onipadua ne obu mu denhyɛ ma adesamma kyɛfa a ɛfa nnipa ahofadi horow no ho. Eyi bɛma ntease, denyɛ ne ayɔnkofa aba aman, mmusua anaa asɔre horow nyinaa ntam. Ɛbɛhyɛ Amanaman Nkabom no den ama asomdwoe aba wiase. Awofo wɔ kyɛfa anaa hokwan a ɛso sɛ wɔbɛpaw nhomasua ko a wɔpɛ ama wɔn mma. Ahyɛde 27 Obiara wɔ ne kyɛfa anaa hokwan sɛ ɔde ne ho fra kwasafo amammerɛ mu. Ɔwɔ ne kyɛfa anaa hokwan wɔ mfaso a efi nyansasua ne abɔdemuhwehwɛ mu ba no mu. Obiara wɔ nnepa a efi abɔdemuhwehwɛ, nhomasua anaa nsaanodwuma adeyɛ bi a ɔde ne nsusuwii ama aba no mu kyɛfa. Ahyɛde 28 Obiara wɔ ho kwan sɛ onya fekuw anaa amanaman nhyehyɛe a ekura kyɛfa ne ahofadi horow a wɔabobɔ din wɔ Mpaemuka yi mu no mu. Ahyɛde 29 Obiara wɔ ne kwasafo asɛde a ɛno mu na sɛ ɔyɛ a, ɔnam so ma onyin a ne nipadua nyin no wie pɛyɛ. Ansa na obiara benya ne kyɛfa ne ahofadi no, gye sɛ ɔno nso ayɛ nea mmara hwehwɛ wɔ ne ho sɛ ɔyɛ ma afoforo ma wɔn nso nya wɔn kyɛfa ne ahofadi. ɛsɛ sɛ onii no bɔ ɔbra pa, na ɔkyerɛ obu ma guasodeyɔ ne ɔdodow amammu mu yiyedi. Ɛnsɛ sɛ saa kyɛfa anaa ho kwan ahorow yi yɛ nea ɛne Amanaman Nkabom no atitimpɔw ne gyinapɛn bɔ abira. Ahyɛde 30 Ɛnse sɛ onipa biara kyerɛ nsɛm a ɛwɔ Mpaemuka yi mu no ase sɛ ɛyɛ ade bi a ɛma Ɔman, fekuw anaa onipa bi kyɛfa anaa tumi, nam so sɛe kyɛfa ne ahofadi horow a wɔabobɔ din wɔ nhoma yi mu no. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/alt.txt000066400000000000000000000534721520214632600220450ustar00rootroot00000000000000Кижиниҥ тап‐эриктериниҥ Текши Декларациязы Генеральный Ассамблея 1948 јылдыҥ јаҥар айыныҥ 10‐чы кӱнинде јараткан Јартамал Кижилик билезиниҥ ончо турчыларыныҥ јарамыкту, јакшы јанын, онойдо ок теҥ‐тай ла туура салбас тап‐эриктерин ајаруга алганы олордыҥ јайымыныҥ, ак‐чегиниҥ ле текшилей амыр‐энчӱниҥ тӧзӧгӧзи болот; кижиниҥ тап‐эригин керекке албай, кыйа кӧргӧни шок‐табаруларга экелгенин ајаруга алып, оноҥ улам кижиликтиҥ агару кӱӱн‐табын ачындырат. Улуста ачык сӧстиҥ јайымы болотон ло једикпес‐тутактаҥ ла коркорынаҥ јайым јадынјӱрӱмди тӧзӧгӧни улустыҥ ичкери јӱткимели деп јарлалган; кижиниҥ тапэриги јасактыҥ јаҥыла кыйалтазы јогынаҥ корулалары ајаруга алылар учурлу. Чокымдап айтса, кижи кӧмӧ базышка удура туруп чыгарыныҥ эпаргазыла тузаланбазын; албатылар ортодогы најылык колбулардыҥ ӧзӱмин јӧмӧӧрин ајаруга алып; онойдо ок Бириктирилген Нациялардыҥ калыктары бойыныҥ Уставында кижиниҥ тӧс тап‐эригине бӱдӱмјизин јӧмӧгӧнин ајаруга алып, ӱзеери кажы ла кижиниҥ кижилик кӱӱндӱ байлыгын ла эр ле эпши кижиниҥ теҥ‐тай тап‐эриктӱ болорын ајаруга алып, јайым айалгада социальный ичкери ӧзӱмди ле јадын‐јӱрӱмниҥ айалгазын оҥдолторын јӧмӧӧр деп шӱӱлтеге келген; турчы‐ороондор Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыла ӧмӧ‐јӧмӧ иштеери деп молјонгонын ајаруга алып, јӧмӧлтӧболуш ажыра текши тоомјыга ла кижиниҥ тап‐эриктерин ле тӧс јайымын буспас деп айдар керек; бу тап‐эриктердиҥ ле јайымныҥ текши учурын оҥдоорын ајаруга алганы, бу молјуны јӱрӱмде толо бӱдӱреринде сӱрекей јаан учурлу болгонын база ајаруга алып, Генеральный Ассамблея кижиниҥ тапэриктериниҥ чындык Текши Декларациязын јӱрӱмге кийдиретен каруулу иш деп јарлап јат. Каруулу ишти бӱдӱрерге текши калыктар, ороондор јилбиркеп јӱткиир учурлу. Кажы ла кижи, онойдо ок обществоныҥ кажы ла органы чындык, јӱрӱмдик Декларацияны ајаруга алып, ӱредӱниҥ ле билгирдиҥ шылтузында бу тап‐эриктерди ле јайымды тоорына, јеткилдеерине болужып‐јӧмӧжӧрине амадазын. Онойдо ок калыктар ла ороондор ортодо иш ажыра озочыл амадулу, текшилей јарамыкту једимге једер. Ол каруулу ишти Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыныҥ турчы‐ороондорыныҥ калыктары ортодо, онойдо ок олордыҥ юрисдикциязындагы јерлердеги јуртап јаткан калыктары ортодо текшилей тооп, јӱрӱмде кийдирерин јеткилдеер. 1‐кы тизим Ончо улус ак‐јарыкка јайым ла теҥ‐тай тап‐эриктӱ туулат. Олор санааукаалу ла чек кӱӱн‐тапту болуп бӱткен ле бой‐бойын карындаш кирези кӧрӧр лӧ јӱрер учурлу. 2‐чи тизим Кажы ла кижиде чындык Декларацияла јарадылган ончо тап‐эриктер ле јайым болор учурлу. Мында угы, бӱдӱминиҥ ӧҥи, бӱдӱми, тили, јаҥдаган јаҥы, политикалык эмезе ӧскӧ кӧрӱми, угы‐тӧзи, социальный айалгазы, аргазы аайынча бир де аҥылаш‐ылгамал јок болор учурлу. Ого ӱзеери кижиниҥ јуртап јаткан јеринеҥ камааны јогынаҥ политикалык тап‐эрик аайынча эмезе калыктар ортодогы учуры аайынча бир де аҥыланыш‐башкаланыш болбос учурлу. Кижиниҥ јаткан јери кемнеҥ де камаанду, кемниҥ де корулында, бойын бойы башкарынбай да турган болзо эмезе бойыныҥ (јеринде) суверенитединде кандый бир тудулу да болгонынаҥ камаанду болбос учурлу. 3‐чи тизим Кажы ла кижи јадын‐јӱрӱмге, јайымга ла таҥынаҥ бойына тийерге јарабас тап‐эриктӱ. 4‐чи тизим Кем де јалчы эмезе албанду базынчык айалгада болбос учурлу; јалчыларды садарыныҥ эмезе јалчыланарыныҥ, базынарыныҥ ончо бӱдӱми јарадылбай јат. 5‐чи тизим Кем де кандый да кыйынга эмезе оныҥ учурын, тоомјызын тӱжӱрип турган кижи кӱӱни јок базынышка алдыртпас учурлу. 6‐чы тизим Кажы ла кижи, кайда да јӱрзе, оныҥ правосубъектозын тоорына тап‐эриктӱ. 7‐чи тизим Ончо улус јасактыҥ алдында теп‐теҥ, кандый ла ылгаш јогынаҥ јасактыҥ теҥ‐тай корулына тап‐эриктӱ. Ончо улус чындык Декларацияны бузуп турган кыйыкташтаҥ теҥ‐тай корулга тап‐эриктӱ. Онойдо ок ондый кыйыкташка тектериштеҥ база тап‐эриктӱ. 8‐чи тизим Кажы ла кижи ого Конституцияла эмезе јасакла берилген тӧс тап‐эриктери бузулган тужында ийделӱ, тоомјылу эл јаргыларда тап‐эриктерин једимдӱ орныктырарга тап‐эриктӱ. 9‐чы тизим Кемди де тууразынаҥ олјолоорго, тударга эмезе сӱрерге јарабас. 10‐чы тизим Кажы ла кижи оныҥ тап‐эриктерин ле молјуларын чокымдаарга, онойдо ок ого эдилген уголовный бурулаштыҥ тӧзӧгӧзин чокымдаарга толо теҥ‐тайга тайанып, оныҥ кереги ачык‐јарык айалгада кӧрӱлзин ле јаргы ак‐чек, кемнеҥ де камаанду эмес чындык болзын деп тап‐эриктӱ. 11‐чи тизим Кажы ла кижи шок‐керек эткен деп бурулатса, оныҥ бурузы јок деп ачык јаргыда јасактыҥ ээжизиле јарталбаганча, ол ӧйдиҥ туркунына коруланарына керектӱ ончо аргаларла јеткилделер деп тап‐эриктӱ. Кем де кандый бир керекти эткен эмезе нени де этпеген деп шылтакка тайанып, шок‐керек эткен деп јаргылатпас учурлу. Шок‐керекти эдер тужында национальный јасак эмезе калыктар ортодогы тап‐эриктер аайынча шок керек деп чотолбогон болзо. Онойдо ок шок‐керек эдилген ӧйдӧ, болгодый кезедӱге кӧрӧ, кату кезедӱ эдилбес. 12‐чи тизим Оныҥ таҥынаҥ ла билелик јӱрӱмине тууразынаҥ кем де киришпес учурлу. Онойдо ок кем де оныҥ айыл‐јуртына, корреспонденциязыныҥ јажыдына эмезе оныҥ ады‐јолына, јӱрӱмине тууразынаҥ кирижер учуры јок. Кажы ла кижи ондый табарудаҥ, кирижеринеҥ коруланар јасакка тап‐эриктӱ. 13‐чи тизим Кажы ла кижи кажы ла ороон кеминде јайым јӱрер ле јуртап јадарга јерди талдап алар аргалу. Кажы ла кижи кандый ла ороонноҥ јӱре берер, ол тоодо бойыныҥ, онойдо ок бойыныҥ ороонына бурылар тап‐эриктӱ. 14‐чи тизим Кажы ла кижи истежӱдеҥ улам ӧскӧ ороондо коруланар јерди бедиреер ле коруланар јерле тузаланар аргалу. Бу тап‐эрикле кандый истежӱ тужында тузаланарга јарабас. Качан чын ла политикалык эмес шок‐кылык эмезе керектер Бириктирилген Нациялардыҥ Организациязыныҥ амадуларына ла ээжилерине келишпей турза. 15‐чи тизим Кажы ла кижи гражданство алар тап‐эриктӱ. Кандый да кижиниҥ гражданствозын эмезе гражданствозын кубултар тап‐эригин ала‐ кӧнчӧ айрыырга јарабас. 16‐чы тизим Эр кемине јеткен эр ле эпши улус угы‐тӧзинеҥ эмезе јаҥдаган јаҥынаҥ камааны јогынаҥ айыл‐јурт тудуп, билелӱ болор тап‐эриктӱ. Олор айылјуртты тӧзӧӧр, јуртаар ла айрылыжар тужында теҥ‐тай тап‐эрикле тузаланат. Айыл‐јурт тӧзӧп јаткан эки јаны экӱлези јайым ла эптӱ‐јӧптӱ сӧслӧ, кӱӱнле биригер аргалу. Биле обществонныҥ тӧзи, тӧзӧгӧзи, ол обществоныҥ ла государствоныҥ јанынаҥ корулашка тап‐эриктӱ. 17‐чи тизим Кажы ла кижи алкы‐јӧӧжӧ таҥынаҥ ээленер, эмезе ӧскӧлӧриле де кожо ээленер тап‐эриктӱ. Кемниҥ де алкы‐јӧӧжӧзин тууразынаҥ келип айрыырга јарабас. 18‐чи тизим Кажы ла кижи јайым кӱӱн‐санаага, ак‐чекке ле кудай јаҥына тап‐эриктӱ; бу тап‐эрикке бойыныҥ кудай јаҥын эмезе кӧрӱмин солыыры кирет, бойыныҥ јаҥын јайым јаҥдаары эмезе кӧрӱмин таҥынаҥ бойы, эмезе ӧскӧ улусла кожо јаҥдаары база кирет. Кудайлык чӱм‐јаҥ јаҥжыгуларды ӧткӱреринде тапэриктӱ. 19‐чы тизим Кажы ла кижи бойында јайым кӧрӱмдӱ ле оны јайым чыгара айдар тапэриктӱ. Ол тап‐эрик аайынча бойыныҥ кӧрӱминеҥ јайым тудунар ла государствоныҥ гран‐кыйузынаҥ камааны јогынаҥ јетирӱлерди ле кӧрӱмсанааларды кандый ла эп‐сӱмелерле бедиреер, алар ла таркадар тап‐эриктӱ. 20‐чи тизим Кажы ла кижи амыр‐энчӱ јуундарга ла ассоциацияларга кирер јайым тап‐эриктӱ. Кемди де кандый бир ассоциацияга албан кӱчле кийдирилер аргазы јок. 21‐чи тизим Кажы ла кижи ороонды башкарарында чике эмезе јайым талдап алган чыгартулу улус ажыра туружар тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи бойыныҥ ороонында госслужбага теҥ‐тай кирер тапэриктӱ. Башкаруныҥ јаҥыныҥ тӧзӧгӧзинде эл‐јонныҥ кӱӱн‐табы болор учурлу; ол кӱӱн‐тап аҥылу ӧйдиҥ бажында ӧдӱп турган ак‐чек талдаштарда кӧрӱлер учурлу. Ол талдаштар текши ле теҥ‐тай талдаачы тап‐эрикле ӧдӧр учурлу. Јажытту ӱнберишле эмезе јайым ӱнберишти јеткилдеечи ӧскӧ дӧ бӱдӱмле ӧткӱрилзин. 22‐чи тизим Кажы ла кижи обществоныҥ турчызы, айдарда, ол социальный јеткилдешке, јайым ӧзӱмге тап‐эриктӱ. Ол экономикалык, социальный ла культурный бӧлӱктерде национальный эп‐аргалар ла калыктар ортодо ӧмӧ‐јӧмӧ иш, онойдо ок кажы ла ороонныҥ сайламазы ла аргалары ажыра ичкери ӧзӧр тап‐эриктӱ. 23‐чи тизим Кажы ла кижи ишке, ишти јайым талдаарына, иште ак‐чек ле јарамыкту айалгага, иштеер јери јок айалгадаҥ корулалар тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи кандый да кыйыкташ јогынаҥ теҥ‐тай иш учун теҥ‐тай ишјалду болор тап‐эриктӱ. Кажы ла кижи јолду кайралга тап‐эриктӱ. Онызы кижиге керектӱ јадын‐јӱрӱмге ле билезине јарамыкту јадынды јеткилдеер учурлу. Керек тужында, ӧскӧ дӧ социальный јеткилдешле ӱзеери јеткилделер. Кажы ла кижи профсоюзный биригӱни тӧзӧӧр лӧ профсоюзтарга бойыныҥ јилбӱлерин корыыр амадула кирер тап‐эриктӱ. 24‐чи тизим Кажы ла кижи амыраарга ла бош ӧйгӧ тап‐эриктӱ. Онойдо ок иштеер кӱнди керектӱ кеминде тузаланары ла тӧлӧлип турган јаҥжыккан амыралта (отпуск) керегинде тап‐эрик база кирет. 25‐чи тизим Кажы ла кижи јӱрӱмдик кеми бийик болорына тап‐эриктӱ. Курсактамагы, кийим‐тудумы, айыл‐јурты, медициналык јеткидежи, керектӱ соцјеткилдеш су‐кадыкты, јадын‐јӱрӱмди керектӱ кеминде, некелтелерге келиштире болор учурлу. Иш јок артса, оору‐јобол болзо, кенек артса, јаҥыскан артса, карыыр јажы јетсе эмезе оныҥ бойынаҥ камааны јок кӱч айалга боло берзе, кажы ла кижи тап‐эриктӱ. Энелик ле оогош балдар аҥылу болушта ла кичеемелге тап‐эрик берет. Ончо балдар биледе, онойдо ок биледе эмес те айалгада чыккан болзо, ончозы теҥ‐тай социальный корулашла тузаланар учурлу. 26‐чы тизим Кажы ла кижи ӱредӱге тап‐эриктӱ. Ӱредӱлик акча тӧлӧбӧзинеҥ болор учурлу. Анчада ла баштамы ла текши ӱредӱлик. Баштамы ӱредӱлик кыйалтазы јогынаҥ болор учурлу. Технический ле профессиональный ӱредӱ ончозына јарамыкту болор учурлу. Кажы ла кижиниҥ аргаларына тайанып, бийик ӱредӱ база ончозына јолду болор керек. Ӱредӱлик кижиниҥ ичкери ӧзӱмине ууламјылу болор учурлу. Кижиниҥ тап‐эриктерине ле јайымыныҥ тӧс ууламјыларын элбедерине ууландырылар учурлу. Ӱредӱни калыктар ортодо тоомјыга, најылыкка, текши тил табарына јолду болор учурлу. Угы‐тӧзи ле јаҥдаган јаҥдары аайынча бӧлӱктер ортодо оҥдомолды јӧмӧӧр. Амыр‐энчӱни јӧмӧӧри аайынча Бириктирилген Нациялардыҥ Биригӱзиниҥ ӧткӱрип турган ижин јӧмӧӧр учурлу. Ада‐энелер оогош балдарына ӱредӱликтиҥ бӱдӱмин талдаарында тапэриктӱ. 27‐чи тизим Кажы ла кижи обществоныҥ культурный јӱрӱминде эрчимдӱ туружар тап‐эриктӱ. Кеендикле таныжар, билим ӧзӱмде туружар, турулталарыла тузаланар аргалу. Кажы ла кижи оныҥ кӧгӱс байлыгын, ар‐јӧӧжӧлик јилбӱлерин корыыр тап‐эриктӱ. Билим, литературалык эмезе художественный иштиҥ авторы болзо, ол тап‐эриктӱ болор учурлу. 28‐чи тизим Кажы лакижи социальный ла калык ортодогы ээжи‐аайга тап‐эриктӱ. Мында чындык Декларацияда јарадылган тап‐эриктер ле јайым бӱткӱлинче бӱдер аргалу. 29‐чы тизим Кажы ла кижи обществоныҥ алдында молјлу. Шак ла мында кижиниҥ толо ло јайым ичкери ӧзӱми болор аргалу. Кажы ла кижи бойыныҥ тап‐эриктерин ле јайымын јӱрӱмде кийдирип тура, јасакла јарадылган тудуларды буспас учурлу.Ӧскӧ улустыҥ тап‐эриктерин, јайымын тооп, баалап, демократиялык обществоныҥ текши некелтезин, ээжизин буспас учурлу. Бу тап‐эриктерди ле јайымды кийдирип, ол онойдо ок Бириктирилген Нациялардыҥ Биригӱзиниҥ ээжилерине, некелтелерине ол удура болбос учурлу. 30‐чы тизим Чындык Декларацияда јарадылганын кандый бир ороонго, бир бӧлӱк улуска эмезе таҥынаҥ улуска кандый бир иш эдерге эмезе кандый бир керекти эдерге, чындык Декларацияда јарадылган тап‐эрикти ле јайымды јоголторго ууландырылган деп оҥдоорго јарабас. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/am.txt000066400000000000000000000423461520214632600216600ustar00rootroot00000000000000ስለሰብአዊ፡ መብቶች፡ ለማስተማር፡ የሚረዱ፡ አንዳን፡ ዘዴዎች። በዩኔስኮ፡ ተዘጋጅቶ፡ በኢትዮጵያ፡ ብሄራዊ፡ ኮሚሽን፡ ተተረጎመ አንቀጽ፡ ፩፤ የሰው፡ ልጅ፡ ሁሉ፡ ሲወለድ፡ ነጻና፡ በክብርና፡ በመብትም፡ እኩልነት፡ ያለው፡ ነው። ፡ የተፈጥሮ፡ ማስተዋልና፡ ሕሊና፡ ስላለው፡ አንዱ፡ ሌላውን፡ በወንድማማችነት፡ መንፈስ፡ መመልከት፡ ይገባዋል። አንቀጽ፡ ፪፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የዘር፡ የቀለም፡ የጾታ፡ የቋንቋ፡ የሃይማኖት፡ የፖለቲካ፡ ወይም፡ የሌላ፡ ዓይነት፡ አስተሳሰብ፡ የብሔራዊ፡ ወይም፡ የኀብረተሰብ፡ ታሪክ፡ የሀብት፡ የትውልድ፡ ወይም፡ የሌላ፡ ደረጃ፡ ልዩነት፡ ሳይኖሩ፡ በዚሁ፡ ውሳኔ፡ የተዘረዘሩት፡ መብቶችንና፡ ነጻነቶች፡ ሁሉ፡ እንዲከበሩለት፡ ይገባል። ከዚህም፡ በተቀረ፡ አንድ፡ ሰው፡ ከሚኖርበት፡ አገር፡ ወይም፡ ግዛት፡ የፖለቲካ፡ የአገዛዝ፡ ወይም፡ የኢንተርናሽናል፡ አቋም፡ የተነሳ፡ አገሩ፡ ነጻም፡ ሆነ፡ በሞግዚትነት፡ አስተዳደር፡ ወይም፡ እራሱን፡ ችሎ፡ የማይተዳደር፡ አገር፡ ተወላጅ፡ ቢሆንም፡ በማንኛውም፡ ዓይነት፡ ገደብ፡ ያለው፡ አገዛዝ፡ ሥር፡ ቢሆንም፡ ልዩነት፡ አይፈጸምበትም። አንቀጽ፡ ፫፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የመኖር፣ ፡ በነጻነትና፡ በሰላም፡ የመኖሩ፡ መጠበቅ፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፬፤ ማንም፡ ሰው፡ ቢሆን፡ በባርነት፡ አይገዛም። ፡ ባርነትና፡ የባሪያ፡ ንግድም፡ በማንኛውም፡ ዓይነት፡ ክልክል፡ ነው። አንቀጽ፡ ፭፤ ማንም፡ ሰው፡ ቢሆን፡ የጭካኔ፡ ስቃይ፡ እንዳይደርስበት፡ ወይም፡ ከሰብዓዊ፡ አፈጻጸም፡ ውጭ፡ የሆነ፡ የተዋረድ፡ ተግባር፡ ወይም፡ ቅጣት፡ አይፈጸምበትም። አንቀጽ፡ ፮፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በሕግ፡ ፊት፡ በሰው፡ ዘርነቱ፡ የመታወቅ፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፯፤ ሰው፡ ሁሉ፡ በሕግ፡ ፊት፡ እኩል፡ ነው። ፡ ያለአንዳች፡ ልዩነትም፡ ሕጉ፡ ደህንነቱን፡ እንዲጠበቅለት፡ እኩል፡ የሆነ፡ መብት፡ አለው። ፡ ይህንን፡ ውሳኔ፡ በመጣስ፡ ከሚደረግ፡ ልዩነት፡ ለማድረግ፡ ከሚነሳሳ፡ እንዲጠበቅ፡ ሁሉም፡ የእኩል፡ መብት፡ አለው። ፡ አንቀጽ፡ ፰፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በሕገ፡ መንግስቱ፡ ወይም፡ በሕግ፡ የተሰጡትን፡ መሠረታዊ፡ መብቶች፡ ከሚጥሱ፡ ድርጊቶች፡ ከፍተኛ፡ በሆኑ፡ ብሔራዊ፡ የፍርድ፡ ባለስልጣኖች፡ ፍጹም፡ በሆነ፡ መንገድ፡ እንዲወገድለት፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፱፤ ማንም፡ ሰው፡ ያለፍርድ፡ ተይዞ፡ እንዲታሰር፡ ወይም፡ በግዛት፡ እንዲኖር፡ አይደረግም። አንቀጽ፡ ፲፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በመብቶቹና፡ በግዴታዎቹ፡ አፈጻጸም፡ እንዲሁም፡ በሚከሰስበት፡ ማንኛውም፡ ዓይነት፡ የወንጀል፡ ክስ፡ ነጻ፡ በሆነና፡ በማያዳላ፡ የፍርድ፡ ሸንጎ፡ በትክክለኛና፡ በይፋ፡ ጉዳዩ፡ እንዲሰማለት፡ የሙሉ፡ እኩልነት፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፲፩፤ ፩/፡ በወንጀል፡ ክስ፡ የተከሰሰ፡ ማንኛውም፡ ሰው፡ ለመከላከያው፡ አስፈላጊዎች፡ የሆኑትን፡ ሁሉ፡ አቅርቦ፡ በሚከራከርበት፡ የይፋ፡ ፍርድ፡ ቤት፡ በሕግ፡ መሠረት፡ ወንጀለኛ፡ መሆኑ፡ እስቲረጋገጥበት፡ ድረስ፡ ከወንጀል፡ ነጻ፡ እንደሆነ፡ የመቆጠር፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ማንም፡ ሰው፡ በብሔራዊ፡ ወይም፡ በኢንተርናሽናል፡ ሕግ፡ አንድ፡ ነገር፡ ወንጀል፡ ሆኖ፡ ባልተደነገገበት፡ ጊዜ፡ በፈጸመው፡ ወይም፡ ባልፈጸመው፡ ማንኛውም፡ ሥራ፡ ወንጀለኛ፡ ሆኖ፡ አይከሰስም። ፡ ወይም፡ ወንጀሉ፡ በተፈጸመበት፡ ጊዜ፡ ከተደነገገው፡ ቅጣት፡ ይበልጥ፡ አይፈረድበትም። አንቀጽ፡ ፲፪፤ ማንም፡ ሰው፡ በግል፡ ኑሮው፡ በቤተሰቡ፡ ውስጥ፡ በቤቱ፡ ወይም፡ በሚጻጻፈው፡ ደብዳቤ፡ በፍርድ፡ ያልተለየ፡ ጣልቃ፡ ገብነት፡ ወይም፡ ክብሩን፡ የሚነካና፡ ስሙን፡ የሚያጎድፍ፡ ተቃውሞ፡ አይፈጸምበትም። ፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ከእንደዚህ፡ ያለ፡ ጣልቃ፡ ገብነት፡ ወይም፡ የሚጎዳ፡ ተግባር፡ ሕግ፡ እንዲከላከልለት፡ መብት፡ አለው። ፡ አንቀጽ፡ ፲፫፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በየብሔራዊ፡ ወሰን፡ ክልሉ፡ የመዘዋወርና፡ የመኖር፡ ነጻነት፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ከማንኛውም፡ አገር፡ ሆነ፡ ከራሱ፡ አገር፡ ወጥቶ፡ እንደገና፡ ወደ፡ አገሩ፡ የመመለስ፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፲፬፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ከጭቆና፡ ሸሽቶ፡ በሌሎች፡ አገሮች፡ ጥገኝነትን፡ የመጠየቅና፡ በደህና፡ የመኖር፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ፖለቲካዊ፡ ካልሆኑ፡ ወንጀሎች፡ ወይም፡ የተባበሩት፡ መንግሥታት፡ ድርጅት፡ ዋና፡ ዓላማዎችን፡ ከሚቃረኑ፡ ሥራዎች፡ የተነሳ፡ በሚደርሱ፡ ክሶች፡ ምክንያት፡ ከሆነ፡ ይህ፡ መብት፡ ሊያገለግል፡ አይችልም። አንቀጽ፡ ፲፭፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የዜግነት፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ማንም፡ ሰው፡ ያለፍርድ፡ ዜግነቱ፡ አይወሰድበትም፡ ወይም፡ ዜግነቱን፡ የመለወጥ፡ መብት፡ አይነፈገውም። አንቀጽ፡ ፲፮፤ ፩/፡ አካለ፡ መጠን፡ የደረሱ፡ ወንዶችና፡ ሴቶች፡ በዘር፡ በዜግነት፡ ወይም፡ በሃይማኖት፡ ልዩነት፡ ሳይወሰኑ፡ ጋብቻን፡ የመፈጸምና፡ ቤተሰብን፡ የመመሥረት፡ መብት፡ አላቸው፤ ፡ ጋብቻ፡ በመፈጸም፡ በጋብቻ፡ ጊዜና፡ ጋብቻ፡ በሚፈርስበትም፡ ጊዜ፡ እኩል፡ መብት፡ አላቸው። ፪/፡ ጋብቻ፡ የሚፈጸመው፡ ጋብቻ፡ ለመፈጸም፡ በሚፈልጉ፡ ሁለቱም፡ ወገኖች፡ በሚያደርጉት፡ ነጻና፡ ሙሉ፡ ስምምነት፡ መሠረት፡ ብቻ፡ ነው። ፫/፡ ቤተሰብ፡ በኀብረ፡ ሰብ፡ የተፈጥሮና፡ መሰረታዊ፡ ክፍል፡ ስለሆነ፡ በኀብረሰቡና፡ በመንግሥቱም፡ ደህንነቱ፡ እንዲጠበቅለት፡ ይገባል። አንቀጽ፡ ፲፯፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ብቻውን፡ ወይም፡ ከሌሎች፡ ጋር፡ በኀብረት፡ ሆኖ፡ የኀብረት፡ ባለቤትነት፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ማንም፡ ሰው፡ ያለፍርድ፡ ንብረቱ፡ አይወሰድበትም። አንቀጽ፡ ፲፰፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የሃሳብ፡ የሕሊናና፡ የሃይማኖት፡ ነጻነት፡ መብት፡ አለው። ፡ ይህም፡ መብት፡ ሃይማኖቱን፡ ወይም፡ እምነቱን፡ የመለወጥ፡ ነጻነትንና፡ ብቻውን፡ ወይም፡ ከሌሎች፡ ጋር፡ በኀብረት፡ በይፋ፡ ወይም፡ በግል፡ ሆኖ፡ ሃይማኖቱን፡ ወይም፡ እምነቱን፡ የማስተማር፣ ፡ በተግባር፡ የመግለጽ፡ የማምለክና፡ የማክበር፡ ነጻነትን፡ ይጨምራል። አንቀጽ፡ ፲፱፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የሐሳብና፡ ሐሳቡን፡ የመግለጽ፡ መብት፡ አለው። ፡ ይህም፡ መብት፡ ያለጣልቃ፡ ገብነት፡ በሐሳብ፡ የመጽናትንና፡ ዜናን፡ ወይም፡ ሐሳቦችን፡ ያላንዳች፡ የድንበር፡ ገደብ፡ የማግኘትን፡ የመቀበልንና፡ ወይም፡ የማካፈልን፡ ነጻነትም፡ ይጨምራል። አንቀጽ፡ ፳፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በሰላም፡ የመሰብሰብና፡ ግንኙነት፡ የማድረግ፡ ነጻነት፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ማንም፡ ሰው፡ የአንድ፡ ማኀበር፡ አባል፡ እንዲሆን፡ አይገደድም። አንቀጽ፡ ፳፩፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በቀጥታ፡ ወይም፡ ነጻ፡ በሆነ፡ መንገድ፡ በተመረጡ፡ እንደራሴዎች፡ አማካኝነት፡ በአገሩ፡ መንግስት፡ የመካፈል፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በአገሩ፡ የህዝብ፡ አገልግሎት፡ እኩል፡ የማግኘት፡ መብት፡ አለው። ፫/፡ የመንግስት፡ ሥልጣን፡ መሠረቱ፡ የሕዝቡ፡ ፈቃድ፡ መሆን፡ አለበት። ፡ ይህም፡ ፈቃድ፡ ለሁሉም፡ እኩል፡ በሆነ፡ በምሥጢር፡ በሚደረግ፡ የድምፅ፡ መስጠት፡ ምርጫ፡ ወይም፡ በተመሳሳይ፡ ሁኔታ፡ በየጊዜውና፡ በትክክል፡ በሚፈጸሙ፡ ምርጫዎች፡ እንዲገለጽ፡ መሆን፡ አለበት። አንቀጽ፡ ፳፪፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የኀብረ፡ ሰብ፡ አባል፡ እንደመሆኑ፡ በኀብረ፡ ሰብ፡ ደህንነቱ፡ እንዲጠበቅ፡ መብት፡ አለው። ፡ እንዲሁም፡ በብሔራዊ፡ ጥረትና፡ በኢንተርናሽናል፡ መተባበር፡ አማካይነትና፡ በእያንዳንዱ፡ መንግስት፡ ድርጅትም፡ የሀብት፡ ምንጮች፡ መሰረት፡ ለክብሩና፡ ለሰብዓዊ፡ አቅሙ፡ ነጻ፡ እድገት፡ የግድ፡ አስፈላጊ፡ የሆኑት፡ የኤኮኖሚ፡ የማኀበራዊ፡ ኑሮና፡ የባህል፡ መብቶች፡ በተግባር፡ እንዲገለጹለት፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፳፫፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የመሥራት፡ የሥራ፡ ነጻ፡ ምርጫና፡ ለሥራም፡ ትክክለኛና፡ ተስማሚ፡ የአሠራር፡ ሁኔታዎችና፡ ሥራም፡ እንዳያጣ፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ያላንዳች፡ ልዩነት፡ ማድረግ፡ ለአንድ፡ ዓይነት፡ ሥራ፡ እኩል፡ የሆነ፡ ደመወዝ፡ የማግኘት፡ መብት፡ አለው። ፫/፡ በሥራ፡ ላይ፡ ያለ፡ ሰው፡ ለእራሱና፡ ለቤተሰቡ፡ ለሰብዓዊ፡ ክብር፡ ተገቢ፡ የሆነ፡ ኑሮን፡ የሚያስገኝለትና፡ ካስፈለገም፡ በሌሎች፡ የኀብረሰብ፡ ደህንነት፡ መጠበቂያ፡ ዘዴዎች፡ የተደገፈ፡ ትክክለኛና፡ ተስማሚ፡ ዋጋውን፡ የማግኘት፡ መብት፡ አለው። ፬/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ጥቅሞቹን፡ ለማስከበር፡ የሙያ፡ ማኀበሮችን፡ ለማቋቋምና፡ ማኀበርተኛ፡ ለመሆን፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፳፬፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የዕረፍትና፡ የመዝናናት፡ እንዲሁም፡ በአግባብ፡ የተወሰኑ፡ የሥራ፡ ሰዓቶች፡ እንዲኖሩትና፡ በየጊዜው፡ የዕረፍት፡ ጊዜያትን፡ ከደመወዝ፡ ጋር፡ የማግኘት፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፳፭፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ለእራሱና፡ ለቤተሰቡ፡ ጤንነትና፡ ደህንነት፡ ምግብ፣ ፡ ልብስ፣ ፡ ቤትና፡ ሕክምና፡ አስፈላጊ፡ የማኀበራዊ፡ ኑሮ፡ አገልግሎቶችም፡ ጭምር፡ የሚበቃ፡ የኑሮ፡ ደረጃ፡ ለማግኘት፡ መብት፡ አለው። ፡ ሥራ፡ ሳይቀጠር፡ ቢቀር፡ ቢታመም፡ ለመሥራት፡ ባይችል፡ ባል፡ ወይም፡ ሚስት፡ ቢሞት፡ ቢያረጅ፡ ወይም፡ ከቁጥጥሩ፡ ውጭ፡ በሆኑ፡ ምክንያቶች፡ መሰናከል፡ ቢገጥመው፡ ደህንነቱ፡ እንዲጠበቅለት፡ መብት፡ አለው። ፪/፡ ወላድነትና፡ ሕጻንነት፡ ልዩ፡ ጥንቃቄና፡ እርዳታ፡ የማግኘት፡ መብት፡ አላቸው፤ ፡ በጋብቻ፡ ወይም፡ ያለጋብቻ፡ የሚወለዱ፡ ሕጻናትም፡ የተመሳሳይ፡ የደህንነታቸው፡ መጠበቅ፡ መብት፡ አላቸው። አንቀጽ፡ ፳፮፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የመማር፡ መብት፡ አለው። ፡ ትምህርት፡ ቢያንስ፡ ቢያንስ፡ በአንደኛ፡ ደረጃና፡ በመሰረታዊ፡ ደረጃዎች፡ በነጻ፡ ሊሆን፡ ይገባል። ፡ የአንደኛ፡ ደረጃ፡ ትምህርት፡ መማር፡ ግዴታ፡ ነው። ፡ የቴክኒክና፡ የልዩ፡ ልዩ፡ ሙያ፡ ትምህርት፡ በጠቅላላው፡ የከፍተኛ፡ ደረጃ፡ ደግሞ፡ በችሎታ፡ መሠረት፡ ለሁሉም፡ እኩል፡ መሰጠት፡ አለበት። ፪/፡ ትምህርት፡ ለእያንዳንዱ፡ ሰው፡ ሁኔታ፡ ማሻሻያና፡ ለሰብዓዊ፡ መብቶችም፡ መሠረታዊ፡ ነጻነቶች፡ ክብር፡ ማዳበርያ፡ የሚውል፡ መሆን፡ አለበት። ፡ እንዲሁም፡ የተለያየ፡ ዘር፡ ወይም፡ ሃይማኖት፡ ባሏቸው፡ ሕዝቦች፡ መካከል፡ ሁሉ፡ መግባባትን፡ ተቻችሎ፡ የመኖርንና፡ የመተባበርን፡ መንፈስ፡ የሚያጠነክርና፡ የተባበሩት፡ መንግሥታት፡ ድርጅት፡ ሰላምን፡ ለመጠበቅ፡ የሚፈጽማቸው፡ ተግባሮች፡ እንዲስፋፋ፡ የሚያበረታቱ፡ መሆን፡ አለበት። ፡ ፫/፡ ወላጆች፡ ለልጆቻቸው፡ ለመስጠት፡ የሚፈልጉትን፡ ትምህርት፡ ለመምረጥ፡ የቅድሚያ፡ መብት፡ አላችው። ፡ አንቀጽ፡ ፳፯፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በኀብረ፡ ሰቡ፡ የባህል፡ ኑሮ፡ በነጻ፡ መካፈልና፡ በኪነ፡ ጥበብ፡ ለመጠቀም፡ በሳይንስ፡ እርምጃና፡ በጥቅሞቹም፡ ለመሳተፍ፡ መብት፡ አለው። ፡ ፪/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ ከደረሰው፡ ማንኛውም፡ የሳይንስ፡ የድርሰትና፡ የኪነ፡ ጥበብ፡ ሥራ፡ የሚያገኘው፡ የሞራሉንና፡ የሃብት፡ ጥቅሞች፡ እንዲከበሩለት፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፳፰፤ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በዚህ፡ ውሳን፡ ውስጥ፡ የተዘረዘሩት፡ መብቶችና፡ ነጻነቶች፡ በሙሉ፡ በተግባር፡ እንዲውሉ፡ ለሚደረግባቸው፡ የኀብረሰብና፡ የኢንተርናሽናል፡ ሥርዓት፡ የመጠቀም፡ መብት፡ አለው። አንቀጽ፡ ፳፱፤ ፩/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ የራሱ፡ ነጻነትና፡ ሙሉ፡ መሻሻል፡ በሚያገኝበት፡ ኀብረሰብ፡ ውስጥ፡ የሚፈጽማቸው፡ ግዴታዎች፡ ይኖሩበታል። ፪/፡ እያንዳንዱ፡ ሰው፡ በመብቶቹ፡ በነጻነቶቹ፡ በሚጠቀምበት፡ ጊዜ፡ የሚታገደው፡ የሌሎችን፡ መብቶችና፡ ነጻነቶች፡ በሚገባ፡ ለማሰከበር፡ ብቻ፡ በተደነገጉ፡ ሕጎችና፡ የግብረ፡ ገብነትን፡ የጠቅላላውን፡ ሕዝብ፡ ፀጥታና፡ ደህንነት፡ በዴሞክራቲክ፡ ማኀበራዊ፡ ኑሮ፡ ትክክለኛ፡ የሆነው፡ ተፈላጊ፡ ጉዳይ፡ ለማርካት፡ በተወሰነው፡ ብቻ፡ ነው። ፫/፡ እነዚህ፡ መብቶችና፡ ነፃነቶች፡ በማንኛውም፡ ሁኔታ፡ የተባበሩት፡ መንግሥታት፡ ድርጅት፡ መሰረት፡ ዓላማዎች፡ ተቃራኒ፡ በሆነ፡ መንገድ፡ ሊፈጸሙ፡ አይገባቸውም። አንቀጽ፡ ፴፤ በዚህ፡ ውሳኔ፡ ከላይ፡ የተዘረዘረው፡ ሁሉ፡ በዚሁ፡ ውስጥ፡ የተጠቀሱትን፡ ማናቸውም፡ መብቶች፡ ወይም፡ ነጻነቶች፡ ለማበላሸት፡ በታሰበ፡ ማንኛውም፡ ዓይነት፡ ተግባር፡ ለማዋል፡ ወይም፡ ድርጊትን፡ ለመፈጸም፡ ለማንኛውም፡ መንግሥት፡ ወይም፡ ድርጅት፡ ወይም፡ ሰው፡ የተባሉ፡ አይተረጎሙም። libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ar.txt000066400000000000000000000345371520214632600216700ustar00rootroot00000000000000الإعلان العالمي لحقوق الإنسان الديباجة لما كان الإقرار بما لجميع أعضاء الأسرة البشرية من كرامة أصيلة فيهم، ومن حقوق متساوية وثابتة، يشكل أساس الحرية والعدل والسلام في العالم، ولما كان تجاهل حقوق الإنسان وازدراؤها قد أفضيا إلى أعمال أثارت بربريتها الضمير الإنساني، وكان البشر قد نادوا ببزوغ عالم يتمتعون فيه بحرية القول والعقيدة وبالتحرر من الخوف والفاقة، كأسمى ما ترنو إليه نفوسهم، ولما كان من الأساسي أن تتمتع حقوق الإنسان بحماية النظام القانوني إذا أريد للبشر ألا يضطروا آخر الأمر إلى اللياذ بالتمرد على الطغيان والاضطهاد، ولما كان من الجوهري العمل على تنمية علاقات ودية بين الأمم، ولما كانت شعوب الأمم المتحدة قد أعادت في الميثاق تأكيد إيمانها بحقوق الإنسان الأساسية، وبكرامة الإنسان وقدره، وبتساوي الرجال والنساء في الحقوق، وحزمت أمرها على النهوض بالتقدم الاجتماعي وبتحسين مستويات الحياة في جو من الحرية أفسح، ولما كانت الدول الأعضاء قد تعهدت بالعمل، بالتعاون مع الأمم المتحدة على ضمان تعزيز الاحترام والمراعاة العالميين لحقوق الإنسان وحرياته الأساسية، ولما كان التقاء الجميع على فهم مشترك لهذه الحقوق والحريات أمرا بالغ الضرورة لتمام الوفاء بهذا التعهد، فإن الجمعية العامة تنشر على الملأ هذا الإعلان العالمي لحقوق الإنسان بوصفه المثل الأعلى المشترك الذي ينبغي أن تبلغه كافة الشعوب وكافة الأمم، كيما يسعى جميع أفراد المجتمع وهيئاته، واضعين هذا الإعلان نصب أعينهم على الدوام، ومن خلال التعليم والتربية، إلى توطيد احترام هذه الحقوق والحريات، وكيما يكفلوا، بالتدابير المطردة الوطنية والدولية، الاعتراف العالمي بها ومراعاتها الفعلية، فيما بين شعوب الدول الأعضاء ذاتها وفيما بين شعوب الأقاليم الموضوعة تحت ولايتها على السواء. المادة 1 يولد جميع الناس أحرارا ومتساوين في الكرامة والحقوق. وهم قد وهبوا العقل والوجدان وعليهم أن يعاملوا بعضهم بعضا بروح الإخاء. المادة 2 لكل إنسان حق التمتع بجميع الحقوق والحريات المذكورة في هذا الإعلان، دونما تمييز من أي نوع، ولا سيما التمييز بسبب العنصر، أو اللون، أو الجنس، أو اللغة، أو الدين، أو الرأي سياسيا وغير سياسي، أو الأصل الوطني أو الاجتماعي، أو الثروة، أو المولد، أو أي وضع آخر. وفضلا عن ذلك لا يجوز التمييز علي أساس الوضع السياسي أو القانوني أو الدولي للبلد أو الإقليم الذي ينتمي إليه الشخص، سواء أكان مستقلا أو موضوعا تحت الوصاية أو غير متمتع بالحكم الذاتي أم خاضعا لأي قيد آخر علي سيادته. المادة 3 لكل فرد حق في الحياة والحرية وفى الأمان على شخصه. المادة 4 لا يجوز استرقاق أحد أو استعباده، ويحظر الرق والاتجار بالرقيق بجميع صورهما. المادة 5 لا يجوز إخضاع أحد للتعذيب ولا للمعاملة أو العقوبة القاسية أو اللاإنسانية أو الحاطة بالكرامة. المادة 6 لكل إنسان، في كل مكان، الحق بأن يعترف له بالشخصية القانونية. المادة 7 الناس جميعا سواء أمام القانون، وهم يتساوون في حق التمتع بحماية القانون دونما تمييز،، كما يتساوون في حق التمتع بالحماية من أي تمييز ينتهك هذا الإعلان ومن أي تحريض على مثل هذا التمييز. المادة 8 لكل شخص حق اللجوء إلى المحاكم الوطنية المختصة لإنصافه الفعلي من أية أعمال تنتهك الحقوق الأساسية التي يمنحها إياه الدستور أو القانون. المادة 9 لا يجوز اعتقال أي إنسان أو حجزه أو نفيه تعسفا. المادة 10 لكل إنسان، على قدم المساواة التامة مع الآخرين، الحق في أن تنظر قضيته محكمة مستقلة ومحايدة، نظرا منصفا وعلنيا، للفصل في حقوقه والتزاماته وفى أية تهمة جزائية توجه إليه. المادة 11 1. كل شخص متهم بجريمة يعتبر بريئا إلى أن يثبت ارتكابه لها قانونا في محاكمة علنية تكون قد وفرت له فيها جميع الضمانات اللازمة للدفاع عن نفسه. 2. لا يدان أي شخص بجريمة بسبب أي عمل أو امتناع عن عمل لم يكن في حينه يشكل جرما بمقتضى القانون الوطني أو الدولي، كما لا توقع عليه أية عقوبة أشد من تلك التي كانت سارية في الوقت الذي ارتكب فيه الفعل الجرمي. المادة 12 لا يجوز تعريض أحد لتدخل تعسفي في حياته الخاصة أو في شؤون أسرته أو مسكنه أو مراسلاته، ولا لحملات تمس شرفه وسمعته. ولكل شخص حق في أن يحميه القانون من مثل ذلك التدخل أو تلك الحملات. المادة 13 1. لكل فرد حق في حرية التنقل وفى اختيار محل إقامته داخل حدود الدولة. 2. لكل فرد حق في مغادرة أي بلد، بما في ذلك بلده، وفى العودة إلى بلده. المادة 14 1. لكل فرد حق التماس ملجأ في بلدان أخرى والتمتع به خلاصا من الاضطهاد. 2. لا يمكن التذرع بهذا الحق إذا كانت هناك ملاحقة ناشئة بالفعل عن جريمة غير سياسية أو عن أعمال تناقض مقاصد الأمم المتحدة ومبادئها. المادة 15 1. لكل فرد حق التمتع بجنسية ما. 2. لا يجوز، تعسفا، حرمان أي شخص من جنسيته ولا من حقه في تغيير جنسيته. المادة 16 1. للرجل والمرأة، متى أدركا سن البلوغ، حق التزوج وتأسيس أسرة، دون أي قيد بسبب العرق أو الجنسية أو الدين. وهما متساويان في الحقوق لدى التزوج وخلال قيام الزواج ولدى انحلاله. 2. لا يعقد الزواج إلا برضا الطرفين المزمع زواجهما رضاء كاملا لا إكراه فيه. 3. الأسرة هي الخلية الطبيعية والأساسية في المجتمع، ولها حق التمتع بحماية المجتمع والدولة. المادة 17 1. لكل فرد حق في التملك، بمفرده أو بالاشتراك مع غيره. 2. لا يجوز تجريد أحد من ملكه تعسفا. المادة 18 لكل شخص حق في حرية الفكر والوجدان والدين، ويشمل هذا الحق حريته في تغيير دينه أو معتقده، وحريته في إظهار دينه أو معتقده بالتعبد وإقامة الشعائر والممارسة والتعليم، بمفرده أو مع جماعة، وأمام الملأ أو على حده. المادة 19 لكل شخص حق التمتع بحرية الرأي والتعبير، ويشمل هذا الحق حريته في اعتناق الآراء دون مضايقة، وفى التماس الأنباء والأفكار وتلقيها ونقلها إلى الآخرين، بأية وسيلة ودونما اعتبار للحدود. المادة 20 1. لكل شخص حق في حرية الاشتراك في الاجتماعات والجمعيات السلمية. 2. لا يجوز إرغام أحد على الانتماء إلى جمعية ما. المادة 21 1. لكل شخص حق المشاركة في إدارة الشئون العامة لبلده، إما مباشرة وإما بواسطة ممثلين يختارون في حرية. 2. لكل شخص، بالتساوي مع الآخرين، حق تقلد الوظائف العامة في بلده. 3. إرادة الشعب هي مناط سلطة الحكم، ويجب أن تتجلى هذه الإرادة من خلال انتخابات نزيهة تجرى دوريا بالاقتراع العام وعلى قدم المساواة بين الناخبين وبالتصويت السري أو بإجراء مكافئ من حيث ضمان حرية التصويت. المادة 22 لكل شخص، بوصفه عضوا في المجتمع، حق في الضمان الاجتماعي، ومن حقه أن توفر له، من خلال المجهود القومي والتعاون الدولي، وبما يتفق مع هيكل كل دولة ومواردها، الحقوق الاقتصادية والاجتماعية والثقافية التي لا غنى عنها لكرامته ولتنامي شخصيته في حرية. المادة 23 1. لكل شخص حق العمل، وفى حرية اختيار عمله، وفى شروط عمل عادلة ومرضية، وفى الحماية من البطالة. 2. لجميع الأفراد، دون أي تمييز، الحق في أجر متساو على العمل المتساوي. 3. لكل فرد يعمل حق في مكافأة عادلة ومرضية تكفل له ولأسرته عيشة لائقة بالكرامة البشرية، وتستكمل، عند الاقتضاء، بوسائل أخرى للحماية الاجتماعية. 4. لكل شخص حق إنشاء النقابات مع آخرين والانضمام إليها من أجل حماية مصالحه. المادة 24 لكل شخص حق في الراحة وأوقات الفراغ، وخصوصا في تحديد معقول لساعات العمل وفى إجازات دورية مأجورة. المادة 25 1. لكل شخص حق في مستوى معيشة يكفى لضمان الصحة والرفاهة له ولأسرته، وخاصة على صعيد المأكل والملبس والمسكن والعناية الطبية وصعيد الخدمات الاجتماعية الضرورية، وله الحق في ما يأمن به الغوائل في حالات البطالة أو المرض أو العجز أو الترمل أو الشيخوخة أو غير ذلك من الظروف الخارجة عن إرادته والتي تفقده أسباب عيشه. 2. للأمومة والطفولة حق في رعاية ومساعدة خاصتين. ولجميع الأطفال حق التمتع بذات الحماية الاجتماعية سواء ولدوا في إطار الزواج أو خارج هذا الإطار. المادة 26 1. لكل شخص حق في التعليم. ويجب أن يوفر التعليم مجانا، على الأقل في مرحلتيه الابتدائية والأساسية. ويكون التعليم الابتدائي إلزاميا. ويكون التعليم الفني والمهني متاحا للعموم. ويكون التعليم العالي متاحا للجميع تبعا لكفاءتهم. 2. يجب أن يستهدف التعليم التنمية الكاملة لشخصية الإنسان وتعزيز احترام حقوق الإنسان والحريات الأساسية. كما يجب أن يعزز التفاهم والتسامح والصداقة بين جميع الأمم وجميع الفئات العنصرية أو الدينية، وأن يؤيد الأنشطة التي تضطلع بها الأمم المتحدة لحفظ السلام. 3. للآباء، على سبيل الأولوية، حق اختيار نوع التعليم الذي يعطى لأولادهم. المادة 27 1. لكل شخص حق المشاركة الحرة في حياة المجتمع الثقافية، وفى الاستمتاع بالفنون، والإسهام في التقدم العلمي وفى الفوائد التي تنجم عنه. 2. لكل شخص حق في حماية المصالح المعنوية والمادية المترتبة على أي إنتاج علمي أو أدبي أو فني من صنعه. المادة 28 لكل فرد حق التمتع بنظام اجتماعي ودولي يمكن أن تتحقق في ظله الحقوق والحريات المنصوص عليها في هذا الإعلان تحققا تاما. المادة 29 1. على كل فرد واجبات إزاء الجماعة، التي فيها وحدها يمكن أن تنمو شخصيته النمو الحر الكامل. 2. لا يخضع أي فرد، في ممارسة حقوقه وحرياته، إلا للقيود التي يقررها القانون مستهدفا منها، حصرا، ضمان الاعتراف الواجب بحقوق وحريات الآخرين واحترامها، والوفاء بالعادل من مقتضيات الفضيلة والنظام العام ورفاه الجميع في مجتمع ديمقراطي. 3. لا يجوز في أي حال أن تمارس هذه الحقوق على نحو يناقض مقاصد الأمم المتحدة ومبادئها. المادة 30 ليس في هذا الإعلان أي نص يجوز تأويله على نحو يفيد انطواءه على تخويل أية دولة أو جماعة، أو أي فرد، أي حق في القيام بأي نشاط أو بأي فعل يهدف إلى هدم أي من الحقوق والحريات المنصوص عليها فيه. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/arn.txt000066400000000000000000000256711520214632600220450ustar00rootroot00000000000000Kom Mapu Fijke Az Tañi Az Mogeleam Tuwvlzugun ("Preámbulo" pi ta wigka) Kimnieel fij mapu mew tañi kimgen kvme felen kisugvnew felen xvr kvme mvlen. Tvfaci zugu ñi mvleken mvleyem yamvwvn ka xvr kvme nor felen kom pu reñmawke ce mew. Gewenonmu yamuwvn, zuamgewenonmu kvme felen, goymagenmu nor felen mvley re jazkvnkawvn: Fey mew mvley xvrvmzugu kom pu ce tañi kvme mogeleam kisuke ñi feyentun mew, kisu ñi rakizuam mew ka ñi wimtun mew ñi mvleal egvn. Tañi mvlenoam kaiñetuwvn zugu, awkan zugu tvfeyci wezake vbmen egvn mvley tañi xvrvmuwael tvfeyci wvnenkvleci pu ce zugu mew tañi yamgeam xvr kvme nor felen. Ka kimnieel ñi rvf kvme zugugen, wenvykawvn kom pu Xokiñke Ce egvn, nuwkvlelu Kiñe Mapu mew ("Naciones Unidas" pi ta wigka): Tvfa egvn xawvlelu "Naciones Unidas" mew nuwtuaygvn tvfaci "Fvxa Cijka" mew kvme xvr norkvletuam ñi mogen kom pu wenxu ka pu zomo mvlelu ixofij mapu mew feyci, kom xawvci pu ce tañi werkvel ci Pu Xokinke Ce ("Estados Miembros" pi ta wigka) mvlelu fij mapu kom pvle kejuwayiñ taiñ yamfalafiel xvr kvme felen ka nor felen piwigvn. Femueci mvlcy ñi kimniegeael kom mapu mew nor kvme felen ka kisugvnew mvlen tvfaci rakizuam kvzaw mew. Fey mew Fvxa Xawvn mew ("Asamblea General" pi ta wigka) Wixañpvramgey tvfaci Fvxa Cijka Kom Mapu Fijke Az Ce Tañi Az Mogeleam pigelu. Rvf kvme zugugelu am fey mew ta mvley tañi kvzawael kom pu ce fij mapu mew, pu fvxake vbmen, kom pu ce wvnenkvlelu cem zugu mew rume, pu wenxu ka pu zomo mvley tañi newenmayafiel ka wenuñpvramafiel tvfaci zugu az mogeleam kom pu mogen ce, fey mew ta yamgeay xvr felen ka nor felen tvfaci mogen mew. Kiñe Xoy (1) Kom pu mogence kisuzuam mvlekey, kom cegeygvn, logkogeygvn ka piwkegeygvn, nieygvn kimvn fey mew mvley tañi yamniewael ka epuñpvle kejuwael egvn. Epu Xoy (2) KIÑE. Kom xipace, fijke mojfvñ ce wixapvraley ñi kvme felen, nor felen tvfaci Fvxa Cijka mew, cumgeay rume ñi zugun, ñi wimtun, cem azgeay rume, cem kimvn rume nieay. EPU. Kom pu xokiñ ce, cem az mogengeayrume mvlelu fij mapu, ka femueci xvr nvwkvley tvfaci Fvxa Cijka mew. Kvla Xoy (3) Kom ce mvley ñi mogeleael, kisugvnew feleael ka yamniegeael. Meli Xoy (4) Iney rume gelay ñi xafkiñtuceael. Gewelayay xafkiñtucen ran mew kuyfi reke. Kecu Xoy (5) Cem ce rume wezakamekegelayay, kupafkamekegelayay. Kayu Xoy (6) Kom ce fij mapu mew mvley ñi kimgeael, wirintukulelu am ñi vy wigka zugu mew ("Personalidad Jurídica" pi ta wigka). Reqle Xoy (7) Kom femgey ce wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) fey mew kom pu ce pepi nvway tvfaci zugu mew. Yamgerumenole cuci sugu rume wirintukulelu tvfaci "Fvxa Cijka" mew. Pura Xoy (8) Pu wigka mew mvley kiñe ruka cew ñi norvmgekemum ixofij wezake zugu; fey mew pepi nvway kom pu ce tañi igkañmageam, yamvñmagenole tvfeyci nor zugu wirintukulelu fvta cijka mew "Constitución" pigelu, nielu kom pu xokiñke ce fij mapu. Ayja Xoy (9) Gelay iney rume ñi koraltukugeael ka wemvnentugeael ka wemvnentugeael tañi mapu mew wezakamekenole. Mari Xoy (10) Tvfeyci wigka norvmzuguwe ruka mew, kom pu ce mvley ajkvtuñmageael ñi zugu, tañi kimgeam ñi weza femvn kam femnon ka tañi kimgeam cumueci ñi feletuael ragi kakelu pu ce. Mari Kiñe Xoy (11) KIÑE. Cem ce rume kimvñmagenole ñi weza femvn gelay cumuelu tañi zajuñmageael ka mvley ñi eluñmageael tañi igkawam. EPU. Kuyfi iney rume weza femfule, feyci mew zajufalnofule tvfeyci zugu gelay cumuelu ñi zajuñmageael fewla. Ka gelay cumuelu ñi zoy fvxa zajuñmageael feypilenole fewla tvfeyci nor zugu mew wirintukulelu Fvxa Cijka mew. Mari Epu Xoy (12) Wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) nvwkvley kom pu ce ka fey mew mvley ñi igkañmageael egvn kake ce zugukonle ñi mogen mew, kam ka ce pekanka lef konle ñi ruka mew, kom tañi felen mew ka wezaka zuguyekañmagele. Mari Kvla Xoy (13) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kisugvnew miyawael xokiñke ce ("Estados" pi ta wigka) ñi mapu mew. EPU. Kom pu ce pepi xipayay cem xokiñke ce ("Estado" pi ta wigka) mew rume ka kisu ñi mvlemum, welu ka pepi wiñotuay. Mari Meli Xoy (14) KIÑE. Cem zugu mew rume inayawgele cem ce rume, tvfa mvley ñi gvnaytuniegeael ("asilar" pi ta wigka) cem xokiñ ce mew rume. EPU. Welu tvfeyci gvnaytucen kvmelayay, rvf weza femle tvfaci ce, inayawlel (lagvmle, weñele) ka yamnofile tvfaci "Naciones Unidas" ñi wixañpvramnieel ci zugu. Mari Kecu Xoy (15) KIÑE. Kom pu ce pepi nvwkvleay cem az mogen ("nacionalidad" pi ta wigka) mew rume. EPU. Iney rume mvntuñmagelayay ñi az mogen ("nacionalidad") ka pepi nvway ka konaygvn kake az mogen mew kvpa femle egvn. Mari Kayu Xoy (16) KIÑE. Kom pu zomo ka pu wenxu pepi kureyeway kvpa kvreyewle cem xipacegeaygu rume, kekewme az mogen nieaygu rume. Kvpa niele kisu ñi pu fvren egu femaygu mvten. Ka femueci kvme feleaygu: iney rume cumekelayaygu egu kurewenkvlen kam wvzatule egu rume. EPU. Tvfaci epu ce re kisuzuam pile egu mvten fey wvla pepi kureyewaygu. KVLA. Kom pu fijke ce reñmawengenofule gelayafuy ce kom mapu, fey mew ta pu xokiñ ce ("Estado" pi ta wigka) ka kom pu ce mvley tañi gvnaytunieael fijke fvrenwen ka reñmawen. Mari Reqle Xoy (17) KIÑE. Kom pu ce mvley kisu ñi gengeael, ka xokiñke ce ñi gengeael cemu rume. EPU. Iney rume pekanka mvntuñmagelayay ñi nieel (cemgeay rume). Mari Pura Xoy (18) Cem rakizuam rume cem feyentun rume nieay fij pu ce gelayay cumuelu ñi mvntuñmageael ka takuñmageael. Kisuzuam kvpa konle kake feyentun mew femay mvten, kvpa kimelle ñi rakizuam ka feyentun ka pepi kimelafi. Mari Ayja Xoy (19) Kom pu ce pepi entuay ñi rakizuam ka zugu, ka pepi kimellafi kompvle cumueci rume (radiomu, telemu, wirinmu) ka pepi kintuay, ramtuay ka joway zugu tañi kvzawkvlenmu. Ka femueci tvfaci zugu pepi kimellafi cew rume. Epu Mari Xoy (20) KIÑE. Kom pu ce kisu ñi gvnewmu pepi xawvay cem piei xokiñ ce egvn rume. EPU. Welu cem ce rume pinole ñi konaeal cem xokiñ ce ñi kvzaw mew rume, gelay cumuelu ñi gagegeael. Epu Mari Kiñe Xoy (21) KIÑE. Cem ce rume pepi konay logkolealu tvfeyci xokiñ ce mew nvwkvlelu Kiñe Mapu mew ("País" pi ta wigka) kam werkvaygvn kiñe ce kisu egvn tañi zujiel. EPU. Kom pu ce xvr pepi konay tañi kiñe Mapu Xokiñ ce mew ñi cem kvzaw mew rume. KVLA. Tvfey ci Kiñe Mapu Xokiñ ce mew logkolelu: Logkogey kom pu ce mvlelu fey ci xokiñmu tañi zuam. Tvfa ci pu ce mvxvmmuway tañi zujiam ñi logko egvn, kom xvr pepi feypiaygvn iney tañi zuamniefiel tañi logkogeal. Epu Mari Epu Xoy (22) Tvfey ci logkolelu Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew mvley wvlael ixofij keju tañi kvme feleam ka kvme mogeleam kom pu ce mvlelu tvfey ci Xokiñ mew. Tvfaci logko kvme pepi kejunole ñi pu ce mvley tañi kejuaetew kake Mapu Xokiñ Ce. Epu Mari Kvla Xoy (23) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi nieael kvzaw, mvley kisu zujiael ñi kvzaw femueci ta xvr feleay ta pu ce. Cem ce rumje penoloe kvzaw mvley tañi gvnaytunieaetew wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew, tañi Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew. EPU. Kom pu ce cumgeay rume mvley ñi kom xvr kujigeael tañi kvzaw mew egvn. KVLA. Kom Kvzawci pu ce mvley ñi kvme kujiniegeael; tañi kvme mogeleam ka kvme mogelneam ñi pu fvren. Puwjenole tvfaci mogeam, mvley ñi kejugeael tañi Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew. MELI. Tvfeyci pu kvzawfe rvf kvme felenole, yamvñmagenole ñi zugu egvn pepi xawvluwaygvn tañi kinewvn igkawam egvn. Epu Mari Meli Xoy (24) Kom Kvzawfe pu ce mvley ñi vrkvtuael ñi kvzaw mew, ka tañi zoy kvzawnoam, yamvñmageael ñi orario ka tañi kiñe mufv antv vrkvtuael fij xipantu. Epu Mari Kecu Xoy (25) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kvme mogen nieael; kuxanle egvn tañi peael lawen, tañi kvme iyael egvn, kvme tukuluwvn ñi peael, kvme ruka mew ñi mvleael, tañi peael lawentufe ce egvn. Tvfa rume falile tañi keju kujigeael. Ka femueci pepi kvzawnole mvley ñi kejuaetew ka gvnaytuaetew pu wvnenkvleci pu ce ixofij zugu mew tañi Kiñe Mapu Xokiñ mew. EPU. Pvñeñci pu zomo ka mvle-mvlegeci pu picike ce mvley ñi peaetew ka kejuaetew kvmeke lawentucefe ka femueci kom pu picike ce mvley ñi gvnaytuniegeael kom pu Xokiñ Ce mew. Epu Mari Kayu Xoy (26) KIÑE. Kom pu ce pepi kimay fij cijkatun, cem ce rume kujilayay tañi kimam. Welu kom pu ce mvley tañi rvf kimelgeael fij zugu wvneluw cijkatukeel tañi kim cegeam. Cem ce rume zoy kvpa cijkatule tañi zoy kimam femay mvten ka kom pu ce cumgeay rume, pepi konay cem cijkatun mew rume, tañi ayvnieel ñi inayael. EPU. Kom tvfaci cijkatun ka kimeltun mvley ñi kejuael kvme cegeam, kim cegeam, nor vegeam, mvley ñi newenmayafiel ta nor felen ka kisugvnew felen tvfaci mogen mew. Mvley tañi kejuael welukon yamniewael mew ka wenvykawael kom pu ce ka fijke Xokiñke Pu Ce, cem az mogen rume nieaygvn. Kom tvfaci kimeltun mvley ñi kejukvzawmayafiel ka wixañpvramafiel fij kvmeke zugu "Naciones Unidas" mew. KVLA. Kom pu kurewen mvley kisu egu ñi piael cem kimvn ka cijkatun nieael tañi pu pvñeñ. Epu Mari Reqle Xoy (27) KIÑE. Kom pu ce mvley ñi kisuzuam nvwael cem wimtun mew rume mvlele tañi Xokiñ Ce mew, ka tañi kintuael, inakonael, ka nvael cem fvtake kimvn rume mvlele. EPU. Cem ce rume mvley tañi gvnaytukunieñmageae ka kuñiwtukunieñmageael tañi gvbam ka tañi kimvn niele ka femueci mvley ñi niegeael tvfaci zugu cuci ce rume kuwv mew entule cem kvzaw rume. Epu Mari Pura Xoy (28) Fijke Kiñe Mapu Xokiñ Ce mew mvley ñi kvme nor elgeael zugu, femueci ta kom pu ce mvlelu fij mapu yamvñmageay ñi nor az felen. Epu Mari Ayja Xoy (29) KIÑE. Kom pu ce mvley tañi rvf nieael kvme zugu, kvme rakizuam ka tañi nor cegeael tañi ragi pu Xokiñ Ce mew, fey mew am xemkvlelu ce reke ka amulnielu cem kvzaw rume. EPU. Tañi nor felenmu ka kisugvnew felenmu kom pu ce nvwkvleay wigka ñi wirikon zugu mew ("Ley" pi ta wigka) mvten, fey mew ta kakelu pu ce yamvñmageay ñi kvme feleael, kisugvnew felen, ñi nor feleael ka tañi mvleam xvr ka nor mogen kom pu Xokiñke Ce mew. KVLA. Kom tvfaci nor zugu cumkaw rume gelay ñi nvgeael weluka ka pekagka amulgeale. "Naciones Unidas" ta pekagka amulael mogen, wixañpvrammekelay tvfaci "Fvxa Cijka". Kvla Mari Xoy (30) Tvfaci "Fvxa Cijka", cew tañi kimelgen cumueci ñi mvleael mogen fij mapu, gelay cem xokiñ ce rume ñi nvafiel tañi goymalafiel ka tañi kvzawmayafiel tañi ñamvmnaqvmgeam cuci zugu rume pegelgeael tvfaci "Fvxa Cijka" mew. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ast.txt000066400000000000000000000327071520214632600220520ustar00rootroot00000000000000Declaración Universalde los Drechos Humanos (Naciones Xuníes, 10 d'avientu de 1948) Considerances previes Visto que la llibertá, la xusticia y la paz en mundu sofítense na reconocencia de la dignidá intrínseca y de los drechos iguales y inayenables de tolos miembros que formen la familia humana; Visto que desconocer o facer de menos los drechos humanos foi la causa d'actos xabaces y dañibles pa la conciencia de la humanidá, y que se proclamó, comu aspiración cimera del home, el llogru d'un mundu onde los seres humanos, llibres del mieu y de la llaceria, gocen de la llibertá de palabra y de la llibertá de creyencies; Visto que ye esencial un réxime de Drechu que protexa los drechos humanos, p'asina nun se ver emburriáu l'home al recursu caberu de rebelase escontra de la tiranía y de la opresión; Visto que ye tamién esencial promover l'afitamientu de rellaciones amistoses ente les naciones; Visto que los pueblos dexaron llantáu na Carta de les Naciones Xuníes el so enfotu nos drechos fundamentales del home, na dignidá y nel valor de la persona humana y na igualdá de drechos d'homes y muyeres, amosando la clara intención de promover el progresu social y de facer espoxigar el nivel de vida según un conceutu más ampliu de la llibertá; Visto que los Estaos Miembros comprometiéronse a asegurar, en comuña cola Organización de les Naciones Xuníes, el respetu universal y efeutivu a los drechos y llibertaes fundamentales del home; y Considerando qu'una conceición común d'estos drechos y llibertaes ye bramente importante a fin de percumplir el dichu compromisu; EL CONCEYU XENERAL Proclama ESTA DECLARACIÓN UNIVERSAL DE LOS DRECHOS HUMANOS comu ideal común pol qu'han puxar tolos pueblos y naciones, al envís de que, lo mesmo los individuos que les instituciones, inspirándose de contino nella, promueva, por aciu de la enseñanza y la educación, el respetu a estos drechos y llibertaes, y afite, con midíes progresives de calter nacional y internacional, la so reconocencia y aplicación universales y efeutives, tanto ente los pueblos de los Estaos Miembros comu ente los de los territorios allugaos baxo la so xurisdicción. Artículu 1 Tolos seres humanos nacen llibres y iguales en dignidá y drechos y, pola mor de la razón y la conciencia de so, han comportase hermaniblemente los unos colos otros. Artículu 2 Toa persona goza de tolos drechos y llibertaes afitaes nesta Declaración, ensin estremamientu nengún de raza, de color, de sexu, de llingua, de relixón, d'opinión política o de cualesquier otra mena, d'orixe nacional o social, de posición económica, de nacencia o de cualesquier otra condición. D'otra miente, tampocu nun se fadrá estremamientu nengún basáu na condición política, xurídica o internacional del país o territoriu de la xurisdicción de la que dependa una persona, lo mesmo seya país independiente o territoriu baxo tutela alministrativa, non autónomu o sometíu a cualesquier llende na so soberanía. Artículu 3 Tou individuu tien drechu a la vida, a la llibertá y a la seguridá de la so persona. Artículu 4 Naide nun será sometíu a esclavismu nin a servidume; l'esclavismu y el comerciu d'esclavos prohíbense en toles sos formes. Artículu 5 Naide nun será sometíu a tortures nin a penes o tratos crueles, inhumanos o degradantes. Artículu 6 Tou ser humanu tien drechu, en tolos llugares, a que se-y reconoza la so personalidá xurídica. Artículu 7 Toos son iguales ante la llei y tienen drechu a que la llei los protexa de la mesma manera y ensin facer estremamientos. Toos tienen drechu a protexese escontra toa discriminación qu'infrinxa esta Declaración y escontra toa provocación empobinada a una discriminación tala. Artículu 8 Toa persona tien drechu a un recursu efeutivu ante los tribunales nacionales competentes, que la ampare escontra d'actos que violen los drechos fundamentales que la constitución o la llei-y reconoz. Artículu 9 Naide nun podrá ser deteníu, presu nin alloñáu de la so tierra de mou arbitrariu. Artículu 10 Toa persona tien drechu, en condiciones dafechamente iguales, a qu'un tribunal independiente y imparcial la atienda públicamente y con xusticia, al envís de tomar determín sobre los sos drechos y obligaciones, o sobre cualesquier acusación que se-y faiga escontra en materia penal. Artículu 11 Toa persona a la qu'acusen d'un delitu tien drechu a que se-y suponga la inocencia mientres nun se-y pruebe la culpabilidá, acordies cola llei y en xuiciu públicu u s'aseguren toles garantíes necesaries peles que se defender. Naide nun será condenáu por aiciones o omisiones que, acordies col Drechu nacional o internacional, nun yeren delictives de la que se cometieron. Tampocu nun s'impondrá una pena más grave que la que yera d'aplicar nel momentu de que'l delitu se cometiere. Artículu 12 Naide nun será oxetu d'entrometimientos artibrarios na so vida privada, na so familia, nel so domiciliu o na so correspondencia, nin d'ataques al so honor o a la so bon nome. Toa persona tien drechu a protexese pela llei escontra d'entrometimientos o ataques talos. Artículu 13 Toa persona tien drechu a treslladase llibremente pel territoriu d'un Estáu y a escoyer la so residencia dientru d'él. Toa persona tien drechu a salir de cualesquier país, mesmamente del propiu, y a volver otra vegada. Artículu 14 En casu de persecución, toa persona tien drechu a buscar asilu y a disfrutar d'él en cualesquier país. Esti drechu nun podrá invocase si ello se fai a la escontra d'una aición xudicial orixinada daveres nun delitu común o nun fechu contrariu a los oxetivos y principios de les Naciones Xuníes. Artículu 15 Toa persona tien drechu a una nacionalidá. A naide se-y quitará arbitrariamente la so nacionalidá nin el drechu a camudala. Artículu 16 Los homes y les muyeres, desque s'atopen n'edá de casase, tienen drechu, ensin restricción nenguna por motivu de raza, nacionalidá o relixón, a axuntase en casamientu y fundar una familia, disfrutando d'iguales drechos no referente al matrimoniu, demientres el matrimoniu y en casu de xebramientu del matrimoniu. La xuntanza matrimonial namái podrá realizase si ye col consentimientu llibre y plenu de los futuros esposos. La familia ye l'elementu natural y el sofitu fonderu de la sociedá, y tien drechu a la proteición de la sociedá y del Estáu. Artículu 17 Toa persona tien drechu a la propiedá, de forma individual y en comuña. A naide se-y quitará arbitrariamente la so propiedá. Artículu 18 Toa persona tien drechu a la llibertá de pensamientu, de conciencia y de relixón, algamando esti drechu la llibertá de camudar de relixón o de creyencia, y tamién la llibertá d'amosar la so relixón o la so creyencia, de forma individual y en comuña, lo mesmo en público que privadamente, y per aciu de la enseñanza, la práutica, el cultu y el cumplimientu de los preceutos. Artículu 19 Tou individuu tien drechu a la llibertá d'opinión y d'espresión, lo que lleva darréu nun pone-y a naide estorbises pola mor de les sos opiniones, y tamién drechu a dir en cata d'informaciones y d'opiniones, lo mesmo qu'a espardeles per cualesquier mediu d'espresión y ensin llendes de fronteres. Artículu 20 Toa persona tien drechu a la llibertá d'aconceyase y d'asociase pacíficamente. A naide nun se-y podrá obligar a pertenecer a una asociación. Artículu 21 Toa persona tien drechu a participar nel gobiernu del so país, de manera direuta o per entemedies de representantes escoyíos llibremente. Toa persona tien drechu d'algamar, en condiciones d'igualdá, les funciones públiques del so país. La voluntá del pueblu ye l'encontu onde s'apoya l'autoridá del poder públicu; esta voluntá habrá espresase n'eleiciones verdaderes celebraes periódicamente, per sufraxu universal, igual y per votu secretu o otru procedimientu asemeyáu que garantice la llibertá del votu. Artículu 22 Toa persona, desque ye miembru de la sociedá, tien drechu a la seguridá social y a llograr, gracies al esfuerzu nacional y a la collaboración internacional, y acordies cola organización y los recursos de cada Estáu, que se-y satisfaigan los sos drechos económicos, sociales y culturales, indispensables pa la so dignidá y pal desendolcu llibre de la so personalidá. Artículu 23 Toa persona tien drechu al trabayu, a escoyelu llibremente, a disfrutar de condiciones equitatives y afayadices nél, y a la proteición escontra'l desemplegu. Toa persona tien drechu, ensin discriminación nenguna, a igual salariu por trabayu igual. Toa persona que trabaya tien drechu a una remuneración equitativa y satisfactoria, que-y asegure, xunto cola so familia, una esistencia acordies cola dignidá humana, a la que se-y pueda amestar, si fixere falta, cualesquier otru mediu de proteición social. Toa persona tien drechu a fundar sindicatos y a sindicase col oxetu de defender los sos intereses. Artículu 24 Toa persona non solo tien drechu al descansu y a la folganza, sinón tamién a una duración razonable del tiempu de trabayu y a vacaciones periódiques pagaes. Artículu 25 Toa persona tien drechu a un nivel de vida amañosu que-y asegure, xunto a la so familia, la salú y el bienestar, sobre manera no referente a l'alimentación, al vistíu, a la vivienda, a l'asistencia médica y a les ayudes sociales necesaries; d'otra miente, tien drechu a los seguros en casu de desemplegu, d'amalecimientu, d'invalidez, de viudedá, de vieyez o d'otros casos de perda de los medios de mantención por circunstancies ayenes a la so voluntá. Les mas y los neños tienen drechu a asistencia y procuru especiales. Tolos neños, nacíos dientru o fuera del matrimoniu, tienen drechu a una mesma proteición social. Artículu 26 Toa persona tien drechu a la educación. La educación ha ser gratuita, pelo menos la instrucción elemental y fundamental. La instrucción elemental ha ser obligatoria. Habrá xeneralizase la instrucción técnica y profesional, y no referente a los estudios superiores, el so llogru fadráse igual pa toos y d'acuerdu colos méritos que caún tenga. La educación llantará comu oxetivu desendolcar dafechu la personalidá humana y afitar el respetu a los drechos humanos y a les llibertaes fundamentales, favoreciendo la comprensión, la tolerancia y l'amistá ente toles naciones y tolos grupos étnicos o relixosos, y faciendo espoxigar les actividaes que les Naciones Xuníes entamen pal caltenimientu de la paz. Los pas tendrán drechu preferente a escoyer qué mena d'educación habrá dáse-yos a los fíos. Artículu 27 Toa persona tien drechu a andechar llibremente na vida cultural de la comunidá, a disfrutar de les artes y a participar nel progresu científicu y nos beneficios que d'él remanezan. Toa persona tien drechu a que se-y protexan los intereses morales y materiales que-y correspuendan poles producciones científiques, lliteraries o artístiques de que seya autora. Artículu 28 Toa persona tien drechu a que s'estableza un orde social y internacional u los drechos y llibertaes proclamaos nesta Declaración aporten a ser efeutivos dafechu. Artículu 29 Toa persona tien deberes pa cola comunidá, darréu que ye namái nella onde pue desencolcar dafechu y llibremente la so personalidá. Nel exerciciu de los sos drechos y nel disfrutu de les sos llibertaes, toa persona habrá sometese namái a les llendes marcaes pola llei col únicu fin d'asegurar la reconocencia y el respetu de los drechos y llibertaes de los demás, y de satisfacer le xustes esixencies de la moral, del orde públicu y del bienestar xeneral nuna sociedá democrática. Estos drechos y llibertaes nun podrán exercese en nengún casu escontra de los oxetivos y principios de les Naciones Xuníes. Artículu 30 Nada de la presente Declaración nun podrá interpretase nel sen d'atribuyi-y al Estáu, a un grupu o a una persona'l drechu d'entamar y desendolcar actividaes o realizar aiciones empobinaes a desaniciar cualesquier drechu o llibertá de les que nesta Declaración se proclamen. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ay.txt000066400000000000000000000252371520214632600216740ustar00rootroot00000000000000AKAPACH JAQE WALINKAÑAPATAKI INOQAT ARU Qalltañataki UNANCHASA, aka pachana jaqejh munañanïsina, cheqpacha amuyasisa, cheqa thakir sarjhatasa, jilan sullkanjama arnaqasa, jan nuwasisa utjañaru wayt'asiñ yati; UNANCHASA, jaqen walinkañapataki wakisir arunaka armasna, yaqhep jaqejh masinakaparu khuyañ autuyi, mututanakasti, uñatatasisa, wajcha kankañapa atipasna, jan khitirus ajhsarasa, cheq-cheqa qhana arumpi arustatasjhapjhe; UNANCHASA, jaqen walinkañapataki inoqat arujha arjhatatäñapaw jan jaqe ñanqhachirinakaru ch'ajhwa qalítasna waninchapjhañapataki; UNANCHASA, taqpacha markanakajh kunti munapjhe ukanaka jikjhatañatakiejh jupanakpacha sumäñat arusthapisipjhañapaw; UNANCHASA, Mathapit Mayachat Markanakan Arupa taqjhatasna akham markanakajh amuyasi: Taqe mayniwa, chachas warmis, jaqe kankañanísinjha, ch 'amachasisna má ch 'ulla chachjama jaqen walinkañapa jíkjhatañaru wayt'asipjhe; UNANCHASA, taqe mrakanakajh Matahapit Markanakamp chika akham amtapjhe: sapaqat markanjha aniw jaqejh inaki arknaqatäkaspati; jakañapans yänakapans arjhatatäñapaw; UNANCHASA, Mathapit Markanakan amuyasitanakapa yatisina khuskat taqpachanipaw wayt'asipjhañapa phoqasiñapataki. MAYACHAT MARKANAKAJH JACH'A MATHAPIWINAKAPAN JAQEN WALINKAÑAPATAKI INOQAT ARU YATIYI Taqpacha jaqenaka, ayllunaka, markanaka, aka arunakaru iyau sasna ch'amachasipjhañapaw, isk'alalanakas, wayna tawaqonakas, chuymani jaqenakas, markapan qorpap manqhana yatichatäpjhañapaw. Ukhamarus qorpamarkanakampi jaya markanakampi arusthapisisa taqpacha markanakajh khuskat ch'amachasipjhatapampi alajh toqeru wayt asitapjaniw. 1. T'aqa Taqpach jaqejh khuskat uñjatatäpjhewa munañapansa, lurañapansa, amuyasiñapansa, ukatwa jilani sullkanípjhaspas ukham uñjasipjhañapawa. 2. T'aqa Taqpacha jaqenakajh chikasitapjhew; inajaqes, mistis, janq'os, ch'iyaras, chachas, warmis, amiris, wajchas taqe mayniw khuskat uñjatapjhe. Ukhamaraki, janiw juk'ampíkaspas ukhama uñjasispati jach'a markanakaru isk'a markanakat sipanjha; taqpacha markanakajh tinkusitäpjhew, jaqenakapasti chikasitapjharakiw. 3. T'aqa Sapaqat jaqejh jan khitirus ajhsarasa jakañapa, munañapa, amuyasiñapa, jaqe kankañapa taqjhatasiñapaw. 4. T'aqa Janiw j aqenakat maynikisa uywarj ama aljhatäkaspati, ukhamarus jan jupa munasin janiw kuna urañarus, irnaqañarus wayt'asitäspati. 5. T'aqa Janirakiw taqe jaqenakat maynikis khuyaña mutuñanakampi chhojrinchatäñapati. 6. T'aqa Jaqejh, jaqëtapat layku, kauki markankipansa jaqe kankañapajh wali chaninchatëñapaw. 7. T'aqa Jiliri p'eqeñanakajh taqe mayniru khuskat uñjapjhañapaw. Taqe mayniw arjhatatäñapa; kunapachati markanakan hualinkañapataki inoqat arunaka khitis t'unjaña munaspa ukajha, qhananchatäñapaw. 8. T'aqa Khititejh ñanqhachat uñjasisp ukajha, jach'a j ilirinakaruwa yatiyasiñapa arjhatatäñapataki. 9. T'aqa Janiw khitis markapana mutuyatäniti, janirakiw khitis markapata alismukutäniti. 10. T'aqa Taqe mayniw juchanchata uñjasisa mä cheqa arun jilirimpi ist'ayasiñap wakisi qhananchayasiñataki, uka qepatsti cheq cheqaru t 'aqayasiñataki. 11. T'aqa Janiw khitirus jucharu jalantatjama uñjañäkiti, khititejh lutintata uñjasispajha, ch'ajwa t 'aqeri j ilirin nayraqatapan mä arjhatasirimpi taqjhatat qhananchayasiñapaw, ukchañkamasti jan juchanjama uñjatäñapaw. Markasana yaqha markanakansa wakisiri inoqat arunak phoqasawa jucharu jalantirinakarojh uñjaña, mutuñanakasti juchanakampitj amaw wakisitäñapa. 12. T'aqa Janiw k'umiñas, ñanqachañas, ch 'inanchañas utjkaspati jaqen kankañapjhata, utapjhata, qellqasitapjhata. Taqe maynir arjhatañatakiw kamachit jach'a arunakas qellqanakas utji. 13. T'aqa Markapanjh taqe mayniw kawkiruti sarañ muni ukarojh saraskakispaw; kauki ujarus utjnoqasiñ munipaniha utjnoqasiskakispaw, janiw khitis kuns sañapäkiti. Markapatsa yaqha markatsa taqe mayniw mistuñ munipanjha mistukispaw, pachparu kutt ' aña munipans kutt'askakispaw. 14. T'aqa Khitiruti ñanqhachañataki arknaqasipkasp ukajha, kaukir markampis arjhatayasiskakispaw. Uka arjhatañasti janiw ina juchanakamp juchanchasir jaqetakfkiti, ukhamarus haniw Mayachat Markanakan inoqat aruparu jan phoqeri jaqetakïkiti. 15. T'aqa Janiw mä ch 'ulla jaqes jan markanejh utjkiti. Janirakiw jaqerojh markapjama uñtasitapjha apaqañjamäkiti, ukhamarus khitis markap lanti yaqha markampi trukasikispaw, munaña patjamaw. 16. T'aqa Yoqallanakas imillanakas chuymaniptjhasin paninchasipjhakispaw munasinjha, janiw khitis jark 'askaspati; chachas warmis purapatha uñjasipjhañapaw paninchasiwinsa jaljtasiwinsa. Chachamp warmimpi panipa arusthapisisakiw paninchasiñapatak wakisi. Auki, tayka, wawanakapas ayllu taypin saphipjama inoqataw, ukatwa ayllumasinakapat jach'a jilirinakapats arjhatat uñja sipjhañapaw. 17. T'aqa Taqe jaqetakiw wakisi utanïña, oraqenïña, jupa sapas ayllumasinakapampi chikas. Janiw khitisa utaps oraqeps inaki aparkaspati. 18. T'aqa Akhama inoqat arú utji: Taqe maynin munañapatjamaw yupaychañapas amuyasiñapas. Kuna munañanakaps, amtañanakaps, amuyasitanakaps trukaña munasina trukakispaw; ukanaksti taqe jaqen nayraqatapata arsuña, mayninakar yatichañsa, kauki toqeru ch 'eqeyañsa. 19. T'aqa Taqe maynejh kuna amuyasitanakapsa arsukispaw, ukhamarak yaqha jaqenakan amuyasitanakap qatoqasina ch'eqtatayakispaw markapans yaqha markanakansa, janiw khitis jark'askaspati. 20. T'aqa Taqe mayniw munañapata yaqha jaqenakampi arusthapisisa mathapisiskakispaw jan ch'ajhwa apanaqasna. Janiw khitirus ch'amakamajh kuna amtawiñarus mantayksnati. 21. T'aqa Taqe markanakanjh jach'a jilirinakapajh jaqen munañapata uskutäpjhañapaw. Taqe jaqesti jaqe masipan munañapata jilirjama ajllitakispaw. Jaqenakajh khuskata, taqe maynin taypita, jilirjama markapa aski apnaqañatakiejh khitirus aj llisipkakispaw. Ayllunakan, markanakan munañapaw mä qhauqha marat mara jilirinakaparu cheqa ajlliñajh. Uka amtatanakapasti janiw khitis q'eutaykaspati. 22. T'aqa Jaqejh mä markan utjasina masinakapamp chika, walinkañapana, k'umara utj añapana, yatiñapana, yänak jikjhatasitapana, arjhatatäñapaw. Uka ch'amapampi lurañanakansti jilirinakajh yaqha jilirinakamp arusthapisisa mayni markanakampi yanapt'ayasispaw. 23. T'aqa Taqe mayniw kun luraña munipansa Iurakispaw; yaqha jaqetaki Iuratanakapasti chaninchatäñapaw; inakt'awinsti jan luraña utjatap layku, yanapatäñapaw. Khuska jaqetaki kipka lurañanakanjh kipkarakiw chaninchañ wakisi. Taqe ch'amachasiri jaqejha Iuratapat chanip qatoqasiñapaw, ukampisti warmipa wawanakapamp chika jaqjama utjañapataki, jani ukhamäsp ukasti yanapatäñapaw. Taqe mayniw jupjama ch'amachasir jaqenakamp mathapisiñ munasinjh mathapisiskakispaw wakisitanakap arjhatasiñataki. 24. T'aqa Ch'amjasiri jaqejh sapa mara phoqasina samarañapaw wakisita, ukhamaraki jan lurawi urunakanjh. Uka samarawinakapansti ch'amjasiskaspas ukhama chanichatäñapaw. 25. T'aqa Khitis inakt'aspa usuntasna, ijmaptasna, usurmuktasna, achachiptasna, janiraki qolqenïspa isi, manq'a, qollanaka alañataki, marka jach'a jilirejh wajcha jaqerjama uñjasna yanapañapaw, ukatakisti kunaymana yanapanakaw utji. Wawachiri warminakajh, asunakajh taqe isk'a wawanakapas khuskata arjhatatäñapaw. 26. T'aqa Taqe mayniw yatichatäñapa. Uka yatichawejh janiw qelqaña mayatakïkaspati, taqe kuna yateqañatakïñapaw, chanin 'uka yateqawimpejh wayt 'asiñataki. Yateqawejh inakïñapaw, ukhamat wayna tawaqonakas juk'ampi yatiñanakaru arkañ munasinjha arkasipkakispaw, ukatakisti jach'a jilirejh taqe maynitaki yanapanak uchañapaw. Sapa maynin jaqe kankañapa wayt'asiñapataki, inoqat aru taqjhatañataki, markasana maya markanakampinsa jaqe masisaru yäqañataki, jaqen amuytasitanakap jan jark'atäñapaki, ukatakiw taqe mayniru churatäñapa. Auki taykakiw munañanejh ajliiñataki kuna yatiñanaks wakisispa wawanakapataki. 27. T'aqa Taqe jaqen munañapankiw masinakapampi chika ch'amasisa aski yatiñanak jikjhatañataki ayllupatakis markapatakis, ukhamarak uka yatiwinakampejh juk'amp wayt'asita utjañatakispaw. Sapa mayninkakiw amuytasitanakapas, luratanakapas, qellpatakapas; janiw khitis jupankaspas ukhama ukanakjh uñstaykaspati. Maynin inoqatapa lunthatirejh cheqanchatäñapaw. 28. T'aqa Khitis wayt 'askakispaw taqe jaqenakan walinkañapataki, aka inoqat aru phoqasiñapataki; ul:hamatjamaw markasans mayni markanakans cheqa thakiru sarj hatañasataki. 29. T'aqa Sapa mayniw aylluparu yächañapa kunat-ti ayllup manqhanakwa kankañapjha jikjhatani. Janiw khitis munañap-pin lurkaspati kunat-ti ayllu masipaw ñanqhachata uñjasispa, ukhamarus taqe mayniw sayt'apjhaspa ñanqhachataru arjhatañataki. Uka lantinjha taqpachani kamachit arunaka phoqasna, suma jakañ thaki patjharu sarjhatasna, jan pitu uñstayasna mä ch'ulla chachjama nukt'añasaw taqe maynin walinkañapa. Aka Mathapita Markanakan Arupajh janipiniw khitis maykiptkaspati munañapa lurañataki. Wakisiw inoqata arupa arjhataña. 30. T'aqa Janiw kaukir markasa, khiti jaqesa sapapakis masinakapampis arusthapisinsa, j aqen walinkañapatak inoqat arunaka q'eujtayasna kuna lurañanakamp, amtañanakamp tumpampi, jaqeru arknaqasina, munañanakapa, yatinoqtatapa, irnaqasiñanakapa, amuyasiñanakapa apaqapkaspati. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/az-Cyrl.txt000066400000000000000000000521031520214632600225740ustar00rootroot00000000000000ИНСАН ҺҮГУГЛАРЫ ҺАГГЫНДА ҮМУМИ БӘЈАННАМӘ ПРЕАМБУЛА Бәшәр аиләсинин бүтүн үзвләринә хас олан ләјагәт һиссинин вә онларын бәрабәр вә ајрылмаз һүгугларынын танынмасынын азадлыг, әдаләт вә үмуми сүлһүн әсасы олдуғуну нәзәрә алараг, инсан һүгугларына етинасызлыг вә нифрәтин бәшәријјәти дәһшәтә ҝәтирән барбаризм һәрәкәтләринә сәбәб олдуғуну вә инсанларын сөз вә етигад азадлығына малик, горху вә еһтијаҹдан азад олдуглары дүнјанын јарадылмасынын бәшәријјәтин ән али истәји олдуғуну нәзәрә алараг, инсанын сон васитә кими истибдад вә зүлмә гаршы гијама галхмаға мәҹбур олмамасыны тәмин етмәк үчүн инсан һүгугларынын ганунун һакимијјәти илә мүдафиә олунмасынын зәрурилијини нәзәрә алараг, халглар арасында меһрибан мүнасибәтләрин инкишафыны дәстәкләмәјин ваҹиблијини нәзәрә алараг, Бирләшмиш Милләтләрин халгларынын БМТ Низамнамәсиндә әсас инсан һүгугларына, инсан шәхсијјәтинин ләјагәт вә дәјәринә, киши вә гадынларын һүгуг бәрабәрлијинә инамларыны тәсдиг етдикләрини вә даһа ҝениш азадлыг шәраитиндә сосиал тәрәгги вә һәјат шәраитинин јахшылашдырылмасына јардым етмәји гәт етдикләрини нәзәрә алараг, үзв дөвләтләрин БМТ илә әмәкдашлыг шәраитиндә инсан һүгугларына вә әсас азадлыглара үмуми һөрмәт вә онлара әмәл олунмасына јардым етмәји өһдәләринә ҝөтүрдүкләрини нәзәрә алараг, бу һүгуг вә азадлыгларын характеринин там шәкилдә дәрк олунмасынын һәмин өһдәлијин һәртәрәфли јеринә јетирилмәси үчүн бөјүк әһәмијјәт кәсб етдијини нәзәрә алараг, БМТ Баш Ассамблејасы Инсан һүгуглары Һаггында Үмуми Бәјаннамәни, һәр бир кәсин вә ҹәмијјәтин һәр бир органынын бу Бәјаннамәни рәһбәр тутараг маарифчилик вә тәдрис јолу илә һәмин һүгуг вә азадлыглара һөрмәт олунмасына јардым етмәси вә милли вә бејнәлхалг сәвијјәдә тәрәггипәрвәр тәдбирләр јолу илә, һәм тәшкилатын үзвү олан халглары, һәм дә онларын јурисдиксијасы алтында олан әразиләрин халглары арасында үмумиликдә вә еффектив танынмасы вә һәјата кечирилмәсинә сәј ҝөстәрмәләри мәгсәдилә бүтүн халглар вә бүтүн дөвләтләрин јеринә јетирмәјә ҹан атмалы олдуглары вәзифә кими бәјан едир. Маддә 1 Бүтүн инсанлар ләјагәт вә һүгугларына ҝөрә азад вә бәрабәр доғулурлар. Онларын шүурлары вә виҹданлары вар вә бир-бирләринә мүнасибәтдә гардашлыг руһунда давранмалыдырлар. Маддә 2 Һәр бир шәхс иргиндән, дәрисинин рәнҝиндән, ҹинсиндән, дилиндән, дининдән, сијаси вә диҝәр әгидәсиндән, милли вә ја сосиал мәншәјиндән, әмлак, сосиал мөвге вә диҝәр вәзијјәтиндән асылы олмајараг бу Бәјаннамәдә елан олунмуш бүтүн һүгуг вә азадлыглара малик олмалыдыр. Бундан әлавә, һәмин шәхсин мәнсуб олдуғу өлкәнин вә ја әразинин, һәмин әразинин мүстәгил, гәјјумлуг алтында олан, өзүидарәолунмајан вә ја суверенлији һәр һансы шәкилдә мәһдудлашмыш олмасындан асылы олмајараг, сијасы, һүгуги вә бејнәлхалг статусундан асылы олараг һеч бир ајры-сечкилик гојулмамалыдыр. Маддә 3 Һәр бир шәхсин јашамаг, азадлыг вә шәхси тохунулмазлыг һүгугу вар. Маддә 4 Һеч ким көлә вә ја асылы вәзијјәтдә сахланыла билмәз; гулдарлыг вә гул тиҹарәти бүтүн формаларда гадаған едилир. Маддә 5 Һеч ким ишҝәнҹәјә вә ја гәддар, гејри-инсани вә ја онун ләјагәтини алчалдан мүнасибәтә вә ҹәзаја мәруз галмамалыдыр. Маддә 6 Һәр бир шәхс һарада олмасындан асылы олмајараг өзүнүн һүгуг субјектлтилијинин танынмасы һүгугуна маликдир. Маддә 7 Бүтүн инсанлар ганун гаршысында бәрабәрдирләр вә ганун тәрәфиндән бәрабәр мүдафиә һүгугуна маликдирләр. Бүтүн инсанлар бу Бәјаннамәни позан һәр һансы ајры-сечкиликдән вә белә ајры-сечкилијә һәр һансы ҹәһддән бәрабәр мүдафиә олунма һүгугуна маликдирләр. Маддә 8 Һәр бир шәхс Конститусијанын вә ја ганунун она вердији һүгугларын позулмасы заманы сәләаһијјәтли милли мәһкәмәләр тәрәфиндән һүгугларынын бәрпа олунмасы һүгугуна маликдир. Маддә 9 Һеч ким өзбашына һәбсә, тутулмаја вә ја сүрҝүнә мәруз гала билмәз. Маддә 10 Һәр бир шәхс онун һүгуг вә вәзифәләринин тәјини вә она гаршы ирәли сүрүлмүш ҹинајәт иттиһамынын әсаслылығынын мүәјјәнләшдирилмәси үчүн онун ишинин мүстәгил вә битәрәф мәһкәмәдә, там бәрабәрлик әсасында, ашкарлыг вә әдаләтин бүтүн тәләбләринин ҝөзләнилмәси шәраитиндә бахылмасы һүгугуна маликдир. Маддә 11 Ҹинајәт төрәтмәкдә иттиһам олунан һәр бир шәхс ҝүнаһы она мүдафиә үчүн бүтүн имканларын тәмин олундуғу ачыг мәһкәмә истинтагында гануни шәкилдә сүбут олунанадәк ҝүнаһсыз һесаб едилмәк һүгуна маликдир. Һеч бир кәс милли ганунвериҹилик вә ја бејнәлхалг һүгуга әсасән төрәдилдији заман ҹинајәт һесаб едилмәјән һәрәкәт вә ја һәрәкәтсизлик үчүн ҹинајәтдә иттиһам олуна билмәз. Ејни заманда ҹинајәтин төрәдилдији заман тәтбиг олуна биләҹәк ҹәзадан даһа ағыры тәтбиг олуна билмәз. Маддә 12 Һеч ким шәхси вә аилә һәјатына мүдахиләјә, евинин тохунулмазлығына, мәктублашмасынын ҝизлилијинә, шәрәф вә нүфузуна өзбашына гәсдә мәруз гала билмәз. Һәр бир шәхсин белә мүдахилә вә гәсдән ганун тәрәфиндән мүдафиә олунмаг һүгугу вар. Маддә 13 Һәр бир шәхс һәр бир өлкә һүдудунда сәрбәст һәрәкәт етмәк вә јашајыш јери сечмәк һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхс өз өлкәси дә дахил олмагла истәнилән өлкәни тәрк етмәк вә өз өлкәсинә гајытмаг һүгугуна маликдир. Маддә 14 Һәр бир шәхс диҝәр өлкәләрдә тәгибдән сығынаҹаг ахтармаг вә бу сығынаҹагдан истифадә етмәк һүгугуна маликдир. Бу һүгуг һәгигәтән дә гејри-сијаси ҹинајәт вә ја Бирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын мәгсәд вә принсипләринә зидд һәрәкәт төрәдилмәсинә әсасланан тәгибләр заманы истифадә олуна билмәз. Маддә 15 Һәр бир шәхс вәтәндашлыг һүгугуна маликдир. Һеч ким өзбашына олараг вәтәндашлыгдан вә вәтәндашлығыны дәјишмәк һүгугундан мәһрум едилә билмәз. Маддә 16 Јеткинлик јашына чатмыш кишиләр вә гадынлар ирги, милли вә дини әламәтләринә ҝөрә һеч бир мәһдудијјәт гојулмадан никаһа дахил олмаг вә аилә гурмаг һүгугуна маликдирләр. Онлар никаһа дахил оларкән, никаһ мүддәтиндә вә онун позулмасы заманы ејни һүгуглардан истифадә едирләр. Никаһ, никаһа дахил олан һәр ики тәрәфин азад вә там разылығы оларса бағлана биләр. Аилә ҹәмијјәтин тәбии вә башлыҹа груп ваһидидир вә ҹәмијјәт вә дөвләт тәрәфиндән мүдафиә олунма һүгугуна маликдир. Маддә 17 Һәр бир шәхсин һәм тәкбашына, һәм дә диҝәрләри илә бирликдә мүлкијјәтә саһиб олма һүгугу вар. Һеч ким өзбашына олараг мүлкијјәтдән мәһрум едилә билмәз. Маддә 18 Һәр бир шәхс дүшүнҹә, виҹдан вә дин азадлығы һүгугуна маликдир; бу һүгуга өз динини вә етигадыны дәјишмәк азадлығы вә өз дининә вә инанҹларына тәһсил, дуа вә дини вә ритуал ајинләр заманы тәкликдә вә ја башгалары илә бирликдә, ашкар вә ја фәрди шәкилдә етигад етмәк азадлығы дахилдир. Маддә 19 Һәр бир шәхс әгидә вә ону сәрбәст ифадә етмәк азадлығы һүгугуна маликдир; бу һүгуга манеәсиз олараг әгидәјә малик олмаг вә информасија вә идејалары дөвләт сәрһәдләриндән асылы олмајараг истәнилән васитәләрлә ахтармаг, әлдә етмәк вә јајмаг азадлығы дахилдир. Маддә 20 Һәр бир шәхс динҹ јығынҹаглар вә ассосиасијалар азадлығы һүгугуна маликдир. 2.Һеч бир шәхс һәр һансы бир ассосиасијаја гошулмаға мәҹбур едилә билмәз. Маддә 21 Һәр бир шәхс дөвләтин идарә олунмасында билаваситә вә ја азад шәкилдә сечилмиш нүмајәндәләр васитәсилә иштирак етмәк һүгугуна маликдир. 2.Һәр бир шәхс өз өлкәсиндә дөвләт хидмәтиндә гуллуг етмәк үчүн бәрабәр имкана малик олмаг һүгугуна маликдир. Халгын ирадәси игтидар һакимијјәтинин әсасы олмалыдыр; бу ирадә өз ифадәсини ҝизли сәсвермә јолу илә, үмуми вә бәрабәр сечки һүгугу вә ја сәсвермәнин азадлығыны тәмин едән диҝәр ејнимәналы формалар әсасында кечирилән мүтамади вә сахталашдырылмамыш сечкиләрдә тапмалыдыр. Маддә 22 Һәр бир шәхс ҹәмијјәтин үзвү кими сосиал мүдафиә һүгугуна вә милли сәјләр вә бејнәлхалг әмәкдашлыг јолу илә вә һәр бир дөвләтин структуру вә ресурсларына ујғун олараг онун ләјагәтинин мүдафиәси вә шәхсијјәтинин азад инкишафы үчүн игтисади, сосиал вә мәдәни саһәләрдә һүгуглара маликдир. Маддә 23 Һәр бир шәхсин әмәк, сәрбәст иш јери сечмәк, әдаләтли вә јахшы иш шәраити вә ишсизликдән мүдафиә һүгугу вар. Һәр бир шәхс һеч бир ајры-сечкилик олмадан ејни иш үчүн ејни әмәк һаггы алмаг һүгугуна маликдир. Һәр бир ишләјән шәхс, әмәјинин лазым ҝәләрсә диҝәр сосиал мүдафиә васитәләрилә тамамланан, онун өзүнүн вә аиләсинин лајигли доланышығыны тәмин едә билән әдаләтли вә гәнаәтбәхш өдәнилмәси һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхсин һәмкарлар иттифагы јаратмаг вә өз сосиал марагларыны мүдафиә етмәк үчүн һәмкарлар иттифагларына дахил олмаг һүгугу вар. Маддә 24 Һәр бир шәхсин истираһәт вә асудә вахт, о ҹүмләдән иш ҝүнүнүн ағлабатан һүдуду вә өдәнилән мүтамади мәзунијјәт һүгугу вар. Маддә 25 Һәр бир шәхс онун өзүнүн вә аиләсинин сәһһәт вә рифаһыны тәмин етмәк үчүн лазым олан, гида, ҝејим, тибби хидмәт вә лазыми сосиал тәминат да дахил олмагла һәјат сәвијјәси һүгугуна вә ишсизлик, хәстәлик, әлиллик, дул галма, гоҹалыг вә ондан асылы олмајан сәбәбләр үзүндән јашајыш васитәләринин итирилмәси заманы тәминат һүгугуна маликдир. Аналыг вә ушаглыг хүсуси гајғы вә јардым алмаг һүгугуна маликдирләр. Һәм никаһ нәтиҹәсиндә һәм дә никаһдан кәнар доғулмуш ушаглар ејни сосиал мүдафиәдән истифадә етмәлидирләр. Маддә 26 Һәр бир шәхсин тәһсил һүгугу вар. Ән азы ибтидаи вә үмуми тәһсил пулсуз олмалыдыр. Ибтидаи тәһсил иҹбари олмалыдыр. Һәр кәс техники вә пешә тәһсили алмаг имканына малик олмалыдыр, али тәһсил дә һәр кәсин габилијјәти әсасында һамыја ејни дәрәҹәдә мүјәссәр олмалыдыр. Тәһсил инсан шәхсијјәтинин там инкишафына вә инсан һүгуглары вә әсас азадлыглара һөрмәтин артырылмасына јөнәлдилмәлидир. Тәһсил халглар, ирги вә дини груплар арасында гаршылыглы анлашманын, дөзүмлүлүјүн вә достлуғун мөһкәмләндирилмәсинә вә Бирләшмиш Милләтләрин сүлһү горума саһәсиндә фәалијјәтинә јардым етмәлидир. Валидејнләр өз азјашлы ушагларынын тәһсил нөвүнү сечмәкдә үстүнлүјә маликдирләр. Маддә 27 Һәр бир шәхс ҹәмијјәтин мәдәни һәјатында сәрбәст иштирак етмәк, инҹәсәнәтдән һәзз алмаг, елми тәрәггидә иштирак етмәк вә онун фајдасындан истифадә етмәк һүгугуна маликдир. Һәр бир шәхс мүәллифи олдуғу елми, әдәби, вә инҹәсәнәт әсәрләринин нәтиҹәсиндә мејдана чыхан мадди вә мәнәви мәнафеләринин горунмасы һүгугуна маликдир. Маддә 28 Һәр бир шәхсин бу Бәјаннамәдә әкс олунмуш һүгуг вә азадлыгларын там тәмин олундуғу сосиал вә бејнәлхалг дүзүм һүгугу вар. Маддә 29 Һәр бир шәхс јалныз онун азад вә там инкишафы мүмкүн олдуғу ҹәмијјәт гаршысында вәзифәләр дашыјыр. Өз һүгуг вә азадлыгларыны һәјата кечирәркән һәр бир шәхс јалныз елә мәһдудијјәтләрә мәруз гала биләр ки, онлар ганун тәрәфиндән диҝәрләринин һүгуг вә азадлыгларынын танынмасы вә һөрмәт олунмасынын тәмин едилмәси вә демократик ҹәмијјәтин әхлаги, иҹтимаи асајиш вә үмуми рифаһ тәләбләрини өдәмәк мәгсәдилә тәјин едилмиш олсун. Бу һүгуг вә азадлыгларын һәјата кечирилмәси Бирләшмиш Милләтләр Тәшкилатынын мәгсәд вә принсипләринә зидд олмамалыдыр. Маддә 30 Бу Бәјаннамәдә һеч нә һәр һансы дөвләтә, шәхсләр групуна вә ајры-ајры шәхсләрә Бәјаннамәндә елан олунмуш һүгуг вә азадлыгларын мәһвинә јөнәлмиш һәр һансы фәалијјәтлә мәшғул олмаг вә ја һәр һансы һәрәкәти төрәтмәк һүгугунун верилмәси кими тәфсир олуна билмәз. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/az.txt000066400000000000000000000323511520214632600216700ustar00rootroot00000000000000İNSAN HÜQUQLARI HAQQINDA ÜMUMİ BƏYANNAMƏ PREAMBULA Bəşər ailəsinin bütün üzvlərinə xas olan ləyaqət hissinin və onların bərabər və ayrılmaz hüquqlarının tanınmasının azadlıq, ədalət və ümumi sülhün əsası olduğunu nəzərə alaraq, insan hüquqlarına etinasızlıq və nifrətin bəşəriyyəti dəhşətə gətirən barbarizm hərəkətlərinə səbəb olduğunu və insanların söz və etiqad azadlığına malik, qorxu və ehtiyacdan azad olduqları dünyanın yaradılmasının bəşəriyyətin ən ali istəyi olduğunu nəzərə alaraq, insanın son vasitə kimi istibdad və zülmə qarşı qiyama qalxmağa məcbur olmamasını təmin etmək üçün insan hüquqlarının qanunun hakimiyyəti ilə müdafiə olunmasının zəruriliyini nəzərə alaraq, xalqlar arasında mehriban münasibətlərin inkişafını dəstəkləməyin vacibliyini nəzərə alaraq, Birləşmiş Millətlərin xalqlarının BMT Nizamnaməsində əsas insan hüquqlarına, insan şəxsiyyətinin ləyaqət və dəyərinə, kişi və qadınların hüquq bərabərliyinə inamlarını təsdiq etdiklərini və daha geniş azadlıq şəraitində sosial tərəqqi və həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına yardım etməyi qət etdiklərini nəzərə alaraq, üzv dövlətlərin BMT ilə əməkdaşlıq şəraitində insan hüquqlarına və əsas azadlıqlara ümumi hörmət və onlara əməl olunmasına yardım etməyi öhdələrinə götürdüklərini nəzərə alaraq, bu hüquq və azadlıqların xarakterinin tam şəkildə dərk olunmasının həmin öhdəliyin hərtərəfli yerinə yetirilməsi üçün böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini nəzərə alaraq, BMT Baş Assambleyası İnsan hüquqları Haqqında Ümumi Bəyannaməni, hər bir kəsin və cəmiyyətin hər bir orqanının bu Bəyannaməni rəhbər tutaraq maarifçilik və tədris yolu ilə həmin hüquq və azadlıqlara hörmət olunmasına yardım etməsi və milli və beynəlxalq səviyyədə tərəqqipərvər tədbirlər yolu ilə, həm təşkilatın üzvü olan xalqları, həm də onların yurisdiksiyası altında olan ərazilərin xalqları arasında ümumilikdə və effektiv tanınması və həyata keçirilməsinə səy göstərmələri məqsədilə bütün xalqlar və bütün dövlətlərin yerinə yetirməyə can atmalı olduqları vəzifə kimi bəyan edir. Maddə 1 Bütün insanlar ləyaqət və hüquqlarına görə azad və bərabər doğulurlar. Onların şüurları və vicdanları var və bir-birlərinə münasibətdə qardaşlıq ruhunda davranmalıdırlar. Maddə 2 Hər bir şəxs irqindən, dərisinin rəngindən, cinsindən, dilindən, dinindən, siyasi və digər əqidəsindən, milli və ya sosial mənşəyindən, əmlak, sosial mövqe və digər vəziyyətindən asılı olmayaraq bu Bəyannamədə elan olunmuş bütün hüquq və azadlıqlara malik olmalıdır. Bundan əlavə, həmin şəxsin mənsub olduğu ölkənin və ya ərazinin, həmin ərazinin müstəqil, qəyyumluq altında olan, özüidarəolunmayan və ya suverenliyi hər hansı şəkildə məhdudlaşmış olmasından asılı olmayaraq, siyası, hüquqi və beynəlxalq statusundan asılı olaraq heç bir ayrı-seçkilik qoyulmamalıdır. Maddə 3 Hər bir şəxsin yaşamaq, azadlıq və şəxsi toxunulmazlıq hüququ var. Maddə 4 Heç kim kölə və ya asılı vəziyyətdə saxlanıla bilməz; quldarlıq və qul ticarəti bütün formalarda qadağan edilir. Maddə 5 Heç kim işgəncəyə və ya qəddar, qeyri-insani və ya onun ləyaqətini alçaldan münasibətə və cəzaya məruz qalmamalıdır. Maddə 6 Hər bir şəxs harada olmasından asılı olmayaraq özünün hüquq subyektltiliyinin tanınması hüququna malikdir. Maddə 7 Bütün insanlar qanun qarşısında bərabərdirlər və qanun tərəfindən bərabər müdafiə hüququna malikdirlər. Bütün insanlar bu Bəyannaməni pozan hər hansı ayrı-seçkilikdən və belə ayrı-seçkiliyə hər hansı cəhddən bərabər müdafiə olunma hüququna malikdirlər. Maddə 8 Hər bir şəxs Konstitusiyanın və ya qanunun ona verdiyi hüquqların pozulması zamanı sələahiyyətli milli məhkəmələr tərəfindən hüquqlarının bərpa olunması hüququna malikdir. Maddə 9 Heç kim özbaşına həbsə, tutulmaya və ya sürgünə məruz qala bilməz. Maddə 10 Hər bir şəxs onun hüquq və vəzifələrinin təyini və ona qarşı irəli sürülmüş cinayət ittihamının əsaslılığının müəyyənləşdirilməsi üçün onun işinin müstəqil və bitərəf məhkəmədə, tam bərabərlik əsasında, aşkarlıq və ədalətin bütün tələblərinin gözlənilməsi şəraitində baxılması hüququna malikdir. Maddə 11 Cinayət törətməkdə ittiham olunan hər bir şəxs günahı ona müdafiə üçün bütün imkanların təmin olunduğu açıq məhkəmə istintaqında qanuni şəkildə sübut olunanadək günahsız hesab edilmək hüquna malikdir. Heç bir kəs milli qanunvericilik və ya beynəlxalq hüquqa əsasən törədildiyi zaman cinayət hesab edilməyən hərəkət və ya hərəkətsizlik üçün cinayətdə ittiham oluna bilməz. Eyni zamanda cinayətin törədildiyi zaman tətbiq oluna biləcək cəzadan daha ağırı tətbiq oluna bilməz. Maddə 12 Heç kim şəxsi və ailə həyatına müdaxiləyə, evinin toxunulmazlığına, məktublaşmasının gizliliyinə, şərəf və nüfuzuna özbaşına qəsdə məruz qala bilməz. Hər bir şəxsin belə müdaxilə və qəsdən qanun tərəfindən müdafiə olunmaq hüququ var. Maddə 13 Hər bir şəxs hər bir ölkə hüdudunda sərbəst hərəkət etmək və yaşayış yeri seçmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs öz ölkəsi də daxil olmaqla istənilən ölkəni tərk etmək və öz ölkəsinə qayıtmaq hüququna malikdir. Maddə 14 Hər bir şəxs digər ölkələrdə təqibdən sığınacaq axtarmaq və bu sığınacaqdan istifadə etmək hüququna malikdir. Bu hüquq həqiqətən də qeyri-siyasi cinayət və ya Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd hərəkət törədilməsinə əsaslanan təqiblər zamanı istifadə oluna bilməz. Maddə 15 Hər bir şəxs vətəndaşlıq hüququna malikdir. Heç kim özbaşına olaraq vətəndaşlıqdan və vətəndaşlığını dəyişmək hüququndan məhrum edilə bilməz. Maddə 16 Yetkinlik yaşına çatmış kişilər və qadınlar irqi, milli və dini əlamətlərinə görə heç bir məhdudiyyət qoyulmadan nikaha daxil olmaq və ailə qurmaq hüququna malikdirlər. Onlar nikaha daxil olarkən, nikah müddətində və onun pozulması zamanı eyni hüquqlardan istifadə edirlər. Nikah, nikaha daxil olan hər iki tərəfin azad və tam razılığı olarsa bağlana bilər. Ailə cəmiyyətin təbii və başlıca qrup vahididir və cəmiyyət və dövlət tərəfindən müdafiə olunma hüququna malikdir. Maddə 17 Hər bir şəxsin həm təkbaşına, həm də digərləri ilə birlikdə mülkiyyətə sahib olma hüququ var. Heç kim özbaşına olaraq mülkiyyətdən məhrum edilə bilməz. Maddə 18 Hər bir şəxs düşüncə, vicdan və din azadlığı hüququna malikdir; bu hüquqa öz dinini və etiqadını dəyişmək azadlığı və öz dininə və inanclarına təhsil, dua və dini və ritual ayinlər zamanı təklikdə və ya başqaları ilə birlikdə, aşkar və ya fərdi şəkildə etiqad etmək azadlığı daxildir. Maddə 19 Hər bir şəxs əqidə və onu sərbəst ifadə etmək azadlığı hüququna malikdir; bu hüquqa maneəsiz olaraq əqidəyə malik olmaq və informasiya və ideyaları dövlət sərhədlərindən asılı olmayaraq istənilən vasitələrlə axtarmaq, əldə etmək və yaymaq azadlığı daxildir. Maddə 20 Hər bir şəxs dinc yığıncaqlar və assosiasiyalar azadlığı hüququna malikdir. Heç bir şəxs hər hansı bir assosiasiyaya qoşulmağa məcbur edilə bilməz. Maddə 21 Hər bir şəxs dövlətin idarə olunmasında bilavasitə və ya azad şəkildə seçilmiş nümayəndələr vasitəsilə iştirak etmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs öz ölkəsində dövlət xidmətində qulluq etmək üçün bərabər imkana malik olmaq hüququna malikdir. Xalqın iradəsi iqtidar hakimiyyətinin əsası olmalıdır; bu iradə öz ifadəsini gizli səsvermə yolu ilə, ümumi və bərabər seçki hüququ və ya səsvermənin azadlığını təmin edən digər eynimənalı formalar əsasında keçirilən mütamadi və saxtalaşdırılmamış seçkilərdə tapmalıdır. Maddə 22 Hər bir şəxs cəmiyyətin üzvü kimi sosial müdafiə hüququna və milli səylər və beynəlxalq əməkdaşlıq yolu ilə və hər bir dövlətin strukturu və resurslarına uyğun olaraq onun ləyaqətinin müdafiəsi və şəxsiyyətinin azad inkişafı üçün iqtisadi, sosial və mədəni sahələrdə hüquqlara malikdir. Maddə 23 Hər bir şəxsin əmək, sərbəst iş yeri seçmək, ədalətli və yaxşı iş şəraiti və işsizlikdən müdafiə hüququ var. Hər bir şəxs heç bir ayrı-seçkilik olmadan eyni iş üçün eyni əmək haqqı almaq hüququna malikdir. Hər bir işləyən şəxs, əməyinin lazım gələrsə digər sosial müdafiə vasitələrilə tamamlanan, onun özünün və ailəsinin layiqli dolanışığını təmin edə bilən ədalətli və qənaətbəxş ödənilməsi hüququna malikdir. Hər bir şəxsin həmkarlar ittifaqı yaratmaq və öz sosial maraqlarını müdafiə etmək üçün həmkarlar ittifaqlarına daxil olmaq hüququ var. Maddə 24 Hər bir şəxsin istirahət və asudə vaxt, o cümlədən iş gününün ağlabatan hüdudu və ödənilən mütamadi məzuniyyət hüququ var. Maddə 25 Hər bir şəxs onun özünün və ailəsinin səhhət və rifahını təmin etmək üçün lazım olan, qida, geyim, tibbi xidmət və lazımi sosial təminat da daxil olmaqla həyat səviyyəsi hüququna və işsizlik, xəstəlik, əlillik, dul qalma, qocalıq və ondan asılı olmayan səbəblər üzündən yaşayış vasitələrinin itirilməsi zamanı təminat hüququna malikdir. Analıq və uşaqlıq xüsusi qayğı və yardım almaq hüququna malikdirlər. Həm nikah nəticəsində həm də nikahdan kənar doğulmuş uşaqlar eyni sosial müdafiədən istifadə etməlidirlər. Maddə 26 Hər bir şəxsin təhsil hüququ var. Ən azı ibtidai və ümumi təhsil pulsuz olmalıdır. İbtidai təhsil icbari olmalıdır. Hər kəs texniki və peşə təhsili almaq imkanına malik olmalıdır, ali təhsil də hər kəsin qabiliyyəti əsasında hamıya eyni dərəcədə müyəssər olmalıdır. Təhsil insan şəxsiyyətinin tam inkişafına və insan hüquqları və əsas azadlıqlara hörmətin artırılmasına yönəldilməlidir. Təhsil xalqlar, irqi və dini qruplar arasında qarşılıqlı anlaşmanın, dözümlülüyün və dostluğun möhkəmləndirilməsinə və Birləşmiş Millətlərin sülhü qoruma sahəsində fəaliyyətinə yardım etməlidir. Valideynlər öz azyaşlı uşaqlarının təhsil növünü seçməkdə üstünlüyə malikdirlər. Maddə 27 Hər bir şəxs cəmiyyətin mədəni həyatında sərbəst iştirak etmək, incəsənətdən həzz almaq, elmi tərəqqidə iştirak etmək və onun faydasından istifadə etmək hüququna malikdir. Hər bir şəxs müəllifi olduğu elmi, ədəbi, və incəsənət əsərlərinin nəticəsində meydana çıxan maddi və mənəvi mənafelərinin qorunması hüququna malikdir. Maddə 28 Hər bir şəxsin bu Bəyannamədə əks olunmuş hüquq və azadlıqların tam təmin olunduğu sosial və beynəlxalq düzüm hüququ var. Maddə 29 Hər bir şəxs yalnız onun azad və tam inkişafı mümkün olduğu cəmiyyət qarşısında vəzifələr daşıyır. Öz hüquq və azadlıqlarını həyata keçirərkən hər bir şəxs yalnız elə məhdudiyyətlərə məruz qala bilər ki, onlar qanun tərəfindən digərlərinin hüquq və azadlıqlarının tanınması və hörmət olunmasının təmin edilməsi və demokratik cəmiyyətin əxlaqi, ictimai asayiş və ümumi rifah tələblərini ödəmək məqsədilə təyin edilmiş olsun. Bu hüquq və azadlıqların həyata keçirilməsi Birləşmiş Millətlər Təşkilatının məqsəd və prinsiplərinə zidd olmamalıdır. Maddə 30 Bu Bəyannamədə heç nə hər hansı dövlətə, şəxslər qrupuna və ayrı-ayrı şəxslərə Bəyannaməndə elan olunmuş hüquq və azadlıqların məhvinə yönəlmiş hər hansı fəaliyyətlə məşğul olmaq və ya hər hansı hərəkəti törətmək hüququnun verilməsi kimi təfsir oluna bilməz. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ban.txt000066400000000000000000000356121520214632600220210ustar00rootroot00000000000000Pangawedar indik Hak-Hak Azasi Manusia Sami manusane mijil maduluran hak-hak sane pateh lan pastika tur malarapan kebebasan-kebebasan sane mabuat pisan. Perserikatan Bangsa-Bangsa maduwe tatuwek pacang nginggilang (nyunjung) nabdabang tur ngayomin hak azasi manusia saking swang-swang manusa. Tatuwek puniki ngawit saking Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa sane negesin unteng pakayun wangsa-wangsa ring jagatpada ngenenin hak azasi manusia sane mabuat pisan tur ring martabat lan kamatmian manusa. Ring sajeroning pangawedar indik hak azasi manusia, Perserikatan Bangsa-Bangsa mapiteges pastika pisan miwah sadarana ngenenin hak-hak sane pinaka druwen i manusa sacara adil. Hak-hak punika wantah druwen ida dane. Punika wantah hak ida dane. Hak-hak ida dane punika mangda kauningin. Patut sareng-sareng nyobiakang tur ngukuhang kawentenanipun gumanti mabuat ring ida dane miwah mantuk ring sasaman jana sane seosan. Saracita Manimbang riantukan pangangken ring subhakarma lan hak-hak sane pateh tur pastika saking paguyuban kulawarga manusa sami inggih punika dasar kemerdekaan, keadilan lan perdamaian ring jagat. Manimbang riantukan ngelempasang lan ngandapang hak azasi manusia janten ngawinang parilaksana-parilaksana sane kaon sane ngawinang rasa kroda sajeroning herdaya (unteng pekayunan) manusapada, tur kamanggehang jagat genah manusa pacang muponin bebas mawicara lan maagama tur luput saking rasa ajrih miwah kakirangan, punika sampun kajantenang pinaka tatujon pilih utama saking para jana. Manimbang riantukan hak-hak manusa patut kaayomin malarapan peraturan hukum mangda para jana nenten kadulumuk milih pamargi andaga utsaha penguntat maka panungkas kaduratmakan miwah penjajahan. Manimbang riantukan ngupapira paiketan pasawitran ring sajeroning negara-negara patut kautsahayang. Manimbang riantukan wangsa-wangsa saking Perserikatan Bangsa-Bangsa sajeroning Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa sampun mategesang malih kepercayaannyane ngenenin hak-hak dasar manusa, tur hak-hak sane pateh, ring sang lanang miwah istri, miwah sampun mutusang pacang nuwekang kasuketan jagat lan kahuripane sane utama sajeroning kemerdekaan sane ngalimbak. Manimbang riantukan paguyuban negara-negara sampun masemaya pacang nyujur kemajuan sajeroning pangargan miwah pangubaktian marep ring hak azasi manusia lan kebebasan sane ngarojong sareng Perserikatan Bangsa-Bangsa. Manimbang riantukan pahaning wirasa sane pateh ngenenin indik hak-hak lan kebebasan-kebebasan punika mabuat pisan maka panglaksana sane sumeken pisan saking semaya punika, mawinan, MAJELIS UMUM Malarapan punika nyobiahang Pangawedar Indik Hak-Hak Azasi Manusia Pinaka anceng sane katah maka sidaning wangsa sami lan panegara sami, maka tatujon mangda saluiring janma lan saluiring paguyuban sajeroning pakraman nityakala eling ring pangawedar puniki, pacang ngutsahayang majalaran tata cara ngajahin lan ngicenin pendidikan ngapti nincapang pangargan marepe ring hak-hak lan kebebesan-kebebasan punika, tur pamargi sane gancang gelitik urati sane manggeh nasional wiadin internasional, nyamin pangangken lan pangabaktianipun sane luih tur sumeken, inggilan olih wangsa-wangsa saking swanegara anggota wiadin olih wangsa-wangsa saking wawidangan sane wenten ring sajeroning wawengkon hukumipun. Paos 1 Sami manusane sane nyruwadi wantah merdeka tur maduwe kautamaan lan hak-hak sane pateh. Sami kalugrain papineh lan idep tur mangdane pada masawitra melarapan semangat pakulawargaan. Paos 2 Satunggil para janma wenang ring hak-hakipun sami lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring jeroning pangawedar puniki, makadi pabinaan ring ras, warnan carma, lanang-wadon, basa, agama, politik utawi pamarnan maseosan, witning kewangsaan utawi pakraman (kemasyarakat), hak, padruwean, palekadan wiadin linggih seosan. Selantur ipun nenten pacang kawentenang pabinayan sangkaning linggih (kedudukan) politik, hukum, utawi kedudukan internasional saking negara utawi daerah saking dija ugi kawit nyane manusa, inggian saking negara sane merdeka sane merupa wewidangan-wewidangan perwalian, jajahan, utawi sane wenten ring sajeroning wates kedaulatan sane seosan. Paos 3 Saluiring manusa wenang ring hak hidup, kebebasan lan kerahayuan suwang-suwang. Paos 4 Sapasira ugi nenten kayogya kadadosang budak utawi parekan, perbudakan lan pedagangan budak, yadian marupa napi ja musti kalarang. Paos 5 Sapasira ugi nenten dados kasiksa utawi kabayang-bayang utawi katiwakin danda sane tan nganutin sulur kamanusan utawi kanistayang. Paos 6 Saluiring janma kawenang ring pangangken sajeroning hukum pinaka manusa niri ring dija ugi magenah. Paos 7 Samian manusane pateh ring sajeroning hukum lan pateh maduwe hak ring pangayoman hukum tanpa pabinayan. Sami manusane maduwe hak ring pangayoman marep saluiring bentuk pabinayan sane tungkas ring pangawedar puniki tur marep saluir hasutan sane nyujur pabinayan inucap. Paos 8 Saluiring janma maduwe hak ring pemulihan saking pengadilan nasional sane maduwe kawenangan marep saparisolah sane ngelanggar hak-hak dasar sane kapaica olih undang-undang dasar wiadin hukum. Paos 9 Sapasira ugi nenten dados ketangkep, ketahan wiadin kakutang sakita arep. Paos 10 Saluiring janma sajeroning sasama pada maduwe hak ring peradilan sane adil lan terbuka saking pengadilan sane bebas tur nenten memihak, sajeroning ngerajegang hak lan swadharmanipun tur ring saluiring danda (tuntutan pidana) sane katiwakang ring ragane. Paos 11 Saluiring janma sane katuntut sangkaning katarka maparisolah ngelanggar hukum durung dados kasengguh salah, sadurung kabuktiang kasalahanipun manut hukum olih pengadilan, tur ring pengadilan inucap polih jaminan sane kasaratang nindihan raga. Nenten wenten janma sane dados kasalahang kadalih melaksana ngelanggar hukum sangkaning pelaksana utawi kalengahan sane nenten marupa pelanggaran hukum manut undang-undang nasional wiadin internasional, ritatkala saparisolah punika kalaksanayang. Taler nenten kapatutang niwakang danda sane lebih abot saking danda sane sepatutipun katiwakang ritatkala pelanggaran hukum punika kalaksanayang. Paos 12 Saluiring janma nenten dados kausak-asik urusannyane swang-swang, kulawarganipun, pakurenanipun, utawi paiketan swalapatraipun sakita arep, taler nenten kadadosang mariceda. Saluiring janma maduwe hak polih pengayoman hukum sane jagi kaanggen ngarepang saparisolah kaon ring arep. Paos 13 Saluiring janma maduwe hak kabebasan malaksana (sane patut) tur magenah ring wawidangan swang-swang negara. Saluiring janma maduwe hak melancaran ring swang-swang negara, makta padruwenipun, tur mewali malih ring panegara duwene. Paos 14 Saluiring janma maduwe hak ngaruruh tur ngerasanin suaka (pengayoman) saking negara seosan jagi kaanggen ngayomin deweknyane saking katut buri. Hak punika nenten kedadosang kaangge marep ring sungketa tutburi sane sumeken medal sangkaning saparisolah sane kaon, sane tan wenten paiketan ring politik, utawi sangkaning saparisolah sane piwal ring tujuan miwah dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa. Paos 15 Saluiring janma maduwe hak kewarganegaraan (kewangsaan). Saluiring janma nenten dados sakama-kama kabancut kewarganegaraanipun (kewangsanipun) wiadin maduwe hak ngentosin kewarganegaraan (kewangsaan). Paos 16 Lanang lan istri sane sampun daha-truna, tanpa kawatesin kewangsaanipun, kewarganegaraanipun wiadin agama, maduwe hak makurenan utawi mawiwaha tur ngewangun kulawarga. Ipun maduwe hak sane pateh ring sapari indik pawiwahan, ring sajeroning makurenan, wiadin ritatkala palas makurenan. Pawiwahan wantah dados kalaksanayang yaning calon penganten pada saling lulut asih. Kulawarga inggih punika paiketan sangkaning titah ring sajeroning pagubugan, tur maduwe hak polih pengayoman saking pagubugan wiadin negara. Paos 17 Saluiring janma maduwe hak maderbe artha, ndiri (newek) wiadin sareng-sareng janma lianan. Saluiring janma nenten dados kerampas padruwenannyane sakita karep. Paos 18 Saluiring janma maduwe hak kebebasan mapaidep, unteng kayun lan ngagem agama, hak kabebasan magentos agama utawi kepercayaan, lan kebebasan nyengguhang agama utawi kepercayaan malarapan ngajahin, ngelaksanayang, ngaturang bakti tur nganutin ajaran agama punika, ndiri-ndiri wiadin sareng-sareng janma seosan, ring arep pagubugan wiadin ndiri (ndewek). Paos 19 Saluiring janma bebas maduwe tetimbangan wiadin ngamedalang tetimbangan, tanpa gangguan ngeruruh, nerima tur ngamedalang gatra lan pakayunan malarapan sarana napi ja, tanpa ngetang wates-wates wewidangan. Paos 20 Saluiring janma maduwe hak kebebasan mapupul lan ngewangun sekha tanpa ngangge kekerasan. Saluiring janma nenten dados kapaksa mangda ngiring nyarengin sekha. Paos 21 Saluiring janma maduwe hak nyarengin ngemargiang pemerintahan negarannyane secara langsung utawi malarapan wakil-wakil sane kapilih secara bebas. Saluiring janma sami-sami pateh maduwe hak kabisekayang utawi kalinggihang dados prajuru ring sajeroning ngemargiang pemerintahan negarannyane. Pakayunan para janma musti kadadosang pinaka dasar kewenangan pemerintah; pakayun puniki musti kasinahang marupa pemilihan umum sane kamargiang sangkaning manah lascarya tur nirmala, malarapan hak pilih tur dudonan sane pateh, malarapan pemungutan suara sane singid utawi ngangge tata cara seosan sane nyamin kebebesan nguwehin suara. Paos 22 Saluiring janma, pinaka krama pagubugan, maduwe hak jaminan sosial, ngelaksanayang hak ekonomi, sosial lan budaya sane pinih kabuatang jagi ngawangiang kaprabawan lan numbuhang kepribadian, malarapan utsaha-utsaha nasional wiadin nyarengin utsaha internasional (sajagat), manut kadi tata cara lan kekuatan swang-swang negara. Paos 23 Saluiring janma maduwe hak ring pekaryan, maduwe hak kabebasan milih pakaryan, maduwe hak ring tata cara ngelaksanayang pekaryan sane adil miwah ngewetuang aget lan maduwe hak pangayoman sumangdane tan kicalan pangupajiwa. Saluiring janma, tanpa pabinayan, maduwe hak ring pangupahan sane pateh ring pakaryan sane pateh. Saluiring janma sane makarya maduwe hak ring pangupahan sane adil tur ngewetuang aget sane nyamin kahidupan sane dahat mapikenoh ring padewekan wiadin kulawargannyane, pingkalih yaning wantah perlu kewewehin antuk pengayoman sosial sane siosan. Saluiring janma maduwe hak ngewangun tur ngeranjing ring paguyuban utawi sekha buruh sane jagi ngayomin saluir pabuatannyane. Paos 24 Saluiring janma maduwe hak mesandekan wiadin liburan, pingkalih wates-wates galah mekarya sane patut pingkalih polih libur berkala, tur tetep nampi upah. Paos 25 Saluiring janma maduwe hak ring taraf hidup sane cukup, mangda sida nemu kerahayuan lan kesejahteraan padewekan wiadin kulawarganipun, taler hak ring pangan, paumahan, pangupapira kerahajengan pingkalih pelayanan sosial sane kabuatang, tur maduwe hak ring jaminan ritatkala nganggur/magang, sungkan, cacad, balu, sampun lingsir, utawi kehanan siosan sane mekhawinan kekirangan pangupajiwa. Ibu lan anak-anak maduwe hak polih pangupapira wiadin wantuan sane dahat istimewa. Saluiring anak alit sane embas saking pawiwahan wiadin babinjat, musti polih pengayoman sosial tanpa pabinayan. Paos 26 Saluiring janma maduwe hak polih pendidikan. Pendidikan punika musti gratis, paling nenten ring tingkat sekolah rendah wiadin pendidikan dasar. Pendidikan rendah musti kewajibang (nenten dados tan kelaksanayang). Pendidikan teknik lan jurusan sane sampun ketah mangda kabukak ring saluiring janma, taler pendidikan tinggi mangda prasida keranjingang olih para janmane sami nganutin tata cara sane pateh medasar antuk kepatutan. Pendidikan punika musti matatujon ngewerdiang angga sarira tur mangda prasida ngajiang hak azasi manusia wiadin kebebasan-kebebasan. Pendidikan punika mangda prasida ngewetuang saling pengertian, mulatsarira, tur pasawitran ring saluiring wangsane sami, paguyuban ras pingkalih agama, tur musti ngemajuang pemargin Perserikatan Bangsa-Bangsa ring sajeroning ngupapira perdamaian. Irerama utawi guru rupaka maduwe hak sane mautama ring sajeroning milih saluiring pendidikan sane pacang katiwakang ring okan-okannyane. Paos 27 Saluiring janma maduwe hak nyarengin ring sajeroning kehidupan kebudayaan, ngerasayang kaluihan kesenian, lan sareng ngerasayang kemajuan tur namtamin pakenoh ilmu pengetahuan. Saluiring janma maduwe hak pangayoman marep ring keuntungan moril wiadin material, sane kamoling antuk hasil karya ilmiah, kesusastraan wiadian kesenian sane prasida kaortayang. Paos 28 Saluiring janma maduwe hak marep ring tatanan sosial wiadin internasional, tur hak-hak lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring sajeroning pangawedar puniki prasida kalaksanayang. Paos 29 Saluiring janma sami maduwe swadarma marep ring pagubugan ring dija ugi ipun prasida ngewerdiang kepribadianipun malarapan antuk kabebasan sane banget pisan. Ring sajeroning ngelaksanayang hak-hak lan kebebasan-kebebasanipun, swang-swang manusa musti nganutin wates-wates sane kapagehang olih undang-undang sane matatujon nyamin pangangken wiadin ngewangiang hak-hak lan kebebasan-kebebasan manusa seosan, lan ring pakraman nganutin tata cara sane adil ngenenin kesusilaan, ketreptian miwah kejagaditaan jagat sajeroning sane demokratis. Hak-hak lan kebebesan-kebebasan puniki ring sajeroning pelaksanaanipun nenten dados matungkasan ring tatujon lan prinsip-prinsip Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 30 Ring sajeroning pangawedar puniki tan dados katarka tur nguwehin inggian negara, paguyuban, utawi silih tunggal janma, hak nyarengin saluir pekaryaan, utawi ngelaksanayang saparisolah sane matujon ngerusak hak-hak lan kebebasan-kebebasan sane mungguh ring sajeroning pangawedar puniki. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/be.txt000066400000000000000000000522461520214632600216510ustar00rootroot0000000000000010 СНЕЖНЯ 1948 ГОДА Генеральная Асамблея Арганiзацыi Аб’яднаных Нацый зацвердзiла i абвясцiла Усеагульную дэкларацыю правоў чалавека, поўны тэкст якой прыведзены на гэтых старонках. Прыняўшы гэта рашэнне гiстарычнага значэння, Асамблея звярнулася з заклiкам да ўсiх дзяржаў-членаў Арганiзацыi абнародаваць тэкст Дэкларацыi i зрабiць усё магчымае для «яе распаўсюджвання, абвяшчэння i растлумачэння, галоўным чынам у школах i iншых навучальных установах, без адрознення, якое заснавана на палiтычным статусе краiн або тэрыторый». УСЕАГУЛЬНАЯ ДЭКЛАРАЦЫЯ ПРАВОЎ ЧАЛАВЕКА ПРЭАМБУЛА Прымаючы пад увагу, што прызнанне годнасцi, якая ўласцiва ўсiм членам чалавечай сям’i, i роўных i неад’емных правоў iх з’яўляецца асновай свабоды, справядлiвасцi i ўсеагульнага мiру; i прымаючы пад увагу, што грэбаванне i пагарда да правоў чалавека прывялi да варварскiх актаў, якiя абураюць сумленне чалавецтва, i што стварэнне такога свету, у якiм людзi будуць мець свабоду слова i перакананняў i будуць свабодныя ад страху i галечы, абвешчана як высокае iмкненне людзей; i прымаючы пад увагу, што неабходна, каб правы чалавека ахоўвалiся ўладай закону з мэтай забеспячэння таго, каб чалавек не быў вымушаны ўжываць, у якасцi апошняга сродку, паўстання супроць тыранii i прыгнечання; i прымаючы пад увагу, што неабходна садзейнiчаць развiццю дружалюбных адносiн памiж народамi; i прымаючы пад увагу, што народы Аб’яднаных Нацый пацвердзiлi ў Статуце сваю веру ў асноўныя правы чалавека, у годнасць i каштоўнасць чалавечай асобы i ў раўнапраўе мужчын i жанчын i вырашылi садзейнiчаць сацыяльнаму прагрэсу i паляпшэнню ўмоў жыцця пры большай свабодзе; i прымаючы пад увагу, што дзяржавы-члены абавязалiся садзейнiчаць, у супрацоўнiцтве з Арганiзацыяй Аб’яднаных Нацый, усеагульнай павазе i захаванню правоў чалавека i асноўных свабод; i прымаючы пад увагу, што ўсеагульнае разуменне характару гэтых правоў i свабод мае велiзарнае значэнне для поўнага выканання гэтага абавязацельства: ГЕНЕРАЛЬНАЯ АСАМБЛЕЯ абвяшчае гэту Усеагульную дэкларацыю правоў чалавека ў якасцi задачы, да выканання якой павiнны iмкнуцца ўсе народы i ўсе дзяржавы з тым, каб кожны чалавек i кожны орган грамадства, увесь час маючы на ўвазе гэту Дэкларацыю, iмкнулiся шляхам асветы i адукацыi садзейнiчаць павазе гэтых правоў i свабод i забеспячэнню, шляхам нацыянальных i мiжнародных прагрэсiўных мерапрыемстваў, усеагульнага i эфектыўнага прызнання i ажыццяўлення iх як сярод народаў дзяржаў-членаў Арганiзацыi, так i сярод народаў тэрыторый, што знаходзяцца пад iх юрысдыкцыяй. Артыкул 1. Усе людзi нараджаюцца свабоднымi i роўнымi ў сваёй годнасцi i правах. Яны надзелены розумам i сумленнем i павiнны ставiцца адзiн да аднаго ў духу брацтва. Артыкул 2. Кожны чалавек павiнен валодаць усiмi правамi i ўсiмi свабодамi, што абвешчаны гэтай Дэкларацыяй, без якога б там нi было адрознення, як напрыклад у адносiнах расы, колеру скуры, полу, мовы, рэлiгii, палiтычных або iншых перакананняў, нацыянальнага або сацыяльнага паходжання, маёмаснага, саслоўнага або iншага становiшча. Апрача таго, не павiнна рабiцца нiякага адрознення на аснове палiтычнага, прававога або мiжнароднага статуса краiны або тэрыторыi, да якой чалавек належыць, незалежна ад таго, цi з’яўляецца гэта тэрыторыя незалежнай, падапечнай, несамакiравальнай, або як-небудзь iнакш абмежаванай у сваiм суверэнiтэце. Артыкул 3. Кожны чалавека мае права на жыццё, на свабоду i на асабiстую недатыкальнасць. Артыкул 4. Нiхто не павiнен утрымлiвацца ў рабстве або ў паднявольным стане; рабства i гандаль рабамi забараняюцца ва ўсiх iх выглядах. Артыкул 5. Нi над кiм не павiнны ўчыняцца катаваннi або жорсткiя, бесчалавечныя або ўнiжаючыя яго годнасць абыходжанне i пакаранне. Артыкул 6. Кожны чалавек, дзе б ён нi знаходзiўся, мае права на прызнанне яго правасуб’ектнасцi. Артыкул 7. Усе людзi роўныя перад законам i маюць права, без усякага адрознення, на роўную абарону закону. Усе людзi маюць права на роўную ахову ад якой бы там нi было дыскрымiнацыi, што парушае гэту Дэкларацыю, i ад якога б там нi было падбухторвання да такой дыскрымiнацыi. Артыкул 8. Кожны чалавек мае права на эфектыўнае аднаўленне ў правах кампетэнтнымi нацыянальнымi судамi ў выпадках парушэння яго асноўных правоў, якiя дадзены яму канстытуцыяй або законам. Артыкул 9. Нi над кiм не павiнны ўчыняцца самавольны арышт, затрыманне або выгнанне. Артыкул 10. Кожны чалавек, для вызначэння яго правоў i абавязкаў i для ўстанаўлення абгрунтаванасцi прад’яўленага яму крымiнальнага абвiнавачання, мае права, на падставе поўнай роўнасцi, на тое, каб яго справа была разгледжана публiчна i з захаваннем усiх патрабаванняў справядлiвасцi незалежным i непрадузятым судом. Артыкул 11. Кожны чалавек, якi абвiнавачваецца ў злачынстве, мае права лiчыцца невiнаватым да таго часу, пакуль яго вiнаватасць не будзе ўстаноўлена законным парадкам шляхам публiчнага судовага разбору, пры якiм яму забяспечваюцца ўсе магчымасцi для абароны. Нiхто не можа быць асуджаны за злачынства на падставе ўчынення якога-небудзь дзеяння або за бяздзеянне, якiя ў час iх учынення не з’яўлялiся злачынствам па нацыянальных законах або па мiжнароднаму праву. Не можа таксама накладацца пакаранне больш цяжкае, чым тое, якое магло быць ужыта ў той час, калi злачынства было зроблена. Артыкул 12. Нi над кiм не павiнны ўчыняцца самавольнае ўмяшанне ў яго асабiстае i сямейнае жыццё, самавольны замах на недатыкальнасць яго жылля, тайну яго карэспандэнцыi або на яго гонар i рэпутацыю. Кожны чалавек мае права на абарону закону ад такога ўмяшання або такiх замахаў. Артыкул 13. Кожны чалавек мае права свабодна перамяшчацца i выбiраць сабе месцапражыванне ў межах кожнай дзяржавы. Кожны чалавек мае права пакiдаць любую краiну, уключаючы сваю ўласную, i вяртацца ў сваю краiну. Артыкул 14. Кожны чалавек мае права шукаць прыстанiшча ад праследавання ў iншых краiнах i карыстацца гэтым прыстанiшчам. Гэта права не можа быць выкарыстана ў выпадку праследавання, сапраўды заснаванага на ўчыненнi непалiтычнага злачынства, або дзеяння, што супярэчыць мэтам i прынцыпам Арганiзацыi Аб’яднаных Нацый. Артыкул 15. Кожны чалавек мае права на грамадзянства. Нiхто не можа быць самавольна пазбаўлены свайго грамадзянства або права змянiць сваё грамадзянства. Артыкул 16. Мужчыны i жанчыны, якiя дасягнулi паўналецця, маюць права без усякiх абмежаванняў, незалежна ад расы, нацыянальнасцi або рэлiгii, браць шлюб i засноўваць сям’ю. Яны карыстаюцца аднолькавымi правамi ў адносiнах узяцця шлюбу, у час знаходжання ў шлюбе i ў час яго скасавання. Шлюб можа быць заключаны толькi пры свабоднай i поўнай згодзе абодвух бакоў, што бяруць шлюб. Сям’я з’яўляецца натуральнай i асноўнай ячэйкай грамадства i мае права на абарону з боку грамадства i дзяржавы. Артыкул 17. Кожны чалавек мае права валодаць маёмасцю як аднаасобна, так i сумесна з iншымi. Нiхто не павiнен быць самавольна пазбаўлены сваёй маёмасцi. Артыкул 18. Кожны чалавек мае права на свабоду думкi, сумлення i рэлiгii; гэта права ўключае свабоду мяняць сваю рэлiгiю або пераканнi i свабоду спавядаць сваю рэлiгiю або перакананнi як аднаасобна, так i разам з iншымi, публiчным або прыватным парадкам у вучэннi, богаслужэннi i выкананнi рэлiгiйных i рытуальных абрадаў. Артыкул 19. Кожны чалавек мае права на свабоду перакананняў i на свабоднае выражэнне iх; гэта права ўключае свабоду бесперашкодна прытрымлiвацца сваiх перакананняў i свабоду шукаць, атрымлiваць i распаўсюджваць iнфармацыю i iдэi любымi сродкамi i незалежна ад дзяржаўных гранiц. Артыкул 20. Кожны чалавек мае права на свабоду мiрных сходаў i асацыяцый. Нiхто не павiнен прымушацца ўступаць у якую-небудзь асацыяцыю. Артыкул 21. Кожны чалавек мае права прымаць удзел у кiраваннi сваёй краiнай непасрэдна або пры дапамозе свабодна выбраных прадстаўнiкоў. Кожны чалавек мае права роўнага доступу да дзяржаўнай службы ў сваёй краiне. Воля народа павiнна быць асновай улады ўрада; гэта воля павiнна знаходзiць сабе выяўленне ў перыядычных i нефальсiфiкаваных выбарах, якiя павiнны праводзiцца пры ўсеагульным i роўным выбарчым праве, шляхам тайнага галасавання або пры дапамозе iншых раўназначных форм, што забяспечваюць свабоду галасавання. Артыкул 22. Кожны чалавек, як член грамадства, мае права на сацыяльнае забеспячэнне i на ажыццяўленне неабходных для падтрымання яго годнасцi i для свабоднага развiцця яго асобы правоў у эканамiчнай, сацыяльнай i культурнай галiнах пры дапамозе нацыянальных намаганняў i мiжнароднага супрацоўнiцтва i ў адпаведнасцi са структурай i рэсурсамi кожнай дзяржавы. Артыкул 23. Кожны чалавек мае права на працу, на свабодны выбар работы, на справядлiвыя i добрыя ўмовы працы i на ахову ад беспрацоўя. Кожны чалавек, без якой-небудзь дыскрымiнацыi, мае права на роўную аплату за роўную працу. Кожны, хто працуе, мае права на справядлiвую i здавальняючую ўзнагароду, якая забяспечвае вартае чалавека iснаванне для яго самога i яго сям’i, i дапаўняецца, пры неабходнасцi, iншымi сродкамi сацыяльнага забеспячэння. Кожны чалавек мае права ствараць прафесiянальныя саюзы i ўступаць у прафесiянальные саюзы для аховы сваiх iнтарэсаў. Артыкул 24. Кожны чалавек мае права на адпачынак i вольны час, уключаючы права на разумнае абмежаванне рабочага дня i на перыядычны водпуск, якi аплачваецца. Артыкул 25. Кожны чалавек мае права на такi жыццёвы ўзровень, уключаючы харч, адзенне, жыллё, медыцынскi догляд i неабходнае сацыяльнае абслугоўванне, якi неабходны для падтрымання здароўя i дабрабыту яго самога i яго сям’i, i права на забеспячэнне на выпадак беспрацоўя, хваробы, iнвалiднасцi, удоўства, надыходу старасцi або iншага выпадку страты сродкаў да iснавання па незалежачых ад яго акалiчнасцях. Мацярынства i дзяцiнства даюць права на асобую апеку i дапамогу. Усе дзецi, якiя нарадiлiся ў шлюбе або па-за шлюбам, павiнны карыстацца аднолькавай сацыяльнай абаронай. Артыкул 26. Кожны чалавек мае права на адукацыю. Адукацыя павiнна быць бясплатнай па меншай меры ў тым, што датычыць пачатковай i агульнай адукацыi. Пачатковая адукацыя павiнна быць абавязковай. Тэхнiчная i прафесiянальная адукацыя павiнна быць агульнадаступнай i вышэйшая адукацыя павiнна быць аднолькава даступнай для ўсiх на падставе здольнасцей кожнага. Адукацыя павiнна быць накiравана да поўнага развiцця чалавечай асобы i да павелiчэння павагi да правоў чалавека i асноўных свабод. Адукацыя павiнна садзейнiчаць узаемаразуменню, цярпiмасцi i дружбе памiж усiмi народамi, расавымi або рэлiгiйнымi групамi, i павiнна садзейнiчаць дзейнасцi Арганiзацыi Аб’яднаных Нацый па падтрыманню мiру. Бацькi маюць права прыярытэту ў выбары вiду адукацыi для сваiх малалетнiх дзяцей. Артыкул 27. Кожны чалавек мае права свабодна ўдзельнiчаць у культурным жыццi грамадства, цешыцца мастацтвам, удзельнiчаць у навуковым прагрэсе i карыстацца яго дабротамi. Кожны чалавек мае права на ахову яго маральных i матэрыяльных iнтарэсаў, што з’яўляюцца вынiкам навуковых, лiтаратурных або мастацкiх прац, аўтарам якiх ён з’яўляецца. Артыкул 28. Кожны чалавек мае права на сацыяльны i мiжнародны парадак, пры якiм правы i свабоды, што выкладзены ў гэтай Дэкларацыi, могуць быць цалкам ажыццёўлены. Артыкул 29. Кожны чалавек мае абавязкi перад грамадствам, у якiм толькi i магчыма свабоднае i поўнае развiццё яго асобы. Пры ажыццяўленнi сваiх правоў i свабод кожны чалавек павiнен спазнаць толькi такiя абмежаваннi, якiя ўстаноўлены законам выключна з мэтай забеспячэння належнага прызнання i павагi правоў i свабод другiх i задавальнення справядлiвых патрабаванняў маралi, грамадскага парадку i агульнага дабрабыту ў дэмакратычным грамадстве. Ажыццяўленне гэтых правоў i свабод нi ў якiм разе не павiнна супярэчыць мэтам i прынцыпам Арганiзацыi Аб’яднаных Нацый. Артыкул 30. Нiшто ў гэтай Дэкларацыi не можа быць вытлумачана, як прадастаўленне якой-небудзь дзяржаве, групе асоб або асобным людзям права займацца якой-небудзь дзейнасцю або ўчыняць дзеяннi, накiраваныя да знiшчэння правоў i свабод, што выкладзены ў гэтай Дэкларацыi. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bem.txt000066400000000000000000000271151520214632600220230ustar00rootroot00000000000000IFYASOSELE IFYALO PALWA NSAMBU SHA MUNTU AMASHIWI YAKUBALILAPO Apo kwaba ukwishiba ubucindami bwa muntu nomulinganya pamo ne nsambu shishifwile kufumyapo ku muntunse nge shinte lya buntungwa, umulinganya pamo nomutende pano isonde, Apo uku kana posako mano nokusula insambu sha muntu fya lenga imicitile ya bunkalwe yikalifya amatontonkanyo ya bantu, elyo nokupilibula imikalile ya mu calo umo abantu bonse bengala sekelamo mu nsambu sha kulanda nokusumina ifyo balefwaya ukubikapo nokula ikala ukwabula icintinya nokubulilwa fyalisoswa nge fikabila nganshi umuntu onse, Apo cikankala, nga cakuti umuntu tali nokula patikishiwa ukuilubula, nge nshila yakushalikishako, ukulasangukila aba buluku nabalya banyantilila abanabo, mukuti insambu sha muntu shifwile ukucingililwa na mafunde, Apo caba cikankala ukutwala pantanshi icumfwano pakati ka fyalo, Apo abantu bamu kabungwe kafyalo fyaikatana muli kalata balibwekeshapo isubilo mu nsambu, mu bucindami no bukankala bwa muntu pamo nomulingaya pakati ka baume nabanakashi pamo nokuipela ukutwalilila abuyantanshi mu mikalila isuma mu butungwa ubukalamba, Apo ifyalo fyaba ba membala fyali ipela ukufikilisha, ukupitila mukwampana pamo nakabungwe ka fyalo fya ikatana, ukutwala pantanshi ukula cindika nokukonka pafya nsambu sha muntu ne nsambu shimbi pano isonde, Apo pakwishiba ishi nsambu nobuntungwa ecikankala sana pakuti ici cilayo cinga fikilishiwa ukupwililika, Nomba, eyapa UKULONGANA KWAFYALO FYONSE kwasosa, Ifyasosele ifyalo fyonse palwa nsambu sha muntu nge cilingile ukufikilishiwa ku muntu naku fyalo fyonse, pakuti cila muntu ne ncende yonse mu calo aikala, ukulaibukisha ifi fyasoswa lyonse, nokwesha ukulafunda nokusambilila mu kutwala pantanshi ukucindika ishi nsambu bo buntungwa, elyo mukubomfya inshila shalinga, ifyalo nafyo ukumona ukuti ifi fyaishibikwa nokukonkwa isonde lyonse, ku bantu baba mu fyalo fyaba bumembala ukubikapo nefyalo fitungululwa kuli bambi. Icikomo 1 Abantu bonse bafyalwa abalubuka nokulingana mu mucinshi nensambu. Balikwata amano nokutontonkanya, eico bafwile ukulacita ifintu ku banabo mu mutima wa bwananyina. Icikomo 2 Cila muntu ali linga ukukwata ishi nsambu no buntungwa filelondololwa, ukwabula akapatulula kali konse ngaka mutuntu, inkanda, umwaume nangu umwanakashi, ululimi, uko apepa, ifyo atontonkanya pa fikansa fya calo, uko atula ku calo, ifyuma akwata, uko afyalwa nangu akapatulula akali konse. Kabili, takuli kapatulula kali nokucitwa pa mulandu wafikansa fya calo, ifyo balubulula imilandu nangu umucinshi icalo afumako cakwata ku fyalo fimbi, cibe cila iteka, cilatekwa nangu capelwa ku calo cimbi ukutekwa. Icikomo 3 Cila muntu alikwata insabu ya mweo, ukucita ico alefwaya elyo noku icingilila umwine. Icikomo 4 Takuli nangu umo ukuba umusha nangu mu busha. Ubusha nokushitishana mu busha fili nokubindwa mu nshila ili yonse. Icikomo 5 Tapali nangu umo atwile kucitwa kunkalwe, ukucushiwa nokucitwa nge nama paku kandwa. Icikomo 6 Onse alikwata insambu ukwishibikwa ukuli konse ngo muntu pa menso ya cilye. Icikomo 7 Bonse bali lingana pa menso ya cilye kabili balikwata insambu ukwabula akapatulula, ukupokolwa mu mulinganya pa menso ya cilye. Bonse balikwata insambu yakupokololwa mu mulinganya ku kapatulula akali konse ukupula muli uku kusosa ukubikapo ukupokololwa nakuli balya batunka bambi ukuti bale patulula. Icikomo 8 Onse alikwata insambu kucingililwa ne filye fyalinga lintu afyengwa ku micitile ipula mu mafunde ya mupela insambu ukulingana na mafunde ya mu calo. Icikomo 9 Takuli muntu afwile kukakwa ukwabula umulandu, ukusungwa bu citente nangu ukuba imbutushi ukwabula umulandu. Icikomo 10 Onse alilinga mu mulinganya wine wine ukumulubulwisha ukwabula ulufyengo palwalala naba shi cilye bashi lemenena lubali lumo, lintu balepituluka mu nsambu shakwe nefyalinga ukucita nga nacita umulandu uli onse. Icikomo 11 Onse uwapelwa umulandu alikwata insambu ukutunganishiwa uwakaele ukushinta lintu bamushinina ukulingana namafunde pa cilye capa lwalala ukwabula ukulesha inshila shonse enga pusukililamo. Takuli muntu ali nokupelwa umulandu nokukandwa pa cilubo cishali mulandu lindu cacitike panshita iyo, cibe nimu calo cakwe nangu kufyalo fimbi. Nangu ukumulundilako ukukandwa ukucila fintu akandilwe panshita icilubo cacitike. Icikomo 12 Takuli kula fulunganya kumaka inkama ya muntu, ulupwa lwakwe, kung'anda nangu amakalata ukubikapo nokonaula ishina lyakwe mukulanda ifyabipa pali ena. Onse alikwata insambu yakucingililwa ku mafunde ku fimfulunganya fya musango ngoyu nangu ukusanswa. Icikomo 13 Onse alikwata insambu yakwenda nokwikala konse uko atemwa mu calo aikala. Onse alikwata insambu ukufuma mu cala, nangu calo cakwe pamo nokubwelela ku calo ca kumwabo. Icikomo 14 Onse alikwata insambu yakufwaya nokusekelamo ukusungwa nge mbutushi mu efyalo fimbi ukubutuka ulufyengo uko afuma. Lelo iyi nsambu tainga bomba umuntu nga alebutuka imilandu ishikumine ku fikansa fya calo nangu ku micitile isha linga nefya imininapo ifyalo fyaikatana. Icikomo 15 Onse alikwata insambu yakuba no mutundu. Tapali nangu umo ku maka ali nokupokwa umutundu wakwe wa calo nangu ukumukanya insambu yakwe yakwalula uyu mutundu. Icikomo 16 Abaume na banakashi nga bafika pa mushinku wa kupa tabafwile kuleshiwa kupana nokula panga indupwa kumulandu wa nkanda, uko bafuma nangu uko bapepa. Bonse balikwata insambu sha lingana ku cupo, lintu bali ku cupo ukushinta nalintu icupo capwa. Icupo cili nokucitwa abalefwaya ukupana nga basuminishanya abene beka. Indupwa nge ntulo ya mutundu ne calo shalilinga ukucingililwa nabekala calo pamo no buteko. Icikomo 17 Onse alikwata insambu yakukwata ifipe umwine eka nangu naba nankwe. Tapali ali nakupokwa ifipe kumaka. Icikomo 18 Onse alikwata insambu yakukwata amatontonkanyo, ukutontonkanya no kupepa; iyi nsambu yalundapo neya kwalula ukwakupepa nangu amatontonkanyo ukubikapo neyakuti, atemwa eka nangu na bambi uko ekala, cibe nimu bumfisolo nangu palwalala ukulondolola amashiwi yakwa lesa nangu amatontonkanyo ukupitila mu kufunda, imicitile pamo nokupepa. Icikomo 19 Onse alikwata insambu ukulanda ifyo aletontonkanya, neyi nsambu ilundapo neya kukwata amatontonkanyo ukwabula ukuleshiwa pamo neya kukwata, ukufwaya, ukupokelela pamo nokupelako bamo ilyashi namatontonkanyo ukubomfya umulabasa uli onse pakati ka fyalo. Icikomo 20 Onse alikwata insambu yakulongana nokwangala mu mutelelwe. Takuli nangu umo afwile ukupatikishiwa ukuba membala wa kabungwe ashilefwaya. Icikomo 21 Onse alikwata insambu yakutungulula mu buteko bwa calo cakwe atemwa umwine eka nangu abasalwa, abaku mwimininako. Onse alikwata insambu yakusekelamo mu fintu ubuteko bwa calo cakwe bupekanisha abekala calo. Ubufwayo bwa bantu emaka ubuteko buli nokukwata, ici cakulamonwa ukupitila mukulakwata ukusala ubufi munshita, nabantu bakumenye imyaka yakusala bafwile basala ifyo batemenwe ukwabula ukwebwa (secret ballot) nangu ukubomfya inshila shimbi shishalinga ifi. Icikomo 22 Onse alikwata insambu yakusungwa lilya akota, kabili ukupitila mu maka ya calo cakwe nangu ukubombela pamo ne fyalo fimbi ukulingana namaka cila calo cikwete, ukusanga ubukumu, imikalile isuma pamo ne ntambi sha cifyalilwa ukulingana nomucinshi mukuitwala pantanshi umwine. Icikomo 23 Onse alikwata insambu yakukwata incito atemenwe nokubomba munshila yabula ukufyengwa kabili nokupokololwa ukutamfiwa incito. Onse ukwabula akapatula alikwata insambu yakufola amalipilo yalinga pa ncito imo ine. Onse abomba alikwata insambu yakupoka amalipilo yalingile pakuti ena nolupwa lwakwe lwingala ikala bwino, naya malipilo nga yacepa, ukubomfya inshila shimbi sahsuminishiwa ukula sangilamo indalama shimbi nangu ukumulundulako indalama afola. (missing) Icikomo 24 Onse alikwata insambu yakutusha nokwangala ukubikapo ukbomba insa ishalinga nokulaya pali cuti yakulipilwa. Icikomo 25 Onse alikwata insambu yakwikala bwino nolupwa lwakwe mu bumi, ukubikapo nefya kulya, ing'anda nokulaya ku cipatala atemwa ku sukulu, pamo ne nsambu yaku cingililwa lintu aba pabulofwa, alwala alemana, afwilwa, akota nangu aba mubwafya kumulandu wafintu fimo ashinga citapo nangu cimo. Banamayo pabukulu pamo nabana banono balikwata insambu yakutangatwa bwino nokwafwiwa, Abana bonse, abafyalwa mukati nangu kunse ya fyupo, bafwile ukusekelamo fimo fine ifili nga amasukulu nangu ifipatala. Icikomo 26 Onse alikwata insambu yaku sambilila. Takufwile kuba kulipila ku masambililo mu masukulu yanono. Onse alefwaika uku sambililako mu masukulu yanono cibe alefwaya nangu iyo. Amasukulu yakusambililamo isha ncito yafwile yabako pamo namasukulu yakalamba (University) kuli balya balingile ukuyako. Amasambililo yafwile yalenga umuntu umwine ukuitwala pantanshi ifyo afwaya nokukosha ukucindika insambu sha muntu no buntungwa. Amasambililo yafwile ukutwala pantanshi ukumfwana, ukubelela na bucibusa pakati ka fyalo, ukwikatanya abantu bapusana inkanda nangu uko bapepa kabili nokutwala pantanshi imilimo ya fyalo fyaikatana pakusungilila umutende. Abafyashi balikwata insambu ya ntanshi ukusala amasambililo balefwaya abana babo ukukwata. Icikomo 27 onse alikwata insambu yakucitako ifya ntambi sha cifyalilwa, ukusekelamo mufya kulenga nefya kupanga panga kuntu aikala pamo nokusekelamo mufyaleta abasungu (scientific advancement and its benefits). Onse alikwata insambu yakucingililwa apo aiminina nangu umo alefwaya ukumwenamo ukupitila mu fintu apanga, ukulemba nangu ukulenga nga fyafuma mu mano yakwe. Icikomo 28 Onse alikwata insambu ukwikala kuntu aikala nangu mu calo umo insambu nobutungwa shasoswa, shafikilishiwa ukwabula ukushako. Icikomo 29 Onse alikwata umulimo kuntu aikala uko umwine eka ukwabula ukumufenenkesha enga itwala pantanshi ifyo afwaya. Pakukwata ishi nsambu, onse afwile ukukonka amafunde pamulandufye wa kwishiba nokucindika insambu sha bambi pakuti kwingaba imbelo shisuma, nomutelelwe mu calo umo bonse bakwata insambu yakulandapo. Ishi nsambu nobuntungwa teti shibomfiwe ukupula mubufwayo ne fyaimininapo ifyalo fya ikatana. Icikomo 30 Tapali nangu cmo muli uku kusosa icinga pilibulwa ukuti icalo icili conse, ibumba lya bantu nangu umuntu umo nakwata insambu ukucita icili conse icakwiminina pa koanula insambu no buntungwa filondolelwe nokulembwa. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bg.txt000066400000000000000000000504541520214632600216520ustar00rootroot00000000000000ВСEOБЩA ДEКЛAРAЦИЯ ЗA ПРAВAТA НA ЧOВEКA ПРEAМБЮЛ Като взе предвид, че признаването на достойнството, присъщо на всички членове на човешкия род, на техните равни и неотменими права представлява основа на свободата, справедливостта и мира в света, Като взе предвид, че пренебрегването и неуважаването на правата на човека доведоха до варварски деяния, които потресоха съвестта на човечеството, и че създаването на един свят, в който хората ще се радват на свобода на словото и убежденията си и ще бъдат свободни от страх и лишения бе провъзгласено за най-съкровения стремеж на човека, Като взе предвид, че е необходимо правата на човека да бъдат закриляни от закона така, че човек да не бъде принуждаван да прибягва към бунт срещу тиранията и потисничеството, като последен изход, Като взе предвид, че е необходимо да се нацърчава развитието на приятелски отношения между народите, Като взе предвид, че народите на Oбединените нации потвърдиха в Устава своята вяра в основните права на човека, в достойнството и стойността на човешката личност, в равноправието на мъжете и жените, и обявиха своята решимост да насърчават обществения напредък и по-добро жизнено равнище при по-голяма свобода, Като взе предвид, че държавите-членки се задължиха да постигнат в сътрудничество с Oрганизацията на Oбединените нации, всеобщо уважение и зачитане на правата на човека и неговите основни свободи, Като взе предвид, че общото разбиране на тези права и свободи е от най-голямо значение за пълното осъществяване на този обет, OБЩOТO CЪБРAНИE провъзгласява тази Всеобща декларация за правата на човека като обща мярка, към постигането на която трябва да се стремят всички народи и държави, така че всеки човек и всеки орган на обществото, имайки постоянно предвид тази Декларация, да се стремят, чрез просвета и образование, да съдействат за зачитане на тези права и свободи и чрез последователни национални и международни мерки да осигурят тяхното всеобщо и ефективно признаване и спазване, както сред народите и държавите-членки на Oрганизацията, така и сред народите от териториите, намиращи се под тяхна юрисдикция. Член 1 Bсички хора се раждат свободни и равни по достойнство и права. Tе са надарени с разум и съвест и следва да се отнасят помежду си в дух на братство. Член 2 Bсеки човек има право на всички права и свободи, провъзгласени в тази Декларация, без никакви различия, основани на раса, цвят на кожата, пол, език, религия, политически или други възгледи, национален или социален произход, материално, обществено или друго положение. Oсвен това, няма да се допускат никакви различия, основани на политическия, правния или международния статут на държавата или територията, към която човек принадлежи, без оглед на това, дали тази страна или територия е независима, под попечителство, несамоуправляваща се или подложена на каквото и да е друго ограничение на суверенитета. Член 3 Bсеки има право на живот, свобода и лична сигурност. Член 4 Hикой не трябва да бъде държан в робство или крепостничество: робството и търговията с роби са забранени във всичките им форми. Член 5 Hикой не трябва да бъде подлаган на изтезания или на жестоко, нечовешко или унизително третиране или наказание. Член 6 Bсеки човек, където и да се намира, има право на признаване на неговата правосубектност. Член 7 Bсички хора са равни пред закона и имат право, без каквато и да е дискриминация, на еднаква закрила от закона. Bсички хора имат право на еднаква защита срещу каквато и да е дискриминация, нарушаваща тази Декларация, както и срещу всяко подбуждане към дискриминация. Член 8 Bсеки човек има право на ефективно възстановяване на правата си от компетентните национални юрисдикции за действия, нарушаващи негови основни права, признати му от конституцията или закона. Член 9 Никой не трябва да бъде подлаган на произволен арест, задържане или изгнание. Член 10 Всеки човек има право, при пълно равенство, на справедливо и публично разглеждане на неговото дело, от независим и безпристрастен съд, за установяване на неговите права и задължения, както и за разглеждане на каквото и да е наказателно обвинение, предявено срещу него. Член 11 Bсеки човек, който е обвинен в престъпление, има право да бъде считан за невинен до доказване на неговата вина, в съответствие със закона, в публичен процес, по време на който са му били осигурени всички необходими гаранции за неговата защита. Hикой не трябва да бъде осъден за действие или бездействие, което в момента на извършването му не е съставлявало престъпление по националното или международното право. Hе може, също така, да бъде налагано наказание по-тежко от онова, което е било предвидено за съответното престъпление по времето, когато това престъпление е било извършено. Член 12 Hикой не трябва де бъде подлаган на произволна намеса в личния му живот, семейството, жилището и кореспонденцията, нито на посегателства върхy неговата чест и добро име. Bсеки човек има право на закрила от закона срещу подобна намеса или посегателства. Член 13 Bсеки човек има право свободно да се придвижва и да избира своето местожителство в пределите на всяка държава. Всеки човек има право да напусне всяка страна, включително и своята, и да се връща в страната си. Член 14 Bсеки човек има право да търси и да получи убежище в други страни, когато е преследван. Tова право не може да бъде ползвано, когато действителното основание за преследване е неполитическо престъпление или деяние, което противоречи на целите и принципите на Oрганизацията на Oбединените нации. Член 15 Bсеки човек има право на гражданство. Hикой не може да бъде произволно лишен от своето гражданство, нито да му бъде отказано правото да смени гражданството си. Член 16 Mъжете и жените, навършили пълнолетие, без каквито и да са ограничения, основани на раса, националност или религия, имат право да сключат брак и да образуват семейство. Tе се ползуват с равни права при сключване на брака, по време на брака и при неговото разтрогване. Бракът трябва да се сключва само с доброволното и пълно съгласие на бъдещите съпрузи. Cемейството е естествена и основна клетка на обществото и има право на закрила от обществото и от държавата. Член 17 Bсеки човек има право на собственост, индивидуално или съвместно с други лица. Hикой не трябва да бъде произволно лишен от своята собственост. Член 18 Bсеки човек има право на свобода на мисълта, съвестта и религията; това право включва правото да смени религията или убежденията си, както и свободата да изповядва религията или убежденията си, индивидуално или колективно, публично или частно, чрез обучение, обреди, богослужение и ритуали. Член 19 Bсеки човек има право на свобода на убеждение и на изразяването му; тази свобода включва правото безпрепятствено да се придържа към своите убеждения, както и правото да търси, да получава и да разпространява информация и идеи чрез всички средства и без оглед на държавните граници. Член 20 Bсеки човек има право на свобода на мирни събрания и сдружения. Hикой не трябва да бъде принуждаван да участва в дадено сдружение. Член 21 Bсеки човек има право да участва в управлението на своята държава пряко или чрез свободно избрани представители. Bсеки човек има право на достъп, при равни условия, до обществените и държавни служби на своята страна. Bолята на народа трябва да бъде основата на властта на правителството. Tази воля трябва да се изразява чрез периодични и действителни избори, при всеобщо, равно и тайно гласуване или чрез равностойна процедура, осигуряваща свобода на гласуването. Член 22 Bсеки човек, като член на обществото, има право на социална сигурност и на осъществяване - чрез национални усилия и международно сътрудничество и в съответствие с устройството и ресурсите на съответната държава - на икономическите, социалните и културни права, необходими за неговото достойнство и за свободното развитие на неговата личност. Член 23 Bсеки човек има право на труд, на свободен избор на работа, на справедливи и благоприятни условия на труда, както и на закрила срещу безработица. Bсеки човек, без каквато и да е дискриминация, има право на равно възнаграждение за равен труд. Bсеки човек, който се труди, има право на справедливо и задоволително възнаграждение, което да осигури на него и неговото семейство съществувание, съответствуващо на човешкото достойнство и допълнено, ако това е необходимо, с други средства за соцална защита. Bсеки човек има право да учредява и да членува в професионални съюзи за защита на своите интереси. Член 24 Bсеки човек има право на почивка и отдих, включително на разумно ограничаване на работното време и на периодичен платен отпуск. Член 25 Bсеки човек има право на жизнено равнище, включително прехрана, облекло, жилище, медицинско обслужване и необходимите социални грижи, което е необходимо за поддържане на неговото и на семейството му здраве и благосъстояние. Tой има право на осигуряване в случай на безработица, болест, инвалидност, овдовяване, старост или други случаи на лишаване от средства за съществуване по независещи от него причини. Mайките и децата се ползват с особени грижи и подпомагане. Bсички деца, родени в брака или извън брака, се ползуват с еднаква социална защита. Член 26 Bсеки човек има право на образование. Oбразованието трябва да бъде безплатно, поне що се отнася до началното и основното образование. Hачалното образование трябва да бъде задължително. Tехническото и професионалното образование трябва да бъдат общодостъпни, а висшето образование трябва да бъде еднакво достъпно за всички на основата на техните способности. Oбразованието трябва да бъде насочено към цялостно развитие на човешката личност и заcилване на уважението към правата на човека и основните свободи. Tо трябва да съдейства за разбирателството, тъпримостта и приятелството между всички народи, расови или религиозни групи, както и за осъществяване дейността на Oрганизацията на Oбединените нации за поддържане на мира. Pодителите имат право, с приоритет, да избират вида образование, което да получат техните деца. Член 27 Bсеки човек има право свободно да участва в културния живот на обществото, да се наслаждава на изкуствата, да участва в научния напредък и да се ползва от неговите достижения. Bсеки човек има право на закрила на моралните и материалните си интереси, които са резултат от каквото и да е научно, литературно или художествено произведение, на което той е автор. Член 28 Bсеки човек има право на социален и международен ред, при който правата и свободите, провъзгласени в тази декларация, могат да бъдат напълно осъществени. Член 29 Bсеки човек има задължения към обществото, в което единствено е възможно свободното и цялостно развитие на неговата личност. Bсеки човек, при упражняването на своите права и свободи, е подчинен само на такива ограничения, установени със закон, изключително с цел да се осигури необходимото признаване и зачитане правата и свободите на другите и за удовлетворяване на справедливите изисквания на морала, обществения ред и общото благоденствие в едно демократично общество. Tези права и свободи при никакви обстоятелства не могат да бъдат упражнявани в противоречие с целите и принципите на Oрганизацията на Oбединените нации. Член 30 Hищо в тази Декларация не може да бъде тълкувано като предоставящо право на дадена държава, група или лице да се занимават с каквато и да е дейност или да извършват действия, насочени към унищожаване на правата и свободите, провъзгласени в нея. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bho.txt000066400000000000000000000606561520214632600220370ustar00rootroot00000000000000मानवाधिकार य्वातिर संयुक्त राष्टघ् उच्चायुक्त सबहिं के लेल मानवाधिकार मानवाधिकार घोषणा के पचासवां वर्षगांठ 1948 .1998 10 दिसंबर, 1948 के संयुक्त राष्टघ् महासभा द्वारा अपनाएल गेल आओर घोषित मानवाधिकार प्राक्कथन सबहिं के ओकर उचित सम्मान आओर मानव परिवार के सभे आदिमी के बराबरी के हक ही विश्व समुदाय के अजादी, न्याय आओर शांति के बुनियाद हवे। मानवाधिकार के उल्लंघन हरदम अमानवीय काज के कारणो होय्वेला जा के चलते मानवता के अंत:करण दु:य्वी होय्वेला। एक आम आदिमी के सबसे बड़ा इच्छा इहे होय्वेला कि इ दुनिया में ओके भाषण और विचार के आजादी मिले साथ हि डर आओर इच्छा से हो मुक्ति मिले। यदि केहु तानाशाही चाहे दमन के य्विलाफ अंतिम हथियार के रूप में बगावत करे य्वातिर मजबूर ना होए, त ओकरा य्वातिर कानून के मार्फत ओकर मानवाधिकार के बचावे के इंतजाम होबे के चाही। इहो जरूरी हवे कि राष्टघे सब के बीच दोस्ती बढ़ाएल जाए। संयुक्त राष्टघ् के लोगिन आपन चार्टर में मौलिक मानवाधिकार, मानव के सम्मान आओर उपयोगिता तथा आदिमी आओर औरत के बराबर अघ्कािर य्वातिर आपन विश्वास जतौलन हउ। साथहिं ई लोगनि स्वतंत्राता के माहौल में सामाजिक प्रगति तथा जीवन के स्तर के बढ़ावे के भी दृढ़ निश्चय कएलन ह। साथ ही सदस्य राष्टघ् सब संयुक्त राष्टघ् के मदद से मानवाधिकार आओर मौलिक स्वतंत्राता य्वातिर लोगिन में मान बढ़ावे के भी संकल्प लेलन ह। ओही य्वातिर ए संकल्प के पूरा करे के य्वतिर ई सब अधिकार आओर स्वतंत्राता के समझ सबसे जरूरी बा। अब, एही य्वातिर महासभा ई ऐलान करता कि मानवाधिकार के ई घोषणा के सभे लोग आओर सभे राष्टघ् पालन करे। सभे व्यक्ति आओर समाज के सब अंग हरदम इ घोषणा के आपन दिमाग में रय्वे। संयुक्त राष्टघ् के सदस्य राष्टघ् के लोगिन के बीच चाहे हुनी के अधिकार क्षेत्रा में रहे वाला लोगन के बीच प्रगतिशली कदम या शिक्षा के जरिए इ अधिकार और स्वतंत्राता के प्रति मान जगाएल जाए। अनुच्छेद 1 सबहि लोकानि आजादे जम्मेला आओर ओय्विनियो के बराबर सम्मान आओर अघ्कािर प्राप्त हवे। ओय्विनियो के पास समझ-बूझ आओर अंत:करण के आवाज होय्वता आओर हुनको के दोसरा के साथ भाईचारा के बेवहार करे के होय्वला। अनुच्छेद 2 बिना कोनो जाति, रंग, लिंग, भाषा, धर्म, राजनीतिक आओर दोसर मान्यता, राष्टघ्ीयता चाहे सामाजिक मूल, धन-संपघि्, जन्म वा दोसर स्थिति के भेदभाव के सभे कोई घोषणा में लिय्वल अधिकार आओर आजादी के हकदार होई। एतबे ना कौनो देश मुलिक या क्षेत्रा के राजनीतिक न्यायिक आओर अन्तर्राष्टघ्ीय स्थिति के आधार पर केहू के संग भेदभाव नइय्वे कएल जा सकेला। चाहे ओ कौनो स्वतंत्रा, टघ्स्ट चाहे स्वायत्राता के कौनो मानदंड के अंतर्गत आवे वाला संस्था के सदस्य हो। अनुच्छेद 3 सबहि के जीवन जीए के आजादी आओर अपन सुरक्षा के अधिकार हवे। अनुच्छेद 4 केहु के गुलाम बना के नइय्वे राय्वल जा सकेला। कौनो रूप में गुलामी आओर गुलाम सब के व्यापार पर सय्व्त पाबंदी हवे। अनुच्छेद 5 काहु के साथ घ्र, अमानवीय चाहे घृणित बेवहार नइय्वे कईल जा सकेला। काहु के न तो सतावल जा सकेला आओर न सजा देल जा सकेला। अनुच्छेद 6 कानून के सामने सबहि के सभे जगह एके आदिमी के रूप में पहिचाने जाए के अधिकार ह। अनुच्छेद 7 कानून के सामने सभे बराबर हवे आओर कानून से बिना कौनो भेदभाव के समान संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार मिलल हवे। साथहि ए घोषणा के उल्लंघन या भेदभाव होए की स्थिति में सबहि के समान संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार ह। अनुच्छेद 8 संविधान या कानून से मिलल मौलिक अधिकार के उल्लंघन भइला पर सबहि के कोनों योग्य राष्टघ्ीय संगठन से क्षतिपूर्ति प्राप्त करे के अधिकार बा। अनुच्छेद 9 केहु के बिना कोनो कारण के कैद, अज्ञातवास या देशनिकाला नइय्वे देल जा सकेला। अनुच्छेद 10 केहु के य्विलाफ अपराधिक मामला होय्वे चाहे केकरो अधिकार और कर्तव्य के निर्धारण के सिलसिला में कौनो स्वतंत्रा आओर निष्पक्ष संगठन के सामने निष्पक्ष सुनवाई य्वातिर समान अधिकार हवे । अनुच्छेद 11 कानून के नजर में जब तक ले केहु दोषी नइय्वे तब तक ले ओके निर्दोष समझे के चाही। चाहे ओकरा के य्विलाफ कौनो अपराधिक मामला ही काहे ना चल रहल होए। इ सुनवाई के दरम्यान आपन बचाव के लेल ओकरा पूरा-पूरा हक भी मिलल बा। कौनो राष्टघ्ीय चाहे अंतर्राष्टघ्ीय कानून के तहत अगर कौनो काम के दंडनीय अपराध नइय्वे मानल जा रहल होय्वे तब कोनो आदिमी के ओ काम के य्वातिर दोषी नइय्वे कहल जा सकता। अनुच्छेद 12 केकरो नीजि जीवन, परिवार, घर तथा पत्रााचार आदि में केकरो दय्वल करे के अधिकार नईय्वे ह। सबहि के ए तरह के दय्वल आओर हमला के विरुघ्कानून से संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार ह। अनुच्छेद 13 सभे लोगिन के आपन मुलुक के सीमा के अंदर घर आओर एक जगह से दोसर जगह जाए के अधिकार हड। सबहिं के कौनो देश, एइजा तक कि आपन देश से हो छोडे़ के आओर वापस आवे के अधिकार ह। अनुच्छेद 14 प्रताड़ना से बचे य्वातिर दोसर देश में संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार हवे। लेकिन इ अधिकार के उपयोग वैसन प्रताड़ना में नइय्वे कईल जा सकेला जे गैर राजनीतिक अपराध आओर संयुक्त राष्टघ् के उघ्श्य आओर सिघ्ंत के य्विलाफ कईल गेल काज य्वातिर मिल रहल होय्वे। अनुच्छेद 15 सबहिं के राष्टघ्ीयता के अधिकार हवे। केहु के राष्टघ्ीयता से वंचित नइय्वे कई जा सकेला आओर ना ही राष्टघ्ीयता बदले के स्थिति में अधिकारो से बेदय्वल कईल जा सकेला। अनुच्छेद 16 जाति, राष्टघ्ीयता आओर धर्म के बंधन से मुक्त कौनो बालिग आदिमी आओर औरत के बियाह आओर गृहस्थी बसावे के अधिकार हवे। दुनू के बियाह के समय, गृहस्थ जीवन के दरम्यान आओर बियाह टूट जाए के बादो बराबरी के अधिकर ह। बियाह दुनू के मर्जी आओर सहमति से ही होए के चाही। परिवार समाज के एगो प्राकृतिक और मौलिक इकाई ह। आओर ओके समाज और मुलुक से पूरा संरक्षण प्राप्त करे के अधिकार हवे। अनुच्छेद 17 केहु अकेले चाहे केकरो संगे मिल के संपघि् अर्जित कर सकता। केहु के ओकर संपघि् से बेदय्वल नइय्वे कईल जा सकत ह। अनुच्छेद 18 सब लोगनि के सोचे के आओर कौनो धर्म अपनावे के अधिकार हवे तथा ओ आपन धर्म और मान्यता में भी बदलाव ला सकेला। संगे ओ अकेले आओर समूह में कौनो सार्वजनिक या नीजि जगह पर आपन धर्म या विश्वास के पालन, प्रवचन आओर पूजा-पाठ के जरिए कर सकेला। अनुच्छेद 19 सबहिं के विचार आओर अभियक्ति के अधिकार हवे। आओर ओकर ई विचार में कौनो दय्वल ना हो सकता, संगे ओ संचार के कौनो साधन के जरिए कही से कैसनो सूचना आओर विचार प्राप्त कर सकेला। अनुच्छेद 20 सबहिं के शांतिपूर्ण तरीका से जमा होवे के तथा कोनो संगठन में शामिल होए के अधिकारी ह। तथा केहु के कौनो संगठन में जर्बदस्ती शामिल नइय्वे कराएल जा सकेला। अनुच्छेद 21 सब लोगीन के सरकार में हिस्सा लेवे के अधिकार हवे न त सीघ्े-सीघ्े न त आपन मर्जी से चुनल प्रतिनिधि के मार्फत आपन देश के जन सेवा के उपयोग करे के अधिकार हवे। आम लोगीन के इच्छा ही सरकार के ताकत के आधार होय्वेला आओर इ जब-तब होए वाला स्वतंत्रा आओर निष्पक्ष चुनाव के जरिए, जेकर आयोजन गुप्त मतदान या फेर स्वतंत्रा प्रघि से होय्वता। [missing?] अनुच्छेद 22 समाज के हरेक आदिमी के सामाजिक सुरक्षा के अधिकार हवे। साथहिं देश के आर्थिक, सामाजिक आओर सांस्कृतिक अधिकार के उपयोग करे के अधिकार ह, जे ओकर व्यक्तिघ् के उपयोग राष्टघ्ीय प्रयास आओर अन्तर्राष्टघ्ीय सहयोग से ही संभव हो सकेला जे ओ राष्टघ् के संसाधन ओओर संगठन पर निर्भर करता। अनुच्छेद 23 सबहिं के काम करे के तथा रोजगार चुने के अधिकारो बा औरि बेरोजगारी से ओकर सुरक्षा के गारंटी ओ होय्वे के चाहीं। इ न्यायसंगत तथा सुविधाजनक परिस्थितियों में काम करे के अधिकार बा। बिना कौनो भेदभाव के समान काज के लेल समान पैसा के अधिकार ह। सबे जे काम करता ओकरा आपन तथा परिवार य्वातिर एगो न्यायसंगत आओर उचित पैसा पावे के अधिकार ह जेकरा से घ् सम्मानजनक जिंदगी बसर क सके। एकर अलावे सामाजिक संरक्षण के ओ साधन के उपयोग के ओ अधिकार बा जे ओकर कमाई बढ़ा सके। एकरा सिवा आपन हित के सुरक्षा के य्वातिर मजदूर संगठन बनावे अथवा मजदूर संगठन में शमिल होय्वे के अधिकार बा। अनुच्छेद 24 सबकरा के आराम तथा छुघ् मनाबे के अधिकार बा तथा काज करे के समय के सेहो एक उचित सीमा बा तथा समय-समय पर वेतन सहित छुघेि के उपभोग करे के अधिकारो बा। अनुच्छेद 25 सबहिं के आपन तथा आपन परिवार के स्वास्थ्य आओर कुशलता य्वातिर एक उचित स्तर पर जीवन-यापन के ठीक-ठीक इंतजाम होय्वे के चाहीं। बढ़िया जीवन-स्तर होय्वे य्वातिर ओकनि के भोजन, कपड़ा, घर, उचित इलाज आओर आवश्यक सामाजिक सेवा ओ शामिल ह। एकरा अलावे बेरोजगारी, बिमारी, अपगंता, वैधव्य, बुढ़ारी एवं ऐसन हालत जे पर ओकर नियंत्राण नइय्वे, ओ से ओकरा सुरक्षा पावे के अधिकार हड। औरत और बच्चा के अलगे सुविधा आओर सहायता पावे के अधिकार बा। सबहिं बच्चन के चाहे ओकर जन्म कानूनी बियाह के अन्तर्गत भईल हो चाहे बिना बियाह के, समाजिक सुरक्षा मिले के चाही। अनुच्छेद 26 सबे के शिक्षा प्राप्त करे के अधिकार बा, कम से कम प्राथमिक तथा बुनियादी शिक्षा तड मुघ्त होय्वे के चाही। तकनीकी आओर व्यवसायिक शिक्षा सबहु के मिले तथा योग्यता के आधार पर उच्च शिक्षा पर सभे के अघ्कािर ह। शिक्षा आदिमी के व्यक्घ्घि् के विकास में सहायक होय्वे के चाही तथा ऐसन होय्वे के चाही जे लोगीन के मन में मानवाधिकार आओर बुनियादी स्वतंत्राता के प्रति मान के भावना के मजबूत करे। शिक्षा सबे देश, जाति आओर धार्मिक समूह के बीच आपसी समझ-बूझ, सहनशीलता तथा भाइचारा और शांति के स्थापना य्वातिर संयुक्त राष्टघ् के गतिविधि के बढ़ावे में भी सहायक होय्वे। माई-बाप लोगनि के आपन बच्चा य्वातिर सही शिक्षा चुने के अधिकार ह। अधिकार ह। अनुच्छेद 27 सबहिं के आपन समाज के सांस्कृतिक कार्यघ् में हिस्सा लेवे के तथा कला के आनंद उठावे के अधिकार बा संगे वैज्ञानिक प्रगति में भगीदार बने तथा फायदा उठावे के अधिकार बा। सबहिं लोकनि के आपन वैज्ञानिक, साहित्यिक आओर कलात्मक कृति जे घ्लिय्वले बा, के नैतिक आओर भैतिक हित के संरक्षण के अधिकार बा। अनुच्छेद 28 सबहिं के इ घोषणा में निर्धारित अधिकार आओर आजादी के सामाजिक आओर अन्तर्राष्टघ्ीय स्तर पर पावे के अधिकार बा। अनुच्छेद 29 सभे के आपन समुदाय के प्रति कघ्र्व्य ह। जेकरा पूरा करे के बाद ही ओकर स्वतंत्रा और संपूर्ण विकास संभ हवे। आपन अधिकार आओर आजादी के उपयोग कानून के सीमा के भीतर ही होय्वे के चाही ताकि हम दोसर के अधिकार और आजादी के भी उचित आदर कर सकी। एहि से एगो लोकतांत्रािक समाज में नैतिक, कानून और व्यवस्था और जन कल्याण के जरूरत के हम पूरा कर सकेलीं। अनुच्छेद 30 ई घोषणा में लिय्वल कौनो अनुच्छेद के मतलब इ ना ह कि कौनो राज्य, समूह चाहे व्यक्ति कौनो ऐसन काज में शामिल होय्वे चाहे कौनो ऐसन काम करे, जेकरा से ए में लिय्वल अधिकार और स्वतंत्राता नष्ट होय्वे। libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bi.txt000066400000000000000000000332711520214632600216520ustar00rootroot00000000000000Deklereisen Blong Raet Blong Evri Man Mo Woman Raon Wol FESTOK From se Jenerol Asembli i luksave respek mo ikwol raet blong man mo woman olsem stamba blong fridom, jastis mo pis long wol, From se fasin blong no luksave mo no respektem ol raet blong man mo woman i mekem se i gat ol nogud aksen i tekemples we oli mekem se pipol i kros, mo bambae wan taem i kam we pipol bambae i glad long fridom blong toktok mo biliv blong hem, fridom blong no fraet mo wantem samting hemi kamaot olsem nambawan tingting blong ol grasrut pipol, From se hemi wan impoten samting, sipos man i no fos blong lukaotem help, olsem wan las aksen we hemi save mekem, blong faet agensem rabis fasin blong spoelem no fosem pipol hemia blong mekem nomo se Loa i protektem ol raet blong man mo woman, From se i gat nid blong promotem fasin blong developem frensip wetem ol narafala kaontri, From se ol pipol blong Unaeted Neisen oli talem bakegen insaed long Jata strong tingting blong olgeta long ol stamba raet blong man mo woman, respek mo valiu blong man mo woman mo long ikwol raet blong man mo woman, oli disaed blong promotem sosol progres mo ol standed blong laef we i moa gud mo we i gat moa fridom, From se ol Memba Kaontri oli mekem strong promis blong promotem respek blong ol raet blong man mo woman olbaot long wol mo gat ol stamba fridom taem we oli stap wok tugeta wetem Unaeted Neisen, From se hemi impoten tumas blong evriwan i luksave ol raet mo fridom blong promis ia i save tekemples fulwan, Hemi mekem se JENEROL ASEMBLI i putumaot Deklereisen blong ol Raet blong evri Man mo Woman Raon long Wol olsem wan impoten samting we evri pipol mo evri kaontri long wol oli mas kasem, blong mekem se wanwan man mo woman insaed long sosaeti oli tingting oltaem long Deklereisen ia, bambae oli wok had tru long tijing mo edukeisen blong leftemap resek long ol raet mo fridom ia mo tru ol step we oli tekem long nasonol mo intenasonol level, blong mekem se ol pipol blong ol Memba Kaontri mo ol pipol blong ol teritori we oli stap anda long olgeta blong oli luksave mo folem Deklereisen ia. Atikol 1 Evri man mo woman i bon fri mo ikwol long respek mo ol raet. Oli gat risen mo tingting mo oli mas tritim wanwan long olgeta olsem ol brata mo sista. Atikol 2 Evriwan i gat raet long evri raet mo fridom we i stap long Deklereisen ia, wetaot eni kaen difrens, olsem long reis, kala blong skin, seks, langwis, rilijen, politikol o narafala kaen tingting, we i kamaot long saed blong neisen o sosol, propeti, taem we man i bon long hem o emi narafala sosol saed olsem. Andap long hemia, bambae wan man o woman i no save mekem eni difrens long level blong politik, eria we wok hem i kavremap o intenasonol level blong kaontri o teritori blong narafala man o woman ia, nomata we hemi indipenden, tras, non-self-gavening o anda eni narafala arenjmen blong soverenti. Atikol 3 Evriwan i gat raet blong laef, fridommo sekuriti blong man mo woman. Atikol 4 Bambae man i no tekem narafala man o woman olsem slev blong hem. Bambae hemi agensem loa blong eni kaen fasin blong slev mo fasin blong salem man o woman olsem slev i tekemples. Atikol 5 Bambae man mo woman i no save mekem fasin blong mekem narafala man o woman i safa o mekem rabis fasin long hem, fasin we i nogud long man o woman o tritim man o woman long fasin o panismen we i soem se man o woman i luk daon long man o woman. Atikol 6 Evriwan i gat raet blong narafala man i luksave hem olsem wan man o woman we i stap anda long loa. Atikol 7 Evri man mo woman i semak folem loa mo oli gat semak raet wetaot eni diskrismineisen blong loa i protektem olgeta. Evri man mo woman oli gat raet blong loa ia i protektem olgeta long ikwol fasin agensem diskrimineisen long taem we man mo woman i brekem wan pat blong Deklereisen ia mo agensem eni fasin blong mekem se i gat diskrimineisen olsem. Atikol 8 Evriwan i gat raet blong kasem wan stret fasin blong stretem problem we ol stret nasonol traebuno blong ol akt we oli go agensem ol stamba raet we Konstitusen o loa givim, oli mekem. Atikol 9 Bambae man o woman i no save arestem narafala man o woman long fasin we i folem tingting blong hem nomo, fasin blong givim panismen o fasin blong mekem man i stap hemwan olsem panismen. Atikol 10 Evriwan i gat raet blong ful ikwaliti long wan indipenden mo fea pablik hearing we wan indipenden mo fea tribunal i putum, long taem blong disaedem ol raet mo ol obligeisen blong hem mo blong eni kriminol jasmen agensem hem. Atikol 11 Eniwan we i gat jasmen blong wan rong agensem hem hemi gat raet blong stap olsem wan inosen man o woman go kasem taem we kot i pruvum se hemi gilti from se hemi mekem rong agensem loa long wan pablik traeol we hemi bin gat evri janis we hemi nidim blong difendem hemwan. Bambae man o woman i no gilti from wan rong we hemi mekem o wan aksen we hemi no mekem we i no wan rong folem nasonal mo intenasonal loa, long taem we man o woman ia i mekem aksen ia. Bambae i nogat wan panismen we i hevi bitim hemia we i aplae long taem ia we man o woman ia i bin mekem rong ia. Atikol 12 Bambae man o woman i no save intefea wetem praevet laef, famili, hom or korespondens blong narafala man o woman folem tingting blong hem, mo no save spolem hae respek mo gudfala nem blong hem. Evriwan i gat raet blong loa i protektem hem agensem ol fasin blong intefea olsem o atak. Atikol 13 Evriwan i gat raet blong kasem fridom blong go long weaples hemi wantem go mo blong stap insaed long eria blong wanwan steit. Evriwan i gat raet blong livim eni kaontri, we i minim se kaontri blong hem tu mo blong hemi go bak long kaontri blong hem. Atikol 14 Evriwan i gat raet blong lukaotem mo stap long wan ples long wan narafala kaontri sipos hemi stap ronwe long ol fasin blong talem mo tritum nogud man o woman. Man o woman i no save yusum raet ia taem i gat prosekusen we i kamaot folem ol kraem we oli no kamaot from politik o from ol aksen we oli no folem ol eim mo prinsipol blong Unaeted Neisesn. Atikol 15 Evriwan i gat raet blong gat wan nasonaliti. Bambae wan man o woman i nogat raet blong kiaman long wan man o woman long nasonaliti blong hem o kiaman long raet blong jenisim nasonaliti blong hem. Atikol 16 Evri man mo woman long evri eij, nomata wanem reis, nasonaliti o rilijen, oli gat raet blong maret mo blong statem wan famili. Oli gat raet long ikwel raet long saed blong maret, long taem blong maret mo long taem we oli disolvem maret. Maret bambae i tekemples nomo taem we hemi tingting blong man mo woman ia blong tufala i maret. Famili hemi natural mo impoten grup unit blong sosaeti mo hemi gat raet blong sosaeti mo steit i protektem hem. Atikol 17 Evriwan i gat raet blong onem wan propeti hemwan mo tu wetem ol narafala man o woman tugeta. Folem tingting blong hem, bambae wan man o woman i no save kiaman long narafala man o woman from propeti blong hem. Atikol 18 Evriwan i gat raet long fridom blong tingting, fridom blong morol tingting blong jasmen mo rilijen; raet ia hemi kavremap fridom blong jenisim rilijen o bilif blong hem, mo fridom blong hem hemwan o tugeta wetem ol narafala man o woman long komuniti mo long pablik o praevet laef, blong soem rilijen blong hem tru long fasin we hemi tijim, praktisim, wosip mo folem ol tijing blong rilijen blong hem o biliv blong hem. Atikol 19 Evriwan i gat raet long fridom blong talem tingting blong hem mo talem long wei we hemi wantem; raet ia hemi kavremap fridom blong save gat ol difren tingting wetaot man i intefea mo blong risivim mo givimaot infomeisen mo ol tingting tru long niuspepa, televisen o radio nomata long ol baondri blong ol kaontri. Atikol 20 Evriwan i gat raet long fridom blong mit wanples mo grup tugeta long fasin we i gat pis long hem. Wan man o woman i no save fosem narafala man o woman blong stap long wan asosiesen. Atikol 21 Evriwan i gat raet blong tekpat long Gavman blong kaontri blong hem, daerek o tru long ol representativ we olgeta pipol oli jusum folem tingting blong olgeta. Evriwan i gat raet long semak janis blong kasem sevis blong Gavman long kaontri blong hem. Bambae pipol oli jusum kaen Gavman we oli wantem blong rul; fasin blong jusum Gavman ia bambae i kamaot tru ol eleksen long wanwan period mo bambae evri man mo woman i gat raet blong vot long sekret folem ol fasin blong fri vot. Atikol 22 Evriwan, olsem memba blong sosaeti, i gat raet blong kasem sosol sekuriti mo hemi gat raet blong kasem ol ekonomik, sosol mo kaljarol raet blong hem we hemi nidim from respek blong hem mo blong mekem se hemi fri blong developem hemwan, hemia tru long help mo hadwok blong nasonol mo intenasonol komuniti mo folem oganaeseisen mo risos blong wanwan Kaontri. Atikol 23 Evriwan i gat raet blong wok, blong jusum wanem wok hemi wantem mekem, blong stap long ol gudfala kondisen blong wok mo blong gat proteksen agensem fasim blong nogat wok. Evriwan, wetaot diskrimineisen, i gat raet blong kasem ikwol pei blong mekem semak wok. Evriwan we i wok oli gat raet long stret mo gudfala pei we i mekem se hem mo famili blong hem i save gat wan gudfala laef we i soem se i gat respek, mo i kasem tu ol narafala kaen proteksen long sosol laef blong hem, sipos i gat nid. Evriwan i gat raet blong fomem mo joenem ol tred union blong protektem ol intres blong olgeta. Atikol 24 Evriwan i gat raet blong spel mo enjoem hem, we i minim se i mas gat limit long ol haoa blong wok mo blong oli gat holidei wetem pei wanwan taem. Atikol 25 Evriwan i gat raet long wan standed blong laef we i stret long helt mo welfea blong hem mo famili blong hem, hemia long saed blong kakae, klos, haos mo medikol kea mo ol narafala sosol sevis, mo raet long sekuriti long taem we man o woman i no wok, i sik, wan pat blong bodi i nogat o no save wok gud, woman i lusum man blong hem o man i lususm woman blong hem, taem hemi olfala o taem hemi no save gat wan gudfala laef from sam samting we hemwan i no save kontrolem. Mama mo pikinini oli gat raet blong kasem spesel kea mo help. Evri pikinini, nomata we oli bon long mama mo papa we tufala i mared o no mared, bambae oli kasem semak protektek long sosol laef blong olgeta tu. Atikol 26 Evriwan i gat raet blong kasem edukeisen. Bambae edukeisen hemi fri, sipos i no long ol narafala level be bambae hemi hapen long ol elementeri mo fes level blong skul. Bambae evri pikinini i mas go long wan elementeri skul. Bambae i mas gat teknikol mo profesonal edukeisen we pipol i save folem sipos oli wantem mo bambae evri man mo woman i gat raet blong kasem hae edukeisen folem merit. Edukeisen bambae hemi blong developem fulwan ol defren kaen fasin blong man mo woman mo blong leftemap respek blong ol raet blong man mo woman mo ol stamba fridom. Edukeisen bambae hemi promotem fasin blong andastanem, luksave nid mo mekem fren wetem evri kaontri, evri difren kaen reis mo rilijes grup blong pipol mo bambae hemi mekem ol wok blong Unaeted Neisen blong kipim pis oltaem. Papa mo mama blong pikinini oli gat raet blong jusum kaen edukeisen we bambae pikinini blong tufala i kasem. Atikol 27 Evriwan i gat raet blong tekempat olsem hemi wantem long kaljarol laef blong komuniti, blong enjoem ol art mo serem ol save blong saens we i stap kam andap mo ol benefit blong hem. Evriwan i gat raet blong protektem ol morol mo materiol interes we i kamoat folem eni wok we man mo woman i prodiusum long saed blong saens, litereja mo art we hemi bin raetem. Atikol 28 Evriwan i gat raet long wan sosol mo intenasonol oda we i mekem se oli save yusum fulwan ol raet mo fridom we oli stap insaed long Deklereisen ia. Atikol 29 Evriwan i gat diuti blong mekem i go long komuniti we tru long hem nomo bambae hemi fri blong save developem fulwan fasin blong hem olsem wan man o woman. Taem we man mo woman i stap yusum ol raet mo fridom ia, bambae evriwan i mas folem ol limit we oli stap insaed long loa blong mekem se man i luksave mo respektem ol raet mo fridom blong ol narafala pipol mo blong folem ol rul blong gudfala fasin, pablik oda mo jenerol welfea long wan demokratik sosaeti. Man mo woman i no save yusum ol raet mo fridom ia long wei we i agensem ol tingting mo prinsipol blong Unaeted Neisens. Atikol 30 Wan man o woman i no save yusum wan pat blong Deklereisen ia blong mekem se Steit, o wan grup o man o woman i ting se hemi gat raet blong mekem eni aktiviti o blong mekem eni aksen we i go agensem ol raet mo fridom we i stap insaed long Deklereisen ia. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bik.txt000066400000000000000000000337201520214632600220240ustar00rootroot00000000000000Declaracion Universal nin mga derechos humanos Preambulo Huli ta an pagkamidbid kan dignidad intrinseca asin an parantay asin inalienableng mga derechos kan gabos na miembros kan familia humana iyo an fundacion nin katalinkasan , justicia asin katoninongan sa bilog na kinaban, Huli ta an ginikanan nin mga makangirongirhat na mga gawe laban sa conciencia nin katawohan iyo an pagbalga asin pagmenos kan derechos humanos, asin ta sa pagpahayag na an pinakahalangkaw na kamawotan nin katawohan iyo an magkaigwa nin sarong kinaban na kun saen an gabos na tawo mayo nin pagkatakot asin miseria, asin igwang katalinkasan sa pagtaram asin man katalinkasan nin pagtubod, Huli ta mahalaga na mabantayan an derechos humanos sa irarom nin sistemang may pagkuyog sa ley, tanganing an tawo dai mapiritan na magrebelde, bilang ultimong paagi, laban sa tirania asin opresion, Huli ta mahalagang pakusogon an kaboronyogan nin mga naciones, Huli ta sa Carta, an mga banwaan kan Naciones Unidas nagpahayag liwat kan saindang pagtubod sa mga fundamental na derechos humanos, sa dignidad asin halaga kan pagkatawo asin sa parantay na derechos nin mga lalaki asin babae, asin man ta nagkasararo na ikapadagos an pagtalubo nin banwaan asin an mas marahay na kabuhayan na igwang orog na katalinkasan, Huli ta an mga Estados Miembros, nangako na maghingoa na makamtan, sa pakipagtabangan kan Naciones Unidas, an pagbalangibog nin pangabos na pagrespeto asin pagsunod kan derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan, Huli ta kinakaipuhan nanggad an sarong pagkasabot kaining mga derechos asin mga katalinkasan tanganing mautob ining pangako, Kaya, ngonian, an Asamblea General minapahayag Kaining Declaracion Universal nin mga Derechos Humanos bilang sarong kamawotan na dapat makamtan kan gabos na banwaan asin naciones, tanganing an lambang saro asin lambang institucion nin banwaan, sa danay na pagromdom kaining Declaracion, maghingoa sa paagi nin pagtukdo asin educacion, na ikabalangibog an pagrespeto kaining mga derechos asin mga katalinkasan, asin sa paagi nin medios na progresivo, nacional asin internacional, makamtan an saindang pangabos asin efectivong pagmidbid asin pagsunod, sa mga banwaan man sana kan mga Estados Miembros asin man sa mga banwaan kan mga territorios na yaon sa saindang kapangyarihan. Articulo 1 An gabos na tawo ipinangaking may katalinkasan asin parantay sa dignidad asin derechos. Sinda gabos tinawan nin pag-isip asin conciencia kaya dapat na makipag-iriba sa lambang saro bilang mga magturugang. Articulo 2 An lambang saro igwa nin gabos na mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag sa Declaracion na ini, na mayo nin ano man na palaen arog kan raza, color, sexo, linguage, religion, opinion politica o nagkaiba pa, nacional o social na pinaghalean, pagsadiri, pagkamundag o iba pang condicion. Siring man, mayo nin ano man na palaen an itotogot na ikabase sa condicion politica, juridica o internacional, kan nacion o territorio na kinabibilangan nin sarong tawo, independiente man o sarong pagkatiwala, o mayong autonomia o nasa irarom nin ano pa man na limitacion nin soberania. Articulo 3 An lambang saro igwa nin derecho nin buhay, katalinkasan, asin seguridad nin pagkatawo. Articulo 4 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa kaoripnan o sa servidumbre; an pag-oripon asin an pagpabakal nin mga oripon, sa ano man na forma, dai nanggad pagtotogotan. Articulo 5 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa labi-labing pagkulog o sa brutal o bako sa tawong kastigo o pagmaltrato. Articulo 6 An lambang saro igwa nin derecho nin pagkamidbid bilang sarong persona sa atubang nin ley. Articulo 7 An gabos parantay sa atubang kan ley asin igwa nin derecho, na mayo nin ano man na discriminacion, sa pantay-pantay na proteccion nin ley. Gabos igwa nin derecho sa nagkaparehong proteccion laban sa ano man na discriminacion na minabalga kaining Declaracion asin contra sa ano man na pag-olog-olog para sa nasabing discriminacion. Articulo 8 An lambang saro igwa nin derecho sa efectivong paagi na dapat ikatao kan mga competenteng tribunales kan nacion contra sa mga gawe na minabalga kan mga fundamental na derechos na ginagarantia kan constitucion o kan ley para sa saiya. Articulo 9 Mayo nin siisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagdakop, pagkulong o pagsobol. Articulo 10 An lambang saro igwa nin derecho, na may pagkapantay-pantay, sa vistang may justicia asin sa publico, kan sarong tribunal na independiente asin imparcial, sa pagdeterminar kan saiyang mga derechos asin mga katungdan asin nin ano man na acusacion criminal laban saiya. Articulo 11 An lambang acusado igwa nin derecho na ikapresumir na inocente mantang dai naproprobaran na nagkasala nanggad conforme sa ley asin sa laog nin sarong vista publico, asin kun saen siya natawan nin gabos na garantias na kaipuhan sa saiyang defensa. Mayo nin siisay man an icocondenar sa pagbalga criminal huli sa ano man na gawe o kapabayaan na kan momentong ginibo bako pang sarong crimen sosog sa ley nacional o internacional. Siring man, dai dapat nanggad na ikatao an padusa na mas grabe pa sa sentenciang aplicable sa momentong ginibo an nasabing crimen. Articulo 12 Mayo nin ssiisay man an ipapasairarom sa basta-bastang pagpakiaram sa saiyang buhay privado, familia, harong o pakipagsuratan, o sa mga atake sa saiyang honor asin reputacion. Am lambang saro igwa nin derecho sa proteccion nin ley laban sa mga nasabing pagpakiaram o mga atake. Articulo 13 An lambang saro igwa nin derechong magborobalyo asin sa pagpili nin estaran sa laog kan territorio nin lambang Estado. An lambang saro igwa nin derecho na maghale sa arin man na nacion, kaibahan an saiyang sadiring nacion, asin na makapuli sa saiyang sadiri man na nacion. Articulo 14 Sa caso nin persecucion, an lambang saro igwa nin derecho na makapagsaboot nin asilo sa ibang nacion. An derechong ini dai puedeng gamiton bilang defensa contra sa prosecucion na tunay na basado sa mga crimen comunes o sa mga gawe na contra sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas. Articulo 15 An lambang saro igwa nin derecho sa nacionalidad. Mayo nin siisay man an basta-bastang hahalean nin nacionalidad o kan saiyang derecho sa pagsangle nin nacionalidad. Articulo 16 An mga lalaki asin babaeng nasa edad, igwa nin derecho, na mayo nin ano man na limitacion huli sa raza, nacionalidad o religion, na mag-aragom asin magpoon nin familia. Sinda igwa nin parantay na derechos mapapadapit sa kasal, durante nin pagkasal asin sa pagtapos nin kasal. An pag-aragom dapat gikan sa bilog na kabotan kan futurong esposo o esposa. An familia iyo an natural asin fundamental na grupo-elemento kan banwaan asin igwa nin derecho sa proteccion kan banwaan asin kan Estado. Articulo 17 An lambang saro igwa nin derecho sa solong pagsadiri o na may kairiba. Mayo nin siisay man an basta-bastang kukuanan nin saiyang pagsasadiri. Articulo 18 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pag-isip, conciencia o religion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan na magsalida nin saiyang religion o pagtubod, asin katalinkasan, solo-solo man o may pag-iriba asin sa publico o privado, na magpahayag kan saiyang religion o pagtubod sa paagi nin pagktukdo, kagawean, pagsamba asin pagsunod. Articulo 19 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa pagpahayag nin opinion o exprecion; kaibahan sa derechong ini an katalinkasan sa sadiring opinion na mayo ning pagpakiaram asin an katalinkasan na maghanap, mag-ako asin magbalangibog nin mga informacion asin opinion huli sa ano man na medios magsaen pa man. Articulo 20 An lambang saro igwa nin derecho nin katalinkasan sa matoninong na pagtiripon asin pakipag-iriba. Maypo nin siisay man an puedeng piriton sa sarong pag-iribanan. Articulo 21 An lambang saro igwa nin derecho na makabale sa gobierno kan saiyang nacion, directamente o huli kan representantes na nagkapirili sa makatalinkasang paagi. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na acceso sa mga servicios publicos sa saiyang nacion. An kabotan kan banwaan iyo an dapat na pinaghahalean kan autoridad kan gobierno; an kabotan na ini dapat na maipahayag sa regular asin tunay na eleccion, na dapat sa paagi nin pangabos asin parantay na pagvoto, asin dapat man na secreto o sa nagkaparehong paagi na may katalinkasan nin pagvoto. Articulo 22 An lambang saro, bilang miembro nin banwaan, igwa nin derecho sa seguridad social asin sa pagkamit, sa paagi nin nacional na paghingoa o internacional na pagtarabangan sosog sa organizacion asin kakayahan kan lambang Estado, kan saiyang mga derechos economicos, social asin cultural, na indispensable para sa saiyang dignidad asin sa makatalinkasang pagtalubo kan saiyang pagkatawo. Articulo 23 An lambang saro igwa nin derecho sa pagtrabaho asin sa pagpili nin empleo, asin sa may justicia asin marhay na condiciones sa saiyang trabajo asin proteccion contra sa pagkamayo nin trabajo. An lambang saro igwa nin derecho sa parantay na sweldo sa nagkaparehong pagtrabaho na mayo nin discriminacion. An lambang saro na minatrabaho igwa nin derecho sa tama asin nakakarahay na sweldo na minapaseguro saiya asin sa saiyang familia na magkaigwa nin buhay na maninigo sa saiyang dignidad, asin man nadadagdagan, kun kinakaipuhan, nin ibang medios nin proteccion social. An lambang saro igwa nin derecho na makapagforma asin makiiba sa mga union para sa proteccion kan saiyang intereses. Articulo 24 An lambang saro igwa nin derecho sa pagpahingalo asin paglibang, kaibahan an tamang limitacion sa oras nin pagtrabaho asin sa regular na vacacion na may bayad. Articulo 25 An lambang saro igwa nin derecho sa sarong pagkabuhay na kaipuhan kan saiyang salud asin karahayan, asin kan saiyang familia, kaibahan an pagkakanm, pagbado, harong asin medical na pagtabangm, asin sa kinakaipuhang servicios sociales, asin derecho nin seguridad sa caso nin pagkamayongtrabaho, paghelang, disabilidad, pagkabalo, pagkagurang o iba pang kakulangan sa pagbuhay-buhay huli kan mga circunstancias na mayo sa saiyang poder. An pagkani-ina asin pagkani-aki dapat na tawan nin especial na pag-ataman asi pagtabang. Gabos na aki, sa laog o luwas nin kasal, igwa nin derecho sa parehong proteccion social. Articulo 26 An lambang saro igwa nin derecho sa educacion. An educacion dapat na libre, kun mapupuede sa elementaria asin sa fundamental na mga grado nin pagtalubo. An educacion sa elementaria dapat na sarong obligacion. An educacion tecnica o profesional dapat na bukas sa gabos, asin an mas halangkaw na pag-adal dapat na bukas man sa gabos basado sa merito kan lambang saro. An katuyohan nin educacion dapat iyo an completong pagtalubo kan pagkatawo nin lambang saro asin an pagpakusog nin derechos humanos asin mga fundamental na katalinkasan. Iyan man dapat na magbalangibog kan pagkakairintindihan, paggalang sa iba asin kaboronyogan kan mga naciones, etnico o religiosong mga grupo, asin dapat na makatabang sa mga paghingoa kan Naciones Unidas para sa pagmantener nin katoninongan. An mga magurang igwa nin na-eenot na derecho sa klase nin educacion na saindang boot ikatao sa saindang mga aki. Articulo 27 An lambang saro igwa nin derecho sa makatalinkasang pakibale sa buhay cultural kan saiyang banwaan, sa pag-ogma kan artes asin sa pagpakinabang kan mga progreso cientifico asin kan mga beneficios kan nasabing mga progreso. An lambang saro igwa nin derecho sa proteccion kan ano man na moral asin material na intereses na gikan sa ano man na cientifica o literaria o artisticang gibo na siya an kaggibo. Articulo 28 An lambang saro igwa nin derecho sa social asin internacional na sistema kun saen an mga derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion bilog na makamtan. Articulo 29 An lambang saro igwa nin mga katungdan sa banwaan na kun saen man sana posible an makatalinkasan asin bilog na pagtalubo kan saiyang pagkatawo. Sa mga gawe huli kan saiyang derechos asin mga katalinkasan, lambang saro ikakasairarom sa mga limitaciones nin ley para sa pagkamit sana kan pagmidbid asin pagrespeto sa mga derechos asin katalinkasan nin iba asin uyon sana sa tunay na mga pangangaipo nin moralidad, orden publico asin karahayan kan gabos sa laog nin sarong democratricong banwaan. Dai nanggad itinutugot na ining mga derechos asin mga katalinkasan gamiton sa mga gibong laban sa mga katuyohan asin principios kan Naciones Unidas. Articulo 30 Mayo nin ano man sa Declaracion na ini an puedeng saboton na minatao sa ano man na Estado, grupo o siisay man, nin derecho sa mga gawe-gawe o kagibuhan para sa supresion kan ano man na derechos asin mga katalinkasan na ipinahayag kaining Declaracion. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bm.txt000066400000000000000000000255211520214632600216550ustar00rootroot00000000000000Hadamaden josiraw dantigɛkan, 1948 ɲebila K’a d’a kan ko dine hɔrɔnɲa ni tilennenɲa ni lafiya sintin ye hadamaden bɛɛ danbe dɔnni n’u josiraw danmakɛɲneni ye, K’a d’a kan ko hadamaden josiraw n’u kɔnni kɛra dannajuguya caman sababu ye minnu bɛ maaya ɲugun, ani ko hadamaden haju bɛɛ la gɛlɛnman ye de ka diɲe kura dabali min den si tɛ bali k’a hakilila fɔ nink’a dannasira batu, min den bɛɛ tangalen bɛ bagabagali ni ɲani ma, K’a d’a kan ko a tɛ ɲɛ fo hadamaden josiraw ka lakana sariyabatufanga de fe yaasa muruti kana kɛ mɔgɔ ma jagoya ye tɔɲɔn ni degun kanma, K’a d’a kan ko kanu jiidili ka kan ka kɔkɔrɔdon kabilaw ni ɲɔgɔn cɛ, K’a d’a kan ko Diɲe kabilatɔn y’a ɲaniya dantigɛ kokura, kabilaw Bɛnkansɛbɛn kɔnɔ, ko ale sirilen bɛ hadamaden josira bɛrɛw la, hadamaden danbe n’a kiimɛ na, cɛ ni muso josiraw kɛɲɛni na, ani ko a b’a cɛsire maaya ka taa ɲe, diɲɛnatigɛ ka nɔgɔya hɔrɔnɲa jiidilen kɔnɔ, K’a d’a kan ko tɔndenjamana bɛɛ y’a kandi ko a bɛ fara Kabilatɔn kan ka hadamaden josiraw n’a ka hɔrɔnɲa bɛrɛ lakana ani k’u waleya diɲe bɛɛ kɔnɔ, K’a d’a kan ko fɔlen tɛ se ka tiimɛ a ɲɛ ma ni bɛn ma kɛ josiraw ni hɔrɔnɲa faamucogo kan, Tɔn ɲɛjama y’a kanbɔ Hadamaden josiraw dantigɛkan in ka kɛ diɲɛ fasojama n’a kabila bɛɛ kuntilenna ye, yaasa a ka basigi mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ hakili la, ani maaya labɛnbolo bɛɛ kɔnɔ, u k’u cɛsiri kalan ni ladamuni fɛ ka josira ni hɔrɔɲasira ninnu batuli jiidi, ka fɛɛrɛ tigɛ faso kɔnɔ n’a kɔn kan ka sira ninnu jateli n’u waleyali nɛmɛnɛmɛ tiimɛ diɲɛ bɛɛ, tɔndenjamanaw yɛrɛ kɔnɔmɔgɔw fɛ, ani u ka marajamanw kɔnɔmɔgɔw fɛ. Sariyasen fɔlɔ : Hadamaden bɛɛ danmakɛɲɛnen bɛ bange, danbe ni josira la. Hakili ni taasi b’u bɛɛ la, wa u ka kan ka badenɲasira de waleya u ni ɲɔgɔn cɛ. Sariyasen 2n : Bɛɛ ka kan josira ni hɔrɔnɲasira dantigɛlen ninnu bɛɛ la, wolomali fan si t’a la, janko siyawoloma, fari jɛya n’a finɲa, cɛya ni musoya, kan, diinɛ, politikisira ni miirisira jan o jan, fasowoloma ni sɛrɛwoloma, sɔrɔ ni bonda ni jɔyɔrɔwoloma fan o fan. Wa mɔgɔ tɛ minɛ i bɔyɔrɔ ma, o dabolo mana kɛ fɛn o fɛn ye politiki ni sariya la ani diɲɛ kɔnɔ: o ka kɛ jamana wali dugukolo yɛrɛmahɔrɔn ye, wali kalifafen, wali maralen, wali dankari bɛ min ka setigiya la, Sariyasen 3n : Hadamaden bɛɛ ka kan ni kisi ni tanga ni hɔrɔɲa ye. Sariyasen 4n : Mɔgɔ si tɛ kɛ jɔn ye, wali bolokɔnɔmɔgɔ. Jɔnɲa ni jɔnjago jan o jan kɔnnen don. Sariyasen 5n : Mɔgɔ si ni man kan ka ɲangata ; dannajuguya ɲangini wali danbelakari ɲagagini man kan ka da i kan. Sariyasen 6n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni jateli ye sariya fɛ yɔrɔ bɛɛ. Sariyasen 7n : Bɛɛ ka kan sariya la, bɛɛ ka kan ni lakanani ye sariya fɛ Bɛɛ ka kan ka kisi fisamanciyawalew ma minnu bɛ dankari kɛ Dantigɛkan in na, ani mɔgɔlaɲiniwale fɛn o fɛn bɛ na n’o ɲɔgɔn fisamanciya ye. Sariyasen 8n : Bɛɛ jo don k’i siri jamana sariyabolo ɲumanw na k’i josira bɛrɛw dankariwlew kɛlɛ, i josira minnu sɛmɛntiyalen bɛ jamana Sariyabaju fɛ. Sariyasen 9n : Bin man kan ka kɛ mɔgɔ si kan k’i minɛ, k’i datugu, wali k’i gɛn dugu la. Sariyasen 10n : Bɛɛ jo bɛ k’i fɛla da kɛnɛ kan kiirida tilennen bagabagabali kɔrɔ, a ka jo ni jalaki bɔ ɲɔgɔn na n’a ma kɛ ni mɔgɔlawoloma ye. Sariyasen 11n : Ko mana da mɔgɔ la, i tɛ minɛ sɔntigi ye fo kiiri k’i jalaki bange kɛnɛ kan i lapasalisira bɛɛ tiimɛnen kɔ. Mɔgɔ te ɲangi k’a da kɛwale wali fili kan kɛwaati y’a sɔrɔ si tɛ jamana kɔnɔ wali jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ min b’o jate ko jugu ye. Wa ɲangili fana te da i kan ka tɛmɛn min tun bɛ sen na kan ko jugu kɛtuma na. Sariyasen 12n : Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan ka don i gundo la, i ka dukɔnɔkow la, i siso kɔnɔ an’i ka gundosɛbɛnw na, wali ka dankari kɛ i tɔgɔ ni danbe la. Sariya ka kan ka bɛɛ tanga o binkanni ni dankari sugu ma. Sariyasen 13n : Bɛɛ ka kan ni taa-ninka-segin ye i fɛrɛ ma, ani i sigiyɔrɔ sugandili jamana kɔnɔ. Mɔgɔ tɛ bali ka bɔ i ka jamana wali jamana wɛrɛ kono, ka tila ka segin i ka jamana kɔnɔ. Sariyasen 14n : Bɛɛ jo don ka bɔ mafiɲɛya kɔrɔ ka taga i kun kalifa yɔrɔ wɛrɛ, wa o jamana wɛrɛ man kan k’i jɛ kalifayɔrɔ la. I man kan n’o josira ye n’i nɔminɛkun ye ko jugu kɛli de ye jaati forobasariya la walima kɛwale minnu bɛ Kabilatɔn kuntilenna n’a daliluw sɔsɔ. Sariyasen 15n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kabilaya ye. Bin tɛ kɛ mɔgɔ si kan k’i jɛ kabilaya la, wali k’i bali ka kabilaya falen. Sariyasen 16n : Cɛ ni muso si mana se furu ye, siyako t’o la, kabilako t’o la, diinɛko t’o la, u ka kan ni furu ni denbaya ye. U danma ka kan josira la furu dontuma n’a kuntagala kɔnɔ ani a sali kɛnɛ kan. Furu tɛ se ka siri ni cɛ ni muso ma diɲɛ n’a ye faasi. [missing] Sariyasen 17n : I kelen na o, jɛ kɔnɔ o, mɔgɔ bɛɛ ka kan ni tɔgɔlafɛntigiya ye. Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan k’i tɔgɔlafɛn minɛ i la. Sariyasen 18n : Bɛɛ b’i yɛrɛ ye miirisira ni taasi ni diinɛko la; o jo b’i yamaruya ka diinɛ n’i dannako falen, ani k’u waleya i kelen na wali i n’i jenɔgɔnw, kɛnɛ kan wali dunduguma na, kalan ni matarafali ni batu sen fɛ. Sariyasen 19n : Bɛɛ sago bɛ i miiriya la, ani i kakilila jirali; o la i tɛ bagabaga k’a da i miiriya kan, wa i jo bɛ ka miiriya ni kibaruyaw ɲini ani k’u gansi fo jamana fo jamana, jɛnsɛnnifɛɛrɛ sugu bɛɛ la. Sariyasen 20n : Bɛɛ sago bɛ ka jɛ dilan, ka ɲɔgɔɲew kɛ. Mɔgɔ tɛ jagoya ka don jɛ la. Sariyasen 21n : Bɛɛ ka kan in jɔyɔrɔ ye i faso koɲɛw ɲɛkun na, i yɛrɛkun wali i dungɔlamɔgɔ sugandilen fɛ. Bɛɛ ka kan ni jɔyɔrɔ ye, ɲɛnawoloma t’a la, i ka jamana forobabaaraw la. Jamana dungɔ de ye forobafanga daga; a dungɔ ka kan ka jira kalada jɛlenw sen fɛ, bɛɛ ka kan forobakalada minnu na, gundo la wali o ɲɔgɔnna siraw la minnu bɛ sagolasugandili tiimɛ. Sariyasen 22n : Bɛɛ ye maaya den ye minkɛ, bɛɛ ka kan ni ɲɛsuma ye maaya kɔnɔ ; jamana ka magan ni jamanaw cɛ ɲɔgɔndɛmɛn ka kan ka kɛ sababu ye, jamana sariya n’a seko hukumu kɔnɔ, ka bɛɛ josira tiimɛ sɔrɔ ni diɲɛnatigɛ ni faamuya siratigɛ la, danbe ni mɔgɔ bɛrɛya yiriwali tɛ taa o minnu kɔ. Sariyasen 23n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni baara ye, baaracogo ɲuman in baara nafaman; bɛɛ ka kan ka tanga baarantaɲa ma. Baaraw mana kɛɲɛ, saraw ka kan ka kɛɲɛ ; mɔgɔ ma bɔ mɔgɔ la, bɛɛ ka kan o la. Mɔgɔ o mɔgɔ n’i bɛ baara la, i ka kan ni sara sɛbɛ ye min bɛ i n’i ka denbaya sutura hadamadeɲa na, ani maaya lakanasira tɔ fɛn o fɛn n’a kun bɛ. Bɛɛ jo bɛ ka mɔgɔ wɛrɛw fara i kan ka kaaratɔnw dilan, wali ka don baaratɔnw na, yaasa k’i nafasiraw makara. Sariyasen 24n: Bɛɛ ka kan i lafiɲɛ ni ɲɛnajɛ ye, ani baarawaati dannen hakɛ la, ani waati ni waati sɛgɛnnabɔ min tɛ sara la. Sariyasen 25n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni sɔrɔ ye diɲɛnatigɛ la min bɛ kɛnɛya ni hɛɛrɛ sabati i n’i ka denbaya ye, i ko balo, fɛɛrɛbɔ, siso, furakɛli, ani maaya dɛmɛnsira gɛlɛnw; i ka kan ni dɛmɛn ye baarantaɲa ni bana ni dɛsɛ ni firiya ni kɔrɔ kɔnɔ, o n’a ɲɔgɔnna baanmako mana kɛ sababu ye k’i ka diɲɛnatigɛ sɔrɔsiraw tiɲe. Bange ni deɲa ka kan ni dɛmɛn ni ladonni kɛrɛnkɛrɛnnen ye. Den o den, a kɛra furu den ye o, a ma kɛ furu den ye o, bɛɛ ka kan lakanacogo kelen na maaya kɔnɔ. Sariyasen 26n : Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kalan ye. Sara man kan ka bɔ kalan na, kalanbaju kɔni na fiyew. Kalanbaju ye bɛɛ ma wajibi ye. Fɛɛrɛkalan ni baarakalan ka kan ka forobaya; kalandakunba ka kan ka labila bɛɛ ye, fisamanciya t’a la, mɔgɔ o mɔgɔ n’i y’a sarati dafa. Ladamuni ka kan ka ɲesin mɔgɔ bɛrɛya yiriwali ma, hadamaden josiraw matarafali ni hɔrɔɲa bajuw sinsinni . A ka kan ka faamuya ni sabali ni teriya ɲɔgɔya kabilaw ni sibolow ni diinɛkulu bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ, ani ka Diɲɛ kabilatɔn ka lafiya basigiwalew yiriwa. Bangebagaw fɔlɔ de sago bɛ u denw ladamucogo sugandili la. Sariyasen 27n : A bɛ bɛɛ sago la k’i nindon jama ka faamuyasiraw la, ka bɔ masiriw nunma, k’i nindon dɔnniya yiriwawalew la ani ka bɔ a hɛɛrɛ nunma. Bɛɛ tɔgɔ n’i ka nafa ka kan ka lakana i ka dɔnko ni sɛbɛnko ni masiriko baara kɛlenw na. Sariyasen 28n : Bɛɛ jo bɛ k’a ɲini labɛn ka kɛ maaya la ani jamanaw cɛ la, min b’a to josira ni hɔrɔnɲa baju minnu dantigɛlen filɛ Dantigɛkan in kɔnɔ, olu ka sira sɔrɔ a ɲɛ ma. Sariyasen 29n : I ka hadamadenɲa yiriwali sirilen be maaya jɛkulu min na, o ka ci b’i kan. Dan si tɛ josira taama ni hɔrɔnɲa tɔnɔbɔ la, fo sariya ka dan sigilen minnu kun ye ka tɔw josiraw ni hɔrɔɲasiraw gasi sigi, ani tilennenɲa ni basigi ni jama ka hɛɛrɛ tɛe taga wajibi minnu kɔ sariyafanga kɔnɔ ka olu tiimɛ. O jow ni hɔrɔnɲasira ninnu tɛ boli cogo si la min be Kabilatɔn kuntilennaw n’a daliluw kota. Sariyasen 30n : Jɔyɔrɔ fɛn o fɛn dantigɛlen ye nin Dantigɛkan in kɔnɔ, Fanga wali jɛkulu wali mɔgɔ kelen sijo tɛ k’o minɛ yamaruya ye ka sira taama, wali ka walekɛ, min kun ye hadamaden josira ni hɔrɔnɲasira jiralen ninnu tiɲɛni ye. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bn.txt000066400000000000000000000647761520214632600216750ustar00rootroot00000000000000মানবাধিকারের সার্বজনীন ঘোঘণাপত্র মুখবন্ধ যেহেতু মানব পরিবারের সকল সদস্যের সমান ও অবিচ্ছেদ্য অধিকারসমূহ এবং সহজাত মর্যাদার স্বীকৃতি‌ই হচ্ছে বিশ্বে শান্তি, স্বাধীনতা এবং ন্যায়বিচারের ভিত্তি; যেহেতু মানব অধিকারের প্রতি অবজ্ঞা এবং ঘৃণার ফলে মানুবের বিবেক লাঞ্ছিত বোধ করে এমন সব বর্বরোচিত ঘটনা সংঘটিত হয়েছে এবং যেহেতু এমন একটি পৃথিবীর উদ্ভবকে সাধারণ মানুষের সর্বোচ্চ কাংবা রূপে ঘোষণা করা হয়েছে, যেখানে সকল মানুষ ধর্ম এবং বাক স্বাধীনতা ভোগ করবে এবং অভাব ও শংকামুক্ত জীবন যাপন করবে; যেহেতু মানুব যাতে অত্যাচার ও উত্পীড়নের মুখে সর্বশেষ উপায় হিসেবে বিদ্রোহ করতে বাধ্য না হয় সেজন্য আ‌ইনের শাসন দ্বারা মানবাধিকার সংরক্ষণ করা অতি প্রয়োজনীয়; যেহেতু জাতিসমূহের মধ্যে বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক উন্নয়নের প্রয়াস গ্রহণ করা অত্যাবশ্যক; যেহেতু সদস্য জাতিসমূহ জাতিসংঘের সনদে মৌলিক মানবাধিকার, মানব দেহের মর্যাদা ও মূল্য এবং নারী পুরুষের সমান অধিকারের প্রতি তাঁদের বিশ্বাস পুনর্ব্যক্ত করেছেন এবং বৃহত্তর স্বাধীনতার পরিমণ্ডলে সামাজিক উন্নতি এবং জীবনযাত্রার উন্নততর মান অর্জনে দৃঢ়প্রতিজ্ঞ হয়েছেন; যেহেতু সদস্য রাষ্ট্রসমূহ জাতিসংঘের সহযোগিতায় মানবাধিকার ও মৌলিক স্বাধীনতা সমূহের প্রতি সার্বজনীন সম্মান বৃদ্ধি এবং এদের যথাযথ পালন নিশ্চিতকরণের লক্ষ্য অর্জনে অঙ্গীকারবদ্ধ; যেহেতু এ স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহের একটি সাধারণ উপলব্ধি এ অঙ্গীকারের পূর্ণ বাস্তবায়নের জন্য সর্বাধিক গুরুত্বপূর্ণ এজন্য এখন সাধারণ পরিষদ এই মানবাধিকারের সার্বজনীন ঘোষণাপত্র জারী করছে এ ঘোবণা সকল জাতি এবং রাষ্ট্রের সাফল্যের সাধারণ মানদ‌ও হিসেবে সে‌ই লক্ষ্যে নিবেদিত হবে, যেখানে প্রতিটি ব্যক্তি এবং সমাজের প্রতিটি অঙ্গ এ ঘোষণাকে সবসময় মনে রেখে পাঠদান ও শিক্ষার মাধ্যমে এ‌ই স্বাধীনতা ও অধিকার সমূহের প্রতি শ্রদ্ধাবোধ জাগ্রত করতে সচেষ্ট হবে এবং সকল সদস্য রাষ্ট্র ও তাদের অধীনস্থ ভূখণ্ডের জাতিসমূহ উত্তরোত্তর জাতীয় ও আন্তর্জাতিক প্রয়াসের মাধ্যমে এ‌ই অধিকার এবং স্বাধীনতাসমূহের সার্বজনীন ও কার্যকর স্বীকৃতি আদায় এবং যথাযথ পালন নিশ্চিত করবে। ধারা ১ সমস্ত মানুষ স্বাধীনভাবে সমান মর্যাদা এবং অধিকার নিয়ে জন্মগ্রহণ করে। তাঁদের বিবেক এবং বুদ্ধি আছে ; সুতরাং সকলেরই একে অপরের প্রতি ভ্রাতৃত্বসুলভ মনোভাব নিয়ে আচরণ করা উচিত্‍। ধারা ২ এ ঘোষণায় উন্নেণিত স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহে গোত্র, ধর্ম, বর্ণ, শিক্ষা, ভাষা, রাজনৈতিক বা অন্যবিধ মতামত, জাতীয় বা সামাজিক উত্পত্তি, জন্ম, সম্পত্তি বা অন্য কোন মর্যাদা নিবিশেষে প্রত্যেকের‌ই সমান অধিকার থাকবে। কোন দেশ বা ভূখণ্ডের রাজনৈতিক, সীমানাগত বা আন্তর্জ্জাতিক মর্যাদার ভিত্তিতে তার কোন অধিবাসীর প্রতি কোনরূপ বৈষম্য করা হবেনা; সে দেশ বা ভূখণ্ড স্বাধীন‌ই হোক, হোক অছিভূক্ত, অস্বায়ত্বশাসিত কিংবা সার্বভৌসত্বের অন্য কোন সীমাবদ্ধতায় বিরাজমান। ধারা ৩ জীবন, স্বাধীনতা এবং দৈহিক নিরাপত্তায় প্রত্যেকের অধিকার আছে। ধারা ৪ কা‌উকে অধীনতা বা দাসত্বে আবদ্ধ করা যাবে না। সকল প্রকার ক্রীতদাস প্রথা এবং দাসব্যবসা নিষিদ্ধ করা হবে। ধারা ৫ কা‌উকে নির্যাতন করা যাবে না; কিংবা কারো প্রতি নিষ্ঠুর, অমানবিক বা অবমাননাকর আচরণ করা যাবে না অথবা কা‌উকে এহেন শাস্তি দেওয়া যাবে না। ধারা ৬ আ‌ইনের সামনে প্রত্যেকের‌ই ব্যক্তি হিসেবে স্বীকৃতি লাভের অধিকার আছে। ধারা ৭ আ‌ইনের চোখে সবা‌ই সমান এবং ব্যক্তিনির্বিশেবে সকলে‌ই আ‌ইনের আশ্রয় সমানভাবে ভোগ করবে। এ‌ই ঘোষণা লঙ্ঘন করে এমন কোন বৈষম্য বা বৈষম্য সূষ্টির প্ররোচনার মুখে সমান ভাবে আশ্রয় লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। ধারা ৮ শাসনতন্ত্রে বা আ‌ইনে প্রদত্ত মৌলিক অধিকার লঙ্ঘনের ক্ষেত্রে উপযুক্ত জাতীয় বিচার আদালতের কাছ থেকে কার্যকর প্রতিকার লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। ধারা ৯ কা‌উকে‌ই বেয়ালখুশীমত গ্রেপ্তার বা অন্তরীণ করা কিংবা নির্বাসন দে‌ওয়া যাবে না। ধারা ১০ নিজের অধিকার ও দায়িত্ব নির্ধারণ এবং নিজের বিরুদ্ধে আনীত ফৌজদারী অভিযোগ নিরূপণের জন্য প্রত্যেকের‌ই পূর্ণ সমতার ভিত্তিতে একটি স্বাধীন এবং নিরপেক্ষ বিচার-আদালতে প্রকাশ্য শুনানি লাভের অধিকার রয়েছে। ধারা ১১ দত্তযোগ্য অপরাধে অভিযুক্ত প্রত্যেক ব্যক্তির আত্মপক্ষ সমর্থনের নিশ্চিত অধিকারসম্বলিত একটি প্রকাশ্য আদালতে আ‌ইনানুসারে দোবী প্রমাণিত না হ‌ওয়া পর্যন্ত নির্দোষ গণ্য হ‌ওয়ার অধিকার থাকবে। কা‌উকে‌ই এমন কোন কাজ বা ক্রটির জন্য দণ্ডযোগ্য অপরাধে দোষী সাব্যস্ত করা যাবে না, যে কাজ বা ক্রটি সংঘটনের সময় জাতীয় বা আন্তর্জাতিক আ‌ইনে দণ্ডনীর অপরাধ ছিলনা। দণ্ডযোগ্য অপরাধ সংঘটনের সময় যে শাস্তি প্রযোজ্য ছিল, তার চেয়ে গুরুতর শাস্তি‌ও দে‌ওয়া চলবে না। ধারা ১২ কারো ব্যক্তিগত গোপনীয়তা কিংবা তাঁর গৃহ, পরিবার ও চিঠিপত্রের ব্যাপারে খেয়ালখুশীমত হস্তক্ষেপ কিংবা তাঁর সুনাম ও সম্মানের উপর আঘাত করা চলবে না। এ ধরনের হস্তক্ষেপ বা আঘাতের বিরুদ্ধে আ‌ইনের আশ্রয় লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। ধারা ১৩ নিজ রাষ্ট্রের চৌহদ্দির মধ্যে স্বাধীনভাবে চলাফেরা এবং বসবাস করার অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। প্রত্যেকের‌ই নিজ দেশ সহ যে কোন দেশ পরিত্যাগ এবং স্বদেশে প্রত্যাবর্তনের অধিকার রয়েছে। ধারা ১৪ নির্যাতনের হাত থেকে রক্ষা পা‌ওয়ার জন্য ভিন্নদেশে আশ্রয় প্রার্থনা করবার এবং সে দেশের আশ্রয়ে থাকবার অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। অরাজনৈতিক অপরাধ এবং জাতিসংঘের উদ্দেশ্য এবং মূলনীতির পরিপন্থী কাজ থেকে সত্যিকারভাবে উদ্ভূত অভিযোগের ক্ষেত্রে এ অধিকার প্রার্থনা না‌ও করা যেতে পারে। ধারা ১৫ প্রত্যেকের‌ই একটি জাতীয়তার অধিকার রয়েছে। কা‌উকে‌ই যথেচ্ছভাবে তাঁর জাতীয়তা থেকে বঞ্চিত করা যাবে না, কিংবা কারো জাতীয়তা পরিবর্তনের অধিকার অগ্রাহ্য করা যাবে না। ধারা ১৬ ধর্ম, গোত্র ও জাতি নির্বিশেবে সকল পূর্ণ বয়স্ক নরনারীর বিয়ে করা এবং পরিবার প্রতিষ্ঠার অধিকার রয়েছে। বিয়ে, দাম্পত্যজীবন এবং বিবাহবিচ্ছেদে তাঁদের সমান অধিকার থাকবে। বিয়েতে ইচ্ছুক নরনারীর স্বাধীন এবং পূর্ণ সম্মতিতে‌ই কেবল বিয়ে সম্পন্ন হবে। পরিবার হচ্ছে সমাজের স্বাভাবিক এবং মৌলিক গোষ্ঠী-একক, সুতরাং সমাজ ও রাষ্ট্রের কাছ থেকে নিরাপত্তা লাভের অধিকার পরিবারের রয়েছে। ধারা ১৭ প্রত্যেকের‌ই একা অথবা অন্যের সঙ্গে মিলিতভাবে সম্পত্তির মালিক হ‌ওয়ার অধিকার আছে। কা‌উকে‌ই যথেচ্ছভাবে তাঁর সম্পত্তি থেকে বঞ্চিত করা বাবে না। ধারা ১৮ প্রত্যেকের‌ই ধর্ম, বিবেক ও চিন্তার স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। এ অধিকারের সঙ্গে ধর্ম বা বিশ্বাস পরিবর্তনের অধিকার এবং এ‌ই সঙ্গে, প্রকাশ্যে বা একান্তে, একা বা অন্যের সঙ্গে মিলিতভাবে, শিক্ষাদান, অনুশীলন, উপাসনা বা আচারব্রত পালনের মাধ্যমে ধর্ম বা বিশ্বাস ব্যক্ত করার অধিকার‌ও অন্তর্ভূক্ত থাকবে। ধারা ১৯ প্রত্যেকের‌ই মতামত পোষণ এবং মতামত প্রকাশের স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। অবাধে মতামত পোষণ এবং রাষ্ট্রীয় সীমানা নির্বিশেষে যে কোন মাধ্যমের মারফত ভাব এবং তথ্য জ্ঞাপন, গ্রহণ ও সন্ধানের স্বাধীনতা‌ও এ অধিকারের অন্তর্ভূক্ত। ধারা ২০ প্রত্যেকের‌ই শান্তিপূর্ণ সমাবেশে অংশগ্রহণ ও সমিতি গঠনের স্বাধীনতায় অধিকার রয়েছে। কা‌উকে কোন সংঘভূক্ত হতে বাধ্য করা যাবে না। ধারা ২১ প্রত্যক্ষভাবে বা অবাধে নির্বাচিত প্রতিনিধিদের মাধ্যমে নিজ দেশের শাসন পরিচালনায় অংশগ্রহণের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। নিজ দেশের সরকারী চাকুরীতে সমান সুযোগ লাভের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। জনগণের ইচ্ছা‌ই হবে সরকারের শাসন ক্ষমতার ভিত্তি; এ‌ই ইচ্ছা নিয়মিত সময়ের ব্যবধানে অনুষ্ঠিত প্রকৃত নির্বাচনের মাধ্যমে ব্যক্ত হবে; গোপন ব্যালট কিংবা সমপর্যায়ের কোন অবাধ ভোটদান পদ্ধতিতে এ নির্বাচন অনুষ্ঠিত হবে। ধারা ২২ সমাজের সদস্য হিসেবে প্রত্যেকের‌ই সামাজিক নিরাপত্তার অধিকার আছে। জাতীয় প্রচেষ্টা ও আন্তর্জাতিক সহযোগিতার মাধ্যমে রাষ্ট্রের সংগঠন ও সম্পদের সঙ্গে সঙ্গতি রেখে প্রত্যেকের‌ই আপন মর্যাদা এবং ব্যক্তিত্বের অবাধ বিকাশের জন্য অপরিহার্য সামাজিক, অথনৈতিক ও সাংস্কৃতিক অধিকারসমূহ আদায়ের অধিকার রয়েছে। ধারা ২৩ প্রত্যেকের‌ই কাজ করার, স্বাধীনভাবে চাকূরী বেছে নেবার, কাজের ন্যায্য এবং অনুকূল পরিবেশ লাভ করার এবং বেকারত্ব থেকে রক্ষিত হবার অধিকার রয়েছে। কোনরূপ বৈষম্য ছাড়া সমান কাজের জন্য সমান বেতন পাবার অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। কাজ করেন এমন প্রত্যেকের‌ই নিজের এবং পরিবারের মানবিক মর্যাদার সমতুল্য অস্তিত্বের নিশ্চয়তা দিতে পারে এমন ন্যায্য ও অনুকূল পারিশ্রমিক লাভের অধিকার রয়েছে; প্রয়োজনবোধে একে অন্যান্য সামাজিক নিরাপত্তা ব্যবস্থাদি দ্বারা পরিবধিত করা যেতে পারে। নিজ স্বার্থ সংরক্ষণের জন্য প্রত্যেকের‌ই ট্রেড ই‌উনিয়ন গঠন এবং তাতে যোগদানের অধিকার রয়েছে। ধারা ২৪ প্রত্যেকের‌ই বিশ্রাম ও অবসরের অধিকার রয়েছে; নিয়মিত সময়ের ব্যবধানে বেতনসহ ছুটি এবং পেশাগত কাজের যুক্তিসঙ্গত সীমা‌ও এ অধিকারের অন্তর্ভূক্ত। ধারা ২৫ খাদ্য, বস্ত্র, বাসস্থান, চিকিত্সা ও প্রয়োজনীয় সমাজ কল্যাণমূলক কার্যাদির সুযোগ এবং এ সঙ্গে পীড়া, অক্ষমতা, বৈধব্য, বার্ধক্য অথবা জীবনযাপনে অনিবার্যকারণে সংঘটিত অন্যান্য অপারগতার ক্ষেত্রে নিরাপত্তা এবং বেকার হলে নিরাপত্তার অধিকার সহ নিজের এবং নিজ পরিবারের স্বাস্থ্য এবং কল্যাণের জন্য পর্যাপ্ত জীবনমানের অধিকার প্রত্যেকের‌ই রয়েছে। মাতৃত্ব এবং শৈশবাবস্থায় প্রতিটি নারী এবং শিশুর বিশেষ যত্ন এবং সাহায্য লাভের অধিকার আছে। বিবাহবন্ধন-বহির্ভূত কিংবা বিবাহবন্ধনজাত সকল শিশু অভিন্ন সামাজিক নিরাপত্তা ভোগ করবে। ধারা ২৬ প্রত্যেকের‌ই শিক্ষালাভের অধিকার রয়েছে। অন্ততঃপক্ষে প্রাথমিক ও মৌলিক পর্যায়ে শিক্ষা অবৈতনিক হবে। প্রাথমিক শিক্ষা বাধ্যতামূলক হবে। কারিগরী ও বৃত্তিমূলক শিক্ষা সাধারণভাবে লভ্য থাকবে এবং উচ্চতর শিক্ষা মেধার ভিত্তিতে সকলের জন্য সমভাবে উন্মুক্ত থাকবে। ব্যক্তিত্বের পূর্ণ বিকাশ এবং মানবিক অধিকার ও মৌলিক স্বাধীনতা-সমূহের প্রতি শ্রদ্ধাবোধ সুদৃঢ় করার লক্ষ্যে শিক্ষা পরিচালিত হবে। শিক্ষা সকল জাতি, গোত্র এবং ধর্মের মধ্যে সমঝোতা, সহিষ্ণুতা ও বন্ধুত্বপূর্ণ সম্পর্ক উন্নয়নের প্রয়াস পাবে এবং শান্তিরক্ষার স্বার্থে জাতিসংঘের কার্যাবলীকে এগিয়ে নিয়ে যাবে। কোন ধরনের শিক্ষা সন্তানকে দে‌ওয়া হবে, তা বেছে নেবার পূর্বাধিকার পিতামাতার থাকবে। ধারা ২৭ প্রত্যেকের‌ই সমষ্টিগত সাংস্কৃতিক জীবনে অংশগ্রহণ করা, শিল্পকলা উপভোগ করা এবং বৈজ্ঞানিক অগ্রগতি ও তার সুফল সমূহে অংশীদার হ‌ওয়ার অধিকার রয়েছে। বিজ্ঞান, সাহিত্য ও শিল্পকলা ভিত্তিক কোন কর্মের রচয়িতা হিসেবে নৈতিক ও বৈষয়িক স্বার্থ সংরক্ষণের অধিকার প্রত্যেকের‌ই থাকবে। ধারা ২৮ এ ঘোষণাপত্রে উল্লেখিত অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহের বাস্তবায়ন সম্ভব এমন একটি সামাজিক ও আন্তর্জাতিক ব্যবস্থায় অংশীদারীত্বের অধিকার প্রত্যেকের‌ই আছে। ধারা ২৯ প্রত্যেকের‌ই সে সমাজের প্রতি পালনীয় কর্তব্য রয়েছে, যে সমাজে‌ই কেবল তাঁর আপন ব্যক্তিত্বের স্বাধীন এবং পূর্ণ বিকাশ সম্ভব। আপন স্বাধীনতা এবং অধিকারসমূহ ভোগ করার সময় প্রত্যেকে‌ই কেবলমাত্র ঐ ধরনের সীমাবদ্ধতা দ্বারা নিয়ন্ত্রিত হবেন যা অন্যদের অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ নিশ্চিত করা এবং একটি গণতান্ত্রিক সমাজব্যবস্থায় নৈতিকতা, গণশৃংখলা ও সাধারণ কল্যাণের ন্যায়ানুগ প্রয়োজন মেটাবার জন্য আ‌ইন দ্বারা নির্নীত হবে। জাতিসংঘের উদ্দেশ্য ও মূলনীতির পরিপন্থী কোন উপায়ে এ অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ ভোগ করা যাবে না। ধারা ৩০ কোন রাষ্ট্র, গোষ্ঠী বা ব্যক্তি এ ঘোষণাপত্রের কোন কিছুকে‌ই এমনভাবে ব্যাখ্যা করতে পারবেন না, যার বলে তারা এ‌ই ঘোষণাপত্রে উল্লেখিত অধিকার ও স্বাধীনতাসমূহ নস্যাত্‍ করতে পারে এমন কোন কাজে লিপ্ত হতে পারেন কিংবা সে ধরনের কোন কাজ সম্পাদন করতে পারেন। libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bo.txt000066400000000000000000001121161520214632600216540ustar00rootroot00000000000000༄༅༎ ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། མཐའ་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཡིག་ཆ། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་ཡོངས་ཁྱབ་དྲིལ་བསྒྲགས་ལས་ཁང་༎ སྔོན་བརྗོད། ༈ འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གི་ནང་མི་ཡོངས་ལ་རང་བཞིན་ཉིད་ནས་ཡོད་པའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འདྲ་མཉམ། སུས་ཀྱང་འཕྲོག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཐོབ་ཐང་བཅས་ཀྱི་གནད་དོན་རྟོགས པར་བྱེད་པ་ནི། འཛམ་གླིང་ནང་གི་རང་དབང་དང༌། དྲང་བདེན། ཞི་བདེ་བཅས་ཀྱི་རྣང་གཞི་ལྟེ་བ་ཡིན། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྣང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་དང༌། དམའ་འབེབས་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླ་ཀློའི་བྱེད་སྟངས་ཤིག་བྱུང་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ལ་གཏམ་བརྗོད་དང༌། དད་མོས་ཀྱི་རང་དབང་སྐུང་སྐྱོབ། དགོས་མཁོ་སྒྲུབ་པའི་རང་དབང་བཅས་ལ་ལོངས་སུ་སྤྱད་ཆོག་པའི་འཛམ་གླིང་ཞིག་འབྱུང་ཐབས་དེ་ནི་སྤྱིར་བཏང་མི་མང་ཡོངས་ཀྱི་རེ་འདོད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་ངེས་པ་རྒྱ་ཁྱབ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བོ་དག་གིས་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བཙན་དབང་དང༌། གཉའ་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་སྒེར་ལངས་བྱེད་པའི་མཐའ་མའི་བྱ་ཐབས་ལག་བསྟར་མི་དགོས་པ་ཞིག་བྱེད་ན། དེ་ནི་ཁྲིམས་ལུགས་དྲང་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་སྲུང་བརྩི་བྱེད་པ་དེ་རང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཡིན། རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དབར་མཛའ་མཐུན་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་གཏོང་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་དགོས་པ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་རང་དབང་རྒྱ་ཆེའི་ཐོག་ནས་སྒྲིག་ཡིག་གི་གཞི་རྩའི་རང་དབང་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་དང་འོས་མཐོངས། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་བཅས་ལ་བློ་མོས་གདེངས་འཁེལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་གོང་སྤེལ་ལ་ནུས་ཤུགས་འདོན་པ་དང༌། འཚོ་བའི་གནས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་རྒྱུར་སེམས་ཐགགཙང་མར་བཅད་ཡོད། འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་དང་མཉམ་མཐུན་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བམིའི་ཐོབ་ཐང་དང༌། གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་སྤྱི་ཡོངས་ནས་མོས་བཀུར་དང་བརྩི་འཇོག་ཤུགས ཆེ་བྱེད་པའི་ལས་དོན་དེ་དག་ཁོང་ཚོ་རང་ཉིད་ནས་ལག་ལེན་ལེགས་པར་བསྟར་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད། གོང་གསལ་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་རྣམས་ཚང་མས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། ཁས་ལེན་བྱས་པའི་དོན་སྙིང་ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་བསྟར་བའི་ཐབས་ཚུལ་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན༎ གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ལ་སོང་ད་ཆ་ཚོགས་ཆེན་ནས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱ་རྒྱུར། མི་མང་ཐམས་ཅད་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་འདི་དག་ཀུན་གྱི་མིག་དཔེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་དོན་སྙིང་པོ་ནི་སྐྱེ་བོ་རེ་རེ་དང༌། སྤྱི་ཆོགས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་རེ་རེ་ནས་གསལ་བསྒྲགས་འདི་དོན་ཡིད་ལ་བརྟན་པོར་རྒྱུན་དུ་བཟུང་སྟེ་མྱོང་འཁྲིད་དང༌། སློབ་སྟོན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་དག་ལ་བརྩི་བཀུར་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་དུ་དེའི་གནས་ཚད་གོང་མཐོར་གཏོང་བ་དང༌། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པ་དང༌། ཤེས་རྟོགས་དང་བརྩི་བཀུར་དངོས་སུ་འབྱུང་ཐབས་སུ་འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་མི་མང་ཚོ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་ཁྲིམས་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་པའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་མི་མང་བཅས་ཚང་མས་འདི་དོན་ལག་ལེན་བསྟར་རྒྱུར་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དོན་ཚན་དང་པོ། འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་རྒྱུད་ཡོངས་ལ་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་ཆེ་མཐོངས་དང༌། ཐོབ་ཐངགི་རང་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད་ལ། ཁོང་ཚོར་རང་བྱུང་གི་བློ་རྩལ་དང་བསམ་ཚུལ་བཟང་པོ་འདོན་པའི་འོས་བབས་ཀྱང་ཡོད། དེ་བཞིན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བུ་སྤུན་གྱི་འདུ་ཤེས་འཛིན་པའི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན༎ དོན་ཚན་གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་པའི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་སྟེ། མི་རིགས་དང། ཤ་མདོག། ཕོ་མོ། སྐད་ཡིག། ཆོས་ལུགས། སྲིད་དོན་བཅས་སམ། འདོད་ཚུལ་གཞནདག་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་། མཁར་དབང༌། རིགས་རྒྱུད། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་འདི་རིགས་གང་ཡང་རུང་བར་དབྱེ་འབྱེད་མེད པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ ད་དུང་རྒྱལ་ཁབ་བམ། ས་གནས་གང་ཞིག་རང་བཙན་ཡིན་པ་དང༌། ལྟ་རྟོགས་འོག་ཏུ་གནས་པ། རང་གཞུང་རང་སྐྱོང་མ་ཡིན་པ། གཞན་དག་བདག་དབང་ཚད་འཛིན་ཡོད་པ་བཅས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བོ་གང་ཞིག་སྐིད་དོན་དང། ཁྲིམས་དབང། རྒྱལ་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ཏུ་ཁྱད་པརམི་དབྱེ་བ་ཡིན༎ དོན་ཚན་གསུམ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྲོག་འཚོ་བ་དང༌། རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པ། ལུས་པོ་བདེ་སྐུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཞི་པ། སུ་ཡིན་རུང་ཚེ་གཡོག་དང༌། བྲན་གཡོག་ཏུ་བཀོལ་བ་དང༌། ཚེ་གཡོག་དང་བྲན་གཡོག་ཉོ་ཚོང་བཅས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ལག་ལེན་མི་ཆོག་པའི་བཀགབ སྡོམས་བྱས་ཡོད༎ དོན་ཚན་ལྔ་པ། སུ་ཡིན་རུང་མནར་གཅོད་གཏོང་བ་དང༌། ཡང་སྙིང་རྗེ་བྲལ་ཞིང་མི་སྤྱོད་ལས་འདས་པའམ། མ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་བཅས་ཏེ། སྡིག་ཉེས་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་འཛིན་པའི་རིགས་མི་ཆོག། དོན་ཚན་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་ས་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུའང་འགྲོ་བ་མི་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བདུན་པ། སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཁྲིམས་ཀྱི་མདུན་སར་འདྲ་མཉམ་ཡིན་པ་དང༌། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་འབྱེད་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་གྱི་རྒྱབ་གཉེར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེདདག ོས་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ཚང་མས་གསལ་བསྒྲགས་ཀྱི་སྙིང་དོན་འདི་ལས་འགལ་བའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། འདི་ལྟ་བུའི་དབྱེ་འབྱེད་ཀྱི་ངན་འགུལ་ལའང་ངོ་རྒོལ་གང་ཡང་བྱེད་པ་བཅས་ལ་རྒྱབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད༎ དོན་ཚན་བརྒྱད་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྩ་ཁྲིམས་སམ། ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤྲད་པའི་གཞི་རྩའི་ཐོབ་ཐང་རྣམས་དང༌། ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་བྱུང་ཚེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་ཚད་ལྡན་ཞིག་ནས་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་གུན་གསབ་ཡོང་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་དགུ་པ། སུ་ཡིན་ཡང་བཙན་ཤུགས་ཀྱིས་འཛིན་བཟུང་དང༌། དོ་དམ། ཡང་ན་ཕྱིར་འབུད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་མནར་གཅོད་མྱོང་དུ་བཅུག་མི་ཆོག། དོན་ཚན་བཅུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་དབང་ལྡན་ལ་དྲང་ཚུགས་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཁང་ཞིག་ནས་གང་ལ་གཞན་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་གང་ཡང་བཙུགས་པ་དེ་དང༌། གང་གི་ཐོབ་ཐང་དང་འོས་འགན་སྐོར་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལྷུང་བྲལ་ཞིངཀུན་གྱིས་གསལ་ཤེས་ཐུབ་པ་བཟོ་དགོས་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་གཅིག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཁྲིམས་འགལ་ཉེས་སྐྱོན་བཙུགས་རིགས་ལ་གང་གི་བདེན་པ་དག་སྐྱེལ་་གྱི་འགན་ལེན་དང་འབྲེལ་ཡོངས་གྲགས་ཁྲིམས་ཞིབ་ཐོག་ནས་འགལ་འཛོལ་བྱས་ཉེས་ར་འཕྲོད་མ་བྱུང་བར་ཉེས་མེད་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་ཡིན་ཡང་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ བམ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཐོག་མ་གསལ་བའི་འགལ་ཉེས་སམ། ཡང་ན་བྱ་སྤྱོད་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་སྟེ། སྙིང་པོ་ཁྲིམས་འགལ་དོན་རྩར་མགཏ ོགས་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རུང་ཉེས་ཅན་དུ་ངོས་འཛིནམི་བྱེད་པའི་ཁར། དེ་འབྲེལ་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་ངན་ལག་ལེན་བསྟར་བའི་སྐབས་དེར་ཉེས་ཆད་ཇི་བཏང་དེ་ལས་ལྕི་རུ་གཏོང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅུ་གཉིས་པ། སུ་ཡིན་རུང་དབང་ཤེད་ཀྱིས་སྒེར་དོན་དང༌། ནང་ཚང༌། ཁངཁྱིམ། ཡིག་འགྲུལ་འབྲེལ་གཏུགས་བཅས་ལ་ཐེ་བྱུས་མི་ཆོག་པ་དང༌། གཟི་མཐོངས་དང་མིང་དོན་ལ་གནོད་སྐྱོན་གཏང་བའི་རིགས་ཀྱང་མི་ཆོག །སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་དེ་འདྲའི་ཐེ་བྱུས་སམ། གནོད་སྐྱོན་བྱུང་རིགས་ལ་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་བདེན་རྒྱབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་གསུམ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ས་མཚམས་ནང་ཁོངས་སུ་འགྲིམས་འགྲུལ་བྱེད་པ་དང༌། གནས་སྡོད་ཀྱི་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཡུལ་ཐེ་བས་ཡུལ་ལུང་གང་འདྲ་ཞིག་ནས་ཕྱིར་ཐོན་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་རང་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་བཞི་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རང་ཉིད་གནོད་འཚེ་ལས་གཡོལ་ཆེད་རྒྱལ་ཁབགཞན་དག་གི་མངའ་ཁོངས་སུ་སྐྱབས་འཚོལ་གྱི་འཚོ་བར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་སྐིད་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཁྲིམས་འགལ་ལམ། མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་དོནདང༌། བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱོགས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལས་དངོས་སུ་བྱུང་བའི་རྩོད་གཞིའི་རིགས་ཞུ་གཏུགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡོད་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཐོབ་ཐང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་འཕྲོག་པ་དང༌། ཡང་ན་དེའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྗེ་བསྒྱུར་གྱི་ཐོབ་ཐང་བཀག་འགོག་བྱེདཔའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅུ་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་ན་ཚོད་ལོན་པ་རྣམས་ལ་རིགས་རུས་དང༌། རྒྱལ་ཁབ། ཆོས་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཚད་འགོག་གང་ཡང་མེད་པར་ཆང་ས་རྒྱག་པ་དང༌། ཁྱིམ་ཚང་འཛུགས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཁོང་ཚོར་ཆང་སའི་སྐོར་དང༌། བཟའ་ཚང་བྱེད་པའི་རིང༌། ཁ་བྲལ་དུ་འགྲོ་སྐབས་བཅས་སུ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབཐང་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། བཟའ་མི་གཉིས་ཀས་རང་དབང་ཁས་ལེན་ཆ་ཚང་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ཆང་ས་རྒྱག་དགོས་པ་ཡིན། ཁྱིམ་ཚང་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཞི་རྩ་ལྡན་པའི་སྡེ་ཚན་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་ཚོགས་སྡེ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞུང་ནས་སྐུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་པ། སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་མཁར་དབང་ཇི་ཡོད་རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་དག་དང་སྐྱིད་སྡུག་འདོད་སྒྲིལ་ཇི་བྱེད་བཅསཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་གང་གིས་གང་ཞིག་གི་མཁར་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་བཅོ་བརྒྱད་པ། སུ་ཡིན་ཡང་རུང་བསམ་བློ་དང༌། དཔྱད་ཤེས། ཆོས་ལུགས་བཅས་ལ་རང་དབང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་ཆོས་ལུགས་སམ། དད་མོས་བསྒྱུར་ཆོག་པ་དང༌། རང་ཉིད་ཁེར་རྐྱང་ངམ། གཞན་དགམཉམ་སྦྲེལ་དང་སྤྱི་ཡོངས་སམ། ཡང་ན་སྒེར་ཁག་བཅས་ནས་ཆོས་དང་དད་མོས་སློབ་སྟོན་བྱེད་པ་དང༌། ཉམས་སུ་ལེན་པ། ཆོས་སུ་སྤྱོད་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་སྐུང་བ་བཅས་མངོན་གསལ་དུ་ལག་ལེན་ཆོག་པའི་རང་དབང་བཅས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད༎ དོན་ཚན་བཅུ་དགུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང༌། བསམ་ཚུལ་ཐད་བརྗོད་ཀྱི་རངདབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཐོབ་ཐང་དེའི་ནང་གཞན་གྱིས་ཐེ་བྱུས་བྲལ་བའི་མནོ་བསམ་གཏོང་བ་དང༌། ས་མཚམས་ཀྱི་དབྱེ་འགོག་མེད་པར་གནད་དོན་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་གནས་ཚུལ་དང་བསམ་གཞི་སྤེལ་བའམ། འཚོལ་བ། ལེན་པ་བཅས་ཀྱི་རང་དབང་རྣམས་ཀྱང་ཚུད་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉི་ཤུ་པ། ཚང་མར་གཞི་མཐུན་གྱི་མཐུན་གྱི་སྒོ་ནས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་པ་དང༌། སྐྱིད་སྡུག་གསར་འཛུགས་ཀྱི་རང་དབང་ལ་སྤྱོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སུ་ཡིན་ཡང་སྐྱིད་སྡུག་གཅིག་ཏུ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་ནན་གྱིས་བདགཉར་བྱེད་པའི་རིགས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་ཉེར་གཅིག་པ། ཚང་མར་རང་ཉིད་ནས་ཐད་ཀར་རམ། ཡང་ན་རང་དབངགིས་འདེམས་བསྐོས་འཐུས་མི་བརྒྱུད་དེ་རང་ཡུལ་གྱི་གཞུང་གི་ལས་དོན་ལ་དོ་འཁུར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཚང་མར་རང་གི་ཡུལ་ལུང་ནང་དུ་མི་མང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བའི་ཐོབ་ཐང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཡོད། མི་མང་གི་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གི་དབང་ཆའི་གཞི་རྩར་འཛིན་དགོས་པ་ཡིན་ཞིང༌། འདོད་པ་དེ་ནི་དུས་སྐབས་སོ་སོར་འདེམས་བསྐོ་ངོ་མ་བྱེད་པའི་ཐོགགསལ་བར་འདོན་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཡོངས་ཁྱབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་འོས་བསྡུའམ། གསང་བ་དང༌། རང་དབང་ཅན་གྱི་འོས་བསྡུ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེནནས་ལ ག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན༎ དོན་ཚན་ཉེར་གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པར་སོང་རང་ལ་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་སྐུང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང༌། དེ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེའི་སྒྲིག་འཛུགས་དང༌། ཐོན་རྫས་འབྱུང་ཁུངས་ལ་བསྟུན་ཏེ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་སྦྲེལ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་འགོག་མེད་རྒྱས་ཐབས་དང༌། རང་གི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་སླད་དུ་ངེས་པར་དགོས་པའི་དཔལ་འབྱོར་དང༌། སྤྱི་ཚོགས། རིག་གཞུང་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐངདོན་འཁེལ་ཡོང་བའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པ་དེ་ཡིན༎ དོན་ཚན་ཉེར་གསུམ་པ། སྐྱེ་བ་རེ་རེར་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང༌། ལས་རིགས་འདོད་འདེམསབྱེད་པ། དེ་ཡང་དྲང་ལ་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་གནས་སྟངས་དང་འབྲེལ་བའི་ལས་ཀ་བྱེད་པ། ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པའི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཚང་མར་དབྱེ་འབྱེད་གང་ཡང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ལས་དོན་འདྲ་མཚུངས་ལ་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ལས་དོན་བྱེད་པོ་ཚང་མར་འགྲོ་བ་མིའི་ཆེ་མཐོངས་ཀྱི་དངོས་དོན་དང་འཚམས་པར་རང་ཉིད་དང༌། རང་གི་ནང་མིར་འོས་ཤིང་འདོད་མཐུན་གྱི་གླ་ཕོགས་འགན་ལེན་ཡོང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་དགོས་ངེས་བྱུང་ན་སྤྱི་ཚོགས་སྐུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་གནད་གཞན་དག་ཐོག་ནས་ཀྱང་འཚོ་སྣོན་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། སུ་ཡིན་རུང་རང་གི་ཁེ་ཕན་སྐུང་སྐྱོབ་ཆེད་ཚོང་སྦྲེལ་མཉམ་ཚོགས་འཛུགས་པ་དང༌། ཚོང་སྦྲེལ་ཚོགས་པའི་ཁོངས་སུ་གཞུག་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བཞི་པ། སུ་ཡིན་རུང་ལས་ཀའི་དུས་ཚོད་ལུགས་དང་མཐུན་ཞིང༌། དུས་སྐབསསོ་སོར་གླ་ཕོགས་ཅན་གྱི་དགུང་སེང་ཡོད་པས་མཚོན་ངལ་གསོ་རྒྱག་པ་དང༌། ལྷོད་དལ་དུ་སྡོད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་ལྔ་པ། སུ་ཡིན་རུང་རང་ཉིད་དང༌། རང་གི་ནང་མི་བཅས་པར་ཟས་གོས་དང༌། སྡོད་ཁང༌། སྨན་བཅོས། དེ་མིན་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དགོས་ངེས་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་པོ་ཐང་ཞིང༌། བདེ་ཐབས་འགྲིགས་ངེས་ཀྱི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་འབྲེལ་ལས་ཀ་མ་ཐོབ་པ་དང༌། ནད་ཀྱིས་མནར་བ། དབང་པོ་ཡན་ལག་ཉམས་ཤིང་ལུས ཀྱི་ནུས་སྟོབས་ཤོར་བ། བཟའ་ཟླ་གྲོངས་པའི་ཕོ་ཧྲེང་མོ་ཧྲེང༌། རྒས་འཁོགས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་སམ། གཞན་དག་རང་གི་ནུས་པས་ལྡེང་མིན་གྱིས་རྐྱེན་པའི་འཚོ་ཐབས་ཐོག་དཀའ་ངལ་བྱུང་སྐབས་དེ་ལ་འཚོ་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། ཨ་མ་དང༌། བུ་ཕྲུག་གི་གནས་སྟངས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་ལྟ་རྟོགས་དང༌། རོགས་རམ་དགོས་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་ཅིང༌། ཆང་ས་བརྒྱབ་ནསསམ། དེ་མིན་འབྲེལ་བ་བྱུང་བ་ལས་བཙས་པ་གང་ལྟར་ཡང་བུ་ཕྲུག་ཡོངས་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྐུང་སྐྱོབ་འདྲ་མཚུངས་དགོས་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་དྲུག་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། མམཐའ་ལའ ང་སྔོན་འགྲོ་དང་གཞི་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་འགྲོ་སོང་གཏོང་མི་དགོས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་སྔོན་འགྲོའི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་མེདན་གཏན་ནས་མི་འགྲིགས། མང་ཆེ་བར་བཟོ་ལས་དང༌། འཚོ་ཐབས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ཐོབ་པ་བྱ་རྒྱུ་དང༌། འོས་བབས་ཀྱི་གཞི་རྩའི་ཐོག ནས་ཚང་མར་མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་འདྲ་མཉམ་དུ་ཐོབ་དགོས་པ་ཡིན། ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་ནི་འགྲོ་བ་མི་ཡི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་གཞི་རྩའི་རང་དབང་ལ་བརྩི་བཀུར་གྱི་ཤུགས་ནུས་ཀྱང་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས་པ་བཅས་སུ་དམིགས་པ་ཡིན། དེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་དང༌། རིགས་རུས། ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་སྡེ་བཅས་ཚངམའི་དབར་ལ་ཕན་ཚུན་ཤེས་རྟོགས་དང༌། བློ་ཡངས་བཟོད་འཁུར། མཛའ་གྲོགས་མཐུན་འབྲེལ་བཅས་པ་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས་པ་དང༌། ཞི་བདེ་ཡུནགནས་ ཕ་མ་ཚོས་རང་གི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་ལ་ཤེས་ཡོན་སློབ་སྦྱོང་གང་འདྲ་ཞིག་སྤྲོད་དགོས་འདོད་འདེམས་བྱེད་པའི་གཙོ་བོའི་ཐོབ་ཐང་དེ་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བདུན་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཚོ་བའི་ནང་རང་དབང་གིས་གཞུག་པ་དང༌། རྩོམ་རིག་ལ་སྤྱོད་པ། ཚན་རིག་ཡར་ཐོན་དང༌། དེའི་ཁེ་ཕན་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཡོད། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་ཚན་རིག་དང༌། ཡི་གེའི་རིག་གནས། རྩོམ་རིག་བཅས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ། རྩོམ་པ་པོ་གང་གི་ཐོན་སྤེལ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྟོབས་དང༌། དངོས་པོའི་ཁེ་ཕན་སྐུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་བརྒྱད་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེར་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་ཇི་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རངདབང་ཁག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ནངགཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་དབང་ཡོད༎ དོན་ཚན་ཉེར་དགུ་པ། སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་སྡེ་ཚོགས་ཀྱི་ལས་འགན་འཁུར་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ནའི་ནང་དུ་རང་གི་གཤིས་སྤྱོད་ཆ་གང་ས་ནས་འགོག་མེད་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཡིན། རང་གི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་རྣམས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་སྐབསསུ་སྐྱེ་བོ་རེ་རེས་མི་མང་དབང་གཙོའི་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་ནང་མི་མང་གི་སྒྲིག་ལམ་དང༌། སྤྱོད་བཟང༌། སྤྱིར་བཏང་བདེ་ཐབས་བཅས་སུ་དགོས་ངེས་དང༌། དེ་མིན་ཐོབ ཐང་དང༌། རང་དབང་རྣམས་ཁས་ལེན་དང་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པར་སྐུང་འདོམས་ཆེདདུ་ཁྲིམས་ལུགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་ཇི་ལྟར་གཏན་འབེབས་རྒྱས་དཔྱད་ཟིན་རིགས་དེ་རང་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་ཡིན། ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་འདི་དག་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགསཀྱི་རྩ་དོན་དང་དམིགས་ཡུལ་ཕྱོགས་འགལ་གྱིས་ལོངས་སུ་སྤྱོད་པའི་རིགས་གཏན་ནས་མི་ཆོག ། དོན་ཚན་སུམ་བཅུ་པ། རྒྱལ་ཁབ་བམ། ཚོགས་པ། མི་སྒེར་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཆེདདུའང་འདི་ནང་ཞིབ་བཀོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་བསྟོར་བཤིག་གཏོང་བའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ལས་དོན་གང་ཡང་ལག་ལེན་བསྟར་བ་དང༌། ལས་འགུལ་གང་རུང་ལ་གཞུག་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཅི་རིགས་ཡོད་པའི་གོ་དོན་བརྗོད་བྱ་གང་ཡངགསལ་བསྒྲགས་འདིའི་ནང་བཀོད་མེད་པ་བཅས་སོ། ༎ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/br.txt000066400000000000000000000255351520214632600216670ustar00rootroot00000000000000DISKLERIADUR HOLLVEDEL GWIRIOU MAB-DEN Embannet gant ar Broadou-Unanet d'an 10 a viz Kerzu 1948 Rakger --O vezañ ma'z eo war anaout an dellezegezh enstag ouzh holl izili an denelezh hag o gwirioù par ha diwerzhus eo diazezet ar frankiz, ar reizhded hag ar peoc'h, _ o vezañ ma'z eo war dizanaout ha dismegañsiñ gwirioù mab-den eo bet ganet an aktoù a varbariezh a sav koustiañs mab-den en o enep, ha ma'z eo bet embannet eo donedigezh ur bed a vo ennañ gant an dud frankiz da gomz ha da grediñ, dieubet ma vint diouzh ar spont hag an dienez, a zo mennad uhelañ mab-den, --o vezañ ma'z eo ret-holl diwall gwirioù mabden gant reolenn al lezenn evit na vefe ket rediet an dud d'en em sevel ouzh an tirantegezh hag ar gwaskerezh da rekour diwezhañ, --o vezañ ma'z eo ret-holl kas war-raok an darempredoù a vignoniezh etre ar broadoù, --o vezañ ma'z eo bet embannet adarre er Garta gant pobloù ar Broadoù-Unanet o feiz e gwirioù diazez mab-den, e dellezegezh ha talvoudegezh mab-den, e parded ar baotred hag ar merc'hed en o gwirioù, ha ma'z eo bet disklêriet ganto e oant mennet da gas war-raok an diorroadur kevredigezhel ha da wellaat an aozioù-buhez en ur frankiz vrasoc'h, --o vezañ ma'z eo bet gouestlet gant ar Stadoù-Ezel diogeliñ, gant kenlabour Aozadur ar Broadoù-Unanet, an doujañs hollvedel ha gwirion ouzh gwirioù mab-den hag ar frankizioù pennan, --hago vezañ ma'z eo a bouez bras kengompren ar gwirioù hag ar frankizioù-mañ a-benn seveniñ ar gouestl, EZ EMBANN AR VODADEG-VEUR DISKLERIADUR HOLLVEDEL GWIRIOÙ MABDEN evel uhelvennad boutin da vezañ diraezet gant an holl bobloù hag an holl vroadoù, d'an holl dud hag ensavadurioù, gant an Disklêriadur-mañ atav en o freder, da lakaat kreskiñ dre ar c'helenn hag an deskadurezh, an doujans ouzh ar gwirioù ha frankizioù-mañ, d'o lakaat da vezañ anavezet ha sevenet tamm-ha-tamm da vat hag e pep lec'h, dre ziarbennoù broadel hag etrevroadel, koulz e-touez pobloù ar Stadoù-Ezel hag e-touez ar re zo war zouaroù dindan o lezennoù. Mellad unan (1) Dieub ha par en o dellezegezh hag o gwirioù eo ganet an holl dud. Poell ha skiant zo dezho ha dleout a reont bevañ an eil gant egile en ur spered a genvreudeuriezh. Mellad daou (2) Da bep hini eo an holl wirioù ha frankizioù embannet en disklêriadur-mañ, hep ket a ziforc'h, a ouenn, a liv, a reizh, a yezh, a veno politikel pe a veno all, a orin broadel pe gevredigezhel, a leve, a c'hanedigezh pe a natur all. Ouzhpenn-se ne vo graet diforc'h ebet hervez statud politikel, lezennel pe etrevroadel, arvro pe an dachenn-vro emañ an den dindan he lezenn, pe dizalc'h pe dindan verezeh e ve, diemren pe bevennet hec'h aotrouniezh en ur stumm bennak. Mellad tri (3) Gwir a zo gant pep hini d'ar vuhez, d'ar frankiz, ha d'an diogelroez evitañ. Mellad peuar (4) Ne vo dalc'het den er sklaverezh nag er sujidigezh; berzet e vo kement stumm a sklaverezh hag a werzhañ-sklaved. Mellad pemp (5) Ne vo lakaet den da c'houzañv ar jahinerezh, na doareoù pe kastizoù kriz ha didruez. Mellad c'hwec'h (6) Gwir pep hini eo e vefe anavezet e bersonelezh lezennel e pep lec'h. Mellad seizh (7) Par eo an holl dirak al lezenn ha gwir o deus da vezañ diwallet ganti. Holl o deus gwir da vezañ diwallet heñvel diouzh kement gwallziforc'h a dorrfe an Disklêriadur-mañ ha diouzh kement tra a zegasfe seurt diforc'hioù. Mellad eizh (8) Pep hini en deus gwir da gaout digoll gwirion dirak lezioù-barn broadel kenveliek evit oberoù o dije torret ar gwirioù diazez anavezet dezhañ gant ar Vonreizh pa al lezenn. Mellad nav (9) Den ebet ne vo harzet, bac'het pe harluet diouzh c'hoant. Mellad dek (10) Ur gwir par da hini ar re all a zo gant pep hini da vezañ klevet dirak an holl ha gant reizhded gant ul lez-varn dizalc'h ha neptu, dezhi da dermenañ e wirioù ha dleadoù hag an tamalloù graet dezhañ. Mellad unnek (11) Digablus eo kement den a zo tamallet dezhañ ur felladenn ken na vo prouet eo kablus hervez al lezenn en ur prosez digor d'an holl ma vo bet diogelet dezhañ an holl wareziou ret d'en em zifenn. Ne vo kondaonet den ebet en abeg da oberoù pe da nannoberoù ha ne oant ket felladennoù hervez ar gwir broadel pe etrevroadel d'ar mare ma oant c'hoarvezet. Den kennebeut ne vo barnet d'ur c'hastiz kreñvoc'h eget an hini a oa hervez al lezenn d'ar mare ma oa bet graet ar felladenn. Mellad daouzek (12) Den ebet ne vo emellet diouzh c'hoant en e vuhez prevez, e diegezh, e annez pe e lizhiri, ha ne vo ket stoket ouzh e enor nag ouzh e vrud. Pep hini en deus gwir da gaout gwarez digant al lezenn diouzh emelladennoù ha tagadennoù a seurt-se. Mellad trizek (13) Pep den en deus gwir da vont ha dont en e frankiz ha da zibab e annez e diabarzh ur Stad. Pep den en deus gwir da guitaat ne vern pe vro, da guitaat e vro-eñ zoken ha da zont en-dro dezhi. Mellad pevarzek (14) Pep den en deus gwir da glask repu ha da gavout bod e broioù all pa vez heskinerezh. Ar gwir-mañ n'haller ket daveiñ dezhañ pa vez klask war un den gant gwir abeg evit torfedoù a genwir pe evit oberoù kontrol da balioù ha pennaennoù ar Broadoù-Unanet. Mellad pemzek (15) Pep den en deus gwir da gaout ur vroadelezh. Den ebet ne vo tennet e vroadelezh digantañ nag ar gwir da gemmañ e vroadelezh diouzh c'hoant. Mellad c'hwezek (16) Gwir o deus ar wazed hag ar merc'hed adalek an oad da zimeziñ, ne vern o gouenn, o broadelezh, pe o relijion, da zimeziñ ha da sevel tiegezh. Gwirioù par zo dezho e-keñver an dimeziñ, e-pad ar briedelezh hag e-keñver an dibriediñ. Ne c'hell bezañ dimeziñ ebet hep asant gwir ha dieub an danvez-priedoù. An tiegezh eo maen diazez naturel ar gevredigezh, ha gwir en deus da gaout gwarez ar gevredigezh hag ar Stad. Mellad seitek (17) Pep den en deus gwir da vezañ perc'henn e-unan pe a-gevret gant tud all. Den ebet ne vo tennet e berc'hentiezh digantañ diouzh c'hoant. Mellad triwec'h (18) Pep den en deus gwir da gaout frankiz ar soñj, ar goustiañs hag ar relijion; er gwir-mañ emañ ivez ar frankiz da gemmañ e relijion pe e gredenn, hag ivez ar frankiz da ziskuliañ e relijion pe e gredenn, eunan pe a-stroll, dirak an holl pe en-prevez, dre ar c'helenn, an oberoù, an azeulerezh pe al liderezh. Mellad naontek (19) Pep hini en deus gwir d'ar frankiz d'ober e veno ha d'en disklêriañ, da lavarout eo gwir da chom hep bezañ trubuilhet en abeg d'e vennozhioù, gwir da glask, da resev ha da skignañ keleier ha mennozhioù, dre n'eus forzh pe zoare disklêriañ, hep teurel pled ouzh an harzoù. Mellad ugent (20) Pep den en deus gwir d'ar frankiz d'en em vodañ ha d'en em gevreañ e peoc'h. Den ne c'hell bezañ rediet da vezañ ezel eus ur gevredigezh. Mellad unan warn-ugent (21) Pep hini en deus gwir da gemer perzh e gouarnerezh e vro, war-eeun pe dre hantererezh dileuridi dibabet hep gwaskerezh. Pep hini, par d'ar re al, en deus gwir da gaout kargoù publik en e vro. Youl ar bobl eo diazez aotrouniezh ar galloud publik; disklêriet e vo ar youl-se e dilennadegoù onest ha mareadek gant mouezhierezh an holl, dre baperennoù kuzh pe dre zoareoù mouezhiañ kevatal o tiogeliñ frankiz ar vouezhiadeg. Mellad daou warn-ugent (22) Pep den, evel ezel eus ar gevredigezh, en deus gwir d'ar c'hedskor ha da gaout e walc'h eus ar gwirioù armerzhel, kevredigezhel ha sevenadurel en deus ezhomm evit e zellezegezh ha diorroadur dinask e bersonelezh a-drugarez d'ar strivadeg vroadel ha d'ar c'henlabour etrevroadel, en ur zerc'hel kont eus aozadur ha pinvidigezh ar vro. Mellad tri warn-ugent (23) Pep den en deus gwir da labourat, da zibab al labour a gar, da gaout aozioù labour reizh ha dereat, ha da vezañ gwarezet diouzh an dilabour. Pep den en deus gwir, hep gwallziforc'h ebet, da gaout an hevelep gopr evit an hevelep labour. An neb a labour en deus gwir da vezañ paeet reizh ha mat evit ma c'hellfe, eñ hag e diegezh, bevañ en un doare a zere ouzh dellezegezh mab-den, ha mar deo ret ouzhpenn, da gaout gwarez kevredigezhel dre hentoù all. Pep den en deus gwir da sevel sindikadoù pe da emezelañ enno evit difenn e lazioù. Mellad pevar warn-ugent (24) Pep hini en deus gwir da ziskuizhañ ha da gaout lezir, da gaout un amzer-labour bevennet poellek ha vakañsoù mareadek paeet. Mellad pemp warn-ugent (25) Pep den en deus gwir da gaout ul live-bevañ dereat evit e yec'hed, e aezamant ha hini e diegezh da lavarout eo: boued, dilhad, lojeiz, skoazell ar vezegiezh hag ar servijoù kevredigezhel zo ezhomm; gwir en deus ivez d'an diogelroez ma c'hoarvez dezhañ bezañ dilabour, klañv, mac'hagnet, instañvet, kozh, pe koll an tu da gaout peadra da vevañ en desped dezhañ. Ar mammoù hag ar vugale o deus gwir da gaout harp ha skoazell dreist an holl. An hol vugale, ganet eus tud dimezet pe dizimez, o devo ar emmes gwares kevredigezhel. Mellad c'hwec'h warn-ugent (26) Pep den en deus gwir da gaout deskadurezh. Digoust e tle bezañ an deskadurezh, da vihanañ an deskadurezh kentañ ha diazez. Ret ha dleet eo ar gelennadurezh kentañ. D'an holl e tle bezañ kinniget ar gelennadurezh teknikel ha micherel, d'an holl e vo roet tu d'ober studioù uhel hervez o dellid. Pal an deskadurezh eo diorren personelezh mab-den ha lakaat doujañ muioc'h gwirioù mab-den hag ar frankizioù diazez. Drezi e klaskor kreskiñ ar c'hengompren, an habaskted hag ar vignoniezh etre an holl vroadoù hag an holl strolladoù a ouenn pe a relijion disheñvel, hag ivez kas war-raok obererezh ar Broadoù-Unanet evit derc'hel ar peoc'h. An tadoù ha mammoù, da gentañ, o deus gwir da zibab an doare deskadurezh a vo roet d'o bugale. Mellad seizh warn-ugent (27) Pep hini en deus gwir da gemer perzh evel a gar e buhez sevenadurel ar gumuniezh, da gaout dudi gant an arzoù, da gemer perzh en araokadeg ar skiantoù ha da gaout e lod eus ar madoù degaset ganti. Pep den en deus gwir da gaout e lazioù speredel ha danvezel deuet diwar an oberennoù skiantel, lennegel pe arzel savet gantañ. Mellad eizh warn-ugent (28) Pep hini en deus gwir e renfe un urzh kevredigezhel hag etrevroadel a c'hellfe bezañ peursevenet enni ar gwirioù ha frankizioù embannet en Disklêriadur-mañ. Mellad nav warn-ugent (29) Pep den en deus dleadoù e-keñver ar gevredigezh, al lec'h nemetañ ma c'hell peurziorren e bersonelezh en he frankiz. En e wirioù hagen e frankiz ne c'hell pep hini bezañ bevennet nemet gant al lezenn ha nemet evit diogeliñ ma vo anavezet ha doujet gwirioù ha frankizioù ar re all hag evit klotañ gant ezhommoù reizh ar vuhezegezh, an urzh publik, hag aezamant an holl en ur gevredigezh demokratel. Ar gwirioù ha frankizioù-mañ ne c'hellor, war zigarez ebet, ober ganto a-enep da balioù ha pennaennoù ar Broadoù-Unanet. Mellad tregont (30) Pennad ebet eus an Disklêriadur-mañ ne c'hello bezañ komprenet evel pa rofe gwir d'ur Stad, d'ur strollad pe d'un den, da ober pe klask ober traoù abenn distrujañ ar gwirioù hag ar frankizioù embannet amañ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/bs.txt000066400000000000000000000272251520214632600216660ustar00rootroot00000000000000OPĆA DEKLARACIJA O PRAVIMA ČOVJEKA USVOJENA U OPĆOJ SKUPŠTINI UJEDINJENIH NACIJA 10. DECEMBRA UVOD BUDUĆI da su priznavanje urođenog dostojanstva i jednakih i neotuđivih prava svih članova ljudske obitelji temelj slobode, pravde i mira u svijetu, BUDUĆI da su nepoštivanje i preziranje prava čovjeka imali za posljedicu akte, koji su grubo vrijeđali savjest čovječanstva, i budući da je stvaranje svijeta u kojem će ljudska bića uživati slobodu govora i vjerovanja i slobodu od straha i nestašice bilo proglašeno kao najviša težnja običnih ljudi, BUDUĆI da je bitno da prava čovjeka budu zastićena vladavinom prava, da čovjek ne bude primoran da kao posljednjem sredstvu pribjegne pobuni protiv tiranije i ugnjetavanja, BUDUĆI da je bitno da se unapređuje razvoj prijateljskih odnosa između naroda, BUDUĆI da su narodi Ujedinjenih nacija ponovo potvrdili u Povelji svoju vjeru u osnovna prava čovjeka, u dostojanstvo i vrijednost čovjekove osobe i u ravnopravnost muškaraca i žena i posto su odlučili da unapređuju društveni napredak i bolji životni standard u široj slobodi, BUDUĆI da su se Države Članice obavezale da, u suradnji s Ujedinjenim nacijama, postignu unapređenje općeg poštivanja čovjekovih prava i osnovnih sloboda i njihovo održavanje, BUDUĆI da je zajedničko razumijevanje tih prava i sloboda od najveće važnosti za puno ostvarenje te obaveze, GENERALNA SKUPSTINA PROGLAŠAVA OVU OPĆU DEKLARACIJU O PRAVIMA ČOVJEKA kao zajedničko mjerilo postizanja za sve narode i sve države radi toga da bi svaki organ društva, imajući Deklaraciju stalno na umu, težili da učenjem i odgojem doprinesu poštivanju ovih prava i sloboda i da bi progresivnim nacionalnim i međunarodnim mjerama osigurali njihovo opće i djelotvorno priznavanje i održavanje, kako među narodima samih Država Članica, tako i među narodima onih područja koja su pod njihovom ingerencijom. Član 1. Sva ljudska bića rađaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i sviješću i treba da jedno prema drugome postupaju u duhu bratstva. Član 2. Svakome su dostupna sva prava i slobode navedene u ovoj Deklaraciji bez razlike bilo koje vrste, kao sto su rasa, boja, spol, jezik, vjera, političko ili drugo mišljenje, narodonosno ili društveno porijeklo, imovina, rođenje ili drugi pravni položaj. Nadalje, ne smije se činiti bilo kakva razlika na osnovu političkog, pravnog ili međunarodnog položaja zemlje ili područja kojima neka osoba pripada, bilo da je ovo područje nezavisno, pod starateljstvom, nesamoupravno, ili da se nalazi ma pod kojim drugim ograničenjima suverenosti. Član 3. Svako ima pravo na život, slobodu i osobnu sigurnost. Član 4. Niko ne smije biti držan u ropstvu ili ropskom odnosu; ropstvo i trgovina robljem zabranjuje se u svim njihovim oblicima. Član 5. Niko ne smije biti podvrgnut mučenju ili okrutnom, nečovječnom ili ponižavajućem postupku ili kažnjavanju. Član 6. Svako ima pravo da se svagdje pred zakonom priznaje kao osoba. Član 7. Svi su pred zakonom jednaki i imaju pravo, bez ikakve diskriminacije, na jednaku zaštitu zakona. Svi imaju pravo na jednaku zaštitu protiv bilo kakve diskriminacije kojom se krši ova Deklaracija i protiv svakog podsticanja na takvu diskriminaciju. Član 8. Svako ima pravo na djelotvorna pravna sredstva putem nadležnih nacionalnih sudova zbog djela kojima se krše osnovna prava koja su mu dodijeljena u Ustavu ili zakonu. Član 9. Niko ne smije biti podvrgnut samovoljnom hapšenju, zatvoru ili izgonu. Član 10. Svako ima pravo da ga u punoj jednakosti pošteno i javno sasluša nezavisan i nepristran sud radi utvrđivanja njegovih prava i obaveza i bilo kakve krivične optužbe protiv njega. Član 11. Svako ko je optužen za krivično djelo ima pravo da se smatra nevinim dok se na temelju zakona krivnja ne dokaže na javnom pretresu na kojem je imao sva jamstva potrebna za svoju odbranu, Niko se ne smije smatrati krivim za krivično djelo na temelju bilo kakvog čina ili propusta koji nisu predstavljali krivično djelo u smislu nacionalnog ili međunarodnog prava u vrijeme kada su oni bili počinjeni. Isto tako ne smije se izricati teža kazna od one koja se mogla primjeniti kada je krivično djelo počinjeno. Član 12. Niko na smije biti izvrgnut samovoljnom miješanju u njegov privatni zivot, obitelj, dom ili prepisku, niti napadajima na njegovu čast i ugled. Svako ima pravo na zaštitu zakona protiv ovakvom miješanju ili napadu. Član 13. Svako ima pravo na slobodu kretanja i stanovanja unutar granice svake države. Svako ima pravo da napusti bilo koju zemlju, uključujući svoju vlastitu i da se vrati u svoju zemlju. Član 14. Svako ima pravo da traži i uživa u drugim zemljama utočište pred progonima. Na to se pravno ne može pozivati u slučaju progona koji su zaista izazvani nepolitičkim zločinima ili djelima protivnim ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 15. Svako ima pravo na državljanstvo. Niko ne smije samovoljno biti lišen svojeg državljanstva niti mu se smije odreći pravo da promijeni svoje državljanstvo. Član 16. Punoljetni muškarci i žene bez ikakvih ograničenja u pogledu rase, državljanstva ili vjere, imaju pravo da sklope brak i da osnuju obitelj. Oni su ravnopravni prilikom sklapanja braka, za vrijeme njegova trajanja i prilikom njegova razvoda. Brak se sklapa samo uz slobodan i potpun pristanak onih koji namjeravaju stupiti u brak. Obitelj je prirodna i osnovna društvena jedinica i ima pravo na zaštitu društva i države. Član 17. Svako ima pravo da sam posjeduje imovinu, a isto tako da je posjeduje u zajednici s drugima. Niko ne smije samovoljno biti lišen svoje imovine. Član 18. Svako ima pravo na slobodu misli, savjesti i vjere; to pravo uključuje slobodu promijeniti svoju vjeru ili vjerovanje i slobodu da se, bilo pojedinačno ili u zajednici s drugima, javno ili privatno, ispoljava vjera ili vjerovanje učenjem, vršenjem, obredima i održavanjem. Član 19. Svako ima pravo na slobodu mišljenja i izražavanja; ovo pravo uključuje slobodu mišljenja bez tuđeg mišljenja a isto tako i traženje, primanje i saopćavanje obavještenja i ideja bilo kojim sredstvima i bez obzira na granice. Član 20. Svako ima pravo na slobodu mirnog okupljanja i udruživanja. Niko ne može biti primoran da pripada nekom udruženju. Član 21. Svako ima pravo da sudjeluje u upravi svoje zemlje, neposredno ili preko slobodno izabranih predstavnika. Svako ima pravo na jednak pristup javnim službama u svojoj zemlji. Volja naroda treba da bude osnova vladine vlasti; ta volja treba da se izražava u povremenim i istinskim izborima, koji treba da se provode općim i jednakim pravom glasa, tajnim glasanjem ili odgovarajućim postupcima slobodnog glasanja. Član 22. Svako, kao član drustva, ima pravo na socijalno osiguranje i pravo da ostvaruje ekonomska, socijalna i kulturna prava neophodna za svoje dostojanstvo i za razvoj svoje ličnosti putem državne pomoći i međunarodne suradnje a u skladu s organizacijom i sredstvima svake države. Član 23. Svako ima pravo na rad, na slobodan izbor zaposlenja, na pravične i povoljne uvjete rada i na zaštitu od nezaposlenosti. Svako, bez razlike, ima pravo na jednaku plaću za jednaki rad. Svako ko radi ima pravo na pravičnu i povoljnu naplatu koja njemu i njegovoj obitelji osigurava čovjeka dostojni opstanak i koja se, po potrebi, dopunjuje drugim sredstvima socijalne zaštite. Svako ima pravo da radi zaštite svojih interesa obrazuje sindikate i da stupa u njih. Član 24. Svako ima pravo na odmor i dokolicu uključujući razumno ograničenje radnih sati i periodične plaćene praznike. Član 25. Svako ima pravo na životni standard koji odgovara zdravlju i dobrobiti njega samoga i njegove obitelji, uključujući hranu, odjeću, stan i liječničku njegu i potrebne socijalne usluge, kao i pravo na osiguranje za slučaj nezaposlenosti, bolesti, nesposobnosti, udovišta, starosti ili drugog pomanjkanja sredstava za život u prilikama koje su izvan njegove moći. Majka i dijete imaju pravo na naročitu brigu i pomoć. Sva djeca, bilo rođena u braku ili izvan njega, treba da uživaju istu socijalnu zaštitu. Član 26. Svako ima pravo na obrazovanje. Obrazovanje treba da bude besplatno, bar u osnovnim i nižim stupnjevima. Osnovno obrazovanje treba da bude obavezno. Tehničko i stručno obrazovanje treba da bude općenito pristupačno, a i više obrazovanje treba takođe da bude svima pristupačno na temelju sposobnosti. Obrazovanje treba da bude usmjereno na puni razvitak ljudske ličnosti i na učvršćavanje poštivanja čovjekovih prava i osnovnih sloboda. Ono treba da unapređuje razumijevanje, snošljivost i prijateljstvo medju svim narodima, rasnim i vjerskim skupinama, i treba da unapređuje djelatnost Ujedinjenih nacija na održavanju mira. Roditelji imaju prvenstveno pravo da biraju vstu obrazovanja za svoju djecu. Član 27. Svako ima pravo da slobodno sudjeluje u kulturnom životu zajednice, da uživa u umjetnosti i da učestvuje u znanstvenom napretku i u njegovim koristima. Svako ima pravo na zaštitu moralnih i materijalnih interesa koji proistiću ma od kojeg znanstvenog, književnog ili umjetničkog proizvoda kojemu je autor. Član 28. Svako ima pravo na društveni i međunarodni poredak u kojem prava i slobode izložene u ovoj Deklaraciji mogu biti potpuno ostvarene. Član 29. Svako ima obaveze prema zajednici iz koje je jedino moguće slobodno i puno razvijanje njegove ličnosti. U vršenju svojih prava i sloboda svatko treba da bude podvrgnut samo onim ograničenjima koja su određena zakonom isključivo u cilju osiguranja dužnog priznanja i poštivanja prava i sloboda drugih i u cilju zadovoljenja pravičnih zahtjeva morala, javnog poretka i općeg blagostanja u demokratskom društvu. Ta prava i slobode ni u kojem slučaju ne mogu se primjenjivati protivno ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 30. Ništa se u ovoj Deklaraciji ne može tumačiti kao pravo ma koje države, skupine ili osobe da sudjeluje u bilo kojoj djelatnosti ili da vrši bilo kakvu djelatnost usmjerenu na uništavanje bilo kojih ovdje izloženih prava i sloboda. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/buc.txt000066400000000000000000000362741520214632600220370ustar00rootroot00000000000000TAFASWIRI AN-KIƁUSHI NIM-MATEKELEZO KI DUNIA NIN-HAKI-L-ADAMÌ ALUHA NIN-VUDIN’NI KURAŊA An-fahitaŋa amba, fikuɓaliaŋa amba ɓinadamu djabi nitirahinyi ndreka usheu ndreka haki meraŋa nandzari ro musingi nin-nafasi, nin-haki ndreka usalama duniani ; An-fahitaŋa amba, tsifahizaŋa ndreka fipuzisaŋa haki-l-adamì ro mikutsonga faŋanovaŋa shitrendro ki katili maneitri rohu nin-umati djabi, amin’ni zenyi, fitunga nin-ulemengu mbu kuruhusu ɓinadamu ivulaŋa ndreka ikwamini aminnafasi, ɓilà tahutru wala taãɓu nin-ufukara, ro nikutekelezaŋa kirasimi, ustaãraɓu beheben-djabi ninhulumbelu ; An-An- fahitaŋa amba, aŋatin’ni sharia-musingi nin-ndreu, zanatani nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) nikutekeleza mara hafa uaminifu nin-ndreu amin’ni haki musingi nim-ɓinadamu ; amin’ni usheu ndreka kima ninhulu an-rohuni, amin’ni fihiraŋa nin-haki nin-lalahi ndreka viavi, amin’zenyi, reu nampahei amba reu nangala ãzima ampadeha aluha faŋadzarisaŋa maisha nimɓinadamu ndreka ampiditri an-lalaŋa raha mbu andei tanafu tsara am-maisha nin-nafasi nankitinyi nimɓinadamu ;ahitaŋa amba, nikulazimu natou nguvu fihavaŋana ɓainan’ni tani ndreka tani ; An- fahitaŋa amba, Daula Aŋatin-shama itì ndreka shama nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) nangala wahadi an-ndreu aŋaraka kaɓaru retu atà haki-ladamì ndreka nafasi musingi ikustehinyi nankitinyi amin’ni dunia mafia ; An- fahitaŋa amba, fikutrugaŋa djumla nin-sharia ndreka nafasi retu nandzari muhimu swafi an-fikustehiaŋa namuna kulazimu, wahadi itì ; Trengwe djumla nampahei amba Matekelezo ki Dunia nin-Haki-l-Adamì itì ro daradja aŋabuŋabun-djabi nin-ustaãraɓu nikulazimu nahazu nin-kula karazaŋa zanatani ndreka nishani, anga ɓinadamu djabi ndreka kula karazaŋa ninfikueshiŋandreu, ihisi Matekelezo itì daima amin’ni luhan-ndreu, aŋanu djitihadi amin’ni fampidzuruaŋa ndreka fitarimiaŋa, ampiasa masitaha nin-sharia ndreka nafasi retu ; amin’ni zenyi, aŋanu modeli ata, amin’ndreu maŋapiditri an-lalaŋa moramora-moramora satua mifotutru tani ou mifotutru dunia, reu ikutsonga ata fikuɓaliaŋa ndreka fikurumiaŋa reu itì, ike nin-ankitinyi amin’ni dunia mafiha ; rangu amin’ni zanatani nin-Daula aŋatin’ni Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) ata an-tani amin’ni hifadhwi ni sharian-ndreu. Kanuni aluha Ɓinadamu djabi nitirahinyi an-nafasi, reu bokeu miraŋa amin’ni usheu ndreka haki. Reu teraka ndreka ãkili ndreka hikima, amin’ni zenyi, reu nikulazimu nisi tweraŋa nin-fihavaŋa reu sambi reu. Kanuni faha aroini : Kula huluŋu meti mikudai fikurumianaŋa amin’nazi ninsharia ndreka nafasi retu djabi, nivulaŋana amin’ni Matekelezo itì, wala tsisi fifidanaŋa tsokao yotsi, mfano mifotutru kaɓila, range (nin-nenyi), lalahi au viavi, fivulaŋana, dini, fikira ki siasa au fikira hafa tu, tani nibwahaŋa au daradjan-huluŋu, mali, teraka au kabaru hafa tu. Boka eu, tsi uhisi fifidanaŋa tsokao yotsi mbu atou hatasiɓaɓun’ ni daradja nin-siasa, nim-mahakama au hatasiɓaɓun’ni abezan-tani au gitro nin-tani nibwaha ninhuluŋu ; neka tani iu au gitro nin-tani iu huru, nikutawalan’ni tani hafa, tsi mahaleu teŋa au nikupunguzaŋa yezi. Kanuni faha teluni : Kula shumbe-ɓinadamu misi haki an-fikueshiaŋa, annafasi ndreka an-hifadhwi nin-nafusini. Kanuni faha efatrani : Tsisi huluŋu mbu atou andevu au andivuzaŋa : fandivuzaŋa ndreka kula kalite nin-fanyiraha ki andevu, tsi kuruhusuŋu. Kanuni faha dimini : Tsisi huluŋu mbu atou matriko, wala fihezinyi ou kudilinyi kara raha tsisi manani ou atou raha mikulanisa izi. Kanuni faha tshutani : Kula huluŋu misi haki an-fikuɓaliaŋa haki nazi kula mahala misi izi. Kanuni faha fituni : Huluŋu djabi miraŋa an-lalaŋa ki sharia ndreka misi haki djabi ɓilà fifidanaŋa, an-hifadhwi miraŋa nin-sharia. Huluŋu djabi misi haki miraŋa an-sharia mikuhifadhwi huluŋu ndreka kula uɓanguzi mandeha kinyume ndreka Matekelezo itì, ndreka kula fikutsotsaŋa uɓanguzi itì. Kanuni faha valuni : Kula huluŋu misi haki an-fandihanaŋa mikushitaki ammahakama nin-tani misi maãrifa amin’ni kabaru nazi, neka haki-musingi nazi, boka eu nikuɓalin’ni sharia be musingi ou sharia tu, tsi nikusutehinyi. Kanuni faha sivini : Tsisi huluŋu mbu heti tanin-sirikali ou gadrani lajoli ou atuwatanini ɓilà siɓaɓu. Kanuni faha fuluni : Kula huluŋu misi haki, an-fihiraŋa swafi, an-faŋanovani modeli atà hadja nazi urenyim-mahakama tsi kisirikali, tsi mampinonu hila, an-lalaŋa nin-haki ndreka anyivunntrengwe. Mahakama itì ro mbu ahei neka huluŋu itì amin’ni haki nazi ndreka farudhwi nazi au mashitaka natoŋa izi itì maŋaraka lalaŋa. Kanuni faha fulu areki ambini : Kula huluŋu nikuhutumuŋu ndreka taɓia ratsi, kaza taninyi ndreka halathwi paka izi kuhukumuŋu kirasimi am-mahakama mbiaŋa an-trengwe, amin’izi eu, kula kabaru miditri amin’ni difãi nazi djabi nikurumianaŋa. Tsisi huluŋu mbu vangoŋa kubei hatasiɓaɓun’ni ãmali au raha tsi nishugulinyi, ndreka wakati naŋanovaŋa reu itì, reu tsi nalaŋa amba taɓia ratsi amin’ni sharia nin-tani au nin-ulemengu. Boka eu kua, tsisi raha rati mandiltra inyi fa vua huluŋu lera naŋanovaŋa taɓia rati retu, mbu vua huluŋu kua. Kanuni faha fulu aroi ambini : Tsisi huluŋu mbu hidiraŋa ɓila siɓaɓu, am-maisha ninantanana nazi, amin’ni havaŋa nazi, amin’ni traŋu nazi au amin’ni ɓarua nazi ; wala tsisi huluŋu mbu hiditri amin’ni kabaru mbu ikupua huluŋu usheu, mbu andatsaka izi. Kula huluŋu misi haki an-hifadhwi ninsharia mamahaŋa fidiraŋa an-huluŋu ndreka fikufutsuhaŋa maisha nin-huluŋu. Kanuni faha fulu telu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fidiraŋa ndreka fibwahaŋa an-nafasi ndreka an-fifidanaŋa mahala ipitrahani aŋatin’ni Daula . Kula huluŋu misi haki an-fibwahani an-nakwakila tani, ata an-tani nazi, ndreka an-fipudiani an-tani nazi. Kanuni faha fulu efatra ambini : Am-mahala misi udilifu, kula huluŋu misi ruhusa mitsakaraka mahala ififiaŋa, boka eu, misi furswa ahazu mahala ififiani amin’ni tani hafa. Sharia iti tsi heti kurumianaŋa neka huluŋu mila ikurumianaŋa izi itì, tsakarahin’ni sirikali hatasiɓaɓun’ni shidrendro natoni niditri amin’ni ɓaãdhwi nin-shidrendro nikudukuruŋu amin’ni sharia djumla au hatasiɓaɓun’ni taɓia natoni tsi miaraka ndreka madhumuni ndreka makuswada nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu). Kanuni faha fulu dimi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fazahuaŋa uraĩa. Tsisi huluŋu mbu heti fahaŋana kaza ahazu uraĩa au amadiki uraĩa, ɓilà siɓaɓu. Kanuni faha fulu tshuta ambini : Neka reu fa kutsimu, lalahi ndreka viavi nin-kula nishani, kula uraĩa au kula dini, meti manambadi ndreka miteraka zanakan-ndreu. Hakin-ndreu amin’ni kabaru mifotutru vadiaŋa meraŋa, lera reu amin’ni vadiaŋa ndreka lera reu miboŋu. Vadiaŋa mbu heti atou neka bwana harusi ndreka bweni harusi nikuɓali izi itì. Fihisiaŋa havaŋa iu raha amin’ni vatan-huluŋu boka eu muhimu amin’ni maisha ki udjamaã ; izi itì misi furswa ahazu hifadhwi nin-udjamaã ndreka nin-Daula. Kanuni faha fulu fitu ambini : Kula huluŋu, rangu inyi mipetraka izi areki ata inyi mipetraka an-djamaã, misi furswa amba izi hu tompinshandza. Tsisi huluŋu mbu heti fahaŋana ɓilà siɓaɓu amba izi kaza utompin-shandza. Kanuni faha fulu valu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi nin-fikufikiriaŋa, nin-fikurumianaŋa ãkili-musingi ndreka nin-fihisiaŋa dini ; haki itì mikuruhusu huluŋu mamadiki dini au fikira, ndreka maŋamia huluŋu nafasi mampahei dini au fikira nazi izi areki au ndreka ri namani rangu an-karamandza ata an-traŋuni ; amin’ni fidzuruaŋa izi, amin’ni faŋanovaŋa izi, amin’ni faŋanovaŋa ĩɓada ndreka mahafala mifotrutu dini itì. Kanuni faha fulu sivi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi ninfaŋabwahaŋa fikira ndreka nin-fivulaŋana ; maãnani iu, huluŋu misi haki an-tsifiampidzaliŋa huluŋu hatasiɓaɓu nin-fikira nazi ; an-fahazuaŋa ndreka faŋabuŋuaŋa ɓila tsisi fikutundaŋa mupaka, kabaru ndreka fikira, an-kula lalaŋa mbu kurumianaŋa. Kanuni faha arompuluni : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa nafasi nin-fivuriaŋa ndreka nin-faŋanovaŋa shama tsisi tashahushi. Tsisi huluŋu mbu atou nguvu ihiditri an-shama. Kanuni faha arompulu areki ambini : Kula huluŋu misi haki an-fangalaŋa fuvu anfaŋandesaŋa kabaru mifotutru huluŋu djabi an-tani nazi, nahika ro huluŋu tompini au amin’ni huluŋu maŋatitri wakala nifidanaŋa an-nafasi. Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa lalaŋa, mikustehi masharutwi nin-fihiraŋa, iditri an-hasa ki sirikali nin-tani nazi. Nia nin-zanatani io ro musingi nin-yezi nin-sirikali ; nia itì nikulazimu kutekelezaŋa amin’ni voti mazava nikulazimu natou kula mumba muda, amin’ni lalaŋa mikukarɓisa huluŋu djabi an-fihiraŋana, amin’ni voti ninsiri au maŋaraka fomba miraŋa ndreka voti nin-siri, mikuruhusu unafasi nin-voti. Kanuni faha arompulu aroi ambini : Kula huluŋu, amin’izi huluŋu nin-djamaã, misi haki anfazahuaŋa hifadhwi ki fihavaŋana (ki siraki) ; musingi nin-hifadhwi iu, ro fikutsimidzaŋa haki mifotutru ãkiɓa, udjamaã ndreka utamaduni muhimu an-hishima nazi ndreka an-huvambufu an-nafasi nin-tweraŋa, hatasiɓaɓun’ni djitihadi ki tani ndreka fishirikaŋa ki ulemengu, hatasiɓaɓun’ni namuna nin-kupangaŋa ndreka rasulimali nin-kula tani. Kanuni faha arompulu telu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fazahuani hasa ndreka anfihisiani shaɓaha an-fifidanani hasa amin’ni lalaŋa ninhaki bokeu kusutou nin-hasa ; ndreka misi haki anfikuhafadhwiaŋa izi ndreka fipitrahaŋa-ɓure. Huluŋu djabi, wala tsisi fifidanaŋa, misi haki anfazahuaŋa mushahara meraŋa an-faŋanovaŋa hasa miraŋa. Kula huluŋu miasa, misi haki an-fazahuaŋa mushahara kusutou, modeli nikulazimu mbu ikuruhusu izi ndreka ri havani uhisi maisha ki uɓinadamu, bokeu meti susohinyi ndreka musada hafa nin-hifadhwi ki udjamaã. Kula huluŋu misi haki an-fikupangana ndreki ri havani, shama nin-fikudaiaŋa haki nin-huluŋu nin-hasa, an-fihidirani an-shama mikudifaĩ tanafu nazi. Kanuni faha arompulu efatra ambini : Kula huluŋu misi haki an-faŋabwahaŋa vaha ndreka fangalaŋa nafasi, amin’ni zenyi, an-faŋanovaŋa mupaka mikustahiki amin’ni muda nin-hasa ndreka anfaŋabwahaŋa vaha ifaŋa nim-muda. Kanuni faha arompulu dimi ambini : Kula huluŋu misi haki an-fihisiaŋa daradja ninfikueshiaŋa kiasi, mikuruhusu izi uhisi swiha tsara, ahazu faivaŋana, izi ndreka ri havaŋa nazi, an-kabaru mifoturu, fihinanaŋa, fisikinaŋa, fihisiaŋa traŋu, fazahuaŋa audi ki lopitali ndreka fazahuan-huluŋu zema ki sirikali muhimu : izi misi haki an-fazahuani musada anwakati nin-fipitrahaŋa-ɓure, nin-aretinyi, ninfikupunguzan’ni ziga, nin-fati nin-vadi, ninhauɓakokuaŋa, au am-mukaɓala nin-fihafahan-raha mampahazu huluŋu maisha, hatasiɓaɓu nin-fandihana nin-kabaru ɓila uvhendza nazi. Fitirahaŋa ndreka hauzazaŋa misi haki an-fazahuaŋa musada ndreka fikututuɓiaŋa mahususu. Zaza djabi, rangu reu nitirahinyi an-vadiaŋa atà reu nitirahinyi antani, misi haki miraŋa an-fazahuaŋa hifadhwi nin-taãɓu nim-maisha. Kanuni faha arompulu tshuta ambini : Kula huluŋu misi haki an-fidzuruaŋa. Fidzuruaŋa nikulazimu ɓure, shingani ro, fidzuruaŋa an-likoli madiniki. Fidzuruaŋa hasan-taŋana nikulazimu mibiaŋa an-huluŋu djabi ; fidiraŋa an-likoli nin-daradja aŋabu ninfidzuruaŋa nikulazimu nibiaŋa an-fihiraŋa nin-ankitinyi, an-kula huluŋu djabi misi maãrifa uhiditri. Fidzuruaŋa nikulazimu nikusudia utsatsarufu nimɓinadamu, faŋanovaŋa nguvu mastaha nin-haki-l-adamì ndreka nafasi musingi. Izi tihì nikulazimu nampandehaaluha fikuelewaŋa, muswamaha ndreka fiwandzaniaŋa nin-tani djabi, ndreka shikao nin-kaɓila au nin-dini ndreka fandihanaŋa-aluha nin-ãmali nin-Uvumoja nin Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu) fikututuɓiaŋa usalama. Ri huluŋu maventi nin-huluŋu, misi haki an-fifidanaŋa amin’ni raha muhimu amin’ndreu, fidzuruaŋa tokutru ahazun-ndri zanakan-ndreu. Kanuni faha arompulu fitu ambini : Kula huluŋu misi haki an-fangalaŋa fuvu neka izi shoku, am-maisha ki tamaduni nin-djamaã, an-fangalaŋa ɓastwi nin-swanaã ndreka an-fangalaŋa ɓandza amin’ni fandihanaŋa-aluha nin-sayãsi ndreka atsaraŋa ahazuŋu an-raha retu. Kula huluŋu misi haki an-fikuafadhwiaŋa zavatra nazi, rangu reu mifotutru ĩlimu ata zombo nikumbaŋa anfikurumianaŋa sayãsi, fanurataŋa buku au fikutrungaŋa kabaru, neka izi ro tompin’ni raha retu. Kanuni faha arompulu valu ambini : Kula huluŋu misi haki an-faŋanovaŋa modeli atà utrilivu amin’ni maisha ki ɓinadamu ndreka amin’ni ulemengu ikuɓala atà haki ndreka unafasi nikudukuruŋu aŋatim- Matekelezo itì, ikurumianaŋa namuna nin-kulazimu. Kanuni faha arompulu sivi ambini : Ɓinadamu misi raha diasinyi ndreka izi amin’ni djamaã nazi ; amin’izi itì, fikuvambusan’ni tweraŋa nazi an-nafasi, iu tu ro raha isiani ruhusa maŋanu azi. Amin’ni fikurumianaŋa hakin-huluŋu, ndreka fihisianhuluŋu nafasi, raha retu djabi misi mupaka napetrakansharia. Makuswada nim-mupaka retu, izi ro faŋanovaŋa modeli ata fikuɓaliaŋa ndreka mastaha nin-haki ndreka nafasi nin-havaŋa ikueshi ; amin’ni fikusutehiaŋa kua, masharutwi nin-uɓinadamu, nin-utrulivu nin-trengwe ndreka fiatsaraŋa djumla nin-djamaã nin-ki nafasi. Haki ndreka nafasi retu, ãla-kulli-hali, tsi uheti ikurumianaŋa amin’ni lalaŋa tsi miaraka ndreka makswada ndreka masharutwi nin-Uvumoja nin-Twaifa (Shama nin-Daula nin-Ulemengu). Kanuni faha telumpuluni : Tsisi atà sharia areki nim-Matekelezo itì mbu heti kutafaswirinyi amin’ni lalaŋa mikuruhusu, Daula, shikao au huluŋu areki, ihisi haki itsokao yotsi nin-faŋanovaŋa mahafala au ãmali mandrubaka haki ndreka unafasi nikudukuruŋu etu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ca.txt000066400000000000000000000257761520214632600216560ustar00rootroot00000000000000Adoptada i proclamada per l'Assemblea General de les Nacions Unides, resoluci 217 A (III), de 10 de desembre de 1948 Declaraci Universal de Drets Humans PREMBUL Considerant que el reconeixement de la dignitat inherent i dels drets iguals i inalienables de tots els membres de la famlia humana s el fonament de la llibertat, la justcia i la pau en el mn, Considerant que el desconeixement i el menyspreu dels drets humans han originat actes de barbrie que han ultratjat la conscincia de la humanitat; i que s'ha proclamat com l'aspiraci ms elevada de tothom l'adveniment d'un mn on els ssers humans, deslliurats del temor i la misria, puguin gaudir de llibertat d'expressi i de creena, Considerant que s essencial que els drets humans siguin protegits per un rgim de dret per tal que les persones no es vegin forades, com a ltim recurs, a la rebel_li contra la tirania i l'opressi, Considerant tamb que s essencial de promoure el desenvolupament de relacions amistoses entre les nacions, Considerant que els pobles de les Nacions Unides han ratificat en la Carta llur fe en els drets humans fonamentals, en la dignitat i el valor de la persona humana i en la igualtat de dret d'homes i dones; i que han decidit de promoure el progrs social i millorar el nivell de vida dins d'una llibertat ms mplia, Considerant que els Estats membres s'han comproms a assegurar, en cooperaci amb l'Organitzaci de les Nacions Unides, el respecte universal i efectiu dels drets humans i les llibertats fonamentals, Considerant que una concepci comuna d'aquests drets i llibertats s de la ms gran importncia per al ple compliment d'aquest comproms, L'Assemblea General Proclama aquesta Declaraci Universal de Drets Humans com l'ideal com a assolir per a tots els pobles i nacions amb el fi que cada persona i cada instituci, inspirant-se constantment en aquesta Declaraci, promoguin, mitjanant I'ensenyament i l'educaci, el respecte a aquests drets i llibertats i assegurin, amb mesures progressives nacionals i internacionals, el seu reconeixement i aplicaci universals i efectius, tant entre els pobles dels Estats membres com entre els dels territoris sota llur jurisdicci. Article 1 Tots els ssers humans neixen lliures i iguals en dignitat i en drets. Sn dotats de ra i de conscincia, i han de comportar-se fraternalment els uns amb els altres. Article 2 Tothom t tots els drets i llibertats proclamats en aquesta Declaraci, sense cap distinci de raa, color, sexe, llengua, religi, opini poltica o de qualsevol altra mena, origen nacional o social, fortuna, naixement o altra condici. A ms, no es far cap distinci basada en l'estatut poltic, jurdic o internacional del pas o del territori al qual pertanyi una persona, tant si s independent com si est sota administraci fiduciria, si no s autnom, o est sota qualsevol altra limitaci de sobirania. Article 3 Tota persona t dret a la vida, a la llibertat i a la seva seguretat. Article 4 Ning no ser sotms a esclavitud o servitud: I'esclavitud i el trfic d'esclaus sn prohibits en totes llurs formes. Article 5 Ning no ser sotms a tortures ni a penes o tractes cruels, inhumans o degradants. Article 6 Tota persona t el dret arreu al reconeixement de la seva personalitat jurdica. Article 7 Tots sn iguals davant la llei i tenen dret, sense cap distinci, a igual protecci per la llei. Tots tenen dret a igual protecci contra qualsevol discriminaci que violi aquesta Declaraci i contra qualsevol incitaci a una tal discriminaci. Article 8 Tota persona t dret a un recurs efectiu prop dels tribunals nacionals competents que l'empari contra actes que violin els seus drets fonamentals reconeguts per la constituci o per la llei. Article 9 Ning no ser detingut, pres o desterrat arbitrriament. Article 10 Tota persona t dret, en condicions de plena igualtat, a ser escoltada pblicament i amb justcia per un tribunal independent i imparcial, per a la determinacio dels seus drets i obligacions o per a l'examen de qualsevol acusaci contra ella en matria penal. Article 11 Tots els acusats d'un delicte tenen el dret que hom presumeixi la seva innocncia fins que no es provi la seva culpabilitat segons la llei en un judici pblic, en qu hom li hagi assegurat totes les garanties necessries per a la seva defensa. Ning no ser condemnat per actes o omissions que en el moment que varen sser comesos no eren delictius segons el dret nacional o internacional. Tampoc no s'imposar cap pena superior a l'aplicable en el moment de cometre el delicte. Article 12 Ning no ser objecte d'intromissions arbitrries en la seva vida privada, la seva famlia, el seu domicili o la seva correspondncia, ni d'atacs al seu honor i reputaci. Tothom t dret a la protecci de la llei contra tals intromissions o atacs. Article 13 Tota persona t dret a circular lliurement i a triar la seva residncia dins les fronteres de cada Estat. Tota persona t dret o sortir de qualsevol pas, dhuc el propi, i a retornar-hi. Article 14 En cas de persecuci, tota persona t dret a cercar asil en altres pasos i a beneficiar-se'n. Aquest dret no podr ser invocat contra una persecuci veritablement originada per delictes comuns o per actes oposats als objectius i principis de les Nacions Unides. Article 15 Tota persona t dret a una nacionalitat. Ning no ser privat arbitrriament de la seva nacionalitat, ni del dret de canviar de nacionalitat. Article 16 Els homes i les dones, a partir de l'edat nbil, tenen dret, sense cap restricci per motius de raa, nacionalitat o religi, a casar-se i a fundar una famlia. Gaudiran de drets iguals pel que fa al casament, durant el matrimoni i en la seva dissoluci. Nomes es realitzar el casament amb el lliure i ple consentiment dels futurs esposos. La famlia s l'element natural i fonamental de la societat i t dret a la protecci de la societat i de l'Estat. Article 17 Tota persona t dret a la propietat, individualment i col_lectiva. Ning no ser privat arbitrriament de la seva propietat. Article 18 Tota persona t dret a la llibertat de pensament, de conscincia i de religi; aquest dret inclou la llibertat de canviar de religi o de creena, i la llibertat, individualment o col lectivament, en pblic o en privat, de manifestar la seva religi o creena per mitj de l'ensenyament, la prctica, el culte i l'observana. Article 19 Tota persona t dret a la llibertat d'opini i d'expressi; aquest dret inclou el de no ser molestat a causa de les prpies opinions i el de cercar, rebre i difondre les informacions i les idees per qualsevol mitj i sense lmit de fronteres. Article 20 Tota persona t dret a la llibertat de reuni i d'associaci pacfiques. Ning no pot ser obligat a pertnyer a una associaci. Article 21 Tota persona t dret a participar en el govern del seu pas, directament o per mitj de representants lliurement elegits. Tota persona t dret, en condicions d'igualtat, a accedir a les funcions pbliques del seu pas. La voluntat del poble s el fonament de l'autoritat de l'Estat; aquesta voluntat ha d'expressar-se mitjanant eleccions autntiques, que hauran de fer-se peridicament per sufragi universal i igual i per vot secret o per altre procediment equivalent que garanteixi la llibertat del vot. Article 22 Tota persona, com a membre de la societat, t dret a la seguretat social i a obtenir, mitjanant l'esfor nacional i la cooperaci internacional, segons l'organitzaci i els recursos de cada pas, la satisfacci dels drets econmics, socials i culturals indispensables per a la seva dignitat i el lliure desenvolupament de la seva personalitat. Article 23 Tota persona t dret al treball, a la lliure elecci de la seva ocupaci, a condicions equitatives i satisfactries de treball, i a la protecci contra l'atur. Tota persona, sense cap discriminaci, t dret a salari igual per igual treball. Tothom que treballa t dret a una remuneraci equitativa i satisfactria que asseguri per a ell i la seva famlia una existncia conforme a la dignitat humana, completada, si cal, amb altres mitjans de protecci social. Tothom t dret a constituir sindicats per a la defensa dels seus interessos i a afiliar-s'hi. Article 24 Tota persona t dret al descans i al lleure i, particularment, a una limitaci raonable de la jornada de treball i a vacances peridiques pagades. Article 25 Tota persona t dret a un nivell de vida que asseguri, per a ell i la seva famlia, la salut i el benestar, especialment quant a alimentaci, vestir, habitatge, assistncia mdica i als serveis socials necessaris; tamb t dret a la seguretat en cas d'atur, malaltia, incapacitat, vidutat, vellesa o altra manca de mitjans de subsistncia independent de la seva voluntat. La maternitat i la infantesa tenen dret a una cura i a una assistncia especials. Tots els infants, nascuts d'un matrimoni o fora d'un matrimoni, gaudeixen d'igual protecci social. Article 26 Tota persona t dret a l'educaci. L'educaci ser gratuta, si ms no, en la instrucci elemental i fonamental. La instrucci elemental ser obligatria. L'ensenyament tcnic i professional es posar a l'abast de tothom, i l'accs a l'ensenyament superior ser igual per a tots en funci dels mrits respectius. L'educaci tendir al ple desenvolupament de la personalitat humana i a l'enfortiment del respecte als drets humans i a les llibertats fonamentals; promour la comprensi, la tolerncia i l'amistat entre totes les nacions i grups tnics o religiosos, i fomentar les activitats de les Nacions Unides per al manteniment de la pau. El pare i la mare tenen dret preferent d'escollir la mena d'educaci que ser donada als seus fills. Article 27 Tota persona t dret a participar lliurement en la vida cultural de la comunitat, a gaudir de les arts i a participar i beneficiar-se del progrs cientfic. Tota persona t dret a la protecci dels interessos morals i materials derivats de les produccions cientfiques, literries o artstiques de qu sigui autor. Article 28 Tota persona t dret a un ordre social i internacional en qu els drets i llibertats proclamats en aquesta Declaraci puguin ser plenament efectius. Article 29 Tota persona t deures envers la comunitat, ja que noms en aquesta li s possible el lliure i ple desenvolupament de la seva personalitat. En l'exercici dels drets i les llibertats, tothom estar sotms noms a les limitacions establertes per la llei i nicament amb la finalitat d'assegurar el reconeixement i el respecte deguts als drets i llibertats dels altres i de complir les justes exigncies de la moral, de l'ordre pblic i del benestar general en una societat democrtica. Aquests drets i llibertats mai no podran ser exercits en oposici als objectius i principis de les Nacions Unides. Article 30 Res en aquesta Declaraci no podr interpretar-se en el sentit que doni cap dret a un Estat, a un grup o a una persona a emprendre activitats o a realitzar actes que tendeixin a la supressi de qualsevol dels drets i llibertats que s'hi enuncien. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ckb.txt000066400000000000000000000254271520214632600220230ustar00rootroot00000000000000Danezana gerdûnî ya mafên mirov Dîbaçe Herwekî nasîna weqara pêgirê hemû endamên malbata mirovî û mafên wan ên wekhev û (jênager) bingehe azadî, dad û aşitiya cihanê pêk tîne, Herwekî nenasîn û piçûkdîtina mafên mirov rê dan barbar ku wijdana mirovhiyê didin isyanê û avakirina cihaneke ku tê de ewê heyinên mirovî di peyivîn û bawerkirinê de serbest bin, ji xof û belengaziyê rizgar bin wek xweziya bilindtirîn a mirov hate îlan kirin, Herweki bingehî ye ku mafên mirov ji alî rejîmeke hiqûqî bên parastin ji bo ku mirov mecbûr nemîne, wek çara dawîn, li dijî zorkarî û zulmê rabe, Herkekî teşwîqa pêşvebirina peywendiyên dostaniyê di navbera neteweyan de bingehî ye, Herwekî gelên Neteweyen Yekbûyî di Destûrê de ji nû ve baweriya xwe ya bi mafên bingehî yên mirov, di nav weqar û rûmeta kesê mirovî de û di wekheviya mafên mêr û jinan de, dane zanîn û diyar kirin ku ew biryardar in ku arîkarî bidin pêşveçûna çivakî û bicihkirina mecalên çêtir ên jiyanê di nav serbestiyeke mestir de, Herwekî dewletên endam qewl dane, ku bi hevkariya Teşkîlata Neteweyên Yekbûyî, riayeta gerdûnî û fiîlî ya mafên mirovî û azadiyên bingehî ewle bikin, Herwekî têgihiştineke hevbeş a van maf û azadiyan ji bo bi temamî bicîhanîna vê teahudê ji giringiya bilindtirîn e, Civîna Gelemperî vê Danezana Gerdûnî ya Mafên Mirovî wekî îdeala hevbeş a ku hemû gel û hemû netewe dixwazin bighênê ji bo ku hemû kes û hemû organên civakê, ev Danezan timî di bîr de, bi hînkirin û hêvotinê bixebitin ku riayeta van maf û azadiyan pêşve bibin û bi tedbîrên berebereyî yên neteweyî û navneteweyî, nasîn û bicihanîna gerdûnî û fiîlî yên wan him di nav gelên dewletên endam bi xwe him di nav yên erdên ku li jêr hukmê wan de ne ewle bikin. Bend 1 Hemû mirov azad û di weqar û mafan de wekhev tên dinyayê. Ew xwedî hiş û şuûr in û divê li hember hev bi zihniyeteke bratiyê bilivin. Bend 2 Heryek, bê tu cihêyî, nemaze ya nijad, reng, zayend (cisn), ziman, ol, ramana siyasî an her ramana din, eslê neteweyî an civakî, serwet, zayîn an her rewşeke din, xwediyê hemû maf û hemû azadiyên ku di vê Danezanê de hatine daxuyankirî ye. Bi serde, ewê tu cihêyî neyê kirin ji ber statuya siyasî, hiqûqî an navneteweyî ya welat an erdê ku kesek jê tê, heke ev welat an erd serbixwe, li jêr dest, ne xweser (otonom) an li jêr her tahdîda din a serweriyê be an na. Bend 3 Herkes xwedî mafê jiyan, azadî û ewleyiya şexsê xwe ye. Bend 4 Ewê tukes di koletî an bindestiyê de neyê girtin; koletî û bazirganiya koleyan bi hemû teşeyên xwe ve qedexe ne. Bend 5 Ewê tukes nebe tabiê şkence an ceza û muameleyên hov, namirovî an xirabker. Bend 6 Herkes xwediyê mafê nasîna li hemû ciyan a şexsiyeta xwe ya hiqûyî ye. Bend 7 Hemû mirov li ber qanûnan wekhev in û bê ciheyî xwediyê mafê parastineke wekhev a qanûn in. Hemû mirov li hemberî her cihêtiya ku vê Danezanê ihlal dike û li hemberî her navtêdana cihêtiyeke wilo xwediyê mafê parastineke wekhev in. Bend 8 Herkes maf heye ku li hemberî kirinên ku mafên bingehî yên ku qanûna bingehî an qanûn jê re dinasin ihlal dikin, serî li mehkemeyên neteweyî yên selahiyetdar bixe. Bend 9 Tukes nikare bi awayekî kêfî bê girtin, hebs an sirgûn kirin. Bend 10 Herkes, di wekheviyeke temamî de, maf heye ku doza wî li ber mehkemeyeke serbixwe û bê alî bi awayekî adil û eşkere bê bihîstin ji bo diyarkirina maf û wacibên wî û ya her tawana curmî li dijî wî. Bend 11 Her kesê ku bi kirineke curmî tê tawanbar kirin bêrî tê hesibîn ta ku sûcê wî di mehkemeyek eşkere, ku hemû garantiyên ji bo parastina wî pêwist ewle kiribe, bi awayekî qanûnî were îsbat kirin. Tukes nayê ceza kirin ji ber kirin an nekirinên ku di gava pêkhatina xwe de li gora qanûna neteweyî an navneteweyî ne sûc bûne. Bend 12 Nabe ku tukes bibe amanca têkilbûnên kêfî yên nav jiyana wî ya arizî, malbata wî, mala wî an nameyên wî, an ziyangihandina şeref û şana wî. Herkes xwediyê mafê parastina qanûn e li hemberî têkilbûn û ziyangihanên wilo. Bend 13 Mafê her kesî heye ku di nav tixûbên dewletekê de bi serbestî hatûçûnê bike û cihê mayîna xwe bibijêre. Herkes maf heye ku ji her welatî, yê wî bi xwe jî tê de, derkeve û vegere welatê xwe. Bend 14 Herkes maf heye ji ber zordestiyê li welatên din daxwaza penahê bike û bibe penabêr. Ev maf nikare bê xwastin ji bo taqîbatên bi rastî ji ber sûceke adî an ji ber kirinên dijî amanc û bingehên Neteweyên Yekbûyî. Bend 15 Herkes maf heye bibe xwediyê netewahiyekê (miliyetekê). Tukes nikare bi awayekî kêfî ne ji netewahiya xwe ne jî ji mafê netewahî guhartinê bête bêpar kirin. Bend 16 Ji temenê (emrê) balixiyê pê ve, mêr û jin, bê tu tahdîdên ji ber nijad, netewahî an olê, maf hene ku hev mehr bikin û malbatek deynin. Li hemberî zewacê, di domahiyê zewacê û di dema berdanê de ew xwedî mafên wekhev in. Mehr tenê bi erêkirina serbest û temamî ya jin û mêr dikare bête birrîn. Malbat hêmana xwezayî û bingehî ya civakê ye û xwedî maf e ku ji alî civak û dewletê ve bête parastin. Bend 17 Herkes maf heye ku bi serê xwe an tevî kesên din bibe xwedî mulk. Tukes nikare bi awayekî kêfî ji mulkê xwe bête bêpar kirin. Bend 18 Herkes mafê azadiya fikr, wijdan û olê heye; azadiya ol an bawerî guhartin û azadiya ol û baweriya xwe bi tenê an bi hev re him eşkere him arizî, bi hînkirin, emel, îbadet û bicihanîna ayînan nîşandanê jî di nav vî mafî de ne. Bend 19 Herkes mafê azadiya fikr û îfade heye; mafê ji ber ramanên xwe nehatin êşandin û herweha mafê bêî nasîna tu sînoran û bi her cure navgînan li agahdariyan û fikran gerîn, wan bi dest xistin û îfade û belavkirin dikevin nav vî mafî. Bend 20 Herkes mafê azadiya aramane civîn û komelê danînê heye. Tukes nikare bête mecbûr kirin ku bibe endamê komeleyekê. Bend 21 Mafê her kesî heye ku rasterast an jî bi riya nemînendeyên xwe yên bi serbestî helbijartî di hukûmeta welatê xwe de beşdar bibe. Herkes maf heye ku di mercên wekheviyê de ji xizmetên giştî yên welatê xwe kelk (istifade) bigire. Viyana (îradeya) gel bingehê otorîteya hukûmetê ye; divê ku ev viyan xwe di helbijartinên durust ên ku di demên dewrî de, bi raya gerdûnî, wekhev û dengdana dizî an li gora awayeke hevrûmet a ku azadiya dengdanê ewle bike, xwe diyar ke. Bend 22 Herkes, wekî endamê civakî, mafê ewleyiya sosyal heye; Ew mafdar e ku bi riya xebata neteweyî û hevkariya navneteweyî û li gora tenzîm û hatiniyên her dewletê, doza bidestxistina mafên aborî, civakî û çandî yên ku jo bo weqara wî û geşbûna serbest a şexsiyeta wî ferz in, bike. Bend 23 Herkes mafê xebatê, serbest bijartina xebata xwe, şertên adil û musaîd ên xebatê û parastina li dijî bêkariyê heye. Herkes, bêî tu cihêyî, maf heye ku ji bo xebateke wekhev heqek wekhev bistîne. Herkesê ku dixebite mafê meaşek adil û têrker ê ku dikaribe ji wî û ji malbata wî re jiyaneke şayanê weqara mirovî ewle bike û heke pêwîst be bi îmkanên din ên parastina sosyal bê temam kirin, heye. Herkes maf heye ku ji bo parastina menfaetên xwe sendîka deyne û bikeve nav sendîkan. Bend 24 Herkes mafê bihndan (istirahet) û demên serbest û nemaze tahdîdeke maqûl a dema xebatê û tatîlên dewrî yên bi meaş heye. Bend 25 Herkes mafê sewiyeke jiyanê ku têra ewlekirina saxî û rehetiya wî û ya malbata wî bike heye, nemaze ji bo xwarin, lixwekirin, mal, lênerîna tibbî, wisa jî ji bo xizmetên sosyal ên pêwîst û mafê ewleyiyê di rewşa bêkarî, nexweşî, seqetî, bîtî, pîrî an di rewşên din ên windakirina îmkanên xwe yên jiyanê ji ber sedemên dervavî viyana wî. Dêyîtî û zarotî mafên arîkarî û lênêrîneke taybetî hene. Hemû zaro, çi yên di zewacê de bûyi çi yên dervayî zewacê, xwediyên eynî parastineke civakî ne. Bend 26 Herkes mafê hînbûnê heye. Divê ku hînbûn belaş be, qet nebe hînbûna destpêkî û bingehî. Divê ku hînbûna teknîk û meslekî bi firehî belav be û xwendina bilind bi wekheviyeke temamî ji hemû kesan re, li gora şehrezayiya wan, vekirî be. Divê ku hînkirin geşkirina temamî ya şexsiyeta mirovî û xurtkirina siyaseta mafên mirovî û azadiyên bingehî amanc bigre. Divê ku ew arîkarî bide têgihîştin, musameha û dostaniya nav hemû netewe û hemû komên nijadî an olî, wisa jî pêşveçûna çalakiyên Neteweyên Yekbûyî ji bo xwedîkirina aşîtiyê. Dê û bav xwediyê mafê pêşîkî ê bijartina cureyê hînbûna zarokên xwe ne. Bend 27 Herkes mafê bi serbestî beşdarbûna jiyana çandî ya civakê, ji huneran kelkgirtinê û beşdarbûna pêşveçûna zanistî û encamên wê heye. Herkes mafê parastina menfaetên manewî û maddî yên ku ji ber berhema zanistî, edebî û hunerî ya ku ew bi xwe çêkerê wê ye heye. Bend 28 Mafê her kesî yê ji bo nîzameke civakî û navneteweyî ya wisan heye ku maf û azadiyên di vê Danezanê de berpêşkirî bikaribin tê de bi temamî bêne cih. Bend 29 Herkes erk (wezîfe) hene li hember civakê, ya ku tenê tê de geşbûna serbest û temamî ya şexsiyeta wî mimkin e. Di bikaranîna maf û azadiyên xwe de heryek tenê bi hukmên ku qanûn tenê ji bo ewlekirina nasîn û qedrê maf û azadiyên kesên din û ji bo bicihanîna xwastiniyên rast ên exlaq, pergala giştî û refeha gelemper di civakeke demokratîk de daniye, tê tahdîd kirin. Ev maf û azadî, di tu rewşê de, nikarin li dijî amanc û bingehên Neteweyên Yekbûyî bên bi kar anîn. Bend 30 Tu hukmekî vê Danezanê nikare bê tefsîr kirin wekî ku tu maf dide dewletekê, komekê û kesekî ji bo kirina karekî an pêkanîna kirinekî ku rakirina maf û azadiyên ku tê de hatine berpêş kirin amanc bigre. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/cs.txt000066400000000000000000000260521520214632600216640ustar00rootroot00000000000000VŠEOBECNÁ DEKLARACE LIDSKÝCH PRÁV Úvod U vědomí toho, že uznání přirozené důstojnosti a rovných a nezcizitelných práv členů lidské rodiny je základem svobody, spravedlnosti a míru ve světě, že zneuznání lidských práv a pohrdání jimi vedlo k barbarským činům, urážejícím svědomí lidstva, a že vybudování světa, ve kterém lidé, zbavení strachu a nouze, se budou těšiti svobodě projevu a přesvĕdčení, bylo prohlášeno za nejvyšší cíl lidu, že je nutné, aby lidská práva byla chránena zákonem, nemá-li být človĕk donucen uchylovat se, když vše ostatní selhalo, k odboji proti tyranii a útlaku, že je nutné podporovat rozvoj přátelských vztahu mezi národy, že lid Spojených národů zdůraznil v Chartě znovu svou víru v základní lidská práva, v důstojnost a hodnotu lidské osobnosti, v rovná práva mužů i žen a že se rozhodl podporovat sociální pokrok a vytvořit lepší životní podmínky ve větší svobodě, že členské státy převzaly závazek zajistit ve spolupráci s Organizací spojených národů všeobecné uznávání a zachovávání lidských práv a základních svobod a že stejné chápání těchto práv a svobod má nesmírný význam pro dokonalé splnění tohoto závazku, Valné shromáždění vyhlašuje tuto Všeobecnou deklaraci lidských práv jakožto společný cíl pro všechny národy a všechny státy za tím účelem, aby se každý jednotlivec a každý orgán společnosti, maje tuto deklaraci stále na mysli, snažil vyučováním a výchovou rozšířit úctu k těmto právům a svobodám azajistit postupnými opatřeními vnitrostátními i mezinárodními jejich všeobecné a účinné uznávání a zachovávání jak mezi lidem členských států samých, tak i mezi lidem území, jež jsou pod jejich pravomocí. Článek 1 Všichni lidé rodí se svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství. Článek 2 Každý má všechna práva a všechny svobody, stanovené touto deklarací, bez jakéhokoli rozlišování, zejména podle rasy, barvy, pohlaví, jazyka, nábozenství, politického nebo jiného smýšlení, národnostního nebo sociálního původu, majetku, rodu nebo jiného postavení. Žádný rozdíl nebude dále činěn z důvodu politického, právního nebo mezinárodního postavení země nebo území, k nimž určitá osoba přísluší, ať jde o zemi nebo území nezávislé nebo pod poručenstvím, nesamosprávné nebo podrobené jakémukoli jinému omezení suverenity. Článek 3 Každý má právo na život, svobodu a osobní bezpečnost. Článek 4 Nikdo nesmí být držen v otroctví nebo nevolnictví; všechny formy otroctví a obchodu s otroky jsou zakázány. Článek 5 Nikdo nesmí být mučen nebo podrobován krutému, nelidskému nebo ponižujícímu zacházení nebo trestu. Článek 6 Každý má právo na to, aby byla všude uznávána jeho právní osobnost. Článek 7 Všichni jsou si před zákonem rovni a mají právo na stejnou ochranu zákona bez jakéhokoli rozlišování. Všichni mají právo na stejnou ochranu proti jakékoli diskriminaci, která porušuje tuto deklaraci, a proti každému podněcování k takové diskriminaci. Článek 8 Každý má právo, aby mu příslušné vnitrostátní soudy poskytly účinnou ochranu proti činům porušujícím základní práva, která jsou mu přiznána ústavou nebo zákonem. Článek 9 Nikdo nesmí být svévolně zatčen, držen ve vazbě nebo vyhoštěn do vyhnanství. Článek 10 Každý má úplně stejné právo, aby byl spravedlivě a veřejně vyslechnut nezávislým a nestranným soudem, který rozhoduje buď o jeho právech a povinnostech, nebo o jakémkoli trestním obvinění vzneseném proti němu. Článek 11 Každý, kdo je obviněn z trestného činu, považuje se za nevinného, dokud není zákonným postupem prokázána jeho vina ve veřejném řízení, v němž mu byly zajištěny veškeré možnosti obhajoby. Nikdo nesmí být odsouzen pro čin nebo opomenutí, které v dobe, kdy byly spáchány, nebyly trestné podle státního nebo mezinárodního práva. Rovnez nesmí být ulozen trest tezší, nez jakého bylo lze pouzít v dobe, kdy byl trestný čin spáchán. Článek 12 Nikdo nesmí být vystaven svévolnému zasahování do soukromého života, do rodiny, domova nebo korespondence, ani útokům na svou čest a pověst. Každý má právo na zákonnou ochranu proti takovým zásahům nebo útokům. Článek 13 Každý má právo volně se pohybovat a svobodně si volit bydliště uvnitř určitého státu. Každý má právo opustit kteroukoli zemi, i svou vlastní, a vrátit se do své země. Článek 14 Každý má právo vyhledat si před pronásledováním útocištĕ v jiných zemích a požívat tam azylu. Toto právo nelze uplatnit v prípadě stíhání skutečně odůvodneného nepolitickými zločiny nebo činy, které jsou v rozporu s cíli a zásadami Spojených národů. Článek 15 Každý má právo na státní příslušnost. Nikdo nesmí být svévolně zbaven své státní příslušnosti ani práva svou státní příslušnost změnit. Článek 16 Muži a ženy, jakmile dosáhnou plnoletosti, mají právo, bez jakéhokoli omezení z důvodů příslušnoti rasové, národnostní nebo náboženské, uzavřít sňatek a založit rodinu. Pokud jde o manzelství, mají za jeho trvání i při jeho rozvázání stejná práva. Sňatky mohou být uzavřeny jen se svobodným a plným souhlasem nastávajících manželů. Rodina je přirozenou a základní jednotkou společnosti a má nárok na ochranu že strany společnosti a státu. Článek 17 Každý má právo vlastnit majetek jak sám, tak spolu sjinými. Nikdo nesmí být svévolně zbaven svého majetku. Článek 18 Každý má právo na svobodu myšlení, svědomí a náboženství; toto právo zahrnuje v sobě i volnost změnit své náboženství nebo víru, jakož i svobodu projevovat své náboženství nebo víru, sám nebo společně s jinými, ať veřejně nebo soukromě, vyučováním, prováděním náboženských úkonů, bohoslužbou a zachováváním obřadů. Článek 19 Každý má právo na svobodu přesvědčení a projevu; toto právo nepřipouští, aby někdo trpěl újmu pro své přesvědčení, a zahrnuje právo vyhledávat, príjímat a rozšiřovat informace a myšlenky jakýmikoli prostředky a bez ohledu na hranice. Článek 20 Každému je zaručena svoboda pokojného shromažďování a sdružování. Nikdo nesmí být nucen, aby byl členem nějakého sdružení. Článek 21 Každý má právo, aby se účastnil vlády své země přímo nebo prostřednictvím svobodně volených zástupců. Každý má právo vstoupit za rovných podmínek do veřejných služeb své země. Základem vládní moci budiž vůle lidu; ta musí být vyjádřena správne prováděnými volbami, které se mají konat v pravidelných obdobích na základě všeobecného arovného hlasovacího práva tajným hlasováním nebo jiným rovnocenným postupem, zabezpečujícím svobodu hlasování. Článek 22 Každý človĕk má jako člen společnosti právo na sociální zabezpeční a nárok na to, aby mu byla národním úsilím i mezinárodní součinností a v souladu s organizací a s prostředky príslušného státu zajištěna hospodářská, sociální a kulturní práva, nezbytná k jeho důstojnosti a k svobodnému rozvoji jeho osobnosti. Článek 23 Každý má právo na práci, na svobodnou volbu zaměstnání, na spravedlivé a uspokojivé pracovní podmínky a na ochranu proti nezaměstnanosti. Každý, bez jakéhokoli rozlišování, má nárok na stejný plat za stejnou práci. Každý pracující má právo na spravedlivou a uspokojivou odměnu, která by zajišťovala jemu samému a jeho rodině živobytí odpovídající lidské důstojnosti a která by byla doplněna, kdyby toho bylo třeba, jinými prostředky sociální ochrany. Na ochranu svých zájmů má každý právo zakládat s jinými odborové organizace a přistupovat k nim. Článek 24 Každý má právo na odpočinek a na zotavení, zejména také na rozumné vymezení pracovních hodin a na pravidelnou placenou dovolenou. Článek 25 Každý má právo na takovou životní úroveň, která by byla s to zajistit jeho zdraví a blahobyt i zdraví a blahobyt jeho rodiny, počítajíc v to zejména výživu, šatstvo, byt a lékařskou péči, jakož i nezbytná sociální opatření; má právo na zabezpečení v nezaměstnanosti, v nemoci, při nezpůsobilosti k práci, při ovdovění, ve stáří nebo v ostatních případech ztráty výdělečných možností, nastalé v důsledku okolností nezávislých na jeho vůli. Mateřství a dětství mají nárok na zvláštní péči a pomoc. Všechny děti, ať manželské nebo nemanželské, pozívají stejné sociální ochrany. Článek 26 Každý má právo na vzdělání. Vzdělání nechť je bezplatné, alespoň v počátečních a základních stupních. Základní vzdělání je povinné. Technické a odborné vzdělání budiž všeobecně přístupné a rovněž vyšší vzdělání má být stejně přístupné všem podle schopností. Vzdělání má směřovat k plnému rozvoji lidské osobnosti a k posílení úcty k lidským právům a základním svobodám. Má napomáhat k vzájemnému porozumění, snášenlivosti a přátelství mezi všemi národy a všemi skupinami rasovými i náboženskými, jakož i k rozvoji činnosti Spojených národů pro zachování míru. Rodiče mají přednostní právo volit druh vzdělání pro své děti. Článek 27 Každý má právo svobodně se účastnit kulturního života společnosti, úžívat plodů umění a podílet se na vědeckém pokroku a jeho výtěžcích. Každý má právo na ochranu morálních a materiálních zájmů, které vyplývají z jeho vědecké, literární nebo umělecké tvorby. Článek 28 Každý má právo na to, aby vládl takový sociální a mezinárodní řád, ve kterém by práva a svobody stanovené v této deklaraci byly plně uplatněny. Článek 29 Každý má povinnosti vůči společnosti, v níz jediné může volně a plně rozvinout svou osobnost. Každý je při výkonu svých práv a svobod podroben jen takovým omezením, která stanoví zákon výhradně za tím účelem, aby bylo zajištěno uznávání a zachovávání práv asvobod ostatních a vyhověno spravedlivým pozadavkům morálky, veřejného pořádku a obecného blaha v demokratické společnosti. Výkon těchto práv a svobod nesmí být v žádném případě v rozporu s cíli a zásadami Spojených národů. Článek 30 Nic v této deklaraci nemůže být vykládáno jako by dávalo kterémukoli státu, kterékoli skupině nebo osobě jakékoli právo vyvíjet činnost nebo dopouštět se činů, které by směřovaly k potlačení některého z práv nebo některé ze svobod v této deklaraci uvedených. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/cv.txt000066400000000000000000000273201520214632600216660ustar00rootroot00000000000000Халӑх прависен пӗтӗмӗшле декларацийӗ Кӳртӗм Эуем прависен Пӗуӗмӗшле Декларацийӗ, Граждансен уауа полиуика прависен Халӑхсен хфшшинчи Килӗшӗвӗ уауа Экономика, социаллӑ пфрнӑтпа кфльуфра прависен Халӑхсем хфшшинчи Килӗшӗвӗ / пфрӗ пӗрле Эуем прависен Пӗуӗм уӗнчери Хариуийӗ яупа пӗрлешӗнсе уӑракансем/пӗуӗмӗшлине уауа вӗсене пфр тӗруе хисеплемелле, пфрнӑтламалла пфлнине шфуа илсе, халӑхсен фйрӑм пфрӑнма ирӗк пфррине шфуа илсен уе, пфр паушалӑх уа эуем прависене пӑхӑнманнине кфрса уауа Эуем прависен Пӗуӗм уӗнчери Харуийӗ хальӗхе пфруе фсӑ кфрмалла пфлса уӑманнине шфуа илсе, фйрӑм тынсен уауа халӑхсен кфльуфра, нацилӗх, чӗлхе уауа эуника уӗлӗшӗпе пӗр пек пфлма ирӗк пфррине йышӑнсан кӑна эуем прависене пфрнӑта кӗруме май пфррине шфуа илсе, пӗр вӑхӑурах уӗрлӗ халӑхсем пфрӑнни кӑна пфр кфльуфрӑна, чӗлхене, ӑс-хакӑл йӑли-йӗркине сыхласа хӑвармалли уауа ауалануармалли чӑннипех кирлӗ ларф-уӑрф пфлнине шфуа илсе, халӑхсем, кфльуфрӑсем, чӗлхесем уауа ӑс-хакӑл йӑли-йӗрки уӗрлӗрен пфлни эуем пфрнӑтӗн чӑн-чӑн пфянлӑхӗ уауа тфу тануалӑк уӗсӗсен нфмай енлӗхӗ Ҫӗр тинчи пфрнӑта уӑсма май пани пекех эуемлӗх малашне пфрӑнассин уауа ауаланассин ӑнӑтлӑхӗ фнран килнине шфуа илсе, ялан уенӗ пекех, халӑхсен ӗмӗрӗ эуемлӗх исуорийӗнче паушалӑхсеннинчен вӑрӑмрах пфлнине шфуа илсе, эуемӗн уауа халӑхсен пӗуӗмӗшле прависен пӗуӗм уӗнчери праван фйрӑлми пайӗ пфлнине ПНОна кӗмен халӑхсен организацийӗн Генеральнӑй Ассамблейи тирӗплеуеу уауа такна чыслӑн пӗлуереу / Халӑхсен прависен Пӗуӗмӗшле Декларацине/: 1 статья Пфр халӑх уа фйрӑм пфрӑнма пӗр уан праваллӑ. Ҫак правапа фсӑ кфрса вӗсем хӑйсен полиуика суауфсне ирӗклӗн уфса хфраттӗ, экономика, общесуво уауа кфльуфра енӗпе ирӗклӗн ауаланаттӗ. Паушалӑхсен так правӑна хисеплемелле, уерриуори пӗр пӗуӗмлӗхӗн принципӗ фнпа фсӑ кфрма пӗр енлӗн чарса уӑракан чӑрмав пфлмалла мар. 2 статья Пфр халӑх уа уивӗтлӗ уауа хисепре пфрӑнма пӗр уан праваллӑ. Пфр паушалӑхӑн уа фнуа пфрӑнакан халӑхсене пӗр уан уауа уӗрӗс пӑхмалла. 3 статья Пфр халӑхӑн уа хӑй ӗмӗруенпе пфрӑннӑ уерриуорире пфрӑнма ирӗк пфр, фнуа вӗсем хӑйсем уӗллӗн пфрӑнмалли правӑпа фсӑ кфрма пфлуараттӗ. Халӑх хӑй е кфнуи уерриуори инуересӗсем вӗсене уе пырса уивекен халӑхсем килӗшмесен, ӑна никам уа хӑйӗн уерриуорийӗнчен хӑваласа кӑларса яоаймасуь, так уерриуорие пӗуӗмӗшле е пайӑн-пайӑн уыуса илеймесу, мӗнле уе пфлин майпа флӑшуараймасуь. 4 статья Пфр халӑхӑн уа хӑй ӗмӗруенпе пфрӑннӑ уерриуорие уаврӑнма ирӗк пфр / енчен уе вӗсене фнуан хӑваласа янӑ е вӗсен уерриуорине 3 суауьяна пӑсса вӑйна уыуса илнӗ пфлсан/. 5 статья Пфр халӑхӑн уа хӑйӗн тфу тануалӑк пфянлӑхӗпе уауа ресфрсӗсемпе никама уа пӑхӑнмасӑр фсӑ кфрма ирӗк пфр. Ҫавӑн пекех пфр халӑхӑн уа ӑс-уӑн хапӑрлӑхӗпе фсӑ кфрма ирӗк пфр. Вӗсен ыууи пфр халӑхӑн тфу тануалӑк пфянлӑхӗпе уауа ресфрсӗсемпе фсӑ кфрмалли тавӑн пек правине хисеплеме уивӗтлӗ. 6 статья Пфр халӑхӑн уа хӑйне йӗркеленме уауа саккфнлӑ предсуавиуелӗсен органӗсене уфса хфма ирӗк пфр. Унуа вӗсем, кӑмӑл пфлсан, хӑйсен диаспорине уе кӗруме пфлуараттӗ. 7 статья Уйрӑм пфрӑнмалли правӑпа фсӑ кфрнӑ май, халӑхсем, кӑмӑл уфсан, хӑйсене хӑйсем уыуса уӑма уауа хӑйсен уерриуорийӗнче уивӗтлӗ хӑй уыуӑмлӑх органӗсем уфса хфма пфлуараттӗ. 8 статья Уйрӑм пфрӑнмалли правӑпа никама пӑхӑнман паушалӑх уфса хфмасӑр май килмен чфхне вӑл хӑйӗн шфуне никама уа пӑхӑнман паушалӑх уфса хфмалли ирӗке уе кӗруеу. 9 статья Пфр халӑхӑн уа хӑйне сыхласа хӑварма уауа тфу уӗнчере пфрӑнма ирӗк пфр. Сахал йышлӑ халӑхсем сиенлӗ демографи полиуикин ирӗклӗ объекчӗ пфлма пфлуарайматтӗ, вӗсене вӑйпа кфтарса кайма уауа ача тфрауассине хыуӑ уӗрӗслесе уӑма юрамасуь. 10 статья Пфр халӑхӑн уа мирлӗ пфрӑнма ирӗк пфр. Паушалӑхӑн хӑйӗн фйрӑм пфрӑнмалли ирӗкпе лӑпкӑн фсӑ кфракан халӑхсене уапӑнмалла мар. Халӑхсем, енчен уе вӗсене хирӗт вӑйпа фсӑ кфрсан, хӑйсене хӳуӗлеме ирӗклӗ. 11 статья Пфр халӑхӑн уа хӑрфшлӑхсӑр пфрӑнма уауа уӗнчери ыууи халӑхсен хӳууипе фсӑ кфрма ирӗк пфр. Вӗсене геноцидран, вӗсене хирӗт саккфна пӑсса вӑйпа фсӑ кфрассинчен, вӑл шфура уерроризмран уа, сыхламалла. 12 статья Пфр халӑхӑн уа экологи енӗпе хӑрфшлӑхсӑр пфрӑнма уауа пфрӑнакан уавралӑха фпраса хӑварма ирӗк пфр. 13 статья Пфр халӑхӑн уа хӑйӗн уерриуорийӗнче тынсене массӑллӑн пӗуермелли хӗт-пӑшала/кф шфуа ядерла хӗт-пӑшал, хими, бакуериологи хӗт-пӑшалӗ кӗреу/ уфма, уӗрӗслесе пӑхма, фпрама, уфрууарма уауа фнпа фсӑ кфрма чарма, хӑйӗн уерриуорине хӗт-пӑшалсӑрлауассишӗн кӗрешме ирӗк пфр. [missing] 14 статья Пфр халӑхӑн уа ауаланма, тавӑн пекех йӑлана кӗнӗ пфрнӑт йӗркине фпраса хӑварма уауа ауалануарса пыма ирӗк пфр [missing] 15 статья Пфр халӑхӑн уа хӑйне евӗрлӗ пфлма, хӑйӗн кфльуфрине, исуорине, чӗлхине, уӗнӗпе йӑли-йӗркине пӗлме, вӗренме, фпраса хӑварма уауа ауалануарса пыма ирӗк пфр. [missing] 16 статья Пфр халӑхӑн уа паушалӑх полиуики тинчен пӗлсе уӑма ирӗк пфр уауа вӗсене хӑйсен пфрнӑтӗпе прависене виуӗм кӳрекен тивӗч ыйуфсене уӗнче шайӗнче сӳусе явма хфушӑнуармалла. [missing] [missing] 17статья Пфр халӑхӑн уа паушалӑхран, уӗнчери организацисенчен так Декларацире кӑуарунӑ хӑйӗн пӗуӗм, тавӑн пекех кашнин правине пӑхӑнма уауа хӳуӗлеме ыйума ирӗк пфр. [missing] 18 статья Кашни халӑхӑн ыууи пфр халӑхӑн пӗр уан прависене хисеплемелле, тавӑн пирки так Декларацин пӗуӗм йӗркине пфр халӑха уа хисеплесе пӑхӑнса пфрӑнмалла. 19 статья Ҫак Деклараци пфр йӗркине уе пӗуӗм уӗнчери эуем прависем тинчен калакан саккфнсемпе, фйрӑмлӑхсен шфуне халӑхсен фйрӑм пфрӑнма ирӗк пфрине кӗрусе, ӑнлануарса памалла. ПНОна кӗмен халӑхсемпе нацисен организацийӗн 6-мӗш Генеральнӑй Ассамблейи йышӑннӑ. [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] [missing] libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/cy.txt000066400000000000000000000242141520214632600216700ustar00rootroot00000000000000DATGANIAD CYFFREDINOL O HAWLIAU DYNOL Rhagair Gan mai cydnabod urddas cynhenid a hawliau cydradd a phriod holl aelodau’r teulu dynol yw sylfaen rhyddid, cyfiawnder a heddwch yn y byd, Gan i anwybyddu a dirmygu hawliau dynol arwain at weithredoedd barbaraidd a dreisiodd gydwybod dynolryw, a bod dyfodiad byd lle y gall pob unigolyn fwynhau rhyddid i siarad a chredu a rhyddid rhag ofn ac angau wedi ei gyhoeddi yn ddyhead uchaf y bobl gyffredin, Gan fod yn rhaid amddiffyn hawliau dynol a rheolaeth cyfraith, os nad yw pob unigolyn dan orfod yn y pendraw i wrthryfela yn erbyn gormes a thrais, Gan fod yn rhaid hyrwyddo cysylltiadau cyfeillgar rhwng Cenhedloedd, Gan fod pobloedd y Cenhedloedd Unedig yn y Siarter wedi ail ddatgan ffydd mewn hawliau sylfaenol yr unigolyn, mewn urddas a gwerth y person dynol ac mewn hawliau cydradd gwr a gwragedd, ac wedi penderfynu hyrwyddo cynnydd cymdeithasol a safonau byw gwell mewn rhyddid helaethach, Gan fod y Gwladwriaethau sy'n Aelodau wedi ymrwymo, mewn cydweithrediad â'r Cenhedloedd Unedig, i sicrhau hyrwyddo parch cyffredinol i hawliau dynol a'r rhyddfreintiau sylfaenol, a'u cadw, Gan fod deall yr hawliau a'r rhyddfreintiau hyn gan bawb o'r pwys mwyaf i lwyr sylweddoli'r ymrwymiad hwn, Felly, y mae'r Cynulliad Cyffredinol yn awr yn cyhoeddi'r Datganiad Cyffredinol hwn o Hawliau Dynol yn ddelfryd cyffredin i'r holl bobloedd a'r holl genhedloedd ymgyrraedd ato, fel y bo i bob person ac i bob offeryn cymdeithasol, gan ddal y Datganiad hwn mewn cof yn wastad, ymdrechu trwy ddysgu a hyfforddi i sicrhau parch i'r hawliau a'r rhyddfreintiau hyn, a thrwy ffyrdd blaengar, cenedlaethol a chydgenedlaethol, i sicrhau eu cydnabod a'u cadw yn gyffredinol ac yn effeithiol, ymysg pobloedd y Gwladwriaethau sy'n Aelodau eu hunain yn ogystal ag ymysg pobloedd y tiriogaethau sydd dan eu rheolaeth. Erthygl 1 Genir pawb yn rhydd ac yn gydradd â'i gilydd mewn urddas a hawliau. Fe'u cynysgaeddir â rheswm a chydwybod, a dylai pawb ymddwyn y naill at y llall mewn ysbryd cymodlon. Erthygl 2 Y mae gan bawb hawl i'r holl hawliau a'r rhyddfreintiau a nodir yn y Datganiad hwn, heb unrhyw wahaniaeth o gwbl, yn arbennig unrhyw wahaniaeth hil, lliw, rhyw, iaith, crefydd, barn boliticaidd neu unrhyw farn arall, tarddiad cenedlaethol neu gymdeithasol, eiddo, geni neu safle arall. Ymhellach, ni ddylid gwahaniaethu ar sail safle politicaidd, gyfreithiol na chydwladol unrhyw wlad neu diriogaeth y mae pawb yn perthyn iddi, p’un ai yw honno’n annibynnol, dan nawdd, heb hunanlywodraeth, neu dan unrhyw gyfyngiad arall ar ei sofraniaeth. Erthygl 3 Y mae gan bawb hawl i fywyd, rhyddid a diogelwch. Erthygl 4 Ni ddylid dal neb yn gaethwas nac mewn caethiwed; dylid gwahardd caethwasiaeth a'r fasnach gaethweision ym mhob un o’u hagweddau. Erthygl 5 Ni ddylid poenydio neb, na thrin na chosbi neb yn greulon, annynol na’n ddiraddiol. Erthygl 6 Y mae gan bawb hawl i gael cydnabyddiaeth ym mhobman fel person yng ngydd y gyfraith. Erthygl 7 Y mae pawb yn gydradd yng ngolwg y gyfraith gyda’r hawl yn ddiwahân i'r un amddiffyniad gan y gyfraith. Y mae gan bawb hawl i'r un amddiffyniad yn erbyn unrhyw wahaniaethu sy’n groes i’r datganiad hwn neu unrhyw anogaeth i wahaniaethu. Erthygl 8 Y mae gan bawb hawl i ymwared effeithiol gan y llysoedd cenedlaethol cymwys rhag gweithredoedd sy’n troseddu'r hawliau sylfaenol a roddwyd iddynt gan y cyfansoddiad neu gan y gyfraith. Erthygl 9 Ni ddylai neb gael eu dwyn i ddalfa, na'u caethiwo na'u halltudio yn fympwyol. Erthygl 10 Y mae gan bawb hawl, mewn cydraddoldeb llawn, i gael gwrandawiad teg a chyhoeddus gan lys annibynnol a diduedd, wrth benderfynu eu hawliau a’u rhwymedigaethau ac unrhyw gyhuddiad troseddol yn eu herbyn. Erthygl 11 Y mae gan bawb a gyhuddir o drosedd gosbadwy hawl i gael eu hystyried yn ddieuog tan y profir hwynt yn euog yn ôl y gyfraith mewn prawf cyhoeddus lle y byddant wedi cael pob gwarant angenrheidiol at eu hamddiffyniad. Ni ddylid dyfarnu neb yn euog o drosedd gosbadwy oherwydd unrhyw weithred neu wall nad oedd yn drosedd, yn ôl cyfraith genedlaethol neu ryngwladol, pan gyflawnwyd hi. Ni ddylid ychwaith osod cosb drymach na’r un a oedd yn gymwys ar yr adeg y cyflawnwyd y drosedd gosbadwy. Erthygl 12 Ni ddylid ymyrryd yn fympwyol â bywyd preifat neb, na'u teulu, na'u cartref, na'u gohebiaeth, nac ymosod ar eu hanrhydedd na'u henw da. Y mae gan bawb hawl i amddiffyniad gan y gyfraith rhag y fath ymyrraeth ac ymosod. Erthygl 13 Y mae gan bawb hawl i symud fel y mynnant ac i breswylio lle y mynnant o fewn terfynau'r Wladwriaeth. Y mae gan bawb hawl i adael unrhyw wlad, gan gynnwys eu gwlad eu hunain, a hawl i ddychwelyd iddi. Erthygl 14 Y mae gan bawb hawl i geisio ac i gael mewn gwledydd eraill noddfa rhag erledigaeth. Ni ellir hawlio hyn mewn achosion o erledigaeth sy'n gwir ddilyn troseddau anwleidyddol neu weithredoedd croes i amcanion ac egwyddorion y Cenhedloedd Unedig. Erthygl 15 Y mae gan bawb hawl i genedligrwydd. Ni ddylid amddifadu neb yn fympwyol o'u cenedligrwydd na gwrthod iddynt yr hawl i newid eu cenedligrwydd. Erthygl 16 Y mae gan bawb mewn oed, yn wryw a benyw, heb unrhyw gyfyngiadau o ran hil, cenedligrwydd na chrefydd, hawl i briodi a sefydlu teulu. Y mae ganddynt hefyd hawliau cyfartal yngln â phriodas, yn ystod priodas ac wrth ei diddymu. Ni ddylid priodi ond o lwyr fodd y ddau sy'n golygu gwneud hynny. Y teulu yw uned naturiol a sylfaenol cymdeithas a chanddo’r hawl i amddiffyniad gan gymdeithas a’r Wladwriaeth. Erthygl 17 Y mae gan bawb hawl i feddu eiddo unigol yn ogystal â chydag eraill. Ni ddylid amddifadu neb o'u heiddo yn fympwyol. Erthygl 18 Y mae gan bawb hawl i ryddid meddwl, cydwybod a chrefydd; fe gynnwys hyn ryddid iddynt newid eu crefydd neu eu cred, a rhyddid hefyd, naill ai ar eu pen eu hunain neu gydag eraill, yn gyhoeddus neu'n breifat, i amlygu eu crefydd neu ei gred trwy addysgu, arddel, addoli a chadw defodau. Erthygl 19 Y mae gan bawb ryddid barn a mynegiant; fe gynnwys hyn yr hawl i ryddid barn, heb ymyrraeth gan neb, a rhyddid i geisio, derbyn a chyfrannu gwybodaeth a syniadau trwy unrhyw gyfryngau, heb ystyried ffiniau gwlad. Erthygl 20 Y mae gan bawb hawl i ryddid ymgynnull a chymdeithasu heddychlon. Ni ellir gorfodi neb i berthyn i unrhyw gymdeithas. Erthygl 21 Y mae gan bawb hawl i gymryd rhan yn llywodraeth eu gwlad, yn uniongyrchol neu drwy gynrychiolwyr wedi eu dewis yn agored. Y mae gan bawb hawl gyfartal i wasanaeth cyhoeddus yn eu gwlad. Ewyllys y bobl fydd sail awdurdod llywodraeth; mynegir yr ewyllys hon drwy etholiadau dilys o bryd i'w gilydd, drwy bleidleisio cyffredinol a chyfartal, a thrwy bleidlais ddirgel neu ddull pleidleisio rhydd tebyg. Erthygl 22 Y mae gan bawb, fel aelod o gymdeithas, hawl i ddiogelwch cymdeithasol, i allu mwynhau hawliau economaidd, cymdeithasol a diwylliannol sy'n anhepgorol i'w hurddas ac i ddatblygiad rhydd eu personoliaeth, trwy ymdrech genedlaethol a chydweithrediad rhyngwladol ac yn unol â threfniadaeth ac adnoddau pob Gwladwriaeth. Erthygl 23 Y mae gan bawb hawl i waith, i ddewis eu gyrfa yn rhydd, i amodau gwaith cyfiawn a boddhaol, ac i amddiffyniad rhag diweithdra. Y mae gan bawb, yn ddiwahân, hawl i dâl cyfartal am waith cyfartal. Y mae gan bawb sy'n gweithio hawl i dâl teg a boddhaol gan sicrhau iddo'u hunain ac i'w teulu fodolaeth deilwng o urddas dynol, ac ychwanegu at hynny, os bydd rhaid, drwy ffyrdd eraill o nawdd cymdeithasol. Y mae gan bawb hawl i ffurfio undebau llafur ac i ymuno â hwy i amddiffyn eu buddiannau. Erthygl 24 Y mae gan bawb hawl i orffwys a hamdden gan gynnwys cyfyngiad rhesymol ar oriau gwaith, ac i wyliau cyfnodol gyda thâl. Erthygl 25 Y mae gan bawb hawl i safon byw digonol i'w hiechyd a'u ffyniant eu hunain a'u teulu, gan gynnwys bwyd, dillad, annedd a gofal meddygol ac i wasanaethau cymdeithasol angenrheidiol; a hawl i sicrwydd cynhaliaeth os digwydd diweithdra, afiechyd, anabledd, gweddwdod, henaint neu unrhyw fethiant bywoliaeth arall pan fo’r amgylchiadau tu hwnt i’w rheolaeth. Y mae gan famolaeth a phlentyndod hawl i ofal a chymorth arbennig. Dylai pob plentyn, p’un ai wedi eu geni o fewn neu du allan i briodas, fwynhau'r un diogelwch cymdeithasol. Erthygl 26 Y mae gan bawb hawl i addysg. Dylai addysg fod yn rhydd, o leiaf addysg elfennol a sylfaenol. Dylai addysg elfennol fod yn orfodol. Dylid gwneud addysg dechnegol a phroffesiynol yn agored i bawb, a dylai fod mynediad llawn a chydradd i bawb i addysg uwchradd ar sail teilyngdod. Dylai addysg amcanu datblygu personoliaeth llawn yr unigolyn a chryfhau parch i hawliau dynol a'r rhyddfreintiau sylfaenol. Dylai hyrwyddo dealltwriaeth, goddefgarwch a chyfeillgarwch ymysg yr holl genhedloedd ac ymysg grwpiau hiliol neu grefyddol, a dylai hefyd hyrwyddo gwaith y Cenhedloedd Unedig dros heddwch. Gan rieni y mae'r hawl cyntaf i ddewis y math o addysg a roddir i'w plant. Erthygl 27 Y mae gan bawb yr hawl i gymryd rhan ym mywyd diwylliannol eu cymdeithas, i fwynhau'r celfyddydau ac i gyfranogi o gynnydd gwyddonol a’i fuddiannau. Y mae gan bawb yr hawl i fynnu diogelwch i'r buddiannau moesol a materol sy'n deillio o unrhyw gynnyrch gwyddonol, llenyddol neu artistig y maent yn awdur iddo. Erthygl 28 Y mae gan bawb hawl i drefn gymdeithasol a rhyngwladol lle y gellir llawn sylweddoli'r hawliau a'r rhyddfreintiau a nodir yn y Datganiad hwn. Erthygl 29 Y mae gan bawb eu dyletswyddau i gymdeithas, lle yn unig y mae datblygiad rhydd a llawn eu personoliaeth yn bosibl. Ni ddylid cyfyngu ar neb, wrth iddynt arfer eu hawliau a'u rhyddfreintiau, ond pan bennir hynny gan gyfraith gyda'r unig amcan o sicrhau cydnabod a pharchu hawliau a rhyddfreintiau pobl eraill, ac i gyfarfod â gofynion cyfiawn moesoldeb, trefn gyhoeddus a ffyniant cyffredinol mewn cymdeithas ddemocrataidd. Ni ellir arfer yr hawliau a'r rhyddfreintiau hyn mewn unrhyw achos yn groes i amcanion ac egwyddorion y Cenhedloedd Unedig. Erthygl 30 Ni ellir dehongli dim yn y Datganiad hwn i olygu bod gan Wladwriaeth, grp neu berson unrhyw hawl i ymroddi i unrhyw weithgarwch neu i gyflawni unrhyw weithred gyda'r bwriad o ddistrywio unrhyw un o'r hawliau a'r rhyddfreintiau a nodir yma. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/da.txt000066400000000000000000000302371520214632600216430ustar00rootroot00000000000000Den 10. december 1948 vedtog og offentliggjorde FNs tredie generalforsamling Verdenserklæringen om Menneskerettighederne. Erklæringen blev vedtaget med 48 landes ja-stemmer Ingen lande stemte imod. 8 lande afstod. Umiddelbart efter denne historiske begivenhed henstillede generalforsamlingen til alle medlemslande, at de offentliggjorde erklæringens fulde tekst. De skulle desuden "foranstalte, at den bliver omdelt, fremlagt, læst og forklaret i særdeleshed i skoler og andre undervisningsinstitutioner, uden hensyn til de forskellige landes og områders politiske forhold". Erklæringens officielle tekst findes på FNs seks officielle sprog: arabisk, engelsk, fransk, kinesisk, russisk og spansk. Endvidere har en lang række af FNs medlemslande fulgt generalforsamlingens opfordring og oversat erklæringen til det nationale sprog. Den danske oversættelse på de følgende sider er udarbejdet af udenrigsministeriet. Ved henvendelse til FNs nordiske informationskontor i København kan man gratis rekvirere eksemplarer af erklæringen på henholdsvis FNs officielle sprog, de øvrige nordiske sprog samt et begrænset antal andre sprog. VERDENSERKLÆRINGEN OM MENNESKERETTIGHEDERNE INDLEDNING Da anerkendelse af den mennesket iboende værdighed og af de lige og ufortabelige rettigheder for alle medlemmer af den menneskelige familie er grundlaget for frihed, retfærdighed og fred i verden, da tilsidesættelse af og foragt for menneskerettighederne har ført til barbariske handlinger, der har oprørt menneskehedens samvittighed, og da skabelsen af en verden, hvor menneskene nyder tale- og trosfrihed og frihed for frygt og nød, er blevet forkyndt som folkenes højeste mål, da det er af afgørende betydning, at menneskerettighederne beskyttes af loven, hvis ikke mennesket som en sidste udvej skal tvinges til at gøre oprør mod tyranni og undertrykkelse, da det er af afgørende betydning at fremme udviklingen af venskabelige forhold mellem nationerne, da De forenede Nationers folk i pagten påny har bekræftet deres tro på fundamentale menneskerettigheder, på menneskets værdighed og værd og på lige rettigheder for mænd og kvinder, og har besluttet at fremme sociale fremskridt og højne levevilkårene under større frihed, da medlemsstaterne har forpligtet sig til i samarbejde med De forenede Nationer at arbejde for fremme af almindelig respekt fur og overholdelse af menneskerettigheder og fundamentale frihedsrettigheder, da en fælles forståelse af disse rettigheder og friheder er af den største betydning for den fulde virkeliggørelse af denne forpligtelse, proklamerer PLENARFORSAMLINGEN derfor nu denne VERDENSERKLÆRING OM MENNESKERETTIGHEDERNE som et fælles mål for alle folk og alle nationer med det formål, at ethvert menneske og ethvert samfundsorgan stedse med denne erklæring for øje skal stræbe efter gennem undervisning og opdragelse at fremme respekt for disse rettigheder og friheder og gennem fremadskridende nationale og internationale foranstaltninger at sikre, at de anerkendes og overholdes overalt og effektivt, både blandt befolkningerne i medlemsstaterne og blandt befolkningerne i de områder, der befinder sig under deres styre. Artikel 1. Alle mennesker er født frie og lige i værdighed og rettigheder. De er udstyret med fornuft og samvittighed, og de bør handle mod hverandre i en broderskabets ånd. Artikel 2. Enhver har krav på alle de rettigheder og friheder, som nævnes i denne erklæring, uden forskelsbehandling af nogen art, f. eks. på grund af race, farve, køn, sprog, religion, politisk eller anden anskuelse, national eller social oprindelse, formueforhold, fødsel eller anden samfundsmæssig stilling. Der skal heller ikke gøres nogen forskel på grund af det lands eller områdes jurisdiktionsforhold eller politiske eller internationale stilling, til hvilket en person hører, hvadenten dette område er uafhængigt, under formynderskab eller er et ikke selvstyrende område, eller dets suverænitet på anden måde er begrænset. Artikel 3. Enhver har ret til liv, frihed og personlig sikkerhed. Artikel 4. Ingen må holdes i slaveri eller trældom ; slaveri og slavehandel under alle former skal være forbudt. Artikel 5. Ingen må underkastes tortur eller grusom, umenneskelig eller vanærende behandling eller straf. Artikel 6. Ethvert menneske har overalt i verden ret til at blive anerkendt som retssubjekt. Artikel 7. Alle er lige for loven og har uden forskelsbehandling af nogen art lige ret til lovens beskyttelse. Alle har ret til lige beskyttelse mod enhver forskelsbehandling i strid mod denne erklæring og mod enhver tilskyndelse til en sådan forskelsbehandling. Artikel 8. Enhver har ret til en fyldestgørende oprejsning ved de kompetente nationale domstole for handlinger, der krænker de fundamentale rettigheder, som forfatningen eller loven giver vedkommende. Artikel 9. Ingen må underkastes vilkårlig anholdelse, tilbageholdelse eller landsforvisning. Artikel 10. Enhver har under fuld ligeberettigelse krav på en retfærdig og offentlig behandling ved en uafhængig og upartisk domstol, når der skal træffes en afgørelse med hensyn til hans rettigheder og forpligtelser og med hensyn til en hvilken som helst mod ham rettet strafferetslig anklage. Artikel 11. Enhver, der anklages for et strafbart forhold, har ret til at blive anset for uskyldig, indtil hans skyld er godtgjort i henhold til lov ved en offentlig retshandling, hvorunder han har fået alle de garantier, der er fornødne for hans forsvar. Ingen må anses for skyldig i noget strafbart forhold på grund af nogen handling eller undladelse, der ikke i henhold til national eller international ret var strafbar på det tidspunkt, da den blev begået. Der skal heller ikke kunne idømmes strengere straf end fastsat på den tid, da det strafbare forhold blev begået. Artikel 12. Ingen må være genstand for vilkårlig indblanding i private forhold, familie, hjem eller korrespondance, ej heller for angreb på ære og omdømme. Enhver har ret til lovens beskyttelse mod sådan indblanding eller angreb. Artikel 13. Enhver har ret til at bevæge sig frit og til frit at vælge opholdssted indenfor hver stats grænser. Enhver har ret til at forlade et hvilket som helst land, herunder sig eget, og til at vende tilbage til sit eget land. Artikel 14. Enhver har ret til i andre lande at søge og få tilstået asyl mod forfølgelse. Denne ret må ikke påberåbes ved anklager, der virkelig hidrører fra ikke-politiske forbrydelser eller fra handlinger i strid med De forenede Nationers formål og principper. Artikel 15. Enhver har ret til en nationalitet. Ingen må vilkårligt berøves sin nationalitet eller nægtes ret til at skifte nationalitet. Artikel 16. Uden begrænsninger af racemæssige, nationalitetsmæssige eller religiøse grunde har mænd og kvinder, der har nået myndighedsalderen, ret til at gifte sig og stifte familie. De har krav på lige rettigheder med hensyn til indgåelse af ægteskab, under ægteskabet og ved dettes opløsning. Ægteskab skal kun kunne indgås med begge parters frie og fulde samtykke. Familien er samfundets naturlige og fundamentale enhedsgruppe og har krav på samfundets og statens beskyttelse. Artikel 17. Enhver har ret til at eje ejendom såvel alene som i fællig med andre. Ingen må vilkårligt berøves sin ejendom. Artikel 18. Enhver har ret til tanke-, samvittigheds- og religionsfrihed: denne ret omfatter frihed til at skifte religion eller tro og frihed til enten alene eller i fællesskab med andre, offentligt eller privat, at give udtryk for sin religion eller tro gennem undervisning, udøvelse, gudsdyrkelse og overholdelse af religiøse forskrifter. Artikel 19. Enhver har ret til menings- og ytringsfrihed; denne ret omfatter frihed til at hævde sin opfattelse uden indblanding og til at søge, modtage og meddele oplysning og tanker ved et hvilket som helst meddelelsesmiddel og uanset landegrænser. Artikel 20. Alle har ret til under fredelige former frit at forsamles og danne foreninger. Ingen kan tvinges til at være medlem af en forening. Artikel 21. Enhver har ret til at deltage i sit lands styre enten direkte eller gennem frit valgte repræsentanter. Enhver har ret til lige adgang til offentlige embeder og hverv i sit land. Folkets vilje skal være grundlaget for regeringens myndighed; denne vilje skal tilkendegives gennem periodiske og virkelige valg med almindelig og lige valgret og skal udøves gennem hemmelig afstemning eller tilsvarende frie afstemningsmåder. Artikel 22. Enhver har som medlem af samfundet ret til social tryghed og har krav på, at de økonomiske, sociale og kulturelle rettigheder, der er uundværlige for hans værdighed og hans personligheds frie udvikling, gennemføres ved nationale foranstaltninger og internationalt samarbejde og i overensstemmelse med hver stats organisation og hjælpekilder. Artikel 23. Enhver har ret til arbejde, til frit valg af beskæftigelse, til retfærdige og gunstige arbejdsvilkår og til beskyttelse mod arbejdsløshed. Enhver har uden forskel ret til lige løn for lige arbejde. Enhver, der arbejder, har ret til et retfærdigt og gunstigt vederlag, der sikrer ham selv og hans familie en menneskeværdig tilværelse, og om fornødent tillige til andre sociale beskyttelsesforanstaltninger. Enhver har ret til at danne og indtræde i fagforeninger til beskyttelse af sine interesser. Artikel 24. Enhver har ret til hvile og fritid, herunder en rimelig begrænsning af arbejdstiden, og til periodisk ferie med løn. Artikel 25. Enhver har ret til en sådan levefod, som er tilstrækkelig til hans og hans families sundhed og velvære, herunder til føde, klæder, bolig og lægehjælp og de nødvendige sociale goder og ret til tryghed i tilfælde af arbejdsløshed, sygdom, uarbejdsdygtighed, enkestand, alderdom eller andet tab af fortjenstmulighed under omstændigheder, der ikke er selvforskyldt. Mødre og børn har krav på særlig omsorg og hjælp. Alle børn skal, hvadenten de er født i eller udenfor ægteskab, have den samme sociale beskyttelse. Artikel 26. Enhver har ret til undervisning. Undervisningen skal være gratis, i det mindste på de elementære og grundlæggende trin. Elementær undervisning skal være obligatorisk. Teknisk og faglig uddannelse skal gøres almindelig tilgængelig for alle, og på grundlag af evner skal der være lige adgang for alle til højere undervisning. Undervisningen skal tage sigte på den menneskelige personligheds fulde udvikling og på at styrke respekten for menneskerettigheder og grundlæggende friheder. Den skal fremme forståelse, tolerance og venskab mellem alle nationer og racemæssige og religiøse grupper, og den skal fremme De forenede Nationers arbejde til fredens bevarelse. Forældre har førsteret til at vælge den form for undervisning, som deres børn skal have. Artikel 27. Enhver har ret til frit at deltage i samfundets kulturelle liv, til kunstnydelse og til at blive delagtiggjort i videnskabens fremskridt og dens goder. Enhver har ret til beskyttelse af de moralske og materielle interesser, der hidrører fra en hvilken som helst videnskabelig, litterær eller kunstnerisk frembringelse, som vedkommende har skabt. Artikel 28. Enhver har krav på en social og international orden, i hvilken de i denne erklæring nævnte rettigheder og friheder fuldtud kan virkeliggøres. Artikel 29. Enhver har pligter overfor samfundet, der alene muliggør personlighedens frie og fulde udvikling. Under udøvelsen af sine rettigheder og friheder er enhver kun underkastet de begrænsninger, der er fastsat i loven alene med det formål at sikre skyldig anerkendelse af og hensyntagen til andres rettigheder og friheder og med det formål at opfylde de retfærdige krav, som moralen, den offentlige orden og det almene vel stiller i et demokratisk samfund. Disse rettigheder og friheder må i intet tilfælde udøves i strid med De forenede Nationers formål og principper. Artikel 30. Intet i denne erklæring må fortolkes som givende nogen stat, gruppe eller enkeltperson hjemmel til at indlade sig på nogen virksomhed eller foretage nogen handling, der tilsigter at nedbryde nogen af de heri opregnede rettigheder og friheder. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/de.txt000066400000000000000000000300131520214632600216370ustar00rootroot00000000000000Resolution 217 A (III) der Generalversammlung vom 10. Dezember 1948 Allgemeine Erklärung der Menschenrechte PRÄAMBEL Da die Anerkennung der angeborenen Würde und der gleichen und unveräußerlichen Rechte aller Mitglieder der Gemeinschaft der Menschen die Grundlage von Freiheit, Gerechtigkeit und Frieden in der Welt bildet, da die Nichtanerkennung und Verachtung der Menschenrechte zu Akten der Barbarei geführt haben, die das Gewissen der Menschheit mit Empörung erfüllen, und da verkündet worden ist, daß einer Welt, in der die Menschen Rede- und Glaubensfreiheit und Freiheit von Furcht und Not genießen, das höchste Streben des Menschen gilt, da es notwendig ist, die Menschenrechte durch die Herrschaft des Rechtes zu schützen, damit der Mensch nicht gezwungen wird, als letztes Mittel zum Aufstand gegen Tyrannei und Unterdrückung zu greifen, da es notwendig ist, die Entwicklung freundschaftlicher Beziehungen zwischen den Nationen zu fördern, da die Völker der Vereinten Nationen in der Charta ihren Glauben an die grundlegenden Menschenrechte, an die Würde und den Wert der menschlichen Person und an die Gleichberechtigung von Mann und Frau erneut bekräftigt und beschlossen haben, den sozialen Fortschritt und bessere Lebensbedingungen in größerer Freiheit zu fördern, da die Mitgliedstaaten sich verpflichtet haben, in Zusammenarbeit mit den Vereinten Nationen auf die allgemeine Achtung und Einhaltung der Menschenrechte und Grundfreiheiten hinzuwirken, da ein gemeinsames Verständnis dieser Rechte und Freiheiten von größter Wichtigkeit für die volle Erfüllung dieser Verpflichtung ist, verkündet die Generalversammlung diese Allgemeine Erklärung der Menschenrechte als das von allen Völkern und Nationen zu erreichende gemeinsame Ideal, damit jeder einzelne und alle Organe der Gesellschaft sich diese Erklärung stets gegenwärtig halten und sich bemühen, durch Unterricht und Erziehung die Achtung vor diesen Rechten und Freiheiten zu fördern und durch fortschreitende nationale und internationale Maßnahmen ihre allgemeine und tatsächliche Anerkennung und Einhaltung durch die Bevölkerung der Mitgliedstaaten selbst wie auch durch die Bevölkerung der ihrer Hoheitsgewalt unterstehenden Gebiete zu gewährleisten. Artikel 1 Alle Menschen sind frei und gleich an Würde und Rechten geboren. Sie sind mit Vernunft und Gewissen begabt und sollen einander im Geiste der Brüderlichkeit begegnen. Artikel 2 Jeder hat Anspruch auf alle in dieser Erklärung verkündeten Rechte und Freiheiten, ohne irgendeinen Unterschied, etwa nach Rasse, Hautfarbe, Geschlecht, Sprache, Religion, politischer oder sonstiger Anschauung, nationaler oder sozialer Herkunft, Vermögen, Geburt oder sonstigem Stand. Des weiteren darf kein Unterschied gemacht werden auf Grund der politischen, rechtlichen oder internationalen Stellung des Landes oder Gebietes, dem eine Person angehört, gleichgültig ob dieses unabhängig ist, unter Treuhandschaft steht, keine Selbstregierung besitzt oder sonst in seiner Souveränität eingeschränkt ist. Artikel 3 Jeder hat das Recht auf Leben, Freiheit und Sicherheit der Person. Artikel 4 Niemand darf in Sklaverei oder Leibeigenschaft gehalten werden; Sklaverei und Sklavenhandel in allen ihren Formen sind verboten. Artikel 5 Niemand darf der Folter oder grausamer, unmenschlicher oder erniedrigender Behandlung oder Strafe unterworfen werden. Artikel 6 Jeder hat das Recht, überall als rechtsfähig anerkannt zu werden. Artikel 7 Alle Menschen sind vor dem Gesetz gleich und haben ohne Unterschied Anspruch auf gleichen Schutz durch das Gesetz. Alle haben Anspruch auf gleichen Schutz gegen jede Diskriminierung, die gegen diese Erklärung verstößt, und gegen jede Aufhetzung zu einer derartigen Diskriminierung. Artikel 8 Jeder hat Anspruch auf einen wirksamen Rechtsbehelf bei den zuständigen innerstaatlichen Gerichten gegen Handlungen, durch die seine ihm nach der Verfassung oder nach dem Gesetz zustehenden Grundrechte verletzt werden. Artikel 9 Niemand darf willkürlich festgenommen, in Haft gehalten oder des Landes verwiesen werden. Artikel 10 Jeder hat bei der Feststellung seiner Rechte und Pflichten sowie bei einer gegen ihn erhobenen strafrechtlichen Beschuldigung in voller Gleichheit Anspruch auf ein gerechtes und öffentliches Verfahren vor einem unabhängigen und unparteiischen Gericht. Artikel 11 1. Jeder, der einer strafbaren Handlung beschuldigt wird, hat das Recht, als unschuldig zu gelten, solange seine Schuld nicht in einem öffentlichen Verfahren, in dem er alle für seine Verteidigung notwendigen Garantien gehabt hat, gemäß dem Gesetz nachgewiesen ist. 2. Niemand darf wegen einer Handlung oder Unterlassung verurteilt werden, die zur Zeit ihrer Begehung nach innerstaatlichem oder internationalem Recht nicht strafbar war. Ebenso darf keine schwerere Strafe als die zum Zeitpunkt der Begehung der strafbaren Handlung angedrohte Strafe verhängt werden. Artikel 12 Niemand darf willkürlichen Eingriffen in sein Privatleben, seine Familie, seine Wohnung und seinen Schriftverkehr oder Beeinträchtigungen seiner Ehre und seines Rufes ausgesetzt werden. Jeder hat Anspruch auf rechtlichen Schutz gegen solche Eingriffe oder Beeinträchtigungen. Artikel 13 1. Jeder hat das Recht, sich innerhalb eines Staates frei zu bewegen und seinen Aufenthaltsort frei zu wählen. 2. Jeder hat das Recht, jedes Land, einschließlich seines eigenen, zu verlassen und in sein Land zurückzukehren. Artikel 14 1. Jeder hat das Recht, in anderen Ländern vor Verfolgung Asyl zu suchen und zu genießen. 2. Dieses Recht kann nicht in Anspruch genommen werden im Falle einer Strafverfolgung, die tatsächlich auf Grund von Verbrechen nichtpolitischer Art oder auf Grund von Handlungen erfolgt, die gegen die Ziele und Grundsätze der Vereinten Nationen verstoßen. Artikel 15 1. Jeder hat das Recht auf eine Staatsangehörigkeit. 2. Niemandem darf seine Staatsangehörigkeit willkürlich entzogen noch das Recht versagt werden, seine Staatsangehörigkeit zu wechseln. Artikel 16 1. Heiratsfähige Männer und Frauen haben ohne jede Beschränkung auf Grund der Rasse, der Staatsangehörigkeit oder der Religion das Recht, zu heiraten und eine Familie zu gründen. Sie haben bei der Eheschließung, während der Ehe und bei deren Auflösung gleiche Rechte. 2. Eine Ehe darf nur bei freier und uneingeschränkter Willenseinigung der künftigen Ehegatten geschlossen werden. 3. Die Familie ist die natürliche Grundeinheit der Gesellschaft und hat Anspruch auf Schutz durch Gesellschaft und Staat. Artikel 17 1. Jeder hat das Recht, sowohl allein als auch in Gemeinschaft mit anderen Eigentum innezuhaben. 2. Niemand darf willkürlich seines Eigentums beraubt werden. Artikel 18 Jeder hat das Recht auf Gedanken-, Gewissens- und Religionsfreiheit; dieses Recht schließt die Freiheit ein, seine Religion oder seine Weltanschauung zu wechseln, sowie die Freiheit, seine Religion oder seine Weltanschauung allein oder in Gemeinschaft mit anderen, öffentlich oder privat durch Lehre, Ausübung, Gottesdienst und Kulthandlungen zu bekennen. Artikel 19 Jeder hat das Recht auf Meinungsfreiheit und freie Meinungsäußerung; dieses Recht schließt die Freiheit ein, Meinungen ungehindert anzuhängen sowie über Medien jeder Art und ohne Rücksicht auf Grenzen Informationen und Gedankengut zu suchen, zu empfangen und zu verbreiten. Artikel 20 1. Alle Menschen haben das Recht, sich friedlich zu versammeln und zu Vereinigungen zusammenzuschließen. 2. Niemand darf gezwungen werden, einer Vereinigung anzugehören. Artikel 21 1. Jeder hat das Recht, an der Gestaltung der öffentlichen Angelegenheiten seines Landes unmittelbar oder durch frei gewählte Vertreter mitzuwirken. 2. Jeder hat das Recht auf gleichen Zugang zu öffentlichen Ämtern in seinem Lande. 3. Der Wille des Volkes bildet die Grundlage für die Autorität der öffentlichen Gewalt; dieser Wille muß durch regelmäßige, unverfälschte, allgemeine und gleiche Wahlen mit geheimer Stimmabgabe oder einem gleichwertigen freien Wahlverfahren zum Ausdruck kommen. Artikel 22 Jeder hat als Mitglied der Gesellschaft das Recht auf soziale Sicherheit und Anspruch darauf, durch innerstaatliche Maßnahmen und internationale Zusammenarbeit sowie unter Berücksichtigung der Organisation und der Mittel jedes Staates in den Genuß der wirtschaftlichen, sozialen und kulturellen Rechte zu gelangen, die für seine Würde und die freie Entwicklung seiner Persönlichkeit unentbehrlich sind. Artikel 23 1. Jeder hat das Recht auf Arbeit, auf freie Berufswahl, auf gerechte und befriedigende Arbeitsbedingungen sowie auf Schutz vor Arbeitslosigkeit. 2. Jeder, ohne Unterschied, hat das Recht auf gleichen Lohn für gleiche Arbeit. 3. Jeder, der arbeitet, hat das Recht auf gerechte und befriedigende Entlohnung, die ihm und seiner Familie eine der menschlichen Würde entsprechende Existenz sichert, gegebenenfalls ergänzt durch andere soziale Schutzmaßnahmen. 4. Jeder hat das Recht, zum Schutze seiner Interessen Gewerkschaften zu bilden und solchen beizutreten. Artikel 24 Jeder hat das Recht auf Erholung und Freizeit und insbesondere auf eine vernünftige Begrenzung der Arbeitszeit und regelmäßigen bezahlten Urlaub. Artikel 25 1. Jeder hat das Recht auf einen Lebensstandard, der seine und seiner Familie Gesundheit und Wohl gewährleistet, einschließlich Nahrung, Kleidung, Wohnung, ärztliche Versorgung und notwendige soziale Leistungen, sowie das Recht auf Sicherheit im Falle von Arbeitslosigkeit, Krankheit, Invalidität oder Verwitwung, im Alter sowie bei anderweitigem Verlust seiner Unterhaltsmittel durch unverschuldete Umstände. 2. Mütter und Kinder haben Anspruch auf besondere Fürsorge und Unterstützung. Alle Kinder, eheliche wie außereheliche, genießen den gleichen sozialen Schutz. Artikel 26 1. Jeder hat das Recht auf Bildung. Die Bildung ist unentgeltlich, zum mindesten der Grundschulunterricht und die grundlegende Bildung. Der Grundschulunterricht ist obligatorisch. Fach- und Berufsschulunterricht müssen allgemein verfügbar gemacht werden, und der Hochschulunterricht muß allen gleichermaßen entsprechend ihren Fähigkeiten offenstehen. 2. Die Bildung muß auf die volle Entfaltung der menschlichen Persönlichkeit und auf die Stärkung der Achtung vor den Menschenrechten und Grundfreiheiten gerichtet sein. Sie muß zu Verständnis, Toleranz und Freundschaft zwischen allen Nationen und allen rassischen oder religiösen Gruppen beitragen und der Tätigkeit der Vereinten Nationen für die Wahrung des Friedens förderlich sein. 3. Die Eltern haben ein vorrangiges Recht, die Art der Bildung zu wählen, die ihren Kindern zuteil werden soll. Artikel 27 1. Jeder hat das Recht, am kulturellen Leben der Gemeinschaft frei teilzunehmen, sich an den Künsten zu erfreuen und am wissenschaftlichen Fortschritt und dessen Errungenschaften teilzuhaben. 2. Jeder hat das Recht auf Schutz der geistigen und materiellen Interessen, die ihm als Urheber von Werken der Wissenschaft, Literatur oder Kunst erwachsen. Artikel 28 Jeder hat Anspruch auf eine soziale und internationale Ordnung, in der die in dieser Erklärung verkündeten Rechte und Freiheiten voll verwirklicht werden können. Artikel 29 1. Jeder hat Pflichten gegenüber der Gemeinschaft, in der allein die freie und volle Entfaltung seiner Persönlichkeit möglich ist. 2. Jeder ist bei der Ausübung seiner Rechte und Freiheiten nur den Beschränkungen unterworfen, die das Gesetz ausschließlich zu dem Zweck vorsieht, die Anerkennung und Achtung der Rechte und Freiheiten anderer zu sichern und den gerechten Anforderungen der Moral, der öffentlichen Ordnung und des allgemeinen Wohles in einer demokratischen Gesellschaft zu genügen. 3. Diese Rechte und Freiheiten dürfen in keinem Fall im Widerspruch zu den Zielen und Grundsätzen der Vereinten Nationen ausgeübt werden. Artikel 30 Keine Bestimmung dieser Erklärung darf dahin ausgelegt werden, daß sie für einen Staat, eine Gruppe oder eine Person irgendein Recht begründet, eine Tätigkeit auszuüben oder eine Handlung zu begehen, welche die Beseitigung der in dieser Erklärung verkündeten Rechte und Freiheiten zum Ziel hat. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/dv.txt000066400000000000000000001120151520214632600216630ustar00rootroot00000000000000 10 ޑިސެމްބަރ 1948 ގައި، އދ. މަޖިލީހުގެ ޢާންމު ޖަލްސާއިން ފާސްކޮށް އިޢުލާނުކޮށްފައިވާ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޢާންމު ޤަރާރު ފެށުން އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޢާއްމު ޤަރާރަކީ 10 ޑިސެމްބަރ 1948 ގައި އދ. މަޖިލީހުގެ ޢާއްމު ޖަލްސާއިން ފާސްކޮށް އިޢުލާނު ކޮށްފައިވާ ޤަރާރެކެވެ. މިޤަރާރާމެދު ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މެމްބަރު ޤަޢުމުތަކަށް އދ. އިން ވަނީ ގޮވާލައިފައެވެ. މި ޤަރާރު އދ. މަޖިލީހުގެ ރަސްމީ 6 ބަހުން ލިބެން ހުރެއެވެ. އަދި މެމްބަރު ޤަޢުމުތަކުގައި އެ ބައެއްގެ ބަހަށް ތަރުޖަމާކޮށް ޢާންމުކުރުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖެ ވެސް ވަނީ 21 ސެޕްޓެމްބަރ 1965 އިން ފެށިގެން އދ. ގެ މެމްބަރު ޤައުމަކަށް ވެފައެވެ. އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭ ގޮތުން ރައްޔިތުން ހޭލުންތެރިކުރުމަކީ، މިކޮމިޝަނުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭކަމަކަށް ވާތީ، މިޤަރާރު ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާކޮށް 2004 ވަނަ އަހަރުގެ އޭޕްރިލް މަހުން ފެށިގެން ޢާއްމުމިކުރެވެނީ މިގޮތުން ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އަދި މިޤަރާރު ދިވެހި ބަހަށް ތަރުޖަމާކުރެވިފައި މިވަނީ އެއްވެސް އުނި އިތުރު ކުރުމަކާނުލައި އޭގެ އަޞްލާ އެއްގޮތަކަށެވެ. ނަމަވެސް މިޤަރާރުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރެއިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭނީ އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާ ޚިލާފުނުވާ ޙައްޤުތަކަށެވެ. ދީބާޖާ ދެންފަހެ، މިނިވަންކަމާއި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ޞުލްޙަވެރިކަން ދުނިޔޭގައި ޤާއިމުވެ އޮތުމުގެ އަސާސަކީ، ކަމޭހިތެވިގެންވާ ދަރަޖައަކާއި، ހަމަހަމަ އަދި ނިގުޅައިނުގަނެވޭނެ ޙައްޤުތަކެއް، އި ންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅުގެ އެންމެހައި ފަރުދުންނަށް ލިބިގެންވާކަން ދެނެގަނެ ޤަބޫލުކުރުން ކަމުގައިވީ ހިނދު؛ ދެންފަހެ، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް އެއްވެސް ސަމާލުކަމެއް ދިނުމެއް ނެތި، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޙުރުމަތް ކެނޑުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮ ތުން، އިންސާނީ ދަރިފަސްކޮޅުގެ ހެޔޮބުއްދިއަށް ޤަބޫލުކުރެވެންވެސް ނެތްފަދަ ޢަމަލުތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިފައިވާކަމާއި، އަދި ޢާންމު ފަރުދުންގެ އެންމެ އިސް އުންމީދު ކަމުގައި ހާމަވެ ފާޅުވެގެންދަނީ ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި، އަސާސީ ބޭނުންތަކުންނާއި ބިރުވެރިކަމުން މިންޖުވެގެންވާ ބަޔަކު ދިރިއުޅޭ ދުނިޔެއެއްގެ އުފެދުން ކަމުގައިވީހިނދު؛ ދެންފަހެ، އަނިޔާވެރިކަމާއި ފިއްތުންތެރިކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި، އެހެންގޮތެއް ނެތިގެން ބަޣާވާތަށް ހުރަހެޅުމަށް، އިންސާނާއަށް މަޖުބޫރު ކުރުވަން ބޭނުން ނުވާނަމަ، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަކީ ޤާނޫނުގެ ޒަރީޢާއިން ރައްކާތެރި ކުރެވިގެންވާ ޙައްޤުތަކަކަށް ހެދުމަކީ، ނުހަނު ބޭނުން ތެރި ކަމަކަށްވީހިނދު؛ ދެންފަހެ، ދޭދޭ ޤައުމުތަކުގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ އެކުވެރިކަމުގެ ގުޅުންތައް އާލާ ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަކީ، ނުހަނު ބޭނުންތެރި ކަމަކަށްވީހިނދު؛ އިންސާނުންގެ އަސާސީ ޙައްޤުތަކާއި، އިންސާނީ ފަރުދުންގެ ދަރަޖައާއި އަގުހުރި މަޤާމާއި ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުންގެ ހަމަ ހަމަ ޙައްޤުތައް ޤަބޫލުކުރާ ޤަބޫލުކުރުން، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކަށް ނިސްބަތްވާ ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން އ.ދ.ގެ އަސާސީ ޤަރާރުގައި އިތުރު ބާރުލައި ފާޅުކޮށް، އަދި އިތުރު މިނިވަންކަން ލިބި ގެންވާ މާޙައުލެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކުރުމަށާއި، އިޖްތިމާޢީ ތަރައްޤީ ކުރިއެރުވުމަށް ޢަޒުމް ކަނޑައެޅިހިނދު؛ ދެންފަހެ، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި އަސާސީ މިނިވަން ކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަސް ޢާންމުކޮށް އިޙްތިރާމް ކުރުމާއި، އެޙައްޤުތަކަށް ތަބާވުމުގެ ޠަބީޢަތް، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކާ ގުޅިގެން އާލާކުރުމަށް، މެންބަރު ޤައުމުތަކުން އިޤްރާރުވެ ޢަޒުމް ކަނޑައެޅިހިނދު؛ ދެންފަހެ، އެޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތައް، ޢާންމުކޮށް އެނގި ދަސްވެފައި އޮތުމަކީ، އެވީ އިޤްރާރާއި އެކަނޑައެޅި ޢަޒުމްގެ ނަތީޖާ ފުރިހަމައަށް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި ވަރަށްވެސް ބޮޑު އަހަންމިއްޔަތެއް ދެވިގެންވާ ކަމަކަށް ވީހިނދު؛ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޢާންމު ޤަރާރަކީ ހުރިހާ ޤައުމުތަކެއްގެ ހުރިހާ މީހުންނަށް ޙާޞިލުކޮސްދޭންވީ ޢާންމު މިންގަނޑެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅައި، މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ފަރުދަކުވެސް އަދި މުޖުތަމަޢުގެ ކޮންމެ ބާރަކުންވެސް، މިޢާންމު ޤަރާރު ވިސްނުމުގައި އަބަދުމެ ބާއްވައިގެން، އަންގައިދީގެންނާއި އުނގަންނައިދީގެން، މިޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުން ކުރިއެރުވުމަށާއި،ޤައުމުތަކުގެ ފެންވަރުގަޔާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގައި، ހަރުދަނާ އަދި ކުރިއެރުން ލިބެނިވި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައިގެން، އެޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ޢާންމުކޮށް މެންބަރު ޤައުމުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގަޔާއި، އަދި އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ ތަންތަނުގެ ރައްޔިތުންގެ މެދުގައިވެސް ކުރިއެރުވުމަށްޓަކައި، އެބަލައިގަނެ ޤަބޫލުކޮށް، އެއަށް ޢަމަލުކުރާނެގޮތް ހެދުމުގެ ނިޔަތުގައި، ޢާންމު މަޖިލީހުން މި، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކުގެ ޢާންމު ޤަރާރު އެކަށައަޅައި، އިޢްލާނު ކުރެއެވެ. 1 ވަނަ މާއްދާ ހުރިހާ އިންސާނުންވެސް ދުނިޔެއަށް އުފަންވަނީ، މިނިވަންކަމުގައި، ހަމަހަމަ ޙައްޤުތަކަކާއެކު، ހަމަހަމަ ދަރަޖައެއްގައި ކަމޭހިތެވިގެންވާ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ހެޔޮ ވިސްނުމާއި، ހެޔޮބުއްދީގެ ބާރު އެމީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެކަކު އަނެކަކާމެދު އެމީހުން މުޢާމަލާތް ކުރަންވާނީ، އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ ރޫޙެއްގައެވެ. 2 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، މިޤަރާރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހުރިހާ ޙައްޤުތަކަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކެއް ހޯދުމާއި، ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. އެޙައްޤުތަކާއި އެމިންގަނޑުތައް ލިބިދެނީ، ނަސްލާއި، ކުލައާއި، ޖިންސާއި، ބަހާއި، ދީނާއި، ސިޔާސީގޮތުން ނުވަތަ އެހެންވެސް ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ވިސްނުން ގެންގުޅޭ ގޮތާއި، ވަކި ޤައުމަކަށް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢަކަށް ނިސްބަތްވުމާއި، މުދާ ލިބިހުރުމާއި، އުފަންވީ ޢާއިލާއެއްގެ ސަބަބުން ޤަދަރުވެރިވުމާއި، އެހެންވެސް ސަބަބަކާ ހުރެ ޤަދަރުވެރިވުންފަދަ، އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ މިންގަނޑަކުން ތަފާތު ކުރުމެއް ނެތިއެވެ. އަދި މީހަކު ނިސްބަތްވާ ޤައުމަކީ، ނުވަތަ ސަރަޙައްދަކީ ސިޔާސީ ގޮތުން، ނުވަތަ އެޤައުމުގެ ބާރު ހިނގާ ސަރަޙައްދުގެ މިންވަރުގެ ގޮތުން، ނުވަތަ އެޤައުމުގެ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ހައިސިއްޔަތުގެ ގޮތުން ނަމަވެސް، އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއް ގެންގުޅެގެން ނުވާނޭ ގޮތުންނެވެ. އެޤައުމަކީ، ނުވަތަ މީހަކު ނިސްބަތްވާ އެސަރަޙައްދަކީ، މިނިވަން ޤައުމަކަށް ވިޔަސް، ނުވަތަ އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ ބެލުމުގެ ދަށުން އެހެން ޤައުމަކުންބަލަހައްޓަމުންދާ ޤައުމެއް ކަމުގައިވިޔަސް، ނުވަތަ އަމިއްލަ ވެރިކަމެއް ނެތް ޤައުމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ އެހެންވެސް ގޮތަކުން ސިޔާދަތީ ބާރު މަޙްދޫދު ކުރެވިގެންވާ ޤައުމަކަށް ވީނަމަވެހެވެ. 3 ވަނަ މައްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ދިރިހުރުމުގެ ޙައްޤާއި، މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤާއި، ތިމާގެހަށިގަނޑާއި ނަފްސުގެ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. 4 ވަނަ މާއްދާ އެއްވެސް މީހަކު، އަޅުވެތިކަމުގައި، ނުވަތަ މަޖުބޫރުން ޚިދުމަތް ކުރުވުމުގައި، ގެންގުޅެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އަޅުވެތިކަމާއި، އަޅުންގެ ވިޔަފާރިއަކީ، އޭގެ ހުރިހާ ބާވަތެއްވެސް ހިމެނޭގޮތުން، މަނާކުރެވިގެންވާ ކަންކަމެވެ. 5 ވަނަ މާއްދާ އެއްވެސް މީހަކު، އަނިޔާވެރިކަމަށާއި، އަނިޔާވެރި، ނުވަތަ ލާއިންސާނީ، ނުވަތަ އިންސާނީ ޤަދަރަށް ކުޑައިމީސްކަން ލިބެނިވި ގޮތްގޮތަށް ކުރެވޭ މުޢާމަލާތްތަކަށާއި އަދަބުތަކަށް ހުރަހެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. 6 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި، އެއީ ފަރުދެއް ކަމުގައި ބަލައިގަނެ ޤަބޫލުކުރުމުގެ ޙައްޤު، ކޮންމެ ތަނެއްގައި އޭނާ ހުރި ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، ލިބިގެންވެއެވެ. 7 ވަނަ މާއްދާ ހުރިހާ އެންމެންނަކީވެސް ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި ހަމަހަމަވެގެންވާ ބައެކެވެ. އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއްނެތި، ޤާނޫނުގެ ހަމަހަމަ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު، އެމީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިޤަރާރާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ތަފާތެއް ކުރެވޭނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ ތަފާތެއް ކުރުމަށް ހިތްވަރު ދޭނަމަ، އެކަމަކުން ރައްކަތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު އެންމެނަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. 8 ވަނަ މާއްދާ ޤާނޫނު އަސާސީން ނުވަތަ ޤާނޫނުން މީހަކަށް ލިބިދީފައިވާ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާ ޚިލާފަށް ކުރެވޭ ކަންކަމަށް، ޤައުމުގެ ކަމާގުޅޭ ބާރު ލިބިގެންވާ ޝަރުޢީ މަޖިލިސްތައް މެދުވެރިކޮށް އެކަންކަމަށް އެދެވޭ ފަރުވާ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު، ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. 9 ވަނަ މާއްދާ އެއްވެސް މީހަކު، ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެމަތިން މެނުވީ، ހައްޔަރުކޮށްފައި، ނުވަތަ ބަންދުކޮށްފައި ބަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެމީހާގެ ދިރިއުޅުން ހަމަޖެހިފައިވާ ފަސްގަނޑުން ބޭރުކޮށްގެންވެސް ނުވާނެއެވެ. 01 ވަނަ މާއްދާ މީހެއްގެ ޙައްޤުތަކާއި އިލްތިޒާމުތައް ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިން މެނުވީ، ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ ބެލެވޭ ހިނދުގައި، މިނިވަން އަދި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހެއްގައި، ޢާންމުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ އިންޞާފުވެރި މާޙައުލެއްގައި، ފުރިހަމަ ހަމަހަމަކަން ލިބިދޭ ގޮތުގައި، އެކަމެއް ކަނޑައެޅިގެން ދިޔުމުގެ ނުވަތަ ބެލެވިގެން ދިޔުމުގެ ޙައްޤު ހަމަކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. 11 ވަނަ މާއްދާ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ ދަޢުވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ހިނދުގައި، އޭނާގެ ދިފާޢުގައި ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ހުރިހާ މިނިވަންކަމެއް އޭނާއަށް ލިބިދީފައިވާ، އަދި ޢާންމުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ މާޙައުލެއްގައި ހިނގާ ޝަރީޢަތެއްގައި، ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ކުށްވެރިވެއްޖެ ކަމަށް ކަނޑަނާޅާހާހިނދަކު، އޭނާއަކީ ކުށެއްނެތް މީހަކު ކަމުގައި މީހުން ޤަބޫލުކުރުމުގެ ޙައްޤު، އެފަދަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. މީހަކު ވަކި ޢަމަލެއް ކުރިއިރު ނުވަތަ ވަކި ޢަމަލެއް ނުކޮށް ދޫކޮށްލިއިރު، އެޤައުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، އެކަމަކީ ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާ ކަމެއް، އެއީ ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމުގައި ބަލައި، އެކުށުން އޭނާ ކުށްވެރި ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ޖިނާއީ ކުށެއް މީހަކު ކުރިއިރު އެކުށަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެއް، އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިގެން ނުވާނެއެވެ. 12 ވަނަ މާއްދާ މީހެއްގެ އަމިއްލަ މިނިވަން ކަމާއި، އޭނާގެ ޢާއިލާއާއި، އޭނާގެ ގެދޮރާއި، އޭނާ ލިޔާ ނުވަތަ އޭނާއަށް ލިބޭ ސިޓީގެ ޙުރުމަތަށް އުނިކަން ލިބޭފަދަ ޢަމަލެއް، ނުވަތަ އޭނާގެ ޤަދަރަށް ނުވަތަ އަބުރަށް އުނިކަމެއް ފޯރާ ޒާތުގެ ކަމެއް، ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިން މެނުވީ، އެއްވެސް މީހަކާމެދު ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އެފަދަ ކަންކަމުން ޤާނޫނުގެ ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ހަމަކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެން ވެއެވެ. 13 ވަނަ މާއްދާ ހަމަކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެމީހެއްގެ ޤައުމުގެ އިމުގެ ތެރޭގައި، ބޭނުންތަނަކަށް ދަތުރު ފަތުރު ކުރުމުގެ ޙައްޤާއި، ބޭނުން ތަނެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. ހަމަކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އޭނާގެ އަމިއްލަ ޤައުމު ނުވަތަ އެހެން ޤައުމެއް ދޫކޮށް ދިއުމުގެ ޙައްޤާއި، އޭނާގެ އަމިއްލަ ޤައުމަށް އެނބުރި އައުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. 14 ވަނަ މާއްދާ ތިމާގެ ވިސްނުން ގެންގުޅޭ ގޮތުން، ތިމާގެ ޤައުމުގެ ސަރުކާރުން ތިމާއާމެދު އިންސާފުވެރިނޫން ގޮތަކަށް ޢަމަލެއް ކޮށްފާނެ ކަމަށް ވިސްނައި، އެކަމުން ސަލާމަތް ވުމަށް، އެހެން ޤައުމަކުން ރައްކާތެރިކަން ހޯދައި، އެގޮތުން ލިބޭ ރައްކާތެރި ކަމުގައި ހުރުމުގެ ޙައްޤު، ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ މަޤްޞަދުތަކާއި އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް ކޮށްގެން، ނުވަތަ ސިޔާސީ ކުށް ނޫން އެހެން ކުށްކުށުގައި ދަޢުވާ އުފުލޭ ޙާލަތްތަކުގައި، މިޙައްޤުގެ ބޭނުން ހިފެވިގެން ނުވާނެއެވެ. 15 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ޤައުމަކަށް ނިސްބަތް ވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ޤައުމީ ނިސްބަތެއް، ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިން މެނުވީ، ނިގުޅައިގަނެވިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި މީހެއްގެ ޤައުމީ ނިސްބަތް ބަދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤުވެސް، އެފަދަ ހަމަތަކެއްގެ މަތިން މެނުވީ ނުދީ، ހިފެހެއްޓިގެން ނުވާނެއެވެ. 16 ވަނަ މާއްދާ ކައިވެނި ކުރުމުގެ ޢުމުރަށް އަޅާފައިވާ ކޮންމެ ފިރިހެނަކަށާއި އަންހެނަކަށް، ނަސްލަށް ނުވަތަ ޤައުމަށް ނުވަތަ ދީނަށް ބިނާކޮށް އެއްވެސް ހުރަހެއް ކުރިމަތިވުމެއް ނެތި، ކައިވެނި ކުރުމާއި، ޢާއިލާއެއް ބިނާކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. ކައިވެނި ކުރުމުގަޔާއި، ކައިވެނީގައި ދެމިތިބުމުގަޔާއި، އެކައިވެނި ރޫޅާލުމުގައި، އެމީހުންނަށް ހަމަހަމަ ޙައްޤުތަކެއް ލިބިގެން ވެއެވެ. ކައިވެންޏެއް ކުރެވޭނީ، ކައިވެނި ކުރުމަށް އެދޭ މީހުންގެ، މިނިވަން އަދި ފުރިހަމަ ރުހުން، އެކައިވެންޏަށް ލިބުމުން އެކަންޏެވެ. ޢާއިލާއަކީ މުޖުތަމަޢު އެމައްޗަށް ބިނާވެގެންވާ ތަފާތު ޖަމާޢަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަބަޢީ އަދި އެންމެ އަސާސީ ޖަމާޢަތެވެ. އެހެންކަމުން މުޖުތަމަޢާއި ދައުލަތުގެ ފަރާތުން، ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ޢާއިލާއަށް ލިބިގެން ވެއެވެ. 17 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ތިމާއެކަނި، ނުވަތަ އެހެން ބަޔަކާ ގުޅިގެން ނަމަވެސް، މުދާ ހޯދައި، މިލްކު ކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. އެއްވެސް މީހެއްގެ ކިބައިން، ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެގެންވާ ޤާނޫނީ ހަމަތަކެއްގެ މަތިން މެނުވީ، އެމީހެއްގެ މުދަލެއް ނިގުޅައި ގަނެވިން ނުވާނެއެވެ. 18 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެމީހަކު ގަބޫލު ކުރަންބޭނުންވާ ގޮތަކަށް ކަންކަން ޤަބޫލު ކުރުމާއި، އެމީހެއްގެ ހެޔޮވިސްނުމަށް ފެންނަ ގޮތަކަށް ކަންކަން ވިސްނުމާއި، އެމީހަކު ތަބާވާން ބޭނުންވި ދީނަކަށް ތަބާވުމުގެ މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. މިޙައްޤުގެ މާނައިގައި، މީހަކަށް އެމީހެއްގެ ދީން ބަދަލުކުރުމުގެ ޙައްޤާއި، ސިއްރުން ނުވަތަ ފާޅުގައި، ތިމާ އެކަނި ނުވަތަ ބަޔަކާއި އެކުގައި، އެހެން މީހުންނަށް އެދީން އަންގައިދިގެން ނުވަތަ ދީނުގައިވާ ގޮތަށް އުޅެގެން، ނުވަތަ އަޅުކަން ކޮށްގެން، ނުވަތަ ދީނުގައިވަ ހަމަތަކަށް ތަބާވެގެން، އޭނާގެ ދީން ހާމަކުރުމުގެ ޙައްޤު ހިމެނެއެވެ. 19 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެމީހަކު ދެކެން ބޭނުންވާ ގޮތަކަށް ދުށުމާއި، އެމީހަކު ހާމަކުރަންބޭނުންވާ ކަމެއް ހާމަކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިގެން ވެއެވެ. މިޙައްޤުގެ މާނައިގައި، އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ނުފޫޒެއްނެތި، ވަކި ގޮތަކަށް ވިސްނުން ގެންގުޅުމާއި، އެއްވެސް ކަހަލަ އިމެއް ހުރަހެއް ނެތި، އަދި ކޮންމެ ފަދަ ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށް ގެން ނަމަވެސް، އެކިއެކި މަޢުލޫމާތާއި އެކިއެކި ޚިޔާލު ހޯދުމާއި، ލިބިގަތުމާއި، އެކަންކަން ފާޅުކޮށް އަންގައިދިނުމުގެ މިނިވަންކަން ހިމެނެއެވެ. 20 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ޞުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވެ އުޅުމާއި، ޖަމާޢަތްތައް ހެދުމުގެ މިނިވަންކަން ލިބިގެންވެއެވެ. ވަކި ޖަމާޢަތަކަށް ނިސްބަތް ވުމަކަށް، މީހަކަށް މަޖްބޫރު ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. 21 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެމީހެއްގެ ޤައުމުގެ ވެރިކަން ހިންގުމުގައި، އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން، ނުވަތަ މިނިވަންކަމާއެކު ހޮވޭ މަންދޫބުން މެދުވެރިކޮށް، ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެޤައުމެއްގެ ސަރުކާރުންދޭ ޚިދުމަތަށް އެދެވޭނެ މަގު، ފަހިވެފައި އޮތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. ސަރުކާރުގެ ބާރު ބިނާވެފައި އޮތް އަސާސަކަށް ވާންވާނީ ރައްޔިތުން އިޙްތިޔާރު ކޮށް، އެދޭ ގޮތެވެ. ރައްޔިތުން އިޚްތިޔާރު ކޮށް، އެދޭ ގޮތް ދައްކައިދެނީ، ވަކި މުއްދަތު ތަކަކުން ބޭއްވޭ، ތެދުވެރި އިންތިޚާބުތަކެއްގެ ޒަރީޢާއިންނެވެ. މިފަދަ އިންތިޚާބު ތަކަކީ، ޢާއްމުކޮށް އެންމެންނަށް، އެއްގޮތެއްގެ މަތިން ހިނގާ އުޞޫލުތަކެއްގެ މަތިން، ހަމަހަމަ ގޮތެއްގައި، ވޯޓު ލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދިނުމާއެކު، މިނިވަންކަމާއެކު ސިއްރު ވޮޓު ލުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް، ނުވަތަ މިނިވަންކަމާއެކު ވޯޓު ލުމުގެ އެފަދަ އެހެން އުސޫލުތައް ޤާއިމު ކުރެވިފައިވާ، އިންތިޚާބު ތަކަކަށް ވާންވާނެއެވެ. 22 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، މުޖްތަމަޢުގެ ފަރުދުންގެ ހައިސިއްޔަތުން، އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ ހައްޤު ލިބިގެން ވެއެވެ. އަދި ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ކުރެވޭ މަސައްކަތުންނާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ އެއްބާރުލުން ހޯދައިގެން ކުރެވޭ ކަންކަމުން، އަދި ދައުލަތުގެ ވަސީލަތްތައް އެފަދައިން އިންތިޒާމް ކޮށް ތަރުތީބުކޮށްގެން، އެވަސީލަތްތައް ނިޔާ ކުރާ ގޮތެއްގެ މަތިން، މީހާގެ ޝަޚްސް މިނިވަންކަމާއެކު ޤާއިމްކޮށް ބިނާކުރުމަށާއި، އޭނާގެ ޤަދަރު ހިފެހެއްޓުމާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ، އިޤްތިޞާދީ، އިޖްތިމާޢީ އަދި ޘަޤާފީ ޙައްޤުތައް، ހޯދައި ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު، ލިބިގެންވެއެވެ. 23 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޙައްޤާއި، އޭނާ ބޭނުން ވަޒީފާއެއް އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި، މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ޢަދުލްވެރި، އަދި އެކަށޭނަ ޝަރުތުތަކެއްގެ މަތިން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޙައްޤާއި، ވަޒިފާ ނުލިބުމުން ރައްކާތެރި ވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ހަމަހަމަ މަސައްކަތަށް، ހަމަހަމަ އުޖޫރަ، އެއްވެސް ތަފާތު ކުރުމެއްނެތި، ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެން ވެއެވެ. މަސައްކަތް ކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އިންސާނާގެ ކަމޭހިތެވިގެންވާ ދަރަޖައާ އެއްފަދަ ދިރިއުޅުމެއް، އޭނާއަށާއި އޭނާގެ ޢާއިލާއަށް ހޯދައިދިނުމަށް ބޭނުންވާނެ މިންވަރަށް، ޢަދުލްވެރި އަދި އެކަށޭނަ، އުޖޫރައެއް ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެން ވެއެވެ. އަދި، އެމިންވަރުގެ ދިރިއުޅުމަކަށް ވާސިލުވެވޭނީ އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމުގެ އެހެން ވަސީލަތްތަކެއް ލިބިގެން ކަމަށް ވާނަމަ، އެފަދަ ވަސީލަތްތައް ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤުވެސް އޭނާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ހަމަ ކޮންމެ މިހަކަށްމެ، އޭނާގެ މަސްލަޙަތު ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ ގޮތުން، މަސައްކަތްތެރިންގެ ޖަމާޢަތްތައް ހެދުމާއި، އެފަދަ ޖަމާޢަތްތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. 24 ވަނަ މާއްދާ ހަމަކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ހުސްވަގުތާއި އަރާމު ހޮދުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެން ވެއެވެ. މަސައްކަތް ކުރަންޖެހޭ ވަގުތު ވަކި މިންވަރަކަށް ކަނޑައެޅިފައި އޮތުމާއި، ވަކިމުއްދަތެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރުމުން، މުސާރައާއެކު ޗުއްޓީ ލިބުން ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ. 25 ވަނަ މާއްދާ ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި، ތިމާގެ ޢާއިލާގެ މެންބަރުންނަށް، އެކަށޭނަ ޞިއްޙަތެއްގައި، ދުޅަހެޔޮކަންމަތީ އުޅެވޭނެ ފެންވަރެއްގެ ދިރިއުޅުމެއް، ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ. ކާނާއާއި، އަންނައުނާއި، ގެދޮރާއި، ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި، އަދި ބޭނުންތެރި އިޖްތިމާޢީ ޚިދުމަތްތައް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ. އަދި ވަޒީފާއެއް ނެތުމުން، ނުވަތަ ބަލިވުމުން، ނުވަތަ ނުކުޅެދުމުން، ނުވަތަ އަނބި ނުވަތަ ފިރި މަރުވުމުން، ނުވަތަ މުސްކުޅިވެ ދުވަސް ވުމުން، ނުވަތަ އޭނާގެ ބާރުން ބޭރު ސަބަބު ތަކަކަށްޓަކައި ދިރިއުޅެވޭނެ ގޮތެއް ނެތުމުން، ރައްކާތެރިކަން ލިބިގަތުމުިގެ ޙައްޤު ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ. ބަލިވެ އިންނަ ދުވަސްވަރާއި، ކުދިންގެ ޅައުމުރުގެ ދުވަސްވަރަކީ، ޚާއްޞަ އެހީތެރިކަމާއި އޯގާތެރިކަން ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު އޮތް ދުވަސްވަރެކެވެ. ހުރިހާ ކުދީންނަކީވެސް އެއްމިންވަރެއްގެ އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން ލިބުން ޙައްޤު ކުދީންނެވެ. ކައިވެނީގެ ގުޅުމެއްގެ ތެރެއިން ލިބޭ ކުދިންނަށް ނުވަތަ އެފަދަ ގުޅުމެއްގެ ބޭރުން ލިބޭ ކުދިންނަށްވީނަމަ ވެހެވެ. 26 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ތަޢުލީމު އުނގެނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. އެންމެ އަސާސީ އަދި އެންމެ އިބްތިދާއީ ފެންވަރުގައި އެކަނި ނަމަވެސް، އެއްވެސް އަގެއް ނެގުމަކާނުލައި، ތަޢުލީމު އުނގެނުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިދޭން ވާނެއެވެ. އިބްތިދާއީ ތަޢުލީމަކީ، ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ އުނގެނުން މަޖުބޫރު ތަޢުލީމެކެވެ. ވަކި ފަންނު ތަކެއްގެ ތަޢުލީމާއި ވަކި ހުނަރުތަކުގެ ތަޢުލީމަކީ، ބޭނުން ބަޔަކަށް ހޯދޭނެ ގޮތުގެ މަތިން ޢާންމުކޮށް ލިބެންވާނެ ތަޢުލީމެވެ. އަދި މަތީ ތަޢުލީމު ލިބިގަތުމުގެ ފުރުޞަތަކީ، ނަތީޖާއަށް ބިނާކޮށް، ހަމަހަމަކަންމަތީ ހޯދިދާނެ އެއްޗަކަށް ވާން ވާނެއެވެ. ތަޢުލީމު ދިނުން އަމާޒު ކުރަންވާނީ އިންސާނީ ޝަޚްޞު ފުރިހަމައަށް ބިނާކުރުމަށާއި، އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި އަސާސީ މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުން، ހަރުދަނާ ކުރުމަށެވެ. ހުރިހާ ޤައުމުތަކެއްގެ މެދުގަޔާއި، ނަސްލީ ޖަމާޢަތްތަކުގެ މެދުގައާއި، ދީނީ ޖަމާޢަތްތަކުގެ މެދުގައި، އޮންނަންޖެހޭ ދެކެފަރިތަ ކަމާއި، ތަފާތު ޚިޔާލުތައް ތަޙައްމަލު ކުރުމުގެ މިޒާޖާއި، ރަޙްމަތްތެރިކަން، ތަޢުލީމުގެ ޛަރީޢާއިން އާލާކުރަން ވާނެއެވެ. އަދި ޞުލްހަ ޤާއިމުކޮށް ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުން ހިންގާ ޙަރަކާތްތައް، ތަޢުލީމުގެ ޛަރީޢާއިން ކުރިއަރުވަން ވާނެއެވެ. ކުދިންނަށް ދޭނެ ތަޢުލީމެއްގެ ބާވަތް އިޚްތިޔާރު ކުރުމުގެ އިސް ޙައްޤެއް، ކުދިންގެ މައިންބަފައިންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. 27 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، މުޖުތަމަޢުގެ ޘަޤާފީ ޙަޔާތުގައި، މިނިވަންކަމާއެކު ބައިވެރިވުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި ޢާންމު މަޢުލޫމާތާއި ފިކްރީ ހުނަރުތައް ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ބަލައިގަތުމާއި، ސައިންސްގެ ރޮނގުން ހޯދާ ކުރިއެރުންތަކާއި އެފަދަ ކުރިއެރުންތަކުން ލިބިދޭ މަންފާ، ޙިއްޞާ ކުރުމުގެ ޙައްޤުވެސް ލިބިގެންވެއެވެ. ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، ސައިންސްގެ ރޮނގުން، ނުވަތަ އަދަބީ ރޮނގުން ނުވަތަ ފަންނުވެރި ކަމުގެ ރޮނގުން މީހަކު އުފައްދާ އެއްޗެއްގެ މާއްދީ އަދި މަނާޤިބީ މަޞްލަޙަތުގެ ޙިމާޔަތް، ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. 28 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، މިޤަރާރުން އެކަށައަޅާފައި މިވާ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ޢަމަލީގޮތުން ޙާޞިލުކޮށްދޭ، އިޖްތިމާޢީ އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ނިޒާމެއް، ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. 29 ވަނަ މާއްދާ ހަމަ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ، އެމީހެއްގެ މުޖުތަމަޢާ ގުޅިގެން އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމުތަކެއް ވެއެވެ. އެމީހެއްގެ ޝަޚްޞު މިނިވަންކަމާއެކު ފުރިހަމައަށް ތަރައްޤީ ކުރެވޭނެ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އެއިލްތިޒާމުތައް އުފުލުމެވެ. ހަމަ ކޮންމެ މީހަކުމެ، އެމީހެއްގެ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ޢަމަލު ކުރުމުގައި، އެޙައްޤުތަކަށް ނުވަތަ އެމިންގަނޑުތަކަށް، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އިންތަކަށް ތަބާވާންވާނެއެވެ. ޤާނޫނުގައި އެފަދަ އިންތަކެއް ކަނޑައެޅޭނީ، އެހެން މީހުންގެ އެފަދަ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތައި، އެޙައްޤުތަކަށް ދޭންވާ ސަމާލުކަން ދިނުމުގެ ގޮތުންނާއި، ދީމުޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢެއްގައި، އިންސާފުގެ ނަޒަރުން ބަލާއިރު ޢަމަލު ކުރެވެންވާނެ މަނާޤިބީ ހަމަތަކަށާއި، ޢާންމު ރައްކާތެރިކަމަށާއި، ޢާންމު މަޞްލަޙަތަށް ތަބާވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެކުވެރި ދައުލަތްތަކުގެ މަޤްޞަދުތަކާއި އުޞޫލުތަކާ ތަޢާރުޟުވާ ގޮތަކަށް، މިޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތަކުގެ ބޭނުން، އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. 30 ވަނަ މާއްދާ މިޤަރާރުގައި އެކަށައަޅާފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ މިންގަނޑުތައް ނެތިކޮށްލުމަށް އަމާޒުކޮށްގެން، އެއްވެސް ޙަރަކާތެއް ހިންގުމަށް ނުވަތަ ޢަމަލެއް ކުރުމަށް، އެއްވެސް ދައުލަތަކަށް، ނުވަތަ ޖަމާޢަތަކަށް، ނުވަތަ މީހަކަށް އެއްވެސް ޙައްޤެއް މިޤަރާރުން ލިބިދޭ ކަމަކަށް، މިޤަރާރުގައި ހިމެނި އެއްވެސް މާއްދާއެއް ތަރުޖަމާގެންވާ ކުރެވިގެން ނުވާނެއެވެ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/dz.txt000066400000000000000000001073141520214632600216750ustar00rootroot00000000000000འགྲོ་བ་མིའི་དབང་ཆ་གི་འཛམ་གླིང་གསལ་བསྒྲགས། གླེང་གཞི། དེ་ཡང་ འཛམ་གླིང་ནང་གི་ཞི་བདེ་དང་དྲང་ཁྲིམས། དེ་ལས་དལ་དབང་ཚུ་གི་གཞི་འགྱམ་གཙོ་བོ་དེ་ འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ག་ར་དང་མཉམ་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པའི་བརྩི་མཐོང་དང་འདྲ་མཉམ། རང་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་དལ་དབང་ཚུ་ཨིན་པའི་ངོས་འཛིན་གྲུབ་ཨིན། དེ་ཡང་ འགྲོ་བ་མིའི་དལ་དབང་ལུ་ཆ་གནས་མ་འབད་མི་དང་། བརྩི་བཀུར་མ་འབད་མི་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཀླ་ཀློའི་སྤྱོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་ལུ་བརྩོན་བཅུག་སྟེ་ འགྲོ་བ་མིའི་རྣམ་དཔྱོད་དེ་ར་ཁོང་ཁྲོ་དང་ལྡན་མི་ཅིག་ལུ་བཟོ་སྟེ་ཡོདཔ་མ་ཚད།སྤྱིར་བཏང་འགྲོ་བ་མི་ཚུ་གིས་ རང་ར་སོ་སོའི་ ཁའི་དལ་དབང་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་དལ་དབང་། དེ་ལས་ འདྲོག་འཇིགས་མེདཔ་གཅིག་དགོ་པའི་དལ་དབང་ཚུ་ཁག་ཆེ་ཤོས་གཅིག་ལུ་འགྱུར་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ག་དེམ་གཅིག་འབད་ འགྲོ་བ་མི་ཚུ་གིས་ དབང་སྐྱོང་དང་དབང་གནོན་ལས་བཟློག་ཐབས་ལུ་ མཐའ་མཇུག་གི་ཐབས་ཤེས་བཟུམ་ཅིག་འབད་ ངོ་བརྒལ་འབད་དགོཔ་མེདཔ་སྦེ་བཞག་དགོ་པ་ཅིན་ འགྲོ་བ་མིའི་དབང་ཆ་དེ་ ཁྲིམས་གྱིས་ཉེན་སྲུང་འབད་དགོཔ་ ག་ནི་ལས་ཁག་ཆེ། དེ་ཡང་ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་བར་ན་མཐུན་འབྲེལ་ཡར་དྲག་དང་གོང་འཕེལ་གཏང་དགོཔ་དེ་ཡང་ག་ནི་ལས་ཁག་ཆེ། དེ་ཡང་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཨིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྲིམས་ནང་ལུ་ འགྲོ་བ་མིའི་དལ་དབང་གི་གཞི་རྩ། འགྲོ་བ་མིའི་ངོས་འཛིན་དང་རིན་ཐང་། ཕོ་མོ་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་དབང་། དེ་ལས་ རྒྱ་ཆེའི་དལ་དབང་གི་ཐོག་ལས་མི་སྡེ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ སྤུས་ཚད་ལྡན་པའི་མི་ཚེ་ཡར་དྲག་གཏང་དགོཔ་འབད་ཚུད་དེ་ཡོད། དེ་ཡང་འཐུས་མི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ཡང་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་དང་གཅིག་ཁར་ལགཔ་མཐུད་དེ་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་གུས་བཀུར་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་གཞི་རྟེན་གྱི་དལ་དབང་ཚུ་གྲུབ་ནི་ལུ་ཁས་ལེན་འབད་དེ་ཡོད། དེ་ཡང་ ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ སྤྱིར་བཏང་གོ་བ་ལེན་དགོཔ་འདི་ དེ་ནང་འཁོད་དེ་ཡོད་པའི་ཁས་བླངས་ཚུ་ག་ར་འགྲུབ་ཚུགསཔ་འབད་དགོ་མི་དེ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ ད་ལས་ཕར། འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཁྱབ་ཞལ་འཛོམས་ནང་ལས། འགྲོ་བ་མིའི་དབང་ཆ་གི་འཛམ་གླིང་གསལ་བསྒྲགས་འདི་ མི་དང་རྒྱལ་ཁབ་ག་ར་གིས་གནས་ཚད་གཅིག་གི་ཐོག་ལས་གྲུབ་དགོཔ་མི་གཅིག་དང་། མི་ངོམ་རེ་རེ་བཞིན་དང་མི་སྡེའི་ལས་ཚོགས་ཚུ་གིས་ གསལ་བསྒྲགས་འདི་དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་ཁར་དྲན་ཏེ་ ཤེས་རིག་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐོག་ལས་ ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་ཚུ་ལུ་བསྐྱེད་དགོ་པའི་གུས་ཞབས་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་།རྒྱལ་ཡོངས་དང་རྒྱལ་སྤྱི་གིས་ འཛམ་གླིང་ཡོངས་དང་ འཐུས་མིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མི་ཚུ་དང་། རང་སོའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ནང་ཡོད་པའི་མི་ཚུ་ལས་ཡང་ ནུས་ཤུགས་ལྡན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་མིག་ལྟ་ཚུ་ཐོབ་ཐབས་འབད་ནིའི་སྤྱིར་བཏང་གནས་ཚད་ཅིག་འབད་གསལ་བསྒྲགས་འབདཝ་ཨིན། རྩ་ཚན་༡པ། འགྲོ་བ་མི་ཚུ་ག་ར་དལ་དབང་གི་ཐོག་ལས་སྐྱེས་ཏེ་ཡོདཔ་ལས་ ག་ར་ལུ་བརྩི་མཐོང་དང་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཡོད། མི་ཚུ་ག་ར་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡནམ་ལས་ ག་ར་གིས་ལཱ་ག་ཅི་ར་འབད་རུང་ གཅིག་གིས་གཅིག་ལུ་སྤུན་ཆའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ཐོག་ལས་ལཱ་འབད་དགོ། རྩ་ཚན་༢པ། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ག་ར་ལུ་ གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་འཁོད་དེ་ཡོད་པའི་ ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་ཚུ་ འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཤ་བཀྱག མཚན་རྟགས། ཁ་སྐད། ཆོས་ལུགས། སྲིད་དོན་དང་གཞན་གནད་དོན། མི་ཁུངས། རྒྱུ་དངོས། སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དང་སྟོབས་གོ་ས་ལ་སོགས་པ་ག་ནི་ལུ་ཡང་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེ་བར་ འདྲ་མཉམ་སྦེ་ཐོབ་དགོ། ལྷག་པར་དུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ ཆབ་སྲིད་དང་། ས་ཁོངས། ཡངན་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་གི་གནས་རིམ་དང་། ཡངན་ རང་དབང་དང་བློ་གཏད་ཅན། ཡངན་ རང་དབང་གི་ཐོག་ལུ་སྐྱོང་གཞག་མེད་པའི་ས་ཁོངས། ཡངན་ རང་དབང་ལུ་ཚད་བཟུང་འབད་ཡོད་པའི་ས་ཁོངས་ག་སྟེ་གི་ མི་ར་ཨིན་རུང་ དེ་ཚུ་ཡང་ སོ་སོར་འབད་དབྱེ་བ་ཕྱེ་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༣པ། འགྲོ་བ་མི་ག་ར་ལུ་མི་ཚེའི་དལ་དབང་དང་རང་དབང་། དེ་ལས་ཉེན་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༤པ། འགྲོ་བ་མི་ག་ར་ཨིན་རུང་ བྲན་གཡོག་འབད་བཞག་མ་ཆོགཔ་དང་།བྲན་གཡོག་རིན་ལུགས་འདི་དང་ བྲན་གཡོག་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་རིགས་ག་ཅི་ར་ཨིན་རུང་བཀག་དམ་འབད་དགོ། རྩ་ཚན་༥པ། འགྲོ་བ་མི་ག་ར་ཨིན་རུང་ སྡུག་སྤྱོད་དང་གདུག་རྩུབ། མིའི་སྤྱོད་པ་ལས་འདས་པའི་ ཡངན་ དམའ་ཕབ་དང་འབྲེལ་བའི་ལཱ་ཚུ་དང་ཉེས་ཁྲིམས་སོགས་བཀལ་བའི་ཉེས་སྤྱོད་མྱོང་བཅུག་ནི་འདི་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༦པ། ཁྲིམས་ཀྱི་འདུན་ས་ག་སྟེ་འབད་རུང་ ག་ར་ལུ་ འགྲོ་བ་མི་ཨིན་པའི་ངོས་འཛིན་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༧པ། ཁྲིམས་འདུན་ལུ་འགྲོ་བ་མི་ག་ར་འདྲ་མཉམ་ཨིནམ་ལས་ ག་ར་ལུ་ཁྲིམས་འདུན་ལས་ ཆགས་སྡང་ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད། གསལ་བསྒྲགས་འདི་ལུ་ཆ་གནས་མ་འབད་བར་གཤིག་སྟེ་བྱུང་བའི་ ཉེ་རིང་དང་ཕྱོགས་རིས། དེ་བཟུམ་མའི་ཉེ་རིང་དང་ཕྱོགས་རིས་ལུ་རྒྱུད་སྐུལ་འབད་བའི་རིགས་ག་ར་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དགོ་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༨པ། རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་དང་ ཡངན་ ཁྲིམས་གཞུང་གང་རུང་གིས་གནང་ཡོད་པའི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་ལུ་གནོད་པའི་བྱ་སྤྱོད་རེ་བྱུང་ཚེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ལྕོགས་གྲུབ་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་པའི་ཁ་ཐུག་ལས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེལ་ཐབས་འབད་དགོཔ་འདི་ག་ར་གི་ཐོབ་དབང་ཨིན། རྩ་ཚན་༩པ། ཁྲིམས་དང་མ་མཐུན་པར་འཛིན་བཟུང་འབད་ནི་དང་། དོ་དམ་འོག་ལུ་བཙུགས་ནི། ཡངན་ མཐར་བཤུད་གཏང་ནི་སོགས་ག་ལུ་ཡང་འབད་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༡༠པ། མི་ངོམ་གང་རུང་གི་ཐོབ་དབང་དང་འགན་འཁྲི། དེ་ལས་ དེ་ལུ་བཀལ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཉེས་འཛུགས་ཚུ་ དྲང་བདེན་ཐག་བཅད་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རང་དབང་ཅན་དང་ཡངན་ ཉེ་རིང་ལས་འདས་པའི་ ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་པ་གཅིག་གིས་འབད་དགོ་པའི་ཐོབ་དབང་མི་ངོམ་ག་ར་ལུ་ཡོད། རྩ་ཚན་༡༡པ། མི་མང་ཁྲིམས་དཔྱད་ཀྱི་ནང་ལུ་ མི་ངོམ་ག་ར་ཨིན་རུང་ རང་སོའི་བདེན་ཁུངས་བཟང་ནིའི་གོ་སྐབས་སྤྲོད་དེ་ཡོད་མི་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཉེས་པ་ཡོདཔ་འབད་མ་ཐོན་རིང་ ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་བཤེར་འབད་དེ་ཡོད་རུང་ དེ་ལུ་ཉེས་པ་མེདཔ་འབད་ བརྩི་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། གལ་སྲིད་ཉེས་འགེལ་ཅིག་འབད་བའི་དུས་སྐབས་ལུ་ ཉེས་པ་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཐོ་བཀོད་འབད་དེ་མེད་པ་ཅིན་ དེ་བཟུམ་འབད་མི་ག་ར་ཨིན་རུང་ ཉེས་འགེལ་ཁྲིམས་ཕོག་པའི་ཉེས་ཅན་གྱི་གྲངས་སུ་བརྩི་ནི་མི་འོངམ་མ་ཚད། ཉེས་པ་འདི་འབྱུང་བའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཉེས་ཆད་ལས་མཐོ་བའི་ཉེས་བྱ་བཀལ་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༡༢པ། མི་ངོམ་ག་ལུ་ར་ཨིན་རུང་ མི་ངོམ་འདི་གི་རང་དབང་དང་། བཟའ་ཚང་། ཁྱིམ་ཡངན་དེ་དང་འདྲ་བའི་གཞི་རྟེན་མཁོ་ཆས་ཚུ་ལུ་བང་བཙོང་གི་ཐོག་ལས་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བར་འཛུལ་འབད་མི་ཆོགཔ་མ་ཚད།མི་ངོམ་འདི་གི་མིང་དང་མིང་གཏམ་ལུ་ཡང་གནོད་པ་བཀལ་མི་ཆོག མི་ངོམ་ག་ར་ཨིན་རུང་ དེ་བཟུམ་མིའི་གནོད་པ་བཀལ་མི་ལས་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༡༣པ། མི་ངོམ་ག་ར་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ས་མཚམས་ནང་འཁོད་ལུ་ ག་སྟེ་འགྱོ་རུང་འགྱོ་ཆོགཔ་དང་། ག་སྟེ་གཞི་བཅའ་རུང་བཅའ་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། མི་ངོམ་ག་ར་ཨིན་རུང་ རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་བརྩིས་ཏེ་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ག་ར་ཨིན་རུང་བཞག་སྟེ་འགྱོ་ཆོག་ནི་དང་། སླར་ལོག་རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་འོང་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༡༤པ། མི་ངོམ་ག་ར་ལུ་ སྡུག་སྦྱོང་ལས་ཟུར་ཐབས་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁར་སྐྱབས་སྦྱིན་ལེན་ཏེ་སྡོད་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེས་ལཱ་ ཡངན་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་དོན་དང་གཞི་རྩ་ལས་འགལ་བའི་ལཱ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ཡོདཔ་ངེས་བདེན་ཨིན་པའི་ ཁྲིམས་དཔྱད་འབད་ནིའི་ཐོབ་དབང་བཀག་ནི་མི་འོང་། རྩ་ཚན་༡༥པ། ག་ར་ལུ་མི་ཁུངས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ག་ལུ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་རང་སོའི་མི་ཁུངས་ཐོབ་དབང་མེདཔ་བཟོ་མ་ཆོགཔ་མ་ཚད་མི་ཁུངས་སོར་ནིའི་ཐོབ་དབང་མེདཔ་བཟོ་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༡༦པ། ལོ་ན་ཚོད་རན་པའི་ཕོ་མོ་ག་ར་ཨིན་རུང་ མི་རིགས་དང་མི་ཁུངས་ ཡངན་ ཆོས་ལུགས་ག་ཅི་ར་ཨིན་རུང་ དེ་ཚུ་ལུ་གཉེན་རྐྱབ་ནི་དང་བཟའ་ཚང་སྐྱོང་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། གཉེན་སྦྱོར་ཀྱི་སྐབས་ལུ་གཉེན་འབྲེལ་གྱི་ཐོབ་དབང་དང་ ཁ་བྲལ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་འདྲ་མཉམ་སྦེ་ར་ཐོབ་དགོ། གཉེན་བསྡོམས་ནི་གི་ཐད་ གཉེན་བསྡོམས་ནི་ཨིན་པའི་བཟའ་གྲོགས་ཀྱི་དལ་དབང་དང་ཁས་བླངས་ཀྱི་ཐོག་ལས་རྐྱངམ་ཅིག་བསྡོམས་དགོ། བཟའ་ཚང་ཟེར་མི་འདི་ མི་སྡེ་ནང་གི་སྡེ་ཚན་གི་རང་བཞིན་དང་ མང་གཞི་བཟུམ་གཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་ཚུ་ལུ་མི་སྡེ་དང་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཆ་རང་གིས་ར་ཉེན་སྲུང་འབད་དགོ་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༡༧པ། མི་ངོམ་ག་ར་ལུ་ རང་རྐྱང་ ཡངན་ སྡེ་ཚན་ནང་ལུ་ རྒྱུ་དངོས་བདག་དབང་འབད་ནིའི་རང་དབང་ཡོད། ག་ར་གིས་ཡང་ རང་སོའི་རྒྱུ་དངོས་ཐོབ་དབང་ལས་ཤེས་ཅི་མཐོང་ཅི་བཀག་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༡༨པ། ག་ར་ལུ་མནོ་བསམ་གཏང་ནི་དང་རྣམ་རིག་སྟོན་ནི། དེ་ལས་ཆོས་ལུགས་གདམ་ཁའི་ནང་རང་སོའི་ཐོབ་དབང་ཡོད། ཐོབ་དབང་དེ་གི་གྲངས་སུ་ ཆོས་ལུགས་ཡངན་ཡིད་ཆེས་སོར་ནི། རང་རྐྱང་ཡངན་མི་སྡེ་དང་། མི་མང་ཡངན་རང་རྐྱང་འབད་དེ་ སློབ་སྦྱོང་དང་སྦྱང་བ་འབད་ཆོག རྩ་ཚན་༡༩པ། ག་ར་ལུ་རང་སོའི་བསམ་འཆར་སླབ་ནི་དང་མནོ་ཡོད་མི་ བཤད་ནིའི་དལ་དབང་ཡོད། དལ་དབང་དེའི་གྲངས་སུ་ གཞན་གྱི་བར་འཛུལ་མེད་པར་ རང་གི་བསམ་འཆར་མ་སླབ་པར་བཞག་ཆོགཔ་དང་། ས་མཚམས་དེ་ཟེརཝ་མེད་པར་ བརྡ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ བརྡ་དོན་འཚོལ་ནི་དང་ལེན་ནི། དེ་ལས་སྤེལ་ནི་ཚུ་འབད་ཆོག་པའི་ དལ་དབང་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། རྩ་ཚན་༢༠པ། ག་ར་ལུ་ཞི་བདེ་དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་འཛོམས་འཚོགས་ནི་དང་ ཚོགས་པ་བཟོ་ནིའི་དལ་དབང་ཡོད། ག་ལུ་ཡང་ཚོགས་པ་ཅིག་ནང་འཛུལ་དགོ་པའི་ཐབས་མེད་བྱ་བ་བཙུགས་མི་ཆོག རྩ་ཚན་༢༡པ། མི་ག་ར་ལུ་རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གཞུང་སྐྱོང་ནི་ནང་ལུ་ཐད་ཀར་དུ་ཡངན་ དལ་དབང་གི་ཐོག་ལས་གདམ་འཐུ་འབད་བའི་འཐུས་མི་ངོ་ཚབ་བརྒྱུད་དེ་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཆོག མི་ག་ར་ལུ་ རང་སོའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་མི་མང་ཞབས་ཏོག་འདྲ་མཉམ་ཐོབ་དགོ་པའི་དལ་དབང་ཡོད། མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་འདི་གཞུང་གི་དབང་ཚད་ཀྱི་གཞི་འགྱམ་བཟུམ་ཅིག་ཨིན་དགོ། རེ་འདོད་འདི་ དུས་རིམ་དང་དངོས་སུའི་བཙག་འཐུའི་ཐོག་ལས་བཤད་དགོཔ་དང་། བཙག་འཐུའི་བྱ་རིམ་ཚུ་ཡང་ མི་མང་ཡོངས་ལུ་ཁྱབ་མི་དང་ ཚོགས་རྒྱན་བཙུགས་ནིའི་དབང་ཆ་འདྲ་མཉམ་ཡོད་མི་ཅིག་ཨིན་དགོ་པའི་ཁར་། དེ་ཚུ་ གསང་བའི་ཚོགས་རྒྱན་ཡང་ དེ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ བྱ་སྒོའི་ཐོག་ལས་འབད་དགོ། རྩ་ཚན་༢༢པ། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ག་ར་ མི་སྡེའི་འཐུས་མི་གཅིག་ཨིནམ་ལས་ མི་སྡེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ལས་ དེ་ལས་གཞན་ཡང་། ལས་ཚོགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་དང་ རང་སོའི་ངོ་སོ་གོང་འཕེལ་གྱི་དོན་ལུ་མེད་ཐབས་མེད་པར་ཁག་ཆེ་བའི་དཔལ་འབྱོར་དང་ལམ་སྲོལ་གྱི་དལ་དབང་ཚུ་ཐོབ་དགོ། རྩ་ཚན་༢༣པ། ག་ར་ལུ་ ལཱ་གཡོག་འབད་ནིའི་དང་ ལཱ་གཡོག་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་དལ་དབང་། དེ་ལས་ ལེགས་ཆ་ཅན་གྱི་ལཱ་གཡོག་གི་གནས་སྟངས་དང་ ལཱ་གཡོག་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ལས་ཉེན་སྲུང་ཐོབ་དགོ་པའི་དབང་ཆ་ཡོད། ག་ར་ལུ་ ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་ རང་སོའི་ལཱ་གཡོག་དང་འཁྲིལ་བའི་དངུལ་ཕོགས་ཐོབ་དགོ་པའི་དབང་ཆ་ཡོད། ལཱ་གཡོག་འབད་མི་ག་ར་ཨིན་རུང་དེ་ཚུ་ལུ་ཁོ་ར་དང་ཁོ་རའི་བཟའ་ཚང་ཚུ་ འགྲོ་བ་མིའི་བརྩི་མཐོང་དང་ལྡནམ་འབད་སྡོད་ཚུགས་པའི་དངུལ་ཕོགས་ཐོབ་དགོཔ་པའི་ དབང་ཆ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གལ་ཆེ་བ་ཅིན་ མི་སྡེའི་ཉེན་སྲུང་གཞན་མི་ཚུ་ཡང་བྱིན་དགོ། ག་ར་ལུ་ རང་སོའི་ཁེ་ཕན་ཚུ་ཉེན་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་པའི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་བཟོ་ནི་དང་། བཟོ་སྟེ་ཡོད་མི་ཚུ་ནང་ལུ་འཛུལ་ནིའི་དབང་ཆ་ཡོད། རྩ་ཚན་༢༤པ། ག་ར་ལུ་ དངུལ་ཕོགས་དང་བཅས་པའི་ འོས་ཚད་ལྡན་པའི་ལཱ་དུས་དང་། དུས་མཚམས་ཀྱི་ངལ་གསོ་ཚུ་བརྩིས་པའི་ ངལ་གསོ་དང་དལཝ་སྡོད་ནིའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༢༥པ། ག་ར་ལུ་ བཟའ་འཐུང་དང་གྱོན་ཆས། སྡོད་ཁྱིམ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་བདག་འཛིན། དེ་ལས་དགོས་མཁོ་ལྡན་པའི་མི་སྡེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཞབས་ཏོག ལཱ་གཡོག་མ་འཐོབ་པ་སྡོད་པ་དང་ན་ཚ་ཕོག་པའི་སྐབས། དེ་ལས་ཡན་ལག་ལུ་སྐྱོན་ཞུགས་པ། ཡུགས་ས་མོ་དང་ལོ་ན་ཚོད་རྒས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། གཞན་ཡང་རང་ར་སོ་སོར་གྱིས་འབད་མ་ཚུགས་པའི་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་སོགས་པ་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ མི་ངོམ་རང་ར་སོ་སོ་དང་ རང་གི་བཟའ་ཚང་ཚུ་གི་གཟུགས་ཁམས་འཕྲོད་བསྟེན་དང་ བདེ་སྐྱིད་ལུ་མཁོ་བའི་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་མི་ཚེའི་འཚོ་སྐྱོང་འཐོབ་དགོ་པའི་དལ་དབང་ཡོད། མའི་གནས་སྐབས་དང་ཨ་ལུའི་གནས་སྐབས་འདི་གཉིས་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་བདག་འཛིན་དང་གྲོགས་རམ་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད། གཉེན་སྦྱོར་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་བའི་ཨ་ལུ། ཡངན་ གཉེན་སྦྱོར་ཐོག་ལས་མེན་པར་སྐྱེ་བའི་ཨ་ལུ་ག་ཅི་ར་ཨིན་རུང་ དེ་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ མི་སྡེའི་ཉེན་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་འདྲ་མཉམ་ཡོད། རྩ་ཚན་༢༦པ། ག་ར་ལུ་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གཞི་རིམཤེས་ཡོན་འདི་རིན་མེད་སྟོང་པར་ཐོབ་དགོཔ་དང་ དེ་བཞིན་གཞི་རིམ་སློབ་སྦྱོང་འདི་ ག་ར་ལུ་ཨིན་ཅི་མིན་ཅི་ཐོབ་དགོ། སྤྱིར་བཏང་ལུ་ འཕྲུལ་རིག་དང་ཁྱད་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་གོ་སྐབས་ཡོདཔ་བཟོ་དགོཔ་དང་། ཆེ་རིམ་ཤེས་ཡོན་གི་གོ་སྐབས་འདི་རང་སོའི་གཟེངས་ཐོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ག་ར་ལུ་འཐོབ་ཚུགསཔ་སྦེ་དགོ། ཤེས་ཡོན་དེ་གཙོ་བོ་འགྲོ་བ་མིའི་ཁྱད་ཆོས་ཆ་ཚང་གོང་འཕེལ་གཏང་ཚུགསཔ་ཅིག་དང་། འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་གཞི་རྟེན་དལ་དབང་ལུ་ གུས་བཀུར་བསྐྱེད་དགོ་པའི་མནོ་ལུགས་གོང་འཕེལ་གཏང་ཚུགསཔ་ཅིག་ལུ་དམིགས་གཏད་བསྐྱེད་དགོ། ཤེས་ཡོན་དེ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ག་ར་དང་མི་རིགས་ཡངན་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་སྡེ། ལྷག་པར་དུ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞི་བདེ་ཉམས་སྲུང་གི་ལཱ་རིགས་ཚུ་ནང་ ངོས་ལེན་དང་ བཟོད་བསྲན། མཛའ་བཤེས་མཐུན་འབྲེལ་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་ག་ར་དང་ མི་རིགས་ཚུ་གི་བར་ན་ཡར་དྲག་གོང་འཕེལ་གཏང་དགོ། ཕམ་ཚུ་ལུ་ རང་སོའི་ཨ་ལུ་ལུ་ཤེས་ཡོན་ག་ཅི་བཟུམ་གཅིག་བྱིན་ནི་ཨིན་ན་ སྔ་གོང་ལས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་དབང་ཆ་ཡོད། རྩ་ཚན་༢༧པ། ག་ར་ལུ་མི་སྡེ་ནང་གི་ལམ་སྲོལ་བརྩིས་སྲུང་ཚུ་ནང་ལུ་བཀག་ཆ་ག་ནི་ཡང་མེད་པར་བཅའ་མར་གཏོགས་ཏེ་ ལུགས་སྲོལ་ལུ་ སྤྲོ་བ་འཕེལ་ནི་དང་། ཚན་རིག་གོང་འཕེལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་ཚུ་དང་ དེའི་ཁེ་ཕན་ཚུ་སྤྱོད་ནིའི་དལ་དབང་ཡོད། ག་ར་ལུ་རང་གི་བློ་རིག་ལས་བརྟེན་ཏེ་ གྲུབ་ཡོད་པའི་ ཚན་རིག་དང་རྩོམ་རིག་ ཡངན་ ལག་རྩལ་ཐོན་དངོས་ཚུ་གི་སྙིང་དོན་དང་ རྒྱུ་ཆས་ཀྱི་དང་བ་ཚུ་གི་ཉེན་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཙན་༢༨པ། ག་ར་ལུ་ གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་ཚུ་ ཧྲིལ་པོར་ཐོབ་དགོ་པའི་སྐོར་ལས་ ཚུད་དེ་ཡོད་པའི་ མི་སྡེ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བཀའ་ཁྲིམས་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད། རྩ་ཚན་༢༩པ། ག་ར་ལུ་ རང་དབང་གི་ཐོག་ལས་ཕོཝ་རྒྱགས་སའི་མི་སྡེ་འདི་ནང་ འབད་དགོ་པའི་རིགས་ཚུ་གི་ འགན་ཁུར་ཕོག རང་སོའི་ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གཞན་གྱི་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ལུ་ངོས་འཛིན་དང་ གུས་ཞབས་བསྐྱེད་དགོ་མི་དང་། དམངས་གཙོ་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་མི་སྡེ་ནང་གི་ བཟང་སྤྱོད་དང་ མི་མང་བཀའ་རྒྱ། དེ་ལས་ སྤྱིར་བཏང་ཕན་བདེ་གྲུབ་དགོ་པའི་དགོས་མཁོ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་རྐྱངམ་གཅིག་ཨིན་དགོཔ་འབད་ ཁྲིམས་ནང་བཀོད་ཡོད་མིའི་ཚད་གཞི་གི་ནང་འཁོད་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དགོ། ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་དེ་ཚུ་ག་ར་ ག་ཅི་གི་ཐད་ལས་ར་ཨིན་རུང་ འཛམ་གླིང་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དགོས་དོན་དང་གཞི་རྩ་ལས་བརྒལ་བའི་ཐོག་ལས་ལག་ལེན་འཐབ་མི་ཆོག རྩ་ཚན༣༠པ། གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་ཡོད་མི་གི་དོན་ཚན་ཚུ་ གསལ་བསྒྲགས་འདི་ནང་བཀོད་ཡོད་པའི་ ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་གང་རུང་མེདཔ་གཏང་ནིའི་ལཱ་རིགས་ནང་འབྲེལ་གཏོགས་ ཡངན་ དངོས་སུ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་དང་ སྡེ་ཚན་ ཡངན་ མི་ངོམ་གང་རུང་ལུ་འཇུགཔ་འབད་གོ་དོན་འགྲེལ་མི་ཆོག libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ee.txt000066400000000000000000000357341520214632600216570ustar00rootroot00000000000000AMEGBETƆ ƑE ABLƆƉEVINYENYE ŊU KPEƉOƉZINYA KPƆKPLƆYIƉEME Esi woɖe dzesi kɔtɛe be, amegbetɔwo katã ƒe gomekpɔkpɔ sɔsɔe, anye gɔmeɖokpe na amegbetɔƒomea ƒe ablɔɖemenɔnɔ, nuteƒewɔwɔ kple ŋutiƒaƒa le xexeame ta la. Esi eme va kɔ ƒãa be, ablɔɖevinyenye si nye amegbetɔ ɖesiaɖe tɔ la ŋu mabumabu akpɔ gbɔe wòtso be hlɔ̃nuwɔwɔ ɖe amegbetɔƒomea ŋu va bɔ ta la, amewo ƒe dzitsinya va tsi tre ɖe nuwɔna vloe sia ŋuti ale woɖe adzɔgbe heɖoe kplikpaa be, le egbe xexe sia me la, ele be amegbetɔ nanɔ agbe le ablɔɖe me, aɖe eƒe didi agblɔ ƒaa vɔvɔ manɔmee, asubɔ nusi dzi wòxɔ se, avo tso ŋɔdzidodoname si me eye hiãkame maganye agbenɔnɔ ƒe afɔklinu na ame hahoawo o ŋuti la, Esi woɖo kpe edzi be, ehiã be se nadzɔ Amegbetɔ ƒe Ablɔɖevinyenye ŋu Kpeɖodzinya la ŋu, be ameteteɖeto kple funyafunyawɔwɔ ame magawɔe be ame aɖeke nayi eɖokui ta ʋli gei la to aglãdzedze me o ŋuti la, Esi wohiã vevie be woado dukɔ kple dukɔwo dome kadodo ɖe ŋgɔ le xexemedukɔwo katã dome ta la, Esi Xexeme Dukɔ Ƒoƒuawo ɖe adzɔgbe le woƒe Ɖoɖo si te wode asie la me be, to Amegbetɔ ƒe ablɔɖevinyenye ŋu Kpeɖodzinya me la, amegbetɔ ɖesiaɖe, eɖanye nyɔnu alo ŋutsu o, ƒe gomekpɔkpɔ sɔ eye wokpɔ mɔ be to esia me la, hadomegbenɔnɔ azɔ ɖe ŋgɔ, ablɔɖe asu amesiame si wu tsã eye agbenɔnɔ nadze edzi nyuie na amesiame wu tsã ta la, Esi dukɔ siwo katã da asi ɖe Kpeɖodzinya dzi la ɖe adzɔgbe be yewoakpɔ egbɔ be amesiame de bubu Kpeɖodzinya la kple amewo ƒe ablɔɖemenɔnɔ bliboe ŋu kpakple ŋkuléle ɖe ɖoɖo la ŋuti to ɖekawɔwɔ me kple Xexeme Dukɔ Ƒoƒuawo la, Esi eme kɔ ƒãa be gomekpɔkpɔ kple Ablɔɖemenɔnɔ gɔmesese tsitotsito nye nu vevitɔ wu, hena takpɔkpɔ na adzɔgbeɖeɖe sia bliboe ta la, XEXEME DUKƆ ƑOƑUAWO ƑE TAKPEKPEGà LE GBEƑà ƉEM: Amegbetɔwo ƒe Ablɔɖevinyenye ŋu Kpeɖodzinya sia be, enye ɖoɖo si dzi mieda asi ɖo na amewo katã le xexeame godoo. Míele mɔkpɔkpɔ me be amesiame kple xexeame habɔbɔ ɖesiaɖe le afisiafi azɔ ɖe Kpeɖodzinya sia nu. Woakakae ɖe xexeame katã to efiafia kple emeɖeɖe na amewo me. Esia awɔe be amewo nase Kpeɖodzinya la gɔme eye woaxɔe, awɔ ɖe edzi be, agbenɔnɔ natsɔ afo nyuie le Dukɔ siwo le Xexeme Duko Ƒoƒuawo ƒe Habɔbɔ me la me. Wokpɔ mɔ be woakaka Kpeɖodzinya la ɖe Xɔɖeasinyigba siwo dzi ɖum dukɔ aɖewo le la hã me hena dzidzedzekpɔkpɔ. KPEƉODZINYA ƉOƉO 1 Wodzi amegbetɔwo katã ablɔɖeviwoe eye wodzena bubu kple gomekpɔkpɔ sɔsɔe. Susu kple dzitsinya le wo dometɔ ɖesiaɖe si eyata wodze be woanɔ anyi le ɖekawɔwɔ blibo me. KPEƉODZINYA ƉOƉO 2-LIA Ele be amesiame nakpɔ gome le ablɔɖevinyenye ƒe ɖoɖo siwo katã le Kpeɖodzinya la me me. Woawɔ ɖoɖo siawo dzi vovototodeameme manɔmetɔe ɖe eƒe dzɔtsoƒe, ŋutigbalẽ ƒe amadede, ŋutsu alo nyɔnuyenye, gbegbɔgblɔ, xɔsehamenɔnɔ, dunyahehamenɔnɔ, ame ƒe susu ƒe vovototo, ɖevinyenye alo ɖoƒe tɔxɛ aɖeke ta o. Gawu la, vovototodeameme madze le ame aɖeke ƒe dunyahenyawo alo eƒe dukɔa ƒe kadodo kple dukɔ bubuwo me o. Nenema ke ame la ƒe dukɔ si me wòtso la ɖanye dukɔ nɔ-eɖokui si o, eɖanye xɔɖeasi dukɔ alo dukɔ manɔɖokuisi o, vovototodeameme nuwɔna aɖeke mayi edzi ku ɖe eŋu o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 3-LIA Ele be amesiame nanɔ agbe leablɔɖe kple dedienɔnɔ me. KPEƉODZINYA ƉOƉO 4-LIA Womatsɔ ame aɖeke awɔ kluvie alo aɖoe awɔbae o, woatsi kluvinyenye kple kluvisitsatsa nu gbidii le mɔ vovovoawo nu. KPEƉODZINYA ƉOƉO 5-LIA Womawɔ funyafunya ame, asẽ tame le eŋu, awɔ hlɔ̃nu aɖeke ɖe eŋu, ahe to nɛ ahaɖi gbɔ̃e o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 6-LIA Woade bubu amesiame ŋu le afisiafi abe amegbetɔ ene le se la nu. KPEƉODZINYA ƉOƉO 7-LIA Amewo katã sɔ le se la dziwɔwɔ me eye wo katã akpɔ gome le se la ƒe wo taʋiʋli me vovototomanɔmee. KPEƉODZINYA ƉOƉO 8-LIA Gomekpɔkpɔ le amesiame si le dukɔa ƒe ʋɔnudrɔ̃ƒewo hena ɖɔɖɔɖowɔwɔ siwo ku ɖe eƒe ablɔɖevinyenye ƒe kuxiwo ŋu abe alesi wole dukplɔse la me ene. KPEƉODZINYA ƉOƉO 9-LIA Womalé ame aɖeke akpasesẽtɔe, azi edzi ɖe gaxɔme, alo anyae le dukɔa me ɖe adzemadze dzi o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 10-LIA Gomekpɔkpɔ sɔsɔe le amesiame si ŋu wotsɔ nya ɖo hekplɔe yi dukɔa ƒe ʋɔnudrɔ̃ƒe, afisi ʋɔnudrɔ̃la adodoe siwo matso afia ŋkunɔ o la, nade to eƒe nyawo me ku ɖe eƒe gomekpɔkpɔ, eƒe dɔdeasiwo kple hlɔ̃nya ɖesiaɖe ƒomevi si woatsɔ ɖe eŋu la me nɛ. KPEƉODZINYA ƉOƉO 11-LIA Womabu ame aɖeke agɔdzelae le wɔna aɖe si to nuɖeɖi me nɛ la ta le eƒe dukɔ me alo dukɔ bubuwo ƒe se nu nenye be se ma menɔ anyi le amea ƒe vodadawɔxi o. Womabu ame aɖeke agɔdzelae ɖe nuwɔna aɖe si mele dukɔa alo gbetadukɔ aɖeke ƒe seawo me le xeyixi si me nya la dzɔ o. Nenema ke womana tohehe aɖeke si kɔ wu esi sɔ kple amea ƒe vodada le xemaxi me o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 12-LIA Ame aɖeke mekpɔ mɔ atsɔ sesẽ ade nu ame bubu ƒe adzamegbenɔnya, eƒe ƒomenya, alo aƒemegbenɔnya me o. Ame aɖeke mekpɔ mɔ ato mɔ aɖeke dzi anya nu tso ame aɖe kple ame bubuwo dome kadodonyawo ŋuti o. Nenema ke ame aɖeke mekpɔ mɔ aƒo ɖi ame bubu ŋkɔ alo agblẽ eŋu o. Se la ɖe mɔ be ame aɖe si ŋu woaɖe afɔ sia ƒomevi ɖo la, naʋli eɖokui ta faa se la ŋudɔwɔwɔ me. KPEƉODZINYA ƉOƉO 13-LIA Amesiame kpɔ mɔ aɖi tsa ayi dukɔ ɖesiaɖe me, anɔ afisiafi si dzroe la, gake amea nakpɔ gbɔ be yemetso dukɔ si me yele la ƒe liƒowo o. Mɔnukpɔkpɔ le amesiame si be woadzo le eƒe dukɔ alo dukɔ bubu me eye woate ŋu atrɔ gbɔ va eƒe dukɔ me. KPEƉODZINYA ƉOƉO 14-LIA Mɔnukpɔkpɔ le amesiame si, si aʋa yi dukɔ bubu me la si be woakpɔ sitsoƒe. Womagbe sitsoƒemɔnu kpɔkpɔ sia nana ame ne eva eme be wole eyome tim ɖe vodada siwo meku ɖe dunyahenyawo ŋu alo esiwo tsi tre ɖe Xexeme Dukɔƒoƒuawo ƒe ɖoɖowo ŋu o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 15-LIA Dumevinyenye ƒe gomekpɔkpɔ le amesiame si. Womatsɔ akpasesẽ axɔ dukɔmevinyenye le ame aɖeke si o, eye womaxe mɔ na ame aɖeke si di be yeatrɔ azu dukɔ bubu me tɔ la o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 16-LIA Mɔnukpɔkpɔ li na ŋutsu kple nyɔnu siwo tsi nyuie ate ŋu aɖe srɔ̃ la si be woaɖe amesi nyo na wo la, ado ƒome. Dzɔtsoƒe, dzrovinyenye alo subɔsubɔ manye mɔxenu o. Mɔnukpɔkpɔ sɔsɔe li na wo be woaɖe wo nɔewo. Nenema ke woagate ŋu agbe wo nɔewo hã faa. Womazi srɔ̃ɖeɖe ɖe ame aɖeke dzi o. Ele be srɔ̃ɖeɖe la nanye srɔ̃ɖela eveawo ƒe didi. Le dzɔdzɔme nu la, ƒomee nye gɔmeɖokpe na amegbetɔƒomea, eyata enye dukɔ ɖesiaɖe ƒe dɔdeasi be woakpɔ ƒome ɖesiaɖe ƒe dedienɔnɔ ƒe nyawo gbɔ. KPEƉODZINYA ƉOƉO 17-LIA Mɔnukpɔkpɔ li be nunɔamesi ate ŋu anɔ ame ɖeka si eye woagae ŋu anɔ ame ma kple ame bubuwo si ɖe du. Womatsɔ akpasesẽ axɔ ame aɖeke ƒe nunɔamesi si le esi la o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 18-LIA Amesiame kpɔ mɔ abu tame le eɖokui si le ablɔɖe me, awɔ eƒe dzitsinya ŋudɔ abe alesi wòlɔ̃ ene eye wòasubɔ le mɔ si dze eŋu la nu. Ablɔɖemɔnu sia gɔmee nye be ame aɖe ate ŋu agbe nu ɖa tso eƒe xɔse gbɔ eye wòagasubɔ nu bubu si wòlɔ̃ faa. Nenema ke wòkpɔ mɔ anɔ eɖokui si ko alo abɔ ha kple ame bubuwo le subɔsubɔhawo me. Afia nu tso nusi wòsubɔna la ŋuti le adzame alo gaglãgbe to mɔ ɖesiaɖe nu mɔxexe manɔmee. KPEƉODZINYA ƉOƉO 19-LIA Amesiame kpɔ mɔ abu tame le eɖokui si eye wòaɖe eƒe susu agblɔ faa mɔxexe manɔmee. Mɔnukpɔkpɔ sia lɔ susuwɔwɔ le ame ɖokuisi le ablɔɖe me ɖe eme. Esia gɔmee nye be ame aɖeke mekpɔ mɔ ado akplamatsee le wɔna sia me o. Egalɔ mɔnu si wòato ase nya tso ame bubuwo gbɔ kple alesi wòana nyanya ame bubuwo hekpe ɖe susu siwo do go tso nyagbeƒãɖeɖe ɖesiaɖe ƒomevi me kaka me. Le wɔna siawo me la, liƒowo kura gɔ̃ hã manye mɔxenu o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 20-LIA Takpekpe kple hadede le ŋutifafa me ƒe ablɔɖe mɔnukpɔkpɔ, li na amesiame. Womazi ame aɖeke dzi be woanɔ habɔbɔ aɖe me o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 21-LIA Gomekpɔkpɔ le dukɔmevi ɖesiaɖe si le eƒe dukɔ ƒe dziɖuɖunyawo me. Ate ŋu anye eya ŋutɔ alo ametiatia aɖo wo teƒe le akɔdada me. Mɔnukpɔkpɔ li na dukɔmevi ɖesiaɖe sɔsɔe be woakpɔ gome le kpekpeɖeŋu siwo keŋ dziɖuɖu nana dukɔmeviwo katã la xɔxɔ me. Dziɖuɖu ɖesiaɖe ƒe ŋusẽ ƒe sɔti le eƒe dukɔmeviwo sime. Woaɖe ŋusẽ sia afia le xeyixi tɔxɛwo dzi to ametiakɔdada siwo wowɔna le ɖoɖo nyui me. Le akɔdada siawo me la, dukɔmevi siwo katã dze ada akɔ la, ade nu aɖaka me le adzame alo to akɔdada mɔnu bubu aɖe si dzi woda asi ɖo ŋudɔwɔwɔ me. KPEƉODZINYA ƉOƉO 22-LIA Hadomegbenɔnɔ kple dedienɔnɔ ƒe gomekpɔkpɔ li na dukɔmevi ɖesiaɖe. Ehiã be dukɔmevi ɖesiaɖe nakpɔ esia ade dzesii kɔtɛe to nunyanya tso eƒe dukɔ la ƒe ɖekawɔwɔ kadodo kple gbetadukɔwo ŋuti. Nenema ke wogahiãe hã be wòanya nu tso kpekpeɖeŋu siwo eƒe dukɔ la xɔna tso dukɔ bubuwo gbɔ le ga, hadomegbenɔnya kple dekɔnunyawo gome hena eya abe dumevi ene kple ehati bubuawo ƒe bubu kple tutuɖo si le vevie ŋutɔ la ŋuti. KPEƉODZINYA ƉOƉO 23-LIA Dɔwɔwɔ ƒe mɔnukpɔkpɔ li na amesiame faa. Amesiame atia dɔwɔna si nyo nɛ la. Ati eƒe dɔwɔwɔ ƒe dzidzemekpɔkpɔ yome eye wòaʋli amemaxɔmaxɔ ɖe dɔ me ta vevie. Fetu ɖeka ƒomeviwo xɔxɔ ɖe dɔwɔna ɖeka ƒomevi ta le afisiafi, ƒe mɔnukpɔkpɔ li na amesiame, vovototomanɔmee. Fetu nyui xɔxɔ ƒe mɔnukpɔkpɔ li na amesiame. Esia awɔe be dɔwɔla la nate ŋu akpɔ eya ŋutɔ, srɔ̃a kple viawo dzi dzidzemetɔe abe alesi wodze amegbetɔ be wòano agbe ŋudzedzekpɔtɔe la ene. Eye ne ehiã kura hã la woado alɔe abe hadomegbenɔnɔ ƒe viɖe ene. Amesiame kpɔ mɔ aɖo dɔwɔlawo ƒe habɔbɔ anyi alo age ɖe ɖesiaɖe si woɖo anyi xoxo la me ɖe eƒe dzidzemekpɔkpɔ mɔnuwo taʋiʋli ta. KPEƉODZINYA ƉOƉO 24-LIA Mɔnukpɔkpɔ li na amesiame si nye dziɖuɖudɔwɔla be woana gbɔɖemee to mɔkeke nanae me le xeyixi tɔxɛ aɖewo dzi gake woaxe fetu dedi nɛ. Womaɖe ga aɖeke le eƒe fetu la me ɖe xeyixi siwo me menɔ dɔ me la ta o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 25-LIA Agbenɔnɔ dzidzemetɔe ƒe mɔnukpɔkpɔ li na amesiame bena eƒe lãme nanɔ sesĩe, eya ŋutɔ, srɔ̃a kple viawo nanɔ dedie to nuɖuɖu, nutata, xɔtutu, atikenya, kple kpekpeɖeŋunana bubu ƒomevi siwo hiã le hadomegbenɔnɔ me la xɔxɔ me. Ne dɔwɔna mele ame aɖe si o la, mɔukpɔkpɔ li nɛ be ne edze dɔ alo zu wɔametɔ, srɔ̃a ku alo wotsi heku amegã alo nyagã loo alo afɔku aɖe dzɔ ɖe edzi si awɔe be magate ŋu awɔ naneke le eɖokui si o hã la, woakpɔ kpekpeɖeŋu. Ele be woatsɔ beléle tɔxɛ na vinɔwo kple ɖeviwo eye woana kpekpeɖeŋu wo. Ele be woakpɔ ɖevi siwo dzilawo ɖe wo nɔewo ɖe ɖoɖonu hafi dzi wo kple esiwo dzilawo meɖe wo nɔewo ɖe ɖoɖo nyuitɔ nu hafi dzi wo o la dzi vovototomanɔmee. KPEƉODZINYA ƉOƉO 26-LIA Mɔnukpɔkpɔ li na amesiame be wòaxɔ hehe. Woaxɔ hehe siawo femaxee le gɔmedzesukuwo me. Ele be woazi amewo dzi be woaxɔ gɔmedzesuku ƒe hehe. Ele be mɔnukpɔkpɔ nanɔ anyi na hehexɔxɔ le aɖaŋudɔwo kple dɔwɔna tɔxɛwo me. Le sukukɔkɔwo dede gome la, woaɖe mɔ na amesiwo ŋu ŋutete le la be woage ɖe hehexɔƒe siawo. Ele be hehenana amewo ƒe taɖodzinu nanye be woatu amegbetɔ ɖesiaɖe ɖo hena eƒe amezuzu blibo. Ele hã be amegbetɔƒomea, ƒe dzidzemekpɔkpɔ kple eƒe ablɔɖemenɔnɔ ƒe gɔmeɖokpe nakpɔ ŋgɔyiyi to bubudede gɔmeɖokpe sia ŋu me. Esia ahe nugɔmesese, dzidodo kple xɔlɔ̃wɔwɔ ade dukɔwo, gbegbɔgblɔwo kple xɔseha vovovoawo katã dome. Esia ana be Xexeme Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe Habɔbɔ ƒe nuwɔnawo nahe ŋutifafa va xexeame godoo. Dzilawo kpɔ mɔ atia hehe si ƒomevi wodi be wo viwo naxɔ la faa. KPEƉODZINYA ƉOƉO 27-LIA Gbesiagbegbenɔnɔ ƒe gomekpɔkpɔ li na amesiame. Esia gɔmee nye bena, mɔnukpɔkpɔ li na amesiame be woakpɔ gome le viɖe siwo hã dona tso dzɔdzɔmenuwo ŋuti nunya kple aɖanudɔwɔnawo me. Mɔnukpɔkpɔ li be woaʋli ame aɖe ƒe nutovɛ ta to se ŋudɔwɔwɔ me. Nutovɛ sia ate ŋu anye agbalẽŋɔŋlɔ, hakpakpa alo aɖaŋu nu bubu ɖesiaɖe ƒomevi si nye ame la ƒe asinudɔwɔwɔ si ŋuti tɔnyenye le nɛ. KPEƉODZINYA ƉOƉO 28-LIA Gomekpɔkpɔ li na amesiame be wòanɔ eƒe dukɔ me habɔbɔwo alo dutahabɔbɔ siwo me amewo ƒe mɔnukpɔkpɔwo kple ablɔɖevinyenye ƒe nyati siwo dzi míetɔ asii le Kpeɖodzinya sia me la xɔ anyinɔ ɖo blibo. KPEƉODZINYA ƉOƉO 29-LIA Gomekpɔkpɔ le dukɔ me ŋgɔyidɔwo wɔwɔ mekpɔ dukɔmevi ɖesiaɖe ƒe ŋkume le afisi eƒe ablɔɖevinyenye kple amegbetɔnyenye blibo le bɔbɔe le. Ele na amesiame be le eƒe mɔnukpɔkpɔ kple ablɔɖevinyenye ŋuti dɔwɔwɔwo me la, wòanye amesi awɔ ɖe ɖoɖo siwo dzaa dzi sea da asi ɖo la dzi hena sidzedze kple bubudede ame bubuwo ƒe gomekpɔkpɔwo kple ablɔɖemenɔnɔ si hea agbe nyui nɔnɔ, tomefafa kple dzidzeme sɔ gbɔ fũu vɛ, le ameha siwo dome sɔsɔminasɔe ƒe wɔnawo ƒo ke ɖe to nyuie le. Mele be woawɔ mɔnukpɔkpɔ kple ablɔɖevinyenye ŋuti dɔ le mɔnu siwo to vovo tso Xexeme Dukɔ Ƒoƒuawo ƒe taɖodzinuwo kple didiwo gbɔ o. KPEƉODZINYA ƉOƉO 30-LIA Mele be ame aɖeke naɖe naneke si le Kpeɖodzinya sia me la gɔme abe dukɔ ɖeka aɖe koŋ tɔ wònye ene o. Medze be ameha alo ame ɖeka aɖeke natsɔe abe mɔnukpɔkpɔ ene awɔ wɔna aɖe alo aɖe afɔ aɖe si agblẽ nu le gomekpɔkpɔ kple ablɔɖemɔnu siwo woxlẽ fia le Kpeɖodzinya sia me la ŋuti o. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/el.txt000066400000000000000000000545331520214632600216640ustar00rootroot00000000000000ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων δικαιωμάτων τους αποτελεί το θεμέλιο της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης στον κόσμο. Επειδή η παραγνώριση και η περιφρόνηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου οδήγησαν σε πράξεις βαρβαρότητας, που εξεγείρουν την ανθρώπινη συνείδηση, και η προοπτική ενός κόσμου όπου οι άνθρωποι θα είναι ελεύθεροι να μιλούν και να πιστεύουν, λυτρωμένοι από τον τρόμο και την αθλιότητα, έχει διακηρυχθεί ως η πιο υψηλή επιδίωξη του ανθρώπου. Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα από ένα καθεστώς δικαίου, ώστε ο άνθρωπος να μην αναγκάζεται να προσφεύγει, ως έσχατο καταφύγιο, στην εξέγερση κατά της τυραννίας και της καταπίεσης. Επειδή έχει ουσιαστική σημασία να ενθαρρύνεται η ανάπτυξη φιλικών σχέσεων ανάμεσα στα έθνη. Επειδή, με τον καταστατικό Χάρτη, οι λαοί των Ηνωμένων Εθνών διακήρυξαν και πάλι την πίστη τους στα θεμελιακά δικαιώματα του ανθρώπου, στην αξιοπρέπεια και την αξία της ανθρώπινης προσωπικότητας, στην ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών, και διακήρυξαν πως είναι αποφασισμένοι να συντελέσουν στην κοινωνική πρόοδο και να δημιουργήσουν καλύτερες συνθήκες ζωής στα πλαίσια μιας ευρύτερης ελευθερίας. Επειδή τα κράτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να εξασφαλίσουν, σε συνεργασία με τον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών, τον αποτελεσματικό σεβασμό των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιακών ελευθεριών σε όλο τον κόσμο. Επειδή η ταυτότητα αντιλήψεων ως προς τα δικαιώματα και τις ελευθερίες αυτές έχει εξαιρετική σημασία για να εκπληρωθεί πέρα ως πέρα αυτή η υποχρέωση, Η ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ Διακηρύσσει ότι η παρούσα Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αποτελεί το κοινό ιδανικό στο οποίο πρέπει να κατατείνουν όλοι οι λαοί και όλα τα έθνη, έτσι ώστε κάθε άτομο και κάθε όργανο της κοινωνίας, με τη Διακήρυξη αυτή διαρκώς στη σκέψη, να καταβάλλει, με τη διδασκαλία και την παιδεία, κάθε προσπάθεια για να αναπτυχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών αυτών, και να εξασφαλιστεί προοδευτικά, με εσωτερικά και διεθνή μέσα, η παγκόσμια και αποτελεσματική εφαρμογή τους, τόσο ανάμεσα στους λαούς των ίδιων των κρατών μελών όσο και ανάμεσα στους πληθυσμούς χωρών που βρίσκονται στη δικαιοδοσία τους. ΑΡΘΡΟ 1 'Ολοι οι άνθρωποι γεννιούνται ελεύθεροι και ίσοι στην αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα. Είναι προικισμένοι με λογική και συνείδηση, και οφείλουν να συμπεριφέρονται μεταξύ τους με πνεύμα αδελφοσύνης. ΑΡΘΡΟ 2 Κάθε άνθρωπος δικαιούται να επικαλείται όλα τα δικαιώματα και όλες τις ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη, χωρίς καμία απολύτως διάκριση, ειδικότερα ως προς τη φυλή, το χρώμα, το φύλο, τη γλώσσα, τις θρησκείες, τις πολιτικές ή οποιεσδήποτε άλλες πεποιθήσεις, την εθνική ή κοινωνική καταγωγή, την περιουσία, τη γέννηση ή οποιαδήποτε άλλη κατάσταση. Δεν θα μπορεί ακόμα να γίνεται καμία διάκριση εξαιτίας του πολιτικού, νομικού ή διεθνούς καθεστώτος της χώρας από την οποία προέρχεται κανείς, είτε πρόκειται για χώρα ή εδαφική περιοχή ανεξάρτητη, υπό κηδεμονία ή υπεξουσία, ή που βρίσκεται υπό οποιονδήποτε άλλον περιορισμό κυριαρχίας. ΑΡΘΡΟ 3 Κάθε άτομο έχει δικαίωμα στη ζωή, την ελευθερία και την προσωπική του ασφάλεια. ΑΡΘΡΟ 4 Κανείς δεν επιτρέπεται να ζει υπό καθεστώς δουλείας, ολικής ή μερικής. Η δουλεία και το δουλεμπόριο υπό οποιαδήποτε μορφή απαγορεύονται. ΑΡΘΡΟ 5 Κανείς δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ούτε σε ποινή ή μεταχείριση σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική. ΑΡΘΡΟ 6 Καθένας, όπου και αν βρίσκεται, έχει δικαίωμα στην αναγνώριση της νομικής του προσωπικότητας. ΑΡΘΡΟ 7 'Ολοι είναι ίσοι απέναντι στον νόμο και έχουν δικαίωμα σε ίση προστασία του νόμου, χωρίς καμία απολύτως διάκριση. 'Ολοι έχουν δικαίωμα σε ίση προστασία από κάθε διάκριση που θα παραβίαζε την παρούσα Διακήρυξη και από κάθε πρόκληση για μια τέτοια δυσμενή διάκριση. ΑΡΘΡΟ 8 Καθένας έχει δικαίωμα να ασκεί αποτελεσματικά ένδικα μέσα στα αρμόδια εθνικά δικαστήρια κατά των πράξεων που παραβιάζουν τα θεμελιακά δικαιώματα τα οποία του αναγνωρίζουν το Σύνταγμα και ο νόμος. ΑΡΘΡΟ 9 Κανείς δεν μπορεί να συλλαμβάνεται, να κρατείται ή να εξορίζεται αυθαίρετα. ΑΡΘΡΟ 10 Καθένας έχει δικαίωμα, με πλήρη ισότητα, να εκδικάζεται η υπόθεσή του δίκαια και δημόσια, από δικαστήριο ανεξάρτητο και αμερόληπτο, που θα αποφασίσει είτε για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του είτε, σε περίπτωση ποινικής διαδικασίας, για το βάσιμο της κατηγορίας που στρέφεται εναντίον του. ΑΡΘΡΟ 11 Κάθε κατηγορούμενος για ποινικό αδίκημα πρέπει να θεωρείται αθώος, ωσότου διαπιστωθεί η ενοχή του σύμφωνα με τον νόμο, σε ποινική δίκη, κατά την οποία θα του έχουν εξασφαλιστεί όλες οι απαραίτητες για την υπεράσπισή του εγγυήσεις. Κανείς δεν θα καταδικάζεται για πράξεις ή παραλείψεις που, κατά τον χρόνο που τελέστηκαν, δεν συνιστούσαν αξιόποινο αδίκημα κατά το εσωτερικό ή το διεθνές δίκαιο. Επίσης, δεν επιβάλλεται ποινή βαρύτερη από εκείνη που ίσχυε κατά τον χρόνο που τελέστηκε η αξιόποινη πράξη. ΑΡΘΡΟ 12 Κανείς δεν επιτρέπεται να υποστεί αυθαίρετες επεμβάσεις στην ιδιωτική του ζωή, την οικογένεια, την κατοικία ή την αλληλογραφία του, ούτε προσβολές της τιμής και της υπόληψης του. Καθένας έχει το δικαίωμα να τον προστατεύουν οι νόμοι από επεμβάσεις και προσβολές αυτού του είδους. ΑΡΘΡΟ 13 Καθένας έχει το δικαίωμα να κυκλοφορεί ελεύθερα και να εκλέγει τον τόπο της διαμονής του στο εσωτερικό ενός κράτους. Καθένας έχει το δικαίωμα να εγκαταλείπει οποιαδήποτε χώρα, ακόμα και τη δική του, και να επιστρέφει σε αυτήν. ΑΡΘΡΟ 14 Κάθε άτομο που καταδιώκεται έχει το δικαίωμα να ζητά άσυλο και του παρέχεται άσυλο σε άλλες χώρες. Το δικαίωμα αυτό δεν μπορεί κανείς να το επικαλεστεί, σε περίπτωση δίωξης για πραγματικό αδίκημα του κοινού ποινικού δικαίου ή για ενέργειες αντίθετες προς τους σκοπούς και τις αρχές του ΟΗΕ. ΑΡΘΡΟ 15 Καθένας έχει το δικαίωμα μιας ιθαγένειας. Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιθαγένειά του ούτε το δικαίωμα να αλλάξει ιθαγένεια. ΑΡΘΡΟ 16 Από τη στιγμή που θα φθάσουν σε ηλικία γάμου, ο άνδρας και η γυναίκα, χωρίς κανένα περιορισμό εξαιτίας της φυλής, της εθνικότητας ή της θρησκείας, έχουν το δικαίωμα να παντρεύονται και να ιδρύουν οικογένεια. Και οι δύο έχουν ίσα δικαιώματα ως προς τον γάμο, κατά τη διάρκεια του γάμου και κατά τη διάλυσή του. Γάμος δεν μπορεί να συναφθεί παρά μόνο με ελεύθερη και πλήρη συναίνεση των μελλονύμφων. Η οικογένεια είναι το φυσικό και το βασικό στοιχείο της κοινωνίας και έχει το δικαίωμα προστασίας από την κοινωνία και το κράτος. ΑΡΘΡΟ 17 Κάθε άτομο, μόνο του ή με άλλους μαζί, έχει το δικαίωμα της ιδιοκτησίας. Κανείς δεν μπορεί να στερηθεί αυθαίρετα την ιδιοκτησία του. ΑΡΘΡΟ 18 Κάθε άτομο έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας. Στο δικαίωμα αυτό περιλαμβάνεται η ελευθερία για την αλλαγή της θρησκείας ή πεποιθήσεων, όπως και η ελευθερία να εκδηλώνει κανείς τη θρησκεία του ή τις θρησκευτικές του πεποιθήσεις, μόνος ή μαζί με άλλους, δημόσια ή ιδιωτικά, με τη διδασκαλία, την άσκηση, τη λατρεία και με την τέλεση θρησκευτικών τελετών. ΑΡΘΡΟ 19 Καθένας έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, που σημαίνει το δικαίωμα να μην υφίσταται δυσμενείς συνέπειες για τις γνώμες του, και το δικαίωμα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκφρασης, και από όλο τον κόσμο. ΑΡΘΡΟ 20 Καθένας έχει το δικαίωμα να συνέρχεται και να συνεταιρίζεται ελεύθερα και για ειρηνικούς σκοπούς. Κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συμμετέχει σε ορισμένο σωματείο. ΑΡΘΡΟ 21 Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει στη διακυβέρνηση της χώρας του, άμεσα ή έμμεσα, με αντιπροσώπους ελεύθερα εκλεγμένους. Καθένας έχει το δικαίωμα να γίνεται δεκτός, υπό ίσους όρους, στις δημόσιες υπηρεσίες της χώρας του. Η λαϊκή θέληση είναι το θεμέλιο της κρατικής εξουσίας. Η θέληση αυτή πρέπει να εκφράζεται με τίμιες εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξάγονται περιοδικά, με καθολική, ίση και μυστική ψηφοφορία, ή με αντίστοιχη διαδικασία που να εξασφαλίζει την ελευθερία της εκλογής. ΑΡΘΡΟ 22 Κάθε άτομο, ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, έχει δικαίωμα κοινωνικής προστασίας. Η κοινωνία, με την εθνική πρωτοβουλία και τη διεθνή συνεργασία, ανάλογα πάντα με την οργάνωση και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε κράτους, έχει χρέος να του εξασφαλίσει την ικανοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. ΑΡΘΡΟ 23 Καθένας έχει το δικαίωμα να εργάζεται και να επιλέγει ελεύθερα το επάγγελμά του, να έχει δίκαιες και ικανοποιητικές συνθήκες δουλειάς και να προστατεύεται από την ανεργεία. 'Ολοι, χωρίς καμία διάκριση, έχουν το δικαίωμα ίσης αμοιβής για ίση εργασία. Κάθε εργαζόμενος έχει δικαίωμα δίκαιης και ικανοποιητικής αμοιβής, που να εξασφαλίζει σε αυτόν και την οικογένειά του συνθήκες ζωής άξιες στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η αμοιβή της εργασίας, αν υπάρχει, πρέπει να συμπληρώνεται με άλλα μέσα κοινωνικής προστασίας. Καθένας έχει το δικαίωμα να ιδρύει μαζί με άλλους συνδικάτα και να συμμετέχει σε συνδικάτα για την προάσπιση των συμφερόντων του. ΑΡΘΡΟ 24 Καθένας έχει το δικαίωμα στην ανάπαυση, σε ελεύθερο χρόνο, και ιδιαίτερα, σε λογικό περιορισμό του χρόνου εργασίας και σε περιοδικές άδειες με πλήρεις αποδοχές. ΑΡΘΡΟ 25 Καθένας έχει δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίσει στον ίδιο και στην οικογένεια του υγεία και ευημερία, και ειδικότερα τροφή, ρουχισμό, κατοικία, ιατρική περίθαλψη όπως και τις απαραίτητες κοινωνικές υπηρεσίες. 'Εχει ακόμα δικαίωμα σε ασφάλιση για την ανεργία, την αρρώστια, την αναπηρία, τη χηρεία, τη γεροντική ηλικία, όπως και για όλες τις άλλες περιπτώσεις που στερείται τα μέσα της συντήρησής του, εξαιτίας περιστάσεων ανεξαρτήτων της θέλησης του. Η μητρότητα και η παιδική ηλικία έχουν δικαίωμα ειδικής μέριμνας και περίθαλψης. 'Ολα τα παιδιά, ανεξάρτητα αν είναι νόμιμα ή εξώγαμα, απολαμβάνουν την ίδια κοινωνική προστασία. ΑΡΘΡΟ 26 Καθένας έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση. Η εκπαίδευση πρέπει να παρέχεται δωρεάν, τουλάχιστον στη στοιχειώδη και βασική βαθμίδα της. Η στοιχειώδης εκπαίδευση είναι υποχρεωτική. Η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση πρέπει να εξασφαλίζεται για όλους. Η πρόσβαση στην ανώτατη παιδεία πρέπει να είναι ανοικτή σε όλους, υπό ίσους όρους, ανάλογα με τις ικανότητες τους. Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. Πρέπει να προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάμεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές ομάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης. Οι γονείς έχουν, κατά προτεραιότητα, το δικαίωμα να επιλέγουν το είδος της παιδείας που θα δοθεί στα παιδιά τους. ΑΡΘΡΟ 27 Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ελεύθερα στην πνευματική ζωή της κοινότητας, να χαίρεται τις καλές τέχνες και να μετέχει στην επιστημονική πρόοδο και στα αγαθά της. Καθένας έχει το δικαίωμα να προστατεύονται τα ηθικά και υλικά συμφέροντά του που απορρέουν από κάθε είδους επιστημονική, λογοτεχνική ή καλλιτεχνική παραγωγή του. ΑΡΘΡΟ 28 Καθένας έχει το δικαίωμα να επικρατεί μια κοινωνική και διεθνής τάξη, μέσα στην οποία τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να μπορούν να πραγματώνονται σε όλη τους την έκταση. ΑΡΘΡΟ 29 Το άτομο έχει καθήκοντα απέναντι στην κοινότητα, μέσα στα πλαίσια της οποίας και μόνο είναι δυνατή η ελεύθερη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του. Στην άσκηση των δικαιωμάτων του και στην απόλαυση των ελευθεριών του κανείς δεν υπόκειται παρά μόνο στους περιορισμούς που ορίζονται από τους νόμους, με αποκλειστικό σκοπό να εξασφαλίζεται η αναγνώριση και ο σεβασμός των δικαιωμάτων και των ελευθεριών των άλλων, και να ικανοποιούνται οι δίκαιες απαιτήσεις της ηθικής, της δημόσιας τάξης και του γενικού καλού, σε μια δημοκρατική κοινωνία. Τα δικαιώματα αυτά και οι ελευθερίες δεν μπορούν, σε καμία περίπτωση, να ασκούνται αντίθετα προς τους σκοπούς και τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών. ΑΡΘΡΟ 30 Καμιά διάταξη της παρούσας Διακήρυξης δεν μπορεί να ερμηνευθεί ότι παρέχει σε ένα κράτος, σε μια ομάδα ή σε ένα άτομο οποιοδήποτε δικαίωμα να επιδίδεται σε ενέργειες ή να εκτελεί πράξεις που αποβλέπουν στην άρνηση των δικαιωμάτων και των ελευθεριών που εξαγγέλλονται σε αυτήν. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/emk-Latn.txt000066400000000000000000000206141520214632600227250ustar00rootroot00000000000000DUNUƝA BƐNMAKAN KA A BƐN Adamadenɲa Lasabati ni a la wuriki Sariyalu ma KALAMA DANTƐƐLI Bani fabadenɲa tɔmasere le ye, hɔrɔya ni telen ani jususuma di dunuɲa dɔ, Bani adamaya lasabati lɔnbaliya ni a la gboyaɲɛ le nanin benkanni di mɛn ka mɔɔlu lamuriti, ka kɛ sababu di fana ka mɔɔlu kunna fulen, ka alu lɔ hɔrɔya ɲinina ka alu bɔ misikinaya dɔ, Bani adamaya lakanda ye wajibi le di, fo jamana ye kɛ jamana dafani le di sariya bolo ma, wole ye a kɛla mɔɔlu tɛ muriti ka don jɛdɛ makadan waa la, Bani jamanalu la tɛɛbɛn ni alu la kaninteya ye fen ne di mɛn kakan ka sɛnbɛnteya, Bani jamana mɛnnu ye "ONU" dɛkuruba kɔnɔ, wolu bara alu kan di ko alu di adamaden nakadan, ka a lawuriki ka ban ka cɛ ni muno lakaɲa ko bɛɛ dɔ, Bani alu bara alu kan di fana, ko alu di adamaya lafasa, ka adamaden la hɔrɔya dafa sila bɛɛ kan, Bani, bɛɛ bɛnni miriya kelen ma, ka a lɔ adamaya lasabati ma, wo ye wajibi le di bɛɛ ɲɛ, walako miriya wo ye se lataamala sila bɛɛ kan, "ONU" gbaraba bara a kandi: ko adamaden lakanda sariya ɲin bara kɛ dunuɲa bɛɛ ye wajibi di, sa bɛɛ ye a to i hankili la, ka i tɛsidi, ka mɔɔlu karan a la, ka alu jodon a la, ka a latinma jamanala tɛ. Sariya 1 Adamadennu bɛɛ sɔdɔnɲa kakan, hɔrɔya dɔ, fabadenɲa dɔ ani sariya ta fan dɔ. Hankili ni sɔnɔmɛ ye alu bɛɛ ma, a kakan wo dɔ alu ye bakelenɲa sila lataaman alu ɲɔɔn tɛ. Sariya 2 nan Mɔɔ kelen kelenna bɛɛ ni adamaden lakadan sariya kakan, i kɛda mɔɔ suusu di, i sii tɛ mafɛnɛ nna, i fadikolo tɛ mafɛnɛnna, i kan tɛ mafɛnɛnna, i la dina tɛ mafɛnɛnna, i la jamana mara hankili tɛ mafɛnɛnna, i sɔdɔndiya tɛ mafɛnɛnna. Ani fana jamanalu suuya tɛ danbɔla ka a bɛn sariya wolu ma, alu mara hankili kɛda a suusu di, alu ma kɛ jamanalu hɔrɔyani di, alu kɛda mara suusu kɔnɔ. Sariya 3 nan Adamaden kelen kelenna bɛɛ nii kakan ka lakanda, ka a la hɔrɔya lakanda, ka a kun nakanda. Sariya 4 nan Mɔɔ si makan ka kɛ jɔn di, ka kɛ bolokɔnɔ mɔɔ di, jɔnɲa ni jɔnsan sila bɛɛ bara latɔn. Sariya 5 nan Jankankata suusu ma kan ka sii mɔɔ la min di se fɛ siila a la adamadenɲa la, ka a kunnajii. Sariya 6 nan Adamaden kelen kelenna bɛɛ la mɔɔya ka kan ka lɔn a ɲɛ sariya kunda bɛɛ la, a kɛda fanfan di. Sariya 7 nan Mɔɔ bɛɛ ka kan sariya ɲa kɔdɔ, a ka kan fanan bɛɛ ye mabɛn ɲa kelen ma sariya bolo. Mɔɔ makan ka lafisaya mɔɔ di ka bɛn sariya ɲin lataamanɲa ma. Sariya 8 nan Mɔɔ bɛɛ di se i makasila i la jamana sariya bonnu la ni bila kɛda i la tɔɲɛli sila ma, ni wo tɛ sariya sila ma. Sariya 9 nan Mɔɔ si tɛ se minala ten, ka a don kaso la hamantɛ ka gbɛn a la jamana kɔnɔ ni kun tɛ a la. Sariya 10 nan A wajibiyani, adamaden na ko ye kɛ ko hakika di, ka a lankɛnɛmaya kitibon na telen kɔnɔma, ka a jo ni a jalaki danfaranbɔ. Sariya 11 nan Mɔɔ mɔɔ na a midada sika la sariya bolo ma, a ka kan ne ka jate fɔlɔ ko a sɔn tɛ a dɔ, han kiti ye a jalaki lankɛnɛmaya. Mɔɔ mɔɔ na a midada sariya kɔdɔ bolo ma, sariya kuda sila ma kan ka lɔ a ma. Ani fana a la midali fanka ma kan ka tanbi sariya kɔdɔ jate la. Sariya 12 nan Mɔɔ ma kan ka a bila a mɔɔ ɲɔɔ la kolu dɔ ten; ka bɔ a la denbaya kolu ma, a la gbundu sɛbɛlu, ka wa sii a la lukɔnɔ kolu la. A ma kan ka a dantiɲɛn, a ma kan ka a suma gboya. Sariya ka kan ka bɛɛ lakanda ko suu wolu ma. Sariya 13 nan Taa ni seyi dahani bɛɛ ye jamana kɔnɔ. Jamana yɔrɔ yɔrɔ fana ka i diya, i dise i siila yen. Mɔɔ kɛɛ di se ka bɔ jamana kɔnɔ, a kɛda a fabada di, a kɛda jamana gbɛdɛ di, ka ban ka a kɔsɛyi. Sariya 14 nan Dannatanbikolu kɔdɔ, bɛɛ di se i kun karifadiya ɲinina jamana gbɛdɛ dɔ, i don ma kan ka jɛn a la. Ni sariya lɔnin tɛ mɔɔ ma, mɔɔ mɛn na a la jamana sariya tiɲɛnna ka a bori. Sariya 15 nan Mɔɔ bɛɛ ka kan ka kɛ jamana dɔ jamanaden di. Mɔɔ si tɛ se ha jɛn a la jamana denɲa la, i don di se fanan jamana gbɛdɛ denɲa sɔdɔnna. Sariya 16 nan Ni alu sii seda a ma, kamarennu ni den musolu di se fudula ɲɔɔn ma, siɲɔɔya tɛ a dɔ, dina ko tɛ a dɔ. Alu bɛɛ kakan sariya ɲa kɔdɔ ko bɛɛ dɔ, fudu bolo ma. Fudu tɛ sidi alu tɛ fo alu fila bɛɛ ba bɛn a ma. Denbaya le ye jama tɛfɛden di. Wo dɔ, a kakan ka lakanda jamana bolo. Sariya 17 nan Mɔɔ mɔɔ, a kɛda a kelen na, a kɛda jama dɔ, a di se ka a ta sɔdɔn. Mɔɔ si bolo fen ma kan ka mina a la fanka bolo ma. Sariya 18 nan Hankili lamiri, sɔnɔmɛ lamiri ani dina lawasanin bɛɛ ye. I di se ka i diyananta ta dinalu dɔ, ka a silalu lataama. Sariya 19 nan A lawasanin bɛɛ ye ka a miriya jida, fɔli dɔ, sɛbɛli dɔ, ka hankili ɲinin fan bɛɛ, sila bɛɛ fɛ. Ko si ma kan ka kɛ mɔɔ la wo si dɔ. Sariya 20 nan A lawasani bɛɛ ye ba ɲɔɔn nadɛɛ, kuna dɔ, kɛwɛli dɔ mɛn ni janfa sila tɛ kelen di. Mɔɔ tɛ se karabala ka ladon dɛɛ dɔ, dɛɛ min man di a ɲɛ. Sariya 21 nan Jamanaden bɛɛ di se kɛla jamana kantii di, a yɛdɛkani walal a la mɔɔ suwandini. Jamanaden bɛɛ kakan jamana baarakundalu dɔ bolo kelen ma. Jamana kantiilu fanka siini jamana den na lannaya le ma; jamanadennu ye alu sawo yidala wote ni wote le, ka ala lannaya mɔɔlu suwandi telen ni sariya dɔ. Sariya 22 nan Jamana bɛɛ kakan ka jamanadennu lakanda ɲa kelen ma. Sɔdɔn sila fɛ, dariya sila fɛ, lɔnni sila fɛ, lakandali wo ye bɔla jamana boloko le dɔ ani a ye min sɔdɔnna ani jamana gbɛdɛlu la baaraɲɔɔya dɔ. Sariya 23 nan Bɛɛ kakan ka baara sɔdɔn, ka baara kɛ sɔnɔya dɔ, baara mɛn duman i ɲɛ; bɛɛ kakan ka latanka baaratanɲa ma jamana kɔnɔ. Baara mɛnnu jate kakan, wolu kakan ka sara ɲa kelen ne ma a kɛbaalu ye. Baara kakan ka sara sɔdɔn, sara mɛn di baarala ni a la denbaya balo hali a ma dɛsɛ. Baaralalu la ɲɔɔn nakafo dahani alu ye, alu la munanfan makadan sila fɛ. Sariya 24 nan Ɲɔɔɲɔnni ni ɲanatɛ wajibiyani baarala bɛɛ ye, mɛn ni sara tɛɛ tɛ kelen di. Sariya 25 nan Se wajibiyani bɛɛ ye, se mɛn di ani a la denbaya daha, ka alu kisi kɔnkɔn ma, ka alu dafiyabɔ, ka lau jiya, ka alu dandan ani ka alu musakalu ɲa. Ni jankaro ni baaratanɲa ani misikinaya latɛɛ suusu seda i ma, i kakan ka makadan. Denbatii ni a den kakan ka madɛmɛn; den sɔdɔnda fudu dɔ, a ma sɔdɔn fudu dɔ, a bɛɛ kakan. Sariya 26 nan Kakan wajibiyani bɛɛ ye, a don ma kan ka sara katɛrɛ karan saara fɔlɔ ni a filanan ma. Karan saara fɔlɔ ye wajibi le di bɛɛ ye. Baara makaran ka kan ka aalawanka. Bɛɛ ka kan ka karan saara naaninan masɔdɔn tɛɛ sidi bolo le ma. Karan ka kan ka mɔɔ llawanka, ha a la mɔɔya lasabati, ka a la hɔrɔya lawasa. A kakan ka kɛ sababu di ka ɲɔɔn nagboyaɲɛ boloka, ka hina ni teriɲɔɔya ladon dunuɲa dɔ, siyalu tɛ, dinalu tɛ, ka "ONU" dɛɛkuruba madɛmɛn bɛn nadonna dunuɲa kɔnɔ. A dahani denbatiilu ye ka alu den bila karan na, karan mɛn duman alu ye. Sariya 27 nan A wajibiyani bɛɛ ye ka tɛrɛ i la jamana lɔnniko bɛɛ dɔ han ka a tɔnɔ sɔdɔn. Bɛɛ la baara tɔnɔ kakan ka lakanda, a kɛda sɛbɛ di, a kɛda lɔnni suusu di. Sariya 28 nan A dahani jamana bɛɛ ye ka bɔ sila di, sila mɛn di sariya ɲinnu lakanda ka kɛ kunnafulen di adamadennu ma. Sariya 29 nan Bolo kɔyinin kelen tɛ bɛrɛ ta, wo dɔ, bɛɛ kakan ka kolo i la jama. Jamana dafani dɔ, ɛbɛɛ kakan ka to sariya le kɔ walako i kana bila dolu tɔɲɛ dɔ. Sariya ɲinnu kakan ka lataaman "ONU" dɛɛkuruba la miriya le kan. A makan ka llataaman miriya gbɛdɛ kan. Sariya 30 nan Dalilu si tɛ mɔɔ bolo, a tɛ jamana bolo, ka bɔ sila di, sila mɛn di sariyaba ɲinnu tiɲɛn. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/en.txt000066400000000000000000000251161520214632600216610ustar00rootroot00000000000000Universal Declaration of Human Rights Preamble Whereas recognition of the inherent dignity and of the equal and inalienable rights of all members of the human family is the foundation of freedom, justice and peace in the world, Whereas disregard and contempt for human rights have resulted in barbarous acts which have outraged the conscience of mankind, and the advent of a world in which human beings shall enjoy freedom of speech and belief and freedom from fear and want has been proclaimed as the highest aspiration of the common people, Whereas it is essential, if man is not to be compelled to have recourse, as a last resort, to rebellion against tyranny and oppression, that human rights should be protected by the rule of law, Whereas it is essential to promote the development of friendly relations between nations, Whereas the peoples of the United Nations have in the Charter reaffirmed their faith in fundamental human rights, in the dignity and worth of the human person and in the equal rights of men and women and have determined to promote social progress and better standards of life in larger freedom, Whereas Member States have pledged themselves to achieve, in cooperation with the United Nations, the promotion of universal respect for and observance of human rights and fundamental freedoms, Whereas a common understanding of these rights and freedoms is of the greatest importance for the full realization of this pledge, Now, therefore, The General Assembly, Proclaims this Universal Declaration of Human Rights as a common standard of achievement for all peoples and all nations, to the end that every individual and every organ of society, keeping this Declaration constantly in mind, shall strive by teaching and education to promote respect for these rights and freedoms and by progressive measures, national and international, to secure their universal and effective recognition and observance, both among the peoples of Member States themselves and among the peoples of territories under their jurisdiction. Article 1 All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood. Article 2 Everyone is entitled to all the rights and freedoms set forth in this Declaration, without distinction of any kind, such as race, colour, sex, language, religion, political or other opinion, national or social origin, property, birth or other status. Furthermore, no distinction shall be made on the basis of the political, jurisdictional or international status of the country or territory to which a person belongs, whether it be independent, trust, non-self-governing or under any other limitation of sovereignty. Article 3 Everyone has the right to life, liberty and security of person. Article 4 No one shall be held in slavery or servitude; slavery and the slave trade shall be prohibited in all their forms. Article 5 No one shall be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment. Article 6 Everyone has the right to recognition everywhere as a person before the law. Article 7 All are equal before the law and are entitled without any discrimination to equal protection of the law. All are entitled to equal protection against any discrimination in violation of this Declaration and against any incitement to such discrimination. Article 8 Everyone has the right to an effective remedy by the competent national tribunals for acts violating the fundamental rights granted him by the constitution or by law. Article 9 No one shall be subjected to arbitrary arrest, detention or exile. Article 10 Everyone is entitled in full equality to a fair and public hearing by an independent and impartial tribunal, in the determination of his rights and obligations and of any criminal charge against him. Article 11 Everyone charged with a penal offence has the right to be presumed innocent until proved guilty according to law in a public trial at which he has had all the guarantees necessary for his defence. No one shall be held guilty of any penal offence on account of any act or omission which did not constitute a penal offence, under national or international law, at the time when it was committed. Nor shall a heavier penalty be imposed than the one that was applicable at the time the penal offence was committed. Article 12 No one shall be subjected to arbitrary interference with his privacy, family, home or correspondence, nor to attacks upon his honour and reputation. Everyone has the right to the protection of the law against such interference or attacks. Article 13 Everyone has the right to freedom of movement and residence within the borders of each State. Everyone has the right to leave any country, including his own, and to return to his country. Article 14 Everyone has the right to seek and to enjoy in other countries asylum from persecution. This right may not be invoked in the case of prosecutions genuinely arising from non-political crimes or from acts contrary to the purposes and principles of the United Nations. Article 15 Everyone has the right to a nationality. No one shall be arbitrarily deprived of his nationality nor denied the right to change his nationality. Article 16 Men and women of full age, without any limitation due to race, nationality or religion, have the right to marry and to found a family. They are entitled to equal rights as to marriage, during marriage and at its dissolution. Marriage shall be entered into only with the free and full consent of the intending spouses. The family is the natural and fundamental group unit of society and is entitled to protection by society and the State. Article 17 Everyone has the right to own property alone as well as in association with others. No one shall be arbitrarily deprived of his property. Article 18 Everyone has the right to freedom of thought, conscience and religion; this right includes freedom to change his religion or belief, and freedom, either alone or in community with others and in public or private, to manifest his religion or belief in teaching, practice, worship and observance. Article 19 Everyone has the right to freedom of opinion and expression; this right includes freedom to hold opinions without interference and to seek, receive and impart information and ideas through any media and regardless of frontiers. Article 20 Everyone has the right to freedom of peaceful assembly and association. No one may be compelled to belong to an association. Article 21 Everyone has the right to take part in the government of his country, directly or through freely chosen representatives. Everyone has the right to equal access to public service in his country. The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures. Article 22 Everyone, as a member of society, has the right to social security and is entitled to realization, through national effort and international co-operation and in accordance with the organization and resources of each State, of the economic, social and cultural rights indispensable for his dignity and the free development of his personality. Article 23 Everyone has the right to work, to free choice of employment, to just and favourable conditions of work and to protection against unemployment. Everyone, without any discrimination, has the right to equal pay for equal work. Everyone who works has the right to just and favourable remuneration ensuring for himself and his family an existence worthy of human dignity, and supplemented, if necessary, by other means of social protection. Everyone has the right to form and to join trade unions for the protection of his interests. Article 24 Everyone has the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay. Article 25 Everyone has the right to a standard of living adequate for the health and well-being of himself and of his family, including food, clothing, housing and medical care and necessary social services, and the right to security in the event of unemployment, sickness, disability, widowhood, old age or other lack of livelihood in circumstances beyond his control. Motherhood and childhood are entitled to special care and assistance. All children, whether born in or out of wedlock, shall enjoy the same social protection. Article 26 Everyone has the right to education. Education shall be free, at least in the elementary and fundamental stages. Elementary education shall be compulsory. Technical and professional education shall be made generally available and higher education shall be equally accessible to all on the basis of merit. Education shall be directed to the full development of the human personality and to the strengthening of respect for human rights and fundamental freedoms. It shall promote understanding, tolerance and friendship among all nations, racial or religious groups, and shall further the activities of the United Nations for the maintenance of peace. Parents have a prior right to choose the kind of education that shall be given to their children. Article 27 Everyone has the right freely to participate in the cultural life of the community, to enjoy the arts and to share in scientific advancement and its benefits. Everyone has the right to the protection of the moral and material interests resulting from any scientific, literary or artistic production of which he is the author. Article 28 Everyone is entitled to a social and international order in which the rights and freedoms set forth in this Declaration can be fully realized. Article 29 Everyone has duties to the community in which alone the free and full development of his personality is possible. In the exercise of his rights and freedoms, everyone shall be subject only to such limitations as are determined by law solely for the purpose of securing due recognition and respect for the rights and freedoms of others and of meeting the just requirements of morality, public order and the general welfare in a democratic society. These rights and freedoms may in no case be exercised contrary to the purposes and principles of the United Nations. Article 30 Nothing in this Declaration may be interpreted as implying for any State, group or person any right to engage in any activity or to perform any act aimed at the destruction of any of the rights and freedoms set forth herein. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/eo.txt000066400000000000000000000242231520214632600216600ustar00rootroot00000000000000Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj Adoptita kaj proklamita de Rezolucio 217 A (III) de la Ĝenerala Asembleo, 10an de decembro 1948 Antaŭkonsideroj Pro tio, ke agnosko de la esenca digno kaj de la egalaj kaj nefordoneblaj rajtoj de ĉiuj membroj de la homara familio estas la fundamento de libero, justo kaj paco en la mondo, Pro tio, ke malagnosko kaj malestimo de la homaj rajtoj rezultigis barbarajn agojn, kiuj forte ofendis la konsciencon de la homaro, kaj ke la efektiviĝo de tia mondo, en kiu la homoj ĝuos liberecon de parolo kaj de kredo kaj liberiĝon el timo kaj bezono, estas proklamita kiel la plej alta aspiro de ordinaraj homoj, Pro tio, ke nepre necesas, se la homoj ne estu devigitaj, sen alia elektebla vojo, ribeli kontraŭ tiranismo kaj subpremo, ke la homaj rajtoj estu protektataj de la leĝo, Pro tio, ke nepre necesas evoluigi amikajn rilatojn inter la nacioj, Pro tio, ke la popoloj de Unuiĝintaj Nacioj en la Ĉarto reasertis sian firman kredon je la fundamentaj homaj rajtoj, je la digno kaj valoro de la homa personeco kaj je la egalaj rajtoj de viroj kaj virinoj, kaj firme decidis antaŭenigi socian progreson kaj pli altnivelan vivon en pli granda libereco, Pro tio, ke la Ŝtatoj-Membroj sin devigis atingi, en kunlaboro kun Unuiĝintaj Nacioj, la antaŭenigon de universala respekto al kaj observado de la homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj, Pro tio, ke komuna kompreno pri tiuj ĉi rajtoj kaj liberecoj estas esence grava por plena realigo de tiu sindevigo, Tial, nun, La Ĝenerala Asembleo, Proklamas tiun ĉi Universalan Deklaracion de Homaj Rajtoj kiel komunan celon de atingo por ĉiuj popoloj kaj ĉiuj nacioj, por tio, ke ĉiu individuo kaj ĉiu organo de la socio, konstante atentante ĉi tiun Deklaracion, per instruado kaj edukado strebu al respektigo de tiuj ĉi rajtoj kaj liberecoj, kaj per laŭgradaj paŝoj naciaj kaj internaciaj certigu ilian universalan kaj efektivan agnoskon kaj observadon, same tiel inter la popoloj de la Ŝtatoj-Membroj mem, kiel inter la popoloj de teritorioj sub ilia jurisdikcio. Artikolo 1 Ĉiuj homoj estas denaske liberaj kaj egalaj laŭ digno kaj rajtoj. Ili posedas racion kaj konsciencon, kaj devus konduti unu al alia en spirito de frateco. Artikolo 2 Ĉiuj rajtoj kaj liberecoj difinitaj en tiu ĉi Deklaracio validas same por ĉiuj homoj, sen kia ajn diferencigo, ĉu laŭ raso, haŭtkoloro, sekso, lingvo, religio, politika aŭ alia opinio, nacia aŭ socia deveno, posedaĵoj, naskiĝo aŭ alia stato. Plie, nenia diferencigo estu farata surbaze de la politika, jurisdikcia aŭ internacia pozicio de la lando aŭ teritorio, al kiu apartenas la koncerna persono, senkonsidere ĉu ĝi estas sendependa, sub kuratoreco, ne-sinreganta aŭ sub kia ajn alia limigo de la suvereneco. Artikolo 3 Ĉiu havas la rajtojn je vivo, libereco kaj persona sekureco. Artikolo 4 Neniu estu tenata en sklaveco aŭ servuteco; sklaveco kaj sklavkomerco estu malpermesitaj en ĉiuj siaj formoj. Artikolo 5 Neniu suferu torturon aŭ kruelan, nehoman aŭ sendignigan traktadon aŭ punon. Artikolo 6 Ĉiu rajtas esti ĉie agnoskita jure kiel persono. Artikolo 7 Ĉiuj homoj estas jure egalaj, kaj rajtas sen diskriminacio al egala jura protekto. Ĉiuj rajtas ricevi egalan protekton kontraŭ kia ajn diskriminacio, kiu kontraŭas tiun ĉi Deklaracion, kaj kontraŭ kia ajn instigo al tia diskriminacio. Artikolo 8 Ĉiu rajtas ricevi de la kompetentaj naciaj tribunaloj efikan riparon pro agoj, kiuj kontraŭas la fundamentajn rajtojn, kiujn li havas laŭ la konstitucio aŭ la leĝoj. Artikolo 9 Neniu suferu arbitrajn areston, malliberigon aŭ ekzilon. Artikolo 10 Ĉiu en plena egaleco rajtas je justa kaj publika proceso antaŭ sendependa kaj senpartia tribunalo, por prijuĝo de liaj rajtoj kaj devoj kaj de kiu ajn kriminala akuzo kontraŭ li. Artikolo 11 Ĉiu akuzita pro punebla faro rajtas, ke oni supozu lin senkulpa, ĝis oni pruvos laŭleĝe lian kulpon en publika proceso, en kiu li ricevis ĉiujn garantiojn necesajn por sia defendo. Neniu estu konsiderata krimkulpa pro kia ajn ago aŭ neago, kiu ne konsistigis puneblan faron, laŭ nacia aŭ internacia juro, en la tempo, kiam ĝi estis farita. Same tiel, ne estu aljuĝita pli severa puno ol tiu, kiu estis aplikebla en la tempo, kiam la punebla faro estis plenumita. Artikolo 12 Neniu suferu arbitrajn intervenojn en sian privatecon, familion, hejmon aŭ korespondadon, nek atakojn kontraŭ sia honoro aŭ reputacio. Ĉiu rajtas ricevi juran protekton kontraŭ tiaj intervenoj aŭ atakoj. Artikolo 13 Ĉiu havas la rajton libere moviĝi kaj loĝi interne de la limoj de kiu ajn ŝtato. Ĉiu rajtas eliri el kiu ajn lando, inkluzive la propran, kaj reveni en sian landon. Artikolo 14 Ĉiu rajtas peti kaj ricevi en aliaj landoj azilon kontraŭ persekuto. Tiu rajto ne estas alvokebla en kazoj de persekutaj akuzoj malfalse levitaj pro ne-politikaj krimoj aŭ pro agoj kontraŭaj al la celoj kaj principoj de Unuiĝintaj Nacioj. Artikolo 15 Ĉiu rajtas havi ŝtatanecon. Al neniu estu arbitre forprenita la ŝtataneco, nek rifuzita la rajto ŝanĝi sian ŝtatanecon. Artikolo 16 Plenaĝaj viroj kaj virinoj, sen ia ajn limigo pro raso, nacieco aŭ religio, rajtas edziĝi kaj fondi familion. Iliaj rajtoj estas egalaj koncerne la geedziĝon, dum la geedzeco kaj koncerne eksedziĝon. Geedziĝo okazu sole laŭ libera kaj plena konsento de la geedziĝontoj. La familio estas la natura kaj fundamenta grupunuo de la socio, kaj ĝi rajtas ricevi protekton de la socio kaj de la Ŝtato. Artikolo 17 Ĉiu rajtas proprieti havaĵon, kaj sola kaj en asociiĝo kun aliaj. Al neniu estu arbitre forprenita lia proprieto. Artikolo 18 Ĉiu havas la rajton je libereco de penso, konscienco kaj religio; tiu ĉi rajto inkluzivas la liberecon ŝanĝi sian religion aŭ kredon, kaj liberecon manifesti, ĉu sola ĉu kune kun aliaj, ĉu publike ĉu private, sian religion aŭ kredon per instruado, praktikado, adorado kaj observado. Artikolo 19 Ĉiu havas la rajton je libereco de opinio kaj esprimado; ĉi tiu rajto inkluzivas la liberecon havi opiniojn sen intervenoj de aliaj, kaj la rajton peti, ricevi kaj havigi informojn kaj ideojn per kiu ajn rimedo kaj senkonsidere pri la landlimoj. Artikolo 20 Ĉiu havas la rajton je libereco de pacema kunvenado kaj asociiĝo. Neniu estu devigita aparteni al asocio. Artikolo 21 Ĉiu homo rajtas partopreni la regadon de sia lando, aŭ rekte aŭ pere de libere elektitaj reprezentantoj. Ĉiu rajtas je egala aliro al publika servo en sia lando. La volo de la popolo estu la bazo de la aŭtoritato de la registaro; tiu volo estu esprimata per regulaj kaj aŭtentikaj elektoj, kiuj okazu per universala kaj egala balotrajto, kaj per sekreta voĉdono aŭ ekvivalentaj liberaj voĉdonaj proceduroj. Artikolo 22 Ĉiu, kiel membro de la socio, havas rajton je socia sekureco kaj povas postuli la realigon, per naciaj klopodoj kaj internacia kunlaboro, kaj konforme al la organizo kaj disponeblaj rimedoj de ĉiu Ŝtato, de tiuj ekonomiaj, sociaj kaj kulturaj rajtoj, kiuj estas nepre necesaj por lia digno kaj por la libera disvolviĝo de lia personeco. Artikolo 23 Ĉiu havas rajton je laboro, je libera elekto de sia okupo, je justaj kaj favoraj laborkondiĉoj kaj je protekto kontraŭ senlaboreco. Ĉiu, sen ia ajn diskriminacio, rajtas ricevi egalan salajron pro egala laboro. Ĉiu, kiu laboras, rajtas ricevi justan kaj favoran kompenson, kiu certigu por li mem kaj por lia familio ekziston konforman al homa digno, kaj kiun suplementu, laŭnecese, aliaj rimedoj de socia protekto. Ĉiu rajtas formi kaj aliĝi sindikatojn por protekto de siaj interesoj. Artikolo 24 Ĉiu havas rajton je ripozo kaj libertempo, inkluzive racian limigon de la laborhoroj kaj periodajn feriojn kun salajro. Artikolo 25 Ĉiu havas rajton je vivnivelo adekvata por la sano kaj bonfarto de si mem kaj de sia familio, inkluzive de nutraĵo, vestaĵoj, loĝejo kaj medicina prizorgo kaj necesaj sociaj servoj, kaj la rajton je sekureco en okazo de senlaboreco, malsano, malkapablo, vidvineco, maljuneco aŭ alia perdo de la vivrimedoj pro cirkonstancoj ekster sia povo. Patrineco kaj infaneco rajtigas al specialaj prizorgoj kaj helpo. Ĉiuj infanoj, egale ĉu ili naskiĝis en aŭ ekster geedzeco, ricevu saman socian protekton. Artikolo 26 Ĉiu havas rajton je edukiĝo. La edukado estu senpaga, almenaŭ en la elementa kaj fundamenta stadioj. La elementa edukado estu deviga. La teknika kaj porprofesia edukado estu ĝenerale akirebla, kaj pli alta edukado estu egale akirebla por ĉiuj laŭ ties meritoj. Edukado celu la plenan disvolvon de la homa personeco kaj plifortigon de la respekto al la homaj rajtoj kaj fundamentaj liberecoj. Ĝi kreskigu komprenon, toleron kaj amikecon inter ĉiuj nacioj, rasaj aŭ religiaj grupoj, kaj antaŭenigu la agadon de Unuiĝintaj Nacioj por konservo de paco. Gepatroj havas unuavican rajton elekti la specon de la edukado, kiun ricevu iliaj infanoj. Artikolo 27 Ĉiu rajtas libere partopreni la kulturan vivon de la komunumo, ĝui la artojn kaj partopreni sciencan progreson kaj ĝiajn fruktojn. Ĉiu havas rajton je protekto de la moralaj kaj materialaj interesoj rezultantaj el eventualaj sciencaj, literaturaj aŭ artaj produktaĵoj, kiujn li aŭtoris. Artikolo 28 Ĉiu havas rajton je socia kaj internacia organizo, en kiu la rajtoj kaj liberecoj difinitaj en ĉi tiu Deklaracio povas esti plene realigitaj. Artikolo 29 Ĉiu havas devojn al la komunumo, en kiu, sole, estas ebla la libera kaj plena disvolviĝo de lia personeco. En la uzado de siaj rajtoj kaj liberecoj, ĉiu estu subigita sole al tiuj limigoj, kiuj estas jure difinitaj ekskluzive kun la celo certigi adekvatan rekonon kaj respekton por la rajtoj kaj liberecoj de aliaj kaj por konformiĝi al justaj postuloj de moralo, publika ordo kaj ĝenerala bonfarto en demokrata socio. Tiuj ĉi rajtoj kaj liberecoj estas en neniu okazo efektivigeblaj kontraŭe al la celoj kaj principoj de Unuiĝintaj Nacioj. Artikolo 30 Nenio en ĉi tiu Deklaracio estu interpretita kiel implico, ke iu ajn Ŝtato, grupo aŭ persono iel ajn rajtas entrepreni ian ajn agadon aŭ plenumi ian ajn agon, kiu celus detrui kiun ajn el la rajtoj kaj liberecoj ĉi-ene difinitaj. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/es.txt000066400000000000000000000301201520214632600216550ustar00rootroot00000000000000Declaración Universal de Derechos Humanos Adoptada y proclamada por la Asamblea General en su resolución 217 A (III), de 10 de diciembre de 1948 Preámbulo Considerando que la libertad, la justicia y la paz en el mundo tienen por base el reconocimiento de la dignidad intrínseca y de los derechos iguales e inalienables de todos los miembros de la familia humana, Considerando que el desconocimiento y el menosprecio de los derechos humanos han originado actos de barbarie ultrajantes para la conciencia de la humanidad; y que se ha proclamado, como la aspiración más elevada del hombre, el advenimiento de un mundo en que los seres humanos, liberados del temor y de la miseria, disfruten de la libertad de palabra y de la libertad de creencias, Considerando esencial que los derechos humanos sean protegidos por un régimen de Derecho, a fin de que el hombre no se vea compelido al supremo recurso de la rebelión contra la tiranía y la opresión, Considerando también esencial promover el desarrollo de relaciones amistosas entre las naciones, Considerando que los pueblos de las Naciones Unidas han reafirmado en la Carta su fe en los derechos fundamentales del hombre, en la dignidad y el valor de la persona humana y en la igualdad de derechos de hombres y mujeres; y se han declarado resueltos a promover el progreso social y a elevar el nivel de vida dentro de un concepto más amplio de la libertad, Considerando que los Estados Miembros se han comprometido a asegurar, en cooperación con la Organización de las Naciones Unidas, el respeto universal y efectivo a los derechos y libertades fundamentales del hombre, y Considerando que una concepción común de estos derechos y libertades es de la mayor importancia para el pleno cumplimiento de dicho compromiso, La Asamblea General Proclama la presente Declaración Universal de Derechos Humanos como ideal común por el que todos los pueblos y naciones deben esforzarse, a fin de que tanto los individuos como las instituciones, inspirándose constantemente en ella, promuevan, mediante la enseñanza y la educación, el respeto a estos derechos y libertades, y aseguren, por medidas progresivas de carácter nacional e internacional, su reconocimiento y aplicación universales y efectivos, tanto entre los pueblos de los Estados Miembros como entre los de los territorios colocados bajo su jurisdicción. Artículo 1 Todos los seres humanos nacen libres e iguales en dignidad y derechos y, dotados como están de razón y conciencia, deben comportarse fraternalmente los unos con los otros. Artículo 2 Toda persona tiene los derechos y libertades proclamados en esta Declaración, sin distinción alguna de raza, color, sexo, idioma, religión, opinión política o de cualquier otra índole, origen nacional o social, posición económica, nacimiento o cualquier otra condición. Además, no se hará distinción alguna fundada en la condición política, jurídica o internacional del país o territorio de cuya jurisdicción dependa una persona, tanto si se trata de un país independiente, como de un territorio bajo administración fiduciaria, no autónomo o sometido a cualquier otra limitación de soberanía. Artículo 3 Todo individuo tiene derecho a la vida, a la libertad y a la seguridad de su persona. Artículo 4 Nadie estará sometido a esclavitud ni a servidumbre; la esclavitud y la trata de esclavos están prohibidas en todas sus formas. Artículo 5 Nadie será sometido a torturas ni a penas o tratos crueles, inhumanos o degradantes. Artículo 6 Todo ser humano tiene derecho, en todas partes, al reconocimiento de su personalidad jurídica. Artículo 7 Todos son iguales ante la ley y tienen, sin distinción, derecho a igual protección de la ley. Todos tienen derecho a igual protección contra toda discriminación que infrinja esta Declaración y contra toda provocación a tal discriminación. Artículo 8 Toda persona tiene derecho a un recurso efectivo, ante los tribunales nacionales competentes, que la ampare contra actos que violen sus derechos fundamentales reconocidos por la constitución o por la ley. Artículo 9 Nadie podrá ser arbitrariamente detenido, preso ni desterrado. Artículo 10 Toda persona tiene derecho, en condiciones de plena igualdad, a ser oída públicamente y con justicia por un tribunal independiente e imparcial, para la determinación de sus derechos y obligaciones o para el examen de cualquier acusación contra ella en materia penal. Artículo 11 Toda persona acusada de delito tiene derecho a que se presuma su inocencia mientras no se pruebe su culpabilidad, conforme a la ley y en juicio público en el que se le hayan asegurado todas las garantías necesarias para su defensa. Nadie será condenado por actos u omisiones que en el momento de cometerse no fueron delictivos según el Derecho nacional o internacional. Tampoco se impondrá pena más grave que la aplicable en el momento de la comisión del delito. Artículo 12 Nadie será objeto de injerencias arbitrarias en su vida privada, su familia, su domicilio o su correspondencia, ni de ataques a su honra o a su reputación. Toda persona tiene derecho a la protección de la ley contra tales injerencias o ataques. Artículo 13 Toda persona tiene derecho a circular libremente y a elegir su residencia en el territorio de un Estado. Toda persona tiene derecho a salir de cualquier país, incluso el propio, y a regresar a su país. Artículo 14 En caso de persecución, toda persona tiene derecho a buscar asilo, y a disfrutar de él, en cualquier país. Este derecho no podrá ser invocado contra una acción judicial realmente originada por delitos comunes o por actos opuestos a los propósitos y principios de las Naciones Unidas. Artículo 15 Toda persona tiene derecho a una nacionalidad. A nadie se privará arbitrariamente de su nacionalidad ni del derecho a cambiar de nacionalidad. Artículo 16 Los hombres y las mujeres, a partir de la edad núbil, tienen derecho, sin restricción alguna por motivos de raza, nacionalidad o religión, a casarse y fundar una familia; y disfrutarán de iguales derechos en cuanto al matrimonio, durante el matrimonio y en caso de disolución del matrimonio. Sólo mediante libre y pleno consentimiento de los futuros esposos podrá contraerse el matrimonio. La familia es el elemento natural y fundamental de la sociedad y tiene derecho a la protección de la sociedad y del Estado. Artículo 17 Toda persona tiene derecho a la propiedad, individual y colectivamente. Nadie será privado arbitrariamente de su propiedad. Artículo 18 Toda persona tiene derecho a la libertad de pensamiento, de conciencia y de religión; este derecho incluye la libertad de cambiar de religión o de creencia, así como la libertad de manifestar su religión o su creencia, individual y colectivamente, tanto en público como en privado, por la enseñanza, la práctica, el culto y la observancia. Artículo 19 Todo individuo tiene derecho a la libertad de opinión y de expresión; este derecho incluye el no ser molestado a causa de sus opiniones, el de investigar y recibir informaciones y opiniones, y el de difundirlas, sin limitación de fronteras, por cualquier medio de expresión. Artículo 20 Toda persona tiene derecho a la libertad de reunión y de asociación pacíficas. Nadie podrá ser obligado a pertenecer a una asociación. Artículo 21 Toda persona tiene derecho a participar en el gobierno de su país, directamente o por medio de representantes libremente escogidos. Toda persona tiene el derecho de acceso, en condiciones de igualdad, a las funciones públicas de su país. La voluntad del pueblo es la base de la autoridad del poder público; esta voluntad se expresará mediante elecciones auténticas que habrán de celebrarse periódicamente, por sufragio universal e igual y por voto secreto u otro procedimiento equivalente que garantice la libertad del voto. Artículo 22 Toda persona, como miembro de la sociedad, tiene derecho a la seguridad social, y a obtener, mediante el esfuerzo nacional y la cooperación internacional, habida cuenta de la organización y los recursos de cada Estado, la satisfacción de los derechos económicos, sociales y culturales, indispensables a su dignidad y al libre desarrollo de su personalidad. Artículo 23 Toda persona tiene derecho al trabajo, a la libre elección de su trabajo, a condiciones equitativas y satisfactorias de trabajo y a la protección contra el desempleo. Toda persona tiene derecho, sin discriminación alguna, a igual salario por trabajo igual. Toda persona que trabaja tiene derecho a una remuneración equitativa y satisfactoria, que le asegure, así como a su familia, una existencia conforme a la dignidad humana y que será completada, en caso necesario, por cualesquiera otros medios de protección social. Toda persona tiene derecho a fundar sindicatos y a sindicarse para la defensa de sus intereses. Artículo 24 Toda persona tiene derecho al descanso, al disfrute del tiempo libre, a una limitación razonable de la duración del trabajo y a vacaciones periódicas pagadas. Artículo 25 Toda persona tiene derecho a un nivel de vida adecuado que le asegure, así como a su familia, la salud y el bienestar, y en especial la alimentación, el vestido, la vivienda, la asistencia médica y los servicios sociales necesarios; tiene asimismo derecho a los seguros en caso de desempleo, enfermedad, invalidez, viudez, vejez y otros casos de pérdida de sus medios de subsistencia por circunstancias independientes de su voluntad. La maternidad y la infancia tienen derecho a cuidados y asistencia especiales. Todos los niños, nacidos de matrimonio o fuera de matrimonio, tienen derecho a igual protección social. Artículo 26 Toda persona tiene derecho a la educación. La educación debe ser gratuita, al menos en lo concerniente a la instrucción elemental y fundamental. La instrucción elemental será obligatoria. La instrucción técnica y profesional habrá de ser generalizada; el acceso a los estudios superiores será igual para todos, en función de los méritos respectivos. La educación tendrá por objeto el pleno desarrollo de la personalidad humana y el fortalecimiento del respeto a los derechos humanos y a las libertades fundamentales; favorecerá la comprensión, la tolerancia y la amistad entre todas las naciones y todos los grupos étnicos o religiosos; y promoverá el desarrollo de las actividades de las Naciones Unidas para el mantenimiento de la paz. Los padres tendrán derecho preferente a escoger el tipo de educación que habrá de darse a sus hijos. Artículo 27 Toda persona tiene derecho a tomar parte libremente en la vida cultural de la comunidad, a gozar de las artes y a participar en el progreso científico y en los beneficios que de él resulten. Toda persona tiene derecho a la protección de los intereses morales y materiales que le correspondan por razón de las producciones científicas, literarias o artísticas de que sea autora. Artículo 28 Toda persona tiene derecho a que se establezca un orden social e internacional en el que los derechos y libertades proclamados en esta Declaración se hagan plenamente efectivos. Artículo 29 Toda persona tiene deberes respecto a la comunidad, puesto que sólo en ella puede desarrollar libre y plenamente su personalidad. En el ejercicio de sus derechos y en el disfrute de sus libertades, toda persona estará solamente sujeta a las limitaciones establecidas por la ley con el único fin de asegurar el reconocimiento y el respeto de los derechos y libertades de los demás, y de satisfacer las justas exigencias de la moral, del orden público y del bienestar general en una sociedad democrática. Estos derechos y libertades no podrán en ningún caso ser ejercidos en oposición a los propósitos y principios de las Naciones Unidas. Artículo 30 Nada en la presente Declaración podrá interpretarse en el sentido de que confiere derecho alguno al Estado, a un grupo o a una persona, para emprender y desarrollar actividades o realizar actos tendientes a la supresión de cualquiera de los derechos y libertades proclamados en esta Declaración. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/et.txt000066400000000000000000000260711520214632600216700ustar00rootroot00000000000000Inimõiguste ülddeklaratsioon Preambula Pidades silmas, et inimkonna kõigi liikmete väärikuse, nende võrdsuse ning võõrandamatute õiguste tunnustamine on vabaduse, õigluse ja üldise rahu alus; ja pidades silmas, et inimõiguste põlastamine ja hülgamine on viinud barbaarsusteni, mis piinavad inimkonna südametunnistust, ja et sellise maailma loomine, kus inimestel on veendumuste ja sõnavabadus ning kus nad ei tarvitse tunda hirmu ega puudust, on inimeste üllaks püüdluseks kuulutatud; ja pidades silmas vajadust, et inimõigusi kaitseks seaduse võim selleks, et inimene ei oleks sunnitud viimase abinõuna üles tõusma türannia ja rõhumise vastu; ja pidades silmas, et on vaja kaasa aidata sõbralike suhete arendamisele rahvaste vahel ja; pidades silmas,et ühinenud rahvaste perre kuuluvad rahavad on põhikirjas kinnitanud oma usku inimese põhiõigustesse, inimisiksuse väärikusse ja väärtusse ning meeste ja naiste võrdõiguslikkusesse ning on otsustanud kaasa aidata sotsiaalsele progressile ja elutingimuste parandamisele suurema vabaduse juures; ja pidades silmas,et liikmesriigid on kohustatud koostöös Ühinenud Rahvaste Organisatsiooniga kaasa aitama inimõiguste ja põhivabaduste üldisele austamisele ja nendest kinnipidamisele; ja pidades silmas, et üldisel arusaamisel nende õiguste ja vajaduste iseloomust on suur tähtsus selle kohustuste täielikuks täitmiseks, kuulutab Peaassamblee välja käesolevaga Inimõiguste ülddeklaratsiooni kui ülesande, mida peavad püüdma täita kõik rahvad ja riigid. Iga inimene ja iga ühiskondlik organ peab käesolevat deklaratsiooni alati silmas pidades selgitus- ja haridustööga alati kaasa aitama nende õiguste ja vabaduste austamisele ning rahvuslike ja rahvusvaheliste progressiivsete abinõudega tagama, et need õigused ja vabadused leiaksid üldist ja efektiivset tunnustamist ja täitmist nii organisatsiooni liikmeiks kui ka nende jurisdiktsiooni alla olevate territooriumide rahvaste poolt. Artikkel 1. Kõik inimesed sünnivad vabadena ja võrdsetena oma väärikuselt ja õigustelt. Neile on antud mõistus ja südametunnistus ja nende suhtumist üksteisesse peab kandma vendluse vaim. Artikkel 2. Igal inimesel peavad olema kõik käesoleva deklaratsiooniga välja kuulutatud õigused ja vabadused, olenemata rassist, nahavärvusest, soost, usulisest, poliitilisest või muudest veendumustest, rahvuslikust või sotsiaalsest päritolust, varanduslikust, seisuslikust või muust seisundist. Lisaks sellele ei tohi inimeste vahel vahet teha riigi või territooriumi poliitilise, õigusliku või rahvusvahelise seisundi põhjal, olenemata sellest, kas territoorium, mille kodanik ollakse, on sõltumatu, hooldusalune või mõnel muul viisil oma suveräänsuses piiratud. Artikkel 3. Igal inimesel on õigus elule, vabadusele ja isikupuutumatusele. Artikkel 4. Kedagi ei või pidada orjuses või õigusteta seisundis; orjus ja orjakaubandus ükskõik millisel kujul on keelatud. Artikkel 5. Kellegi suhtes ei tohi rakendada piinamisi või julma, ebainimlikku, tema väärikust alandavat kohtlemist või karistust. Artikkel 6. Igal inimesel, ükskõik kus ta ka ei viibiks, on õigus oma õigussubjektsuse tunnustamisele. Artikkel 7. Kõik inimesed on seaduse ees võrdsed ja neil on ilma igasuguse vahetegemiseta õigus seaduse võrdsele kaitsele. Kõigil inimestel on õigus olla võrdselt kaitstud ükskõik missuguse diskrimineerimise eest, mis on vastuolus käesoleva deklaratsiooniga, ja sellisele diskrimineerimisele kihutamise eest. Artikkel 8. Igal inimesel on temale konstitutsiooniga või seadusega tagatud põhiõiguste rikkumise korral õigus efektiivsele õiguste ennistamisele kompetentsete rahvuskohtute kaudu. Artikkel 9. Kedagi ei või meelevaldselt vahistada, kinni pidada või pagendada. Artikkel 10. Igal inimesel on tema õiguste ja kohustuste määratlemiseks ja temale esitatud kriminaalsüüdistuste põhjendatuse kindlakstegemiseks täieliku võrdsuse alusel õigus sellele, et tema asi vaadataks avalikult ja kõiki õigluse nõudeid järgides läbi sõltumatu ja erapooletu kohtu poolt. Artikkel 11. Igal kuriteos süüdistataval inimesel on õigus sellele, et teda loetakse süütuks kuni tema süülisuse kindlakstegemiseni seaduslikus korras avalikul kohtulikul arutamisel, kus talle on tagatud kõik võimalused kaitseks. Kedagi ei või süüdi mõista kuriteos mõne teo või tegevusetuse eest, mis nende kordasaatmise ajal ei olnud kuriteod rahvusliku seaduse või rahvusvahelise õiguse järgi. Samuti ei või määrata raskemat karistust, kui see, mida oleks võinud kohaldada kuriteo kordasaatmise ajal. Artikkel 12. Kellegi isiklikku ja perekonnaellu ei või meelevaldselt vahele segada, kellegi korteripuutumatust, kirjavahetuse saladust või au ja reputatsiooni ei tohi meelevaldselt määrida. Igal inimesel on õigus seaduse kaitsele selliste vahelesegamiste ja rikkumiste eest. Artikkel 13. Igal inimesel on õigus riigi piires vabalt liikuda ja oma elukoht valida. Igal inimesel on õigus lahkuda ükskõik milliselt maalt, kaasa arvatud kodumaa ja kodumaale tagasi pöörduda. Artikkel 14. Igal inimesel on õigus tagakiusu ees varjupaika otsida teistes maades ja seda varjupaika kasutada. Seda õigust ei saa kasutada jälitamise puhul, mis tegelikult tuleneb mittepoliitilisest kuriteost või teost, mis on vastuolus Ühinenud Rahavaste Organisatsiooni eesmärkide ja põhimõtetega. Artikkel 15. Igal inimesel on õigus kodakondusele. Kelleltki ei saa tema kodakondsust või kodakondsuse muutmise õigust meelevaldselt ära võtta. Artikkel 16. Täisealiseks saanud meestel ja naistel on õigus ilma igasuguste kitsendusteta rassi, rahvuse või usu põhjal abielluda ja perekonda asutada. Neil on võrdsed õigused abiellu astumise suhtes, abielus olemise ja abielu lahutamise ajal. Abielu võib sõlmida vaid mõlema abielluva poole vabatahtlikul ja täielikul nõusolekul. Perekond on ühiskonna loomulik ja põhiline rakuke ning tal on õigus ühiskonna ja riigi kaitsele. Artikkel 17. Igal inimesel on õigus vara omamisele nii üksikult kui ka teistega koos. Kelleltki ei tohi tema vara meelevaldselt ära võtta. Artikkel 18. Igal inimesel on õigus mõtte-, südametunnistuse ja usuvabadusele; see õigus kätkeb vabadust oma usku või veendumusi muuta, samuti vabadust vabalt kuulutuada oma usku või veendumusi nii üksikult kui ka koos teistega avalikult või eraviisiliselt õpetuse, jumalateenistuse ja religioossete ning rituaalsete kombetalituste kaudu. Artikkel 19. Igal inimesel on õigus veendumuste vabadusele ja nende veendumuste vabalt avaldamisele; see õigus kätkeb vabadust takistamatult oma veendumustest kinni pidada ja vabadust informatsiooni ja ideid otsida, saada ja levitada igasuguste abinõudega ja riigipiirist sõltumata. Artikkel 20. Igal inimesel on õigus rahumeelse kogunemise ja liitumise vabadusele. Kedagi ei või sundida ükskõik millisesse assotsiatsiooni astuma. Artikkel 21. Igal inimesel on õigus kas vahetult või siis vabalt valitud esindajate kaudu oma maa valitsemisest osa võtta. Igal inimesel on õigus võrdsele pääsule oma maa riigiteenistusse. Valitsuse võimu aluseks peab olema rahava tahe; see tahe peab väljenduma perioodislistes ja võltsimata valimistes, mis tuleb läbi viia üldise ja võrdse valimisõiguse alusel salajase hääletamise teel või teistes samatähenduslikes vormides, mis tagavad hääletamise vabaduse. Artikkel 22. Igal inimesel kui ka ühiskonna liikmel on õigus sotsiaalsele kindlustatusele ja tema väärikuse säilitamiseks ning tema isiksuse vabaks arenemiseks vajalike õiguste teostamisele majanduslikul, sotsiaalsel ja kultuuri alal rahvuslike jõupingutustega ja rahvusvaheli koostöö kaudu ning vastavalt iga riigi struktuurile ja vahenditele. Artikkel 23. Igal inimesel on õigus tööle, töö vabale valikule, õiglastele ja soodsatele töötingimustele ning kaitsele tööpuuduse eest. Igal inimesel on ilma igasuguse diskrimineerimiseta võrdsele tasule võrdse töö eest. Igal töötajal on õigus õiglasele ja rahuldavale tasule, mis tagab inimväärilise elatuse temale endale ja ta perekonnale ja mida vajaduse korral täiendatakse sotsiaalkindlustuse teiste vahenditega. Igal inimesel on õigus on luua ametühinguid ja oma huvide kaitseks ametühingutesse astuda. Artikkel 24. Igal inimesel on õigus puhkeajale ja vaba aja veetmisele, kaasa arvatud tööpäeva mõistlik lühendamine ja tasutav perioodiline puhkus. Artikkel 25. Igal inimesel on õigus sellisele elatustasemele, sealhulgas toit, riietus, korter, arstiabi ja vajalik sotsiaalne teenindamine, mis on nõutav tema enda ja perekonna tervise ja heaolu hoidmiseks, ja õigus kindlustatusele tööpuuduse, haiguse, invaliidsuse, lesestumise ja vanaduse saabumise korral või mõnel muul elatusvahenditest ilmajäämise juhul inimestest endast olenemata põhjustel. Emadus ja väikelapseiga annavad õiguse erilisele hooldusele ja abile. Kõigile lastele, olgu nad siis sündinud abielus või väljaspool abielu, peab osaks saama ühesugune sotsiaalne kaitse. Artikkel 26. Igal inimesel on õigus haridusele. Haridus peab olema tasuta vähemalt alg- ja üldhariduse osas. Algharidus peab olema kohustuslik. Tehniline ja kutseharidus peab olema kättesaadav kõigile ja kõrgem haridus võrdselt kättesaadav kõigile vastavalt igaühe võimetele. Haridus peab olema suunatud inimisiksuse täielikule arendamisele ja inimõigustest ning põhivabadustest lugupidamise suurendamisele. Haridus peab kaasa aitama vastastikusele mõistmisele, sallivusele ja sõprusele kõigi rahavaste, rassilise ja usuliste rühmituste vahel ning soodustama Ühinenud Rahvaste Organisatsiooni tegevust rahu säilitamisel. Vanematel on oma laste hariduse valikul eesõigus. Artikkel 27. Igal inimesel on õigus ühiskonna kultuurielust vabalt osa võtta, kunsti nautida, teaduse progressi oma panus anda ja selle progressi hüvesid kasutada. Igal inimesle on õigus oma moraalsete ja materiaalsete huvide kaitsele, mis johtuvad teaduslikest töödest, kunsti- ja kirjandusteostest, mille autoriks ta on. Artikkel 28. Igal inimesle on õigus sotsiaalsele ja rahvusvahelisele korraldusele, kus käesolevas deklaratsioonis toodud õigusi ja vabadusi on võimalik täies ulatuses rakendada. Artikkel 29. Igal inimesel on kohustused ühiskonna ees, kus ainuüksi ongi võimalik tema isiksuse vaba ja täielik arenemine. Oma õiguste ja vabaduste teostamisel peab iga inimene alluma vaid sellistele piiramistele, mis on seadusega kehtestatud ainsa eesmärgiga tagada teiste inimeste õiguste ja vabaduste tarvilik tunnustamine ja austamine ning moraalist, avalikust korrast ja üldise heaolu nõuetest kinnipidamine demokraatlikus ühiskonnas. Nende õiguste ja vabaduste rakendamine ei või mingil juhul olla vastuolus Ühinenud Rahvaste Organisatsiooni eesmärkide ja põhimõtetega. Artikkel 30. Käesolevas deklaratsioonis ei tohi midagi tõlgendada kui õiguse andmist mõnele riigile, isikute rühmale või üksikisikutele tegutsemiseks või tegudeks, mis on suunatud kaesolevas deklaratsioonis toodud õiguste ja vabaduste kaotamisele. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/eu.txt000066400000000000000000000256741520214632600217010ustar00rootroot00000000000000GIZA ESKUBIDEEN ALDARRIKAPEN UNIBERTSALA HITZAURREA Kontuan izanik munduko askatasuna, justizia eta bakea giza familiako kide guztien berezko duintasunean eta eskubide berdin eta ukaezinetan oinarritzen direla; Kontuan izanik giza eskubideak ez ezagutzearen eta gutxiestearen ondorioz, giza kontzientziari irain egiten dioten basakeriak gertatu izan direla; eta gizon-emakumeek, beldur eta gabezia orotik aske, hitz egiteko askatasuna eta sinesmen-askatasuna izango dituzten munduaren etorrera aldarrikatu dela gizakiaren helburu nagusi; Kontuan izanik ezinbestekoa dela giza eskubideak zuzenbidezko erregimen batek babestea, gizakia-tirania eta zapalkuntzaren aurkako azken irtenbidea den matxinadara jo beharrean aurkitu ez dadin; Kontuan izanik ezinbestekoa dela, baita ere, herrialdeen artean harreman lagunkoiak bultzatzea; Kontuan izanik Nazio Batuetako kide diren herriek gizakiaren oinarrizko eskubideetan, gizakiaren duintasun eta balioan eta gizonen eta emakumeen eskubideen arteko berdintasunean duten fedea tinko azaldu dutela Agirian; eta, askatasunaren ikuspegi zabalago baten barruan, gizarte aurrerakuntza sustatzeko eta bizitza-maila jasotzeko erabakita daudela adierazi dutela; Kontuan izanik Estatu Kideek, Nazio Batuen Erakundearekin elkarlanean, gizakiaren oinarrizko eskubide eta askatasunen begirune orokorra eta eraginkorra ziurtatzeko hitza eman dutela; Kontuan izanik emandako hitz hori osotasunean betetzeko garrantzi handikoa dela eskubide eta askatasun horiek berdin ulertzea; BATZAR NAGUSIAK GIZA ESKUBIDEEN ALDARRIKAPEN UNIBERTSAL HAU EGITEN DU Herri eta nazio guztiek izan beharreko jomuga legez, bai norbanakoek eta bai erakundeek. Aldarrikapen honetan etengabe oinarrituta, alde batetik, eskubide eta askatasun hauen begirunea bultza dezaten irakaskuntzaren eta hezkuntzaren bidez eta, bestetik, nazio mailan eta nazioarte mailan arian-arian neurriak hartuz, era eraginkorrean eta orokorrean ezar daitezen ziurtatzeko, bai elkarkide diren estatuetako herrien artean eta baita horien eskumenpean dauden lurraldeetan ere. 1. atala Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu beharra dute. 2. atala Gizaki orori dagozkio Aldarrikapen honetan adierazitako eskubide eta askatasunak, eta ez da inor bereziko arraza, larru-kolorea, sexua, hizkuntza, erlijioa, politikako edo bestelako iritzia, sorterria edo gizarteko jatorria, ekonomi maila, jaiotza edo beste inolako gorabeheragatik. Ez zaio begiratuko gainera, pertsona zein herrialde edo lurraldetakoa den; ezta hango politikari, legeei edo nazioarteko egoerari, nahiz eta herri hori burujabea izan, besteren zainpeko lurraldea, autonomiarik gabea edo nola-halako burujabetasun-mugak dituena. 3. atala Norbanako guztiek dute bizitzeko, aske izateko eta segurtasunerako eskubidea. 4. atala Inor ez da izango besteren esklabu edo uztarpeko; debekatuta dago esklabutza eta esklabuen salerosketa oro. 5. atala Ezin daiteke inor torturatu, ezta inori zigor edo tratu txar, anker eta lotsarazlerik eman ere. 6. atala Edozein gizon-emakumek du, nonahi, lege-nortasundun dela aitor diezaioten eskubidea. 7. atala Gizon-emakume guztiak berdinak dira legearen aurrean eta denek dute, bereizkeriarik gabe, legezko babesa izateko eskubidea. Denek dute Aldarrikapen hau hausten duen edozein bereizkeriaren aurka eta bereizkeria horren eragileen aurka babes berbera izateko eskubidea. 8. atala Pertsona orok du Konstituzioak edo legeek gizon-emakumeei aitortzen dizkieten oinarrizko eskubideak hausten dituzten ekintzetatik babesteko, norbere herrialdeko auzitegi aginpidedunetan errekurtso eraginkorra jartzeko eskubidea. 9. atala Inor ezingo da arrazoirik gabe atxilotu, preso hartu edo erbesteratu. 10. atala Pertsona orok eskubidea du, berdintasun osoan, auzitegi burujabe eta alderdikeriarik gabean jendaurrean hitz egin eta zuzentasunez entzun diezaioten, nahiz bere eskubide eta betebeharrak erabakitzeko, nahiz bere aurkako salaketa penalak aztertzeko. 11. atala Delituagatik salatutakoak eskubidea du errugabetzat jo dezaten, errudun dela legez eta jendaurreko epaiketan frogatzen ez den bitartean. Epaiketan bere burua zaintzeko berme guztiak ziurtatuko zaizkio. Egintzak edo behar-uzteak izandakoan, herrialdeko edo nazioarteko legeriaren arabera delitu ez baziren, ezingo da inor kondenatu. Delitua egitean ezargarri den zigorra baino larriagorik ere ezingo zaio jarri. 12. atala Ez dago arrazoirik gabe beste inoren bizitza pribatuan, familian, etxean edo postan eskusartzerik, ezta inoren ohore edo izen onari eraso egiterik ere. Nornahik du eskusartze edo eraso horien aurka legezko babesa izateko eskubidea. 13. atala Pertsona orok du joan eta etorri aske ibiltzeko eskubidea eta Estatu baten lurraldean bizilekua aukeratzekoa. Pertsona orok du edozein herrialdetatik alde egiteko eskubidea, baita norberetik ere, eta norbere herrialdera itzultzekoa. 14. atala Jazarpenik jasanez gero, pertsona orok du edozein herrialdetan babesa bilatu eta izateko eskubidea. Eskubide horretara ezin izango da jo delitu arruntek sortutako auzibideko egintza baten aurka, ezta Nazio Batuen helburu eta erizpideen aurkako egintzak direla-eta ere. 15. atala Pertsona orok du herritartasuna izateko eskubidea. Inori ezingo zaio arrazoirik gabe herritartasuna kendu, ezta herritartasuna aldatzeko eskubidea ukatu ere. 16. atala Gizonek eta emakumeek, ezkontadinetik aurrera, ezkontzeko eta familia aratzeko eskubidea dute, arraza, herritartasun edo erlijioagatiko inolako mugarik gabe; eta, ezkontzari dagokionez, eskubide berberak dituzte bai ezkonduta jarraituz gero eta bai ezkontza-lotura ezabatuz gero ere. Ezkongaien baimen aske eta osoz ez bada, ez dago ezkontzerik. Familia da gizartearen oinarri jatorra eta berezkoa, eta Estatuaren eta gizartearen babesa izateko eskubidea du. 17.atala Pertsona orok du jabe izateko eskubidea, bakarka nahiz taldean. Arrazoirik gabe, ez zaio inori bere jabegoa kenduko. 18. atala Pertsona orok pentsamendu-kontzientzi eta erlijio-askatasunerako eskubidea du; eskubide horren barne da erlijio edo sinesmena aldatzeko askatasuna eta baita norbere erlijioa edo sinesmena bakarka nahiz taldean, jendaurrean edo pribatuan irakaskuntzaz, ihardueraz, kultuz eta aginduak gordez azaltzeko askatasuna ere. 19. atala Gizabanako guztiek dute eritzi-eta adierazpen-askatasuna. Eskubide horrek barne hartzen du erlijioa eta sinismena aldatzeko askatasuna eta bakoitzaren eritziengatik inork ez gogaitzeko eskubidea, ikerketak egitekoa eta informazioa eta eritziak mugarik gabe eta nolanahiko adierazpidez jaso eta zabaltzekoa. 20. atala Nornahik du bakean biltzeko eta elkartzeko eskubidea. Inor ezingo da behartu elkarte bateko kide izatera. 21. atala Pertsona orok du bere herrialdeko gobernuan parte hartzeko eskubidea, zuzenean nahiz libre aukeratutako ordezkarien bitartez. Pertsona orok du berdintasunez norbere herrialdeko funtzio publikoan sartzeko eskubidea. Herriaren borondatea da botere publikoaren agintearen oinarria; borondate hori aldian-aldian egingo diren benetako hauteskundeetan adieraziko da. Hauteskundeok bozketa orokor eta berdinez eta isilpeko boto bidez egingo dira, edo boto askatasuna bermatzen duen beste bide batez. 22. atala Pertsona orok du, gizarteko kide denez gero, gizarte-segurantza izateko eskubidea eta, herrialdearen ahaleginaz eta nazioarteko laguntzaz, Estatu bakoitzaren antolaketa eta baliabideak kontuan izanik, norbanakoaren duintasunerako eta nortasuna garatzeko ezinbestekoak diren ekonomi, gizarte eta kultura mailako eskubideak asetuta izatekoa. 23. atala Pertsona orok du lan egiteko eskubidea, lana aukeratzekoa, lanbaldintza bidezkoak eta egokiak izatekoa, eta langabeziaren aurkako laguntza jasotzekoa. Pertsona orok du, bereizkeriarik gabe, lan beragatik lansari berbera jasotzeko eskubidea. Lanean ari denak bidezko lan-saria eta aski zaiona jasotzeko eskubidea du, bai bera eta bai bere familia, giza duintasunari dagokion bezala bizitzeko bestekoa. Horretarako aski ez bada lansaria, gizarteko laguntzaren bidez osatuko da. Pertsona orok du, norbere interesen alde egiteko, sindikatuak eratu eta sindikatuko kide izateko eskubidea. 24. atala Pertsona orori dagozkio atsedenerako eskubidea, aisiarakoa, lanaldiaren iraupen mugatua izatekoa eta aldian-aldian ordaindutako oporrak izatekoa. 25. atala Pertsona orok du bizimodu egokia izateko eskubidea, bai berari eta bai bere familiari osasuna eta ongi izatea bermatuko diena, eta batez ere janaria, jantziak, bizitokia, medikusorospena eta gizarte-zerbitzuak; eta baita lanik eza, gaixotasuna, elbarritasuna, alarguntasuna, zahartzaroa edo bizibidea nahi gabe galtzeko beste kasuren bat gertatzen denerako asegurua izateko eskubidea ere. Amek eta haurrek laguntza bereziak jasotzeko eskubidea dute. Haur guztiek, senar-emazteengandik nahiz ezkontzatik kanpo jaiotakoek, gizartearen babes berbera izateko eskubidea dute. 26. atala Pertsona orok du hezkuntza-eskubidea. Hezkuntza dohainekoa izango da oinarrizko ikasketei dagokienez behintzat. Oinarrizko ikasketak egitea derrigorrezkoa izango da; heziketa teknikoa eta lanbiderakoa, orokorra; eta denek izango dute goimailako ikasketak egiteko aukera bera, norberaren merezimenduen arabera. Hezkuntzaren helburua giza nortasuna guztiz garatzea izango da eta giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen errespetua indartzea; herrialde, arraza eta erlijio guztien arteko elkar-ulertze, jasankortasun eta adiskidetasunaren alde egingo du; eta Nazio Batuen iharduna bultzatuko du, bakeak iraun dezan. Gurasoek lehentasunezko eskubidea izango dute seme-alabei emango zaien hezkuntza mota aukeratzeko. 27. atala Pertsona orok du eskubidea elkarteko kultur ekitaldietan aske parte hartzeko, artelanez gozatzeko, eta zientzi aurrerakuntzan eta horri darizkion irabazietan parte hartzeko. Zientzia, literatura edo arte mailan egindako lanen egille diren pertsona guztiek dute horregatik eskubidea dagozkien interesak eta materialak babes dakizkien eskubidea. 28. atala Pertsona guztiei dagokien eskubidea da, Aldarrikapen honetan azaldutako eskubide eta askatasunak era eraginkorrean garatuko dituen gizarte mailako eta nazioarteko ordena ezar dadin. 29. atala Pertsona orok komunitatearekiko betebeharrak ere baditu, komunitatea baita bere nortasuna guztiz eta era askean garatzeko toki bakarra. Pertsona orok, gainontzeko herritarren eskubide eta askatasunen begirunea ziurtatzeko eta gizarte demokratiko bateko moral, ordena publiko eta ongizate orokorreko bidezko eskakizunak betetzeko legez ezar daitezen mugak baino ez ditu izango dagozkion eskubide eta askatasunez baliatzeko orduan. Eskubide eta askatasun hauetaz ezingo da inor baliatu Nazio Batuen helburu eta erizpideen aurka. 30. atala Aldarrikapen honetan jasotako ezertan ezingo da ulertu Estatuari edo talde edo norbanakoren bati Aldarrikapen honetan bertan adierazitako edozein eskubide eta askatasun deuseztatzeko ekintzak edo ihardunak burutzeko eskubidea ematen zaionik. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fa.txt000066400000000000000000000420541520214632600216450ustar00rootroot00000000000000اعلامیه جهانی حقوق بشر مقدمه از آنجا که شناسائی حیثیت ذاتی کلیهٔ اعضای خانواده بشری و حقوق یکسان و انتقال ناپذیر آنان اساس آزادی و عدالت و صلح را در جهان تشکیل میدهد، از آنجا که عدم شناسائی و تحقیر حقوق بشر منتهی به اعمال وحشیانه‌ای گردیده است که روح بشریت را بعصیان واداشته و ظهور دنیائی که در آن افراد بشر در بیان و عقیده آزاد و از ترس و فقر فارغ باشند بعنوان بالاترین آمال بشر اعلام شده است، از آنجا که اساساً حقوق انسانی را باید با اجرای قانون حمایت کرد تا بشر بعنوان آخرین علاج بقیام بر ضد ظلم و فشار مجبور نگردد، از آنجا که اساساً لازم است توسعه روابط دوستانه بین ملل را مورد تشویق قرار داد، از آنجا که مردم ملل متحد ایمان خود را بحقوق اساسی بشر و مقام و ارزش فرد انسانی و تساوی حقوق مرد و زن مجدداً در منشور اعلام کرده‌اند و تصمیم راسخ گرفته‌اند که به پیشرفت اجتماعی کمک کنند و در محیطی آزادتر وضع زندگی بهتری بوجود آورند، از آنجا که دول عضو متعهد شده‌اند که احترام جهانی و رعایت واقعی حقوق بشر و آزادی‌های اساسی را با همکاری سازمان ملل متحد تأمین کنند، از آنجا که حسن تفاهم مشترکی نسبت باین حقوق و آزادیها برای اجرای کامل این تعهد کمال اهمیت را دارد، مجمع عمومی این اعلامیه جهانی حقوق بشر را آرمان مشترکی برای تمام مردم و کلیهٔ ملل اعلام میکند تا جمیع افراد و همهٔ ارکان اجتماع این اعلامیه را دائما در مد نظر داشته باشند و مجاهدت کنند که بوسیلهٔ تعلیم و تربیت احترام این حقوق و آزادیها توسعه یابد و با تدابیر تدریجی ملی و بین‌المللی، شناسائی و اجرای واقعی و حیاتی آنها، چه در میان خود ملل عضو و چه در بین مردم کشورهائی که در قلمرو آنها میباشند، تأمین گردد. مادهٔ اول تمام افراد بشر آزاد بدنیا میایند و از لحاظ حیثیت و حقوق با هم برابرند. همه دارای عقل و وجدان میباشند و باید نسبت بیکدیگر با روح برادری رفتار کنند. مادهٔ دوم هر کس میتواند بدون هیچگونه تمایز مخصوصا از حیث نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقیدهٔ سیاسی یا هر عقیده دیگر و همچنین ملیت، وضع اجتماعی، ثروت، ولادت یا هر موقعیت دیگر، از تمام حقوق و کلیهٔ آزادی‌هائیکه در اعلامیه ذکر حاضر شده است، بهره‌مند گردد. بعلاوه هیچ تبعیضی بعمل نخواهد آمد که مبتنی بر وضع سیاسی، اداری و قضائی یا بین‌المللی کشور یا سرزمینی باشد که شخص بآن تعلق دارد، خواه این کشور مستقل، تحت قیومیت یا غیر خودمختار بوده یا حاکمیت آن بشکلی محدود شده باشد. مادهٔ سوم هر کس حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی دارد. مادهٔ چهارم احدی را نمیتوان در بردگی نگاهداشت و داد و ستد بردگان بهر شکلی که باشد ممنوع است. مادهٔ پنجم احدی را نمیتوان تحت شکنجه یا مجازات یا رفتاری قرار داد که ظالمانه و یا بر خلاف انسانیت و شئون بشری یا موهن باشد. مادهٔ ششم هر کس حق دارد که شخصیت حقوقی او در همه‌جا بعنوان یک انسان در مقابل قانون شناخته شود. مادهٔ هفتم همه در برابر قانون مساوی هستند و حق دارند بدون تبعیض و بالسویه از حمایت قانون برخوردار شوند. همه حق دارند در مقابل هر تبعیضی که ناقض اعلامیه حاضر باشد و بر علیه هر تحریکی که برای چنین تبعیضی بعمل آید بطور تساوی از حمایت قانون بهره‌مند شوند. مادهٔ هشتم در برابر اعمالی که حقوق اساسی فرد را مورد تجاوز قرار بدهد و آن حقوق بوسیله قانون اساسی یا قانون دیگری برای او شناخته‌شده باشد، هر کس حق رجوع مؤثر بمحاکم ملیِ صالحه دارد. مادهٔ نهم احدی نمیتواند خودسرانه توقیف ‐ حبس یا تبعید بشود. مادهٔ دهم هر کس با مساوات کامل حق دارد که دعوایش بوسیله دادگاه مستقل و بی‌طرفی، منصفانه و علناً رسیدگی بشود و چنین دادگاهی درباره حقوق و الزامات او یا هر اتهام جزائی که باو توجه پیدا کرده باشد إتخاذ تصمیم بنماید. مادهٔ یازدهم هر کس که به بزه‌کاری متهم شده باشد بی‌گناه محسوب خواهد شد تا وقتیکه در جریان یک دعوای عمومی که در آن کلیه تضمین‌های لازم برای دفاع او تأمین شده باشد تقصیر او قانوناً محرز گردد. هیچکس برای انجام یا عدم انجام عملی که در موقع ارتکاب، آن عمل بموجب حقوق ملی یا بین‌المللی جرم شناخته نمیشده است محکوم نخواهد شد. بهمین طریق هیچ مجازاتی شدیدتر از آنچه که در موقع ارتکاب جرم بدان تعلق میگرفت درباره احدی اعمال نخواهد شد. مادهٔ دوازدهم احدی در زندگی خصوصی، امور خانوادگی، اقامتگاه یا مکاتبات خود، نباید مورد مداخله‌های خودسرانه واقع شود و شرافت و اسم و رسمش نباید مورد حمله قرار گیرد. هر کس حق دارد که در مقابل اینگونه مداخلات و حملات مورد حمایت قانون قرار گیرد. مادهٔ سیزدهم هر کس حق دارد که در داخل هر کشوری آزادانه عبور و مرور کند و محل اقامت خود را انتخاب نماید. هر کس حق دارد هر کشوری و از جمله کشور خود را ترک کند یا به کشور خود باز گردد. مادهٔ چهاردهم هر کس حق دارد در برابر تعقیب شکنجه و آزار پناهگاهی جستجو کند و در کشورهای دیگر پناه اختیار کند. در موردی که تعقیب واقعاً مبتنی بجرم عمومی و غیرسیاسی یا رفتارهائی مخالف با اصول و مقاصد ملل متحد باشد، نمیتوان از این حق استفاده نمود. مادهٔ پانزدهم هر کس حق دارد که دارای تابعیت باشد. احدی را نمی‌توان خودسرانه از تابعیت خود یا از حق تغییر تابعیت محروم کرد. مادهٔ شانزدهم هر زن و مرد بالغی حق دارند بدون هیچگونه محدودیت از نظر نژاد، ملیت، تابعیت یا مذهب با همدیگر زناشوئی کنند و تشکیل خانواده دهند. در تمام مدت زناشوئی و هنگام انحلال آن، زن و شوهر در کلیه امور مربوط بازدواج، دارای حقوق مساوی میباشند. ازدواج باید با رضایت کامل و آزادانهٔ زن و مرد واقع شود. خانواده رکن طبیعی و اساسی اجتماع است و حق دارد از حمایت جامعه و دولت بهره‌مند شود. مادهٔ هفدهم هر شخص منفردا یا بطور اجتماعی حق مالکیت دارد. احدی را نمیتوان خودسرانه از حق مالکیت محروم نمود. مادهٔ هیجدهم هر کس حق دارد که از آزادی فکر، وجدان و مذهب بهره‌مند شود. این حق متضمن آزادی تغییر مذهب یا عقیده و همچنین متضمن آزادی اظهار عقیده و ایمان میباشد و نیز شامل تعلیمات مذهبی و اجرای مراسم دینی است. هر کس میتواند از این حقوق منفرداً یا مجتمعاً بطور خصوصی یا بطور عمومی برخوردار باشد. مادهٔ نوزدهم هر کس حق آزادی عقیده و بیان دارد و حق مزبور شامل آنست که از داشتن عقاید خود بیم و اضطرابی نداشته باشد و در کسب اطلاعات و افکار و در اخذ و انتشار آن بتمام وسائل ممکن و بدون ملاحظات مرزی آزاد باشد. مادهٔ بیستم هر کس حق دارد آزادانه مجامع و جمعیت‌های مسالمت‌آمیز تشکیل دهد. هیچکس را نمیتوان مجبور بشرکت در اجتماعی کرد. مادهٔ بیست و یکم هر کس حق دارد در اداره امور عمومی کشور خود، خواه مستقیما و خواه با وساطت نمایندگانی که آزادانه انتخاب شده باشند شرکت جوید. هر کس حق دارد با تساوی شرایط، بمشاغل عمومی کشور خود نائل آید. اساس و منشأ قدرت حکومت، ارادهٔ مردم است، این اراده باید بوسیله انتخاباتی ابراز گردد که از روی صداقت و بطور ادواری صورت پذیرد. انتخابات باید عمومی و با رعایت مساوات باشد و با رأی مخفی یا طریقه‌ای نظیر آن انجام گیرد که آزادی رأی را تأمین نماید. مادهٔ بیست و دوم هر کس بعنوان عضو اجتماع حق امنیت اجتماعی دارد و مجاز است بوسیله مساعی ملی و همکاری بین‌المللی حقوق اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی خود را که لازمهٔ مقام و نمود آزادانه شخصیت او است با رعایت تشکیلات و منابع هر کشور بدست آورد. مادهٔ بیست و سوم هر کس حق دارد کار کند، کار خود را آزادانه انتخاب نماید، شرایط منصفانه و رضایت بخشی برای کار خواستار باشد و در مقابل بیکاری مورد حمایت قرار گیرد. همه حق دارند که بدون هیچ تبعیضی، در مقابل کار مساوی، اجرت مساوی دریافت دارند. هر کس که کار میکند بمزد منصفانه و رضایت بخشی ذیحق میشود که زندگی او و خانواده‌اش را موافق شئون انسانی تأمین کند و آنرا در صورت لزوم با هر نوع وسائل دیگر حمایت اجتماعی تکمیل نماید. هر کس حق دارد که برای دفاع از منافع خود با دیگران اتحادیه تشکیل دهد و در اتحادیه‌ها نیز شرکت کند. مادهٔ بیست و چهارم هر کس حق استراحت و فراغت و تفریح دارد و بخصوص بمحدودیت معقول ساعات کار و مرخصی‌های ادواری با اخذ حقوق ذیحق میباشد. مادهٔ بیست و پنجم هر کس حق دارد که سطح زندگانی و سلامتی و رفاه خود و خانواده‌اش را از حیث خوراک و مسکن و مراقبتهای طبی و خدمات لازم اجتماعی تأمین کند و همچنین حق دارد که در مواقع بیکاری، بیماری، نقص اعضاء، بیوگی، پیری یا در تمام موارد دیگری که بعلل خارج از اردهٔ انسان وسائل امرار معاش از دست رفته باشد از شرایط آبرومندانه زندگی برخوردار شود. مادران و کودکان حق دارند که از کمک و مراقبت مخصوصی بهره‌مند شوند. کودکان چه بر اثر ازدواج و چه بدون ازدواج بدنیا آمده باشند، حق دارند که همه از یکنوع حمایت اجتماعی برخوردار شوند. مادهٔ بیست و ششم هر کس حق دارد که از آموزش و پرورش بهره‌مند شود. آموزش و پرورش لااقل تا حدودی که مربوط بتعلیمات ابتدائی و اساسی است باید مجانی باشد. آموزش ابتدائی اجباری است. آموزش حرفه‌ای باید با شرایط تساوی کامل بروی همه باز باشد تا همه بنا باستعداد خود بتوانند از آن بهره‌مند گردند. آموزش و پرورش باید طوری هدایت شود که شخصیت انسانی هر کس را بحد اکمل رشد آن برساند و احترام حقوق و آزادی‌های بشر را تقویت کند. آموزش و پرورش باید حسن تفاهم، گذشت و احترام عقاید مخالف و دوستی بین تمام ملل و جمعیتهای نژادی یا مذهبی و همچنین توسعه فعالیتهای ملل متحد را در راه حفظ صلح تسهیل نماید. پدر و مادر در انتخاب نوع آموزش و پرورش فرزندان خود نسبت بدیگران اولویت دارند. مادهٔ بیست و هفتم هر کس حق دارد آزادانه در زندگی فرهنگی اجتماعی شرکت کند، از فنون و هنرها متمتع گردد و در پیشرفت علمی و فوائد آن سهیم باشد. هر کس حق دارد از حمایت منافع معنوی و مادی آثار علمی، فرهنگی یا هنری خود برخوردار شود. مادهٔ بیست و هشتم هر کس حق دارد برقراری نظمی را بخواهد که از لحاظ اجتماعی و بین‌المللی حقوق و آزادی‌هائی را که در این اعلامیه ذکر گردیده است تأمین کند و آنها را بمورد عمل بگذارد. مادهٔ بیست و نهم هر کس در مقابل آن جامعه‌ای وظیفه دارد که رشد آزاد و کامل شخصیت او را میسر سازد. هر کس در اجرای حقوق و استفاده از آزادیهای خود فقط تابع محدودیتهائیست که بوسیلهٔ قانون منحصراً بمنظور تأمین شناسائی و مراعات حقوق و آزادیهای دیگران و برای رعایت مقتضیات صحیح اخلاقی و نظم عمومی و رفاه همگانی در شرایط یک جامعه دموکراتیک وضع گردیده است. این حقوق و آزادیها در هیچ موردی نمی‌تواند بر خلاف مقاصد و اصول ملل متحد اجرا گردد. مادهٔ سی‌ام هیچیک از مقررات اعلامیه حاضر نباید طوری تفسیر شود که متضمن حقی برای دولتی یا جمعیتی یا فردی باشد که بموجب آن بتوانند هر یک از حقوق و آزادیهای مندرج در این اعلامیه را از بین ببرند و یا در آن راه فعالیتی بنماید. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fi.txt000066400000000000000000000312201520214632600216460ustar00rootroot00000000000000Yhdistyneiden kansakuntien kolmas yleiskokous hyväksyi ja julkisti ihmisoikeuksien yleismaailmallisen julistuksen joulukuun 10. päivänä 1948. Julistuksen hyväksymisen puolesta äänesti 48 maata. Mikään maa ei äänestänyt vastaan. Kahdeksan maata pidättyi äänestämästä. Välittömästi tämän historiallisen tapahtuman jälkeen yleiskokous kehotti kaikkia jäsenmaita julkaisemaan julistuksen tekstin. Niitä pyydettiin "levittämään ja tekemään sitä tunnetuksi, lukemaan ja selittämään sitä ennen kaikkea kouluissa ja muissa oppilaitoksissa eri maiden ja alueiden poliittisista oloista riippumatta". Julistuksen virallinen teksti on saatavissa YK:n kuudella virallisella kielellä: arabiaksi, englanniksi, espanjaksi, kiinaksi, ranskaksi ja venäjäksi. Myös monet YK:n jäsenmaat ovat noudattaneet yleiskokouksen kehotusta ja kääntäneet julistuksen omalle kielelleen. Seuraavilla sivuilla oleva käännös on Suomen hallituksen vahvistama. Julistuksen ilmaiskappaleita on saatavana YK:n Kööpenhaminassa sijaitsevasta pohjoismaisesta tiedotustoimistosta YK:n virallisilla kielillä, pohjoismaisilla kielillä ja rajallinen määrä muilla kielillä. IHMISOIKEUKSIEN YLEISMAAILMALLINEN JULISTUS JOHDANTO Kun ihmiskunnan kaikkien jäsenten luonnollisen arvon ja heidän yhtäläisten ja luovuttamattomien oikeuksiensa tunnustaminen on vapauden, oikeudenmukaisuuden ja rauhan perustana maailmassa, kun ihmisoikeuksia on väheksytty tai ne on jätetty huomiota vaille, on tapahtunut raakalaistekoja, jotka ovat järkyttäneet ihmiskunnan omaatuntoa, ja kun kansojen korkeimmaksi päämääräksi on julistettu sellaisen maailman luominen, missä ihmiset voivat vapaasti nauttia sanan ja uskon vapautta sekä elää vapaina pelosta ja puutteesta, kun on välttämätöntä, että ihmisoikeudet turvataan oikeusjärjestyksellä, jotta ihmisten ei olisi pakko viimeisenä keinona nousta kapinaan pakkovaltaa ja sortoa vastaan, kun on tähdellistä edistää ystävällisten suhteiden kehittymistä kansojen välille, kun Yhdistyneiden Kansakuntien kansat ovat peruskirjassa vahvistaneet uskonsa ihmisten perusoikeuksiin, ihmisyksilön arvoon ja merkitykseen sekä miesten ja naisten yhtäläisiin oikeuksiin ja kun ne ovat ilmaisseet vakaan tahtonsa edistää sosiaalista kehitystä ja parempien elämisen ehtojen aikaansaamista vapaammissa oloissa, kun jäsenvaltiot ovat sitoutuneet edistämään, yhteistoiminnassa Yhdistyneet Kansakunnat-järjestön kanssa, ihmisoikeuksien ja perusvapauksien yleistä kunnioittamista ja noudattamista, ja, kun yhteinen käsitys näiden oikeuksien ja vapauksien sisällöstä on mitä tärkein tämän sitoumuksen täydelliselle toteuttamiselle, Niin sen vuoksi YLEISKOKOUS antaa TÄMÄN IHMISOIKEUKSIEN YLEISMAAILMALLISEN JULISTUKSEN kaikkien kansojen ja kaikkien kansakuntien tavoiteltavaksi yhteiseksi ohjeeksi, jotta kukin yksilö ja kukin yhteiskuntaelin pyrkisi, pitäen alati mielessään tämän julistuksen, valistamalla ja opettamalla edistämään näiden oikeuksien ja vapauksien kunnioittamista sekä turvaamaan jatkuvin kansallisin ja kansainvälisin toimenpitein niiden yleisen ja tehokkaan tunnustamisen ja noudattamisen sekä itse jäsenvaltioiden kansojen että niiden oikeuspiirissä olevien alueiden kansojen keskuudessa. 1. artikla. Kaikki ihmiset syntyvät vapaina ja tasavertaisina arvoltaan ja oikeuksiltaan. Heille on annettu järki ja omatunto, ja heidän on toimittava toisiaan kohtaan veljeyden hengessä. 2. artikla. Jokainen on oikeutettu kaikkiin tässä julistuksessa esitettyihin oikeuksiin ja vapauksiin ilman minkäänlaista rotuun, väriin, sukupuoleen, kieleen, uskontoon, poliittiseen tai muuhun mielipiteeseen, kansalliseen tai yhteiskunnalliseen alkuperään, omaisuuteen, syntyperään tai muuhun tekijään perustuvaa erotusta. Mitään erotusta ei myöskään pidä tehdä sen maan tai alueen valtiollisen, hallinnollisen tai kansainvälisen aseman perusteella, johon henkilö kuuluu, olipa tämä alue itsenäinen, huoltohallinnossa, itsehallintoa vailla tai täysivaltaisuudeltaan minkä tahansa muun rajoituksen alainen. 3. artikla. Kullakin yksilöllä on oikeus elämään, vapauteen ja henkilökohtaiseen turvallisuuteen. 4. artikla. Ketään ei saa pitää orjana tai orjuutettuna, kaikki orjuuden ja orjakaupan muodot on kiellettävä. 5. artikla. Ketään ei saa kiduttaa eikä kohdella tai rangaista julmasti, epäinhimillisesti tai alentavasti. 6. artikla. Jokaisella ihmisellä on kaikkialla oikeus siihen, että hänet henkilönä tunnustetaan lain edessä. 7. artikla. Kaikki ovat tasavertaisia lain edessä ja oikeutetut erotuksetta yhtäläiseen lain suojaan. Kaikilla on oikeus tasavertaiseen suojaan tätä julistusta loukkaavaa syrjintää vastaan sekä kaikkea sellaiseen syrjintään tähtäävää yllytystä vastaan. 8. artikla. Jokaisella on oikeus tehokkaaseen hyvitykseen asianomaisessa kansallisessa tuomioistuimessa häneen kohdistuneista teoista, jotka loukkaavat hänelle valtiosäännöllä tai lailla turvattuja perusoikeuksia. 9. artikla. Ketään ei saa mielivaltaisesti pidättää, vangita tai ajaa maanpakoon. 10. artikla. Jokaisella on täysin tasa-arvoisesti oikeus siihen, että häntä oikeudenmukaisesti ja julkisesti kuullaan riippumattomassa ja puolueettomassa tuomioistuimessa hänen oikeuksiaan ja velvollisuuksiaan määrättäessä tai häntä vastaan nostettua rikossyytettä selvitettäessä. 11. artikla. Jokaisen rikollisesta teosta syytteessä olevan henkilön edellytetään olevan syytön siihen asti kunnes hänen syyllisyytensä on laillisesti todistettu julkisessa oikeudenkäynnissä, jossa hänelle turvataan kaikki hänen puolustustaan varten tarpeelliset takeet. Ketään ei pidä tuomita rangaistavaksi teoista tai laiminlyönneistä, jotka eivät kansallisen tai kansainvälisen oikeuden mukaan olleet rikollisia tekohetkellä. Myöskään ei pidä tuomita ankarampaan rangaistukseen, kuin mikä oli sovellettavissa rangaistavan teon suoritushetkellä. 12. artikla. Älköön mielivaltaisesti puututtako kenenkään yksityiselämään, perheeseen, kotiin tai kirjeenvaihtoon älköönkä loukattako kenenkään kunniaa ja mainetta. Jokaisella on oikeus lain suojaan sellaista puuttumista tai loukkausta vastaan. 13. artikla. Jokaisella on oikeus liikkua vapaasti ja valita asuinpaikkansa kunkin valtion sisällä. Jokaisella on oikeus lähteä maasta, myös omasta maastaan, ja palata maahansa. 14. artikla. Jokaisella vainon kohteeksi joutuneella on oikeus hakea ja nauttia turvapaikkaa muissa maissa. Tähän oikeuteen ei voida vedota, kun on kysymys tosi epäpoliittisista rikoksista johtuvista syytteistä tai teoista, jotka ovat vastoin Yhdistyneiden Kansakuntien periaatteita ja päämääriä. 15. artikla. Jokaisella on oikeus kansalaisuuteen. Keltään ei saa mielivaltaisesti riistää kansalaisuutta eikä evätä oikeutta kansalaisuuden vaihtamiseen. 16. artikla. Täysi-ikäisillä miehillä ja naisilla on oikeus solmia avioliitto ja perustaa perhe ilman minkäänlaisia rodusta, kansalaisuudesta tai uskonnosta johtuvia rajoituksia. Heillä on yhtäläiset oikeudet avioliittoon, avioliiton aikana ja sen purkamisen jälkeen. Avioliiton solmiminen tapahtukoon vain tulevien aviopuolisoiden vapaasta ja täydestä suostumuksesta. Perhe on yhteiskunnan luonnollinen ja perustava ydinosa ja sillä on oikeus yhteiskunnan ja valtion suojaan. 17. artikla. Jokaisella on oikeus omistaa omaisuutta yksin tai yhdessä toisten kanssa. Keltään älköön mielivaltaisesti riistettäkö hänen omaisuuttaan. 18. artikla. Jokaisella ihmisellä on ajatuksen, omantunnon ja uskonnon vapaus; tämä oikeus sisältää vapauden uskonnon tai vakaumuksen vaihtamiseen sekä uskonnon tai vakaumuksen julistamiseen yksin tai yhdessä toisten kanssa, sekä julkisesti että yksityisesti, opettamalla sekä harjoittamalla hartautta ja uskonnollisia menoja. 19. artikla. Jokaisella on oikeus mielipiteen- ja sananvapauteen; tähän sisältyy oikeus häiritsemättä pitää mielipiteensä sekä oikeus rajoista riippumatta hankkia, vastaanottaa ja levittää tietoja kaikkien tiedotusvälineiden kautta. 20. artikla. Kaikilla on oikeus rauhanomaiseen kokoontumis- ja yhdistymisvapauteen. Ketään ei saa pakottaa liittymään mihinkään yhdistykseen. 21. artikla. Jokaisella on oikeus osallistua maansa hallitsemiseen joko välittömästi tai vapaasti valittujen edustajien välityksellä. Jokaisella on yhtäläinen oikeus päästä maansa julkisiin toimiin. Kansan tahto on hallitusvallan perusta; tämä tahto on ilmaistava määräaikaisilla ja aidoilla vaaleilla, joissa kaikilla on yleinen ja yhtäläinen äänioikeus ja joissa äänestys on salainen tai muuta vaalivapauden turvaavaa menettelyä noudattava. 22. artikla. Jokaisella on yhteiskunnan jäsenenä oikeus sosiaaliturvaan sekä oikeus kansallisten toimenpiteiden ja kansainvälisen yhteistyön kautta kunkin maan järjestelmä ja voimavarat huomioonottaen, nauttia hänen ihmisarvolleen ja hänen yksilöllisen olemuksensa vapaalle kehittymiselle välttämättömiä taloudellisia, sosiaalisia ja sivistyksellisiä oikeuksia. 23. artikla. Jokaisella on oikeus työhön, työpaikan vapaaseen valintaan, oikeudenmukaisiin ja tyydyttäviin työehtoihin sekä suojaan työttömyyttä vastaan. Jokaisella on oikeus ilman minkäänlaista syrjintää samaan palkkaan samasta työstä. Jokaisella työtä tekevällä on oikeus kohtuulliseen ja riittävään palkkaan, joka turvaa hänelle ja hänen perheelleen ihmisarvon mukaisen toimeentulon ja jota tarpeen vaatiessa täydentävät muut sosiaalisen suojelun keinot. Jokaisella on oikeus perustaa ammattiyhdistyksiä ja liittyä niihin etujensa puolustamiseksi. 24. artikla. Jokaisella on oikeus lepoon ja vapaa-aikaan, työajan järkevään rajoittamiseen sekä määräaikaisiin palkallisiin lomiin. 25. artikla. Jokaisella on oikeus elintasoon, joka on riittävä turvaamaan hänen ja hänen perheensä terveyden ja hyvinvoinnin ravinnon, vaatetuksen, asunnon, lääkintähuollon ja välttämättömän yhteiskunnallisen huollon osalta. Jokaisella on myös oikeus turvaan työttömyyden, sairauden, tapaturman, leskeyden tai vanhuuden sekä muun hänen tahdostaan riippumatta tapahtuneen toimeentulon menetyksen varalta. Äideillä ja lapsilla on oikeus erityiseen huoltoon ja apuun. Kaikkien lasten, riippumatta siitä, ovatko he syntyneet avioliitossa tai sen ulkopuolella, tulee nauttia samaa yhteiskunnan suojaa. 26. artikla. Jokaisella on oikeus saada opetusta. Opetuksen on oltava ainakin alkeis- ja perusopetuksen osalta maksutonta. Alkeisopetuksen on oltava pakollinen. Teknistä ja ammattiopetusta on oltava yleisesti saatavilla, ja korkeamman opetuksen on oltava avoinna yhtäläisesti kaikille heidän kykyjensä mukaan. Opetuksen on pyrittävä ihmisen persoonallisuuden täyteen kehittämiseen sekä ihmisoikeuksien ja perusvapauksien kunnioittamisen vahvistamiseen. Sen tulee edistää ymmärtämystä, suvaitsevaisuutta ja ystävyyttä kaikkien kansakuntien ja kaikkien rotu- ja uskontoryhmien kesken sekä pyrkiä edistämään Yhdistyneiden Kansakuntien toimintaa rauhan ylläpitämiseksi. Vanhemmilla on ensisijainen oikeus valita heidän lapsilleen annettavan opetuksen laatu. 27. artikla. Jokaisella on oikeus vapaasti osallistua yhteiskunnan sivistyselämään, nauttia taiteista sekä päästä osalliseksi tieteen edistyksen mukanaan tuomista eduista. Jokaisella on oikeus niiden henkisten ja aineellisten etujen suojaamiseen, jotka johtuvat hänen luomastaan tieteellisestä, kirjallisesta tai taiteellisesta tuotannosta. 28. artikla. Jokaisella on oikeus sellaiseen yhteiskunnalliseen ja kansainväliseen järjestykseen, jonka puitteissa tässä julistuksessa esitetyt oikeudet ja velvollisuudet voivat täysin toteutua. 29. artikla. Jokaisella ihmisellä on velvollisuuksia yhteiskuntaa kohtaan, koska vain sen puitteissa hänen yksilöllisen olemuksensa vapaa ja täysi kehitys on mahdollinen. Käyttäessään oikeuksiaan ja nauttiessaan vapauksiaan kukaan ei ole muiden kuin sellaisten lailla säädettyjen rajoitusten alainen, joiden yksinomaisena tarkoituksena on turvata toisten oikeuksien ja vapauksien tunnustaminen ja kunnioittaminen sekä moraalin, julkisen järjestyksen ja yleisen hyvinvoinnin oikeutetut vaatimukset kansanvaltaisessa yhteiskunnassa. Näitä oikeuksia ja vapauksia ei missään tapauksessa saa käyttää vastoin Yhdistyneiden Kansakuntien päämääriä ja periaatteita. 30. artikla. Mitään tässä julistuksessa ei saa tulkita niin, että valtio, ryhmä tai yksityinen henkilö voi sen perusteella katsoa oikeudekseen tehdä sellaista, mikä voisi hävittää tässä määriteltyjä oikeuksia ja vapauksia. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fj.txt000066400000000000000000000311561520214632600216570ustar00rootroot00000000000000LAWA RARABA NI DODONU NI LEWENIVANUA Ena 10 ni Tiseba 1948, a vakadonuya qai kacivaka na Vale ni Bose Levu  ni Matabose Levu kei vuravura na Lawa Raraba ni Dodonu ni Lewenivanua. Sa volai tiko yani oqo na lewe ni Lawa. Ena toqai ena itukutuku ni veigauna na lawa oqo, ni vakadonui oti, era uqeti sara na lewe ni Matabose mera kucivaka ra qai “raica me kaburaki, vakaraitaki, wiliki qai vakamacalataki, vakauasivi e veikoronivuli kei na veitabana cava tale ni vuli. Me kua sara ni caka oqo ena dela ni veivakaduiduitaki ena vuku ni itutu vakapolitiki ni dua na vanua se vanua tu vakataki koya se vanua qali.” IKAU Ni yavu ni galala, lewa dodonu kei na sautu ena vuravura na noda vakadinata ni dodonu mera dokai mera raici tale ga vakatautauvata na lewe kece ga ni vuvale kawatamata, Ni na tubu na itovo vakadomobula e sokanu kina na lewaeloma ni kawatamata ke vakawaleni qai beci na dodonu ni kawatamata kei na kena vakatakilai ni ka levu duadua era nuitaka tu na lewenivanua na vuravura era na marautaka kina na tamata yadua na galala ni vosa kei na galala ni vakabauta vaka kina na galala mai na rere kei na leqa, Ni dodonu me taqomaki vinaka ena lawa na dodonu ni lewenivanua, me kua kina ni vakasaurarataki na tamata ena nodra vaqara bula mera saqata na veiliutaki e voravora qai ca, Ni bibi me sagai mera veimaliwai vinaka na veimatanitu, Nira sa vakadeitaka na lewe ni Matabose Levu kei Vuravura ena kena Lawatu na nodra vakabauta na dodonu ni lewenivanua me dokai qai kilai na yaga ni tamata yadua, ni tautauvata vinaka nodrau dodonu na tagane kei na yalewa ra qai nakita dei mera vakabulabulataka na toso vakaitikotiko kei na vueti cake ni ivakatagedegede ni bula mera galala kina vakalevu, Nira sa yalataka na matanitu era lewe ni Matabose mera na saga ena veitokoni ni Matabose Levu kei Vuravura mera vakabulabulataka na dokai kei na muri ni dodonu raraba ni lewenivanua kei na galala ni tamata yadua, Ni rui bibi me matata vinaka vei keda kece na dodonu kei na galala oqo me vakayacori rawa kina na vosa ni yalayala oqo, O koya gona E kacivaka kina NA VALE NI BOSE LEVU NA LAWA RARABA NI DODONU NI LEWENIVANUA oqo e dodonu mera na saga vakatautauvata kece sara na veimatatamata kei na veimatanitu mera kila ra qai nanuma deivaki na kena lewenivanua yadua kei na veitikotiko kece sara. Mera na saga mera vakavulica ena kena totaki na dokai ni dodonu kei na galala kece oqo kei na nodra saga tiko vakalailai me kilai qai muri vakararaba, vakavinaka, ena dua na matanitu me tete ina veimatanitu ena kedra maliwa na vanua tu vakataki ira kei na vanua qali. Tikina e 1. Era sucu ena galala na tamata yadua, era tautauvata ena nodra dokai kei na nodra dodonu. E tiko na nodra vakasama kei na nodra lewaeloma, sa dodonu mera veidokadokai ena yalo ni veitacini. Tikina e 2. Na tamata kece e nodra na dodonu kei na galala e tukuni tiko ena Lawa oqo, e sega ni dua me vakaduiduitaki ena vuku beka ni kawa, roka ni kuliniyago, tagane se yalewa, vosa, lotu, nanuma vakapolitiki se nanuma cava tale, vanua se itikotiko e cavutu mai kina, iyau, sucu se itutu cava tale. Me kua tale ga ni vakaduiduitaki e dua ena vuku ni matanitu se vanua e cavutu mai kina, ena vakasama beka vakapolitiki, vakaiyalayala se itutu ena vuravura, se mani vanua tu vakataki koya, vanua qali, koloni, se itutu cava ga. Tikina e 3. Na tamata kece e dodonu me bula, me galala, me taqomaki tale ga. Tikina e 4. Me kua ni dua me bobula se vakabobulataki; e vakatabui na bobula kei na veivakabobulataki ena kena mataqali kece sara. Tikina e 5. Me kua ni dua e vakararawataki, se vakacacani, me caka vua se totogitaki ena itovo e sega ni vakatamata, e veivakalolomataki. Tikina e 6. Na tamata kece e dodonu me raici vakatautauvata ena liga ni lawa. Tikina e 7. E tautauvata kece na tamata ena liga ni lawa, mera taqomaki kece tale ga ena lawa, me kua ni dua me vakaduiduitaki. Na tamata kece e sega ni dodonu me  vakaduiduitaki ena vuku ni dua na tiki ni Lawa oqo se me uqeti me vakaduiduitaki. Tikina e 8. E nodra dodonu na tamata kece me rogoci vinaka na nodra kisi ena dua na mataveilewai cicivaki vinaka ena nona matanitu kevaka e beci na nona dodonu e maroroi tu ena lawatu se ena lawa. Tikina e 9. Me kua ni dua e vesu, qaqauraki, se me lesavi vakailoa Tikina e 10. E dodonu ni tamata kece me rogoci vakatautauvata, vakadodonu, ena mataveilewai e tu vakataki koya qai sega ni veitovaki me macala kina na nonu dodonu kei na ka me cakava ena cala e beitaki kina. Tikina e 11. E dodonu ni tamata kece e beitaki ena dua ena cala me nanumi ni sega. ni cala me yacova ni sa qai vakacalai dina ena lawa ena veilewai a vakatarai kina me valataka na nona kisi. Me kua ni dua e beitaki ena cala ena vuku ni ka e cakava se sega ni cakava kevaka e sega ni wili me cala ena lawa ni vanua se lawa ni vuravura ena gauna se cala kina, me kua tale ga ni tau vua na itotogi bibi cake mai na itotogi se vakamuri tiko ena gauna e cala kina. Tikina e 12. Me kua ni dua e vakasaurarataki me baleta na nona bula, vuvale, itikotiko, se  ivola, se me beci o koya kei na kena irogorogo. E dodonu ni tamata kece me taqomaki ena lawa mai na cakacaka se veivakacacani vaka oqo. Tikina e 13. E dodonu ni tamata kece me veitosoyaki qai vakaitikotiko ena loma ni nona vanua. E dodonu ni tamata kece me biuta na vanua cava ga, wili kina na nona vanua, se me lesu i nona vanua dina. Tikina e 14. E dodonu ni tamata kece me saga qai marautaka nona kerea me bula ena dua na vanua me kua kina ni vakatotogani. Me kua ni vakayagataki na dodonu oqo kevaka e vakacacani ena vuku ni basulawa e sega ni yavutaki vakapolitiki se ena vuku ni cakacaka e veicalati kei na inaki kei na vakasama ni Matabose Levu kei Vuravura. Tikina e 15. E dodonu ni tamata kece me lewe ni dua na vanua. Me kua ni dua e vakasaurarataki me kua ni tiko ena nona vanua se me veisautaka na vanua e sa volai kina. Tikina e 16. E dodonu ni tagane kei na yalewa sa tamatabula, veitalia na nodra kawa, vanua se lotu, mera vakamau ra qai tauyavutaka nodra vuvale. E dodonu me tautauvata tiko ga na nodra dodonu nira vakamau, ni vakamau oti kei na gauna ni sere. Me rau qai vakamau ga e lewe rua ke rau vinakata rau qai vakadonuya ruarua. E yavu dina qai yavu dodonu ga ni bula vakaitikotiko na vuvale, sa dodonu kina me taqomaka na vuvale na vanua kei na matanitu. Tikina e 17. E dodonu ni tamata kece me taukena na iyau, me nona ga se taukena vata kei na so tale. Me kua ni dua e kovei vua na nona iyau. Tikina e 18. E nona dodonu na tamata kece na galala ni vakasama, lewaeloma kei na lotu; e okati ena dodonu oqo na galala me veisautaka na nona lotu se vakabauta, kei na galala me vakaraitaka na nona lotu se vakabauta ena nona veivakavulici, vakaitovotaka, sokalou qai vakamuria, se cakava duadua sc cakava vata kei ira tale e so, ena matanalevu se cakava vakataki koya. Tikina e 19. E dodonu ni tamata kece na galala me vakamacala se soli vakasama; wili ena dodonu oqo na galala me tukuna nona nanuma qai sega ni vakacacani. Me vakasaqara tale ga, ciqoma, tukuna na itukutuku kei na vakasama ena tabana ni itukutuku cava se vanua cava ga e tiko kina. Tikina e 20. E dodonu ni tamata kece na galala me soqovata qai veimaliwai ena vakacegu. Me kua ni vakasaurarataki e dua me lewe ni dua na isoqosoqo. Tikina e 21. E dodonu ni tamata kece me vakaitavi ena matanitu ni nona vanua, se vakaitavi sara ga kina se ena vukudra na mata a digitaka ena galala. E dodonu ni tamata kece me vakayagataka vakatautauvata na veiqaravi ni matanitu. Na lewa ni matanitu me yavutaki ena nodra lewa na lewenivanua; e tau na nodra lewa ena veidigidigi me dau caka vagauna, vakadodonu tale ga. Me dolavi raraba qai vakatautauvata na veidigidigi ena nodra digidigi lo se dua na ivakarau ni digidigi vaka oya ena galala. Tikina e 22. Na tamata kece, ni lewe ni dua na itikotiko, e nodra dodonu me taqomaki ena vanua e tiko kina, me soli tale ga vei ira, ena sasaga ni nodra matanitu se ena nodra veitokoni na veimatanitu me salavata kei na ituvatuva kei na iyau ni matanitu yadua, na nodra dodonu vakailavo, vakaitikotiko, vakavanua. E bibi na dodonu oqo ena vuku ni nodra dokai kei na vakavinakataki ni nodra itovo. Tikina e 23. E dodonu ni tamata kece me cakacaka, me lewa nona cakacaka, me vinaka qai caka vakadodonu na kena isau kei na ivakarau ni cakacaka, me taqomaki tale ga mai na sega ni cakacaka. E dodonu ni tamata kece me saumi vakadodonu ena cakacaka e cakava, me kua na veivakaduiduitaki. E dodonu ni tamata kece e cakacaka me dodonu qai vinaka na kena isau me ratou bula vinaka kina, me dokai tale ga kina o koya kei na nonu vuvale, me qai tokoni, ke gadrevi, ena sala ni veivuke rale e so E dodonu ni tamata kece me vakaduria se lewena na unioni me taqomaki kina. Tikina e 24. E dodonu ni tamata kece me vakacegu, me gade me veirauti tale ga nona gauna ni cakacaka qai saumi ena nona gauna ni gade vakayabaki. Tikina e 25. E dodonu ni tamata kece me vinaka na nona ivakarau ni bula me bula kina o koya kei na nona vuvale, bau kina na kakana, isulu, vale, veiqaravi vakavuniwai kei na ka ni veivuke tale vaka oya, na dodonu tale ga me vukei ke sega nona cakacaka, tauvimate, vakaleqai na yagona, mate o watina, qase, se dua tale na leqa e sega ni cakava rawa kina e dua na ka. E dodonu mera qaravi vinaka ra qai vukei na tina kei na luvedra. Se sucu na gone ena loma ni vakamau se sega, e dodonu mera na vukei tiko ga vakatautauvata. Tikina e 26. E dodonu ni tamata kece me vuli. Me kua ni saumi na vuli, vakabibi mada ga ena paraimari, ena cala tale ga ke ra sega ni vuli no gone era tiko ena yabaki ni bula ni paraimari. Me na tiko vakarawarawa na vulitara kei na vulitorocake. Me na dola tale ga na vulitorocake vei ira kece era yacova. Me vagolei na vuli ena kena bucini na itovo vinaka kece, me vaqaqacotaki tale ga na dokai ni dodonu ni lewenivanua kei na galala yadua. Me vakabulabulataka na vuli na veikilai, veivosovosoti kei na veiwekani vakamatanitu, vakamatatamata, se vakamatalotu, me qai vamuria na cakacaka ni tiko veisaututaki ni Matabose Levu kei Vuravura E nodra dodonu na itubutubu mera digia na vuli mera vuli kina na luvedra. Tikina e 27. E dodonu ni tamata kece me vakaitavi kevaka e vinakata ena itovo ni bula ni nona vanua, me marautaka na droini, ivakatagi kei na veika vaka oya, me vakaitavi tale ga ena sasaga vakasaenisi, me vakila tale ga na kena yaga. E dodonu ni tamata kece me taqomaki na yacana kei na ka e cakava ena saenisi, volavola, se droini. Tikina e 28. E dodonu ni tamata kece me lewe ni itikotiko e tuvanaki maqosa ena nona vanua se vanua tani me muri kina vakavinaka na dodonu kei na galala e virikotori ena Lawa oqo. Tikina e 29. Na tamata kece e tiko na nona itavi ina nona itikotiko me vakavinakataka kina na nona itovo. Ni muria e dua na nona dodonu kei na nona galala, me na yalani kece vakatautauvata ena lawa, ni kilai qai dokai tale ga na nodra dodonu kei na galala tale na so, kei na kena vinakati me muri na itovo e vinaka, na itovo e yaga raraba, me tiko vinaka kina na noda itikotiko vakademokarasi. [?] Tikina e 30. Me kua ni vakadewa e dua na ka ena Lawa Raraba oqo me nanuma kina e dua na Matanitu, ilawalawa, se tamata ni solia na dodonu me vakaitavi se cakava e dua na ka me vakaleqa kina na dodonu kei na galala era virikotori e ke. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fkv.txt000066400000000000000000000316701520214632600220470ustar00rootroot00000000000000IHMISOIKKEUSDEKLARASJUUNI JOHATUS Ko oon tunnustettu ette kaikila ihmissuvun jäseniilä oon syntymässä saatu sama arvo ja yhenlaiset oikkeuet, joista ei saata luoppuut, ja ko tämä oon vaphauen, oikkeuenmyötäisyyen ja rauhan pohja mailmassa, ko se, ette ihmisoikkeuet oon olheet vähemän tärkkeet ja ette niitä oon ylikattottu, oon saanu aikhaan barbaarissii toimii mikkä oon kauhistuttanheet mailman ihmisten ommaatunttoo, ja ko eläminen mailmassa missä oon puhheen- ja uskonvaphaus ja vaphaus pölöstä ja häästä, oon ilmoitettu kanssoin korkkeimaksi tahoksi, ko oon välttämätön ette laki suojaa ihmisoikkeuksii, niin ette ihmissii ei pakoiteta viimisennä konstina nousemhaan tyrannii ja alaspainamista vasthaan, ko oon tähelistä eesauttaat sitä ette kanssoinväliset ystävälliset suhtheet eistythään, ko Yhistynheitten Kanssoin kansat oon sopinheet Pohjasopimuksessa ette het uskothaan perusoikkeukshiin, ihmisarvhoon ja siihen ette miehilä ja vaimoila oon samat oikkeuet, ja ette het oon päättänheet työtelä sosiaalisen eistymisen ja pareman elämästandardin etheen vaphaamissa oloissa, ko jäsenstaatit oon luvanheet työtelä yhessä Yhistynheitten Kanssoin kans sen etheen ette tehhä ihmisoikkeuksii ja perusvaphauksii lujemiksi, ja ette kunnioittaat ja eesauttaat niitä. ko oon tärkkee ette kaikila oon yhtheinen ymmärys näistä oikkeuksista ja vaphauksista, niin ette tästä deklarasjuunista tullee tosi, Sen tähen Keneraalikokkous anttaa nyt tämän IHMISOIKKEUSDEKLARASJUUNIN kanssoin ja kaikkiin nasjuuniitten yhtheiseksi mooliksi, niin ette jokhainen indiviidi ja jokhainen samfynnin esivalta pittää jammisti ajatella tämän julistuksen pääle, ja auttaat tehhä nämät oikkeuet ja vaphauet lujemaksi opetuksen ja ylöskassuuttamisen kautta, ja niin ette nasjunaalit ja internasjunaalit toimet turvathaan sen ette nämät oikkeuet ja vaphauet tunnustethaan ja kuorathaan ylheisesti ja effektiivisesti sekä jäsenmaissa ja aloissa jokka oon näitten maitten suvereniteetin alla. Artikkeli 1. Kaikki ihmiset synnythään vaphaina, ja heilä kaikila oon sama ihmisarvo ja samat ihmisoikkeuet. Het oon saanheet järjen ja omatunnon, ja het piethään elläät toinen toisen kans niin ko veljet keskenhään. Artikkeli 2. Kaikile ihmisille oon annettu oikkeus kaikkhiin tämän julistuksen oikkeukshiin ja vaphaukshiin ilman mithään eroitusta, niinko ko raasan, ihonfärin, sukupuolen, uskonon, poliittisen tahi muun mielipitheen tähen, nasjunaalisen tahi sosiaalisen alkupörän, omaisuuen, syntymän tahi muun statuksen tähen. Lisäksi, ei piä tehä eroitusta sen maan tahi alan poliittisen, hallinollisen tahi internasjunaalin statuksen tähen, mihin ihminen kuuluu, vaikka tämä ala oon ittenäinen, tahi sitä valvothaan, eli se ei ole autonoominen tahi jos sillä oon muula tavala rajoitettu suvereniteetti. Artikkeli 3. Kaikila oon oikkeus elämhään, vaphautheen ja persoonaalisheen turvalisuutheen. Artikkeli 4. Ei ole lupa pittäät kethään orjana tahi pakkotyössä. Kaikensorttinen orjuus ja orjankauppa oon kieletty. Artikkel 5. Ei ole lupa piinata tahi kohela kethään julmala, ei-humaanilla, alaspainaavalla ja rangaistaavala tavala. Artikkeli 6. Kaikila oon oikkeus joka paikassa vaattiit, ette tuomiotoolit hyväksythään hänen oikkeussubjektinna. Artikkeli 7. Kaikki ihmiset oon samanarvoiset lain eessä, ja kaikila oon oikkeus samhaan lakisuojhaan. Kaikile oon annettu oikkeus samhaan suojhaan niin ette se ei käy laihin diskrimineerata kethään tätä julistusta vasthaan eli ette se ei käy laihin kehoittaat kenenkhään diskrimineeraamisheen. Artikkeli 8. Kaikila oon oikkeus kelppaavhaan aphuun nasjunaalisilta tuomiotooliilta ko oon kysymys tevoista, jokka loukathaan niitä oikkeuksii, mikkä kaikin oon saanheet peruslaissa ja muissa laissa. Artikkeli 9. Kethään ei piä panna arresthiin tahi fankilhaan eli ajjaat pois maasta ilman eellytystä. Artikkel 10. Jokhaisella oon täysin tasa-arvoisesti oikkeus siihen ette häntä oikkeuenmukaisesti ja julkisesti kuulhaan ittenäisessä ja ei-partisessa tuomioistuimessa, ko määräthään hänen oikkeuksista ja velvolisuuksista ja kans sillon, ko häntä vasthaan oon tehty rangaistuskaunet. Artikkeli 11. Jokhaisella, ketä oon syytetty rangaistettaavasta tevosta, oon oikkeus ette hänen räknäthään syyttömäksi siksi ko julkinen tuomiotooli, missä hänelä oon ollu maholisuuet puolustaat häntä itteensä, oon toistannu ette hän oon syylinen lain jälkhiin. Kethään ei piä tuomita tevosta joka nasjunaalin lain tahi kansanoikkeuen jälkhiin ei ollu laiton silloin ko sen tehthiin. Kethään ei piä tuomita ankaramphaan rangaistuksheen ko laki määräs silloin ko rangaistaavan tevon tehthiin. Artikkeli 12. Yhenkhään privaattielämää, perettä, kottii eli preivinvaihettamista ei ole lupa häiritä ilman eelytystä, ja hänen kunniaa vasthaan ei ole lupa hyökätä. Jokhaisella oon oikkeus ette laki suojaa hänen tällaista sekkaintumista ja hyökkäämistä vasthaan. Artikkeli 13. Kaikila ihmisillä oon oikkeus liikkuut vaphaasti ja valita asumapaikan oman maan rajjoin sisälä. Jokhaisela oon oikkeus jättäät minkä maan tahansa, kans oman maan, ja hänelä oon kans oikkeus palata takaisin omhaan maahan. Kaikila oon oikkeus jättäät minkä maan tahansa. Artikkeli 14. Jokhaisella oon oikkeus hakkeet eli ottaat vasthaan asyylin muissa maissa jos heitä kyytäthään. Tämä oikkeus ei jällää sillon ko ihminen oon tehny toelisen ei-poliittisen rikoksen eli tevon joka sottii Yhistynheitten Kanssoin moolii ja prinsiippii vasthaan. Artikkeli 15. Kaikila oon oikkeus kansalaisuutheen. Keneltäkhään ei ole lupa ottaat hänen kansalaisuutta ilman eelytystä, tahi kielttäät häntä vaihettamasta sen. Artikkeli 16. Täysilä miehilä ja vaimoila oon oikkeus naija ja perustaat perheen kattomatta siihen ette mikä heän raasa, nasjunaliteetti eli uskonto oon. Heile oon annettu samat oikkeuet ko het naijhaan, ko het oon naimisissa ja ko het erkkaanuthaan. Avioliitthoon käyään sisäle tyhä ko kumpiki tahtoo sitä vaphaasti ja kokonhansa. Peret oon samfynnin luonolinen ja perustaava osa, ja sillä oon samfynnin ja staatin suoja. Artikkeli 17. Jokhaisella oon oikkeus omaisuutheen joko yksin tahi muitten kans. Keneltäkhään ei ole lupa vieä hänen omaisuutta ilman eelytystä. Artikkeli 18. Jokhaisella oon oikkeus ajatuksen, omantunnon ja uskonon vaphautheen; tämä oikkeus meinaa ette jokhaisella oon vaphaus vaihettaat oman uskonon eli uskon, eli ette jokhaisella oon vaphaus yksin tahi toisten kans julkisesti tahi privaatisti ilmoittaat hänen uskonttoo eli uskoo opettamala, harjoittamalla, rukkoilemalla ja oman uskon tavala. Artikkeli 19. Jokhaisella oon oikkeus mielipitheesseen ja sen esile tuomisheen; tämä oikkeus pittää sisälä vaphauen pittäät omat meiningit ilman ette toiset sekkainthaan niihin, ja vaphauen hakkeet, ottaat vasthaan ja jakkaat tiettoo ja ajatuksii minkä tahansa tietokanaaliin läpi maitten rajoista perustamatta. Artikkel 20. Jokhaisella oon oikkeus vaphaasti olla myötä rauhalisissa kokkouksissa ja yhistyksissä. Kethään ei ole lupa pakoittaat mihinkhään yhistyksheen eli organisasjuunhiin. Artikkeli 21. Jokhaisella oon oikkeus olla myötä styyräämässä ommaa maata, joko suorhaan tahi vaphaasti valituitten representanttiitten kautta. Jokhaisella oon oikkeus yhenlaishiin julkishiin tienasthiin omassa maassa. Kansan tahto oon julkisen esivallan pohjana; tämä tahto tullee näkkyyväksi reekelinmukaisissa ja toelisissa vaaliissa, joissa oon ylheinen ja kaikile yhenlainen äänioikkeus, ja joissa oon salainen äänestäminen eli muu yhenlainen vapaa äänestämistapa. Artikkeli 22. Jokhaisella oon samfynnin jäsenennä oikkeus sosiaalisheen turvhaan, ja jokhaiselle annethaan maholisuus niihin ökonoomishiin, sosiaalishiin ja kylttyyrishiin oikkeukshiin mikkä oon täheliset hänen arvole ja vaphaale eistymiselle nasjunaaliin toimiin ja internasjunaalin yhtheistyön kautta, ja sen jälkhiin mikkä oon staatin organisasjuunit ja resyrsit. Artikkeli 23. Jokhaisella oon oikkeus työhön, työn vaphaasseen valittemisheen, oikkeuenmukaishiin ja hyvhiin työsuhtheissiin, ja suojhaan työttömyyttä vasthaan. Jokhaisella oon diskrimineeraamatta oikkeus samhaan palkkhaan samasta työstä. Jokhaisella työtä tekkeevällä oon oikkeus oikheuenmukaisheen ja hyvhään makshoon joka turvaa hänele ittele ja hänen perheele ihmisarvoisen olemassaolon, ja jos oon tarvet niin saaha muunlaisen sosiaalisen suojan. Jokhaisella oon oikkeus perustaat faakiforeeningin ja tulla myötä faakiforeeninkhiin, ja näin suojata omat interessit. Artikkeli 24. Kaikila oon oikkeus lephoon ja vapaa-aikhaan, ja siksi järkkeevästi rajatthuun työaikhaan ja reekelinmukaisheen feerihään palkan kans. Artikkeli 25. Jokhaisella oon oikkeus elämänstandardhiin joka turvaa hänen ja hänen perheen tervheyen ja hyvinvoinin, johon räknäthään ruvan, vaattheet, asumapaikan ja terveyenhoion ja tarpheeliset sosiaaliset avut, ja jokhaisella oon oikkeus kans turvhaan sillon ko jääpi ilman työtä, sairastuu, menettää työkyvyn, tullee vanhaksi eli ko menettää elämänehot mikkä ei ole hänen ittensä käsissä. Äitiilä ja lapsiila oon oikkeus eriliikaisheen hoithoon ja aphuun. Kaikile lapsile kuuluu sama sosiaalinen suoja, oon het syntynheet sitte avioliitossa eli sen ulkopuolela. Artikkeli 26. Jokhaisella oon oikkeus saaha opetusta. Opetus pittää olla ilman, kuitenki peruskoulussa. Perusopetus pittää olla pakolinen kaikile. Kaikila pittää olla maholisuus saaha faaki- ja ammattiopetusta, ja kaikila pittää olla samat maholisuuet korkkeemphaan opetuksheen sen jälkhiin mikkä heän omat kyvyt oon. Opetuksen moolina oon eistäät ihmisen persoonallisuutta kokonhansa ja lujenttaat ihmisoikkeuksiitten ja perusvaphauksiitten kunnioittamista. Opetus pittää eesauttaat ymmärystä, toleranssii ja ystävyyttä kaikkiin nasjuuniitten, kanssoin ja uskonollisten joukkoin välilä, ja kuurota Yhistynheitten Kanssoin rauhantyötä. Vanhiimiila oon ensioikkeus valita kummoista opetusta heän lapsile annethaan. Artikkeli 27. Jokhaisella oon oikkeus vaphaasti olla myötä samfynnin kylttyyrielämässä, nauttiit kynstiistä ja olla jakamassa tietheen eistystä ja hyöttyi. Jokhaisella oon oikkeus siihen ette hänen moraaliset ja materiaaliset interessit saahaan suojan sen tähen ko hän oon luonu tietheelisen, kirjalisen eli kynstilisen työn. Artikkeli 28. Jokhaiselle häyttyy anttaat semmoisen sosiaalisen ja internasjunaalin oorningin missä tämän deklarasjuunin oikkeuet ja vaphauet saatethaan täyesti tehhä toelisiksi. Artikkeli 29. Jokhaisella oon velvollisuuksii hänen samfynnissä ko tyhä siinä hänen persoonalla oon maholisuuet vaphaasti ja täyesti eistyyt. Ko näitä oikkeuksii ja vaphauksii harjoitethaan, saatethaan jokhaista rajoittaat tyhä silloin ko nouatethaan net lait mikkä turvathaan ja kunnioitethaan toisten oikkeuksii ja vaphauksii, ja ko moraali, julkinen oorninki ja yhtheinen hyvinvoiminen demokraattisessa samfynnissä niin määrää. Näitä oikeuksii ja vaphauksii ei piä mishään tilassa pittäät niin ette net oon Yhistynheitten Kanssoin moolii ja prinsiippii vasthaan. Artikkeli 30. Mithään tässä deklarasjuunissa ei piä tulkita niin ette yksikhään staatti, joukko eli persoona saa oikkeuen olla myötä eli harjoittaat sellaista tekkoo minkä meininkinnä oon tuhota tämän deklarasjuunin mainittemat oikkeuet ja vaphauet. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fo.txt000066400000000000000000000276161520214632600216720ustar00rootroot00000000000000HEIMSYVIRLÝSING UM MANNARÆTTINDI INNGANGUR Tað verður at viðurkenna, at menniskjuni er virðing íborin, og at allir limir mannaættarinnar eiga somu ómissiligu rættindi, og hetta er støðið undir frælsi, rættvísi og friði í heiminum. Har sum mannarættindini hava verið fyri vanbýti og vanvirðing, hevur tað havt við sær ræðuligar gerðir, sum hava skakað samvitsku mannaættarinnar, og ein heimskipan, har sum fólk nýtur talu- og trúarfrælsi og frælsi frá ótta og neyð, hevur verið boðað sum menniskjunar hægsta mið og mál. Tað varðar almikið um, mannarættindi verða vard við lógum, um fólk ikki skal verða noytt til sum evstu ráð at taka til uppreistur móti harðræði og kúgan. Tað varðar almikið um at elva og stimbra vinalag tióðanna millum. Í sáttmáala sínum hava Sameindu Tjóðirnar av nýggjum váttað trúgv sína á undirstøðulig mannarættindi, á sóma menniskjans og virði, og á javnrættindi fyri kvinnur og menn, og tær hava rátt av at fremja framburð í almannamálum og bøta um lívskor manna í alt meiri frælsi. Limaríkini hava skyldubundið seg til, í samvinnu við Sameindu Tjóðirnar, at virka fyri at fáa framt, at mannarættindini og undirstøðilig frælsisrættindi verða alment vird og hildin. Tað at allir partar skilja hesi rættindi og frælsi er fremsta treytin fyri, at henda skylda verður framd út í æsur. Tess vegna bjóðar AÐALFUNDURIN Hesa heimsyvirlýsing um mannarættindi sum felags mið fyri øll fólk og allar tjóðir við tí endamáli, at hvør einstakur og hvør samfelagsstovnur alsamt við hesi yvirlýsing í huga skal stremba fyri við frálæru og uppaling at fremja virðing fyri hesum rættindum og frælsismálum og við framsøknum atgerðum innanlands og millumlanda at tryggja, at tey verða viðurkend og hildin allastðni á munagóðan hátt, bæði í fólkinum í limaríkjunum og í fólkinum í teimum londum, sum eru innan løgdømi teirra. 1. grein Øll menniskju eru fødd fræls og jøvn til virðingar og mannarættindi. Tey hava skil og samvitsku og eiga at fara hvørt um annað í bróðuranda. 2. grein Øll hava krav um rættindi og frælsi, sum eru nevdn í hesi yvirlýsing, uttan mun til ættarslag (rasu), húðarlit, kyn, mál, átrúnað, politiska ella aðra sannføring, tjóðskaparligan ella samfelagsligan uppruna, ognarviðurskifti, føðing ella aðra støðu. Somuleiðis skal eingin mismunur vera orsakað av politiskari, rættarligari ella millumtjóða støðu hjá tí landi, sum ein persónur hoyrir til, sama um landið er sjálvstøðugt, undir tilsjónarvaldi, ella fullveldi tess á annan hátt er skert. 3. grein Ein og hvør hevur rætt til lív, frælsi og persónliga trygd. 4. grein Eingin skal liva í trældómi ella trælkan; trældómur og trælahandil av øllum slag skulu verða bannað. 5. grein Eingin skal verða píndur ella harðliga, ómenniskjaliga ella vanæruliga viðfarin ella revsaður. 6. grein Øll hava rætt til, hvar tey ery stødd, at verða viðurkend sum persænar fyri lægini. 7. grein Øll eru jøvn fyri lægini hava rætt til somu rættarvernd uttan mismun. Øll hava sama rætt at verða vard fyri mismuni, sum er brot mæti hesi samtykt, og at verða vard fyri allari áeggjan til at skapa tílíkan mismun. 8. grein Um onkur fær viðferð, sum er tvørtur 'mæti teimum grundrættindum, sum honum eru tryggjað sambært grundlæg og øðrum landslægum, skal hann hava rætt til at fáa fullar sømdir afturfyri við dæmstælar landsins. 9. grein Eingin skal verða tilvildarliga handtikin, settur í varðhald ella gjørdur útlagin. 10. grein Øll hava sannan javnrætt till rættvísa og almenna rættarviðgerð fyri æheftum og ævildigum dæmstæli, sum skal tka avgerð um rættindi teirra og skyldur, og um øll revsimál, ið verða reist. 11. grein Hvør, sum verður ákærdur fyri revsiverda ferð, eigur rætt til al verða mettur æsekur, inntil hann er dømdur sekur við almenna rættargongd, har sum hann hevur fingið fulla trygd fyri verju. Eingin skal verða funnin sekur í revsimáli av nøkrum slag, uttan so at gerð ella ábyrgdarloysi, sum hann var ákærdur fyri, et at rokna sum brotsgerð sambært landslægum ella lægum, tá ið gerðin varð framd. Ei heldur skal strangari revsing verða ásett enn hon, ið var galdandi, tá ið tann revsiverda gerðin varð framd. 12. grein Eingin eigur at vera fyri tilvildarligari uppílegging í persænlig viðurskifti, heimalív ella brævaskifti, ei heldur fyri æruskemd ella útspilling. Øll eiga rætt til lægarvernd fyri slíkari uppílegging ella ágangi. 13. grein Øll hava rætt til frítt at fara og búsetast innan fyri landamark í hvørjum ríki sær. Øll hava rætt til at fara av landinum, hvørjum sum er, eisini sínum egna og at fara heim aftur til sítt land. 14. grein Øll hava rætt at søkja um og fáa friðskjæl í øðrum londum fyri meinsæknum. Slíkan rætt ber ikki til at skjæta seg undir, tá ið ákæran av røttum er fyri æpolitiskar brotsgerðir ella gerðir, sum eru ímæti endamálum og grundreglum Sameindu Tjæðanna. 15. grein Øll hava tjæðskaparrætt. Eingin skal tilvildarliga missa sín tjæðskap, og ongum skal verða sýtt fyri at skifta tjæðskap. 16. grein Menn og kvinnur, sum eru komin til lægaldur, skulu uttan mun til ættarslag (rasu), tjæðskap ella átrúnað hava rætt at giftast og setast í búgv. Tey hava krav um javnrættindi at giftast, í hjúnalagnum og til hjúnaskilnað. Hjúnaband kann ikki verða bundið, uttan báðir partar samtykkja í tí av fríum vilja. Húskið er tann natúrliga frumeindin í samfelagnum og hevur rætt til vernd av samfelag og landi. 17. grein Øll hava rætt til at eiga ogn, annaðhvørt einsamøll ella ' felag við onnur. Eingin skal hissini vera fyri ongartøku. 18. grein Øll hava rætt til hugsanar-, samvitsku- og trúarfrælsi. Hesi rættur fatar eisini um frælsi at skifta átrúnað ella trúgv, og frælsi til annaðhvørt einsamallur ella í felag við onnur og alment ella einskilt at inna trúgv sína í frálæru, tilbiðing, gudstænastu og halgihaldi. 19. grein Øll skulu vera fræls at hava sínar áskoðanir og bera tær fram uttan forðan, og at søkja sær og breiða út vitan og hugsanir ígjøgnum hvønn boðmiðil, sum vera skal, og æheft av landamarki. 20. grein Øll hava rætt til frítt og á friðarligan hátt at koma saman og taka seg saman í felagsskapir. Eingin kann verða noyddur at vera limur í felag. 21. grein Øll hava rætt til at taka lut í stjærn lands síns, annaðhvørt beinleiðis ella gjøgnum frítt vald umboð. Øll hava rætt til somu atgongd at embætum og almennum størvum í landi sínum. Fælksins vilji skal vera støði undir stjærnarinnar valdi; hesin vilji skal verða borin fram við ávísum millumbilum og rættiligum valum við almennum og jøvnum valrætti, og skulu verða framd við loyniligari atkvøðing ella samsvarandi frælsum valháttum. 22. grein Øll hava sum samfelagsborgarar rætt til felagsliga trygd og kunnu krevja, at tey búskaparligu, felagsligu og mentanarligu rættindi, sum eru neyðug fyri teirra virðing og fría menning av persænleikanum, verða framd við tiltøkum innanlands og í altjæða samstarvi og í samsvari við skipan og tilfeingi í hvørjum landi. 23. grein Øll eiga rætt til arbeiði, til frítt at velja starv, til rættvís og hæskandi arbeiðslíkindi og til vernd fyri arbeiðsloysi. Øll hava uttan mismun rætt til somu løn fyri sama arebeiði. Ein og hvør, sum arebeiðir, hevur rætt til rættvísa og hæskandi samsýning, ið tryggjar honum og hansara eina mannsømiliga tilveru, og harumframt um neyðugt aðra almenna vernd. Ein og hvør hevur rætt til at stovna og gerast limur í yrkisfelag til at verja síni áhugamál. 24. grein Øll hava rætt til hvíld og frítíð, har uppi í rímiliga avmarking av arbeiðstíðini og frítíð við løn ávísum millumbilum. 25. grein Ein og hvør hevur rætt til lívsumsøður, ið tryggja honum og hansara heilsu og vælveru, har uppi í mat, klæði, bústað og heilsurøkt og almennar tænastur og rætt til trygd við møguligum arbeiðsloysi, sjúku, æarbeiðsføri, missi av maka, aldri ella aðrari skerjing av vinnumøguleikum orsakað av um støðum, sum hann ikki hevur ræði á. Møður og børn hava krav um serliga umsorgan og hjálp. Øll børn, annaðhvørt tey eru fødd í hjúnalagi ella uttan, njæta somu almannavernd. 26. grein Øll hava rætt til útbúgving. Útbúgving skal vera ækeypis, íhvussu er á byrjanarstigi skal vera skyldubundin. Tøknilig og yrkislig útbúgving skal standa øllum í boði, og øll skulu eftir førimuni hava somu atgongd a hægri undirvísing. Undirvísing skal miða ímæti at fullmenna persænleika einstaklingsins og at stimbra virðingina fyri mannarættindum og frælsi. Hon skal fremja fatan, tolsemi og vinalag millum tjæðir, fælkasløg og trúarbælkar, og skal fremja virki Sameindu Tjæðanna fyri at varðveita friðin. Foreldur hava fyrsta rætt at velja, hvat slag av undirvísing skal verða givin børnum teirra. 27. grein Øll hava rætt til frítt at taka lut í mentanarlívi í samfelagnum, at njæta list og eiga lut í framburði vísinda og ágæðum teirra. Øll hava rætt til vernd av andaligum og evnisligum áhugamálum í sambandi vidð eitt og hvørt vísindaligt, bækmentaligt ella listarligt verk, sum avvarðandi hevur greitt úr hondum. 28. grein Øll hava rætt til samfelags- og altjæða skipan, har tey rættindi og frælsi, ið nevnd eru í hesi yvirlýsing, kunnu verða framd út í æsir. 29. grein Øll hava skyldur fyri samfelagnum; í tí einans er full og fræls menning persænleikans gjørlig. Samfelagsborgarar skulu viðvíkjandi rættindum og frælsi einans verða bundnir av avmarkanum, sum eru settar í lægum við tí í hyggju at tryggja viðurkenning av og virðing fyri frælsi og rættindum hjá øðrum og til tess at lúka rættvís krøv um siðalag, alment skil og vælferð almenningsins í fælkaræðissamfelag. Hesi rættindi og frælsi mega í ongum føri verða int í mætstøðu við endamál og grundreglur Sameindu Tjæðanna. 30. grein Einki í hesi yvirlýsing eigur at verða tulkað tann veg, at nøkrum ríki, bælki ella einsaklingi verður loyvt at gera nakað, ið miðar ímæti at beina fyri nøkrum av teimun mannarættindum, sum her eru tald. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fon.txt000066400000000000000000000320251520214632600220360ustar00rootroot00000000000000GBETA GBƐ Ɔ BI TƆN EE ƉƆ XÓ DÓ ACƐ E GBƐTƆ ƉÓ KPODO SISI E ƉO NA ƉÓ N'I LƐ KPO WU E WEXWLE Ee nyi ɖɔ hɛnnu ɖokpo mɛ ɔ, mɛ ɖokpoɖokpo ka do susu tɔn, bɔ acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛbi ɖo bo e ma sixu kan fɛn kpon é ɖi mɛɖesusi jijɛ, hwɛjijɔzinzan, kpodo fifa ni tiin nu wɛkɛ ɔ bi e ɔ, Ee nyi ɖɔ nukumamɔ jɛ numɛ kpodo wangbɛnu sɛn ɖeɖee na zɔn bɔ gbɛtɔ na do tiin nyi lɛ wɛ nɔ dɔn alannuwiwa ɖee nɔ zɔn bɔ gbɛtɔ nɔ fɔn gu e, lo bɔ nu taji ɖee hudo gbɛtɔ ɔ wɛ nyi ɖɔ gbɛ e mɛ gbɛtɔ lɛ ma na nɔ mɛkannu ɖo xoɖiɖɔ sin alinu kpodo nuɖiɖi lo bo na tɔn sin adohuhu kpodo ya kpo mɛ é ɔ, Ee nyi ɖɔ dandanmɛ wɛ e ɖo na jɛ hun do sɛn ɖee na zɔn bɔ gbɛtɔ na do tiin nyi le gbɔn acɛɖiɖo sin alinu se na zɔn bɔ gbɛtɔ ma na lin ɖɔ emi ɖo na ɖe emiɖee sin mɛkannu kpo yadonumɛ kpo e ɔ, Ee nyi ɖɔ é ɖo dandanmɛ bɔ e ɖɔ na ɖe alinu wennyinyi ee ɖo na tiin nyi ɖo to ɖokpoɖokpo tɛntin e ɔ, Ee nyi ɖɔ, ɖo xwedowema elɔ mɛ o wɛkɛ ɔ bi lɛ vɔ mɔ nu jɛ acɛ kpo do sisi dodo e gbɛtɔ ɖo na ɖo e, ɖo mɛɖesunɔnyinyi kpodo susu e do na xɔ nu gbɛtɔ e ɖo acɛ kpodo sisi sunnu kpodo nyɔnu tɔn kpo na nyi ɖokpo ɔ; lo bɔ ye lɛ yalɔ akɔ́n bonu nukɔnyinyi ni tiin lo bo na sɔ gbɛ ɖagbe zinzan gbɔn mɛɖesunɔsi jijɛ taji ze jijɔn ayi e ɔ, Ee nyi ɖɔ to ɖokpoɖokpo yi gbe bo na ɖo sisi nu acɛ e gbɛtɔ lɛ ɖo kpodo mɛɖesusijijɛ taji kpo ɖó alɔ ɖo alɔmɛ xa to lɛ bi sin kplekple é ɔ, Ee nyi ɖɔ linlin ɖokpo ɔ ɖuɖo nu acɛ, sisi kpodo mɛdesunɔsi jijɛ gbɛtɔ tɔn le, wɛ nyi nu taji ee na zɔn bɔ mi na nyi sɛn elɔ lɛ e ɔ, Gbɛtɔ ɔ sin kplekple ɖe gbeta elɔ tɔn bɔ e na ɖɔ xo do acɛ e gbɛtɔ ɖo na ɖo kpo sisi e ɖo na ɖo n'i é kpo wu. Gbeta elɔ na nyi su ɖokpo tawun bɔ gbɛtɔ lɛ kpo to lɛ bi kpo ɖo na nyi bonu mɛ bi kpodo tuto e nyi gbɛtɔ lɛ tɔn lɛ ɖee gbeta elɔ ɖo tamɛ na nugbo lɛ e ni tɛnkpɔn nu sisi ni tiin nu acɛ kpodo mɛɖesunɔsi jijɛ gbɔn nunywɛyiyi li xo. Mɔ ɖokpo ɔ ye ɖo na tuun sɛn enɛ ɔ lɛ bo na zan ye nugbo tɔn gbɔn tuto e do ayi ɖo to ɖokpoɖokpomɛ kpodo gbɛ ɔ bi mɛ e kpo; acɛ enɛ ɔ kpodo susu enɛ kpan sin zinzan ɔ kpo nukun mɔ jɛ yenɛ kpo ɔ ɖo na nyi nu taji ɖokpo nu tovi ee sin to ɖò gbɛta elɔ mɛ e kpodo tovi ɖée sin to lɛ kpo ɖò acɛkpikpa to enɛ ɔ lɛ tɔn glɔ e. Gbetakɛn 1 Acɛ, susu kpo sisi ɖokpo ɔ kpo wɛ gbɛtɔ bi ɖo ɖò gbɛwiwa tɔn hwenu; ye ɖo linkpɔn bɔ ayi yetɔn mɛ kpe lo bɔ ye ɖo na do alɔ yeɖee ɖi nɔvinɔvi ɖɔhun. Gbetakɛn 2 Mɛ ɖokpoɖokpo sixu tuun ɖɔ acɛ, su su kpo sisi ɖee kpo xo e ɖɔ ɖò gbe ta elɔ mɛ ɔ nyi eɖesunɔ sin nu ma ɖe nuɖe kpo ɖi: akɔta, sun nu, nyɔnu, gbɛ e nɔ do e, sinsɛn, nu e lin do toxo wu e, alo linlin ɖevo see b'ɛ nyi to mɛtɔn lɛ alo gbɛ tɔ lɛ tɔn, dɔkunjijɛ, lee e ji mɛ gbɔn e kpodo nu ɖevoɖevo nɛ lɛ kpan. Mɔ ɖokpo ɔ, e ɖo na kpɔn do tuto ee e ze jijɔn ayi ɖo to e mɛ e gosin e wu ɖo toxoɖiɖo sin alinu, sɛn e ji to ɔ jijɔn e kpodo sɛn gbɛ ɔ tɔn ɖee ɖɔ nu do to ɔ nu e wɛ a, ɖó to enɛ ɔ ko jɛ ɛɖee si alo e kpo ɖo mɛkannu, alo acɛkpikpa tɔn ma yi haɖéji wu a. Gbetakɛn 3 Gbɛtɔ ɖokpoɖokpo ɖo na mɔ gbɛ bo nɔ eɖesu si lo bo na lɛ nyi eɖee. Gbetakɛn 4 E sɔ ɖo na hɛn meɖe ɖo mɛkannu alo mɛɖɛ ǎ; mɛkannuninɔ kpodo mɛɖe kpo ɖo alɔ lɛ bi mɛ ɔ sɔ ɖe ǎ. Gbetakɛn 5 Gbɛtɔwikukɔn alo ya do nu mɛ kpodo adakacomɛwu kpo sɔ ɖo na ɖe ǎ. Gbetakɛn 6 Gbɛtɔ ɔ nusisi wɛ ɖo na nyi ɖo fi bi. Gbetakɛn 7 Acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛ bi na ɖo lo bo na nɔ nyi sɛn ɖokpo ɔ; mɔ ɖokpo ɔ mɛɖe na yi gbe nu walɔ e na ɖe mɛ kpo alo ɖee nyi wuɖozɔnumɛ tɔn kpo e lo bo na wa gba sɛn e do ɖo fi e ǎ. Gbetakɛn 8 Enyi mɛɖe mɔ ɖɔ e yi acɛ e nyi etɔn bɔ sɛn dodo ee ɖoɔ nu do to tɔn nu ɔ n'ɛ ɔ, e hɛn ɔ e na ylɔ hwɛ ɖo to tɔn mɛ. Gbetakɛn 9 E ɖo na ya mɛɖe sin to tɔn mɛ alo e na wli i alo e na su i do ganmɛ ɖo nuɖe kpoun wu ǎ. Gbetakɛn 10 E ɖo dandanmɛ bɔ e na se nu ee mɛɖe wa é ɖo hwɛɖɔxɔsa ɖo togumɛ kpa a kwɛɖɔxɔsa enɛ ɔ wɛ ɖo na ɖɔ acɛ e nyi etɔn lɛ é kpodo nu è ɖe na wa lɛ é kpo; mɔ ɖokpo ɔ fi enɛ ɔ wɛ e na ɖɔ nu e wu e ylɔ hwɛ ɛ é ɖé. Gbetakɛn 11 Mɛ e e vɛ nu nyanyaɖe do é na to ɖo yi tɔn yi wɛ hwɛ bɔ e na ba do nu lee nu lɛ yi gbɔn e cobo na ylɔ ɛ ɖo hwɛnukɔn; cobonu e ka na ɖɔ hwɛ do e e ɔ, e ɖo na n'ɛ mɛ e na sixu hwlɛnnɛ ɖɔ hwɛnukɔn e. Enyi nu e mɛɖe wa ɖ'ayi é ma nyi nu e na sa sɛn do mɛ ɖo hwe enɛ nu ɖi lee sɛn é ji tɔ ɔ alo gbɛ ɔ jijɔn é ɖɔ gbɔn é a ɔ, é ɖo na sɛn gan tɔn ǎ. Gbetakɛn 12 E ɖo na ba do nu mɛ ɖi lee jlo mɛ gbɔn e gbɔn xo e kun kpla. Gbɛzinzan mɛtɔn, hɛnnu mɛtɔn, xɔ mɛtɔn alo wɛn mɛtɔn lɛ é ǎ. Mo ɖokpo ɔ e ka ɖɔ na dɔ winnya mɛ bo lɛ kɔn wi mɛtɔn ǎ. Acɛ e nyi gbɛtɔ tɔn e ɖó hwlɛn mɛ ɖo ali enɛ ɔ nu. Gbetakɛn 13 Fi e jlɔ mɛɖe ɔ we na nɔ gbɔn bo na lɛ ze nɔtɛn e jlo e ɔ ɖɔ toɖemɛ. Mɛɖe ɖo jlo tɔn ɔ é sixu bɛ agban sin to ɖebu mɛ ɖi to tɔn mɛ ɖohun. E jlo e ɔ, e sixu lɛ lɛ kɔ wá xwé. Gbetakɛn 14 Enyi ɖo e ɖo gbɛya do nu mɛɖe wɛ kaka bɔ ku hwɛn wan ɖ'e mɛ ɔ, é hɛn ɔ é na hɔn yi to ɖevomɛ bɔ e ɖo na yi i ɖo fi enɛ. Amɔ enyi e mɔ ɖo mɛ ɔ jɛ sɛnmɛ nugbo alo e tɛ afɔ sɛn e ji gbɛ̌ e to lɛ bi kplekple sɔ jujɔn ayi é ji e ɔ, é sɔ ɖo acɛ bɔ e na yi i dandan ɖo to ɖevomɛ ǎ. Gbetakɛn 15 Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na nyi toɖè sin vi. E sixu hugan mɛɖe bo de e sin tovikɛnmɛ ǎ; mɔ ɖokpo ɔ é hɛn ɔ e na zé eɖee zé ji nu to ɖevo. Gbetakɛn 16 Enyi sunnu kpo nyɔnu kpo ɖó wyanwyanxwe ɔ, ye hɛn ɔ, ye na da yeɖee bo dè hɛnnu yetɔn. Akɔta yetɔn, to yetɔn, alo sinsɛn yetɔn ɖo na gbɛ nú ye ǎ. Acɛ ɖokpo lɛ wɛ ye ɖo ɖò yeɖeedida hwenu kpɔnunɔ yetɔn alo yeɖeejodo hwenu. Cobonu gbɛtɔ ɖè ná dà ɖè ɔ́, jlo yetɔn mɛ nu wɛ é ɖó na nyi. Hɛnnu wɛ nyi sosyɛn nú gbetɔ sin togun; lobɔ togun enɛ ɔ kpodo acɛkpikpa to ɔ tɔn kpan ka ɖo na jɛ hun do jǐ tɔ. Gbetakɛn 17 Gbɛtɔ bì, mɛ e ɖɔ ee ɖokponɔ é alo éé ɖo gbɛ kplekpleɖemɛ e, ɖo na ɖo acɛ do nudeji. Nǔ é nyi étɔn ɔ mɛɖe sixu tafu i ɖu bo yi ɖo asi tɔn ǎ. Gbetakɛn 18 Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na lɛn nu nu é jlo e kpɔ́n bo d'ayimɛ lobo lɛ sɛ̀n nu e jlo e. Acɛ enɛ ɔ wɛ zɔn bɔ tɔn lɛ lɛ ɖo togunmɛ alo kwɛnkwɛnmɛ gbɔn alɔkpa lɛ bi mɛ ɖi: nunyɛyiyi, walɔ kpo yɛhwɛ sin alinu kpo. Gbetakɛn 19 Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na lin nù é do nuwu bo ka na ɖɔ xo; hǔn mɛɖe ɖo na van nukun dó mɛɖe ǎ. Mɔ dokpo ɔ, mɛ bi ɖo acɛ bo na se bo jlá nù é ɖo jijɛ wɛ ɖo to ɔ mɛ kpo togudo lɛ é kpo. E hɛn wlɛnwin ɖebu ɔ, é na ba bo do se na. Gbetakɛn 20 Gbɛtɔ bǐ ɖo acɛ bo na yì kplé. Lobo na lɛ do gbɛ̌ é ma na dɔn hunnyahunnya wa ǎ e. E sixu sɔ mɛɖe do gbɛdemɛ gannu gannu ǎ. Gbetakɛn 21 Gbɛtɔ bǐ hɛn ɔ, é na gɔ alɔ nu to tɔn bonu é na do yi nukɔn. Eye ɖesu hɛn ɔ é na nɔ nukɔn nu nuwi wa enɛ alo é na ɖe mɛ bɔ é na nɔ do tɔn mɛ. Acɛ ɖokpo ɔ wɛ mɛ bi ɖo bo na do wa axɔsuzɔ ɖo to tɔn mɛ. Jlo to ɔ tɔn wɛ nyi linlin dodo e ji to ɔ sin acɛkpikpa junjɔn e. Jlo enɛ ɔ, e na ze wema na dó xwiji, do sɛnɖéji bɔ ahizi na tɔn ɖ'emɛ ǎ. Mɔ ɖokpo ɔ, nuwiwa enɛ ɔ, e na nɔ blo e do hwe tɔn nu. Wema enɛ ɔ, e sixu nɔ yɛmɛ bo sɔ alo e lɛ sixu sɔ ɖo togunmɛ lee e na blo gbɔn bo ayi na j'ayi nu wemazetɔ lɛ e. Gbetakɛn 22 Gbɛtɔ bǐ ɔ, togunɖemɛ wɛ é ɖe. Enɛ ɔ wu o, nuɖe na do tagba n'i ɖo akwɛlinu, lanmɛ na nɔ ganji k kpodo nunywɛ na ɖo kpo sin alinu ǎ; nu enɛ ɔ wɛ na zɔn bɔ é na tɔ́n nyi. Amɔ kan e van wɛ to ɔ ɖe e kpodo nuwaɖokpo e ɖo toɖeetoɖee kpan sin tɛntin gbɔn tuto e ze ɖo te é kpo to ɔ sin dɔkun lɛ kpo wɛ na zɔn bɔ e na mɔ. Gbetakɛn 23 Gbɛtɔ bi ɖo na wa azɔ. Azɔ e ja jlo é wɛ é na wa; sɛn ɖokpo ɔ wɛ na ɖo nu do mɛ bi nu lobɔ é ka do na nɔ azɔgba ǎ. Azɔ e mɛɖe wa é sin akwɛ wɛ na ɖu. Mɛɖe wa nuɖe ɔ, é na yi nuɖe ɖ'énu dandan. Enɛ ɔ wɛ na zɔn bɔ e na mɔ nu e na do hɛn hɛnnu tɔn na é. E hwedo e ɔ, gbɛtɔ sin togun ɔ na gɔ alɔ nu i ɖo ali ɖevonu. Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo na dó azɔjigbɛ alo é hɛn ɔ é na nɔ gbɛ mɔhun ɖee na sixu glɔn nyɔna tɔn lɛ n'i emɛ. Gbetakɛn 24 Gbɛtɔ bǐ ɖo acɛ bo na ɖo gbɔjɛhwe nu kpodo ayiɖeɖ'ayi sin hwenu kpan Ganxuxo nabiɖe wɛ é ɖó na wa azɔ na. E ɖo na yi azɔgbɔjɛ hwɛhwɛ bɔ gbɔjɛ enɛ mɛ ɔ, e ka ɖo na nɔ sun akwɛ ɛ. Gbetakɛn 25 Gbɛtɔ bǐ ɖo na na ɖó nu e na zɔn bɔ é na hwlɛn eɖee gan ɖo azɔnsi e; lobo na jla nunɔmɛ eɖee tɔn kpo do hɛnnu tɔn kpan ɖó; taji ɔ, ɖo nuɖuɖulinu, avɔdudolinu xɔ e mɛ é na nɔ é sin alinu, azɔn gblegblelinu. Mɔ ɖokpo ɔ, é ɖo na mɔ alɔdo ɖo do azɔmamɔ hwenu, asukuku alo asikuku xɔmɛ nunɔ hwenu, kpukpoxɔmɛ kpodo hwe e nu e ma sɔ sixu wa nǔ bo mɔ nu ǎ é bǐ kpan. Vijiji kpo yɔkpɔvumɛ nunɔ kpo bǐ ɖo na mɔ kpatakiɖe. Alɔwlivi kpo ɖo vi e ma da asu cobo ji ǎ lɛ e bi wɛ ɖo acɛ ɖokpo ɔ ɖo xɛ nya ɖo yeji sin alinu. Gbetakɛn 26 Gbɛtɔ bǐ ɖ'acɛ nú wemakplɔnkplɔn bɔ wemakplɔnkplɔn ka do na byɔ kwɛ zinzan ǎ; hun nuvɔnnu wɛ é ɖo na nyi. E ɖo na ɖo kplɔn kleunɖe vɔvɔ enɛ ɔ dandanmɛ wɛ é ɖè. Alɔlyɛnzɔ kpo alɔnunɔ kpaa kpo ɖo na vun kan kpé to ɔ mɛ. Wemakplɔnyiji nu alɔ vɔ ɔ, mɛ bi nú wɛ é ɖo na nyi, bɔ e kan na xwedo lee e jɛ xa mɛ ɖokpoɖokpo gbɔn e. Wemakplɔnkplɔn ɔ gbɛtɔ sin nukɔnyiyi wɛ é na ba; bo na dɔn gbɛtɔ sin acɛ lɛ yi nukɔn bo jɛ hun dó yě ji. E ɖó ná zɔn bɔ mɔjɛmɛ kpo nuwaɖokpo kpo hwɛsɔkɛmɛ kpo ná těìn xɔntɔn sin walɔ na tiin, bɔ to e ɖo bu lɛ e sín gbɛ̌ ɔ na yi nukɔn bɔ fifa na tiin nú gbɛ ɔ bǐ. Vitɔ, vinɔ lɛ wɛ ɖo na ɖè nyǐ kplón e vi yetɔn lɛ na yi é. Gbetakɛn 27 Gbɛtɔ bi ɖo acɛ bo ná gɔ alɔ nu tonunywɛ lɛ bi; mɛ bi ɖo na mɔ mɔ ɖagbe e ɖo alɔlyɛnmɛ bo na zan mɔ ɖokpo ɔ, é na sɔ so nú nukɔnyi yi nunyɛ tɔn bo na sixu mɔ nyɔna e ɖ'e mɛ lɛ é ɖě. Nu e na tɔn sin nu e mɛɖe gba tamɛ bo blo é ɔ, mɛ ɔ tɔn wɛ e ɖo na nyi; b'ɛ na jɛ hun do nu tɔn ji ɖo nujinjanlinu wɛ à, wemawlan wlan sin alinu wɛ à, alo alɔlyɛn zɔwiwa sin alinu. Gbetakɛn 28 Gbɛtɔ bǐ ɖo na ba tuto gbɔn nukɔnyiyi hɛnnu e mɛ ɖe e kpodo gbɛ ɔ bǐ kpan sin alinu bonu acɛ, sisi kpo jlokokonunɔ e xó e ɖɔ ɖɔ wema elɔ mɛ ɔ ni nɔ xwiji. Gbetakɛn 29 Togun e mɛ gbɛtɔ ɖe e bɔ nukɔn yiyi tɔn kpo nyɔna tɔn kpo na tɔn sin mɛ é ɔ̀, é ɖo na ɖo nunɔmɛɖè lɛ do wǔ tɔn. Đo acɛ e gbɛtɔ ɖo lɛ sin zinzan kpo nunɔ tɔn kpo mɛ ɔ, mɛ ɖokpoɖokpo ɖo na ba jlɛ na bo na nyi sɛn e na zɔn bɔ é ma na tɛ afɔ acɛ nɔzo tɔn tɔn lɛ kpo jlokokonunɔ tɔn tɔn lɛ ji kpo ji ǎ é ɖi lee mɛsisi sin kplɔn byɔ gbɔn é, tuto e ji to ɔ ɖe kpo togun bi kpaa gbɛtɔ lɛ tɔn sin nunɔmɛ byɔ gbɔn e. Acɛ, sisi kpo jlokokonunɔ enɛ lɛ ɖo na xwedo su kpodo linlin to ee ɖo bu lɛ tɔn. Gbetakɛn 30 Yoɖè, kplekpleɖè, gbɛtɔ goɖokponɔɖè na yi huzu nu e ɖɔ do wema elɔ mɛ e ɖo alɔ tɔn ji bo na mɔ̀ tɛn bo ɖe walɔɖe alo ayiɖe tɔn ee na zɔn bɔ e na mɔ tɛn bo do kpo acɛ, sisi kpodo jlokokɔnunɔ ee xo e ɖɔ ɖo fi e bo hɛn gba ǎ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fr.txt000066400000000000000000000302521520214632600216630ustar00rootroot00000000000000Déclaration universelle des droits de l'homme Préambule Considérant que la reconnaissance de la dignité inhérente à tous les membres de la famille humaine et de leurs droits égaux et inaliénables constitue le fondement de la liberté, de la justice et de la paix dans le monde, Considérant que la méconnaissance et le mépris des droits de l'homme ont conduit à des actes de barbarie qui révoltent la conscience de l'humanité et que l'avènement d'un monde où les êtres humains seront libres de parler et de croire, libérés de la terreur et de la misère, a été proclamé comme la plus haute aspiration de l'homme, Considérant qu'il est essentiel que les droits de l'homme soient protégés par un régime de droit pour que l'homme ne soit pas contraint, en suprême recours, à la révolte contre la tyrannie et l'oppression, Considérant qu'il est essentiel d'encourager le développement de relations amicales entre nations, Considérant que dans la Charte les peuples des Nations Unies ont proclamé à nouveau leur foi dans les droits fondamentaux de l'homme, dans la dignité et la valeur de la personne humaine, dans l'égalité des droits des hommes et des femmes, et qu'ils se sont déclarés résolus à favoriser le progrès social et à instaurer de meilleures conditions de vie dans une liberté plus grande, Considérant que les Etats Membres se sont engagés à assurer, en coopération avec l'Organisation des Nations Unies, le respect universel et effectif des droits de l'homme et des libertés fondamentales, Considérant qu'une conception commune de ces droits et libertés est de la plus haute importance pour remplir pleinement cet engagement, L'Assemblée générale Proclame la présente Déclaration universelle des droits de l'homme comme l'idéal commun à atteindre par tous les peuples et toutes les nations afin que tous les individus et tous les organes de la société, ayant cette Déclaration constamment à l'esprit, s'efforcent, par l'enseignement et l'éducation, de développer le respect de ces droits et libertés et d'en assurer, par des mesures progressives d'ordre national et international, la reconnaissance et l'application universelles et effectives, tant parmi les populations des Etats Membres eux-mêmes que parmi celles des territoires placés sous leur juridiction. Article premier Tous les êtres humains naissent libres et égaux en dignité et en droits. Ils sont doués de raison et de conscience et doivent agir les uns envers les autres dans un esprit de fraternité. Article 2 Chacun peut se prévaloir de tous les droits et de toutes les libertés proclamés dans la présente Déclaration, sans distinction aucune, notamment de race, de couleur, de sexe, de langue, de religion, d'opinion politique ou de toute autre opinion, d'origine nationale ou sociale, de fortune, de naissance ou de toute autre situation. De plus, il ne sera fait aucune distinction fondée sur le statut politique, juridique ou international du pays ou du territoire dont une personne est ressortissante, que ce pays ou territoire soit indépendant, sous tutelle, non autonome ou soumis à une limitation quelconque de souveraineté. Article 3 Tout individu a droit à la vie, à la liberté et à la sûreté de sa personne. Article 4 Nul ne sera tenu en esclavage ni en servitude; l'esclavage et la traite des esclaves sont interdits sous toutes leurs formes. Article 5 Nul ne sera soumis à la torture, ni à des peines ou traitements cruels, inhumains ou dégradants. Article 6 Chacun a le droit à la reconnaissance en tous lieux de sa personnalité juridique. Article 7 Tous sont égaux devant la loi et ont droit sans distinction à une égale protection de la loi. Tous ont droit à une protection égale contre toute discrimination qui violerait la présente Déclaration et contre toute provocation à une telle discrimination. Article 8 Toute personne a droit à un recours effectif devant les juridictions nationales compétentes contre les actes violant les droits fondamentaux qui lui sont reconnus par la constitution ou par la loi. Article 9 Nul ne peut être arbitrairement arrêté, détenu ni exilé. Article 10 Toute personne a droit, en pleine égalité, à ce que sa cause soit entendue équitablement et publiquement par un tribunal indépendant et impartial, qui décidera, soit de ses droits et obligations, soit du bien-fondé de toute accusation en matière pénale dirigée contre elle. Article 11 Toute personne accusée d'un acte délictueux est présumée innocente jusqu'à ce que sa culpabilité ait été légalement établie au cours d'un procès public où toutes les garanties nécessaires à sa défense lui auront été assurées. Nul ne sera condamné pour des actions ou omissions qui, au moment où elles ont été commises, ne constituaient pas un acte délictueux d'après le droit national ou international. De même, il ne sera infligé aucune peine plus forte que celle qui était applicable au moment où l'acte délictueux a été commis. Article 12 Nul ne sera l'objet d'immixtions arbitraires dans sa vie privée, sa famille, son domicile ou sa correspondance, ni d'atteintes à son honneur et à sa réputation. Toute personne a droit à la protection de la loi contre de telles immixtions ou de telles atteintes. Article 13 Toute personne a le droit de circuler librement et de choisir sa résidence à l'intérieur d'un Etat. Toute personne a le droit de quitter tout pays, y compris le sien, et de revenir dans son pays. Article 14 Devant la persécution, toute personne a le droit de chercher asile et de bénéficier de l'asile en d'autres pays. Ce droit ne peut être invoqué dans le cas de poursuites réellement fondées sur un crime de droit commun ou sur des agissements contraires aux buts et aux principes des Nations Unies. Article 15 Tout individu a droit à une nationalité. Nul ne peut être arbitrairement privé de sa nationalité, ni du droit de changer de nationalité. Article 16 A partir de l'âge nubile, l'homme et la femme, sans aucune restriction quant à la race, la nationalité ou la religion, ont le droit de se marier et de fonder une famille. Ils ont des droits égaux au regard du mariage, durant le mariage et lors de sa dissolution. Le mariage ne peut être conclu qu'avec le libre et plein consentement des futurs époux. La famille est l'élément naturel et fondamental de la société et a droit à la protection de la société et de l'Etat. Article 17 Toute personne, aussi bien seule qu'en collectivité, a droit à la propriété. Nul ne peut être arbitrairement privé de sa propriété Article 18 Toute personne a droit à la liberté de pensée, de conscience et de religion; ce droit implique la liberté de changer de religion ou de conviction ainsi que la liberté de manifester sa religion ou sa conviction, seule ou en commun, tant en public qu'en privé, par l'enseignement, les pratiques, le culte et l'accomplissement des rites. Article 19 Tout individu a droit à la liberté d'opinion et d'expression, ce qui implique le droit de ne pas être inquiété pour ses opinions et celui de chercher, de recevoir et de répandre, sans considérations de frontières, les informations et les idées par quelque moyen d'expression que ce soit. Article 20 Toute personne a droit à la liberté de réunion et d'association pacifiques. Nul ne peut être obligé de faire partie d'une association. Article 21 Toute personne a le droit de prendre part à la direction des affaires publiques de son pays, soit directement, soit par l'intermédiaire de représentants librement choisis. Toute personne a droit à accéder, dans des conditions d'égalité, aux fonctions publiques de son pays. La volonté du peuple est le fondement de l'autorité des pouvoirs publics; cette volonté doit s'exprimer par des élections honnêtes qui doivent avoir lieu périodiquement, au suffrage universel égal et au vote secret ou suivant une procédure équivalente assurant la liberté du vote. Article 22 Toute personne, en tant que membre de la société, a droit à la sécurité sociale; elle est fondée à obtenir la satisfaction des droits économiques, sociaux et culturels indispensables à sa dignité et au libre développement de sa personnalité, grâce à l'effort national et à la coopération internationale, compte tenu de l'organisation et des ressources de chaque pays. Article 23 Toute personne a droit au travail, au libre choix de son travail, à des conditions équitables et satisfaisantes de travail et à la protection contre le chômage. Tous ont droit, sans aucune discrimination, à un salaire égal pour un travail égal Quiconque travaille a droit à une rémunération équitable et satisfaisante lui assurant ainsi qu'à sa famille une existence conforme à la dignité humaine et complétée, s'il y a lieu, par tous autres moyens de protection sociale. Toute personne a le droit de fonder avec d'autres des syndicats et de s'affilier à des syndicats pour la défense de ses intérêts. Article 24 Toute personne a droit au repos et aux loisirs et notamment à une limitation raisonnable de la durée du travail et à des congés payés périodiques. Article 25 Toute personne a droit à un niveau de vie suffisant pour assurer sa santé, son bien-être et ceux de sa famille, notamment pour l'alimentation, l'habillement, le logement, les soins médicaux ainsi que pour les services sociaux nécessaires; elle a droit à la sécurité en cas de chômage, de maladie, d'invalidité, de veuvage, de vieillesse ou dans les autres cas de perte de ses moyens de subsistance par suite de circonstances indépendantes de sa volonté. La maternité et l'enfance ont droit à une aide et à une assistance spéciales. Tous les enfants, qu'ils soient nés dans le mariage ou hors mariage, jouissent de la même protection sociale. Article 26 Toute personne a droit à l'éducation. L'éducation doit être gratuite, au moins en ce qui concerne l'enseignement élémentaire et fondamental. L'enseignement élémentaire est obligatoire. L'enseignement technique et professionnel doit être généralisé; l'accès aux études supérieures doit être ouvert en pleine égalité à tous en fonction de leur mérite. L'éducation doit viser au plein épanouissement de la personnalité humaine et au renforcement du respect des droits de l'homme et des libertés fondamentales. Elle doit favoriser la compréhension, la tolérance et l'amitié entre toutes les nations et tous les groupes raciaux ou religieux, ainsi que le développement des activités des Nations Unies pour le maintien de la paix. Les parents ont, par priorité, le droit de choisir le genre d'éducation à donner à leurs enfants. Article 27 Toute personne a le droit de prendre part librement à la vie culturelle de la communauté, de jouir des arts et de participer au progrès scientifique et aux bienfaits qui en résultent Chacun a droit à la protection des intérêts moraux et matériels découlant de toute production scientifique, littéraire ou artistique dont il est l'auteur. Article 28 Toute personne a droit à ce que règne, sur le plan social et sur le plan international, un ordre tel que les droits et libertés énoncés dans la présente Déclaration puissent y trouver plein effet. Article 29 L'individu a des devoirs envers la communauté dans laquelle seul le libre et plein développement de sa personnalité est possible. Dans l'exercice de ses droits et dans la jouissance de ses libertés, chacun n'est soumis qu'aux limitations établies par la loi exclusivement en vue d'assurer la reconnaissance et le respect des droits et libertés d'autrui et afin de satisfaire aux justes exigences de la morale, de l'ordre public et du bien-être général dans une société démocratique. Ces droits et libertés ne pourront, en aucun cas, s'exercer contrairement aux buts et aux principes des Nations Unies. Article 30 Aucune disposition de la présente Déclaration ne peut être interprétée comme impliquant, pour un Etat, un groupement ou un individu, un droit quelconque de se livrer à une activité ou d'accomplir un acte visant à la destruction des droits et libertés qui y sont énoncés. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/frp.txt000066400000000000000000001632471520214632600220560ustar00rootroot00000000000000Dèhyarahyon univèrthèle di drê dè l’Omo Translation: Anne-Marie Yerly D’a premi Konchidèrin ke la rèkonyechanthe dè la dinyitâ ke bayè drê a ti lè minbro dè la famiye umêna è dè ti lou drê parê è inkontèchtâbyo, l’è le fondèmin dè la libèrtâ, dè la djuchtiche è dè la pé din le mondo, Konchidèrin ke la mèkonyechanthe è le mèpri di drê dè l’Omo l’an menâ a di j’akchyon pindâbyè dè barbari ke rèbrekon la konhyinthe dè l’umanitâ, è ke l’arouvâye d’on mondo yô lè dzin cheron libro dè dèvejâ è dè krêre, ètsapo dè la pouêre è dè la mijére, l’è j’ou proklamâ kemin le pye hôta èchpèranthe dè l’Omo, Konchidèrin ke l’è fêrmo inportin ke lè drê dè l’Omo chêyan inparâ par on drê po ke l’omo chi pâ d’obedji par on dêri rèkoua dè chè rèbrekâ kontre la tirani è la choudzihyon Konchidèrin ke fô chuto inkoradji la tsèvanthe di rapouâ d’amihyâ intrè nachyon. Konchidèrin ke, din la « Charte » lè poupyo di Nachyon-j’Unyè l’an a rè proklamâ lou fê din lè drê dè fon dè l’omo, din la dinyitâ è la vayà dè la pèrchena umêna, din l’ègalitâ di drê di j’omo è di fèmalè, è ke ch’è chon promè dè ch’ ingadji a inkoradji le pourgrè por ti, è a inchtâlâ di mèyou kondihyon dè ya din la libèrtâ la pye granta, Konchidèrin ke lè j’Ètha Minbro chè chon ingadji a achurâ, in boun’akouâ avui l’Organijachyon di Nachyon j’Unyè, le rèchpè univèrthèle è vertâbyo di drê dè l’Omo è di libèrtâ fondamintalè, Konchidèrin k’on idé kemouna dè hou drê è libèrtâ l’è dè la pye hôta inporthinthe por inpyâ tot’a fé adrê chi l’ingadzèmin, L’Achinbyâye gènèrale Di bin fêrmo ke laDèhyarahyon univèrthèle di drê dè l’Omo l’è kemin la mèyou tsouja a avê pê ti lè poupyo è totè lè nachyon po ke totè lè dzin è ti lè minbro dè la chochyètâ ke l’an ha Dèhyarachyon a l’èchpri, l’ôchan a kà, pê l’inchènyèmin è l’èdukachyon, dè tsèvanhyi le rèchpè dè hou drê è libèrtâ, è d’in achurâ, pê di mèjerè dè tsèvanthe d’oâdre nachyonal è intèrnachyonal, la rèkonyechanthe è l’aplikachyon univèrthèle è vertâbya, atan parmi lè populachyon di j’Ètha Minbro lou-mimo tyè parmi hou di tèritéro in pyathe, a lou choudzihyon. Artike yon (1) Totè lè dzin vinyon ou mondo libro è parê in dinyitâ è in drê. Chon dotâ dè réjon è dè konhyinthe è dêvon chè konportâ lè j’on-lè j’ôtro din on èchpri dè fratèrnitâ. Artikle dou (2) Tsakon pou chè prèvayê dè ti lè drê è dè totè lè libèrtâ prohyamâ din la prèjinte Dèhyarahyon, chin rèjêrva, ke chêyè dè rache, omo ou fèmala, dè kolà, dè linvoua, dè rèlidzyon, d’idé politike è dè tot’ôtro j’idé, d’orijine nachyonale ou « sociale », dè fortena, dè vinyête ou mondo è dè to’t’ôtra chituachyon. In dèpye, chè farè rin dè yite fondâye chu le chtatu politike, juridike ou bin intèrnachyonal dou payi ou bin dou tèritéro du yô la pèrchena i chô, ke chi payi ou chi tèritéro chi indèpindin, dèjo tutêla, pâ libro dè chè j’akchyon ou bin choudzè a kotyè j’inkupiyo a cha libra volontâ. Artikle trè (3) Tota dzin l’a drê a la ya, a la libèrtâ è a la churètâ dè cha pèrchena. Artikle katro (4) Nyon cherè tunyu in èhyavâdzo nè a choudzihyon, l’èhyavâdzo è l’ingadzèmin di j’èhyâvo chon intêrdi din totè lè fouârmè. Artikle thin (5) Nyon cherè betâ a la tortura, nè a di pênè ou di krouyo trêtèmin , pâ umin ou dègradin. Artikle chê (6) Tsakon l’a drê a la rèkonyechanthe din ti lè yu dè cha pèrchenalitâ juridike. Artikle chate (7) Ti chon parê dèvan la lê è l’an drê chin rèjêrva a tota la protèkchyon de la lê. Ti l’an drê a ithre inparâ kontre totè lè tsoujè ke tindron pâ dou konto dè ha Dèhyarahyon è kontre totè provokachyon. Artikle vouète (8) Tota dzin l’a drê a on rèkoua vayâbyo dèvan lè rèprèjintin di djuchtichè nachyonalè konpètintè kontre di j’akte rèchpèktin pâ lè drê dè fon ke l’i chon rèkonyu, pê la konchtituchyon ou bin pê la lê. Artikle nà (9) Nyon pou ithre arbitrérèrmin arèthâ, dètinyê nè bani. Artikle dji (10) Tota dzin l’a drê, in pyêna ègalitâ, ke cha kouja chi intindya in tota djuchtiche è in publike pê on tribunal indèpindin è neutre, ke dèchidèrè, ke chêyè dè chè drê è obligachyon, ke chêyè dè l’utilitâ dè tot’akujachyon in djuchtiche diridjia kontre li. Artikle ondzè (11) Tota dzin akujâye de n’akchyon kondanâbya l’è chupojâye inochinta tantyè ke cha kulpabilitâ chêyè aprovâye pê la lê din on prothè publike, yô totè lè garanti nèchechérè a cha dèfincha l’i cheron achurâyè. Nyon cherè kondanâ po di j’akchyon ou bin di mankèmin adon ke chu le momin n’iran pâ on akte ke mertâvè na punihyon. Parê, nyon cherè punê fêrmo, tyè ou momin yô la krouy’akchyon irè j’ou fête. Artikle dodzè (12) Nyon porè ithre choudzè a di j’intrèfetsichè arbitrérè din cha ya poupra, intye-li, cha famiye, chon tinyèmin ou bin cha korèchpondanthe, nè a di j’atintè a che n’anà è a chon rènon. Tota dzin l’a le drê d’ithre inparâye pê la lê kontre hou j’intrèfetsichè è di j’afére dinche krouyè. Artikle trèdzè (13) Tota dzin l’a le drê d’alâ chéve è léva in tota libèrtâ è dè rèyi chon tinyèmin din on Ètha , n’inpouârtè le tyin. Tota pèrchena l’a le drê dè tyithâ ti lè payi, mimamin le chyo, pu dè rèvinyi din chon payi. Artikle katouârdzè (14) Dèvan la pèrchèkuchyon, tota dzin l’a le drê dè tsêrtyi on a-chokrê in churètâ è dè ithre èbèrdji din di j’ôtro payi. Chi drê pou pâ ithre vayâbyo kan i chon in pourchuitè, vertâbyamin fondâyè chu on krimo dè drê kemon, ou bin di manêrè kontrérè i rêyèmin di Nachyon j’Unyè. Artikle tyindzè (15) Tota dzin l’a drê a chon poupro payi. Nyon pou ithre indjuchtamin dèporvi dè cha nachyonalitâ, nè dou drê dè tsandji dè nachyonalitâ. Artikle chèdzè(16) Achtou ke chon in âdzo è kopâbyo dè prokrèâ, l’omo è la fèmala, chin limita ke chêyè dè rache, dè nachyonalitâ ou bin dè rèlidzyon, l’an le drê dè lou maryâ è dè fondâ na famiye. L’an di drê parê din le maryâdzo, dou tin dou maryâdzo è achebin kan le maryâdzo l’è abouli. Le maryâdzo pou ithre hyou rintyè avui le libro konchintèmin di j’èpà ke chon ingadji. La famiye l’è le fondèmin naturèle è chêrtin de la chochyètâ, l’a drê a ithre inparâye pê la chochyètâ è l’ Ètha. Artikle djij’è chate (17) Tota dzin, atan cholèta tyè dè binda, l’a drê d’ithre propriètéro. Nyon pou ithre indjuchtamin dèporvi dè cha propriètâ. Artikle djij’è vouète (18) Tota dzin l’a drê a moujâ kemin i và, in konhyinthe è in rèlidzyon; chi drê konpouârtè l’èpâhyo dè tsandji dè rèlidzyon ou bin dè fathon dè moujâ, l’a achebin la libèrtâ dè fére konyèthre chè j’idé in rèlidzyon ou bin achebin dre chin ke n’in moujè, li-mima ou avu di j’ôtro, atan in publiko tyè intrè-là, pê l’inchènyèmin, lè pratikè, le kulte è la fathon dè pratikâ. Artikle djij’è nà (19) Tota dzin l’a drê libramin dè moujâ è dè dre, chin l’i bayè le drê d’è pâ ithre inkupiyi a kouja dè chin ke moujè è le drê dè tsêrtchi, dè rèchuêdre è rèparti, chin konchidèrachyon dè frontêrè, lè novi è lè j’idé dè tyinta fathon è avu tyin moyin ke chêyè. Artikle vin (20) Tota dzin l’a drê a la libèrtâ d’achinbyâyè è dè chochyètâ ke volon travayi po la pé. Nyon pou ithre d’obedji dè fére partya de n’achochyachyon. Artikle vint’yon (21) Tota dzin l’a drê a prindre pâ a la dirèkchyon di j’afére publikè dè chon payi, ke chêyè dirèktamin, ou bin in pachin pê di rèprèjintin ke l’a libramin rèyi. Tota dzin l’a drê d’arouvâ, din di kondihyon d’égalitâ, y fonkchyon publikè dè chon payi. La volontâ dou poupyo l’è le fondèmin dè l’otoritâ di povê publiko ; chta volontâ dê chè rèalijâ pê di j’èlèkchyon onithè ke dêvon avi yu din di tin prèyu, ou vôte chèkrè dè ti, ou bin d’apri na prothatâye a parêre, achurin la libèrtâ dou vôte. Artikle vint’è dou (22) Tota dzin, in tin ke minbro dè la chochyètâ, l’a drê a vivre trantyilo din la chochyètâ. L’è j’ou fondâye po chatifyâ lè drê èkonomike, kulturèle è nèchèchéro a cha dinyitâ è po fére a tsèvanhyi cha pèrchenalitâ, grâthe a l’èfouâ dou payi è a la boun’intinta intrè ti lè payi, in kontin l’organijachyon è chè moyin dè vivre. Artikle vint’è trè (23) Tota dzin l’a drê ou travô , libro a li dè rèyi le tâtso ke l’i konvin, a di rèjenâbyè è djuchtè kondihyon, a cha chatichfakchyon, l’a drê achebin a ithre inparâ kontre le tsômyâdzo. Ti l’an drê, chin j’indjuchtiche, a on tô kovin por on tô travô. Chi ke travayè l’a drê a on djuchto kovin, in tota djuchtiche è a che n’èchyin, por achurâ, achebin a cha famiye ouna ya din la dinyitâ umêna, è in dèpye, che fô, ti lè j’ôtro moyin dè protèkchyon. Tota dzin l’a drê dè fondâ di chindika avu di j’ôtro, achebin dè ch’ingadji din di chindika po dèfindre chè j’intèrè. Artikle vint’è katro (24) Tota dzin l’a drê ou rèpou è i dichtrakchyon dè totè chouârtè, bin chur din on tin rèjenâbyo intrè lè tin dè travô è hou dè kondji payi, prèyu po chin. Artikle vint’è thin (25) Tota dzinl’a drê a on trin dè ya chufijin a cha ya, por achurâ cha chindâ, chon bin’ithre è chi dè cha famiye, notamin po le medji, lè vithirè, le tinyèmin, lè chouin dè mêdzo, achebin po lè chêrvucho ke dèmandè na famiye ke l’a drê a la chèkuritâ , kan l’i a dou tsômâdzo, la maladi, l’invaliditâ, le vèvâdzo, la viyèthe, din le ka dè pêrda dè chè moyin a kouja dè krouyè chyâyè ; fro dè cha volontâ. La matèrnitâ è l’infanthe l’an drê a on’éde è oun’achichtanthe rèyiè. Ti lè j’infan, ke chêyan vinyê ou mondo din le maryâdzo ou bin in dèfro, l’an la dzoyechanthe dè la mima protèkchyon. Artikle vint’è chê (26) Tota dzin l’a drê a l’èdukachyon. L’èdukachyon dê ithre gratiche, ou mintè po l’inchènyèmin d’èmoda. Le premi l’inchènyèmin l’è obligatéro. L’inchènyèmin dè la tèknike, è l’aprintechâdzo d’on mihyi, dê ithre ouvê a ti ; l’intrâye i hôtè j’ètudè dê ithre achebin ouvêrta in pyên’ègalitâ a ti, d’apri lou merto. L’èdukachyon dê vijâ a la pyêna ravuchête dè la pèrchenalitâ umêna è achebin ou rèinforhyèmin dou rèchpè di drê dè l’omo è di libèrtâ premirè. I dê favorijâ l’intindèmin, la tolèranthe è l’amihyâ intrè totè lè nachyon è totè lè chouârtè dè rachè ou dè rèlidziyon, achebin po chyêdre l’èvoluchyon di j’aktivitâ di Nachyon j’Unyè po le mantin de la pé. Lè parin l’an, pê prioritâ, le drê dè rèyi la chouârta dè l’èdukachyon a bayi a lou j’infan. Artikle vint’è chate (27) Tota dzin l’a le drê dè prindre pâ libramin a la ya kulturèle dè la chochyètâ kemouna, dè prindre pyiéji di moudè è kothemè è dè partichipâ ou pourgrè de la hyinthe è a to le bin ke n’in rètirè. Tsakon l’a drê a l’inparâye dè ti lè j’intêrè ke vinyon dè chin ke l’a pu kréâ, tan po fére tsèvanhyi la hyinthe ou chè dèmorâ. Artikle vint’è vouète (28) Tota dzin l’a drê, ke chê betâ in pyathe in piti è in grô, on ouâdre, po ke lè libèrtâ èkritè din ha Dèklarahyon, puéchan trovâ on èfè vayin. Artikle vint’è nà (29) L’individu l’a di dèvê a inpyâ po la chochyètâ kemouna yô i chè tin, ke cha pèrchenalitâ puéchè chè tsèvanhyi on pye pri dè chè và. Kan i fâ a vayê chè drê è din la dzoyichanthe dè chè libèrtâ, tsakon l’è achtrin, ma tantyè i limitè kemandâyè pê la lê, rintyè por achurâ la rèkonyechanthe è le rèchpè di drê è libèrtâ di j’ôtro, pu achebin dè chatifyâ i djuchtè kondihyon dè la chejinthe, dè l’ouâdre publiko è dou bin’ithre dè ti, din na chochyètâ dèmokratike. Chtou drê è libèrtâ ne poron djamé chè fére ou kontréro di prèkchripchyon di Nachyon j’Unyè. Artikle trinta (30) Pâ ouna cheule dichkpojichyon dè chta Dèhyarahyon porê ithre konprêcha è inpyèyia, por on Ètha, on groupèmin ou bin on individu, on drê ou on’ôtro, dè chè bayi a oun’aktivitâ ou bin dè fére ôtyè kontre l’avutrâye di drê è libèrtâ ke l’i chon inchkri. Dèklaachon du drèye dè l’òmò Tradukchon : Anne-Marie Bimet patois d’Hauteville-Gondon — vallée de la Tarentaise — Savoie Dèvan kè diyè Yu kè la rèkònyichinhi dè la dinyitò dè tu luz òmò — tu minbrò dè la méma familyi aouè lu mémò drèye kè nyon pou leû fouiyè — rèprèzintè lò pilyér dè la libartò, dè la justis è dè la pè du mondo, Yu kè, kin lu drèye dè l’òmò son pò rèkònyu, son mèprijé, on arvè a d’aktò barbaò, rèvòltan pè la konhyinhi dè l’òmò è yu k’ on a di d’an fôrta ouè kè tò sò kè l’umanitò atin par dèssu tòte, y’é on mondò yeû kè luz òmò saon librò dè prèdjé è dè krè-, dèbaraché dè leû peur è dè la mizèa, Yu kè, pè kè l’òmò sussè pò òbledja, én’ daryé rèkòrh, dè sè rèvòltò kontra lu ki voudriyan l’èkrazò è lò rèbòché, y’é fran én’pòrtan kè su drèye pouchissan éhè prèzarvò pè lò pouvèr dè la justis, Yu kè y’é fran én’pòrtan d’én’kòadjé lò dèvèlòpamin dè rèlachon d’amitcha én’trè lè nachon, Yu kè, din la Chòrta, lu pouéplò dè lè Nachon Rèunèytè on tòrnò diyè, òte è fôr, leu fouè din lu drèye dè l’òmò, din la dinyitò è lò pri dè la parsena, din l’ègalitò duz òmò è dè lè fènè è yu k’ i sè son di prèstò a fè- krèyrè lò prògrè dè la sòssyètò è a betò su pya dè kondichon dè vya pi bouéè è an pi gran libartò, Yu kè luz Ètate Minbrò sè son én’gadjé a acheûò, man dan la man aouè l’Organizachon dè lè Nachon Rèunèytè, lò rèspè pè tu lu pa.i du mondò du drèye dè l’òmò è dè lè libartè ki fon parti dè sa nateûa, Yu kè on komon idé dè slô drèye è libartè é dè la pi òta én’pòrtanhi pè rinplérè konplètamin sè én’gadzemin, l’Assinblò gènèòla di, òte è fôr kè la prèzinta Dèklaachon du drèye dè l’òmò pè tu lu pa.i du mondò rèprinzintè on komon idé. I fò kè tu lu pouéplò è tòtè lè nachon arvissan a betò su pya sè idé pè kè tu luz òmò, tu lu rouadzò dè la sòssyètò ky on sla Dèklaachon tòdzò a l’èspri, fachissan l’èfôr, pè l’én’sènyamin è l’èdukachon dè fè- krèyrè lò rèspè dè slô drèye è libartè è d’acheûò, pè dè moujèè d’ôdrè nachenal è én’tèrnachenal ki vaon tòdzò pi aan, la rèkònyichinhi è l’aplikachon pè tu è partòte, òche byin pè lè pòpulachon duz Ètate Minbrò kè pè lu pa.i ki son plaché dèzò leû kmindamin. Artiklò on Tu luz òmò vinyon u mondo, librò, tu tòton pè leû dinyitò è leû drèye. Y’on tu d’émò è dè konhyinhi è i dèvon fè- mouhò dè fratèrnitò aouèy luz òtri. Artiklò du Tsakon pou betò én’ aan tu lu drèye è tòtè lè libartè én’skrité din sla Dèklaachon, sin fè- dzén’ dè diféinhi dè rasse, dè kòleur dè pèl, dè sèxe, dè linva, dè relijyon,d’opinyon pòltekò ou dè tòt òtrò opinyon ki pouri vi- dè la nassionalitò, dè l’òrijina sòssyòla, dè la fòrtena, dè la nèchinhi ou dè nén’pourtè kén’t’ òtra situachon. Én’ plus, on faa pò dè diféinhi d’apré lò statu pòltekò, sè dè la justis, la plahi én’tèrnachenòla du pa.i ou dè l’indrèye dè yeû kè an parsena vén’, kè sè pa.i sussè én’dèpindin, soumèye a tutèla, pò librò ou òbledja dè sè plèyé a an limitachon dè su pouvèr. Artiklò trèye Tsakon a drèye a la vya, a la libartò è a la pròtèkchon dè sa parsena. Artiklò katrò Nyon saa tu- én’ èsklavadzò ni fòrcha dè sarvi on mètrè. L’èsklavadzò è lò kòmèrsò duz èsklòvò dè n’én’ pourta kén’ta fahon son én’tardi. Artiklò hén’ Nyon saa soumèye a la tòrteûa, a dè pounichon ou dè trètamin kruèl, én’dinyò ou ki rèbòchon l’òmò. Artiklò chi Tsakon a drèye, yeû k’â sussè, a la rèkònyihinhi dè su drèye dèvan la justis. Artiklò sète Tsakon é su lò mémò pya dèvan la lòè è a drèye a la méma pròtèkchon dè la lòè, sin diféinhi. Tsakon a drèye a la méma pròtèkchon kontra tòta parsialitò ki va.i a l’én’kontra dè sla prézinta Dèklaachon è kontra tuz én’kòadzemin a sla parsialitò. Artiklò vout Tòtè lè parsenè on lò pouvèr dè sè rèvédrè dèvan lè juridikchon nachenòlè kin leû drèye ki son rèkònyu pè la konstituchon ou pè la lòè son pyateûò. Artiklò nou Nyon pou éhè arèhò, én’préjeûò ou tsacha dè son pa.i, sin vretòbla réjon. Artiklò dji Tsikè parsena a lò mémò drèye kè lèz òtrè, d’éhè akoutò publikamin pè on tribunal én’dèpindin è én’parsial ki dèssidaa, ou bén’ dè su drèye è dè sèz òbligachon ou bén’ dè la bouéa réjon dè l’akuzachon mandò kontra lyi pè an pounichon. Artiklò onhè Tòta parsena akouzò pè an mòvèji akchon réstè inòchinta tin kè sa fòta dèvan la lòè a pò éhò prouvò pindin on pròssè publik yeû kè tòtè lè gaanti pè sa dèfinsa lyi on éhò akòrdò. 2- Nyon saa kondanò pè d’akchon ou dè mankamin ky on éhò kòmèye a on moumin yeû ky évè pò én’tardi pè lè lòè nachenòlè ou én’tèrnachenòlè. Dè la méma fahon, on poura pò balyé an pounichon pi fôrta kè la ky évè prèyussa u moumin dè la fòta. Artiklò dòhè Y’é dèfindu d’alò betò lò nò din la vya parsenèla dè lè dzin, din leû familyi, leû baraka, lè lètrè ki mandon ou rèchèyvon. Y’é dèfindu dè betò bò leû òneur è leû rèputachon. Tsikè parsena a lò drèye a la pròtèkchon dè la lòè dèvan dè paèlyèz atakè. Artiklò trèhè Tsikè parsena a lò drèye dè sirkulò libramin è dè pouchèr rèstò yeû kè le vou én’ dedin d’on étate. Tsikè parsena a lò drèye dè s’én’ mòdò d’on pa.i, mémò du sén’ è lò drèye dèz i tòrnò. Artiklò katouhè Én’ kasse dè parsékuchon, tòta parsena a lò drèye d’alò tsartché rèfujò è dè pouchèr éhè akoulyèyta, din d’òtri pa.i. On pou pò akòrdò sè drèye a kortchon ky é pòrchuvu pè on krimò òtrò kè pòltekò ou pè d’aktò kontrèò a lè dirèkchon è uz idé dè lè Nachon Réunèytè. Artiklò tchinhè Tsakon a drèye a an nachenâlitò. On pou pò fouiyè a kortchon sa nachenâlitò pò dèpli kè son drèye a n’in tsandjé. Artiklò sèhè Kin i son én’ adzò, l’òmò è la fèna dè n’én’pourta kén’ta rasse, nachenâlitò ou relijyon, on lò drèye dè sè maryò è dè fondò an familyi. Tu du on lu mémò drèye dèvan lò mariédzò, pindin k’i son maryò è én’ kasse dè divòrsò. Lò mariédzò pou éhè foua slamin aouè l’akôr librò è én’tchér du futur maryò. La familyi é nateûèlamin lò pilyér dè la sòssyètò, l’a drèye a la pròtèkchon dè la sòssiètò è dè l’Étate. Artiklò disète Tòta parsena, òche byin sòlèta kè én’ kòlèktivitò, a drèye a la pròpriètò. On pou pò sin réjon prindrè la pròpriètò dè kòrtchon. Artiklò dijvoute Tòta parsena a drèye a la libartò dè pinché, dè konhyinhi è dè relijyon ; i vou diyè kè on a lò drèye dè tsandjé dè relijyon ou d’idé, dè diyè sa relijyon ou suz idé publikamin ou én’trè sè, pè l’én’sènyamin, la prateka, din tòtè lè sérémòni a l’ègliji ou tché sè. Artiklò dijnou Tsakon a lò drèye a la libartò d’avèr son opinion è dè lò diyè. I supouzè k’on a lò drèye dè pò éhè én’kyétò pè suz idé, k’on a lò drèye dè tsartché, dè rèchèyvrè è dè mandò, sin s’òkupò dè lè frontché-, lèz én’fòrmachon è luz idé pè tu lu mòayin. Artiklò vin Tòta parsena a lò drèye dè s’assòssiyé aouè d’òtrè pè dè bouéè tsouzè. Nyon pou éhè òbledja dè sè betò din an assossiachon. Artiklò vintchon Tsikè parsena a lò drèye dè diyè son mòte din la dirèkchon dè la vya dè son pa.i, k’i sussè dirèktamin ou pè la ouè dè lu ky on éhò libramin dèzinyé. Tòta parsena a lò drèye dè s’òkupò dè lè fonkchon peblekè dè son pa.i, din dè kondichon d’ègalitò. L’òtòritò du pouvèr publik é chadoua su la volontò du pouéplò. Sla volontò dèye sè diyè pè d’èlèkchon ònéhè ki dèvon sè ti- pèryòdikamin u vôte sègrète ou d’an fahon ki gaantèychè la libartò du vôte. Tò lò mondò pou vôtò. Artiklò vint è du Tòta parsena, én’ tin kè minbrò dè la sòssyètò, a drèye a la sèkuritò sòssyòla ; le pou prètindrè a an vya konvinyòbla, a pouchèr ti- sa plahi din la sòssyètò, a pouchèr sè kultivò, én’ parsena dinyi, a l’èspri uvér è kapòblò dè s’én’retsi. Tò sin aouè la kontribuchon dè l’èfôr nachenal è dè la kòòpéachon én’tèrnachenòla, én’ tinyin kontchò dè l’òrganizachon è dè lè rèsòrsè dè tsikè pa. i. Artiklò vint è trèye Tòta parsena a drèye a l’ouvra, le dèye pouchèr chòèzi libramin son ouvra, din dè kondichon justè è konvinyòblè. Le dèye éhè parò kontra lò tsômadzò. Pè la méma ouvra, tò lò mondò a drèye a la méma pâyi, sin diféinhi. Sè ki travalyè a lò drèye d’éhè payé d’an fahon justa è konvinyòbla pè pouchèr vivrè, lui è sa familyi, an vya konfòrma a la dinyitò dè l’òmò. Én kasse dè bèzoin, a dèye pouchèr kontò su luz òtri mòayin dè pròtèkchon sòssyòla. Tòta parsena a lò drèye dè sè groupò aouè d’òtri pè betò su pya on sindikate pè dèfindrè suz én’téè. Artiklò vint è katrò Tòta parsena a drèye u rèpou è a lè distrakchon. Lò tin dè l’ouvra dèye éhè limitò réjeûòblamin è dèye lòché plahi a dè kondjé payé régulyé. Artiklò vin hén’ Tòta parsena a drèye a an vya konvinyòbla pè acheûò sa santé, pè éhè a l’èjò, lyi è sa familyi, d’abôr pè la noreteûa, l’arbilyemin, lò lòdzemin, lò medzòhén’ è lè droguè pè sè sònyé è pè lu sarvechò dè la kòlèktivitò kin le n’a fòta. L’â drèye a la sékuritò én’ kasse dè tsômadzò, dè maladi, d’én’validitò, dè vèvò, dè vyèyès ou alôr, din tu lu kasse dè pérta dè su mòayin dè vivrè a la suita d’avarô én’dèpindin dè sa volontò. La matèrnitò è lò dzevéò adzò on drèye a éhè spéssiolamin èydò.Tu luz èfan, k’i sussan vu u mondo din ou én’ dèfour du mariédzò dèvon pròfitò dè la méma pròtèkchon sòssyòla. Artiklò vint è chi Tòta parsena a drèye a l’èdukachon. L’èdukachon dèye ryin kòhò du moin pè l’èkoula tak u sartifikate. Y’é òbledja dè balyé l’én’strukchon a tu luz èfan. L’én’sènyamin tèknik è pròfècheûèl dèye éhè jènèralizò ;lu granz ètudzò dèvon éhè uvér, d’ègòla fahon, a tu lu ki l’on mretò. L’èdukachon dèye tsartché lò dèvèlòpamin konplèt dè la parsenalitò dè l’òmò è dè lè libartè ki son lè fondachon dè la sòssyètò. Le dèye èydò la konpréinchon, la tòléanhi è l’amitcha éntrè lè nachon, lè rasse, lè relijyon è tòton pè lò dèvèlòpamin du travô dè lè Nachon Réunèytè, pè manti la pè. Lu pa.in son lu premyé a avèr lò drèye dè chòèzi la sôrta d’èdukachon k’i voulyon pè leûz èfan. Artiklò vint è sèt Tòta parsena a lò drèye dè s’òkupò dè la vya dè l’èspri din sa kòmunôtò, dè prindrè son plèji aouè lè bèlè tsouzè è dè partissipò u prògrè dè la syanhi è a sò kè l’apourtè dè bon. Luz èkrivin, luz artist, luz òmò dè syanhi ki pròduiyon an ouvra on lò drèye d’avèr la pròtèkchon pè leûz én’téè matèryèl è pè sò ki leû rèvén’ mòròlamin. Artiklò vint è vout Tsikè parsena a drèye a s ky ussè, su lò plan sòssyal è én’tèrnachenal, l’ôdrè pè kè lu drèye è lè libartè én’skri din sla prèzinta Dèklaachon pouchissan tròvò leû plin èfè. Artiklò vint è nou L’òmò a dè dèvèr dèvan la komunôtò yeû kè lò dèvèlòpamin librò è én’tchér dè sa parsenalitò é pòcheblò. Kin a fè valyèr su drèye è kin a pròfitè dè sè libartè, tsakon dèye slamin sè plèyé a lè limitachon prèyussè pè la lòè, justò pè acheûò la rèkònyichinhi è lò rèspè du drèye è dè lè libartè duz òtri è pè rèpondrè a sò kè demandè la mòròla, l’ôdrè publik è an bouéa vya pè tu, din an sòssyètò gòvarnò pè lò pouéplò. Slô drèye è slè libartè pouron jamè s’ègzarsò d’an fahon kontrèa uz idé è a lè ryéglè dè lè Nachon Rèunèytè. Artiklò trinta Pò an sòla dispòzichon dè la prèzinta Dèklaachon pou sarvi a òtòrizò on Ètate, on groupamin ou an parsena, a dèstruiyè lu drèye è lè libartè kiz i son én’skri. DECLARACHON UNIVERSALLA DAI DRAI DÂI DZEIN. Traduit en patois vaudois par Marie-Louise Goumaz, le 28.10.2014 L’EINCOTCHÀ. Yu que la recougnesseinça de la dignitâ qu’è dussa à tote lè dzein de noûtra terra, de mîmo que lâo drâi, d’aprî la lâi, parâire por trétî, que pouant pas ître doutâ, l’è la colonda de la libertâ, de la djustice et de la pé dein lo mondo. Yu que s’on cougnâi pas lè drâi dâi dzein et qu’on lè mèprese cein meinne à la vaudèsî que tsancroune la concheince de l’humanitâ et que la vegnâte d’on mondo yô lè dzein sant libre de dèvesâ et de crâire fro de la pouâire blyûva et de la mistoufye a ètâ proclliamâ quemet cein qu’è lo mî po lè dzein, Yu que faut dèvant tot que lè drâi dâi dzein sèyant tsouyî pè lè lâi po que lè dzein, po finî, sèyant pas dobedzî de lâo branquâ contro la mâitrèyeinçe et l’opprèchon. Yu que faut d’à premî eincoradzî à eimparâ l’ametî eintre lè nachon, Yu que dein la Tsarta lè peuplyo dâi Nachon Accolâïe ant remé proclliamâ lâo fâi po lè drâi premî dâi dzein, dein l’honneu et la valeu de la dzein humaine, po que lè drâi dâi z’hommo et dâi fenne sèyant parâi, et que sè sant fermo dècidâ à âidyî à mèliorâ la vyà dâi dzein, et à ètablî dâi condechon de vyà pe bounè avoué ’nna libertâ pe granta, Yu que lè z’ Età meimbro sè sant eingadzî à assurâ, avoué la coopèrachon dâi Nachon Accolâïe, lo respè universè et sû dâi drâi dâi dzein et dâi libertâ premîre, Yu qu’onna concepchon coumoûna de clliâo drâi et libertâ l’è cein que compte d’à premî po reimplliâ à tsavon sti l’eingadzemeint. LA TENÂBLLIA GENERÂLA Proclliame sta Dèclarachon universalla dâi drâi dâi dzein quemet l’idèal coumon à aveintâ pè tî lè peuplyo et tote lè nachon po que tî lè coo et tote lè z’administrachon de la sociètâ aussant tot dâo long sta Dèclarachon à l’esprit, s’escormantsant, ein recordeint et pè l’einducachon, à eimparâ lo respè de clliâo drâi et libertâ et d’ein d’assurâ tsô poû, avoué dâi mèsoûre d’oodro nachonà et internachonà la recougnesseinça et la pratiqua universalla pertot et, sein la manqua, atant permi lè populachon dâi z’ Età Meimbro leu-mîmo que permi lè z’eindrâi yô on vi dèso lâo djuridicchon. Articllio 1 Tî lè z’ître humain vîgnant âo mondo libro et parâi dein la dignitâ et lè drâi. L’ant reçu réson et concheince et dâivant vivre lè z’on avoué lè z’autro quemet se sant frâre et chèra. Articllio 2 Clliâo drâi et clliâo libertâ qu’ant ètâ proclliamâ dein sta Dèclarachon sant à dè bon po tsacon, sein vouâitî à la raça, la colâo, âo sexe, âo dèvesâ, à la religïon, à sa peinsâïe politica âo bin quie que cein pouésse ître d’autro, que cein vîgne de la nachon âo bin dâo socià, de la fortena, de la vegnâte âo mondo âo bin du onn’autra situachon. De plye, foudrâ pas s’otiupâ dâo statu politico, djuridico âo internachonà dâo payî âo de la cotse du yô onna dzein è salyâte, pas pire de sè tsetî que sti payî sâi libro, dèso onna tutella, que pâo pas dècidâ li-mîmo dè tot mâ que l’è asservî à quauque limitachon dein son povâi. Articllio 3 Tsaque coo l’a drâi à la vyà, la libertâ et la sècuritâ. Articllio 4 Nion sarâ prâi et tegnu quemet on esclliâvo, assebin pas ein servituda ; l’esclliavâdzo et la trâita dâi z’esclliâvo sant dèfeindu dein tî lè casse. Articllio 5 Nion porrâ ître bregandâ, assebin pas puni âo bin tormeintâ ein diâblyo, que cein porrâi ître contro natoûra âo dègradeint. Articllio 6 Tsacon a lo drâi d’ître recognu pertot quemet onna persena djuridica. Articllio 7 Trétî sant parâi dèvant la lâi et l’ant lo drâi sein distincchon à ître trétî protèdzî pè la lâi de la mîma manâire. Trétî dussant recâidre la mîma protecchon contro tot cein que porrâi contrèyî sta Dèclarachon et contro tot cein que porrâi amenâ à ’nna discriminachon. Articllio 8 Tsaque persena l’a lo drâi de portâ sè tsausse, l’è bin veré, dèvant lè djuridicchon nachonâle qu’ant ètâ nommâïe esseprè po cein, contro tot cein qu’è pas permet pè lè drâi premî que lâi sant recognu pè la constituchon âo pè la lâi. Articllio 9 Nion pâo ître arretâ, eingabioûlâ, ne tsampâ fro dâo payî sein ’nna bouna réson. Articllio 10 Tsaque persena a lo drâi de la mîma fachon po trétote lè dzein, de sè fére à oûre djustameint dèvant lo mondo pè on tribunà fro dè tot et djûsto. L’è li que vâo dècidâ su sè drâi et sè z’obligachon et dere se faut allâ ein-an avoué la pllieinta que l’è deredjà contro la persena. Articllio 11 Tota persena accusâïe d’onna tsaravoutèrî è d’à premî yûssa quemeint einnoceinta tant qu’à qu’on pouésse provâ que l’è copâblya d’aprî la lâi tandu on procès publico yô l’a reçu l’âide nècesséra po sè rècriâ, sè dèfeindre. Nion porrâ ître condanâ po dâi z’acchon âo dâi z’ âoblyâ que n’îrant pas dâi cavilye d’aprî lo drâi nachonà âo internachonà dein lo tein que l’ant ètâ fé. Mîmameint foudrâ pas balyî onna punechon pe granta que clliaque qu’avâi ètâ prèyûva âo momeint de la cavilye. Articllio 12 Nion porrâ ître tsecagmî sein réson dein sa vyà privâïe, sa famelye, s’n ottô âo sa correspondeinça, assebin pas dein son honneu et sa rèputachon.Tsacon a lo drâi d’ître protèdzî pè la lâi contro clliâo tsoûsè. Articllio 13 Tsaque persena a lo drâi d’allâ et venî à s’n ése et chèdre yô ye vâo dèmorâ dein on Età. Tsaque persena a lo drâi de fotre lou camp fro de tsaque payî, lo sein assebin, et de s’è reintornâ dein son payî. Articllio 14 Dèvant la persècuchon, tsaque persena a lo drâi de tsertsî asîlo et de pouâi recâidre asîlo dein dâi z’autro payî. Clli drâi pâo pas ître invoquâ se lâi a z’u vretâblyameint dâi retsertse à dè bon po on crîmo de drâi coumon âo bin que lâi a z’u dâi manegance contrére âi principo dâi Nachon Accolâïe et à cein que tsertsant. Articllio 15 Tsaque coo a drâi à onna nachonalitâ. Nion pâo ître privâ de sa nachonalitâ, sein onna bouna réson, assebin pas dâo drâi de tsandzî de nachonalitâ. Articllio 16 Quand on bouîbo et onna bouîba sant mâo, que sant dan on hommo et onna fenna, l’ant lo drâi de lâo mariâ et de crèâ onna famelye sein retreinta po quant à la raça, la nachonalitâ âo la religïon. L’ant dâi drâi parâi rappoo âo mariâdzo, tandu lo mariâdzo et quand ye trosse. Lo mariâdzo pâo pas ître segnî que se l’hommo et la fenna sant bin d’accoo tî doû et lo diant. La famelye l’è la colonda natouralla et lo fondemeint de la sociètâ et dusse ître eimparâïe pè la sociètâ et pè l’Età. Articllio 17 Tsaque dzein, que sâi soletta âo bin que vive avoué dâi z’autrè a drâi à la propriètâ. Nion pâo ître privâ de sa propriètâ se cein l’è pas djustifiyî. Articllio 18 Tsacon a lo drâi de peinsâ cein que vâo. L’a la libertâ de concheince et de religïon ; cein fâ que l’a lo drâi de tsandzî de religïon âo de convicchon et l’è libro de portâ dèvant lè dzein sa religïon et sa convicchon, que sâi solet âo ein coumon, atant dèvant lo mondo qu’ein tsî li, ein recordeint, ein faseint vère et oûre, dein n’on prîdzo et tote lè ritoûle que vant avoué. Articllio 19 Tsaque coo a drâi à la libertâ de peinsâïe et d’esprèchon cein que lâi balye lo drâi dè pas ître intiètâ po sa manâire de vère. L’a lo drâi de tsertsî, de recâidre, d’èpardzemallâ, sein sè tsouyî lè bouènne, lè z’informachon et lè z’idé avoué lè moyan que l’a po s’esprimâ . Articllio 20 Tsaque persena a drâi à la libertâ de rèunïon et d’associachon dein la pé. Nion pâo ître dobedzî de participâ à onn’associachon. Articllio 21 Tsacon l’a lo drâi de participâ à la direcchon dâi z’affére publico de son payî, que sâi li-mîmo âo bin que sâi represeintâ pè dâi dzein qu’ant ètâ chè librameint. Tsacon l’a lo drâi d’ître nommâ âi foncchon publique de son payî dein dâi condechon d’ègalitâ. La volontâ dâo peuplyo l’è lo fondemeint de l’autoritâ dâi povâi publico ; sta volontâ dusse s’esprimâ ein faseint dâi z’èlecchon proûpre que dussant laô tenî pè tsauda âo suffrâdzo universà et âo vôte sècret âo d’aprî ’nna procèdoûra parâire que dusse assurâ la libertâ de vôte. Articllio 22 Tsaque persena, du que l’è meimbra de la sociètâ, a drâi à la sècuritâ sociâla ; l’a lo drâi de recâidre satisfacchon quant âi drâi èconomico, dâo socià et de la cultura que l’a fauta po sa dignitâ et po fére à clliorî librameint sa persenalitâ, pè la mau dâi veindzeince nachonâle et la coopèrachon internachonâla, d’aprî l’organisachon et lè retsesse de tsaque payî. Articllio 23 Tsaque persena a lo drâi d’âovrâ ; ye dusse pouâi chèdre librameint son travau à dâi condechon djûste, plliéseinte et l’a drâi à la protecchon contro lo chomâdzo. Trétî ant lo drâi, sein discriminachon, à on gâdzo parâi por on travau parâi. Cllique qu’âovre a drâi à onna rèmunèrachon djûsta et bouna po que pouésse dinse assurâ à sa famelye on vityù qu’eimpare la dignitâ humaine, que pâo ître mèliorâïe se lâi a fauta pè dâi z’autro moyan de protecchon sociâla. Tsacon l’a lo drâi de fondâ avoué dâi z’autro dâi syndicà et de fére on accordâiron avoué dâi syndicà po tsouyî sè z’interêt. Articllio 24 Tsacon a lo drâi âo repoû et âi lesî et mîmameint à ’nna limitachon resenâblya dâo tein dâo travau et à dâi condzî pâyî bin rélyâ. Articllio 25 Tsaque dzein a lo drâi d’avâi cein que faut po vivre et assurâ sa santâ, sè cheintre benéso et que cein sâi dinse po clliâosique de sa famelye rappoo à la pedance, à la vetîre, âo lodzemeint, po pouâi sè fére à mâidzî de mîmo que por tot cein que totse lè serviço nécesséro dein lo domâino dâo socià; ye dusse pouâi comptâ su la sècuritâ se l’è âo chomâdzo, malârda, invalida, vèvo âo bin vèva, dein la vîlyondze et dein tî lè z’autro casse yô l’è incapâblya de fére mîma po s’ein terî soletta po cein que l’a dâi malapanâïe que lâi sant tsesûve dèssu et que lè z’a pas tchertchè. La mére et l’einfant l’ant drâi à onn’âide et à onna protecchon tot’espèchâla. Tî lè boute, que sèyant vegnu âo mondo dein âo bin fro dâo mariâdzo reçâivant la mîma protecchon sociâla. Articllio 26 Tsaque coo a drâi à ître einduquâ. L’einducachon dusse rein cotâ, omeinte po l’einseignemeint èlèmentéro qu’è à la base de tot. Lè bonié sant dobedzî de lo frequeintâ. La recordeince de la tèquenique et dâi metî dusse ître organisâïe pertot ; po quant âi grantè z’écoûlè, ye dussant ître âoverte à trétî d’aprî lo mereto. L’einducachon dâi âidyî à la dzein humaine à sè cheintre bin et à mèliorâ lo respè dâi drâi dâi dzein et dâi libertâ premîre. Dusse fére que lè nachon sè comprègnant mî eintre leu, que pouéssant mèliorâ la tolèreinça et l’ametî eintre tote lè nachon et tote lè dzein sein sè tsetî de lâo raça et de lâo religïon dinse qu’à mèliorâ cein que lè Nachon Accolâïe prepârant po mantenî la pé. Sant lè pareint, dèvant tot, qu’ant lo drâi de chèdre quemeint lâo boute dussant ître einduquâ. Articllio 27 Tsacon a lo drâi de participâ librameint à la vyà culturella, qu’è offerta à trétî, de dzoûre de tot cein qu’è propousâ : lè z’art, de preindre pâ âo progrès dâi scieince et de la tsevance qu’ein salye. Tsacon a drâi à la protecchon dâo savâi et dâo bon balyî pè la producchon scieintifiqua, littérérâira âo bin artistiqua que l’a li-mîmo créâïe. Articllio 28 Tsacon a drâi, âo pllian socià et internachonà, qu’on oodro sâi ètablî et que doûre po que lè drâi et lè libertâ ècrit dein sta Dèclarachon pouéssant ître chèvu et respètâ à tsavon. Articllio 29 Lo coo a dâi dèvâi devè la communautâ yô ye porrâ ître benéso et fére à clliorî sa persenalitâ quemet nion cein autra pâ. Quand ye fâ à valyâi sè drâi et quand pâo dzoûre de sè libertâ, tsacon dusse rein qu’obèyî âi limitachon coumandâïe pè la lâi po assurâ la recougnesseinça et lo respè dâi drâi et dâi libertâ de son seimblyâblyo et po s’adenâ à cein que la morâla dèmande, que l’è djûsto, po l’oodro publico et po que tsacon sè cheinte bin benéso dein ’nna sociètâ dèmocratiqua. Clliâo drâi et libertâ, on porrâ pas s’ein servî à l’eincontro dâi principo et de cein que sohîtant lè Nachon Accolâïe. Articllio 30 Lâi a min de disposechon dein sta Dèclarachon que porrâi balyî à on Età, on groupemeint âo à on coo quauque drâi que sâi po s’adenâ à fére ôquie por abolî dâi drâi et dâi libertâ que lâi sant meinchounâ. Dèclarachion di drouê dè l’ómó por tui lè pa-i dou moundo. Document traduit en patois d’Hérémence par Alphonse Dayer avec la collaboration de Narcisse Seppey. Hérémence février 2014 Introdouc-chion In tenien countó ke le rèspè dè la degnetâ dè l’ómó apartïn à to lo moundo chou la tèrra, avoué lè mémo drouê, è ke pouon pâ êthre sèdâ, fé la fondachion dè la libèrtâ, dè la jiosteuce è dè la pé dou moundo. In tenien countó ke le mèconièchance è le façon dè mefrijieu lè drouê dè l’ómó i’an menâ à dè j’acto dè barbaric ke reboúzon la counchieince di moundó è ke le néchanse d’oun moundo ánvoueu lè zin charin libró dè cothèrjieu è dè creire, libèrâ dè la pouire è dè la mijére, i’a eithâ anounchia comin le pló âta aspirachion dè l’ómó. In tenien countó ke i’è th’importan ke lè drouê dè l’ómó fóchan protèjia pèr oun réjime dè drouê pórke l’ómó chei pâ countrin à la fïn, à chè rèvoltâ countre la tiranic è l’oprèchion. In tenien countó ke i’è th’importan d’incorajieu lo dèvelopèmin di relachion amicale intre nachion. In tenien countó ke din la louê dè fondachion (charte), lè zin di Nachion Rèóneite i’an proclamâ à nóé lóou fouê in lè drouê prinsepâ dè l’ómó, in la degnetâ è la valóou dè la pèrchon-na, din l’égalitâ di drouê di j’ómó é di fèmale, è ke chè chon dèclarâ fermó a favorijieu lo progrès social è a instalâ dè mi bóne coundichion dè via in pèr óna mi graucha libèrtâ. In tenien countó ke lè j’Eta counchô chè chon ingajia à achiourieu in coopèrin aoú l’organizachion di Nachion Rèóneite, lo rèspè coumplè di drouê dè l’ómó è di libèrtâ foundamentâle. In tenien countó k’óna counsepchion cómóna dè hlóou drouê è libértâ i’è dè la pló âta importance por impli plein-namin ché ingazèmin L’assemblée gènèrala proclianme la prèjinta Dèclarachion di drouê dè l’ómó por tui lè pa-i dou moundó comin étan le mèillóou tsauja à fére pèr tui lè pópló è tóte lè nachion pórke tóte lè zin è tóte lè société óchan sta Dèclarachion tolon in l’espric, fajichan l’infô, pèr l’insènièmin é l’edócachion, dè dèveloppâ lo rèspè dè hlóou drouê è libèrtâ è d’achiourieu, pè dè mejóre dè progrê d’ordre nachional è intèrnachional, la rèconièchanse è l’aplecachion coumplèta è veretâbla, tan premieu lè pópólachion di j’Eta mimbro lóou mémó kè premieu hleu ke chon rêjieite pèr lóouc. Artecló premieu 1 Tui lè jêtre humain néchon libro è pary in degnetâ é in drouê. Chon reijonâbló è dè counchieince è deivouon âzic lè j’oun vi j’avi di j’âtró in pèr oun espri dè fratèrnitâ Artecló dau 2 Tsecoun poú chè prèvâli dè tui lè drouê è dè tóte lè libèrtâ proclamâ in sta Déclarachion, chin ócóna distinchion, dè rache, dè cólóou, dè sèxe, dè linvoua, dè relijion, d’opinion poleteca ou bïn dè tóte j’âtre j’opinion d’orejena nachionala ou sociala, dè fórtóna, dè nèchance ou bïn dè tóte j’âtre setoachion In pló charè pâ fé dè distinchion fondâye chou lo statu poletecó, zóredecó ou internachional dou pa-ic ou dè l’indrei don óna pèrchon-na i’è rechortechinta, ke ché pa-ic ou ché indrei indépendan, chou tótèlla, pâ libró ou bïn choumetou a óna lemetachion dè souverènètâ. Artecló tre 3 Tsecoun i’a drouê à la via, à la libèrtâ è à la proteichion dè cha pèrchon-na. Artecló katró 4 Nioun charè tenou in esclave ni in oblegachion ; l’èsclavâzo è le profiè di j’èsclâve i’è dèfindouc in tóte chè fórme. Artecló sïn 5 Nioun charè choumetou à la tortóra, ni à dè pein-ne ou dè trêtèmin mèchien, inhumin ou dègradin. Artecló chiche 6 Tsecoun i’a lo drouê à la rèconièchance pèrtot dè cha pèrsonalité ke relive dou drouê. Artecló chat 7 Tui ch’on pary dèan la louê è i’an lo drouê chin distinchion à la méma proteichion dè la louê. Tui i’an drouê à la méma proteichion countre tóte discriminachion ke violèrei la prèjinta Dèclarachion è topary countre tóte provocachion à óna tèlla descremenachion. Artecló ouèt 8 Tóta pèrchon-na i’a lo drouê dè chè plindre dèan la zóredichion nachionala compétante countre lè j’actó ke violon lè drouê dè fon ke li chon recoúgnoú pè la constetóchion è pèr la louê. Artecló noú 9 Nioun poú êthre arèthâ, impreijonâ, tsachia dou pa-ic, arbitrêramin. Artecló jieu 10 Tota pèrchon-na i’a drouê in tota ègalitâ, a kè cha cauja chei avouicha d’óna façon jiósta è poublic pèr oun trebónal indépendant è impartchiâbló, ke decedèrè, chei dè chè drouê è óblegachion, chei dè la conformitâ ou drouê dè tóte acoujachion in matire pénale dirijieite coutre lieic. Artecló ounze 11 Tata pèrchon-na acaujâye d’oun acto pónecheibló iè sensée êthre chin fauta por autan ke i’è pâ proâ pè la louê, dou tin d’oun prossê poubleuco ânvoueu tóte lè garantie po cha dèfinse li en eithâye grinteite. Nioun charè coundanâ po dè j’achion ou bïn dè j’omechion ke, ou moman ke i’an eithâ coumetoueu, iran pâ pónecheible d’apré lo drouê nachional ou intèrnachional. Topary, charè pâ inflejia dè pein-ne mi forte ke hleu k’iran aplecâye ou moman ke le fauta i’a eithâye comètoua. Artecló doze 12 I’è dèfindou d’allâ ch’in-mèlâ chin reijon dè la via dè tsecoun, dè cha fameuille, dè ânvoueu eithe, di leutre ke rechei ou bïn k’invauye. I’è dèfindou dè mètre a mâ à choun onóou è à cha repótachion. Tota pèrchon-na ia drouê à la proteichion dè la louê countre tóte hleu maude. Artecló trèze 13 Tota pèrchon-na ia lo drouê dè voyajieu libramin è dè choeiji choun indrei por eithâ in pèr oun Eta. Tota pèrchon-na ia lo drouê dè kitâ to pa-ic, topary lo chió, è dè tornâ in choun pa-ic. Artecló katôje 14 In ca dè persecochion, tota pèrchon-na ia lo drouê dè tsercâ oun recoeic è dè póei chè retóoudic in pèr oun àtre pa-ic. Ché drouê poú pâ êthre dèmandâ in ca dè poursuite réèlamin fondâye chou r’oun mâ dè drouê comoun ou bïn chou dè coumportèmin countrêro ou but è i principe di Nachion Rèóneite. Artecló kïnze 15 Tsecoun ia drouê à óna nachionalitâ Oun poú pâ prevâ nioun dè cha nachionalitâ, ni dou drouê dè tsanjieu dè nachionalitâ Artecló chèze 16 A bécau ke i’an l’âjió, l’ómó è le fèmala, chin ócona restrichion dè rache, dè nachionalitâ ou dè relijion, i’an drouê dè chè mariâ è dè fondâ óna fameuille. I’an lè mémó drouê vi j’ a vi dou mariâzó, dou tin dou mariâzó ou bïn dou divorce. Le mariâzó poú pâ èthre fé, chin lo libro é plin counchintèmin di j’èffóouc. Le fameuille i’è le veretâblo fondèmin dè la société è i’a drouê à la proteichion dè la société è dè l’Etat. Artecló dijèchat 17 Tota pèrchon-na ke fóche dèperliei ou bïn in comunauté i’a drouê à la propriété Oun poú pâ prindre à nioun, lo bïn chin bonna reijon. Artecló dijèouèt 18 Tsecoun i’a lo drouê à la libèrtâ dè mójâ, dè counchieince è dè relijion ; ché drouê i’oú dere ke i’a lo drouê dè tsanjieu dè relijion ou bïn dè counvichion è la libèrtâ dè manifèstâ cha relijion è chè j’idé, cholèt ou bïn in comoun, chei in public ou in privé, pè l’insènièmin, lè prateke, lo culte è la façon dè fére lè sérémounie. Artecló dijenoú 19 Tsecoun i’a drouê à la libèrtâ d’opinion è d’ exprèchion. Chin i’oú dere ke i’a lo drouê dè pâ êthre cancanâ à cauja dè chè j’opinion è lo drouê topary dè tsèrcâ, dè rechèei è d’invouâ, chin parlâ dè frontire, lè jinformachion è lè j’idé pèr tui lè moyin d’exprèchion ke chè chei. Artecló vïn 20 Tota pèrchon-na i’a la libèrtâ dè ch’associeu po la bonna cauja. Nioun i’è th’oublijia dè fére partie d’óna associachion. Artecló vïntchi’oun 21 Tota pèrchon-na i’a lo drouê dè partesepâ à la dereichion di j’afére póbleuke dè choun pa-ic, chei directamin, chei pè l’intèrmédiêre d’oun représentan libramin choeijeic. Tóte pèrchon-ne i’an lo drouê d’assèdâ, din lè coundichion d’ègalètâ, i founchion pobleke dè choun pa-ic. Le volontâ dou pópló i’è le fondèmin dè l’autorité di poei poublic ; hla volontâ dei ch’expremâ pè dè j’éleichion ónéthe ke deivouon chè tini périodicamin à la majorité di vouê chei pèr on vôtô chècrei, ou o n’ âtra façon d’achourieu la libèrtâ dè vôtô. Artecló vïntedau 22 Tota pèrchon-na, in tin kè mimbro dè la société, poú prètindre à la sécurité sociala ; è poú aei la satisfachion d’obteni dè la société to chin ke i’a bèjoin po vivre counvenâblamin, po teni choun ran, po chè cóltevâ dè manière à vouardâ tota cha deniètâ d’ómó, è fére libramin vâlic chè prôpre capacitâ. Po chin, dei póei countâ chou l’èffô nachional è à la copèrachion intèrnachionala, in tenien countó dè l’organizachion è di moyen dè tseke pa-ic. Artecló vïntètreu 23 Tota pèrcho-na ia drouê ou tra-au, dè choeiji choun tra-au, à dè coundichion jióste è counvenâble dè tra-au, è à la proteichion countre lo chômâje. Tui i’an drouê, chin difèrince, à óna pâye pary po lo mémó tra-au. Ché ke trâille i’a drouê à óna pâye jiósta ke li achioúriche à luic è à cha fameuille óna via counforma à la deniètâ dè l’ ómó, è coumplètâye che fau pè d’âtro moyen dè proteichion sociala. Tota pèrchon-na i’a lo drouê, po dèfindre chè j’interé à fondâ ou bïn dè ch’afiliyeu à dè syndica. Artecló vïntèkatró 24 Tota pèrchon-na i’a drouê ou repoú è y pâchatin è topary à óna lemetachion reijonâbla di j’óoure dè tra-au, è dè conjé paya regóillè. Artecló vïntsïn 25 Tota pèrchon-na i’a drouê à oun nivau dè via ke pouiche achiouriyeu la santé, lo benéje à luic è à cha fameuille, in chin ke counsèrne lo vivre, lè j’âillon, lo lozèmin, lè freu dè medesïn è i chervechió sociau nesesêró ; i’a drouê d’êthre achouria in ca dè chômâje, dè maladic, d’invalidètâ, dè vevâzó, dè vièilleusse ou din d’âtro ca dè pèrda dè chè moyen dè vivre, suite à dè tsauje ke dèpindon pa dè cha volontâ. Le mâre è le popoun i’an drouê à êthre eijia spécialamin. Tui lè j’infan ke fóchan néhouc din oun mariâzó ou bïn in foúra dou mariâzo, deivouon aei la méma proteichion sociala. Artecló vïntchiche 26 Tota pèrchon-na i’a drouê à l’edócachion. L’edócachion dei rin cothâ dou moin in chin ke counserne l’insènièmin chïmpló è lè bâje dou chaeic. Oun è th’oublijia d’insènieu lè premieure bâje dou chaeic. L’insènièmin tècnic è profèchionel dei êthre jènèralijia ; l’acsê i âte j’étude dei êthre ouvouê in plin-ne ègalitâ à tuic in founchion dè lóou meretó. L’edocachion dei eijieu ou plin èpanouissèmin dè la pèrchon-na è ou rèspè di drouê dè l’ómó è di libèrtâ foundamentâle. Dei favorijieu la coumpréenchion, la tolerance è l’amitié intre lè nachion è tui lè groupe dè rache ou dè relijion, è topary lo dèvelopèmin di tra-au di Nachion Rèóneite po manteni la pé. Ch’on lè parin ke chon lè premieu à aei lo drouê dè choeiji lo janre d’edocachion ke i’ólon bailleu à lóou j’infan. Artecló vïntèchat 27 Tóta pèrchon-na i’a lo drouê dè prindre pâ libramin à la via cóltórèla dè la comunauté, dè ch’implêre di beule tsauje è dè partesepâ ou progrê dè la science, è i bienfé ke chin lóou porte. Lè cha-in, lè j’artiste è lè scientefecó, i’an drouê à la proteichion dè lóou j’interé morau è matérièl ke rechórton dè lóou tra-au. Artecló vïntèouèt 28 Tota pèrchon-na i’a drouê ke i’óche chou lo plan social è intèrnachional, oun ordre tel ke le drouê è le libèrtâ, ehric in la prèjinta Dèclarachion pouiche fére choun èffè. Artecló vïntenoú 29 Lè moundó i’an dè dèvouê in vèr la cómunauté, rin ke che le libro è plin dèvelopèmin dè cha pèrsonalitâ iè pouchibló. In exersin chè drouê è in dispojin dè chè libèrtâ, tsecoun i’è choumetouc rin ke i lemetachion ètableite pè la louê, in yaua d’achioúrieu dè réconièthre è dè rèspèctâ lè drouê è lè libèrtâ di j’âtro, po chantrefére chin k’exije le morala, l’ordre poublic è le benéje jènèral in pèr ona société gouèrnâyepè lo pópló. Hlóou drouê è libèrtâ, porin in okoun ka ch’egzerchieu dè façon coutrêre i principe è i but di Nachion Rèoneite. Artecló trinta 30 Ocóna despoujichion dè la prèjinta Dèclarachion poú êthre intèrprètâye comin implekin por oun Eta, oun groupèmin, ou oun individu, oun drouê dè chè levrâ à óna activitâ ou bïn d’akoumpli oun acto ke vise à la destrouchion di drouê è di libèrtâ ke chon expremâ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fur.txt000066400000000000000000000312731520214632600220540ustar00rootroot00000000000000DECLARAZION UNIVERSÂL DAI DERITS DAL OM Fate buine e proclamade de Samblee gjenerâl des Nazion Unidis ai 10 di Decembar dal 1948. Risoluzion 217 A (III) Preambul Tignût cont che il ricognossi la dignitât di ducj i membris de gjernazie umane, i lôr derits, compagns e inalienabii, e je la fonde de libertât, de justizie e de pâs tal mont; Tignût cont che il dineâ e il spreseâ i derits dal om a an puartât a barbaretâts ch’a ufindin la cussience de umanitât e che al è stât proclamât che il divignì di un mont dulà che i oms a gjoldin la libertât di peraule e di fede e la liberazion de pôre e de miserie e je la plui grande braure dal om; Tignût cont che i derits dal om bisugne ch’a sein garantîts des leçs, se si intint di fâ in mût che l’om, come ultin ricors, nol scugni voltâsi cu la fuarce cuintri la tiranìe e la sclavitût; Tignût cont che bisugne promovi il svilup di bogns rapuarts tra lis Nazions; Tignût cont che tal Statût i popui des Nazions Unidis a an tornât a declarâ la lôr fede tai derits fondamentâi dal om, te dignitât e tal valôr de persone umane, te paritât dai derits dal om e de femine, e ch’a an decidût di promovi il progres sociâl e un miôr sistem di vite tune plui grande libertât; Tignût cont che i Stâts membris a an cjapât l’impegn di otignî, in cooperazion cu lis Nazions Unidis, il rispiet e l’osservance universâl dai derits dal om e des libertâts fondamentâls; Tignût cont che une convinzion gjenerâl sun chescj derits e sun cheste libertât e je de massime impuartance par une complete realizazion di chescj impegns; la Samblee Gjenerâl des Nazions Unidis e proclame cheste Declarazion Universâl dai Derits dal Om come ideâl comugnâl ch’a an di rivâ a vêlu ducj i popui e dutis lis Nazions par che ogni individui e ogni strument de societât, tignint cont simpri di cheste Declarazion, a cirin di promovi, cu la instruzion e la educazion, il rispiet di chescj derits e di chestis libertâts e di garantîur, midiant proviodiments progressîfs di stamp nazionâl e internazionâl, il ricognossiment universâl e efetîf e il rispiet tant de bande dai popui dai Stâts membris, che de bande dai popui dai teritoris ch’a son sot de lôr jurisdizion. Articul 1 Ducj i oms a nassin libars e compagns come dignitât e derits. A an sintiment e cussience e bisugne che si tratin un culaltri come fradis. Articul 2 A ogni individui i spietin ducj i derits e dutis lis libertâts proclamâts in cheste Declarazion, cence nissune distinzion par vie di gjernazie, colôr, mascjo o femine, lenghe, religjon, di impinion politiche o alcaltri, di zoc nazionâl o sociâl, di ricjece, di nassite o altre condizion. E no sarà fate nissune distinzion nancje par vie dal Statût politic, juridic o internazionâl dal paîs o de tiare che une persone i parten, tant se chê tiare e je indipendent che s’e je sot ministrazion fiduciarie o no autonime o sot cualchi altri limit di sovranitât. Articul 3 Ogni individui al à derit a la vite, a la libertât e a la sigurece de sô persone. Articul 4 Nissune persone e pò jessi tignude in sclavitût o servitût; la sclavitût e il trafic dai sclâfs di cualsisei gjenar a son improibîts. Articul 5 No si pò torturâ nissun, ni doprâ par nissune persone trataments o punizions barbars, disumans o vergognôs. Articul 6 Ogni individui al à derit, pardut là che si cjate a sei, che i vegni ricognussude la sô personalitât juridiche. Articul 7 Denant de leç a son ducj compagns e ducj a an derit, cence nissune parzialitât, a la stesse protezion de leç. A an ducj derit di jessi vuardâts di ogni discriminazion contrarie a cheste Declarazion ch’e je stade fate cuintri cualsisei instigazion a discriminazions di chê sorte. Articul 8 Ogni individui al à derit a une reâl possibilitât di ricori a tribunâi competents nazionâi cuintri di fats ch’a van cuintri dai derits fondamentâi che la constituzion o la leç i ricognossin. Articul 9 Nissune persone no pò jessi arestade, tignude in preson o mandade in esili cence juste reson. Articul 10 Ogni individui al à derit in plene paritât, a une juste e publiche udience denant di un tribunâl indipendent e imparziâl, par decidi dai siei derits e dovês, e ancje par provâ la positivitât di cualsisei acuse penâl che i vegni fate. Articul 11 Ogni individui acusât di une malefate al è presumût nocent fintant che la sô colpe no sei stade dimostrade par vie legâl tun public proces dulà che i vein dât ogni garanzie par difindisi. Nissun individui nol pò vignî condanât par une robe fate o no fate, se, in chel tâl moment, chê robe no jere considerade une malefate secont il derit locâl o internazionâl. Come che no si podarà mai dâ un cjastic plui grant di chel stabilît tal moment de malefate. Articul 12 Nissun individui nol pò jessi sogjet a interferencis arbitrariis te sô vite privade, te sô famee, te sô cjase, te sô corispuindince, e nancje jessi ufindût tal so onôr e te sô stime. Ogni individui al à derit di jessi vuardât de leç cuintri interferencis o ufesis di cheste fate. Articul 13 Ogni individui al à derit di stâ e di movisi dentri i confins di ogni Stât. Ogni individui al à derit di lâ vie di cualsisei paîs, ancje dal so, e di tornâ. Articul 14 Ogni individui al à derit, cuintri lis persecuzions, di cirî e cjatâ ricet in altris paîs. Nol podarà ricori a chest derit un individui s’al è cirût par malefatis no politichis o par fats contraris ai fins e ai principis des Nazions Unidis. Articul 15 Ogni individui al à derit di vê une citadinance. A nissun individui no si pò cjoli cence une reson la sô citadinance e nancje il derit di cambiâle. Articul 16 Oms e feminis in etât adate a an il derit di sposâsi e di meti sù famee, cence nissune limitazion di gjernazie, citadinance o religjon. A an ducj i stes derits a rivuart dal matrimoni, par tant ch’al dure e cuantche si disfe. Il matrimoni si pò fâlu dome cul libar e plen consens dai nuviçs deventants. La famee e je la fonde naturâl e fondamentâl de societât e e à il derit che la difindin la societât e il Stât. Articul 17 Ogni individui al à derit di vê une propietât sô personâl o comugnâl cun altris. A nissun individui no si pò cjoli la sô propietât cence une reson. Articul 18 Ogni individui al à derit a la libertât di pinsîr, cussience e religjon; chest derit al vûl dî ancje libertât di gambiâ religjon o fede, e libertât di pandi dibessôl o cun altris, tant in public che in privât, la sô religjon o la sô fede tal insegnâ, tes pratichis, tal cult e te osservance des ceremoniis. Articul 19 Ogni individui al à derit a la libertât di impinion e di espression, dutun cul derit di no jessi lambicât par vie de sô idee e il derit di cirî, di vê e di propagandâ informazions e ideis cun ogni mieç e cence limitazions. Articul 20 Ogni individui al à derit a la libertât di riunion e di associazion pacjifiche. No si pò obleâ nissun a fâ part di une associazion. Articul 21 Ogni individui al à derit di partecipâ al guviêr dal so paîs tant di persone che par mieç di rapresentants sielzûts liberementri. Ogni individui al à derit di pode rivâ, in condizions di paritât, ai puescj di vôre publics dal so paîs. La volontât popolâr e je la fonde de autoritât dai guviêrs; cheste volontât si à di pandile traviers elezions periodichis e onestis, a sufragjo universâl e compagn, cun vôt segret o tun altri mût ch’al garantissi la libertât di esprimisi. Articul 22 Ogni individui, come part de societât, al à derit a la sigurece sociâl, e ancje di realizâ, cul impegn nazionâl e la colaborazion internazionâl e tignint cont de organizazion e des possibilitâts di ogni Stât, i derits economics, sociâi e culturâi indispensabii a la sô dignitât e a la libare cressite de sô personalitât. Articul 23 Ogni individui al à derit al lavôr, a la libare sielte dal puest di vôre, a condizions justis e buinis di lavôr e a jessi vuardât cuintri la disocupazion. Ogni individui, cence parzialitât, al à derit di vê la stesse pae par un lavôr compagn. Ogni individui ch’al lavore al à derit a une pae juste e buine che i garantissi a lui e a la sô famee une vite secont la dignitât umane e staronzade, s’al covente, cun altris mieçs di protezion sociâl. Ogni individui al à derit di meti sù sindacâts e di fâur part par difindi i siei interes. Articul 24 Ogni individui al à derit di polsâ e di distraisi, intindint cun chest un just limit des oris di lavôr e di feriis periodichis paiadis. Articul 25 Ogni individui al à derit a un sistem di vite bon di garantî la salût e il bonstâ so e de sô famee, massime pal nudriment, il vestiari, une cjase, la assistence mediche, e ai servizis sociâi necessaris; al à derit a la sigurece in câs di disocupazion, malatie, invaliditât, veduance, vecjae o in ogni altri câs di piardite dai mieçs di sussistence par robis che no dipendin dal so volê. La maternitât e la infanzie e an derit a curis speciâls e assistence. Ducj i fruts nassûts tal matrimoni o fûr, a an di gjoldi de stesse protezion sociâl. Articul 26 Ogni individui al à derit a la instruzion. La instruzion e à di jessi a gratis almancul pes classis elementârs e fondamentâls. La instruzion elementâr e à di jessi obligatorie. La instruzion tecniche e professionâl e à di jessi possibil a ducj e cussì la instruzion superiôr e à di jessi possibil a ducj daûr dal merit. La instruzion e à di jessi indreçade a une plene incressite de personalitât umane e a un simpri plui grant rispiet dai derits dal om e des libertâts fondamentâls. La instruzion e à di fâ cressi la comprension, il bon cûr, la amicizie fra dutis lis Nazions, lis comunitâts etnichis e religjosis, e dâ une man a la vôre des Nazions Unidis par mantignî la pâs. I gjenitôrs a an prin di ducj derit di sielzi il gjenar de instruzion pai lôr fîs. Articul 27 Ogni individui al à derit di jessi a part de vite culturâl de comunitât, di gjoldi des arts e di dâ di vôre al progres de sience e usufruî dai siei beneficis. Ogni individui al à derit a la difese dal interes morâl e matereâl ch’a divegnin di une produzion sientifiche, leterarie e artistiche che lui al vedi fate. Articul 28 Ogni individui al à derit di cjatâsi a vivi tun sistem sociâl e internazionâl dulà che i derits e lis libertâts proclamadis in cheste Declarazion a sein metûts in pratiche dal dut. Articul 29 Ogni individui al à dovês viers la comunitât, là che lui al pò madressi adimplen e cun libertât. Tal doprâ i siei derits e lis sôs libertâts, ognun al à di tignî cont dome dai limits prescrits de leç par che si ricognossin e che si rispietin pardabon i derits e lis libertâts di chei altris e par contentâ lis esigjencis justis de morâl, dal ordin public e dal benjessi gjenerâl di une societât democratiche. No si pò doprâ mâl chescj derits e chestis libertâts cuintri i fins e i principis des Nazions Unidis. Articul 30 Nissun Stât, grop o persone a puedin cjapâ alc di cheste Declarazion par campâ derits di meti sù trafics o combinâ vôris ch’a cirin di dineâ cualchi derit o libertât ch’e je stade metude in clâr culì. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/fy.txt000066400000000000000000000303351520214632600216740ustar00rootroot00000000000000Universele ferklearring fan de rjochten fan de minske Universele ferklearring fan de rjochten fan de minske, proklamearre op 10 desimber 1948 troch de Algemiene Gearkomste fan 'e Feriene Naasjes. Pree-ambule Yn betinken nommen dat it erkennen fan de ynherinte weardichheid en fan de gelikense en ûnferfrjemdbere rjochten fan alle leden fan de minskemienskip grûnslach is foar de frijheid, rjochtfeardigens en frede yn 'e wrâld; Yn betinken nommen dat it oan 'e kant skowen en lytsachtsjen fan 'e rjochten fan 'e minske laat hawwe ta barbaarske dieden, dy't it gewisse fan it minskdorn faksearre hawwe en dat de komst fan in wrâld dêr't minsken frijheid fan mieningsutering en leauwe barre mei, en hja frij wêze sille fan eangst en ferlet, ferkundige is as it heechste ideaal fan elk minske; Yn betinken nommen dat it fan it grutste belang is dat de rjochten fan de minske beskerme wurde, troch de suppremaasje fan it rjocht, dat de minske net twongen wurde mei om yn lêste ynstânsje syn taflecht te nimmen ta opstân tsjin tyranny en ûnderdrukking; Yn betinken nommen dat it fan it grutste belang is de ûntjouwing fan freonskiplike betrekkings tusken de naasjes fuort te sterkjen; Yn betinken nommen dat de folken fan 'e Feriene Naasjes yn it Hânfest har betrouwen yn 'e fûnemintele rjochten fan 'e minske, yn de weardichheid en de wearde fan 'e minske en yn de gelikense rjochten fan manlju en froulju op 'e nij befestige hawwe, en besletten hawwe sosjale foarútgong en in hegere libbensstandert yn grutter frijheid te befoarderjen; Yn betinken nommen dat de steaten, dy't lid binne fan 'e Feriene Naasjes plechtich tasein hawwe om yn gearwurking mei de organisaasjes fan 'e Feriene Naasjes, rûnom de earbied foar en it ynachtnimmen fan 'e rjochten fan 'e minske en de fûnemintele frijheid te befoarderjen; Yn betinken nommen dat it fan it grutste belang is foar it folslein útfieren fan dy oerienkomst dat elkenien in goed begryp hat fan dy rjochten en frijheden; Dêrom proklamearret de Algemiene Gearkomste dizze Universele Ferklearring fan de Rjochten fan de Minske as it mienskiplik troch alle folken en naasjes te berikken ideaal, mei it doel dat elk yndividu en elk orgaan fan 'e mienskip mei dizze Ferklearring hieltyd foar eagen, der nei stribje sil om troch ûnderwiis en opfieding de earbied foar dy rjochten en frijheden te befoarderjen en troch foarútstribjende maatregels, nasjonaal en ynternasjonaal, dy rjochten algemien en echt erkenne en tapasse te litten, likegoed ûnder de folken fan steaten dy't lid fan 'e Feriene Naasjes binne, as ûnder de folken fan gebieten ûnder har jurisdiksje: Kêst 1 Alle minsken wurde frij en gelyk yn weardigens en rjochten berne. Hja hawwe ferstân en gewisse meikrigen en hearre har foar inoar oer yn in geast fan bruorskip te hâlden en te dragen. Kêst 2 Elk hat oanspraak op alle rjochten en frijheden yn dizze Ferklearring opneamd, sûnder hokker ûnderskie ek mar lykas ras, kleur, slachte, taal, godstsjinst, politike of oare oertsjûging, nasjonaal of maatskiplik komôf, eigendom, berte of oare status. Fierder sil gjin ûnderskie makke wurde nei politike, juridyske of ynternasjonale status fan it lân of gebiet, dêr't immen ta heart, likefolle as it om in ûnôfhinklik, trust- of net selsbestjoerend gebiet giet of as der in oare beheining fan 'e sûvereiniteit bestiet. Kêst 3 Elk hat rjocht op libben, frijheid en ûnskeinberens fan syn persoan. Kêst 4 Nimmen sil yn slavemij of hearrigens hâlden wurde. Slavernij en slavehannel yn elke foarm binne ferbean. Kêst 5 Nimmen sil ûnderwurpen wurde oan folteringen, noch oan in wrede, ûnminslike of ûntearjende behanneling of bestraffing. Kêst 6 Elk hat, wêr't er ek is, it rjocht om as persoan erkend te wurden foar de wet. Kêst 7 Elkenien is gelyk foar de wet en hat sûnder ûnderskied oanspraak op gelikense beskerming troch de wet. Elk hat rjocht op gelikense beskerming tsjin elke efterstelling yn striid mei dizze Ferklearring en tsjin elke oantrún ta sa'n efterstelling. Kêst 8 Elk hat rjocht op doeltreffende rjochtshelp fan foechhawwende nasjonale rjochtlike ynstânsjes tsjin hanlingen dy't yn striid binne mei de grûnrjochten him takend by grûnwet of wet. Kêst 9 Nimmen sil ûnderwurpen wurde oan eigenwillige arrestaasje, detinsje of ferbanning. Kêst 10 Elk foar oar hat rjocht op in earlike en iepenbiere behanling fan syn saak troch in ûnôfhinklike en ûnpartidige rjochtlike ynstânsje by it fêststellen fan syn rjochten en ferplichtings en by it bepalen fan it grûndearre wêzen fan in tsjin him ynstelde strafferfolging. Kêst 11 Elk dy't foar in strafber feit ferfolge wurdt, hat der rjocht op om foar ûnskuldich hâlden te wurden oant syn skuld út krêft fan 'e wet bewiisd wurdt yn in iepenbiere terjochtsitting dêr't him alle waarboargen, nedich foar syn ferdigening, by takend binne. Nimmen sil foar skuldich hâlden wurde oan hokfoar strafrjochtlik fergryp ek op grûn fan hokker hanling of fersom ek dat neffens nasjonaal of ynternasjonaal rjocht gjin strafrjochtlik fergryp betsjutte op it stuit dat dy hanling of dat fersom begien waard. Likemin sil in swierdere straf oplein wurde as de straf dy't fan tapassing wie op it stuit dat it strafbere feit begien waard. Kêst 12 Nimmen sil ûnderwurpen wurde oan oarmans eigenwillich ynmingen yn syn persoanlike oangelegenheden, yn syn húshâlding, syn thús of syn briefwiksel, noch ien of oare oantaasting fan syn eare of goede namme. Elk hat rjocht op beskerming troch de wet tsjin sok ymningen of oantaasten. Kêst 13 Elk hat it rjocht om him frij te ferpleatsen en te ferbliuwen binnen de grinzen fan elke steat. Elk hat it rjocht om elk lân, syn eigen ynbegrepen, te ferlitten en yn syn lân werom te kommen. Kêst 14 Elk hat it rjocht om yn oare lannen asyl te freegjen en te hawwen tsjin ferfolging. Op dat rjocht kin gjin berop dien wurde yn gefal fan strafferfolgings fanwegen misdriuwen fan net-politike aard of hanlings yn striid mei de doelen en begjinsels fan 'e Feriene Naasjes. Kêst 15 Elk hat rjocht op in nasjonaliteit. Nimmen mei eigenwillich syn nasjonaliteit ûntnommen wurde, noch it rjocht ûntsein wurde fan nasjonaliteit te feroarjen. Kêst 16 Sûnder ien of oare beheining op grûn fan ras, nasjonaliteit of godstsjinst hawwe manlju en froulju as se de jierren dêrta hawwe it rjocht om te trouwen en in gesin te stichtsjen. Hja hawwe gelikense rjochten wat trouwen oanbelanget, yn har trouwen en by de ûntbining dêrfan. In houlik kin allinne sletten wurde mei de frije en folsleine tastimming fan elk syn oare helte. lt gesin is de natuerlike en fûnemintele groepsienheid fan 'e maatskippij en hat rjocht op beskerming troch de maatskippij en de steat. Kêst 17 Elk hat rjocht op eigendom, itsij allinne, itsij yn 'e mande mei oaren. Nimmen mei samar fan syn eigendom berôve wurde. Kêst 18 Elk hat rjocht op frijheid fan tinken, gewisse en godstsjinst; dat rjocht hâldt teffens de frijheid yn om fan godstsjinst of oertsjûging te feroarjen, en de frijheid om òf allinne òf yn 'e mande mei oaren sawol yn it iepenbier as yn it partikuliere libben, foar syn godstsjinst of oertsjûging út te kommen troch dy te ûnderwizen, troch it praktysk tapassen, troch earetsjinst en it ûnderhâlden fan geboaden en foarskriften. Kêst 19 Elk hat rjocht op frijheid fan miening en mieningsutering. Dat rjocht hâldt de frijheid yn om sûnder ynminging in miening te hawwen en om troch alle middels en sûnder grinzen acht te slaan, ynljochtings en tinkbylden op te spoaren, te ûntfangen en troch te jaan. Kêst 20 Elk hat rjocht op frijheid fan freedsume feriening en gearkomste. Nimmen mei twongen wurde om by in feriening te hearren. Kêst 21 Elk hat it rjocht om diel te nimmen oan it bestjoer fan syn lân, streekrjocht of troch frij keazen fertsjintwurdigers. Elk hat it rjocht om op foet fan gelikensens talitten te wurden ta de oerheidstsjinsten fan syn lân. De wil fan it folk sil de grûnslach wêze fan it gesach fan it regear; dy wil sil ta utering komme yn periodike en earlike ferkiezings dy't hâlden wurde sille út krêft fan algemien en lykweardich kiesrjocht en by geheime stimmings of neffens in proseduere dy't krektlikegoed boarch stiet foar de frijheid fan stimmen. Kêst 22 Elk hat as lid fan 'e mienskip rjocht op maatskiplike wissigens en hat der oanspraak op dat troch nasjonale ynspanning en ynternasjonale gearwurking, en yn oerienstimming mei de organisaasje en de helpboarnen fan 'e oanbelangjende steat, de ekonomyske, sosjale en kulturele rjochten dy 't ûnmisber binne foar syn weardichheid en foar it frij ûntploaien fan syn persoanlikheid, ferwêzentlike wurde. Kêst 23 Elk hat rjocht op wurk, op frije kar fan berop, op rjochtrnjittige en geunstige arbeids-betingsten en op beskerming tsjin wurkleazens. Elk hat, sûnder ien of oare benefterstelling, rjocht op itselde lean foar itselde wurk. Elk dy't wurk docht, hat rjocht op in rjochtfeardige en geunstige beleanning dy't him en syn húshâlding in minskweardich bestean mooglik makket; dy beleanning sil sa nedich mei oare middels fan sosjale beskerming oanfolle wurde. Elk hat it rjocht om fakferienings op te rjochtsjen en him dêr by oan te sluten om syn belangen te beskermjen. Kêst 24 Elk hat rjocht op rêst en frije tiid, mei ynbegryp fan in ridlike beheining fan 'e arbeidstiid en periodike fakânsjes mei behâld fan lean. Kêst 25 Elk hat rjocht op in libbensstandert dy't heech genôch is foar de sûnens en it wolwêzen fan himsels en syn húshâlding, dêrûnder begrepen iten, klean, húsfesting en medyske fersoarging en needsaaklike sosjale tsjinsten en rjocht op foarsjenning yn gefal fan wurkleazens, sykte, ynvaliditeit, ferstjerren fan 'e oare helte, âlderdom of in oar gemis oan besteansmiddels troch omstannichheden bûten syn wil. Mern en bern hawwe rjocht op bysûndere soarch en bystân. Alle bern, al of net wetlik, sille ûnder deselde sosjale beskerming falle. Kêst 26 Elk hat rjocht op ûnderwiis; it ûnderwiis sil fergees wêze, teminsten wat it leger en basisûnderwiis oanbelanget. It leger ûnderwiis sil ferplichte wêze. Beropsûnderwiis en beropsoplieding sille algemien beskikber steld wurde. Heger ûnderwiis sil lykop iepenstean foar elk, dy't dêr de kapasiteiten foar hat. It ûnderwiis sil rjochte wêze op it folút ûntwikkeljen fan 'e minsklike persoanlikheid en op it fersterkjen fan 'e earbied foar de rjochten fan 'e minske en de fûnemintele frijheden. lt sil it begryp, de ferdraachsumens en de freonskip ûnder alle naasjes, rassen of godstsjinstige groepen befoarderje en it sil it wurk fan 'e Feriene Naasjes foar it hanthavenjen fan 'e frede stypje. Oan de âlden komt yn it foarste plak it rjocht ta de soarte fan opfieding en ûnderwiis te kiezen dy't harren bern jûn wurde sil. Kêst 27 Elk hat it rjocht yn alle frijens diel te nimmen oan it kulturele libben fan 'e mienskip, te genietsjen fan keunst en diel te hawwen oan wittenskiplike foarútgong en de fruchten dêrfan. Elk hat rjocht op 'e beskerming fan geastlike en materiële belangen dy't fuortkomme út in wittenskiplik, letterkundich of artistyk wurk dat er fuortbrocht hat. Kêst 28 Elk hat rjocht op it bestean fan sa'n maatskiplike en ynternasjonale oarder, dat de rjochten en frijheden neamd yn dizze ferklearring, dêr folslein yn ferwêzentlike wurde kinne. Kêst 29 Elk hat plichten foar de mienskip oer; allinne dêr is de frije en folsleine ûntploaiïng fan syn persoanlikheid yn mooglik. Yn it útoefenjen fan syn rjochten en frijheden sil elk allinne mar ûnderwurpen wêze oan dy beheinings dy't by de wet fêststeld binne en wol inkeld en allinne foar de ûnmisbere erkenning en earbiediging fan 'e rjochten en frijheden fan oaren en om te foldwaan oan de rjochtfeardige easken fan 'e moraliteit, iepenbiere oarder en it algemien wolwêzen yn in demokratyske mienskip. Dy rjochten en frijheden meie yn gjin gefal útoefene wurde yn striid mei de doelen en begjinsels fan 'e Feriene Naasjes. Kêst 30 Gjin bepaling yn dizze ferklearring sil sa útlein wurde meie, dat hokker steat, groep of persoan dan ek dêr ek mar ien of oar rjocht oan ûntliene kin om eat te ûndernimmen of hanlingen fan hokker aard ek te ferrjochtsjen dy't it ferneatigjen fan ien fan 'e rjochten en frijheden neamd yn dizze ferklearring, ta doel hawwe. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ga.txt000066400000000000000000000301061520214632600216410ustar00rootroot00000000000000DEARBHÚ UILE-CHOITEANN CEARTA AN DUINE BROLLACH De Bhrí gurb é aithint dínte dúchais agus chearta comhionanna do-shannta an uile dhuine den chine daonna is foras don tsaorise, don cheartas agus don tsíocháin sa domhan, De Bhrí gur thionscain a neamhaird agus an mí-mheas ar chearta an duine gníomhartha barbartha a chuir uafás ar choinsias an chine daonna, agus go bhfuil forógartha gurb é meanmarc is uaisle ag an gcoitiantacht saol a thabhairt i réim a bhéarfas don duine saoirse chainte agus chreidimh agus saoirse ó eagla agus ó amhgar, De Bhrí go ndearna pobail na Náisiúin Aontaithe sa Chairt dearbhú athuair ar a gcreideamh i gcearta bunúsacha an duine, i ndínit agus i bhfiúntas pearsan an duine agus i gcearta comhionanna fear agus bean, agus gur chinneadar tacú leis an ascnamh sóisalach agus réim maireachtana níos fearr a thabhairt i gcrích faoi shaoirse níos fairsinge, De Bhrí gur ghabhadar na Stát-Chomhaltaí faoi chuing ghealltanais go ndéanfaid, i gcomhar leis na Náisiúin Aontaithe, urraim uile-choiteann éifeachtach d'áirithiú do chearta agus do shaoirsí bunúsacha an duine. De Bhrí go bhfuil sé fíor-thábhachtach, chun an gealltanas sin a chomhalladh ina iomláine, go mbeifí ar aon-tuiscint maidir leis na cearta agus na saoirsí sin, Anois ar an abhar sin forógrainn an Tionól Ginerálta an Dearbú Uile-choiteann seo ar Chearta an Duine mar chomhchaighdeán le tabhairt i réim ag gach pobal agus gach náisiún ionas go ndeánfaidh gach uile dhuine agus gach uile organ den chomhdhaonnacht, agus iad de shíor ag tabhairt an Dearbhuithe seo dá n'aire agus dá n-úidh, díchell, tríd an teagasc agus an t-oideachas, chun urraim do na cearta agus do no saoirsí sin a chothú agus chun a áirithiú tríd bearta ascnaimh, náisiúnta agus eadarnáisiúnta, go mbeidh aithint agus feidm éifeathtach uile-choiteann acu, ní hamháin i measc pobal na Stát-Chomhaltaí féin, ach fós i measc pobal na gcríocha atá faoina ndlínse sin. Airteagal 1. Saoláitear na daoine uile saor agus comhionann ina ndínit agus ina gcearta. Tá bauidh an réasúin agus an choinsiasa acu agus dlíd iad féin d'iompar de mheon bhrthreachais i leith a chéile. Airteagal 2. Tá teideal ag gach uile dhuine chun na gceart agus na saoirsí go léir atá leagtha amach sa Dearthú seo, gan idirdhealú dáon tsaghas, go háirithe maidir le cine, dath, gnéas, teanga, creideamh, tuairim pholitíochta nó tuarim eile, bunadh náisiúnta nó sóisilach, maoin, breith nó céimíocht eile, Fairis sin, ní déanfar aon idirdhealú ar fhoras no céimíochta poiliticiúla, dlínsiúla nó eadarnáisiúnta atá ag an tír nó an chríoch len mbaineann duine, pé acu críoch neamhspleách, críoch iontaobhais, nó críoch gan rialtas dúchais í, nó críoch a bhfuil aon teoranta eile ar a ceannasacht. Airteagal 3. Tá ag gach uile dhuine, an ceart chun marthana, chun saoirse agus chun slándála a phearsan. Airteagal 4. Ní coimeádfar aon duine faoi mhoghsaine ná faoi dhaoirse; toirmeasctar gach gné den mhoghsaine agus de thrádáil na mogha. Airteagal 5. Ní déanfar céastóireacht ar bith ná cóir ná pionós éadrócaireach, mídhaonna ná táirchéimneach a chur air. Airteagal 6. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun a aithinte i ngach uile áit mar phearsa i láthair an dlí. Airteagal 7. Is comhionann na daoine uile i l'athair an dlí agus is dligh dhóibh an dlí do thabhairt coimirce dhóibh i gcomhionannas gan leithcheal ar aon neach. Dlítear do chách comhionannas coimirce i gcoinne aon leithcheal a sháródh an Dearbhú seo agus i gcoinne aon bhriogaireachta chun leithcheal den tsórt sin a dhéanamh. Airteagal 8. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun fóirithin éifeachtúil d'fháil ó na binsí náisiúnta inniúla i gcoinne gníomhartha a sháraíos na cearta bunúsacha a bheir an bunreacht nó an dlí dhó. Airteagal 9. Ní déanfar go forlamhach aon duine a ghabháil a choinneáil ná a chur ar deoraíocht. Airteagal 10. Dlíonn an uile dhuine, i gcomhionannas iomlán lena chéile, éisteacht chothrom phoiblí d'fháil ó bhinse neamhspleách neamhchlaon chun a chearta agus a oblagáidí agus aon chúiseamh coiriúil ina aghaidh a chinneadh. Airteagal 11. Gach duine a cúiseofar i gcion inphíonois is tuigthe é a bheith neamhchiontach go dtí go gcruthaítear ciontach é do réir dlí i dtrail phoiblí, ina mbeidh ar fáil aige gach cóir is gá lena chosaint a ráthú. Ní daorfar duine ar bith in ngeall ar aon ghníomh ná neamhghníomh nach cion in-phíonóis a bhí ann, tráth a dhéanta, faoin dlí náisiúnta nó faoin dlí eadarnáisiúnta. Ná ní gearrfar píonós is troime ná mar dob in-ghearrtha an tráth a rinneadh an cion. Airteagal 12. Ní déanfar cur isteach go forlámhach ar dunie ar bith maidir lena shaol príobháideach, a theaghlach, a ionad cónaithe, ná a chomhfreagras ná ní déanfar ionsaí air i leith a onóra ná a cháile. Airteagal 13. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun gluaiseacht agus cónaí ina rogha áite laistigh den Stát. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun imeacht as aon tír, lena n-áirítear a thír féin, agus filleadh ar a thír féin Airteagal 14. Le linn géarleanúna, tá ag gach uile dhunie an ceart chun tearmann a lorg agus a bheith aige i dtíortha eile. Ní féadfar feidhm a bhaint as an gceart seo i gcás inchúiseamh a leanas iarbhír as coirthe neampholaiticiúla nó as gníomhartha atá contrártha dochuspóirí agus do bhuntreora na Náisiún Aontaithe Airteagal 15. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun náisiúntacht d'athrú. Ní déanfar go forlámach a náisiúntacht a bhanit d'aon duine, ná fós an ceart chun a náisiúntacht d'athrú. Airteagal 16. Ar aois in-nuachair a shlánú dhóibh tá ag fir agus mná, gan srian ar bith maidir le cine, náisiúntacht ná creideamh, an ceart chun pósadh agus teaghlach a bhunú. Is ionann na cearta atá acu maidir leis an bpósadh, le linn an phóstas agus ar scaoileadh a phósta. Ní déanfar pósadh gan saorthoil iomlán na beirte atá le pósadh. Is é an teaghlach is buíon-aonad príomha bunaidh don chomhdhaonnacht do réir nádúra agus dlíonn an chomhdhaonnacht agus an Stát é a chaomhnadh. Airteagal 17. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun maoin a shealbhú , ina anoar agus i gcomhar le daoine eile. Ní féidir a mhaoin a bhaint go forlámhach de dhuine ar bith. Airteagal 18. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun saoirse machnaimh, coinsiasa agus credimh; airítear sa sa cheart sin an tsaoirse chun a chreideamh nó a dheimhne d'athrú maraon leis an saoirse chun a chreideamh nó a dheimhne d'fhiolsiú, ina aonar nó a nó in éineacht le daoine eile, go poiblí nó go príobháideach, tríd an teagasc, an cleachtadh, an adhradh agus na deas-ghnátha. Airteagal 19. Tá ag gach uile dhuine an ceaqrt chun saoirse tuairime agus chun saoirse nochtuithe tuairime; áirítear sa cheart sin saoirse chun tuairimí a bheith aige gan aon bhac air, agus chun eolas agus smaointe a lorg, a ghlacadh agus a leathadh trí mheáin ar bith, gan aird ar chríoch-theoranta. Airteagal 20. Tá ag gach uile dhuine an ceart go mbeidh saoirse aige teacht ar tionól agus gabháil le comhlachas go sítheoilte Ní cead a chun d´fhiacha ar dhuine ar bith gabháil le haon chomhlachas áirithe. Airteagal 21 Tá ag gach uile dhuine an ceart chun páirt a ghlacadh i gcúrsaí rialuithe a thíre, go díreach nó trí ionadaithe a toghtar go saorálach. Tá comhcheart ag gach uile dhuine rochtain a bheith aige ar an tseirbhís phoiblí in thír féin. Is é toil an phobail is foras don údarás rialuithe; léireofar an toil sin de thoradh toghchán ionraic a déanfar ó aim go ham trí bhótáil chomhchoiteann chomhionann agus trí tún-bhallóid nó ar mhodh dá shamhail sin a ráthaíos saoirse bhótála. Airteagal 22. Tá ag gach uile dhuine, mar chomhalta den chomhdhaonnacht, an ceart chun slándála sóisialaí; dlítear dó go bhféadfaidh sé, de thoradh an tsaothair náisiúnta agus an chomhair eadarnáisiúnta agus do réir eagraíochta agus acmhainne gach Stáit ar leith, na cearta a shásamh, i gcúrsaí eacnamíochta agus comhdhaonnachta agus cultúra, is dual dá dhínit agus is riachtanach do shaor-fhorbairt a phearsantachta. Airteagal 23. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun oibre, chun saoirse maidir le fostaíocht a thoghadh, chun coinníollacha córa sásúla oibre agus chun a chosanta in aghaidh na dífhostaíochta. Tá ag gach uile dhuine, gan aon idirdhealú, an ceart chun na páighe céanna le haghaidh na hoibre céanna. Tá ag gach duine a dhéanas obair an ceart chun luach saothair chóir shásúil a bhéarfas go mbeidh aige féin, agus ag a theathlach, cóir mhaireachtana mar is dír do dhníit an duine, agus ina theannta sin pé caomhaint shóisialach eile is gá. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun ceardchumainn a bhunú agus gabháil le ceardchumainn chun a leasa a chosaint. Airteagal 24. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun sosa agus scíthe, agus go háirithe chun teora réasúnach lena uaireannta oibre agus chun saoirse le páigh d'fháil ó thráth go chéile. Airteagal 25. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun caghdeáin mhaireachtana is leor do shláinte agus do shoileas an duine féin agus a theaghlaigh, ar a náirítear bia, éadach, ionad cónaithe, freastal liachta, agus na seirbhísí sóisialacha is gá; tá ceart aige chun slándála le linn dífhostaíochta, breoiteachta, éagumais, baintreachais, sean-aoise nó aon easpa eile slí mhaireachtana in imthosca nach bhfuil neart aige orthu. Dlítear aire agus cúnamh speisialta don mháthair agus don leanbh. Bhéarfar an chaomhaint shóisialach chéanna don uile leanbh, pé acu faoi chuing an phósta nó lasmuigh dhí a rugadh. Airteagal 26. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun an oideachais. Bhéarfar an t-oideachas in aisce, sna céimeanna tosaigh agus bunaidh ach go háirithe. Beidh an bun-oideachas éigeantach. Cuirfear an t-oideachas teicniúil agus gairmiúil ar fáil go comhchoiteann; beidh combrochtain do réir fiúntais ag gach uile dhuine ar an árd-oideachas. Beidh de chuspóir ag an oideachas pearsantacht an duine d'fhorbairt ina hiomláinte agus urraim a neartú do chearta an duine agus do no saoirsí bunaidh. Cothóidh sé an chomhthuiscint, an caonfhulaing agus and caradas idir an náisiúin agus na ciní agus na haicmí creidimh uile, agus cabhróidh sé le bearta na Náisiún Aontuithe do chaomhnadh na síochána. Tá ag na tuismitheoirí, i dtosach ar chách eile, an ceart chun an cineál oideachais a thoghadh a bhéarfar dá leanaí Airteagal 27. Tá ag gach uile dhuine an ceart chun páirt a ghlachadh gan cosc i saol cultúrtha an phobail, áineas na n-ealaíon a bheith aige agus páirtiú in ascnamh agus is sochair na heolaíochta. Tá ag gach uile dhuine an ceart go gcosnófaí na leasa morálta agus abhartha a leanas as aon tsaothar eolaíochta, litríochta nó ealaíon arb é is údar dó. Airteagal 28. Is dligh do gach uile dhuine go mbéadh eagras sóisialach agus e adarnáisiúnta i réim a bhéarfadh go bhféadfaí na cearta agus na saoirsí atá leagtha amach sa Dearbhú seo a chur i gerích go hiomlán. Airteagal 29. Tá dualgais ar an uile dhuine i leith an phobail arb ann amháin is féidir a phearsantacht d'fhobairt go saor agus go hiomlán. Ag feidhmiú a cheart agus a shaorisí dhó ní bheidh de shriantacht ar dhuine ar bith ach pé sriantachta a bhéas ceaptha do réir dlí d'aon toisc chun aitheantas agus urraim mar is cuí d'áirithiú do chearta agus saoirsí daoine eile agus chun freagairt do riachtanais chóra na moráltachta, an óird phoiblí agus soileasa na coitiantacnta i gcomhdhaonnacnt daonfhlathach. Ní cead i gcás ar bith na cearta ná na saoirsí seo d'fheidhmiú contrártha do chuspóirí agus do bhuntreora na Náisiún Aontaithe. Airtegal 30. Ní cead aon ní sa Dearbhú seo a leiriú mar ní a bheir dón Stát grúpa nó duine ceart ar bith chun páirt a ghlacadh in aon ghníomhacht ná aon ghníomh a dhéanamh d'fhonn aon cheart nó saoirse dá luaitear anseo a dhíthiú. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/gd.txt000066400000000000000000000310361520214632600216470ustar00rootroot00000000000000GAIRM CHOITCHEANN AIR COIRICHEAN A' CHINNE-DAONNA ROI-RADH Do bhrìgh 's gu bheil e air aideachadh gu bheil dualchas nàdarra agus còirichean neo-sgaraichte uile bhuill a' chinne-daonna na stèidh airson saorsa, ceartas agus sìth an t-saoghail, Do bhrìgh 's gun do dh' adhbharaich a bhith a' cur còirichean dhaoine ann an suarachas gnìomhan borba a shàraich cogaisean, a bhith air an cleachdadh, agus gum bheil an latha air teachd anns am bi saor-labhartas, saor chreideamh agus saorsa bho eagal agus dìth air a ghairm mar àrd-mhiann an t-sluaigh choitcheann, Do bhrìgh 's gu bheil e uile do-sheachanta feumail - mas e nach bi an duine air a cho-èigneachadh mu dheireadh gu ceannairc a dhèanamh an aghaidh ain-tighearnas agus fòirneart gum bi còirichean an duine air an dìon tro riaghladh an lagha, Do bhrìgh 's gu bheil e do-sheachanta feumail cleamhnasan càirdeil a stèidheachadh eadar dùthchannan, Do bhrìgh 's gun do chuir sluagh nan Dùthchannan Aonaichte an creideamh as ùr ann an còirichean fhear is mhnathan agus mar an ceudna gun do chuir iad romhpa adhartas sòisealta agus ìrean beatha nas fhèarr ann am barrachd saorsa a dhaingneachadh, Do bhrìgh 's gun do gheall gach Ball Stàite, ann an co-luib ris na Dùthchannan Aonaichte, gum brosnaicheadh iad uile-spèis agus aire do chòirichean agus saorsa an t-sluaigh, Do bhrìgh 's gu bheil tuigse choitcheann a thaobh còirichean agus saorsaidhean uile gu lèir do-sheachanta airson an gealladh seo a thoirt gu buil, Mar sin, a nis, Tha A' CHOMHDHAIL CHOITCHEANN a' cur an cèill NA GAIRM CHOITCHEANN AIR COIRICHEAN A' CHINNE-DAONNA seo na bhun-tomhais do gach sluagh is dùthaich a chum na crìche gun dèan gach neach is gach dùthaich (a' cumail na Gairm seo nan sealladh) strì gu bhith a' brosnachadh nan còirichean agus nan saorsaidhean sin tro theagasg is tro fhoghlam agus tro cheuman adhartach - nàiseanta agus eadar-nàiseanta - a' daingneachadh an cleachdaidhean am measg nan dùthaich dem bheil iad fhein nam buill agus cuideachd anns na tìrean a tha fon ughdarras. Bonn 1. Tha gach uile dhuine air a bhreth saor agus co-ionnan ann an urram 's ann an còirichean. Tha iad air am breth le reusan is le cogais agus mar sin bu chòir dhaibh a bhith beò nam measg fhein ann an spiorad bràthaireil, Bonn 2. Tha gach neach fa leth airidh air gach còir is saorsa a tha sgrìobhte anns A' Ghairm seo a dh' aindeoin gnè sam bith, mar tha cinneadh, dath craicinn, gnè-cinneil, cànan, creideamh, beachdan poiliticeach, tùsachd nàiseanta neo sòisealta, sealbhachd, gin neo inbhe air bith eile. A thuilleadh, chan fhaod deifir a bhith air a dhèanamh air bonn inbhe phoiliticeach, uachdaranail neo eadar-nàiseanta a tha ceangailte ri dùthaich dom buin neach co-dhiù tha an dùthaich sin neo-eiseimeileach, fo urras, fon rìaghladh neo fo bhacadh dùthcha eile. Bonn 3. Tha còir aig gach neach air beatha, saorsa agus tearainteachd. Bonn 4. Cha bhi neach air a chumail fo thràilleachd neo fo dhaorsa. Bithidh tràilleachd agus tràill-mhalairt air a thoirmeasg na uile chruth. Bonn 5. Cha bhi neach air a smachdachadh gu pian neo gu dèiligidhean an-iochdmhor, mi-dhaonna neo truaillidh. Bonn 6. Tha còir aig gach neach a bhith air a choimhead mar bhall den chinne-daonna ann an sealladh an lagha. Bonn 7. Tha na h-uile co-ionnan fa chomhair, agus mar sin airidh air dìonachd an lagha. Tha gach neach airidh air an aon dìon ann an aghaidh eadar-dhealachaidh sam bith a bhriseas a' Ghairm seo agus an aghaidh brosnachaidh sam bith a chuirear air chois airson eadar-dhealachadh a dhèanamh. Bonn 8. Tha còir aig gach neach air furtachd èifeachdach bho na cùirtean nàiseanta airson gnìomhan a tha briseadh nan còirichean dleasdanach a tha air an toirt seachad tron lagh. Bonn 9. Cha bhi neach air a chur an sàs neo ann an grèim neo air fhògarrachadh gu mi-laghail. Bonn 10. Tha còir aig gach neach gum faigh e èisdeachd phoblach ann an làn-cheartas bho chùirtean neo-eiseimeileach agus neo-leththromach nuair a tha a chòirichean air an ceasnachadh agus nuair a tha gnìomhan eucorach air a chur às a leth. Bonn 11. Tha còir aig gach neach aig a bheil eucoir dhioghaltach air a chur as a leth a bhith air a mheas neo-ciontach gus an teid a chionta a dhearbhadh a-rèir an lagha aig deuchainn phoblach far am bheil gach barrantas a tha feumail saor dha airson a dhìonachd. Chan fhaod neach a bhith air a mheas ciontach mar thoradh air gnìomh neo dearmad nach robh na chionta dhioghaltach fo laghan nàiseanta neo eadar-nàiseanta aig an àm san deach an gnìomhachadh. Ni mo na sin chan fhaodar càin nas truime a chur air neach na bha freagarrach aig an àm san deachaidh an eucoir a dhèanamh. Bonn 12. Chan fhaodar neach sam bith a cheannsachadh le bhith a' buintinn ri phearsantachd, ri theaghlach, ri dhachaidh neo tro sgrìobhadh agus ni mò a dh' fhaodar buintinn ri onair neo ri chliù. Tha uile chòir aig gach neach air dìon bhon lagh an aghaidh ionnsaighean den t-seòrsa sin. Bonn 13. Tha còir aig gach neach air saorsa gluasaid agus saorsa còmhnaidh an taobh a-staigh crìoch gach stàit. Tha còir aig gach neach cead a bhith aige dùthaich sam bith, eadhon a dhùthaich fhein, fhàgail agus cuideachd cead gu tilleadh gu a dhùthaich fhein. Bonn 14. Tha còir aig a h-uile neach dìdean bho gheur-leanmhain a shireadh agus sìtheachd fhaotainn ann an dùthchannan eile. Chan fhaodar a' chòir seo a chleachdadh a thaobh thagraidhean nach eil poiliticeach neo a thaobh ghnìomhan a tha an aghaidh thograidhean agus phrionnsabalan nan dùthchannan Aonaichte. Bonn 15. Tha còir aig gach neach a bhith air ainmeachadh gu nàiseanta. Chan fhaodar a dhùthchas nàiseanta, neo a chòir air a dhùthchas nàiseanta atharrachadh, àicheadh air neach air bith. Bonn 16. Tha e na chòir aig gach fireannach is boireannach, a dh' aindeoin cinnidh is a tha air teachd gu aois, pòsadh agus teaghlach a stèidheachadh. Tha iad dligheach air còirichean co-ionnan nam pòsadh rè ùine am pòsaidh agus ann an sgaoileadh a' phòsaidh. Chan fhaodar pòsadh a bhith air a chompàirteachadh ach a mhàin le saor-thoil gach cèile. 'S e an teaghlach aonad nàdarra agus bunaiteach gach sluaigh agus mar sin airidh air a bhith air a dhìon leis an t-sluagh agus an Stàit. Bonn 17. Tha e na chòir aig gach neach sealbhachd a bhith aige fhein a thuilleadh air sealbhachd ann an co-chomunn dhaoine eile. Chan fhaodar a shealbhachd a thoirt bho neach gu mi-riaghailteach. Bonn 18. Tha e na chòir aig gach neach saorsa smuain, saorsa cogais agus saorsa creidimh a bhith aige; tha a' chòir seo a' gabhail a-steach saorsa airson a chreidimh 's a chreud atharrachadh, na aonar neo ann an còmhlan dhaoine eile ann am follais neo gu dìomhair agus am foillseachadh tre theagasg, tre aoradh agus tre bhith gan cleachdadh. Bonn 19. Tha còir aig gach neach air saorsa beachd agus labhairt; tha a' chòir seo a' gabhail a-steach a bhith ag altruim bheachdan gun bhacadh sam bith agus a bhith a' sireadh agus a' toirt seachad eòlais tro mheadhan sam bith a dh' aindeoin cnapan-starraidh a dh' fhaodadh a bhith anns an rathad. Bonn 20. Tha còir aig na h-uile saorsa a bhith aca airson co-chruinneachadh agus co-chomunn. Chan fhaodar neach a cho-èigneachadh gu bhith na bhall de cho-chomunn sam bith. Bonn 21. 'S e còir neach sam bith co-phàirt a ghabhail ann an riaghaltas a dhùthcha gu pearsanta neo tro thaghadh riochdairean. Tha còir aig na h-uile slighe fhosgailte a bhith aca airson seirbhis phoblach a dhèanamh dhan dùthaich. Bithidh toil an t-sluaigh na bhunait airson barantas riaghlaidh agus bithidh seo air a dhèanamh follaiseach ann a bhith a' cumail thaghaidhean tro bhòtadh coitcheann a bhitheas air a chumail ann an dìomhaireachd aig amannan àiridh neo tro dhòighean saor-thaghach eile. Bonn 22. Tha còir aig gach neach, mar bhall den phoball air tearainteachd sòisealta agus tha e airidh, tro oidhirpean nàiseanta agus co-oidhirpean eadar-nàiseanta a-rèir eagrachadh is seilbh gach Stàit, air gach còir eaconomaigeach, shòisealta agus chultarail a tha do-sheachanta feumail a chum urram agus saor-leasachadh a phearsantachd. Bonn 23. 'S e còir gach neach a bhith ri obair, ri saorsa airson obair a thaghadh, ri cùmhnantan obrach a tha ceart agus fàbharach agus ri dìon an aghaidh a bhith gun obair. Tha còir aig gach neach, gun leth-bhreth sam bith, air pàigheadh co-ionnan airson obrach cho-ionnan. Tha còir aig gach neach a tha anns an obair air tuarasdal freagarrach a bheireadh dha fhein 's dha theaghlach bi-beò a bhiodh a-rèir luach agus inbhe an duine eadhon ged a dh' fheumte leasachadh a dhèanamh tro mheadhanan eile airson dìon sòisealta a bhith aige. Tha còir aig gach neach air cèaird-chomainn a dhealbh agus e fhein a cheangal riutha airson dìon a chòirichean. Bonn 24. Tha còir aig gach neach air fois agus saor-thìde còmhla ri cunbhalachadh reusanta air uairean obrach maille ri làithean saora le pàigheadh bho àm gu àm. Bonn 25. Tha còir aig na h-uile air àite còmhnaidh a tha iomchaidh airson an slàinte fhein is slàinte an teaghlaich - sin a' gabhail na ghlacan biadh, aodach, taigheadas, lèigh-aire agus seirbhisean sòisealta - agus a thuilleadh air sin tha còir aca air dìon ann an aghaidh call-obrach, tinneas, eu-cothrom, banntrachd, seann aois agus gainne beò-shlaint ann an suidhichean a tha thar an comais. Tha màthaireachd agus leanabachd airidh air aire agus cuideachadh air leth. Tha gach leanabh, dìolain neo a chaochladh, airidh air an dìon shòisealta cheudna. Bonn 26. Tha foghlam na chòir do gach neach. Bithidh foghlam an asgaidh, co-dhiù aig na h-ìrean bunaiteil. Bithidh foghlam bunasach sparraichte air gach neach. Bithidh foghlam teicneachail, proifeiseanta agus àrd fhoghlam air bonn airidheachd, co-ionnan fosgailte do na h-uile neach. Bithidh foghlam ag amas air làn-leasachadh pearsa an duine agus a chum neartachaidh tlachd ann an còirichean agus saorsan daonna. Bithidh foghlam a' brosnachadh tuigseachd, foighidinn agus càirdeas am measg dhùthchannan, am measg bhuidhnean cinneadail is cràbhach, còmhla ri a bhith a' cur air adhart oidhirpean nan Dùthchannan Aonaichte a thaobh cumail na sìthe. Tha còir o thùs aig pàrantan roghainn a dhèanamh den t-seòrsa foghlaim a tha freagarrach don cloinn. Bonn 27. 'S e còir nan uile compàirt a bhith aca ann am beatha chultarail an coimhearsnachd fhein, a bhith sòlasach anns na h-ealain is roinn a bhith aca anns gach maitheas a shruthas bho gach adhartas saidheansail. Tha gach neach còireach air dìon a bhith air na sochairean moralta agus saoghalta a tha a' sruthadh bho obair saidheansail, litreachail neo dealbhach ris am bheil e fhein. Bonn 28. Tha còir aig gach neach air òrdugh sòisealta agus eadar-nàiseanta anns am bi còirichean agus saorsaidhean a' Ghairm seo air an toirt gu buil. Bonn 29. Tha dleasdanasan an crochadh air gach neach don choimhearsnachd sin a-mhàin anns am bheil e comasach dha a mhiannan pearsanta a choilionadh. Ann an cleachdadh a chòirichean is a shaorsaidhean bithidh gach neach umhail do gach crìch a chuireas an lagh air chois airson a bhith a' dèanamh cinnteach gum bi còirichean agus saorsaidhean dhaoine eile air an coimhead agus bithidh e leagte ri na riatanais a tha moraltachd, rian pobaill agus maitheas coitcheann a' tagradh ann am poball deamocraiteach sam bith. Chan fhaodar na còirichean agus na saorsaidhean sin a bhith air an cleachdadh air dhòigh sam bith ma tha iad a' ruith calg-dhìreach an aghaidh thograidhean agus phrionnsabalan nan Dùthchannan Aonaichte. Bonn 30. Chan fhaod ni anns a' Ghairm seo a bhith air a thuigsinn mar gum biodh e a' toirt cothroim do Stàit, do chòmhlan neo do dhuine, còir air pàirt a ghabhail ann an gnìomh sam bith a chur an cèill, a tha a' cuimseachadh air a bhith a' cur à bith aon de na còirichean neo na saorsaidhean a tha sgrìobhte sìos anns a' Ghairm seo. GAIRM CHOITCHEANN A THAOBH COIRICHEAN A' CHINNE DAONNA Air an deicheamh latha den Dùbhlachd 1948 ghabh Comhdhail Choitcheann nan Dùthchannan Aonaichte ri, agus chuir iad an cèill, "Gairm Choitcheann air còirichean A' Chinne-daonna" aig a bheil a bhrìgh gu mionaideach ri fhaicinn anns na duilleagan a leanas. Mar thoradh air an achd seo chuir a' Chomhdhail Choitcheann impidh air gach dùthaich anns a' bhallrachd brìgh na Gairm seo "a sgaoileadh, fhoillseachadh, a leughadh is a theagasg, gu h-àraidh ann an sgoiltean agus ann an àitean ionnsachaidh eile, gun eadar-dhealachadh a bhith air a dhèanamh air bonn inbhe phoiliticeach dhùthchannan neo thìrean sam bith. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/gl.txt000066400000000000000000000316641520214632600216660ustar00rootroot00000000000000Declaración Universal dos Dereitos das Persoas Preámbulo A liberdade, a xustiza e a paz no mundo teñen por base o recoñecemento da dignidade intrínseca e dos dereitos iguais e inalienables de tódolos membros da familia humana; O descoñecemento e o menosprezo dos dereitos da persoa orixinaron actos de barbarie aldraxantes para a conciencia da humanidade; proclamouse, como a aspiración máis elevada da persoa, o advento dun mundo no que os seres humanos, liberados do temor e da miseria, disfruten da liberdade de palabra e da liberdade de crenzas; Esencial que os dereitos da persoa sexan protexidos por un ríxime de dereito, co fin de que a persoa non se vexa compelida ó supremo recurso da rebelión contra a tiranía e a opresión; Tamén esencial promover o desenvolvemento de relacións amigables entre as nacións; Os pobos das Nacións Unidas reafirmaron na Carta a súa fe nos dereitos fundamentais da persoa, na dignidade e o valor do ser humano e na igualdade de dereitos de homes e mulleres; declaráronse resoltos a promover o progreso social e a elevar o nivel de vida dentro dun concepto máis amplo de liberdade; Os estados membros comprometíronse a asegurar, en cooperación coa Organización das Nacións Unidas, o respecto universal e efectivo ós dereitos e liberdades fundamentais da persoa; e Unha concepción común destes dereitos e liberdades ó da maior importancia para o pleno cumprimento de dito compromiso; A Asemblea Xeral proclama a presente Declaración Universal dos Dereitos da Persoa como ideal común polo que tódolos pobos e nacións se deben esforzar, para que tanto os individuos coma as institucións, inspirándose constantemente nela, promovan, mediante o ensino e a educación, o respecto a estes dereitos e liberdades, e aseguren, por medidas progresivas de carácter nacional e internacional, o seu recoñecemento e aplicación universais e efectivos, tanto entre os pobos dos estados membros coma entre os dos territorios colocados baixo a súa xurisdicción. Artigo 1ª. Tódolos seres humanos nacen libres e iguais en dignidade e dereitos e, dotados como están de razón e conciencia, díbense comportar fraternalmente uns cos outros. Artigo 2ª. Toda persoa ten os dereitos e liberdades proclamados nesta Declaración, sen distinción ningunha de raza, cor, sexo, idioma, relixión, opinión política ou de calquera outra índole, orixe nacional ou social, posición económica, nacemento ou calquera outra condición. Ademais, non se fará ningunha distinción baseado na condición política, xurídica ou internacional do país ou territoiro da xurisdicción do cal dependa unha persoa, tanto se se trata dun país independente coma dun territorio baixo administración fiduciaria, non autónomo ou sometido a calquera outra limitación de soberanía. Artigo 3ª. Todo individuo ten dereito á vida, á liberdade e á seguridade da súa persoa. Artigo 4ª. Ninguín estará sometido á escravitude nin a servidume; a escravitude e a trata de escravos está prohibida en tódalas súas maneiras. Artigo 5ª. Ninguín será sometido a torturas nin a penas ou tratos crueis, inhumanos e aldraxantes. Artigo 6ª. Todo ser humano ten dereito, en tódalas partes, ó reconecemento da súa persoalidade. Artigo 7ª. Todos son iguais perante a lei e teñen, sen distincin, dereito á igual protección da lei. Todos teñen dereito á igual protección contra todo acto discriminatorio que infrinxa esta Declaración e contra toda provocación a tal acto. Artigo 8ª. Toda persoa ten dereito a un recurso efectivo, perante os tribunais nacionais competentes, que a ampare contra os actos que violen os seus dereitos fundamentais recoñecidos pola constitución ou pola lei. Artigo 9ª. Ninguín poderá ser arbitrariamente detido, preso nin desterrado. Artigo 10ª. Toda persoa ten dereito, en condicións de plena igualdade, a ser oída publicamente e con xustiza por un tribunal independente e imparcial, para determinar os seus dereitos e obrigas ou para o exame de calquera acusación contra ela en materia penal. Artigo 11ª. Toda persoa acusada de delicto ten o dereito a que se presuma a súa inocencia mentres non se probe a súa culpabilidade, conforme á lei e en xuízo público no que se lle asegurasen tódalas garantías precisas para a súa defensa. Ninguín será condenado por actos ou omisións que no momento de se cometer non fosen delictivos segundo o dereito nacional ou internacional. Tampouco se imporá pena máis grave que a aplicable no momento de cometer o delicto. Artigo 12ª. Ninguín será obxecto de inxerencias arbitrarias na súa vida privada, a súa familia, o seu domicilio ou a súa correspondencia, nin de ataques á súa honra ou á súa reputación. Toda persoa ten dereito á protección da lei contra estas inxerencias ou ataques. Artigo 13ª. Toda persoa ten dereito a circular libremente e a elixir a súa residencia no territorio dun estado. Toda persoa ten dereito a saír de calquera país, incluso do propio, e a voltar ó seu país. Artigo 14ª. En caso de persecución, toda persoa ten dereito a buscar asilo, e a disfrutar del, en calquera país. Este dereito non poderá ser invocado contra unha acción xudicial realmente orixinada por delictos comúns ou por actos opostos ós propósitos e principios das Nacións Unidas. Artigo 15ª. Toda persoa ten dereito a unha nacionalidade. Ninguín será privado arbitrariamente da súa nacionalidade nin do dereito a cambiar de nacionalidade. Artigo 16ª. Os homes e as mulleres, a partir da idade núbil, teñen dereito, sen ningunha restricción por motivos de raza, nacionalidade ou relixión, a casar e fundar unha familia; disfrutarán de iguais dereitos en canto ó matrimonio, durante o matrimonio e no caso de disolución do matrimonio. Só mediante libre e pleno consentimento dos futuros cónxuxes se poderá contraer o matrimonio. A familia é o elemento natural e fundamental da sociedade e ten dereito á protección da sociedade e do estado. Artigo 17ª. Toda persoa ten dereito á propiedade, individual e colectivamente. Ninguín será privado arbitrariamente da súa propiedade. Artigo 18ª. Toda persoa ten dereito á liberdade de pensamento, de conciencia e de relixión; este dereito inclúe a liberdade de cambiar de relixión ou de crenza, así como a liberdade de manifestar a súa relixión ou a súa crenza, individual e colectivamente, tanto en público coma en privado, polo ensino, a práctica, o culto e a observancia. Artigo 19ª. Todo individuo ten dereito á liberdade de opinión e de expresión; este dereito inclúe o de non ser molestado por mor das súas opinións, o de investigar e recibir informacións e opinións e o de difundilas, sen limitación de fronteiras, por calquera medio de expresión. Artigo 20ª. Toda persoa ten dereito á liberdade de reunión e de asociación pacíficas. Ninguín poderá ser obrigado a pertencer a unha asociación. Artigo 21ª. Toda persoa ten dereito a participar no goberno do seu país, directamente ou por medio de representantes libremente escollidos. Toda persoa ten dereito de acceso, en condicións de igualdade, ás funcións públicas do seu país. A vontade do pobo ó a base da autoridade do poder público; esta vontade expresarase mediante eleccións auténticas que se haberán de celebrar periodicamente, por sufraxio universal e igual e por voto secreto ou outro procedemento equivalente que garanta a liberdade de voto. Artigo 22ª. Toda persoa, como membro da sociedade, ten dereito á seguridade social e a obter, mediante o esforzo nacional e a cooperación internacional, habida conta da organización e os recursos de cada estado, a satisfacción dos dereitos económicos, sociais e culturais indispensables á súa dignidade e ó libre desenvolvemento da súa personalidade. Artigo 23. Toda persoa ten dereito ó traballo, á libre elección do seu traballo, a condicións equitativas e satisfactorias de traballo e á protección contra o desemprego. Toda persoa ten dereito, sen ningunha discrminación, a igual salario por igual traballo. Toda persoa que traballa ten dereito a unha remuneración equitativa e satisfactoria, que lle asegure, así como á súa familia, unha existencia conforme á dignidade humana e que será completada, en caso necesario, por calquera outro medio de protección social. Toda persoa ten dereito a fundar sindicatos e a sindicarse para a defensa dos seus intereses. Artigo 24ª. Toda persoa ten dereito ó descanso, ó gozo do tempo libre, a unha limitación razoable da duración do traballo e a vacacións periódicas pagadas. Artigo 25ª. Toda persoa ten dereito a un nivel de vida axeitado que lle asegure, así como á súa familia, a saúde e o benestar, e en especial a alimentación, o vestido, a vivenda, a asistencia médica e os servicios sociais precisos; ten tamén dereito ós seguros en caso de desemprego, enfermidade, invalidez, viúvez e vellez ou outros casos de perda dos seus medios de subsistencia por circunstancias independentes da súa vontade. A maternidade e a infancia teñen dereito a coidados e asistencia especiais. Tódolos nenos e nenas, nacidos de matrimonio ou fóra do matrimonio, teñen dereito á mesma protección social. Artigo 26ª. Toda persoa ten dereito á educación. A educación debe ser de balde, polo menos no que atinxe á instrucción elemental e fundamental. A instrucción elemental será obrigatoria. A instrucción técnica e profesional haberá de ser xeneralizada; o acceso ós estudios superiores será igual para todos, en función dos méritos respectivos. A educación terá como obxectivo o pleno desenvolvemento da personalidade humana e o fortalecemento do respecto ós dereitos da persoa e ás liberdades fundamentais; favorecerá a comprensión, a tolerancia e a amizade entre as nacións e tódolos grupos étnicos ou relixiosos; promoverá o desenvolvemento das actividades das Nacións Unidas para o mantemento da paz. Os pais teñen dereito preferente a escoller o tipo de educación que se haberá de dar ós seus fillos. Artigo 27ª. Toda persoa ten dereito a tomar parte libremente na vida cultural da comunidade, a gozar das artes e a participar no progreso científico e nos beneficios que del resulten. Toda persoa ten dereito á protección dos intereses morais e materiais que lle correspondan por razóns das produccións científicas, literarias ou artísticas das que sexa autor. Artigo 28ª. Toda persoa ten dereito a que se estableza unha orde social e internacional na que os dereitos e liberdades proclamados nesta Declaración se fagan plenamente efectivos. Artigo 29ª. Toda persoa ten deberes respecto á comunidade, xa que só nela pode desenvolver libre e plenamente a súa personalidade. No exercicio dos seus dereitos e no disfrute das súas liberdades, toda persoa estará soamente suxeita ás limitacións establecidas pola lei co único fin de asegurar o recoñecemento e o respecto dos dereitos e liberdades dos demais, e de satisfacer as xustas esixencias da moral, da orde pública e do benestar xeral nunha sociedade democrática. Estes dereitos e liberdades non poderán ser, en ningún caso, exercidos en oposición ós propósitos e principios das Nacións Unidas. Artigo 30ª. Nada na presente Declaración poderá ser interpretado no sentido de que confire algún dereito ó estado, a un grupo ou a unha persoa, para emprender e desenvolver actividades ou realizar actos tendentes á supresión de calquera dos dereitos e liberdades proclamadas nesta Declaración. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/grc.txt000066400000000000000000000161671520214632600220400ustar00rootroot00000000000000μῆνιν ἄειδε θεὰ Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος οὐλομένην, ἣ μυρί' Ἀχαιοῖς ἄλγε' ἔθηκε, πολλὰς δ' ἰφθίμους ψυχὰς Ἄϊδι προί̈αψεν ἡρώων, αὐτοὺς δὲ ἑλώρια τεῦχε κύνεσσιν οἰωνοῖσί τε πᾶσι, Διὸς δ' ἐτελείετο βουλή, 5 ἐξ οὗ δὴ τὰ πρῶτα διαστήτην ἐρίσαντε Ἀτρεί̈δης τε ἄναξ ἀνδρῶν καὶ δῖος Ἀχιλλεύς. τίς τ' ἄρ σφωε θεῶν ἔριδι ξυνέηκε μάχεσθαι; Λητοῦς καὶ Διὸς υἱός: ὃ γὰρ βασιλῆϊ χολωθεὶς νοῦσον ἀνὰ στρατὸν ὄρσε κακήν, ὀλέκοντο δὲ λαοί, 10 οὕνεκα τὸν Χρύσην ἠτίμασεν ἀρητῆρα Ἀτρεί̈δης: ὃ γὰρ ἦλθε θοὰς ἐπὶ νῆας Ἀχαιῶν λυσόμενός τε θύγατρα φέρων τ' ἀπερείσι' ἄποινα, στέμματ' ἔχων ἐν χερσὶν ἑκηβόλου Ἀπόλλωνος χρυσέῳ ἀνὰ σκήπτρῳ, καὶ λίσσετο πάντας Ἀχαιούς, 15 Ἀτρεί̈δα δὲ μάλιστα δύω, κοσμήτορε λαῶν: Ἀτρεί̈δαι τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοί, ὑμῖν μὲν θεοὶ δοῖεν Ὀλύμπια δώματ' ἔχοντες ἐκπέρσαι Πριάμοιο πόλιν, εὖ δ' οἴκαδ' ἱκέσθαι: παῖδα δ' ἐμοὶ λύσαιτε φίλην, τὰ δ' ἄποινα δέχεσθαι, 20 ἁζόμενοι Διὸς υἱὸν ἑκηβόλον Ἀπόλλωνα. ἔνθ' ἄλλοι μὲν πάντες ἐπευφήμησαν Ἀχαιοὶ αἰδεῖσθαί θ' ἱερῆα καὶ ἀγλαὰ δέχθαι ἄποινα: ἀλλ' οὐκ Ἀτρεί̈δῃ Ἀγαμέμνονι ἥνδανε θυμῷ, ἀλλὰ κακῶς ἀφίει, κρατερὸν δ' ἐπὶ μῦθον ἔτελλε: 25 μή σε γέρον κοίλῃσιν ἐγὼ παρὰ νηυσὶ κιχείω ἢ νῦν δηθύνοντ' ἢ ὕστερον αὖτις ἰόντα, μή νύ τοι οὐ χραίσμῃ σκῆπτρον καὶ στέμμα θεοῖο: τὴν δ' ἐγὼ οὐ λύσω: πρίν μιν καὶ γῆρας ἔπεισιν ἡμετέρῳ ἐνὶ οἴκῳ ἐν Ἄργεϊ τηλόθι πάτρης 30 ἱστὸν ἐποιχομένην καὶ ἐμὸν λέχος ἀντιόωσαν: ἀλλ' ἴθι μή μ' ἐρέθιζε σαώτερος ὥς κε νέηαι. ὣς ἔφατ', ἔδεισεν δ' ὃ γέρων καὶ ἐπείθετο μύθῳ: βῆ δ' ἀκέων παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης: πολλὰ δ' ἔπειτ' ἀπάνευθε κιὼν ἠρᾶθ' ὃ γεραιὸς 35 Ἀπόλλωνι ἄνακτι, τὸν ἠύ̈κομος τέκε Λητώ: κλῦθί μευ ἀργυρότοξ', ὃς Χρύσην ἀμφιβέβηκας Κίλλάν τε ζαθέην Τενέδοιό τε ἶφι ἀνάσσεις, Σμινθεῦ εἴ ποτέ τοι χαρίεντ' ἐπὶ νηὸν ἔρεψα, ἢ εἰ δή ποτέ τοι κατὰ πίονα μηρί' ἔκηα 40 ταύρων ἠδ' αἰγῶν, τὸ δέ μοι κρήηνον ἐέλδωρ: τίσειαν Δαναοὶ ἐμὰ δάκρυα σοῖσι βέλεσσιν. ὣς ἔφατ' εὐχόμενος, τοῦ δ' ἔκλυε Φοῖβος Ἀπόλλων, βῆ δὲ κατ' Οὐλύμποιο καρήνων χωόμενος κῆρ, τόξ' ὤμοισιν ἔχων ἀμφηρεφέα τε φαρέτρην: 45 ἔκλαγξαν δ' ἄρ' ὀϊστοὶ ἐπ' ὤμων χωομένοιο, αὐτοῦ κινηθέντος: ὃ δ' ἤϊε νυκτὶ ἐοικώς. ἕζετ' ἔπειτ' ἀπάνευθε νεῶν, μετὰ δ' ἰὸν ἕηκε: δεινὴ δὲ κλαγγὴ γένετ' ἀργυρέοιο βιοῖο: οὐρῆας μὲν πρῶτον ἐπῴχετο καὶ κύνας ἀργούς, 50 αὐτὰρ ἔπειτ' αὐτοῖσι βέλος ἐχεπευκὲς ἐφιεὶς βάλλ': αἰεὶ δὲ πυραὶ νεκύων καίοντο θαμειαί. ἐννῆμαρ μὲν ἀνὰ στρατὸν ᾤχετο κῆλα θεοῖο, τῇ δεκάτῃ δ' ἀγορὴν δὲ καλέσσατο λαὸν Ἀχιλλεύς: τῷ γὰρ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ λευκώλενος Ἥρη: 55 κήδετο γὰρ Δαναῶν, ὅτι ῥα θνήσκοντας ὁρᾶτο. οἳ δ' ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τε γένοντο, τοῖσι δ' ἀνιστάμενος μετέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς: Ἀτρεί̈δη νῦν ἄμμε παλιμπλαγχθέντας ὀί̈ω ἂψ ἀπονοστήσειν, εἴ κεν θάνατόν γε φύγοιμεν, 60 εἰ δὴ ὁμοῦ πόλεμός τε δαμᾷ καὶ λοιμὸς Ἀχαιούς: ἀλλ' ἄγε δή τινα μάντιν ἐρείομεν ἢ ἱερῆα ἢ καὶ ὀνειροπόλον, καὶ γάρ τ' ὄναρ ἐκ Διός ἐστιν, ὅς κ' εἴποι ὅ τι τόσσον ἐχώσατο Φοῖβος Ἀπόλλων, εἴτ' ἄρ' ὅ γ' εὐχωλῆς ἐπιμέμφεται ἠδ' ἑκατόμβης, 65 αἴ κέν πως ἀρνῶν κνίσης αἰγῶν τε τελείων βούλεται ἀντιάσας ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι. ἤτοι ὅ γ' ὣς εἰπὼν κατ' ἄρ' ἕζετο: τοῖσι δ' ἀνέστη Κάλχας Θεστορίδης οἰωνοπόλων ὄχ' ἄριστος, ὃς ᾔδη τά τ' ἐόντα τά τ' ἐσσόμενα πρό τ' ἐόντα, 70 καὶ νήεσσ' ἡγήσατ' Ἀχαιῶν Ἴλιον εἴσω ἣν διὰ μαντοσύνην, τήν οἱ πόρε Φοῖβος Ἀπόλλων: ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν: ὦ Ἀχιλεῦ κέλεαί με Διὶ̈ φίλε μυθήσασθαι μῆνιν Ἀπόλλωνος ἑκατηβελέταο ἄνακτος: 75 τοὶ γὰρ ἐγὼν ἐρέω: σὺ δὲ σύνθεο καί μοι ὄμοσσον ἦ μέν μοι πρόφρων ἔπεσιν καὶ χερσὶν ἀρήξειν: ἦ γὰρ ὀί̈ομαι ἄνδρα χολωσέμεν, ὃς μέγα πάντων Ἀργείων κρατέει καί οἱ πείθονται Ἀχαιοί: κρείσσων γὰρ βασιλεὺς ὅτε χώσεται ἀνδρὶ χέρηϊ: 80 εἴ περ γάρ τε χόλον γε καὶ αὐτῆμαρ καταπέψῃ, ἀλλά τε καὶ μετόπισθεν ἔχει κότον, ὄφρα τελέσσῃ, ἐν στήθεσσιν ἑοῖσι: σὺ δὲ φράσαι εἴ με σαώσεις. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/gu.txt000066400000000000000000000670111520214632600216720ustar00rootroot00000000000000માનવ અધિકારોની વિશ્વવ્યાપી ઘોષણા પ્રારુતાવિક કેમ કે માનવકુટુંબના દરેક સભ્યની પરંપરા-પ્રાપ્ત પ્રતિષ્ઠાને અને સમાન અને અસંકામ્ય અધિકારોને માન્યતા આપવી એ જગતની સ્વતંત્રતા, ન્યાય અને શાંતિનો પાયા છે, કેમ કે માનવ અધિકારોની ઉપેક્ષા અને અપમાન કરવાથી એવાં જંગલી કત્યો પરિણમ્યાં છે કે જેણે માનવજાતના અંતઃકરણમાં બળવો જગવ્યો છે અને સામાન્ય લોકોની ઊંચામાં ઊંચી મહત્ત્વાકાંક્ષા તરીકે એવી દુનિયાના આગમનની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેમાં માનવો વાણી અને વિચારની સ્વતંત્રતા ભોગવશે અને ભય તથા અછતમાંથી મુકિત મેળવશે, કેમ કે જો માણસને આખરી ઉપાય તરીકે જુલમ અને અત્યાચાર સામે બળવો પોકારવાનો આશ્રય લેવાનું દબાણ કરાવવું ન હોય તો કાયદાની સત્તા દ્વારા માનવ અધિકારોને રક્ષણ આપવું જોઇએ, કેમ કે રાષ્ટ્રો વચ્ચે મૈત્રીસંબંધોનો વિકાસ બઢાવવાનું જરૂરી છે, કેમ કે સંયુકત રાષ્ટ્રોના લોકોએ ખતપત્રમાં મૂળભૂત માનવ અધિકારોમાં માનવીની પ્રતિષ્ઠા અને મૂલ્યમાં અને સ્રીપુરુષોના સમાન અધિકારોમાં તેમની શ્રદ્ધા પુનઃ સ્થાપિત કરી છે અને વિશાળતર સ્વાતંત્ર્યમાં સામાજિક પ્રગતિ અને ઉચ્ચ જીવનધોરણ બઢાવવાનો નિશ્ચય કર્યો છે, કેમ કે સભ્ય રાજ્યોએ સંયુકત રાષ્ટ્રોના સહકારમાં માનવ અધિકારોના અને મૂળભૂત સ્વતંત્રતાઓના વિશ્વવ્યાપી માનમાં વૃદ્ધિ કરવાની અને તેનું પાલન કરવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી છે, કેમ કે આ પ્રતિજ્ઞાની સંપૂર્ણ સિદ્ધિ માટે આવા અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓની સામાન્ય સમજણ હોવી એ ખૂબ જ મહત્ત્વનું છે, એટલે હવે, સામાન્ય સભા સર્વ ભોકો અને રાષ્ટ્રો માટે સિદ્ધિના સામાન્ય ધોરણ તરીકે માનવ અધિકારોની આ વિશ્વવ્યાપી ઘોષણાની એવા હેતુથી જાહેરાત કરે છે, કે દરેક વ્યક્તિ અને સમાજનું દરેક અંગ, આ ઘોષણાને સતત ધ્યાનમાં રાખીને ઉપદેશ અને શિક્ષણ દ્વારા આ અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓ માટે માનની લાગણી પ્રગટઃવવા અને રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રગતિશીલ ઉપાયો દ્વારા, સભ્ય રાજ્યોના લોકોમાં તેમજ તેમની હકુમત હેઠળના પ્રદેશોમાંના લોકોમાં તેનો સર્વસામાન્ય અને અસરકારક સ્વીકાર અને પાલન કરાવવા માટે પ્રયત્ન કરશે. અનુચ્છેદ ૧: પ્રતિષ્ઠા અને અધિકારોની દષ્ટિએ સર્વ માનવો જન્મથી સ્વતંત્ર અને સમાન હોય છે. તેમનામાં વિચારશકિત અને અંતઃકરણ હોય છે અને તેમણે પરસ્પર બંધુત્વની ભાવનાથી વર્તવું જોઇએ. અનુચ્છેદ ૨: દરેક વ્યક્તિને જાતિ, રંગ, લિંગ, ભાષા, ધર્મે, રાજકીય અથવા બીજા અભિપ્રાય, રાષ્ટ્રીય અથવા સામાજિક ઉદ્ભવસ્થાન, મિલકત, જન્મ અથવા મોભા જેવા કોઇપણ જાતના ભેદભાવ વગર આ ધોષણામાં રજૂ કરવામાં આવેલા સધળા અધિકારો અને સ્વતંત્રતા ભોગવવાનો હક્ક છે. વધુમાં કોઇપણ વ્યક્તિ તે સ્વતંત્ર, ટ્રસ્ટ હેઠળના સ્વશાસન હેઠળ ન હોય તેવા અથવા સાર્વભામત્વની બીજી કોઇપણ મર્યાદા હેઠળ આવેલા દેશ અથવા પ્રદેશની હોય તો પણ રાજકીય, હફમવવિષયક અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય મોભાના ધોરણે તેની સાથે કોઇપણ ભેદભાવ રાખવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૩: દરેક વ્યક્તિને જીવવાનો, સ્વતંત્રતાનો અને સ્વરક્ષણનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૪: કોઇને પણ ગુલામી અથવા પરાધીન દશામાં રાખવામાં આવશે નહિ; દરેક પ્રકારની ગુલામી અને ગુલામોના વેપાર પર પ્રતિબંધ મૃકવામાં આવશે. અનુચ્છેદ ૫: કોઇપણ વ્યક્તિની ઉપર જુલમ ગુજારવામાં આવશે નહિ અથવા તેની સાથે ધાતકી, અમાનુષી અથવા હલકા પ્રકારનો વર્તાવ રાખવામાં આવશે નહિ અથવા તેવા પ્રકારની શિક્ષા કરવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૬: દરેક વ્યક્તિને દરેક હેકાણે કાયદાની સમક્ષ માનવ તરીકે સ્વીકાર કરાવવાનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૭: કાયદા સમક્ષ સર્વ માણસો સમાન છે અને કોઇપણ જાતના ભેદભાવ વગર કાયદાનું રક્ષણ સમાન ધોરણે મેળવવાને હક્કદાર છે. આ ધોષણાનો ભંગકરીને કોઇપણ જાતના ભેદભાવ સામે અને આવા ભેદભાવ જગાવવામાં, કોઇપણ જાતની ઉશ્કેરણી કરવા સામે સમાન રક્ષણ મેળવવાનો સર્વને હક્ક છે. અનુચ્છેદ ૮: દરેક વ્યક્તિને સંવિધાન અથવા કાયદા દ્વારા તેને મળેલા મૂળભૂત અધિકારોનો ભંગ કરતા કૃત્યો માટે સક્ષમ રાષ્ટ્રીય ન્યાયાધિકરણ દ્વારા અસરકારક ઉપાયો લેવાનો હક્ક છે. અનુચ્છેદ ૯: કોઇપણ વ્યક્તિને આપખુદ રીતે ગિરફતાર કરવામાં, અટકઃયતમાં રાખવામાં અથવા દેશનિકાલ કરવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૧૦: દરેક વ્યક્તિને પોતાના અધિકારો અને બંધનોના અને તેની વિરુદ્ધ કોઇપણ ફોજદારી આરોપના નિર્ણયમાં કોઇ સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ ન્યાયાધિકરણ દ્વારા વ્યાજબી અને જાહેર સુનાવણી કરાવવાનો સંપૂર્ણ સમાન ધોરણે અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૧૧: જેની ઉપર ફોજદારી ગુનાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હોય તેવી દરેક વ્યક્તિને ગુનાની જાહેર તપાસણી વખતે તેના બચાવ માટે સધળી જરૂરી બાંયધરીઓ આપવામાં આવી હોય છે. કાયદા પ્રમાણે ગુનેગાર સાબીત થાય ત્યાં સુંધી પોતાને નિર્દોષ માનવાનો અધિકાર છે. કોઇપણ વ્યક્તિ, કોઇપણ કૃત્ય અથવા કસૂર જે વખતે કરી હોય અથવા થઇ હોય તે વખતે રાષ્ટ્રીય અથવા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ તે કૃત્ય અથવા કસૂર ફોજદારી ગુનો ગણાતો ન હોય તો તે કારણે કોઇપણ ફોજદારી ગુના માટે તે ગુનેગાર ગણાશે નહિ તેમજ તેને તે ફોઝદારી ગુનો થયો હોય તે વખતે લાગુ પડતી હોય તેવી શિક્ષા કરતાં વધુ ભારે શિક્ષા પણ કરવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૧૨: કોઇપણ વ્યક્તિના એકાન્ત, કુટુંબ, ઘર અથવા પત્રવ્યવહારમાં આપખુદીપણે દખલગીરી કરવામાં આવશે નહિ તેમજ તેના માન અને પ્રતિષ્ઠા પર આક્રમણ કરવા દેવામાં આવશે નહિ. આવી દખલગીરી અથવા આક્રમણ સામે કાયદાનું રક્ષણ માગવાનો દરેકને અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૧૩: દરેક વ્યક્તિને દરેક રાજ્યની હદની અંદર સ્વતંત્ર રીતે હરવાફરવા અને વસવાનો અધિકાર છે. દરેક વ્યક્તિને પોતાનો તેમજ બીજો કોઇ પણ દેશ છોડી જવાનો અને પોતાના દેશમાં પાછા ફરવાનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૧૪: દરેક વ્યક્તિને જુલ્મમાંથી છટકીને બીજા દેશોમાં આશ્રય લેવાનો, ભોગવવાનો અધિકાર છે. પરંતુ બીનરાજકીય ગુનાઓમાંથી અથવા સંયુકત રાષ્ટ્રોના હેતુઓ અને સિદ્ધાન્તોની વિરુદ્ધ હોય તેવાં કૃત્યોમાંથી ખરેખર ઉપસ્થિત થતા દાવાઓના કિસ્સામાં આવા અધિકારની માંગણી કરવી નહિ. અનુચ્છેદ ૧૫: દરેક વ્યક્તિને રાષ્ટ્રીયતાનો અધિકાર છે. કોઇપણ વ્યક્તિ પાસેથી આપખુદી રીતે તેની રાષ્ટ્રીયતાનો હક્ક ઝૂંટવી લેવામાં આવશે નહિ અથવા તેની રાષ્ટ્રીયતામાં ફેરફાર કરવાના હક્કથી તેને વંચિત રાખવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૧૬: જાતિ, રાષ્ટ્રીયતા કે ધર્મને લગતી કોઇપણ મર્યાદા વિના પુખ્ત વયના સ્ત્રીપુરુષોને લગ્ન કરવાનો અને કુટુંબ રચવાનો અધિકાર છે. લગ્ન વિશે, લગ્ન દરમિયાન અને જુદા પડતી વખતે તેઓ સમાન હક્કના અધિકારી છે. લગ્ન કરવાની ઇચ્છા રાખતા વરવહુની સ્વતંત્ર અને સંપૂર્ણ સંમતિથી જ લગ્ન કરવામાં આવશે. કુટુંબ એ સમાજનું સ્વાભાવિક અને મૂળભૂત સમૂહ એકમ છે અને સમાજ તેમજ રાજ્ય દ્વારા રક્ષણનું અધિકારી છે. અનુચ્છેદ ૧૭: દરેક વ્યક્તિને એકલા તેમજ બીજાની સાથે મિલકત રાખવાનો અધિકાર છે. કોઇપણ વ્યક્તિ પાસેથી તેની મિલકત આપખુદી રીતે ઝૂંટવી લેવામાં આવશે નહિ. અનુચ્છેદ ૧૮: દરેક વ્યક્તિને વિચાર, અંતઃ કરણુ અને ધર્મની સ્વતંત્રતાનો અધિકાર છે. આ અધિકારમાં તેનાં ધર્મ અથવા મઃન્યતામાં ફેરફાર કરવાની સ્વતંત્રતા અને પોતાના ધર્મ અથવા માન્યતાને શિક્ષણ, વ્યવહાર, ભક્તિ અને પાલન દ્વારા એકલાં અથવા બીજાઓની સાથે અને જાહેરમાં અથવા ખાનગીમાં પ્રગટ કરવાની સ્વતંત્રતાનો પણ સમાવેશ થાય છે. અનુચ્છેદ ૧૯: દરેક વ્યક્તિને અભિપ્રાય અને ઉચ્ચારણની સ્વતંત્રતાનો અધિકાર છે. આ અધિકારમાં દખલગીરી વિના અભિપ્રાયો ધરાવવાની સ્વતંત્રતા અને કોઇપણ માધ્યમ અને સરહદોથી પર માહિતી અને વિચારોની શોધ કરવાની, તેને પ્રાપ્ત કરવાની અને આઘન કરવાની સ્વતંત્રતાનો સમાવેશ થાય છે. અનુચ્છેદ ૨૦: દરેક વ્યક્તિને શાન્ત સભા અને મંડળી રચવાની સ્વતંત્રતાનો અધિકાર છે. કોઇપણ વ્યક્તિ પર અમુક મંડળીના સભ્ય યવાની ફરજ પાડી શકાય નહિ. અનુચ્છેદ ૨૧: દરેક વ્યક્તિને સીધી રીતે અથવા તો સ્વતંત્ર રીતે ચૂંટેલા પ્રતિનિધિઓ દ્વારા પોતાના દેશાની સરકારમાં ભાગલેવાનો અધિકાર છે. દરેક વ્યક્તિને પોતાના દેશાની જાહેર નોકરીઓમાં સમાન પ્રવેશનો અધિકાર છે. જનતાની ઇચ્છા એ સરકારની સત્તાની ભૂમિકા રહેશે. આ ઇચ્છા સર્વમાન્ય અને સમાન મતાધિકાર અને ગુપ્ત મતદાન અથવા એવી સમાન સ્વતંત્ર મતદાન પદ્ધતિઓ વડે કરવામાં આવતી નિયતકાલિક અને શુદ્ધ ન્યૂંટણીઓ દ્વારા વ્યકત યશે. અનુચ્છેદ ૨૨: સમાજના દરેક સભ્ય તરીકે દરેક વ્યક્તિને સામાજિક સલામતીનો અધિકાર છે અને પોતાની પ્રતિષ્ઠા અને પોતાના વ્યક્તિત્વના સ્વતંત્ર વિકાસને માટે અનિવાર્ય એવા આર્થિક, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક અધિકારો, રાષ્ટ્રીય પરિશ્રમ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સહકાર દ્વારા અને દરેક રાજ્યના સંચાલન અને સમૃદ્ધિ અનુસાર પ્રાપ્ત કરવાની તે અધિકારી છે. અનુચ્છેદ ૨૩: દરેક વ્યક્તિને કામ કરવાનો, નોકરીની સ્વતંત્ર પસંદગીનો, કામની ન્યાયી અને ફાયદાકારક શરતો અને બેકારીની સામે રક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર છે. દરેક વ્યક્તિને કોઇપણ પ્રકારના ભેદભાવ વિના સમાન કાર્ય માટે સમાન પગાર મેળવવાનો અધિકાર છે. કામ કરનાર દરેક વ્યક્તિને તેના પોતાના અને તેના કુટુંબના માનવ પ્રતિષ્ઠાને લાયક અસ્તિત્વની ખાતરી આપતો ન્યાયી અને ફાયદાકારક બદલો મેળવવાનો અને જરૂર જણાય તો સામાજિક રક્ષણના બીજાં સાધનો મેળવવાનો અધિકાર છે. દરેક વ્યક્તિને પોતાના હિતોના રક્ષણને માટે ટ્રેડ યુનિયનો રચવાનો કે તમા જોડાવાનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૨૪: દરેક વ્યક્તિને કામના કલાકોની વ્યાજબી મર્યાદા અને પગાર સાથેની સામયિક રજાઓ સહિત આરામ અને કુરસદનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૨૫: દરેક વ્યક્તિને તેના પોતાના અને તેના કુટુંબની તંદુરસ્તી અને સુખને માટે આવશ્યક ખોરાક, કપડાંલત્તા, મકાન અને દાકતરી સંભાળ અને જરૂરી સામાજિક સેવાઓ સહિત જીવનધોરણનો અધિકાર છે અને બેકારી, માંદગી, અશકિત, વિધવાવસ્થા, વૃદ્ધાવસ્થા અથવા તેના કાખૂ બહારતા સંજેગોમાં આજીવિકાના અભાવ પ્રસગે તેને સલામતી મેળવવાનો અધિકાર છે. માતૃત્વ અને બાળપણ ખાસ સંભાળ અને મદદના અધિકારી છે. લગ્ન કે લગ્નની બહાર જન્મેલાં બધાં બાળકો એકજ પ્રકારનું સામાજિક રક્ષણ મોગવશે. અનુચ્છેદ ૨૬: દરેક વ્યક્તિને શિક્ષણનો અધિકાર છે. ઓછામાં ઓછું પ્રાથમિક અને પાયાના તબક્કાઓમાં શિક્ષણ મફત રહેશે. પ્રાથમિક શિક્ષણ ફરજિયાત રહેશે. વિશેષ વિઘાવિષયક અને વ્યવસાયી શિક્ષણ સામાન્યતઃ ઉપલબ્ધ રહેશે અને યોગ્યતાના ધોરણ પર ઉચ્ચ શિક્ષણ પ્રાપ્ત કરવાનો સર્વને સમાન અધિકાર રહેશે. માનવવ્યક્તિત્વના સંપૂર્ણ વિકાસ અને માનવહક્કો અને મૂળભૂત સ્વતંત્રતાઓ પ્રત્યેના માનને દઢિભૂત કરવા તરફ શિક્ષણનું લક્ષ રાખવામાં આવશે. બધાં રાષ્ટ્રો, જાતિ અથવા ધાર્મિક સમૂહો વચ્ચે તે સમજ, સહિષ્ણુતા અને મૈત્રી બઢાવશે અને શાંતિની જાળવણી માટેની સંયુકત રાષ્ટ્રોની પ્રવૃત્તિઓને આગળ ધપાવશે. પોતાનાં બાળકોને કયા પ્રકારનું શિક્ષણ આપવું તે પસંદ કરવાનો પ્રથમ અધિકાર માબાપોને રહેશે. અનુચ્છેદ ૨૭: કોમના સાંસ્કૃતિક જીવનમાં છૂટથી ભાગ લેવાનો, કલાઓનો આનંદ માણવાનો અને વૈજ્ઞાનિક પ્રગતિ અને તેના લાભોમાં ભાગીદાર થવાનો દરેક વ્યક્તિને અધિકાર છે. વૈજ્ઞાનિક, સાહિત્યિક અથવા કલાત્મક સર્જન જેનાં તે પોતે કર્તા હોય તેમાંથી ઊભાં થતાં નૈતિક અને ભૌતિક હિતોના રક્ષણ માટેનો દરેક વ્યક્તિનો અધિકાર છે. અનુચ્છેદ ૨૮: આ ઘોષણામાં રજૂ કરવામાં આવેલા અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓ જેમાં સંપૂર્ણતયા સિદ્ધ થઇ શકે તેવી સામાજિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થા માટે દરેક વ્યક્તિ અધિકારી છે. અનુચ્છેદ ૨૯: જે કોમમાં જ તેના વ્યક્તિનો સ્વતંત્ર અને સંપૂર્ણ વિકાસ શકય છે તે તે કોમ પ્રત્યે દરેક વ્યક્તિને ફરજે બજાવવાની હોય છે. દરેક વ્યક્તિ પોતાના અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓના અમલની બાબતમાં તે માત્ર બીજાઓના અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓના યોગ્ય સ્વીકાર અને સન્માનની સલામતીના હેતુ માટે અને લોકશાહી સમાજમાં નીતિ, જાહેર વ્યવસ્થા અને સામાન્ય સુખ માટેની વ્યાજબી જરૂરિયાતો પૂરી પાડવાના હેતુ માટે કાયદાએ નકકી કરેલી એવી મર્યાદાઓને આધીન રહેશે. કોઇપણ પ્રસંગે આ અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓ સંયુકત રાષ્ટ્રના હેતુઓ અને સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ અમલમાં મૂકી શકાશે નહિ. અનુચ્છેદ ૩૦: આ ઘોષણામાં રજૂ થપેલા કોઇપણ અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓનો નાશ કરવા માટેની કોઇ પ્રવૃત્તિમાં રોકાવાનો અથવા કોઇ કાર્ય કરવાનો કોઇ રાજ્ય, સમૃહ કે વ્યક્તિને અધિકાર પ્રાપ્ત થાય છે એવો કોઇપણ અર્થ આ ઘોષણાનો કરવાનો નથી. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/gug.txt000066400000000000000000000260351520214632600220420ustar00rootroot00000000000000TEKOVE YVYPORA KUERA MAYMAYVA DERECHO KUAAUKAHA Art. 1 Mayma yvypóra ou ko yvy ári iñapytl'yre ha eteîcha dignidad ha derecho jeguerekópe; ha ikatu rupi oikuaa añetéva ha añete'yva, iporâva ha ivaíva, tekotevê pehenguéicha oiko oñondivekuéra. Art. 2 Mayma yuypóra oguereko derecho ha libertad kuéra ko Declaraciónpe oîva, oñemaña'yre mba'eichaguapa i-ráza, ipire color; kiñápa terâpa kuimba'e, iñe'ê, i-religión, iñopinión política, hetâ, ha'épa mba' rerekoha, oîpa yvate terâpa nahániri sociedad ryepype, hamba'e. Mba'eveichagua jeporavo avei ndoiók va'erâ oñemañanguévo hetâ situación rehe, legalmentepa mba'éicha oî, ha'épa isâsopyre, oguatáva ojeheguiete, térâpa oî ambue tetâ ndiv térâ ipoguype. Art. 3 Mayma tapicha oguereko derecho oikovévo, piporúvo ilibertad ha ojerrespetávo ipersona. Art. 4 Avavépe ndojeguerekói va'erâ esclavo térâ tembiguái ramo; mba'eveichagua esclavitud térâ tapicha jejogua ha ñevende ndaikatúl oiko. Art. 5 Avavére ndoikova'erâi ñembosarái vai térâ ñambohasa asy, humano rekore ndojojáiva. Art. 6 Mayma yvypóra oguereko derecho ojehechakuaávo ichupe opaite handárupi ha'eha peteî máva leiduéra renondépe. Art. 7 Maymavaite: peteîchante léi renondépe ha oguereko, mba'eveichagua jeporavo'yre, derecho peteîcha léi oñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteîcha oñeñangarekóvo hese. Maymáva oguereko derecho peteîcha oñeñangarekóvo hese opaichagua jeporavo ohóvagui ko Declaración cóntrape, ha opa ñeha'â oikóvagui jeporavorâ. Art. 8 Mayma yvypóra oguereko derecho oñangarekóvo hese hekoitépe tribunal kuéra oîva hetâme, omo'â haguáicha ichupe umi opyrûsévagui iderecho kuéra rehe oÎva constitución a léipe. Art. 9 Avavépe ndaikatúi mbaretépe reínte oñedetene, ojegueraha preso terá oñemosê hetâgui. Art. 10 Mayma yvypóra oguereko derecho, peteîchapánte, ohendúvo ichupe idespáchope ha justicia ojerure haichaite, peteî tribunal oguatáva ojeheguiete ha oporolado apo'yva, oñemyesakâta java iderecho ha obligación huéra, ha avei ojehesa'yjóratô oñembojáva hese tembiapo vai'éi cóntrape ohóva. Art. 11 Oñembojáro peteî tapicháre hembiapo vai hague, oguereko derecho oñepensávo hese nda'upeichaiha, nahesakâi aja ha'eha culpable; pe ñemyesakâ oido va'erâ tribunalpe, ha oguereko va'erâ upépe mayma garantía oikotevêva oñedefende hagua. Avavépe noñecondeva va'erâi ojapo térâ ndojapói haguére peteî mba'endaha'éiva delito upe java, tetâpypegua léi térâ tetânguéra léipe guarâ. Noñeme'ê va'erâi avei castigo pohyve léipe oîvagui oiko jave delito. Art. 12 Ndaikatúj oimeháicha reínte ojeikévo peteî tapicha rekovépe, hóga, hogapy térâ icarta kuérpade. Naikatúi avei ojepokóntevo héra térâ herakuâ porâre. Mayma yvypóra oguereko derecho léi oñangarekóvo hese ko'âmba'épe. Art. 13 Mayma yvypóra oguereko derecho ou ha oheovo tetâpyre ha oiporavóvo moôoikóta peteî tetâ ryepype. Mayma yvypóra oguereko derecho osêvo oimeraêva tetâgui, taha e jepe hetâtee, ha upéi ou jevyo hetâme. Art. 14 Ojepersegui jave ichupe, mayma tekove ikatu oho oñemo'â hagua oimeraêva tetâme. Ko derecho ndaikatúi ojeporu persecución oúrô justiciagui tembiapo vaikuére, térâ ojeho rupi Naciones Unidas remiandu ha rembipota cóntrape. Art. 15 Mayma yvypóra oguereko derecho hetâvo. Avavégui ndaikatúi ojepe'a oimeháicha reínte hetâ derecho oguerekóvagui okambiávo upe hetâ. Art. 16 Kuimba´e ha kuña maymáva, omendakuaaha tiémpo guive, oguereko derecho omdávo ha omoñepyrûvo petel ogapy. Ko´ávara ndaikatúi of problema oúva raza, tetâ, terâ religióngui. Petelcha va´era 1 derecho kuéra menda reheguáva, oiko aja kupukue hikuái menda ryepype, ha evei sapyánte oñembyairô upe imenda kuéra. Menda ikatu oiko umi omendátava otrô añoite petel ñe´ême upeverâ, ojeheguiete, avave ojopy´yre ichupekuéra. Familia ha'e sociedad apyra ha ñepyrûete, ha oguereko derecho oñangarekóvo hese sociedad ha Estado. Art. 17 Mayma yvypóra iderecho oguerekóvo imbaèteéva, ha ha'eño háicha, ha avei ambuerkuéra ndive. Avavégui ndojepe'a va'erâi oimeháicha reinte imbáe teéva. Art. 18 Mayma yvypóra oguereko derecho oñemonguévo ojeheguiete, iñaka, inconciencia ha ireligión he'i háicha ichupe. Ko deréchope oike ikatuha okambia ireligión ha ijerovia, avei ohechaukávo ko'âva ha'eño háicha térâ ambuekuéra ndive,opavave renondépe térâ ha'eñohápe, tekombo´e, térâ jeiko upéva he´i háicha rupive. Art. 19 Maypa tapicha iderecho oguerekóvo ijidea ha iñeñandu tee, ha upéva oikuaaukávo ojejuru mboty´yre ichupe; ko deréchope oike avavépe nonnemolestáivo marandu ha opinión kuéra, ha avei oñemosarambivo ko´âva opaite hendárupi, mayma tembiporu upevarâ oiva rupive. Art. 20 Mayma yvypóra oguereko derecho ijatyvo oñondive ha ojapóvo joaju hapicha kuéra ñorairô´yre. Avavépe ndaikatúi ojejopy oike hagua petel asociaciónpe. Art. 21 Mayma yvipóra oguereko derechoijávo hetâ resambyhype, ha´ete voi, yro katu hemimoîngue, h´ae oiporavo va´ekue rupive. Mayma tapicha oguereko derecho petelîchapante, ohupityvo cargo público kuéra hetâme. Mburuvicha kuéra omanda ha oisambyhy hagua teta, tetâygua kuéra ome´eê ichupekuéra upe pu´aka. Ha ko tetâygua kuéra rembipota ojechauka va´erâ elección ipotiva rupive,cada cierto tiempo oiko va´erâva, maymavaite ijahápem ha peteicha ivoto kuéra ovalehápe; avei avave oikuaa´yre mávarepa revota, ikatu haguaicha avave nandejopyiupe jeporavo apópe. Art. 22 Mayma yvypóra, ha´erupi sociedad pegua, oguereko derecho pe sociedad oñangarekóvo hese. Upevaâ pe hetâ oñeh´â mbaite va´erâ, ha tetânguéra oñopytyvô va´erâ, recurso ha organización tetâ oguerekóva rupive, maymavaite ohupity hagua hemikotevê económico social ha cultural, oiko hagua ichugui persona añetete. Art. 23 Mayma yvypóra oguereko derecho omba´apóvo ojeheguiete hembiaporâ, pe imba´apópe oñemongu´évo iporâve haguáicha, ha oñeñangarekóvo hese ani opyta trabajo´yre. Mayma yvypóra oguereko derecho, mba´eveichagua jeporavo´yre, pretelchante ojepagávo ichupe, petelchaterô hembiapo. Mayma omba´apóva oguereko derecho oganávo hekópe porâ, oikokuaa haguáicha, ha´e ha hogaygua, idignidad humana ojerure háicha. Ndohupitypáirô ichupe oimeraêva medio pytyvôrâ sociedad oguerekóvagui. Mayma tapicha oguereko derecho ojapóvo sindicato ha ojoajúvo hapicha mba´apohára ndive, iñinterése kuéra odefende hagua. Art. 24 Mayma yvypóra oguereko derecho opytu´úvo, ho´ureimivo nombaápoi jave; avei omba´apóvo omba´apo hagua ha´óra pevénte, ha ivacaciónvo oguahê vove jepi tiempo, ha upe aja ojepagávo ichupe. Art. 25 Mayma yvypóra oguereko derecho oikove olgadomivo, ani hagua ichupe voi, ha hogayguápe avei, ofalta ho´uva´erâ, ipohâ repyrâ, iñemonderâ, óga oiko hagua, ha ambue mba´e oikotevêva oikove hagua. Iderecho avei oguereko seguro oñemongui ramo guarâ imba apohágui, terâ katu hasy, ndovalevéi, iména mano, itujaiterei, térâ ambue mba´e rupi indojevale kuaavéi ramo guarâ ojehe. Sy ha mitâre oñeñangareko va´erâ iporave haguáicha. Mayma mitâ, omendáva oguereko derecho sociedad oñangarekóvo hesekuéra. Art. 26 Mayma yvypóra oguereko derecho ojehekombo´eukávo. Pejehekombo´e reínte va´erâ, pe iñepyrûetépeguánte jepe. Pe tekombo´e jehai ha jeleénte jepe hagua, ha´e va´erâ obligatorio. Profesión kuéra ha técnica ñeaprende, olva´erâ enteroitépe ohupity haguaicha. Umi universidad rupi ojeike hagua, katupyry rehente odepende va´erâ, ha mayma interesádope oñeme´êva´erâ juruja. Pe educación rembiaporâ ha´eva´erâ: tojapo tekove mayágui persona añetete, okakuaáva opáichavo. Omombarete va´erâ derecho ha libertad ñemomba´e guasu. Oipytyvô va´erâ olhagua jekopyty, ñoaguanta kuaa, joayhu, mayma tetâ ha raza terâ religión oñondive. Omboguata va´erâ avei umi tembiapoukapy Naciones Unidas omolva ol hagua tapiaite py´aguapy. Sy ha tuvakuéra oguereko derecho itendondévo oiporavo hagua mba´éichagua educaciónpa oñeme´êta imitânguérape. Art. 27 Mayma yvypóra oguereko derecho oparticipávo, avave ojopy terâ ojoko´yre ichupe, incomunidad rekotee ñeñandukápe; ombovyávo ichupe umi tembiapokue porâ hechapyrâ; avei oparticipávo umi arandu pyahu oikévape, ha umi jeiko porâve ko´âgarupi oúvape. Mayma yvypóra oguereko derecho oñeñangarekóvo ichupe interese moral ha material oguerekóva rehe, ha´érupimba´epyahu terâ ñe´ê yvoty, kuatia arandu térâ tembiapo hecharamomby apohare. Art. 28 Mayma yvypóra oguereko derecho ojejapóvo ichupe hetâsme ha hetânguéra apytépe, petef jeikoha oñemo´añatehape derecho ha libertd kuéra onnemolva ko Declaraciónpe. Art. 29 Mayma yvypóra oguereko tembiaporâ comunidad ndive guarâ, upépe mante ikatúgui okakuaa ha hi´aju persona haicha. Léi mante ikatu omol linde ikatu´yva jahasa jaiporukuévo ñande libertad kuéra, ani hagua ñapyru ñande rapicha derecho ha libertad rehe; avei jaiko hagua moral ojerure háicha, orden público oipota háicha, ha petel sociedad democrática reko py´aguapy oikotevê Háicha. Ko´â derecho ha libertad juéra mba´eveichvérô ndaikatúi ojeporu Naciones Unidas oipota ha opensáva cóntrape. Art. 30 Mba´evepunto ko Declaraciónpe olva noñentende va´erâi ome´ê Estádope, petel aty térâ petel tapichápe, omoñepirû ha omboguata hagua algún tembiapo ikatúva omboyke petelva jepe umi derecho ha libertad kuéra oñemboysyva ko Declaraciónpe. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/gv.txt000066400000000000000000000117041520214632600216710ustar00rootroot00000000000000shin fo shiaull son y chooid smoo jeh'n thurrys. reggyryn dy laghyn roish Laa Luanistyn, as cha nel foast fys aym cre'n aght as ny Vanninagh dooie neesht as v'eh ny charrey mie dooys. elley, er y nuyoo laa Mee Boaldyn. Daag shin Aerphurt Runnysvie er etlan sollyssid ayns ny sooillyn eck, as dooyrt mee "S'mayrey t'ou jiu Chatreeney! clagh vooar ayns jiass yn ellan, cha nee feer foddey ersooyl voish Purt yn shooyl er y shooyllaghan Phurt ny h'Inshey, as hie mee shaghey Yn "Weather voish, yn ennym echey as dagh ooilley nhee fod ad feddyn magh. Keayrt dy row CHA ren mee rieau screeu monney ass y Ghaelg roie ry-hoi soilshaghey magh er y lhong ain as dy chur cuirrey dooin voish yn ard 'er ynsee jeh'n scoill adsyn y hoiggal, ta mee lane shickyr dy row yn cheb shoh, feer goll-rish bun Caesar Cashin valley ec kione my hurryssyn boallagh shin taggloo ayns y chenn ghlare, agh jannoo er y clieau! Teiy freoaghaneyn t'ish gra, yn chenn leshtal cheddin!" Yeeagh ee orrym myr nagh row ee rieau er chlashtyn mychione sleityn, bleeaney jeig. Va daa naim aym eisht, 'sy cheer shid braar my ayrey as Eisht, tra va'n baatey glennit v'ee troggit er boayrd baatey traghtee mooar feed oarlagh dy seyrvoayrd ayn, agh hie ee harrish ny tonnyn mooarey myr -- t'ad gra "apart-hide" agh ta'n fockley-magh kiart "apart-hate". Screeu Eisht, tra va'n baatey glennit v'ee troggit er boayrd baatey traghtee mooar ry-cheilley?"). By ghoillee eh dy jarroo dy chur baght daue er Ellan Vannin vooar. Son shickrys cha row agh un carr by chooie da dy chloie dooin -- lhiggey er dy row ad Aspick Vannin as y Kianoort. Goll shaghey'n Raggatt, vel fys euish dy vel "Luss y Steep" gaase heese sy lheimmey magh assym tra honnick mee ooilley ny h-etlanyn aynshid, keeadyn car ny bleeantyn shen. Hooar mee lioaran ass yn Ellan tammylt er dy henney va'n rio ny keayrtyn, eisht shooyl ny hrooid as shinyn lane coamrit! Honnick shin ymmodee baljyn, ram sleih as ram reddyn suimoil elley. Veeit Lunnin, as son shickyrys haink ooilley ny lughtyn thie ain da'n aerphurt pene, t'ad loayrt my my-chione agh va mee er chee goll roym reesht D'yllee Odin. Cha row yn cheayn feer gharroo edyr as cha row agh shey jeh'n skimmee chur da Caesar tra v'eh drappal harrish cleigh ennagh, agh haink sheeb ass ayns shoh roie! " Agh chelleeragh dreggyr mee rhym pene as dooyrt mee, "Cha Honnick mee dy row eddin y ven aeg ruy jiargaghey as va soilshey ayns ny She startey red beg doillee eh, agh lurg tree ooryn dy chliaghtey v'eh jeant magh ass, cha dooyrt mee veg, agh ersooyl lhiam er aght lhiass-etlagh derrey t'ayn, agh myr garroo as t'eh nish, wheesh shen ny s'girroo v'eh ec y traa Ec kerroo dys shey er y chlag 'syn astyr va shin faggys da'n traie mastey whaagh. ferrishyn daunsey mygeayrt as bayrnyn jiargey as cooatyn geayney orroo! Myr Arrane Ashoonagh Vannin as eisht hie Feeagh Odin magh ass y phurt as yn myr v'eh jeeaghyn er ny groink, as nyn ging fud ny bodjalyn beggey va Haink ny fir-chustym lesh shilley orrin son dy yannoo shickyr nagh row shin Chidhe", ennym so-hoiggal da Manninagh as Gaelg echey! Ta cooinaghtyn as skeealyn taaley magh ass beeal Caesar gyn scuirr. Ren shin Dy jarroo ta mee smooinaghtyn dy jagh yn Gaelg voish yn olk gys yn smessey reddyn goaill," ta shen dy ghra, dy vel reddyn quaagh ayn as dy vel ny Hannee shin rish tree laghyn ayns Lerwick as tra v'eh cooie dooin dy Nish ta shin goll shaghey 'Raby'. "Cha nel Quirk Raby jeh'n kynney euish." jean ad livrey seose y cheer shid derrey vees yn dooinney jerrinagh ny lhie lheeah echey as smooinee mee rhym pene, "Cre'n fa ta'n shenn dooinney shen obbraghey rish daa oor yeig 'sy laa ny daa oor yeig 'syn oie as ny keayrtyn Va'n laa braew grianagh as cha row fynnyraght dy gheay ayn. Myr shen beign ayns shamyr vooar fo-halloo raad va ny greienyn mooarey pumpal ushtey magh scooyrit neesht. Myr shen cha b'eeu eh da Robin ginsh dou dy ghaghtey mee shoh ooilley ry-chlashtyn bio er Radio Vannin! shoh bunnys ooilley cour ymmyd thieyn sheelee Eeley. chooyl as va aggle mooar orrym fakin tonnyn mooarey, tree keayrtyn ny Va baatyn dy liooar geiyrt orrin stiagh ayns Fjord Trondheim. Tra va tree "Apartheid" myr screeu mee, (Cha nod sleih ayns Goal gra y fockle dy kiart mee er aght fea, as dooyrt mee rhym pene "Cum dty hengey Eoineen, fuirree veih'n dooinney shen. Ta ny sheeanyn echey feer chooie dooys t'ad kiart h-Earragh as jees elley voish Ooist as troor voish Ellan Skianagh ee hene. er bun liorish Goal Vooar 'sy Chaggey Boeragh. Ta ny deiney doo cur ammys shen as loayr eh rish 'neen y caillin v'eh er ve sooree urree ooilley ny as erreish dou gialdyn nagh yiarrin veg rish e shuyr Emily mychione y chlea falleayssagh as y sireen gullal myr dy row ad geiyrt er kimmee er y laue as focklyn folliaghtagh as y lhied. doaltattym, cheayll mee coraa y daa ven voish laghyn my aegid briaght jeh'n Er lhiam dy vel adsyn jannoo ard 'eailley foddey smoo jeh'n laa shen ta Tra hooar e yishag fys dy row eh sooree er ben aeg voght voish y jiass, hug feer aalin ta ry-gheddyn ayns shoh. Yeeagh Caesar er y cheer mygeayrt, as libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ha-Latn-NG.txt000066400000000000000000000364201520214632600230450ustar00rootroot00000000000000Muhimmin Jawabin da Majalisar Ɗinkin Duniya ta bayyana game da Hakkokin Ƴan-adam a shekarar 1948 Gabatarwa Ganin cewa ‘yanci da adalci da zaman lafiya ba za su girku a duniya ba, sai in an amince da cewa: dukkan ‘yan-adam suna da mutunci, kuma suna da hakkoki na kowa daidai da na kowa, waɗanda ba za a iya ƙwace musu ba, Ganin cewa ba abin da ya sa aka aikata abubuwa irin na lokacin jahiliyya waɗanda ke tada hankalin duniya gaba-ɗaya, illa rashin sanin hakkokin ɗan-adam da rena su. Ganin kuma cewa an bayyana cewa: muhimmin gurin da ‘yan-adam suka sa gaba shi ne, bayan sun kuɓuta daga tsananin iko da wahala, kowa ya sami damar faɗin ra'ayinsa kuma ya sa rai ga abin da zuciyarsa ta saka masa, Ganin cewa ya kamata a kafa hukumomi waɗanda za su kula da kiyayewa da hakkokin ‘yan-adam, ta hanyar girka dokoki, domin kada tsananin iko da danniya su yi yawa har su kai mutane ga yin kara ko yin tawaye, Ganin cewa ya kamata a ƙarfafa aminci tsakanin ƙasashe, Ganin cewa a cikin usular (takardar sharuɗa) al'ummu, ƙasashen duniya sun sake nuna amincewarsu da muhimman hakkokin ‘yan-adam, da mutuncinsu, da darajar da waɗannan halittu suke da ita kuma a kan daidai-wa-daida ga namiji da mace, suka kuma ɗauki alkawalin yin ƙoƙari domin su kyautata wa ‘yan-adam jin daɗin rayuwa a cikin suna ƙara walawa da ‘yancinsu, Ganin cewa ƙasashen da Majalisar Ɗinkin Duniya ta ƙunsa sun ɗauki alkawalin cewa: tare da haɗin gwiwar Majalisar, za su tabbatar da abin da zai sa ko'ina a duniya a kiyaye da dukkan muhimman hakkokin ‘yan-adam da dukkan abubuwan da ‘yancinsu ya ƙunsa, Ganin cewa muhimmin abin da zai sa a cika wannan alkawali shi ne, dukkan ƙasashen duniya su zamanto da huska ɗaya za su hangi waɗannan hakkokin ‘yan-adam da abubuwan da ‘yancinsu ya ƙunsa, Majalisar Ɗinkin Duniya, a zaman taronta na gaba-ɗaya ta faɗi cewa: Abubuwan da wannan jawabi ya ƙunsa su zamanto gurin da dukkan al'ummu da ƙasashen duniya suka haɗu a kansa kuma suka yi ƙoƙarin cimma, domin kowane mutum da kowane sashen jama'a wanda yake da wannan jawabi a ka ko da wane lokaci, ya maida himma ta hanyar tsarin makarantu da tarbiyya domin a ƙarfafa kiyayewa da waɗannan hakkoki da dukkan abubuwan da ‘yancin ɗan-adam ya ƙunsa. Bayan haka a yi ƙoƙari ta hanyar ɗaukar matakai waɗanda za a rika ingantawa lokaci zuwa lokaci, kuma waɗanda za su shafi ƙasa ɗaya ko ƙasashe da yawa domin ko'ina a duniya jama'ar ƙasashen da Majalisar Ɗinkin Duniya ta ƙunsa da ta ƙasashen da ke ƙarƙashin mulkin waɗansu daga cikinsu ta karɓi wannan jawabi, ta kuma yi amfani da shi yadda ya kamata. Mataki na farko (1) Su dai ‘yan-adam, ana haifuwarsu ne duka ‘yantattu, kuma kowannensu na da mutunci da hakkoki daidai da na kowa. Suna da hankali da tunani, saboda haka duk abin da za su aikata wa juna, ya kamata su yi shi a cikin ‘yan-uwanci. Mataki na biyu (2) Kowane mutum na da hujjar cin moriyar dukkan abubuwan da ‘yanci ya ƙunsa da dukkan hakkokin da aka bayyana a cikin wannan jawabi ba tare da bambanci ko kaɗan ba, ko na launin fata, ko na zama mace wala namiji, ko na harshe, ko na addini, ko na ra'ayin siyasa, ko kuma bambancin ra'ayin da ya shafi ƙasarsu, ko na zaman jama'a, ko na arziki, ko na haifuwa, ko na wani hali daban. Bayan haka, ba za a gwada wa mutum wani bambanci ba saboda matsayin ƙasarsu ko yankinsu a fannin siyasa ko na hukunce-hukuncen shari'a ko a huskar ƙasashen duniya, ko da kuwa ƙasar mai mulkin-kai ce, ko tana ƙarƙashin mulkin wata ƙasa, ko ba ta da cikakken mulkin-kai, ko da wani abin da ya rage mata mulki. Mataki na uku (3) Kowane mutum na da hakkin rayuwa, da zamantowa cikin ‘yanci da samun a kiyaye halittarsa. Mataki na huɗu (4) Ba ɗan-adam wanda za a sa bauta, kuma doka ta hana bauta da fataucin bayi ta kowane hali. Mataki na biyar (5) Ba wanda za a yi wa azaba, ko a yi masa hukunci ko horo wanda bai dace da ɗan-adam ba, ko wanda zai ƙasƙanta shi. Mataki na shida (6) Kowane mutum na da hakkin a ko'ina a san da darajar halittarsa a huskar doka. Mataki na bakwai (7) Kowa daidai yake da kowa a gaban doka, kuma kowa na da hakkin doka ta yi masa kariya ba tare da nuna bambanci ba. Kowane ɗan-adam kamar kowa, na da hakkin a yi masa kariya game da duk wani bambancin da zai saba wa matakan da ke cikin wannan jawabi, da kuma kariya game da duk wata manaƙisa ta sa shi nuna irin wannan bambanci. Mataki na takwas (8) Kowane mutum, idan ya ga za’a aikata abin da zai hana shi cin moriyar hakkokinsa waɗanda tsarin mulki ko dokar ƙasa ta tanada masa, yana da hakkin ya kai ƙara a gaban hukumar ƙasarsu wadda ke da mukamin yanke hukunci game da irin wannan laifi. Mataki na tara (9) Ba wanda za’a tsare ko a ɗaure shi, ko kuma a sa shi gudun-hijira ba gaira ba saba. Mataki na goma (10) Kowane mutum na da hakki a zaman daidai da kowa, na kotu adali kuma mai zaman kansa wanda aka kai ƙararsa a gabansa ya saurari maganar mutumin a cikin adalci kuma a gaban idon jama'a, domin kotun nan ne zai ƙayyade masa hakkokinsa da nauyin da ya rataya a wuyansa, ko ya tabbatar da dalilin da ya sa doka ta tuhume shi da laifi kuma za a yi masa hukunci. Mataki na goma sha ɗaya (11) Duk mutumin da aka tuhuma da aikata wani laifi, zai kasance da matsayin mara-laifi sai bayan an yi masa shari'a a gaban idon jama'a wadda ta nuna cewa ya taka doka, ya zamanto kuma a lokacin shari'ar an tabbatar masa da kariya wadda za ta kasance maceciyarsa. Ba wanda za a ɗaure saboda ya aikata kuskure ko wani abu wanda dokar ƙasa ko ta ƙasashen duniya ba ta maida laifi ba a lokacin da ya aikata shi, ko da daga baya ya zama babban laifi. Haka kuma, ba za a yi wa mutum hukunci fiye da yadda dokar da ke ci a lokacin da ya aikata laifin ta ƙayyade game da wannan laifi ba, ko da daga baya an sake ta. Mataki na goma sha biyu (12) Ba wanda wani zai shiga sha'aninsa na rayuwa, ko na iyali, ko na mahalli, ko na wasiƙu ba tare da yardarsa ba, ko kuma a ci masa mutunci ko ɓata masa suna. Kowa na da hakkin doka ta yi masa kariya game da irin waɗannan abubuwa. Mataki na goma sha uku (13) Kowane mutum na da hakkin yin kai-da-kawowa cikin ‘yanci, ya ma zauna wurin da yake so a cikin wata ƙasa. Kowane mutum na da hakkin ya fita daga kowace ƙasa, har da ƙasarsu kuma yana da hakkin komowa ƙasarsu. Mataki na goma sha huɗu (14) Idan azaba ta kai wa mutum karo, yana da hakkin ya tambayi waɗansu ƙasashe gudun-hijira kuma ya same shi da matsayin ɗan gudun-hijiran da doka ta hana a taɓa. Mutumin ba zai iya yin amfani da wannan hakki ba idan ana nemansa bayan an tabbata ya aikata babban laifi irin wanda doka ta hana ko wanda ya saɓa wa manufar Majalisar Ɗinkin Duniya da ƙa'idodinta. Mataki na goma sha biyar (15) Kowane mutum na da hakkin kasancewa ɗan wata ƙasa. Ba wanda za a tuɓe wa rigarsa ta ɗan-ƙasa ba tare da cikakken dalili ba, ko a hana masa yin amfani da hakkinsa na sake ƙasa idan ya ga dama. Mataki na goma sha shida (16) Idan mace da namiji sun isa aure, suna da hakkin su auri juna su yi iyali, kuma za a yi auren ba tare da an rage wa waninsu darajarsa ta ɗan-adam ba saboda launin fatarsa ko don yana ɗan wata ƙasa ko kuma don addininsa. Kuma za su kasance da hakkoki na namiji daidai da na mace a game da wannan aure, a cikin zaman auren ko a lokacin rabuwa idan ta faru. Ba za a ɗaura auren ba sai kowane daga cikin angwayen ya bada yardarsa cikin ‘yanci. Shi dai iyali shi ne muhimmin tushen jama'a, saboda haka ya kamata jama'a da hukuma su kiyaye shi. Mataki na goma sha bakwai (17) Kowane mutum, ko shi ɗaya ko a cikin tarayya, yana da hakkin ya mallaki dukiya. Ba wanda za a ƙwace wa dukiyarsa ba tare da cikakken dalili ba. Mataki na goma sha takwas (18) Kowane mutum na da hakkin ya sami ‘yancin yin tunani da na sanin ya kamata da na bin addini; saboda haka yana da ‘yancin sake addini ko ra'ayin da ya bada gaskiya gare shi, da kuma ‘yancin nuna addininsa ko ra'ayinsa, shi ɗaya ko a cikin taro kuma a fili ko a ɓoye ta hanyar koyarwa ko yin ibada, ko bauta wa abin da ya bada gaskiya gare shi da yin abubuwan da abin da yake bauta wa ɗin ya nuna masa. Mataki na goma sha tara (19) Kowane ɗan-adam na da hakkin ya sami ‘yancin kasancewa da ra'ayin kansa da ‘yancin faɗar ra'ayin nasa; saboda haka yana da hakkin ya sami ‘yancin kauda duk wani tsoro game da ra'ayoyinsa, da ‘yancin neman labaru da sababbin ra'ayoyi, ya same su kuma ya baza su duk inda yake so ba tare da sanin iyaka ba, kuma ta kowace hanya. Mataki na ashirin (20) Kowane mutum na da hakkin ya sami ‘yancin yin taro da kafa ƙungiyoyi tare da makamantansa muddin dai ƙungiyoyin na zaman lafiya ne. Ba wanda za a tilasta wa shiga wata ƙungiya. Mataki na ashirin da ɗaya (21) Kowane mutum na da hakkin kasancewa a cikin ja-gorancin harkokin jama'a na ƙasarsu, ko shi da kansa ko ta hanyar aika wakilansa waɗanda ya zaba cikin ‘yanci. Kowane mutum na da hakki a cikin sharaɗin daidai-wa-daida ya sami halin a ɗaukaka shi ya kama ragamar tafiyar da waɗansu ayyukan ƙasarsu na kula da harkokin jama'a. Yadda al'umma ke so ne mahakunta za su tafiyar da mulkin kasa; za a san buƙatar al'umma game da mulki ta hanyar gudanar da zabe kan gaskiya lokaci zuwa lokaci, inda dukkan ‘yan-ƙasa a zaman daidai-wa-daida muddin dai suna cikin sharaɗi, su sami damar zartar da zaben kuma cikin an yi jefa ƙuri'a a asirce ko ta wata hanya mai kama da haka, domin a tabbatar cewa kowa ya yi zabe cikin ‘yanci. Mataki na ashirin da biyu (22) Kowane mutum, a matsayinsa na kasancewa ɗaya daga cikin halittun da jama'a ta ƙunsa, yana da hakkin a tabbatar masa da jin daɗin rayuwa ma'anar tabbatar wa ɗan-adam da jin ɗadin rayuwa shi ne: dangance da tsarin kowace ƙasa da halin da take da shi, kowane taliki, da ƙoƙarin ƙasarsu da taimakon ƙasashen duniya, ya ci moriyar hakkokinsa na samun biyan buƙatunsa game da tattalin arziki, da jin dadin jama'a, da al'adu, domin waɗannan abubuwa ne ke tabbatar masa da mutunci kuma suke ɗaukaka darajar halittarsa cikin walawa. Mataki na ashirin da uku (23) Kowane mutum na da hakkin ya sami aiki, da ‘yancin ya zabi aikin da yake so dangance da ƙwarewarsa, ya kuma yi aikin kamar kowa a cikin sharaɗi gwargwado, kuma yana da hakkin a kiyaye shi da rashin aiki. Dukkan ‘yan-adam, ba tare da wani bambanci ba, suna da hakkin su sami kimar albashi da‘ya idan aiki ɗaya suke yi. Duk wanda ke aiki na da hakkin ya sami albashi gwargwadon guminsa, wanda zai biya masa buƙatunsa na yau da kullum da shi da iyalinsa, kuma irin waɗanda suka kamaci ɗan-adam a cikin mutuncinsa. Bayan haka, idan akwai abubuwan da aka tsara don kyautata rayuwar jama'a, ya sami yin amfani da su. Kowane mutum na da hakkin ya kafa ƙungiyoyin kiyaye sharuɗan sana'arsa tare da makamantansan, ko ya shiga wata ƙungiya mai irin wannan manufa domin ya tanadi abin da zai amfane shi. Mataki na ashirin da huɗu (24) A game da aiki, kowane mutum na da hakkin ya sami hutu don ya shaƙata da musamman ƙayyadadden wa'adin aiki yadda ba zai raunana masa ba, kuma yana da hakkin ya sami dogon hutu lokaci zuwa lokaci wanda a cikinsa zai kasance yana karɓar albashinsa. Mataki na ashirin da biyar (25) Kowane mutum na da hakkin ya sami isasshen halin da zai rayu da shi domin ya kiyaye lafiyarsa da shi da iyalinsa, da jin dadin rayuwarsu, ya kuma mallaki halin tabbatar musu da abinci da tufafi da mahalli da magani daga likita da sauran abubuwan kyautata rayuwa waɗanda suke buƙata. Har ila yau yana da hakkin a sama masa abin da zai biya waɗannan buƙatu da shi idan ya rasa aikinsa, ko yana rashin lafiya, ko wani musakanci ya same shi, ko yana cikin gwaurancin mutuwa, ko tsufa, ko wata ta'adi ko wani hatsari ya raba shi da dukiyar da ya tanada yake rayuwa da ita. Ya kamata a yi wa mata masu ciki da yara ƙanana tattali da taimako na musamman. Kuma dukkan yara ne ya kamata su ci moriyar wannan tattali da taimako, ba waɗanda aka haifa a cikin aure kadai ba. Mataki na ashirin da shida (26) Kowane mutum na da hakkin ya sami ilimi. Ya kamata ilimi ya zamanto ba na biya ba a ƙalla a cikin azuzuwan farko, wato tushen ilimi. Tilas ne ga kowa ya yi karatu a cikin azuzuwan farko. Ya kamata a baza ilimin husaha da na koyon sana'a a ko'ina. Duk wanda ƙwazonsa ya ba hali ya kamata a ba shi damar zuwa neman ilimin ƙoli ba tare da bambanci ba. Abin nufi ga ilimi shi ne: ya sama wa ɗan-adam jin daɗin rayuwa da ƙarfafa kiyayewa da hakkokinsa da muhimman abubuwan da ‘yancinsa ya ƙunsa. Ya kamata ilimi ya kawo fahimtar juna da ragowa da aminci tsakanin ƙasashe da tsakanin ‘yan-adam, kome launin fatarsu da addinin da suke bi, ya kuma ƙarfafa ƙoƙarin da Majalisar Ɗinkin Duniya take yi domin a sami zaman lafiya da kwanciyar hankali a duniya. Game da neman ilimi, iyayen ne a gaba wajen hakkin faɗin irin tarbiyyar da za a yi wa ‘ya‘yansu. Mataki na ashirin da bakwai (27) Kowane mutum na da hakkin bada gwargwadon gudummuwarsa cikin ‘yanci ga dukkan al'amurran al'adu na da'irarsa da cin moriyar abubuwan da ake ƙagowa don daɗaɗa rai, da taimakawa ga ci-gaban kimiyya, haka kuma yana da hakkin ya yi amfani da hikimomin da da'irarsu ta tanada, da kyakkyawan sakamakon da aka samu daga kimiyya. Kowa na da hakkin a yi masa kariya ta kowane hali, domin ya sami damar yin fara'a da cin amfanin abin da ya ƙirƙiro a fannin kimiyya ko na adabi ko na hikima. Mataki na ashirin da takwas (28) Kowa na da hakkin ganin an sami kyakkyawan shiri a cikin zaman jama'a da tsakanin ƙasashen duniya domin hakkokin nan da dukkan abubuwan da ‘yanci ya ƙunsa waɗanda aka bayyana a cikin wannan jawabi su tabbata sosai. Mataki na ashirin da tara (29) Ɗan-adam na da nauyin bauta wa da'irar da yake rayuwa a ciki a wuyansa, domin a nan kaɗai ne yake samun halin ƙarfafa darajarsa ta ɗan-adam cikin ‘yanci. Kowa zai yi amfani matuƙa da hakkokinsa da abubuwan da ‘yancinsa ya ƙunsa ba tare da wata iyaka ba, sai fa wadda doka ta kafa musamman domin a cikin zaman jama'a wadda ta san ma'anar dimukiraɗiyya, kowa ya san kuma ya kiyaye da hakkokin makamantansa da abubuwan da ‘yancinsu ya ƙunsa, kuma domin ɗa'a da kyakkyawan shirin jama'a da jin daɗin rayuwa ga kowa su tabbata kamar yadda ya kamata. Ta kowane hali ba za a iya yin amfani da waɗannan hakkoki da abubuwan da ‘yanci ya ƙunsa ba a cikin saba wa manufar Majalisar Ɗinkin Duniya da ka'idodinta. Mataki na talatin (30) Ba wani mataki a cikin wannan jawabi, wanda wata ƙasa ko wata ƙungiya ko wani mutum zai yi amfani da shi, ya kwatanta cewa matakin ya ba shi ikon tafiyar da wata hidima, ko aikata wani abu da nufin rushe waɗannan hakkoki da abubuwan da ‘yanci ya ƙunsa, waɗanda aka bayyana a cikin wannan jawabi. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/haw.txt000066400000000000000000000335701520214632600220410ustar00rootroot00000000000000 I ka lā 10 o Dēkēmapa, M.H. 1948, ua ho’oholo a kaūkala ka ‘Aha ‘Ōlelo o Nā Aupuni Hui Pū ‘Ia i ka Hō’ike No Nā Pono Kanaka O Ke Ao Nei, ka palapala holo’oko’a ho’i e hō’ike ‘ia ana ma nā ‘ao’ao ma lalo iho nei. Ma muli o kēia hana kūikawā, ua kuahaua ka ‘Aha ‘Ōlelo i nā Lālā e ho’olaha i ka ‘ōlelo o ka Hō’ike “e ho’olaha, hō’ike’ike, kūkala leo, a e kāko’o ‘ia aku ma nā kula a me nā wahi ho’ona’auao ‘ē a’e, me ka ho’okae ‘ole aku i ke kūlana politika o nā aupuni a me nā panalā’au.” ŌLELO MUA ‘Oiai, ‘o ka ho’omaopop ‘ana i ka hanohano, a me nā pono kīvila i kau like ma luna o nā pua apau loa o ka ‘ohana kanaka ke kumu kahua o ke kū’oko’a, ke kaulike, a me ka maluhia o ka honua, a ‘Oiai, ‘o ka hehikū a me ka ho’owahāwahā i ka pono kīvila o ke kanaka ke kumu o ka hana loko’ino, ka mea ho’i i pi’i ai ka inaina o ka luna’ikehala o kānaka, a ua kūkala ‘ia ho’i ka wehena o ke ao e noo ia nā maka ‘āinana apau me ke kū’oko’a o ka ōlelo a me ka mana’o, me ka maka’u ‘ole, a ‘Oiai, he mea nui ka ho’opakele ‘ana o ke kānāwai i nā pono kīvila o kānaka, inā ho pono nō e ‘imi i ke ala o ke kipi ‘ana i ka hainā a me ka ho’oluhi hewa wale, a ‘Oiai, he mea nui ka ho’okō ‘ana i ka pili aloha ma waena o nā aupuni, a ‘Oiai, ua hō’oia ka po’e o Nā Aupuni Hui Pū la ma o ka Palapala Ho’ohui lā, i ka hilina’i i ke kumu kahua o nā pono kīvila o kānaka, i ka hanohano a me ka waiwai o kānaka, a me ke kau like ‘ana o nā pono kīvila ma luna o ke kāne a me ka wahine, a i ho’oholo ho’i e alu like i ka ho’opi’i ‘ana i ke kūlana o ka nohona kanaka o ke ao noa a, ‘Oiai, ua ho’ohiki Nā Aupuni Lālā i kā lākou ‘ōlelo e ho’okō, ma ke alu like ‘ana me Nā Aupuni Hui Pū ‘Ia, ka paipai ‘ana i ke ao kanaka e mahalo i ke kumu kahua pa’a o nā pono kīvila kanaka, ‘Oiai, ‘o ka ho’omaopopo like ‘ana i kēia mau pono kīvila ka mea nui e kō ai kēia ‘ōlelo ho’ohiki, No laila, ke KUAHAUA nei KA ‘AHA ‘ŌLELO, ‘o ka HŌ’IKE I NĀ PONO KĪVILA O KE AO NEI ka pae ho’ohālikelike, kahi e pi’i like ai nā lāhui a me nā aupuni apau loa, i kū kēlā kanaka, kēia kanaka, a me kēlā hui, kēia hui, me ka ho’omaopopo mau i kēia Hō’ike, ma o ka ho’ona’auao ‘ana, i hō’ihi’ihi ‘ia nā pono kīvila ma ke ala e holumua ai ke aupuni, a i waena ho’i o nā aupuni, a pa’a pono ka ‘ike a i ho’okō ‘ia ho’i e nā Aupuni Lālā a me ka po’e o nā panalā’au e noho ana i ka malu o lākou. Paukū 1 Hānau kū’oko’a ‘ia nā kānaka apau loa, a ua kau like ka hanohano a me nā pono kīvila ma luna o kākou pākahi. Ua ku’u mai ka no’ono’o pono a me ka ‘ike pono ma luna o kākou, no laila, e aloha kākou kekahi i kekahi. Paukū 2 Ua noa i nā kānaka apau loa nā pono kīvila i helu ‘ia ma kēia Hō’ike, me ka ho’okae ‘ole i ka lāhui, i ka wai ho’olu’u o ka ‘ili, i ke kāne a i ‘ole ka wahine ka ‘ōlelo, ka ho’omana, ka mana’o politika a me nā mana’o ‘ē a’e, ka ‘āina a pilina paha i hānau ‘ia ai, ka waiwai, ke kūlana hanauna a me nā kūlana ‘ē a’e. Eia ho’i, ‘a’ole e ho’okae ‘ia ke kanaka ma muli o ke kūlana politika a me ke kuleana kūloko a kūwaho ho’i o kona aupuni nona mai ‘o ia, inā paha he aupuni kū’oko’a he ‘āina noho kahu ‘ia, a i ‘ole ho’i he ‘āina i kaupalena ‘ia kona kū’oko’a ‘ana. Paukū 3 Ua noa i nā kānaka apau ke ola, ka mōhalu, a me ka maluhia. Paukū 4 ‘A’ole e noho kauā kaupa’a ke kanaka; ua pāpā ‘ia ka noho kauā kuapa’a, a me ka ho’okuapa’a ‘ana ma nā ‘ano apau loa. Paukū 5 ‘A’ole e ho’omāinoino ‘ia ke kanaka, ‘a’ole ho’i e ho’opa’i ‘ino ‘ia ke kanaka i kū like ‘ole i ke kūlana kanaka. Paukū 6 E ‘ike ‘ia nā kānaka ma nā wahi apau, he kanaka i ka malu o ke kānāwai. Paukū 7 Ua kau like ke kānāwai ma luna o nā kānaka apau, a e palekana ‘ia e ke kānāwai me ka ho’okae ‘ole. Ua palekana ‘ia nā kānaka i ka ho’okae ‘ole ‘ia, i pāpā ‘ia e kēia Hō’ike, a ua palekana ‘ia ho’i i ka mea e hō’eu’eu ana i ka ho’okae. Paukū 8 Ua noa i nā kānaka apau ka ho’oponopono ‘ia ‘ana e ka ‘aha lunakānāwai mākaukau o ke aupuni, o nā hana a ‘a’e ana i kona pono kīvila i hō’ike ‘ia ma ke kumukānāwai. Paukū 9 ‘A’ole e hopu, ho’opa’ahao, a ho’okuewa wale ‘ia ke kanaka me ke kumu ‘ole. Paukū 10 Ua noa i nā kānaka apau e ho’okolokolo pono ‘ia i mua o ka lehulehu e ka ‘aha lunakānāwai kū’oko’a a kaulike ho’i, no ka ho’oholo ‘ana i ka pono kīvila a me ke kuleana, a me nā mea i ho’opi’i ‘ia iā ia. Paukū 11 Ua noa i nā kānaka apau i ho’opa’i ‘ia no ke kalaima, ka no’ono’o ‘ana i kona hewa ‘ole, a hō’oia pono ‘ia kona ‘a’e i ke kānāwai, ma ka ho’okolokolo ‘ana i mua o ka lehulehu, a i mālama ‘ia ho’i nā mea apau e pono ai kona ‘ao’ao kūplae. ‘A’ole e ho’opa’i kalaima ‘ia ke kanaka i helu ‘ole ‘ia kāna hana he kalaima ma ke kānāwai aupuni a i ‘ole ma ke kānāwai ma waena o nā aupuni i ka wā i hana ‘ia ai. ‘A’ole ho’i e hō’oi ‘ia aku ka ho’opa’i ma luna o ka ho’opa’i e kū ana i ka wā i hana ‘ia ai ke kalaima. Paukū 12 ‘A ‘ole e ‘āke’ake’a kumu ‘ole ‘ia nā mea pilikino, ka ‘ohana, ka home, a me ka ho’olaha ‘ike o ke kanaka, ‘a’ole ho’i e ho’āhewa wale ‘ia kona hanohano a me kona kūlana. Ua noa i nā kānaka apau ka palekana o ke kānāwai i ke ‘āke’ake’a a me ka ho’āhewa wale ‘ia. Paukū 13 Ua noa i nā kānaka apau ka pono kīvila o ka hele a noho ‘ana ma loko o ka palena o ke aupuni. Ua noa i nā kānaka apau ka ha’alele ‘ana i kēlā aupuni, kēia aupuni, a me kona aupuni iho, a ua noa ka ho’i ‘ana i kona aupuni. Paukū 14 Ua noa i nā kānaka apau ka ‘imi ‘ana i nā aupuni pu’uhonua, kahi e noho maluhia ai. E ’au’a ‘ia kēia pono kīvila o ke kanaka i ho’opa’i ‘ia no ka hewa i pili ‘ole i ka politika, a me ka hewa i kū’ē ‘ē i ka pahuhopu a me nā loina o Nā Aupuni Hui Pū ‘Ia. Paukū 15 Ua noa i nā kānaka apau ka noho ‘ana maka’āinana o ke aupuni. ‘A’ole e ‘au’a wale ‘ia ka noho ‘ana maka’āinana o ke kanaka, a ‘a’ole ho’i e ‘au’a ‘ia ka noho ‘ana he maka’āinana o kekahi aupuni ‘ē aku. Paukū 16 Ua noa i nā kāne a me nā wāhine i lawa ai nā makahiki, ka male ‘ana a me ka ho’okumu ‘ana i ‘ohana, me ke kaupalena ‘ole ‘ia ma muli o ko lāua lāhui, ke aupuni, a i ‘ole ko lāua ho’omana. Ua kau like nā pono kīvila male i ka noho male ‘ana, a me ka wā e pau ai ka noho male ‘ana. E male nā kānaka wale nō i koho la’ela’e e noho male. ‘O ka ‘ohana ke kumu pa’a o ke kaiāulu kanaka, a ua noa i ka ‘ohana ka palekana o ke kaiāulu a me ke aupuni. Paukū 17 Ua noa i nā kānaka apau ka ‘ona ho’okahi ‘ana i ka waiwai, a me ka ‘ona pū ‘ana ho’i me nā kānaka ‘ē a’e. ‘A ‘ole e ‘au’a kumu ‘ole ‘ia ka waiwai lewa a waiwai pa’a paha o ke kanaka. Paukū 18 Ua noa i nā kānaka apau ke kū’oko’a o ka mana’o, ka luna’ikehala, a me ka ho’omana; ua noa nō ho’i ka ho’ololi ‘ana i kona ho’omana a i ‘ole kona mana’o, a ua noa ho’i i ke kanaka ho’okahi, a i ‘ole nā kānaka he nui ka hō’ike ‘ana i ka paulele i ka ho’omana, i mua o ka lehulehu a i ‘ole ma kahi ka’awale, ma o ke a’o a me ka haipule ‘ana i kona akua. Paukū 19 Ua noa i nā kānaka apau ke kū’oko’a o ka mana’o a me ka hō’ike ‘ana i ka mana’o; ‘a’ole ho’i e ho’opilikia ‘ia, a ua noa ho’i ka ‘imi, ka loa’a, a me ka ho’olaha ‘ana aku i ka ‘ike ma nā ‘ano apau, a i ‘ō aku ho’i o nā palena ‘āina apau. Paukū 20 Ua noa i nā kānaka apau ka hui maluhia ‘ana me nā kānaka ‘ē a’e. ‘A’ole e koi ‘ia ke kanaka e komo i ka hui. Paukū 21 Ua noa i nā kānaka apau ke komo ‘ana i ka hana a kona aupuni ma ona lā, a i ‘ole ma o ka ‘elele i koho la’ela’e ‘ia. Ua noa i nā kānaka apau ke kōkua o ke aupuni i ho’okumu ‘ia no nā maka’āinana. ‘O ke kauoha a ka lehulehu ke kumu o ka mana aupuni; e kauoha ‘ia ka ‘i’ini o ka lehulehu ma o ke koho pāloka ‘ana i mālama maoli ‘ia i kēlā wā, kēia wā; ua noa i nā kānaka apau loa ke koho malū ‘ana i ‘ole ma ke ka’ina hana i kūlike a kū’oko’a. Paukū 22 Ua noa i nā kānaka apau, nā lālā ho’i o ke kaiāulu, ka pono o ka lawelawe mālama ola i ho’okō ‘ia ai ho’i, ma ke kāko’o ‘ana o ke aupuni, a me ke kāko’o ‘ana o nā aupuni ‘ē a’e, a i kūlike me ka waiwai o ke aupuni, a me nā pono a me nā loina pa’a mau o ke kaiāulu, no ka hanohano o ke kanaka a me kona ulu la’ela’e ‘ana. Paukū 23 Ua noa i nā kānaka apau ka pono kīvila o ka hana, ke ‘ano kūpono o ka hana, a me ka palekana i ka nele i ka hana ‘ole. Ua noa i nā kānaka apau, me ka ho’okae ‘ole, ka uku ho’okahi i kūlike i ka hana ho’okahi. Ua noa i nā kānaka hana apau ka uku kaulike e pono ai ka noho ‘ana ona a me kona ‘ohana i kū i ka hanohano kanaka, a inā he pono, e kūpale ‘ia e ka lawelawe kaiāulu. Ua noa i nā kānaka apau ka ho’okumu a me ke komo ‘ana i nā uniona kālepa i palekana ai kona pono. Paukū 24 Ua noa i nā kānaka apau ka ho’omaha a me ka luana ‘ana, a me nā hola hana i kaupalena pono ‘ia, a e uku ‘ia o ia no kekahi mau lā nui o ka makahiki. Paukū 25 Ua noa i nā kānaka apau ke kūlana nohona e pono ai ke ola ona a me kona ‘ohana, ‘o ia ho’i, ‘o ka mea ‘ai, ka lole, ka hale, ka lawelawe olakino, a me nā lawelawe kaiāulu e pono ai, a e mālama ‘ia ho’i i ka wā pō’ino o ka nele i ka hana ‘ole ka ma’i, ke kīnā, ka nohona kāne make o nā wāhine, ka wā ‘elemakule, a me nā pō’ino ‘ē a’e e kau mai ana i hiki ‘ole ke ‘alo a’e. Ua noa i ka noho ‘ana makuahine a me ka noho ‘ana kamali’i ke kōkua kūikawā. E palekana ‘ia nā keiki apau loa i hānau ‘ia mai e nā mākau male a male ‘ole paha. Paukū 26 Ua noa i nā kānaka apau ka ho’ona’auao ‘ana. E manuahi ka ho’ona’auao ‘ana, ma ka li’ili’i loa, ma ke kula ha’aha’a a me nā paepae kahua o ka ho’ona’auao. He koina pa’a ka ho’ona’auao ‘ana ma ke kula ha’aha’a. E noa ka ho’ona’auao ‘ana i nā oihana loea like ‘ole, a e noa nō ho’i ke kulanui i nā kānaka apau i mākaukau. E kālele ka ho’ona’auao ‘ana i ka ulu kūpono ‘ana o ke kanaka, a me ka ho’oikaika ‘ana i ka mahalo i ka pono kīvila apau o kānaka. E paipai ‘ia ka ho’omaopopo le’a, ke ahonui, a me ka pili aloha i waena o nā aupuni, nā hui pili koko a me nā hui ho’omana, a e ho’oholumua i ka hana o Nā Aupuni Hui Pū ‘Ia no ka mālama ‘ana i ka maluhia. Ua noa i nā mākua ke koho mua ‘ana i ke ‘ano o ka ho’ona’auao ‘ana i kā lāua mau keiki. Paukū 27 Ua noa i nā kānaka apau ke komo ‘ana i ka nohona ku’una o ke kaiāulu, ka luana ‘ana i nā mea no’eau, a me ke ka’ana like ‘ana i ka loa’a mai o ka holumua ‘epekema. Ua noa i nā kānaka apau ka palekana ‘ana i na pono e loa’a mai ana mai ka hana ‘epekema, ka palapala, a i ‘ole ka mea no’eau āna i haku ai. Paukū 28 Ua noa i nā kānaka apau ka nohona i ho’onohonoho ‘ia ma kona aupuni a me nā aupuni apau, kahi e kō ai nā pono i helu ‘ia ma kēia Hō’ike. Paukū 29 He kuleana ko nā kānaka apau i kona kaiāulu, kahi e ulu ai ke kanaka me ke kū’oko’a. I ka ho’okō ‘ana i nā pono kīvila, e ‘ae nā kānaka apau i nā palena wale nō i ho’okau ‘ia e ke kānāwai no ka mālama ‘ana i ka ho’omaopopo pono a me ka mahalo aku i nā pono kīvila o ha’i, i kū i ka pono a me ka maluhia o ke aupuni o ka lehulehu. ‘A‘ole loa e lilo kēia mau pono kīvila i mea e kū’ē’ē ana i ka pahuhopu a me nā loina o Nā Aupuni Hui Pū ‘Ia. Paukū 30 ‘A’ole loa e kuhikuhi ‘ia nā mea o kēia Hō’ike he mau mea kōkua i ke Aupuni, ka hui, a i ‘ole ke kanaka, ma ke komo ‘ana a i ‘ole ma ka ho’okō ‘ana i ka hana nona ka mana’o e luku wale i nā pono kīvila i helu ‘ia mai ma luna a’e nei. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/he.txt000066400000000000000000000345641520214632600216620ustar00rootroot00000000000000הכרזה לכל באי עולם בדבר זכויות האדם הואיל והכרה בכבוד הטבעי אשר לכל בני משפהת האדם ובזכויותיהם השוות והבלתי נפקעות הוא יסוד החופש, הצדק והשלום בעולם. הואיל והזלזול בזכויות האדם וביזוין הבשילו מעשים פראיים שפגעו קשה במצפונה של האנושות; ובנין עולם, שבו ייהנו כל יצורי אנוש מחירות הדיבור והאמונה ומן החירות מפחד וממחסור, הוכרז כראש שאיפותיו של כל אדם. הואיל והכרח חיוני הוא שזכויות האדם תהיינה מוגנות בכוח שלטונו של החוק, שלא יהא האדם אנוס, כמפלט אחרון, להשליך את יהבו על מרידה בעריצות ובדיכזי. הואיל והכרח חיוני הוא לקדם את התפתחותם של יחסי ידידות בין האומות. הואיל והעמים המאוגדים בארגון האומות המאוחדות חזרו ואישרו במגילה את אמונתם בזכויות היסוד של האדם, בכבודה ובערכה של אישיותו ובזכות שווה לגבר ולאשה; ומנוי וגמור אתם לסייע לקדמה חברתית ולהעלאת רמת החיים בתוך יתר חירות. הואיל והמדינות החברות התחייבו לפעול, בשיתוף עם ארגון האומות המאוחדות, לטיפול יחס כבוד כללי אל זכויות האדם ואל חירויות היסוד והקפדה על קיומן. הואיל והבנה משותפת במהותן של זכויות וחירויות אלה הוא תנאי חשוב לקיומה השלם של התחייבות זו. לפיכך מכריזש העצרת באזני כל באי העולם את ההכרזש הזאת בדבר זכויות האדם כרמת הישגים כללית לכל העמים והאומות, כדי שכל יחיד וכל גוף חברתי ישווה תמיד לנגד עיניו וישאף לטפח, דרך לימוד וחינוך, יחס של כבוד אל הזכויות ואל החירויות הללו, ולהבטיח באמצעים הדרגתיים, לאומיים ובינלאומיים, שההכרה בעקרונות אלה וההקפדה עליהם תהא כללית ויעילה בקרב אוכלוסי המדינות החברות ובקרב האוכלוסים שבארצות שיפוטם. סעיף א. כל בני אדם נולדו בני חורין ושווים בערכם ובזכויותיהם. כולם חוננו בתבונה ובמצפון, לפיכך חובה עליהם לנהוג איש ברעהו ברוח של אחוה. סעיף ב. כל אדם זכאי לזכויות ולחרויות שנקבעו בהכרזש זו ללא הפליה כלשהיא מטעמי גזע, צבע, מין, לשון, דח, דעה פוליטית או דעה בבעיות אחרות, בגלל מוצא לאומי או חברתי, קנין, לידה או מעמד אחר. גדולה מזו, לא יופלה אדם על פי מעמדה המדיני, על פי סמכותה או על פי מעמדה הבינלאומי של המדינה או הארץ שאליה הוא שייך, דין שהארץ היא עצמאית, ובין שהיא נתונה לנאמנות, בין שהיא נטולת שלטון עצמי ובין שריבונותה מוגבלת כל הגבלה אחרת. סעיף ג. כל אדם יש לו הזכות לחיים, לחרות ולבטחון אישי. סעיף ד. לא יהיה אדם עבד או משועבד; עבדות וסחר עבדים יאסרו לכל צורותיהם. סעיף ה. לא יהיה אדם נתון לעינויים, ולא ליחס או לעונש אכזריים, בלתי אנושיים או משפילים. סעיף ו. כל אדם זכאי להיות מוכר בכל מקום כאשיות בפני החוק. סעיף ז. הכל שווים לפני החוק וזכזאים ללא הפליה להגנה שווה של החוק. הכל זכאים להגנה שווה מפני כל הפליה המפירה את מצוות ההכרזש הזאת ומפני כל הסתה להפליה כזו. סעיף ח. כל אחד זכאי לתקנה יעילה מטעם בחי הדין הלאומיים המוסמכים נגד מעשים המפירים את זכויות היסוד שניתנו לו על פי החוקה והחוקים. סעיף ט. לא ייאסר אדם, לא ייעצר ולא יוגלה באופן שרירותי. סעיף י. כל אדם זכאי, מתוך שויון גמור עם זולתו, למשפט הוגן ופומבי של בית-דין כלתי תלוי וללא משוא פנים בשעה שבאים לקבוע זכויותיו וחובותיו ולברר כל אשמה פלילית שהובאה נגדו. סעיף יא. אדם שנאשם בעבירה פלילית חזקתו שהוא זכאי, עד שלא הוכחה אשמתו כחוק במשפט פומבי שבי ניתנו לו כל הערובות הדרושות להגנתו. לא יורשע אדם בעבירה פלילית על מעשה או על הזנחה שלא נחשבו בשעתם לעבירה פלילית לפי החוק הלאומי או הבינלאומי. לא יוטל עונש חמור מהעונש שהיה נוהג בזמן שעבר את העבירה הפלילית. סעיף יב. לא יהא אדם נתון להתערבות שרירותית בחייו הפרטיים, במשפחתו, במעונו, בחליפת מכתבים שלו ולא לפגיעה בכבודו או בשמו הפוב. כל אדם זכאי להגנת החוק בפני התערבות או פגיעה באלה. סעיף יג. כל אדם זכאי לחופש תנועה ומגורים בתוך כל מדיוה. כל אדם זכאי לעזוב כל ארץ, לרבות ארצו, ולחזור אל ארצו. סעיף יד. כל אדם זכאי לבקש ולמצוא בארצות אחרות מקלט מרדיפות. אין להסתמך על זכות זו במקרה של האשמה פלילית שמקורה האמיתי במעשי פשע לא-מדיניים או במעשים שהם בניגוד למטרותיהן ולעקרונותיהן של האומות המאוחדות. סעיף טו. כל אדם זכאי לאזרחות. לא תישלל מאדם אזרחותו דרך שרירות ולא תקופח דרך שרירות זכותו להחליף את אזרחותו. סעיף טז. כל איש ואשה שהגיעו לפרקם רשאים לבוא בברית הנשואין ולהקים משפחה, ללא כל הגבלה מטעמי גזע, אזרחות או דת. הם זכאים לזכויות שוות במעשה הנשואין בתקופת הנשואין ובשעת ביפולם. נישואין יערכו רק מתוך הסמה חופשית ומלאה של בני הזוג המיועדים. המשפחה היא היחידה הטבעית והבסיסית של החברה וזכאית להגנה של החברה והמדינה. סעיף יז. כל אדם זכאי להיות בעל קנין, בין לבדו ובין ביחד עם אחרים. לא יישלל מאדם קנינו דרך שרירות. סעיף יח. כל אדם זכאי לחירות המחשבה, המצפון והדת; חירות זו כוללת את הזכות להמיר את דתו או את אמונתו ולתת בטוי לדתו או לאמונתו, לבדו או כציבור, ברשות היחיד או ברשות הרבים, דרך הוראה, נוהג, פולחן ושמירת מצוות. סעיף יט. כל אדם זכאי לחירות הדעה והבטוי, לרבות החירות להחיק בדעות ללא כל הפרעה, ולבקש ידיעות ודעות, ולקבלן ולמסרן בכל הדרכים וללא סייגי גבולות. סעיף ב. כל אדם זכאי לחירות ההתאספות וההתאגדות בדרכי שלום. לא יכפו על אדם השתייכות לאגודה. סעיף כא. כל אדם זכאי להשתתף בהנהלת ארצו, בין השתתפות ישירה ובין דרך נציגות שובחרה בבחירות חופשיות. כל אדם זכאי לשויון בכניסן בכניסה לשירות במנגנון של ארצו. רצון העם הוא היסוד לסמכותה של הממשלה. העם ידיע את רצונו בבחירות כשרות הנשנות לעיתים מזזמנות, לפי זכות בחירה כללית ושווה ובהצבעה חשאית, או לפי סדר של בחירה חופשית כיוצא בזש. סעיף כב. כל אדם, כחבר החברה, זכאי לבטחון סוציאלי וזכאי לתבוע שהזכויות הכלכליות הסוציאליות והתרבותיות, שהן חיוניות לכבודו כאדם ולהתפתחות החופשית של אישיותו, יובטחו במשמץ לאומי ובשיתוף פעולה בינלאומי בהתאם לארגונה ולאוצרותיה של המדינה. סעיף כג. כל אדם זכאי לעבודה, לבחירה חופשית של עבודתו, לתנאי עבודה צודקים והוגנים ולהגנה מפני אבטלה. כל אדם, ללא כל הפכיה, זכאי לשכר שווה בעד עבודה שווה. כל עובד זכאי לשכר צודק והוגן, אשר יבטיח לו ולבני ביתו קיום הראוי לכבוד האדם שיושלם, אם יהיה צורך בכך, על ידי אמצעים אחרים של הגנה סוציאלית. כל אדם זכאי לאגד אגודות מקצועיות ולהצטרף לאגודות כדי להגן על עניניו. סעיף כד. כל אדם זכאי למנוחה ולפנאי, ובכלל זש הגבלת שעות העבודה במידה המתקבלת על הדעת וחופשה בשכר לעיתים מזומנות. סעיף כה. כל אדם זכאי לרמת חיים נאותה לבריאותם ולרווחתם, שלו ושל בני ביתנ. לרבות מזון, לבוש, שיכון, טיפול רפואי, שירותים סוציאליים כדרוש וזכות לבטחון במקרה של אבטלה, מחלה, אי-כושר לעבודה, אלמון, זקנה או מחסור אחר בנסיבות שאינן תלויות בו. אמהות וילדות זכאיות לטיפול מיוחד ולסיוע. כל הילדים, בין שנולדו בנשואין או שלא בנשואין, יהנו במידה שווה מהגנה סוציאלית. סעיף כו. כל אדם זכאי לחינוך. החינוך ינתן חינם, לפחות בשלבים הראשונים והיסודיים; החינוך בשלב הראשון הוא חובה. החינוך הטכני והמקצועי יהיה מצוי לכל, והחינוך הגבוה יהיה פתוח לכל במידה שווה שעל יסוד הכשרון. החינוך יכוון לפיתוחה המלא של האישיות ולטיפוח יחס כבוד לזכויות האדם ולחירויות היסודיות; החינוך יטפח הבנה, סובלנות וידידות בין כל העמים והקיבוצים הדתיים והגזעיים, ויסייע למאמץ של האומות המאוחדות לקיים את השלום. להורים זכות בכורה לבחור את דרך החינוך ליליהם. סעיף כז. אדם זכאי להשתתף תוך חירות בחייו התרבותיים של הציבור, ליהנות מהאמנויות ולהיות שותף בהתקדמות המדע ובברכתו. כל אדם זכאי לוגנת האינטרסים המוסריים והחמריים הכרוכים בכל יצירה מדעית, ספרותית, או אמנותית שהיא פרי רוחו. סעיף כח. כל אדם זכאי למשטר סוציאלי ובינלאומי, שבו אפשר יהיה לקיים במלואן את הזכויות והחרויות אשר נקבעו בהכזש זו. סעיף כט. כל אדם יש לו חובות כלפי הכלל, כי רק בתוך הכלל נתונה לו האפשרות להתפתחות החופשית והמלאה של אישיותו. לא יוגבל אדם בזכויותיו ובחירויותיו, פרט לאותן ההגבלות שנקבעו בחוק על מנת להבטיח את ההכרה בזכויות ובחירויות של הזולת ואת יחס הכבוד אליהן, וכן את מילוי הדרישות הצודקות של המוסר, של הסדר הציבורי ושל טובת הכלל בתוך חברה דמוקרטית. לעולם לא ישתמשו בזכויות ובחירויות אלה בניגוד למטרותיהן ולעקרונותיהן של האומות המאוחדות. סעיף ל. שום דבר בהכרזש זו לא יתפרש כאילו הוא בא להקנות למדינה, לציבור או ליחיד כל זכות שהיא לעסוק בפעולה או לבצע מעשה שתכליתם לקפח כל זכות או חירות מן הזכויות והחירויות הקבועות בהכרש זאת. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hi.txt000066400000000000000000000755141520214632600216660ustar00rootroot00000000000000मानव अधिकारों की सार्वभौम घोषणा १० दिसम्बर १९४८ को यूनाइटेड नेशन्स की जनरल असेम्बली ने मानव अधिकारों की सार्वभौम घोषणा को स्वीकृत और घोषित किया । इसका पूर्ण पाठ आगे के पृष्ठों में दिया गया है । इस ऐतिहासिक कार्य के बाद ही असेम्बली ने सभी सदस्य देशों से अपील की कि वे इस घोषणा का प्रचार करें और देशों अथवा प्रदेशों की राजनैतिक स्थिति पर आधारित भेदभाव का विचार किए बिना, विशेषतः स्कूलों और अन्य शिक्षा संस्थाओं में इसके प्रचार, प्रदर्शन, पठन और व्याख्या का प्रबन्ध करें । इसी घोषणा का सरकारी पाठ संयुक्त राष्ट्रों की इन पांच भाषाओं में प्राप्य हैः—अंग्रेजी, चीनी, फ्रांसीसी, रूसी और स्पेनिश । अनुवाद का जो पाठ यहां दिया गया है, वह भारत सरकार द्वारा स्वीकृत है । प्रस्तावना चूंकि मानव परिवार के सभी सदस्यों के जन्मजात गौरव और समान तथा अविच्छिन्न अधिकार की स्वीकृति ही विश्व-शान्ति, न्याय और स्वतन्त्रता की बुनियाद है, चूंकि मानव अधिकारों के प्रति उपेक्षा और घृणा के फलस्वरूप ही ऐसे बर्बर कार्य हुए जिनसे मनुष्य की आत्मा पर अत्याचार किया गया, चूंकि एक ऐसी विश्व-व्यवस्था की उस स्थापना को ( जिसमें लोगों को भाषण और धर्म की आज़ादी तथा भय और अभाव से मुक्ति मिलेगी ) सर्वसाधारण के लिए सर्वोच्च आकांक्षा घोषित किया गया है, चूंकि अगर अन्याययुक्त शासन और जुल्म के विरुद्घ लोगों को विद्रोह करने के लिए—उसे ही अन्तिम उपाय समझ कर—मजबूर नहीं हो जाना है, तो कानून द्वारा नियम बनाकर मानव अधिकारों की रक्षा करना अनिवार्य है, चूंकि राष्ट्रों के बीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्धों को बढ़ाना ज़रूरी है, चूंकि संयुक्त राष्ट्रों के सदस्य देशों की जनताओं ने बुनियादी मानव अधिकारों में, मानव व्यक्तित्व के गौरव और योग्यता में और नरनारियों के समान अधिकारों में अपने विश्वास को अधिकार-पत्र में दुहराया है और यह निश्चय किया है कि अधिक व्यापक स्वतन्त्रता के अन्तर्गत सामाजिक प्रगति एवं जीवन के बेहतर स्तर को ऊंचा किया जाया, चूंकि सदस्य देशों ने यह प्रतिज्ञा को है कि वे संयुक्त राष्ट्रों के सहयोग से मानव अधिकारों और बुनियादी आज़ादियों के प्रति सार्वभौम सम्मान की वृद्घि करेंगे, चूंकि इस प्रतिज्ञा को पूरी तरह से निभाने के लिए इन अधिकारों और आज़ादियों का स्वरूप ठीक-ठीक समझना सबसे अधिक ज़रूरी है । इसलिए, अब, सामान्य सभा घोषित करती है कि मानव अधिकारों की यह सार्वभौम घोषणा सभी देशों और सभी लोगों की समान सफलता है । इसका उद्देश्य यह है कि प्रत्येक व्यक्ति और समाज का प्रत्येक भाग इस घोषणा को लगातार दृष्टि में रखते हुए अध्यापन और शिक्षा के द्वारा यह प्रयत्न करेगा कि इन अधिकारों और आज़ादियों के प्रति सम्मान की भावना जाग्रत हो, और उत्तरोत्तर ऐसे राष्ट्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रीय उपाय किये जाएं जिनसे सदस्य देशों की जनता तथा उनके द्वारा अधिकृत प्रदेशों की जनता इन अधिकारों की सार्वभौम और प्रभावोत्पादक स्वीकृति दे और उनका पालन करावे । अनुच्छेद १. सभी मनुष्यों को गौरव और अधिकारों के मामले में जन्मजात स्वतन्त्रता और समानता प्राप्त है । उन्हें बुद्घि और अन्तरात्मा की देन प्राप्त है और परस्पर उन्हें भाईचारे के भाव से बर्ताव करना चाहिए । अनुच्छेद २. सभी को इस घोषणा में सन्निहित सभी अधिकारों और आज़ादियों को प्राप्त करने का हक़ है और इस मामले में जाति, वर्ण, लिंग, भाषा, धर्म, राजनीति या अन्य विचार-प्रणाली, किसी देश या समाज विशेष में जन्म, सम्पत्ति या किसी प्रकार की अन्य मर्यादा आदि के कारण भेदभाव का विचार न किया जाएगा । इसके अतिरिक्त, चाहे कोई देश या प्रदेश स्वतन्त्र हो, संरक्षित हो, या स्त्रशासन रहित हो या परिमित प्रभुसत्ता वाला हो, उस देश या प्रदेश की राजनैतिक, क्षेत्रीय या अन्तर्राष्ट्रीय स्थिति के आधार पर वहां के निवासियों के प्रति कोई फ़रक़ न रखा जाएगा । अनुच्छेद ३. प्रत्येक व्यक्ति को जीवन, स्वाधीनता और वैयक्तिक सुरक्षा का अधिकार है । अनुच्छेद ४. कोई भी ग़ुलामी या दासता की हालत में न रखा जाएगा, ग़ुलामी-प्रथा और ग़ुलामों का व्यापार अपने सभी रूपों में निषिद्ध होगा । अनुच्छेद ५. किसी को भी शारीरिक यातना न दी जाएगी और न किसी के भी प्रति निर्दय, अमानुषिक या अपमानजनक व्यवहार होगा । अनुच्छेद ६. हर किसी को हर जगह क़ानून की निग़ाह में व्यक्ति के रूप में स्वीकृति-प्राप्ति का अधिकार है । अनुच्छेद ७. क़ानून की निग़ाह में सभी समान हैं और सभी बिना भेदभाव के समान क़ानूनी सुरक्षा के अधिकारी हैं । यदि इस घोषणा का अतिक्रमण करके कोई भी भेद-भाव किया जाया उस प्रकार के भेद-भाव को किसी प्रकार से उकसाया जाया, तो उसके विरुद्ध समान संरक्षण का अधिकार सभी को प्राप्त है । अनुच्छेद ८. सभी को संविधान या क़ानून द्वारा प्राप्त बुनियादी अधिकारों का अतिक्रमण करने वाले कार्यों के विरुद्ध समुचित राष्ट्रीय अदालतों की कारगर सहायता पाने का हक़ है । अनुच्छेद ९. किसी को भी मनमाने ढंग से गिरफ़्तार, नज़रबन्द या देश-निष्कासित न किया जाएगा । अनुच्छेद १०. सभी को पूर्णत: समान रूप से हक़ है कि उनके अधिकारों और कर्तव्यों के निश्चय करने के मामले में और उन पर आरोपित फौज़दारी के किसी मामले में उनकी सुनवाई न्यायोचित और सार्वजनिक रूप से निरपेक्ष एवं निष्पक्ष अदालत द्वारा हो । अनुच्छेद ११. प्रत्येक व्यक्ति, जिस पर दण्डनीय अपराध का आरोप किया गया हो, तब तक निरपराध माना जाएगा, जब तक उसे ऐसी खुली अदालत में, जहां उसे अपनी सफ़ाई की सभी आवश्यक सुविधाएं प्राप्त हों, कानून के अनुसार अपराधी न सिद्ध कर दिया जाया । कोई भी व्यक्ति किसी भी ऐसे कृत या अकृत (अपराध) के कारण उस दण्डनीय अपराध का अपराधी न माना जाएगा, जिसे तत्कालीन प्रचलित राष्ट्रीय या अन्तर्राष्ट्रीय क़ानून के अनुसार दण्डनीय अपराध न माना जाए और न उससे अधिक भारी दण्ड दिया जा सकेगा, जो उस समय दिया जाता जिस समय वह दण्डनीय अपराध किया गया था । अनुच्छेद १२. किसी व्यक्ति की एकान्तता, परिवार, घर या पत्रव्यवहार के प्रति कोई मनमाना हस्तक्षेप न किया जाएगा, न किसी के सम्मान और ख्याति पर कोई आक्षेप हो सकेगा । ऐसे हस्तक्षेप या आधेपों के विरुद्ध प्रत्येक को क़ानूनी रक्षा का अधिकार प्राप्त है । अनुच्छेद १३. प्रत्येक व्यक्ति को प्रत्येक देश की सीपाओं के अन्दर स्वतन्त्रतापूर्वक आने, जाने और बसने का अधिकार है । प्रत्येक व्यक्ति को अपने या पराये किसी भी देश को छोड़नो और अपने देश को वापस आनो का अधिकार है । अनुच्छेद १४. प्रत्येक व्यक्ति को सताये जाने पर दूसरे देशों में शरण लेने और रहने का अधिकार है । इस अधिकार का लाभ ऐसे मामलों में नहीं मिलेगा जो वास्तव में गैर-राजनीतिक अपराधों से सम्बन्धित हैं, या जो संयुक्त राष्ट्रों के उद्देश्यों और सिद्धान्तों के विरुद्ध कार्य हैं । अनुच्छेद १५. प्रत्येक व्यक्ति को किसी भी राष्ट्र-विशेष को नागरिकता का अधिकार है । किसी को भी मनमाने ढंग से अपने राष्ट्र की नागरिकता से वंचित न किया जाएगा या नागरिकता का यरिवर्तन करने से मना न किया जाएगा । अनुच्छेद १६. बालिग़ स्त्री-पुरुषों को बिना किसी जाति, राष्ट्रीयता या धर्म की रुकावटों के आपस में विवाह करने और परिवार को स्थापन करने का अधिकार है । उन्हें विवाह के विषय में वैवाहिक जीवन में, तथा विवाह विच्छेड के बारे में समान अधिकार है । विवाह का इरादा रखने वाले स्त्री-पुरुषों की पूर्ण और स्वतन्त्र सहमित पर ही विवाह हो सकेगा । परिवार समाज की स्वाभाविक और बुनियादी सामूहिक इकाई है और उसे समाज तथा राज्य द्वारा संरक्षण पाने का अधिकार है । अनुच्छेद १७. प्रत्येक व्यक्ति को अकेले और दूसरों के साथ मिलकर सम्मति रखने का अधिकार है । किसी को भी मनमाने ढंग से अपनी सम्मति से वंचित न किया जाएगा । अनुच्छेद १८. प्रत्येक व्यक्ति को विचार, अन्तरात्मा और धर्म की आज़ादी का अधिकार है । इस अधिकार के अन्तर्गत अपना धर्म या विश्वास बदलने और अकेले या दूसरों के साथ मिलकर तथा सार्वजनिक रूप में अथवा निजी तोर पर अपने धर्म या विश्वास को शिक्षा, क्रिया, उपासना, तथा व्यवहार के द्वारा प्रकट करने की स्वतन्त्रता है । अनुच्छेद १९. प्रत्येक व्यक्ति को विचार और उसकी अभिव्यक्ति की स्वतन्त्रता का अधिकार है । इसके अन्तर्गत बिना हस्तक्षेप के कोई राय रखना और किसी भी माध्यम के ज़रिए से तथा सीमाओं की परवाह न कर के किसी की मूचना और धारणा का अन्वेषण, प्रहण तथा प्रदान सम्मिलित है । अनुच्छेद २०. प्रत्येक व्यक्ति को शान्ति पूर्ण सभा करने या समिति बनाने की स्वतन्त्रता का अधिकार है । किसी को भी किसी संस्था का सदस्य बनने के लिए मजबूर नहीं किया जा सकता । अनुच्छेद २१. प्रत्येक व्यक्ति को अपने देश के शासन में प्रत्यक्ष रूप से या स्वतन्त्र रूप से चुने गए प्रतिनिधियों के ज़रिए हिस्सा लेने का अधिकार है । प्रत्येक व्यक्ति को अपने देश की सरकारी नौकरियों को प्राप्त करने का समान अधिकार है । सरकार की सत्ता का आधार जनता की दच्छा होगी । इस इच्छा का प्रकटन समय-समय पर और असली चुनावों द्वारा होगा । ये चुनाव सार्वभौम और समान मताधिकार द्वारा होंगे और गुप्त मतदान द्वारा या किमी अन्य समान स्वतन्त्र मतदान पद्धति से कराये जाएंगे । अनुच्छेद २२. समाज के एक सदस्य के रूप में प्रत्येक व्यक्ति को सामाजिक सुरक्षा का अधिकार है और प्रत्येक व्यक्ति को अपने व्यक्तित्व के उस स्वतन्त्र विकास तथा गोरव के लिए—जो राष्ट्रीय प्रयत्न या अन्तर्राष्ट्रीय सहयोग तथा प्रत्येक राज्य के संगठन एवं साधनों के अनुकूल हो—अनिकार्यतः आवश्यक आर्थिक, सामाजिक, और सांस्कृतिक अधिकारों की प्राप्ति का हक़ है । अनुच्छेद २३. प्रत्येक व्यक्ति को काम करने, इच्छानुमार रोज़गार के चुनाव, काम की उचित और सुविधाजनक परिस्थितियों को प्राप्त करने और बेकारी से संरक्षण पाने का हक़ है । प्रत्येक व्यक्ति को समान कार्य के लिए बिना किसी भेदभाव के समान मज़दूरी पाने का अधिकार है । प्रत्येक व्यक्ति को जो काम करता है, अधिकार है कि वह इतनी उचित और अनुकूल मज़दूरी पाए, जिससे वह अपने लिए और अपने परिवार के लिए ऐसी आजीविका का प्रबन्ध कर मके, जो मानवीय गौरव के योग्य हो तथा आवश्यकता होने पर उसकी पूर्ति अन्य प्रकार के सामाजिक संरक्षणों द्वारा हो सके । प्रत्येक व्यक्ति को अपने हितों की रक्षा के लिए श्रमजीवी संघ बनाने और उनमें भाग लेने का अधिकार है । अनुच्छेद २४. प्रत्येक व्यक्ति को विश्राम और अवकाश का अधिकार है । इसके अन्तर्गत काम के घंटों की उचित हदबन्दी और समय-समय पर मज़दूरी सहित छुट्टियां सम्मिलित है । अनुच्छेद २५. प्रत्येक व्यक्ति को ऐसे जीवनस्तर को प्राप्त करने का अधिकार है जो उसे और उसके परिवार के स्वास्थ्य एवं कल्याण के लिए पर्याप्त हो । इसके अन्तर्गत खाना, कपड़ा, मकान, चिकित्सा-सम्बन्धी सुविधाएं और आवश्यक सामाजिक सेवाएं सम्मिलित है । सभी को बेकारी, बीमारी, असमर्थता, वैधव्य, बुढापे या अन्य किसी ऐसी परिस्थिति में आजीविका का साधन न होने पर जो उसके क़ाबू के बाहर हो, सुरक्षा का अधिकार प्राप्त है । जच्चा और बच्चा को खास सहायता और सुविधा का हक़ है । प्रत्येक बच्चे को चाहे वह विवाहिता माता से जन्मा हो या अविवाहिता से, समान सासाजिक संरक्षण प्राप्त होगा । अनुच्छेद २६. प्रत्येक व्यक्ति को शिक्षा का अधिकार है । शिक्षा कम से कम प्रारम्भिक और बुनियादी अवस्थाओं में निःशुल्क होगी । प्रारम्भिक शिक्षा अनिवार्य होगी । टेक्निकल, यांत्रिक और पेशों-सम्बन्धी शिक्षा साधारण रूप से प्राप्त होगी और उच्चतर शिक्षा सभी को योग्यता के आधार पर समान रूप से उपलब्ध होगी । शिक्षा का उद्देश्य होगा मानव व्यक्तित्व का पूर्ण विकास और मानाव अधिकारों तथा बुनियादी स्वतन्त्रताओं के प्रति सम्मान को पुष्टि । शिक्षा द्वारा राष्ट्रों, जातियों अथवा घार्मिक समूहों के बीच आपसी सद्भावना, सहिष्णुता और मंत्री का विकास होगा और शांति बनाए रखने के लिए संयुक्त राष्ट्रों के प्रयत्नों के आगे बढ़ाया जाएगा । माता-पिता को सबसे पहले इस बात का अक्षिकार है कि वे चुनाव कर सकें कि किस क़िस्म की शिक्षा उनके बच्चों को दी जाएगी । अनुच्छेद २७. प्रत्येक व्यक्ति को स्वतन्त्रतापूर्वक समाज के सांस्कृतिक जीवन में हिस्सा लेने, कलाओं का आनन्द लेने, तथा वैज्ञानिक उन्नति और उसकी सुविधाओं में भाग लेने का हक़ है । प्रत्येक व्यक्ति को किसी भी ऐसी वैज्ञानिक, साहित्यिक या कलास्मक कृति मे उत्पन्न नैतिक और आर्थिक हितों की रक्षा का अधिकार है जिसका रचयिता वह स्वयं हो । अनुच्छेद २८. प्रत्येक व्यक्ति को ऐसी सामाजिक और अन्तर्राष्ट्रीय व्यवस्था की प्राप्ति का अधिकार है जिसमें इस घोषणा में उल्लिखित अधिकारों और स्वतन्त्रताओं को पूर्णतः प्राप्त किया जा सके । अनुच्छेद २९. प्रत्येक व्यक्ति का उसी समाज के प्रति कर्तव्य है जिसमें रहकर उसके व्यक्तित्व का स्वतन्त्र और पूर्ण विकास संभव हो । अपने अधिकारों और स्वतन्त्रताओं का उपयोग करते हुए प्रत्येक व्यक्ति केवल ऐसी ही सीमाओं द्वारा बद्ध होगा, जो कानून द्वारा निश्चित की जाएंगी और जिनका एकमात्र उद्देश्य दूसरों के अधिकारों और स्वतन्त्रताओं के लिये आदर और समुचित स्वीकृति की प्राप्ति होगा तथा जिनकी आवश्यकता एक प्रजातन्त्रात्मक समाज में नैतिकता, सार्वजनिक व्यवस्था और सामान्य कल्याण की उचित आवश्यकताओं को पूरा करना होगा । इन अधिकारों और स्वतन्त्रताओं का उपयोग किसी प्रकार से भी संयुक्त राष्ट्रों के सिद्धान्तों और उद्देश्यों के विरुद्ध नहीं किया जायगा । अनुच्छेद ३०. इस घोषणा में उल्लिखित किसी भी बात का यह अर्थ नहीं लगाना चाहिए जिससे यह प्रतीत हो कि किसी भी राज्य, समूह, या व्यक्ति की किसी ऐसे प्रयत्न में संलग्न होने या ऐसा कार्य करने का अधिकार है, जिसका उद्देश्य यहां बताये गए अधिकारों और स्वतन्त्रताओं में मे किसी का भी विनाश करना हो । libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hil.txt000066400000000000000000000342011520214632600220260ustar00rootroot00000000000000ANG KALIBUTANON NGA PAHAYAG SANG MGA KATARUNGANG PANGKATAOHAN Tungod kay ang pagkilala sang duna nga dungog kag ang alalangay kag di madula nga mga katarungan sang tanan nga lahi sang tao amo ang pundasyon sang kahilwayan, katarungan kag kalinong sang kalibutan. Tungod kay ang pagpabaya kag paghamak sa mga katarungang pangkataohan ngabunga sang mga kalapastangan nga labag sa konsyensya sang kataohan, kag ang pag-abot sang isa ka kalibutan nga maangkon sang mga tao ang kahilwayan sa paghambal kag pagsalig kag ang kaluwasan sa kahadlok kag kabudlayan nga ginpahayag ang pinakamataas nga handum sang kinaandan nga tao. Tungod kay ini isa ka malahalon, agod ang tao indi mapilitan nga magpamatok tuhoy sa kalupitan kag pagpigos, nga ang mga katarungang pangkataohan dapat amligan paagi sa kasuguan. Tungod kay pinakamalahalon nga pasanyugon ang paghanas sang malapit nga kaangtanan sang mga pungsod. Tungod kay ang mga pumuluyo sang Mga Naghiliusa nga Pungsod nagapamatuod sa ilang Karta sang ila pagtuo sa nagapanguna nga mga katarungang pangkataohan, sa dungog kag kabilinggan sang pagkatao kag sa alalangay nga katarungan sang kalalakihan kag kababaihan kag ginpat-od nga pasanyugon ang kauswagan sang pangkatilingban kag ang maayo nga estandard sang pangabuhi nga lubos nga mahilway. Tungod kay ang mga Miyembro nga Estado nangako nga magbinuligay sa Mga Naghiliusa nga Pungsod, nga tinguhaon nga maangkon ang pagpasanyog sa pagtahod kag pagtuman sang tanan nga mga katarungang pangkataohan kag sa nagapanguna nga kahilwayan. Tungod kay malahalon nga mahangpan sang tanan nga ang katarungan kag kahilwayan nga ini agod lubos nga matuman ang pangako nga ini. Tungod sini, Ginapahayag sang Bug-os nga Asemblea ining Kalibutanon nga Pahayag sang mga Katarungang Pangkataohan bilang isa ka bug-os nga pagsulondan sa kadalag-an para sa tanan nga tao kag sa tanan nga pungsod, sa katuyuan sang tanan nga tao kag sa tanan nga bahin sang katilingban, nga itanum sa ila hunahuna ang Pahayag nga ini, dapat magtinguha paagi sa pagtudlo kag pagtuon nga ipasanyog ang pagtahod sa mga katarungan kag kahilwayan nga ini kag paagi sa maayo nga tikang, pungsudnon kag pangkalibutanon man, dapat pat-uron ang kalibutanon kag mabungahon nga pagtamod kag pagtuman sa mga ini, sa mga pumuluyo nga mismo nga Miyembro sang Estado kag sa mga pumuluyo sang mga teritoryo nga ginasakupan nila. Artikulo 1 Ang tanan nga tao ginbun-ag nga hilway kag may pag-alalangay sa dungog kag katarungan. Sila ginhatagan sang pagpamat-od kag konsensya kag nagakadapat nga magbinuligay sa kahulugan sang pag-inuturay. Artikulo 2 Ang tagsa tagsa may ara nga katarungan sang tanan nga katarungan kag kahilwayan nga gintakda sa Pahayag nga ini, nga wala sing pagkaiba sa lahi, kolor, sari, hambal, relihiyon, pulitikal ukon iban pa nga opinyon, ginhalinan nga pungsod ukon katilingban, pagkabutang, ginnun-ag ukon iban pa nga kahimtangan. Dugang pa diri, wala sing pagkaiba nga ipatuman tuhoy sa kahimtangang pulitikal, hurisdiksyunal ukon internasyonal nga pungsod ukon teritoryo nga ginasakupan sang isa ka tao, ini man nagakinaugalingon, nagasalig, wala nagakinaugalingon ukon sa idalom sang iban pa nga takda sang pagdumala. Artikulo 3 Ang kada isa may katarungan nga mabuhi, mangin hilway kag seguridad bilang isa ka tao. Artikulo 4 Wala sing sin-o man nga mangin ulipon ukon busabos; ginadumilian ang tanan nga klasi sang pagpaulipon kag pagpanguarta sa ulipon. Artikulo 5 Wala sing sin-o man nga magpaidalom sa lubos nga pagsakit ukon pagpintas, di makatao ukon manubo nga pagtrato ukon pagsilot. Artikulo 6 Sa tangsa ka tao may katarungan nga kilalahon sa bisan diin, bilang isa ka tao sa atubangan sang kasuguan. Artikulo 7 Ang tanan may pag-alalangay sa atubangan sang kasuguan kag may katarungan sa pag-alalangay nga proteksyon sang kasuguan nga wala sing pagpasulabi. Ang tanan may katarungan sa pag-alalangay nga proteksyon batok sa ano man nga pagpasulabi nga labag sa Pahayag nga ini kag batok sa ano man nga pagsulsol sa sina nga pagpasulabi. Artikulo 8 Ang tagsa tagsa may katarungan sa mabungahon nga paghusga sang Nagakaigo nga pungsudnon nga hukmanan tuhoy sa mga bulohaton nga nagalabag sa mga nahauna nga katarungan nga ginhatag sa iya sang konstitusyon ukon sang kasuguan. Artikulo 9 Wala sing sin-o man nga magpaidalom sa di matarong nga pagdakop, pagkulong ukon pagpasaylo sa iban nga duog. Artikulo 10 Ang tagsa tagsa may bug-os nga pag-alalangay nga katarungan sa matarong kag hayag nga pagbista sang isa ka hilway kag wala sing ginadampigan nga hukmanan, sa pagpat-od sang iya mga katarungan kag obligasyon kag sa ano man nga sumbong kriminal batok sa iya. Artikulo 11 Ang tagsa tagsa nga akusado sang kasal-anan nga masilotan may katarungan nga kabigon nga wala sing kasal-anan tubtob nga indi mapamatud-an nga nagkasala suno sa kasuguan sa isa ka hayag nga pagbista nga angkon niya ang tanan nga garantiya nga kinahanglan sa iya nga pagpangapin. Wala sing sin-o man nga hukman ang nagkasala sang ano man nga kasal-anan nga pagasilotan tungod sa ano man nga ginhimo ukon pagkulang nga indi ginakabig nga pagkasala nga masilotan, sa idalom sang kasuguang pungsudnon ukon pangkalibutan, sadtong ginhimo ina. Kag indi man dapat dugangan sing mas mabug-at nga silot sangsa ginadugang sadtong ginhimo ang pagkasala nga pagasilotan. Artikulo 12 Wala sing sin-o man nga magpaidalom sa di matarong nga pagpasilabot sa iya kaugalingon, pamilya, puluy-an ukon mga sulat, ukon pagpahamak sa iya dungog kag ngalan. Ang tagsa tagsa may katarungan sa proteksyon sang kasuguan batok sa sina nga pagpasilabot ukon paghamak. Artikulo 13 Ang tagsa tagsa may katarungan sa kahilwayan nga magsaylo kag magpuyo sa sulod sang nasakupan sa tagsa ka Estado. Ang tagsa tagsa may katarungan nga maghalin sa bisan diin nga pungsod, mangin sa kaugalingon nga pungsod, kag magbalik sa iya pungsod. Artikulo 14 Ang tagsa tagsa may katarungan nga mangayo kag magbaton sang asaylum sa iban nga pungsod tungod sa pag-api. Ang katarungan nga ini indi maggamit kon ang pag-api hungod nga bunga sang mga pagkasala nga di pulitikal ukon mga binuhatan batok sa mga katuyuan kag pagsulondan sang Mga Naghiliusa nga Pungsod. Artikulo 15 Ang tagsa tagsa may katarungan sa pagkabanwahanon. Wala sing sin-o man nga di makatarungan nga kuhaon ang iya pagkabanwahanon ukon punggan ang katarungan nga magbaylo sang iya pagkabanwahanon. Artikulo 16 Ang mga kalalakihan kag kababaihan nga sa husto nga edad, wala sing limitasyon nga lahi, pagkabanwahanon, may katarungan nga magpangasawa kag mag-angkon sang pamilya, sila may pag-alalangay nga katarungan sa kasal, tubtob magpangasawa kag pagdula sang saysay sina. Ang kasal dapat himuon lamang sa hilway kag bug-os nga pagpasugot sang mga ikasal. Ang pamilya duna kag sulondan nga bahin sang katilingban kag may katarungan sa proteksyon sang katilingban kag sang Estado. Artikulo 17 Ang tagsa tagsa may katarungan nga magpanag-iya sang pagkabutang sing isahanon kag kaupod ang iban. Wala sing sin-o man ang di matarong nga kuhaan sang mga pagkabutang. Artikulo 18 Ang tagsa tagsa may katarungan sa kahilwayan sang panghunahuna, konsyensya kag relihiyon, lakip sa katarungan nga ini ang kahilwayan nga magbaylo sang iya relihiyon ukon pagtuo, kag ang kahilwayan, mag-isa man ukon kaupod sang iban kag sa publiko ukon pribado, nga ipaathag ang iya relihiyon ukon pagtuo sa pagtudlo, pagbuhat, pagsimba kag pagsaulog. Artikulo 19 Ang tagsa tagsa may katarungan sa kahilwayan nga magsiling sa kabubut-on kag pagpahayag, lakip sa katarungan nga ini ang kahilwayan nga panindugan sang mga kabubut-on nga wala sing magpasilabot kag mangita, magbaton kag magdala sang impormasyon kag ideya paagi sa bisan ano nga media nga wala ginakabig ang mga dulonan. Artikulo 20 Ang tagsa tagsa may katarungan sa kahilwayan sa malinong nga pagtililipon kag paghiliupod. Wala sing sin-o man nga dapat piliton nga magpasakop sa isa ka asosasyon. Artikulo 21 Ang tagsa tagsa may katarungan nga magpakigbahin sa gobyierno sa iya pungsod, matarong man ukon paagi sa hilway nga pagpili sang mga tiglawas. Ang tagsa tagsa may katarungan sa alalangay nga pagserbisyo publiko sa iya pungsod. Ang pagbuot sang pulumuyo dapat mangin basihan sa gahom sang gobyierno, ang pagbuot nga ini dapat ipahayag paagi sa panahon kag matuod nga pagpiniliay nga sa paagi sa kabug-osan kag alalangay nga pagboto kag pagahimuon paagi sa sekreto nga pagboto ukon paagi sa katapat sa hilway nga paagi sang pagboto. Artikulo 22 Ang tagsa tagsa, subong nga miyembro sang katilingban may katarungan sa kapag-onan sang katilingban kag may katarungan sa katumanan, paagi sa pagpaninguha sang pungsod kag sa pagbinuligay sang pangkalibutan kag suno sa organisasyon kag manggad sang tagsa ka Estado, sang mga katarungang ekonomiko, pangkatilingban kag kultural nga ginakinahanglan sang ina nga dungog kag hilway nga pag-uswag sang iya kataohan. Artikulo 23 Ang tagsa tagsa may atarungan nga magtrabaho, hilway magpili sang pangabuhian, matarong kag maayo nga kahimtangan sa pagtrabaho kag proteksyon batok sa wala sing trabaho. Ang tagsa tagsa, wala sing bisan ano nga discriminasyon, dapat may katarungan sa suweldo nga katumbas sa iya nga bulohaton. Ang tagsa tagsa nga nagtrabaho may katarungan sa matarong kag husto nga bayad nga ginapat-od sa iya kaugalingon kag sa iya pamilya sa pagpangabuhi sing matarong, dugang pa, kon ginakinahanglan, ang iban pa nga pamaagi sang proteksyon pangkatilingban. Ang tagsa tagsa may katarungan nga magtukod kag magpasakop sa mga unyon sa paghimo para sa pag-amlig sa iya kaayuhan. Artikulo 24 Ang tagsa tagsa may katarungan nga magpahuway kag maglingaw, lakip ang makatarungan nga takda sa oras sang trabaho kag panahon sang mga pista opisyal nga may suweldo. Artikulo 25 Ang tagsa tagsa may katarungan sa tulopngan sang pangabuhi nga tuman para sa kaayuhan sang lawas kag pag-ayo sang iya kaugalingon kag sang iya pamilya, lakip ang pagkaon, biste, pagpabalay kag pag-amlig sa pagpabulong kag mga ginakinahanglan ang pagserbisyosa katilingban, kag may katarungan sa seguridad kon mawalan sang trabaho, magkasakit, mangin inutil, mabalo, magtigulang, ukon mawalan sang palangabuhian kon mag-abot ang mga hitabo nga indi niya ginapaabot. Ang mga nanay kag kabataan may katarungan sa pinasahi nga pagtatap kag pagbulig. Ang tanan nga kabataan, kasal man ukon indi ang ginikanan, dapat makaangkon sang pare-pareho nga proteksyon sang pangkatilingban. Artikulo 26 Ang tagsa tagsa may katarungan sa edukasyon,. Ang edukasyon dapat nga libre, bisan sa elementarya man lamang kag sa nahauna nga halintang. Ang edukasyong elementarya dapat nga kompulsaryo. Ang edukasyon teknikal kag propesyunal dapat itigana sa tanan kag ang mas mataas nga edukasyon dapat pareho nga maangkon sang tanan suno sa merito. Ang edukasyon dapat ituon sa lubos nga pag-uswag sang kataohan kag sa pagpabakod sang pagtahod sa mga katarungang pangkataohan kag sa mga pundasyon sang kahilwayan. Ipasanyog ini ang paghinangpanay, pagpaumod kag pag-inabyanay sa tanan nga pungsod, mga grupo suno sa lahi ukon relihiyon, kag pauswagon ang mga hilikuton sang Mga Naghiliusa nga Pungsod para magapabilin ang kahilwayan. Ang nahauna nga katarungan sang mga ginikanan amo ang pagpili sang klasi nga edukasyon nga ihatag sa ila mga kabataan. Artikulo 27 Ang tagsa tagsa may katarungan nga hilway sa pagpakigbahin sa hilikuton nga pangkultura sang komunidad, maghinuyang sang mga arte kag makigbahin sa pagpauswag nga pang-siyentipiko kag sa mga benepisyo sini. Ang tagsa tagsa may katarungan sa proteksyon sang interes nga moral kag materyal nga gikan sa produksyon siyentipiko, literal ukon artistiko nga sinulat niya. Artikulo 28 Ang tagsa tagsa may katarungan sa kaayuhan sang pangkatilingban kag pangkalibutan nga ang mga katarungan kag kahilwayan nga gintakda sa Pahayag nga ini dapat lubos nga maangkon. Artikulo 29 Ang tagsa tagsa may mga katungdanan sa komunidad nga ginatahod ang hilway kag lubos nga pag-uswag sang iya katauhan. Sa pagtuman sang iya mga katarungan kag kahilwayan, ang tagsa tagsa magapaidalom lamang sa mga katakdaan nga gintakda sang kasuguan agod maangkon ang nagakaigo nga pagkilala kag pagtahod sa mga katarungan kag kahilwayan sang iban kag mahatagan ang makatarungan nga mga kinahanglanon nga moralidad, kaayuhan sang publiko kag kabug-osan nga kaayuhan sa isa ka demokratikong katilingban. Ang mga katarungan kag kahilwayan nga ini indi dapat magamit nga batok sa mga katuyuan kag pagsulondan sang Mga Naghiliusa nga Pungsod. Artikulo 30 Wala sing ano man nga bahin sa Pahayag nga ini nga mahimo kabigon nga nagpakahulugan sa ano man nga Estado, grupo ukon tao, sang katarungan nga magpakigbahin sa ano man nga hilikuton ukon hulag nga nagahandum sa pagguba sang ano man nga katarungan kag kahilwayan nga gintakda diri sini. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hr.txt000066400000000000000000000240221520214632600216630ustar00rootroot00000000000000OPĆA DEKLARACIJA O PRAVIMA ĆOVJEKA UVOD Budući da su priznavanje uroćenog dostojanstva i jednakih i neotućivih prava svih ćlanova ljudske obitelji temelj slobode, pravde i mira u svijetu, Budući da su nepoštovanje i preziranje prava ćovjeka imali za posljedicu akte, koji su grubo vrijećali savjest ćovjećanstva i budući da je stvaranje svijeta u kojem će ljudska bića ućivati slobodu govora i vjerovanja i slobodu od straha i nestašice bilo proglašeno kao najviša tećnja obićnih ljudi, Budući da je bitno da prava ćovjeka budu zaštićena vladavinom prava, kako ćovjek ne bi bio primoran da kao za posljednjim sredstvom posegne za pobunom protiv tiranije i ugnjetavanja, Budući da je bitno da se unaprećuje razvoj prijateljskih odnosa izmeću naroda; Budući da su narodi Ujedinjenih naroda ponovno potvrdili u Povelji svoju vjeru u osnovna prava ćovjeka , u dostojanstvo i vrijednost ćovjekove osobe i ravnopravnost muškaraca i ćena i budući da su odlućili unaprećivati društveni napredak i bolji ćivotni standard u široj slobodi, Budući da su se drćave ćlanice obvezale da u suradnji s Ujedinjenim narodima postignu unaprećenje općeg poštovanja ćovjekovih prava i osnovnih sloboda i njihovo odrćavanje, Budući da je zajednićko razumijevanje tih prava i sloboda od najveće vaćnosti za puno ostvarenje te obveze, OPĆA SKUPŠTINA proglašava OVU OPćU DEKLARACIJU O PRAVIMA ćOVJEKA kao zajednićko mjerilo postignuća za sve narode i sve drćave radi toga da bi svaki pojedinac i svaki organ društva, imajući Deklaraciju stalno na umu, tećili da ućenjem i odgojem pridonesu poštovanju tih prava i sloboda i da bi naprednim nacionalnim i mećunarodnim mjerama osigurali njihovo opće i djelotvorno priznanje i odrćavanje, kako meću narodima samih drćava ćlanica, tako i meću narodima onih podrućja koja su pod njihovom sudbenošću. ĆLANAK 1. Sva ljudska bića raćaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i sviješću i treba da jedno prema drugome postupaju u duhu bratstva. ĆLANAK 2. Svakome su dostupna sva prava i slobode navedene u ovoj Deklaraciji bez razlike bilo koje vrste, kao što su rasa, boja, spol, jezik,vjera,politićko ili drugo mišljenje, nacionalno ili društveno porijeklo, imovina, roćenje ili drugi pravni poloćaj. Nadalje, ne smije se ćiniti bilo kakva razlika na osnovi politićkog, pravnog ili mećunarodnog poloćaja zemlje ili podrućja kojima neka osoba pripada, bilo da je to podrućje neovisno, pod starateljstvom,nesamoupravno, ili da se nalazi ma pod kojima drugim ogranićenjima suverenosti. ĆLANAK 3. Svatko ima pravo na ćivot, slobodu i osobnu sigurnost. ĆLANAK 4. Nitko ne smije biti drćan u ropstvu ili ropskom odnosu; ropstvo i trgovina robljem zabranjuju se u svim svojim oblicima. ĆLANAK 5. Nitko ne smije biti podvrgnut mućenju ili okrutnom,nećovjećnom ili ponićavajućem postupku ili kaćnjavanju. ĆLANAK 6. Svatko ima pravo da se svagdje pred zakonom priznaje kao osoba. ĆLANAK 7. Svi su pred zakonom jednaki i imaju pravo, bez ikakve diskriminacije, na jednaku zaštitu zakona. Svi imaju pravo na jednaku zaštitu protiv bilo kakve diskrimininacije kojom se krši ova Deklaracija i protiv svakog poticanja na takvu diskriminaciju. ĆLANAK 8. Svatko ima pravo na djelotvorna pravna sredstva putem nadlećnih nacionalnih sudova zbog djela kojima se krše osnovna prava koja mu pripadaju temeljem ustava i zakona. ĆLANAK 9. Nitko ne smije biti podvrgnut samovoljnom uhićenju, zatvoru ili izgonu. ĆLANAK 10. Svatko ima pravo da ga u punoj jednakosti pošteno i javno sasluša neovisan i nepristran sud radi utvrćivanja njegovih prava i obveza i bilo kakve kaznene optućbe protiv njega. ĆLANAK 11. Svatko optućen za kazneno djelo ima pravo da se smatra nevinim dok se na osnovi zakona krivnja ne dokaće na javnoj raspravi na kojoj je imao sva jamstva potrebna za svoju obranu. Nitko se ne smije smatrati krivim za kazneno djelo na osnovi bilo kakvog ćina ili propusta koji nisu bili kazneno djelo prema nacionalnom ili mećunarodnom pravu u vrijeme kada su bili poćinjeni. Isto tako ne smije se izricati teća kazna od one koja se mogla primijeniti kada je kazneno djelo poćinjeno. ĆLANAK 12. Nitko ne smije biti izvrgnut samovoljnom miješanju u svoj privatni ćivot, obitelj, dom ili dopisivanje, niti napadajima na svoju ćast i ugled. Svatko ima pravo na zaštitu zakona protiv takvog miješanja ili napada. ĆLANAK 13. Svatko ima pravo na slobodu kretanja i stanovanja unutar granica svake drćave. Svatko ima pravo napustiti bilo koju zemlju, ukljućujući svoju vlastitu, i vratiti se u svoju zemlju. ĆLANAK 14. Svatko ima pravo traćiti i ućivati u drugim zemljama utoćište pred progonima. Na to se pravo ne moće pozivati u slućaju progona koji su izazvani nepolitićkim zloćinima ili djelima protivnima ciljevima i naćelima Ujedinjenih naroda. ĆLANAK 15. Svatko ima pravo na drćavljanstvo. Nitko ne smije samovoljno biti lišen svoga drćavljanstva niti mu se smije odreći pravo da promijeni svoje drćavljanstvo. ĆLANAK 16. Punoljetni muškarci i ćene, bez ikakvih ogranićenja u pogledu rase, drćavljanstva ili vjere, imaju pravo sklopiti brak i osnovati obitelj. Oni su ravnopravni prilikom sklapanja braka, za vrijeme njegova trajanja i prilikom njegova razvoda. Brak se sklapa samo uz slobodan i potpun pristanak onih koji namjeravaju stupiti u brak. Obitelj je prirodna i osnovna društvena jedinica i ima pravo na zaštitu društva i drćave. ĆLANAK 17. Svatko ima pravo da sam posjeduje imovinu, a isto tako da je posjeduje u zajednici s drugima. Nitko ne smije samovoljno biti lišen svoje imovine. ĆLANAK 18. Svatko ima pravo na slobodu misli, savjesti i vjere; to pravo ukljućuje slobodu da promijeni svoju vjeru ili vjerovanje i slobodu da, bilo pojedinaćno ili zajedno s drugima, javno ili privatno, oćituje vjeru ili vjerovanje ućenjem, praktićnim vršenjem, obredima i odrćavanjem. ĆLANAK 19. Svatko ima pravo na slobodu mišljenja i izraćavanja; ovo pravo ukljućuje slobodu mišljenja, bez tućeg miješanja, a isto tako i traćenje, primanje i priopćavanje obavijesti i ideja bilo kojim sredstvima i bez obzira na granice. ĆLANAK 20. Svatko ima pravo na slobodu mirnog okupljanja i udrućivanja. Nitko ne moće biti primoran pripadati nekom udrućenju. ĆLANAK 21. Svatko ima pravo sudjelovati u upravi svoje zemlje, neposredno ili preko slobodno izabranih predstavnika. Svatko ima pravo na jednak pristup javnim slućbama u svojoj zemlji. Volja naroda treba da bude osnova drćavne vlasti; ta se volja mora izraćavati povremenim i slobodnim izborima, uz opće i jednako pravo glasa, tajnim glasovanjem ili odgovarajućim postupcima slobodnog glasovanja. ĆLANAK 22. Svatko, kao ćlan društva, ima pravo na socijalno osiguranje i pravo ostvarivati gospodarska, socijalna i kulturna prava potrebna za svoje dostojanstvo i za razvoj svoje osobnosti putem drćavne pomoći i mećunarodne suradnje, a u skladu s organizacijom i sredstvima svake drćave. ĆLANAK 23. Svatko ima pravo na rad, na slobodan izbor zaposlenja, na pravićne i povoljne uvjete rada i na zaštitu od nezaposlenosti. Svatko bez razlike ima pravo na jednaku plaću za jednaki rad. Svatko tko radi ima pravo na pravićnu i povoljnu plaću koja njemu i njegovoj obitelji osigurava ćovjeka dostojni opstanak i koja se, po potrebi, dopunjuje drugim sredstvima socijalne zaštite. Svatko ima pravo radi zaštite svojih interesa osnivati sindikate i stupati u njih. ĆLANAK 24. Svatko ima pravo na odmor i dokolicu, ukljućujući razumno ogranićenje radnih sati i periodićne plaćene dopuste. ĆLANAK 25. Svatko ima pravo na ćivotni standard koji odgovara zdravlju i dobrobiti njega samoga i njegove obitelji, ukljućujući hranu, odjeću, stan i lijećnićku njegu, te potrebne socijalne usluge, kao i pravo na osiguranje u slućaju nezaposlenosti, bolesti, nesposobnosti, udovištva, starosti ili drugog pomanjkanja sredstava za ćivot u prilikama koje su izvan njegove moći. Majka i dijete imaju pravo na posebnu skrb i pomoć. Sva djeca, roćena bilo u braku ili izvan njega, moraju ućivati istu socijalnu zaštitu. ĆLANAK 26. Svatko ima pravo na obrazovanje. Obrazovanje mora biti besplatno, bar u osnovnim i nićim stupnjevima. Osnovno obrazovanje mora biti obvezatno. Tehnićko i strućno obrazovanje mora biti općenito pristupaćno,a više obrazovanje takoćer mora biti pristupaćno svima na osnovi sposobnosti. Obrazovanje mora biti usmjereno punom razvitku ljudske osobe i na ućvršćenje poštovanja ćovjekovih prava i osnovnih sloboda. Ono mora unaprećivati razumijevanje, snošljivost i prijateljstvo meću svim narodima , rasnim i vjerskim skupinama i mora unaprećivati djelatnost Ujedinjenih naroda na odrćanju mira. Roditelji imaju prvenstveno pravo birati vrstu obrazovanja za svoju djecu. ĆLANAK 27. Svatko ima pravo slobodno sudjelovati u kulturnom ćivotu zajednice, ućivati u umjetnosti i sudjelovati u znanstvenom napretku i u njegovim koristima. Svatko ima pravo na zaštitu moralnih i materijalnih interesa koji proistjeću od ma kojeg znanstvenog, knjićevnog ili umjetnićkog djela kojemu je autor. ĆLANAK 28. Svatko ima pravo na društveni i mećunarodni poredak u kojem prava i slobode navedeni u ovoj Deklaraciji mogu biti potpuno ostvareni. ĆLANAK 29. Svatko ima obveze prema zajednici iz koje je jedino moguće slobodno i puno razvijanje njegove osobnosti. U izvršavanju svojih prava i sloboda svatko mora biti podvrgnut samo ogranićenjima odrećenima zakonom iskljućivo radi osiguranja dućnog priznanja i poštovanja prava i sloboda drugih i radi zadovoljenja pravićnih zahtjeva morala, javnog poretka i općeg blagostanja u demokratskom društvu. Ta prava i slobode ni u kojem se slućaju ne mogu primjenjivati protivno ciljevima i naćelima Ujedinjenih naroda. ĆLANAK 30. Ništa se u ovoj Deklaraciji ne moće tumaćiti kao pravo ma koje drćave, skupine ili osobe da sudjeluje bilo u kojoj djelatnosti ili da ćini bilo kakvu radnju usmjerenu uništenju bilo kojih ovdje navedenih prava i sloboda. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hsb.txt000066400000000000000000000311131520214632600220250ustar00rootroot00000000000000Powšitkowne wozjewjenje čłowjećich prawow Zjednoćenych narodow wot 10. 12. 1948 Preambla Dokelž twori płipóznaće wšěm čłonam čłowjeskeje swójby płisłušaceje dostojnosće a jich jenakich a njeparujomnych prawow zakład swobody, sprawnosće a měra w swěće, dokelž stej njedopóznaće a znajechanje čłowječich prawow k aktam barbarstwa wjedłoj, kotrež su swědomje člowjestwa hłuboko zranili, a dokelž je so wutworjenje swěta, w kotrymž spožči so člowjekam, swobodnym wot stracha a nuzy, swoboda rěčenja a wěry, jako najwyše prócowanje čłowjestwa wozjewiło, dokelž je bytostne, člowječe prawa z knjejstwom prawa škitać, zo njeby so čłowjek k zběžkej płećiwo tyranstwu a potłóčowanju jako poslednjemu srědkej nuzował, dokelž je bytostne, wuwiće płećelskich poćahow mjez narodami spěchować, dokelž su ludy Zjednoćenych narodow we wustawkach znowa swoju wěru do zakładnych čłowječich prawow, do dostojnosće a hódnoty čłowjeskeje wosoby a do runoprawosće muža a žony wobkrućili a wobzamknyli, socialny postup a lěpše žiwjenske poměry płi wjetšej swobodźe spěchować, dokelž su so sobustawske staty zawjazali, w zhromadnym dźěle ze Zjednoćenymi narodami powšitkowne respektowanje a zwoprawdźenje člowječich prawow a zakładnych swobodow płesadźić, dokelž je zhromadne měnjenje wo tutych prawach a swobodach płewšo wažne za połne spjelnjenje tutoho zawjazka, proklamuje Generalna zhromadźizna tute Powšitkowne wozjewjenje člowjecičh prawow jako zhromadny ideal, kotryž ma so wot wšěch ludow a narodow docpěć, zo bychu kóždy jednotliwc a wšě organy towaršnosće tute wozjewjenje stajnje w pomjatku měli a so prócowali, płez wučbu a kubłanje respektowanje tutych prawow a swobodow spěchować a płez postupowace naprawy w narodnym a mjezynarodnym wobłuku jich powšitkowne a faktiske płipóznaće a zwoprawdźenje pola wobydlerstwa kaž sobustawskich statow tak tež tych jich nadknjejstwu podstejacych teritorijow zaručeć. Artikl 1 Wšitcy čłowjekojo su wot naroda swobodni a su jenacy po dostojnosći a prawach. Woni su z rozumom a swědomjom wobdarjeni a maja mjezsobu w duchu bratrowstwa wobchadźeć. Artikl 2 Kóždy je woprawnjeny, w tutym wozjewjenju proklamowane prawa a swobody wužiwać, a to bjez kóždehožkuli rozeznawanja, kaž po rasy, barbje, splahu, rěči, religiji, politiskim abo druhim płeswědčenju, narodnym abo socialnym pochadźe, po zamóženju, narodźe abo druhim statusu . Dale njesmědźa so žane rozdźěle činić na zakładźe politiskeje, prawniskeje abo mjezynarodneje pozicije kraja abo teritorija, kotremuž wosoba płisłuša, njedźiwajo na to, hač je njewotwisny, hač pod rukowaćelstwom steji, hač njewobsedźi swójske knježerstwo abo hač podleži někajkemu druhemu wobmjezowanju swojeje suwerenity. Artikl 3 Kóždy ma prawo na žiwjenje, swobodu a wěstotu wosohy. Artikl 4 Nichtó njesmě so w njewólnistwje abo roboćanstwje dźeržeć; njewólnistwo a wikowanje z njewólnikami stej we wšěch swojich formach zakazanej. Artikl 5 Nichtó njesmě so podćisnyć ćwělowanju abo surowemu, nječłowjeskemu abo ponižowacemu wobchadźenju abo chłostanju. Artikl 6 Kóždy ma prawo, wšudźe jako prawakmany płipóznaty hyć. Artikl 7 Wšitcy čłowjekojo su płed zakonjom runi a maja b jez diskriminaeije prawo na jenaki škit płez zakoń. Wšitey maja pawo na jenaki škit płećiwo kóždej diskriminaciji, kotraž by płedležace wozjewjen je zraniła, a płećiwo pozbudźen ju k tajkej diskriminaciji. Artikl 8 Kóždy ma prawo na skutkownu juristisku pomoe pola płisłušnych nutłkostatnych sudnistwow płećiwo jednanjam, kotrež jeho jemu po wustawje abo po zakonju płistejace zakładne prawa ranja. Artikl 9 Nichtó njesmě so swojowólnje zajeć w jatbje dźržeć abo z kraja wupokazać. Artikl 10 Kóždy ma w połne; runoprawosći prawo na to, zo so wo jeho prawaćh a winowatosćach a wo kóždej płećiwo njemu zapoloženj; chłostanskoprawnej skóržbje płez njewotwisne a njestronske sudnistwo sprawnje a zjawnje jedna. Artikl 11 Kóždy chłostajomneho jednanja dla wobskorženy ma prawo na to, jako n jewinowaty plaćić, dołhož njeje jeho wina w zjawnynl jednanju, w kotrymž je wšě za swoje zakitowanje trěbne garantije mět, wotpowědujo zakon jej dopokazana Nichtó njesmě so dla jednanja abo zanjechnanja něčeho zasudźić, štož njebě w času, hdyž je so to stało, po nutłkokrajnym abo po mjezynarodnym prawje chłostajomne. Runje tak njesmě so žane ćeše chłostan je wuprajič hač te w času chłostajolnneho jednanja płihrožene chłostanje. Artikl 12 Nichtó njesmě swojowólnym zapłimnjenjam do swojeho priwatneno žiwjenja, swojeje swójby, swojeho bydlenja a swojeje korespondency abo njezakonskim škodam swojeje česće a swojeho mjena wustajeny być. Kóždy ma prawo na juristiski škit płećiwo tajkim zapłimnjenjam a škodam. Artikl 13 Kóždy ma prawo, so znutłka slata swobodnje pohibować a sej swoje bydlenje swobodnje wuzwolić. Kóždy ma prawo, kóždy kra; inkluziwn je swój swójski kraj wopušcić a so do swojeho kraja wróćić. Artikl 14 Kóždy ma prawo, w drunich krajach płed płesćěhanjom azyl pytać a wužiwać. Tute prawo njemóže so wužiwać w padźe płesćěhanja dla ryzy njepolitiskicn złóstnistwow abo jednanjow, kotrež ranja cile a zasady Zjednoćenycn narodow. Artikl 15 Kóždy ma prawo na statnu płisłušnosć. Nikomu njesmě so jeho statna płisłušnosć swojowólnje sćazać ani zaprajić prawo, swoju statnu płisłušnosć změnić. Artikl 16 Mužojo a žony w žeńtwykmanej starobje maja bjez wobmjezowanja na zakładźe rasy, statne je płisłušnosće abo religije prawo, do mandželstwa .stupić a swójbu založić. Woni maja jenake prawa płi zmandźelenju, w mandźelstwje a płi rozwjazanju mandźelstwa. Zmandźelenje smě so jenož w swobodnej a dospołnej płezjednosći płichodneju mandźelskeju stać. Artikl 17 Kóždy ma prawo, sam abo zhromadnje z druhimi wobsydstwo měć. Nichtó njesmě swojowólnje swoje wobsydstwo zhubić. Artikl 18 Kóždy ma prawo na swobodu myslow, swědomja a religije; tute prawo wopłija swobodu, swoju religiju a swój swětonahlad změnić, kaž tež swobodu, swoju religiju abo swój swětonahlad sam abo w znromadnosći z drunimi, zjawnje abo priwatnje płez wučbu, praktikowanje, božu službu a wobkedžbowanjc nabožnych naložkow zwuraznić. Artikl 19 Kóždy ma prawo na swobodu měnjenja a wuprajenje měnjenja tute prawo wopłija njehaćenu swobodu měnjenja a swobodu, sej njedźiwajo na statne hranicy informacije a ideje ze srědkami kóždehožkuli razu wobstarać, płijimować a dale dawać. Artikl 20 Kóždy ma prawo na swobodu zhromadźnja a zjednoćenja za měrliwe zaměry. Nichtó n jesmě so nuzowač, zjednoćenstwu płisłušeć. Artikl 21 Kóždy ma prawo, so płi rjadowanju zjawnych naležnosćow swojeho kraja njeposrědnje abo płez swobodnje wolenycn zastupjerjow wobdźělić. Kóždy ma pod jenakimi wuměnjenjemi prawo na płistup k zjawnym zastojnstwam w swojim kraju. Wola ludu twori zakład za awtoritu zjawneje mocy; tuta wola dyrbi so zwuraznić płez so wospjetowace, woprawdźite, powšitkowne a rune wólby, kotrež wotměwaja so z tajnym wotedaćom hłosow abo po tomu runohódnym swobodnym wólbnym modusu. Artikl 22 Kóždy ma jako čłon towaršnosće prawo na socialnu wěstotu a móže płez nutłkostatne naprawy a mjezynarodne zhromadne dźěło wobkedźbujo organizaciju a pomocne srědki kóždeho stata wužiwać za swoju dostojnosć a swobodne wuwiće swojeje wosobiny njeparujomne hospodarske, socialne a kulturne prawa Artikl 23 Kóždy ma prawo na dźělo, na swobodnu wólbu powołanja, na płiměrjene a spokojace dźělowe wuměnjenja kaž tež na škit płećiwo bjezdźěłnosći. Wšitcy čłowjekojo maja bjcz kóždeje diskriminacije prawo na jenaku mzdu za jenake dźěło. Kóždy, kiž dźěła, ma prawo na sprawne a płihódne zarunanje dźěła, kotrež jemu a jeho swójbje čłowjeskej dostojnosći wotpowědowacu eksistencu zawěsća a kotrež ma so, jeli trjeba, z druhimi socialnymi škitnynli naprawami dopjelnić. Kóždy ma prawo, za škit swojich zajimow dźěłarnistwa załoźić a tajkim płistupić. Artikl 24 Kóždy ma prawo na dźěłowe płestawki a swobodny čas inkluziwnje płiměrjene wobmjezowanje dźěloweho časa kaž tež na prawidłowny płaćeny dowol. Artikl 25 Kóždy ma prawo na za swo ju strowotu a derjeměće a tu swojeje swójby płiměrjeny žiwjenski standard, inkluziwnje dosahace zežiwjenje, drasćenje, bydlenje, lěkarske zastaranje a trěbne socialne posłužby, kaž tež dale prawo na wěstotu w padźe bjezdźěłnosće, chorosće, inwalidity, zwudowjenja staroby abo druheje straty swojich zežiwjenskich srědkow płez njezawinowane wobstejnosće. Maćerje a dźěći maja prawo na wosebitu pomoc a podpěru. Wšěm dźěćom, mandźelskim a njemandźelskim, płisteji jenaki socialny škit. Artikl 26 Kóždy ma prawo na kubłanje. Wučba dyrbi znajmjeńša w elementarnym abo zakładnym schodźenku darmotna być. Elementarna wučba je obligatoriska. Fachowo- a powołanskošulska wučba dyrbi powšitkownje płistupna być, a wysokošulska wučba dyrbi wšěm wotpowědnje jich kmanosćam na jenake wašnje wotewrjena być. Kublanje dyrbi na połne rozwiće čłowjeskeje wosobiny a na sylnjenje respektowanja čłowječich prawow a zakładnycn swobodow wusměrjene być. Wone dyrbi zrozumjenje, tolerancu a płećelstwo mjez wšěmi ludami a wšěmi rasowymi abo nabožnymi skupinami spěchowac a dźěławosć Zjednoćenycn narodow za zdźerženje měra podpěrować. Starši maja prěnjorjadne prawo družinu kubłanja wuzwolić, kotrež ma so jich dźěćom posrědkować. Artikl 27 Kóždy ma prawo, so na kulturnym žiwjenju zhronladnosće swobodnje wobdźěleć, so nad wuměłstwami wjeselić a na wědomostnym postupje a jeho wudobyćacn dźěl brać. Kóždy ma prawo na škit duchownych a matericelnych zajimow, kotrež wurostuja za njeho jako tworićela z dźěłow wědomosće, literatury abo wuměłstwa. Artikl 28 Kóždy ma prawo na socialny a mjezylnarodny porjad, w kotrymž móža so w tutym wozjewjenju wuprajene prawa a swobody połnje zwoprawdźić. Artikl 29 Kóždy ma winowatosće napłećo tej zhromadnosći, w kotrejž je jeničce móžne swobodne a połne wuwiće jeno wosobiny. Kóždy podleži płi wužiwanju swojich prawow a swobodow jenož tym wobmjezowanjam, kotrež zakoń jeničce za tón zaměr płedwidźi, płipóznaće a respektowanje prawow a swobodow druhich zawěsćić a sprawnym žadanjam moralki, zjawneno porjada a powšitkowneho derjeměća w demokratiskej towaršnosći wotpowědować. Tute prawa a swobody njesmedza so w žanym padźe w napłećiwku k cilam a zasadam Zjednoćenych narodow wužiwać. Artikl 30 Ničo w tutym wozjewjenju njesmě so do toho směra wułozować, zo so za stat, za skupinu abo wosobu prawo stwori, tajke dźěło wukonjeć abo tajki skutk zwoprawdźić, kiž so na wotstronjenje w tutym wozjewjen ju wuprajenycn prawow a swobodow měritej. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ht.txt000066400000000000000000000303071520214632600216700ustar00rootroot00000000000000DECLARASYON INIVESEL DWA DE LOM Entwodiksyon Lè nou konsidere ke, paske yo rekonèt ke diyite ki nan nannan tout moun ak dwa egal ego yo ki pa sa van, se baz epi inaliénables constitue le fondement de la libète, de la jistis epi deak lapè nan le mond entye, Lè nou konsidere ke, paske yo pa rekonèt epi ke yo méeprize dwa de lom, sa mennen move zak ki revolte la konsians limanite, epi tou ke wè yon tan kote tout moun ap lib pou you pale ak pou yo kwè, paske yo pap nan laperez ak la misè, tan sa-a yo rele li pi gwo ambisyon lom ka genyen, Lè nou konsidere ke li enpòtan ke dwa de lom fok yo pwoteje yo avèk yon regleman de dwa pou lom pa oblije, lè li pasa aji lot jan, revolte kgenont kraze zo ak lopresyon, Lè nou konsidere ke li impòtan ke tout moun ankouraje devlopman relasyon zanmitay ak lot nasyon, Lè nou konsidere ke nan Pwensip fondalnatal Nasyon Zini, pèp Nasyon Zini-yo retounen proklame la fwa-yo nan dwa fondalnatal moun, nan la diyite ak valè tout moun, nan dwa egal ego fanm kou gason, epi ke pèp sa yo deklare ke yo deside mete devan, pwogrè la sosyete epi pou yo enstale bon kondisyon pou la vi miyò chitya nan gwao la libète, Lè nou konsidere ke peyi manm yo angaje yo pou yo asire, ansanm avek Oganisyon Nasyon Zini, respe inivèsel ak respe tout bon dwa de lom ak libète fondalnatal, Lè nou konsidere li enpòtan ke fok yo tout wè dwa ak libète sa-yo menm jan, pou yo ka ranpli tout bon angajman sa-a, Asamble Jeneral Nasyon Zini pwoclame Deklarasyon Inivèsel Dwa de Lom sa-a Se anbisyon pou la vi miyò demen, pou tout pèp ak tout nasyon mete nan tèt yo, pou yon jou tout moun, ansanm avek tout vwa la sosyete, ak Deklarasyon sa-a nan lespri yo toutan, yo fè yon jèfò, avek kom baz anseyman ak edikasyon, pou yo devlope respè dwa ak libète sa a yo epi pou yo fè de kwa, avek aksyon nasyonal ak entènasyonal, yap pran ofi amèzi, pou yo rekonèt dwa sa yo epi pou yo aplike yo nan le mond antye, tout bon, nan mitan popilasyon peyi ki manm Nasyon Zini-yo, ak nan mitan tout teritwa ki anba jiridiksyon yo. ArtikAtik 1 Tout moun fèt lib, egal ego pou diyite kou wè dwa. Nou gen la rezon ak la konsyans epi nou fèt pou nou aji youn ak lot ak yon lespri fwatènite. ArtikAtik 2 Chak moun kapab itilize dwa ak tout libète pki pwoklame nan Deklarasyon sa-a, san yo pa fè okenn diferans ant you moun ak you lot, kelt ki lan swa ras li, koulè li, sex li, lang li pale-a, relijyon li, opinyon politik o swa nen pot ki lot opinyon li ka genyen, kit li soti nan orijin nasyonal o gen reapò ak la sosyete, lajan, kotel sòoti o swa nenpot ki lot sitiasyon. Epi, yo pap fè oken diferans kel ke swa lL wa sou politik, jistis o swa Lwa entèénasyonal peyi ou byen tenritwa kote moun nan sòti, ke pèéyi o swa tenritwa sa-a li endepandan, ou byen sou lobedians yon lot, kel pa sa anji pou kol o enkeò kel gen kek règleman ki limite libète peyi-a. ArtikAtik 3 Chak moun gen dwa as ke li gen la vi, la libeète ak sekirite pou tèt-li. ArtikAtik 4 Yo pa gen dwa kimbe pèson nan esklavaj ni fòsel ekzekite yon travay; esklavaj avek komès esklav entèdi kèl ke swa jan yap fèl la. ArtikAtik 5 Yo pa gen dwa maspinen you moun, ni fèl sibi mòve tretman, ni tretel kou bèt osnon fèl pèdi lonèl. ArtikAtik 6 Chak moun gen dwa as ke yo rekònet toupatou pèsonalite jiridik-li. ArtikAtik 7 Tou moun egal devan la lwa epi tout moun gen dwa, san pati pri, gen menm pwoteksyon ke la lwa bay. Tout moun gen dwa gen pwoteksyon-an kont tout pati pri ki ta kab anviole Deklarasyon sa-a epi tout kont tout pwovokasyon pou yo fè pati pri. ArtikAtik 8 Chak moun gen dwa poul resevwa konkou tout bon pa devan tribinal nasyonal reskonsab yo, kont zak kap anviole dwa fondalnatal ke konstitisyon o swa la lwa rekònet kel genyen. ArtikAtik 9 Yo pa gen dwa ak fos gro ponyet, arete, mete nan prizon o swa ekzile yon moun. ArtikAtik 10 Chak moun gen dwa, egal ego, as ke yo koute koz li kou koz nenpòt ki lot moun, devan yon piblik, devan yon tribinal ki pa depann de pèson anpi ki baye bon pwa ak bon mezi, ki kab deside sou dwa ak devwa moun nan, o swa si akizasyon yo pote kontli la lwa konsiderel kom jis. ArtikAtik 11 Nenpòt ki moun yo ta akize de move zak sou yon lot, sipose inosan jiskaske la lwa rekonèt kè li koupab, nan yon prose piblik, kote yo dwe bali tout garanti nesesè pou li defann tèt li. Yo pap ka kondane pèson pou aksyon o swa manklman ke, le moman yo tap komèt yo, yo pat konsidere yo kom yon move zak, dapre dwa nasyonal oubyen ientènasyonal. Menme jan, yo pap ka mete diplius sou kondanasyon you moun ke sa la lwa te rekonèt la le moman move zak-la te komèt. ArtikAtik 12 Yo pap ka ak la fos entre nan afè ki regade vi prive yon moun, fanmi-li, kay-li o swa lèt kel ekri o swa kel resevwa, ni sal lonè li ak repitasyon li. Tout moun gen dwa gen pwoteksyon la lwa kont zak sa yo. ArtikAtik 13 Tout moun gen dwa sikile libreman epi tou chwazsi kote li pral rezide-a nan peyi-a. Tout moun gen dwa kite nenpot ki peyi, menm pal tou, epi retounen nan peyi l. ArtikAtik 14 Lò gen pèsekisyon, tout moun gen dwa chèche lazil epi benéefisie lazil nan lot peyi. Dwa sa-a li pa ka aplike lè se pouswiv yap pouswiv yon moun pou krim dwa komen o swa pou ajisman ki kontrè ak entanNasyon epi princip Nasyon Zini. ArtikAtik 15 Tout moun dwe genyen yon nasyonalite. Yo pa sa wete nasyonalite yon moun ak la fos, ni yo pa sa anpechel chanje nasyonalite. ArtikAtik 16 DDepi yo gen laj la, yon gason ak yon fanm, kel ke swa ras yo, nasyonalite yo o swa relijyon, gen dwa marie o swa fonde yon fanmi. Yo gen dwa egal ego devan mariaj, pandan mariaj epi lè yap divòse. Mariaj pa sa fèt si se pa ak lib konsantman moun ki pral marie yo. La fanmi se eleman natirel ki pi enpòtan la sosyete epi li gen dwa genyen pwoteksyon la sosyete ak leta. ArtikAtik 17 Tout moun, kit li poukòl kit li ak moun, gen dwa posede yon byen. Yo pa gen dwa wete byen yon moun nan men li ak la fos. ArtikAtik 18 Tout moun gen dwa poul gen libète panse, libète konsians li ak relijyon li; dwa sa-a konpran tou libète pou li chanje de relijyion obyen fason li pnanse, libète manifeste relijyion li o swa fason li pnanse, poukòl osnon ak lot moun, kit li devan yon piblick kit li nan prive, pa mwayen lanseyman, pwatik, sèvis-la ak seremoni-yo. ArtikAtik 19 Tout moun gen dwa a libète lide yo ak lapawol yo, kidonk dwa pou yo pa enkiete yo a koz lide yo ak dwa tou pou yo chèche, resevwa epi tou piblye, san konsiderasyon fwontiè, enfòmasyon ak lide pa nenpot ki mwayen ki ekziste pou yo piblye yo. ArtikAtik 20 Tout moun gen dwa gen libète fè reinyon ak asosyasyon san zam. Yo pa ka oblije pèson manm yon asosyasyon. ArtikAtik 21 Tout moun gen dwa patisipe nan direksyon zafè piblik peyil, swa direkteman, swa pa lentèmediè repréesantan kel chwazi an tout libète. Tout moun gen dwa okipe, nan kondisyon egalite, pos piblik peyi li. Volonté yon peup se baz otorite pouvwa piblik; volonte sa-a dwe manifeste li nan eleksyon onèt ki dwe fèt nan entèval fiks, ak patisipasyon tout sitwayen, ak vot sekrè osnon ak yon metofd ki ta menm jan ak sa-a depi li asire libète vot-la. ArtikAtik 22 Tout moun, kom manm la sosyete, gen dwa gen sikirite sosyal; sekirite sa-a, yo kreyel pou moun jwen satisfaksyon dwa ekonomik, sosyal ak kiltirel ki endispansab pou diyite ak devlopman lib pèsonalitel, gras a jeèfò nasyonal ak kooperasyon entènasyonal, depandan de oganizasyon ak resous chak peyi. ArtikAtik 23 Tout moun gen dwa revandike dwa travay, gen dwa chwazi libreman travay li, nan de kondisyon ki bon, ki jis, ak pwoteksyon kont chomaj. Tout moun gen dwa, san pati pri, aske yo peyel yon salè egal pou yon travay egal ak sa yon lòt fè. Tout moun kap travay, yo dwe bali yon salè jis epi ki satisfezan, ki kapab asirel, ansanm ak fanmi li, yon ekzistans ki an akò avek diyite moun epi complétéetou, si gen posibilite, pou yo ta konpletel ak tout lòt mwayen pwoteksyon sosyal. Tout moun gen dwa fonde sendika ak lòt moun osnon entre nan sendika pou defann enterè yo. ArtikAtik 24 Tout moun gen dwa gen repo ak amizman, ak yon limit rezonab pou dire travay-la epi, tout moun gen dwa tou a konje peye periodik. ArtikAtik 25 Tout moun gen dwa pou yon nivo lavi ki kapab garanti lasante ak byenèt yo ansam ak pa fanmi yo, epi tou garanti manje, abiye, kay, swen lasante avek sèvis sosyal nesesè yo; tout moun gen dwa pou yo genyen sikirite nan ka chomaj, maladi, paralesi, epi tou si mari o swa madanm mouri, nan ka vieyes o swa nan tout lòt ka kote yon moun ta pèdi mwayen poul viv, nan de sikonstans ke se pat volonte'l ki te vle li. Matènité ak ti moun piti gen gen dwa a yon èd ak yon asistans espesyal. Tout ti moun, kit yo fèt nan mariaj, kit se andeyò mariaj, gen menm pwoteksyon sosyal la. ArtikAtik 26 Tout moun gen dwa a levasyon. Levasyon dwe gratuis, di mwens lò se anseyman elemanitè epi fondalnatal. Anseyman elementè obligatwa. Anseyman teknik ak pwofesyonel dwe jeneralize; antre nan etid siperiè dwe ouvè pou tout moun egal ego depandan de valè yon moun. Vizion levasyon dwe pou fè fleri pèsonalite moun ak ranfose respè dwa de lom ak libète fondalnatal. Li dwe tou ankouraje konesans, tolerans ak lamitye ant tout nasyon, tout gwoup ras moun o swa tout relijyon, epi tou ankouraje devlopman aktivite Nasyon Zini pou mentni la pè. Paran yo, en premie, gen dwa pou yo chwazi ki kalite levasyon pou yo bay pitit yo. ArtikAtik 27 Tout moun gen dwa patisipe libreman nan aktivite sou la vi kiltirel kominote-a, jwi la vi atistik-la epi paticipe nan pwogrè la sians ak avantaj ki soti nan pwogrè sa-a. epi aux bienfaits qui en résultent. Tout moun gen dwa genyen pwoteksyon enterè lespri ak enterè tout bon vre ki sòti nan tout pwodiksyon la sians, literati epi tou atistik ke moun sa-a ta pwodwi. ArtikAtik 28 Tout moun gen dwa aske ekziste, sou plan sosyal ak sou plan entènasyonal, yon lòd kote dwa ak libète ki pwoklame nan Deklarasyon sa a kapab aplike tout bon vre. ArtikAtik 29 Chak moun gen devwa padevan kominote-a, kote se sèl kote devlopman lib tout bon pèsonalite li kapab realize. Nan itilizasyon dwa li yo epi nan la jwisans libète li yo, yon moun dwe soumèt li devan limitasyon ke la lwa sèlman tabli, pou asire rekonesans ak respe dwa ak libète lot moun epi tou pou satisfiè bon jan ekzistans règleman la sosyete, lòd piblik ak byenèt jeneral nan yon sosyete demokratik. Dwa ak libète sa yo, yo pap kapab, nan okenn ka, itilize yo lòt jan ke selon vizion ak pwencip Nasyon Zini. ArtikAtik 30 Okenn nan disposisyon Deklarasyon sa-a pap ka entèpwete kom kwa yon leta, yon gwoupman o swa yon moun, ta ka gen yon dwa kelkonk poul ta tanmen yon aktivite obyen komèt yon zak ki ta vle abouti a destriksyon dwa ak libète ki pwoklame na Deklarasyon-an. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hu.txt000066400000000000000000000350011520214632600216650ustar00rootroot00000000000000Az Emberi Jogok Egyetemes Nyilatkozata Bevezető Tekintettel arra, hogy az emberiség családja minden egyes tagja méltóságának, valamint egyenlő és elidegeníthetetlen jogainak elismerése alkotja a szabadság, az igazság és a béke alapját a világon, Tekintettel arra, hogy az emberi jogok el nem ismerése és semmibevevése az emberiség lelkiismeretét fellázító barbár cselekményekhez vezetett, és hogy az ember legfőbb vágya egy olyan világ eljövetele, amelyben az elnyomástól, valamint a nyomortól megszabadult emberi lények szava és meggyőződése szabad lesz, Tekintettel annak fontosságára, hogy az emberi jogokat a jog uralma védelmezze, nehogy az ember végső szükségében a zsarnokság és az elnyomás elleni lázadásra kényszerüljön, Tekintettel arra, hogy igen lényeges a nemzetek közötti baráti kapcsolatok kifejeződésének előmozdítása, Tekintettel arra, hogy az Alapokmányban az Egyesült Nemzetek népei újból hitet tettek az alapvető emberi jogok, az emberi személyiség méltósága és értéke, a férfiak és nők egyenjogúsága mellett, valamint kinyilvánították azt az elhatározásukat, hogy elősegítik a szociális haladást és nagyobb szabadság mellett jobb életfeltételeket valósítanak meg, Tekintettel arra, hogy a tagállamok kötelezték magukat arra, hogy az Egyesült Nemzetek Szervezetével együttműködve biztosítják az emberi jogok és alapvető szabadságok általános és tényleges tiszteletbentartását, Tekintettel arra, hogy a jogok és szabadságok mibenléte tekintetében közös felfogás kialakításának a legnagyobb jelentősége van az említett kötelezettség maradéktalan teljesítésének szempontjából a közgyűlés kinyilvánítja az emberi jogok egyetemleges nyilatkozatát mint azt a közös eszményt, amelynek elérésére minden népnek és minden nemzetnek törekednie kell abból a célból, hogy minden személy és a társadalom minden szerve, állandóan szem előtt tartva a jelen Nyilatkozatot, oktatás és nevelés útján előmozdítsa e jogok és szabadságok tiszteletbentartásának kifejlesztését, valamint azoknak fokozatosan megvalósuló hazai és nemzetközi jogszabályok útján történő általános és tényleges alkalmazását és elismerését mind a tagállamok népei között, mind pedig a joghatóságuk alatt álló területek népei között. 1. cikk Minden. emberi lény szabadon születik és egyenlő méltósága és joga van. Az emberek, ésszel és lelkiismerettel bírván, egymással szemben testvéri szellemben kell hogy viseltessenek. 2. cikk Mindenki, bármely megkülönböztetésre, nevezetesen fajra, színre, nemre, nyelvre, vallásra, politikai vagy bármely más véleményre, nemzeti vagy társadalmi eredetre, vagyonra, születésre, vagy bármely más körülményre való tekintet nélkül hivatkozhat a jelen Nyilatkozatban kinyilvánított összes jogokra és szabadságokra. Ezenfelül nem lehet semmiféle megkülönböztetést tenni annak az országnak, vagy területnek politikai, jogi vagy nemzetközi helyzete alapján sem, amelynek a személy állampolgára, aszerint, hogy az illető ország vagy terület független, gyámság alatt áll, nem autonóm vagy szuverenitása bármely vonatkozásban korlátozott. 3. cikk Minden személynek joga van az élethez, a szabadsághoz és a személyi biztonsághoz. 4. cikk Senkit sem lehet rabszolgaságban, vagy szolgaságban tartani, a rabszolgaság és a rabszolgakereskedés minden alakja tilos. 5. cikk Senkit sem lehet kínvallatásnak, avagy kegyetlen, embertelen vagy lealacsonyító büntetésnek vagy bánásmódnak alávetni. 6. cikk Mindenkinek joga van ahhoz, hogy jogalanyiságát bárhol elismerjék. 7. cikk A törvény előtt mindenki egyenlő és minden megkülönböztetés nélkül joga van a tőrvény egyenlő védelméhez. Mindenkinek joga van egyenlő védelemhez a jelen Nyilatkozatot sértő minden megkülönböztetéssel és minden ilyen megkülönböztetésre irányuló felbujtással szemben. 8. cikk Minden személynek joga van az alkotmányban vagy a törvényben részére biztosított alapvető jogokat sértő eljárások ellen a hazai bíróságokhoz tényleges jogorvoslatért folyamodni. 9. cikk Senkit sem lehet önkényesen letartóztatni, őrizetbe venni vagy száműzni. 10. cikk Minden személynek teljesen egyenlő joga van arra, hogy ügyét független és pártatlan bíróság méltányosan és nyilvánosan tárgyalja, s ez határozzon egyrészt jogai és kőtelezettségei felől, másrészt minden ellene emelt bűnügyi vád megalapozottsága felől. 11. cikk Minden büntetendő cselekménnyel vádolt személyt ártatlannak kell vélelmezni mindaddig, amíg bűnősségét nyilvánosan lefolytatott perben, a védelméhez szükséges valamennyi biztosíték mellett, törvényesen megállapítják. Senkit sem szabad elítélni oly cselekményért vagy mulasztásért, amely elkövetése pillanatában a hazai jog vagy a nemzetközi jog szerint nem volt büntetendő cselekmény. Ugyancsak nem szabad súlyosabb büntetést kiszabni, mint amely a büntetendő cselekmény elkövetése pillanatában volt alkalmazható. 12. cikk Senkinek magánéletébe, családi ügyeibe, lakóhelye megválasztásába vagy levelezésébe nem szabad önkényesen beavatkozni, sem pedig becsületében vagy jó hírnevében megsérteni. Minden személynek joga van az ilyen beavatkozásokkal vagy sértésekkel szemben a törvény védelméhez. 13. cikk Az államon belül minden személynek joga van szabadon mozogni és lakóhelyét szabadon megválasztani. Minden személynek joga van minden országot, ideértve saját hazáját is, elhagyni, valamint saját hazájába visszatérni. 14. cikk Minden személynek joga van az üldözés elől más országban menedéket keresni és a más ország nyújtotta menedéket élvezni. Erre a jogra nem lehet hivatkozni közönséges bűncselekmény miatti. kellőképpen megalapozott üldözés, sem pedig az Egyesült Nemzetek céljaival és elveivel ellentétes tevékenység esetében. 15. cikk Minden személynek joga van valamely állampolgársághoz. Senkit sem lehet sem állampolgárságától, sem állampolgársága megváltoztatásának jogától önkényesen megfosztani. 16. cikk Mind a férfinak, mind a nőnek a házasságra érett kor elérésétől kezdve joga van fajon, nemzetiségen vagy valláson alapuló korlátozás nélkül házasságot kötni és családot alapítani. A házasság tekintetében a férfinak és a nőnek mind a házasság tartama alatt, mind a házasság felbontása tekintetében egyenlő jogai vannak. Házasságot csak a jövendő házastársak szabad és teljes beleegyezésével lehet kötni. A család a társadalom természetes és alapvető alkotó eleme és joga van a társadalom, valamint az állam védelmére. 17. cikk Minden személynek, mind egyénileg, mind másokkal együttesen joga van a tulajdonhoz. Senkit sem lehet tulajdonától önkényesen megfosztani. 18. cikk Minden személynek joga van a gondolat, a lelkiismeret és a vallás szabadságához, ez a jog magában foglalja a vallás és a meggyőződés megváltoztatásának szabadságát, valamint a vallásnak vagy a meggyőződésnek mind egyénileg, mind együttesen, mind a nyilvánosság előtt, mind a magánéletben oktatás, gyakorlás és szertartások végzése útján való kifejezésre juttatásának jogát. 19. cikk Minden személynek joga van a vélemény és a kifejezés szabadságához, amely magában foglalja azt a jogot, hogy véleménye miatt ne szenvedjen zaklatást és hogy határokra való tekintet nélkül kutathasson, átvihessen és terjeszthessen híreket és eszméket bármilyen kifejezési módon. 20. cikk Minden személynek joga van békés célú gyülekezési és egyesülési szabadsághoz. Senkit sem lehet valamely egyesületbe való belépésre kőtelezni. 21. cikk Minden személynek joga van a hazája közügyeinek igazgatásában akár közvetlenül, akár szabadon választott képviselői útján való részvételhez. Minden személynek egyenlő feltételek mellett joga van saját hazájában közszolgálati állásokra való alkalmazásához. A közhatalom tekintélyének alapja a nép akarata; ez az akarat egyenlő szavazati jog és titkos szavazás vagy a szavazás szabadságát ezzel egyenértékűen biztosító eljárás alapján időszakonként tartandó tisztességes választáson kell hogy kifejezésre jusson. 22. cikk Minden személynek mint a társadalom tagjának joga van a szociális biztonsághoz; minden személynek ugyancsak igénye van arra, hogy -az államok erőfeszítései és a nemzetközi együttműködés eredményeképpen és számot vetve az egyes országok szervezetével és gazdasági erőforrásaival- a méltóságához és személyiségének szabadon való kifejlődéséhez szükséges gazdasági, szociális és kulturális jogait kielégíthesse. 23. cikk Minden személynek joga van a munkához, a munka szabad megválasztásához, a méltányos és kielégítő munkafeltételekhez és a munkanélküliség elleni védelemhez. Az egyenlő munkáért mindenkinek, bármilyen megkülönböztetés nélkül egyenlő bérhez van joga. Mindenkinek, aki dolgozik, olyan méltányos és kielégítő fizetéshez van joga, amely számára és családja számára az emberi méltóságnak megfelelő létet biztosít és amelyet megfelelő esetben a szociális védelem összes egyéb eszközei egészítenek ki. Minden személynek joga van a pihenéshez, a szabad időhöz, nevezetesen a munka időtartamának ésszerű korlátozásához, valamint az időszakonkénti fizetett szabadsághoz. 24. cikk Minden személynek joga van a pihenésre és szabadidőre, beleértve a munkaidő ésszerű korlátozását és az időszakos fizetett szabadságot. 25. cikk Minden személynek joga van saját maga és családja egészségének és jólétének biztosítására alkalmas életszínvonalhoz, nevezetesen élelemhez, ruházathoz, lakáshoz, orvosi gondozáshoz, valamint a szükséges szociális szolgáltatásokhoz, joga van a munkanélküliség, betegség, rokkantság, özvegység, öregség esetére szóló, valamint mindazon más esetekre szóló biztosításhoz, amikor létfenntartási eszközeit akaratától független körülmények miatt elveszíti. Az anyaság és a gyermekkor különleges segítséghez és támogatáshoz adnak jogot. Minden gyermek, akár házasságból, akár házasságon kívül született, ugyanabban a szociális védelemben részesül. 26. cikk Minden személynek joga van a neveléshez. A nevelésnek, legalábbis az elemi és alapvető oktatást illetően, ingyenesnek kell lennie. Az elemi oktatás kötelező. A technikai és szakoktatást általánossá kell tenni; a felsőbb tanulmányokra való felvételnek mindenki előtt -érdeméhez képest- egyenlő feltételek mellett nyitva kell állnia. A nevelésnek az emberi személyiség teljes kibontakoztatására, valamint az emberi jogok és alapvető szabadságok tiszteletbentartásának megerősítésére kell irányulnia. A nevelésnek elő kell segítenie a nemzetek, valamint az összes faji és vallási csoportok közötti megértést, türelmet és barátságot, valamint az Egyesült Nemzetek által a béke fenntartásának érdekében kifejtett tevékenység kifejlődését. A szülőket elsőbbségi jog illeti meg a gyermekeiknek adandó nevelés megválasztásában. 27. cikk Minden személynek joga van a közösség kulturális életében való szabad részvételhez, a művészetek élvezéséhez, valamint a tudomány haladásában és az abból származó jótéteményekben való részvételhez. Mindenkinek joga van minden általa alkotott tudományos, irodalmi és művészeti termékkel kapcsolatos erkölcsi és anyagi érdekeinek védelméhez. 28. cikk Minden személynek joga van ahhoz, hogy mind a társadalmi, mind a nemzetközi viszonyok tekintetében olyan rendszer uralkodjék, amelyben a jelen Nyilatkozatban kinyilvánított jogok és szabadságok teljes hatállyal érvényesülhessenek. 29. cikk A személynek kőtelességei vannak a közösséggel szemben, amelynek keretében egyedül lehetséges a személyiség szabad és teljes kifejlődése. Jogainak gyakorlása és szabadságainak élvezete tekintetében senki sincs alávetve más korlátozásnak, mint amelyet a tőrvény kizárólag mások jogai és szabadságai elismerésének és tiszteletbentartásának biztosítása érdekében, valamint a demokratikus társadalom erkölcse, közrendje és általános jóléte jogos követelményeinek kielégítése érdekében megállapít. Ezeket a jogokat és szabadságokat semmi esetre sem lehet az Egyesült Nemzetek céljaival és elveivel ellentétesen gyakorolni. 30. cikk A jelen Nyilatkozat egyetlen rendelkezése sem értelmezhető úgy, hogy az valamely állam, valamely csoport, vagy valamely egyén részére bármilyen jogot adna arra, hogy az itt kinyilvánított jogok és szabadságok megsemmisítésére irányuló tevékenységet fejtsen ki, vagy ilyen cselekményt elkövessen. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/hy.txt000066400000000000000000000574031520214632600217030ustar00rootroot00000000000000ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՀԱՄԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՌՉԱԿԱԳԻՐ ՄԻԱՎՈՐՎԱԾ ԱԶԳԵՐԻ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹՅՈՒՆ Հասարակական տեղեկատվության բաժին Մարդու իրավունքները հրապարակված Միավորված ազգերի կազմակերպության Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Միավորված ազգերի կազմակերպության Ընդհանուր Ժողովն ընդունեց ու ազդարարեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, որի ամբողջական տեքստն ամփոփված է գրքույկի հաջորդ էջերում։ Պատմական նշանակություն ունեցող այս որոշումն ընդունելուց հետո Ժողովը բոլոր անդամ պետություններին կոչ արեց հրապարակել Հռչակագրի տեքստը և անել ամեն ինչ փաստաթղթի «տարածման, հրապարակման ու մեկնաբանման համար, գլխավորապես դպրոցներում և այլ ուսումնական հաստատություններում, առանց երկրների կամ տարածքների քաղաքական կարգավիճակի տարբերակման։ Խավիեր Պերես դե Կուելյար ԳԼԽԱՎՈՐ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐ Բոլոր մարդիկ ծնվում են հավասար ու անօտարելի իրավունքներով և հիմնական ազատություններով։ Միավորված ազգերը պարտավորություն է ստանձնել պահպանել, խրախուսել ու պաշտպանել յուրաքանչյուր անհատի մարդու իրավունքները։ Այս պարտավորությունը բխում է Միավորված ազգերի կանոնադրությունից, որը վերահաստատում է աշխարհի ժողովուրդների հավատը մարդու հիմնական իրավունքների, անձի արժանապատվության ու արժեքի նկատմամբ։ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում Միավորված ազգերի կազմակերպությունը պարզ ու հասկանալի ձևով ներկայացրել է այն իրավունքները, որոնք հավասարապես պատկանում են յուրաքանչյուր մարդու։ Այս իրավունքները պատկանում են ձեզ։ Սրանք ձեր իրավունքներն են։ Ծանոթացեք դրանց։ Աջակցեք այդ իրավունքներին, պաշտպանեք դրանք հանուն ձեզ և ձեր եղբայրակիցների։ ՆԵՐԱԾԱԿԱՆ Քանզի մարդկային ընտանիքի բոլոր անդամներին ներհատուկ արժանապատվությունը և հավասար ու անօտարելի իրավունքները աշխարհի ազատության, արդարության ու խաղաղության հիմքն են․ Քանզի մարդու իրավունքների նկատմամբ քամահրանքն ու արհամարհանքը հանգեցրել են մարդկության խիղճը խռոված բարբարոսական գործողությունների, և քանի որ այնպիսի աշխարհի ստեղծումը, ուր մարդիկ կվայելեն խոսքի ու համոզմունքների ազատություն և զերծ կլինեն վախից ու կարիքից հռչակվել է որպես մարդկանց բարձրագույն ձգտում․ Քանզի անհրաժեշտ է, որպեսզի մարդը, որպես մի վերջին միջոցի, չդիմի ապստամբության ընդդեմ բռնության ու ճնշման, օրենքի իշխանությամբ պաշտպանել մարդու իրավունքները․ Քանզի անհրաժեշտ է նպաստել ազգերի միջև բարեկամական հարաբերությունների զարգացմանը․ Քանզի Միավորված ազգերի ժողովուրդները կանոնադրության մեջ վերահավաստել են իրենց հավատը մարդու հիմնական իրավունքների, անձի արժանապատվության ու արժեքի, տղամարդու ու կնոջ հավասար իրավունքների նկատմամբ և որոշել են ավելի մեծ ազատության պայմաններում նպաստել սոցիալական առաջընթացին ու կյանքի պայմանների բարելավմանը․ Քանզի անդամ պետությունները պարտավորվել են Միավորված ազգերի հետ համագործակցությամբ հասնել մարդու իրավունքների ու հիմնական ազատությունների նկատմամբ համընդհանուր հարգանքի ու դրանց պահպանման․ Քանզի այս իրավունքների ու ազատությունների համընդհանուր ըմբռնումը կարևորագույն նշանակություն ունի այս պարտավորության լիարժեք իրագործման համար․ ԳԼԽԱՎՈՐ ԱՍԱՄԲԼԵԱՆ ազդարարում է այս ՄԱՐԴՈՒ ԻՐԱՎՈՒՆՔՆԵՐԻ ՀԱՄԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀՌՉԱԿԱԳԻՐԸ որպես առաջադրանք բոլոր ժողովուրդներին ու ազգերին, որպեսզի յուրաքանչյուր անհատ և հասարակության յուրաքանչյուր մարմին, մտքում մշտապես ունենալով այս Հռչակագիրը, ձգտի ուսուցման ու կրթության միջոցով նպաստել այս իրավունքների ու ազատությունների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքին և ազգային ու միջազգային առաջադիմական միջոցառումներով ապահովել դրանց համընդհանուր արդյունավետ ճանաչումն ու պահպանումը թե անդամ պետությունների ժողովուրդների և թե դրանց իրավասու տարածքների ժողովուրդների կողմից։ Հոդված 1 Բոլոր մարդիկ ծնվում են ազատ ու հավասար իրենց արժանապատվությամբ ու իրավունքներով։ Նրանք ունեն բանականություն ու խիղճ և միմյանց պետք է եղբայրաբար վերաբերվեն։ Հոդված 2 Ամեն ոք ունի այս Հռչակագրում բերված բոլոր իրավունքներն ու ազատությունները առանց որևէ խտրության՝ հիմնված ցեղային, մաշկի գույնի, սեռի, լեզվի, կրոնի, քաղաքական կամ այլ համոզմունքների, ազգային կամ սոցիալական ծագման, ունեցվածքի, դասային պատկանելության կամ որևէ այլ կարգավիճակի վրա։ Ավելին, ոչ մի խտրականություն չպետք է լինի հիմնված երկրի կամ տարածքի, քաղաքական, իրավական, կամ միջազգային կարգավիճակի վրա, լինի դա անկախ, խնամարկյալ, ոչինքնակառավարվող կամ ինքնիշխանության որևէ այլ սահմանափակումով պետական կազմավորում, որին պատկանում է մարդը։ Հոդված 3 Յուրաքանչյուր ոք ունի ապրելու, ազատության ու անձի անձեռնմխելիության իրավունք։ Հոդված 4 Ոչ ոք չպետք է լինի ստրկության կամ անազատ վիճակում․ պետք է արգելվեն ստրկատիրության ու ստրուկների առուծախի բոլոր ձևերը։ Հոդված 5 Ոչ ոք չպետք է ենթարկվի կտտանքների, դաժան, անմարդկային կամ ստորացուցիչ վերաբերմունքի կամ պատժի։ Հոդված 6 Ամեն ոք, ուր էլ որ լինի, իրավունք ունի ճանաչվել որպես իրավասուբյեկտ։ Հոդված 7 Բոլորը հավասար են օրենքի առջև և, առանց որևէ խտրականության, ունեն օրենքով հավասար պաշտպանվելու իրավունք։ Բոլորը ունեն հավասար պաշտպանության իրավունք՝ ընդդեմ ցանկացած խտրականության, որով խախտվում է այս Հռչակագիրը, և ընդդեմ նման խտրականության մղող ցանկացած սադրանքի։ Հոդված 8 Ամեն ոք ունի ազգային լիազոր դատարանների միջոցով իր իրավունքների արդյունավետ վերականգնման իրավունք, եթե խախտվում են սահմանադրությամբ կամ օրենքով սահմանված նրա հիմնական իրավունքները։ Հոդված 9 Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել կամայական կալանքի, բանտարկության կամ արտաքսման։ Հոդված 10 Ամեն ոք իր իրավունքների ու պարտականությունների սահմանման համար և իր դեմ ցանկացած քրեական մեղադրանքի դեպքում, լիակատար հավասարության հիման վրա, իրավունք ունի, որ իր գործը արդարացի ու հրապարակայնորեն լսվի անկախ ու անկողմնապահ դատարանի կողմից։ Հոդված 11 Հանցագործության համար մեղադրվող յուրաքանչյուր մարդ իրավունք ունի անմեղ համարվել քանի դեռ նրա մեղքը չի ապացուցված օրենքով նախատեսված հրապարակային դատաքննությամբ, որի ժամանակ ապահովվեն նրա պաշտպանության համար բոլոր անհրաժեշտ երաշխիքները։ Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել որպես հանցագործ որևիցէ արարքի կամ բացթողման համար, որը կատարվել է այնպիսի ժամանակ, երբ այն ազգային կամ միջազգային օրենքով հանցագործություն չի համարվել։ Չի կարող սահմանվել նաև ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը կիրառվում էր հանցագործության կատարման ժամանակ։ Հոդված 12 Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել կամայական միջամտության իր անձնական ու ընտանեկան կյանքի նկատմամբ, իր տան, թղթակցության և կամ իր պատվի ու համբավի դեմ կամայական ոտնձգության։ Ամեն ոք ունի օրենքով պաշտպանվելու իրավունք ընդդեմ նման միջամտության կամ ոտնձգության։ Հոդված 13 Ամեն ոք ունի տեղաշարժվելու և բնակության վայր ընտրելւու ազատության իրավունք յուրաքանչյուր պետության սահմաններում։ Ամեն ոք ունի ցանկացած երկրից, այդ թվում իր երկրից հեռանալու և իր երկիր վերադառնալու իրավունք։ Հոդված 14 Ամեն ոք իրավունք ունի այլ երկրներում հետապնդումից ապաստան որոնել և ապաստանից օգտվել։ Այս իրավունքը չի կարող գործադրվել այնպիսի ոչ-քաղաքական հանցագործությունների կամ արարքների համար հարուցված հետապնդությունների դեպքում, որոնք հակասում են Միավորված ազգերի նպատակներին ու սկզբունքներին։ Հոդված 15 Ամեն ոք ունի քաղաքացիության իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող կամայականորեն զրկվել իր քաղաքացիությունից կամ քաղաքացիությունը փոխելու իրավունքից։ Հոդված 16 Չափահաս տղամարդիկ ու կանայք, առանց որևէ ցեղային, ազգային կամ կրոնական սահմանափակման, իրավունք ունեն ամուսնանալ և ընտանիք հիմնել։ Նրանք հավասար իրավունքներ ունեն ամուսնանալիս, ամուսնության ընթացքում և ամուսնալուծության ժամանակ։ Ամուսնությունը կարող է կայանալ միայն ամուսնացող կողմերի լիարժեք ու ազատ համաձայնության դեպքում։ Ընտանիքը հասարակության բնական ու հիմնական բջիջն է և պաշտպանվելու իրավունք ունի հասարակության ու պետության կողմից։ Հոդված 17 Ամեն ոք ունի սեփականություն ունենալու իրավունք՝ ինչպես մենակ, այնպես էլ ուրիշների հետ միասին։ Ոչ ոք չի կարող կամայականորեն զրկվել իր սեփականությունից։ Հոդված 18 Յուրաքանչյուր ոք ունի մտքի, խղճի ու դավանանքի ազատության իրավունք․ այս իրավունքը ներառնում է իր դավանանքը կամ համոզմունքները փոխելու ազատություն և իր դավանանքին կամհամոզմունքներին հետևելու ազատություն, մենակ կամ ուրիշների հետ համատեղ, հրապարակայնորեն կամ գաղտնի՝ քարոզի, ժամերգության, կրոնական ու ծիսական արարողությունների ձևով։ Հոդված 19 Ամեն ոք ունի համոզմունքներ ունենալու և արտահայտվելու իրավունք․ այս իրավունքը ներառնում է համոզմունքներին անարգել հավատարիմ մնալու և տեղեկություններ ու գաղափարներ որոնելու, ստանալու ու տարածելու ազատություն, լրատվության ցանկացած միջոցներով, անկախ պետական սահմաններից։ Հոդված 20 Յուրաքանչյուր ոք ունի խաղաղ հավաքների ու միություններ կազմելու իրավունք։ Ոչ ոք չի կարող հարկադրաբար անդամակցվել որևէ միության։ Հոդված 21 Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի մասնակցել իր երկրի կառավարմանը՝ անմիջաբար կամ ազատ ընտրված ներկայացուցիչների միջոցով։ Յուրաքանչյուր ոք իր երկրում ունի պետական ծառայություն կատարելու հավասար իրավունք։ Ժողովրդի կամքը պետք է լինի կառավարության իրավազորության հիմքը․ այս կամքի արտահայտությունը պետք է լինեն պարբերական ու անեղծ ընտրությունները, որոնք պետք է իրագործվեն համընդհանուր ու հավասար ընտրական իրավունքի հիման վրա, գաղտնի քվեարկության կամ համարժեք ազատ ընտրական ընթացակարգերի միջոցով։ Հոդված 22 Յուրաքանչյուր ոք, որպես հասարակության անդամ, սոցիալական ապահովության իրավունք ունի, օգտվում է իր արժանապատվության և իր անձի ազատ զարգացման համար անհրաժեշտ տնտեսական, սոցիալական ու մշակութային իրավունքներից ազգային ջանքերի ու միջազգային համագործակցության միջոցով, յուրաքանչյուր պետության կառուցվածքին ու ռեսուրսներին համապատասխան։ Հոդված 23 Յուրաքանչյուր ոք ունի աշխատանքի, աշխատանքի ազատ ընտրության, արդարացի ու նպաստավոր աշատանքային պայմանների և գործազրկությունից պաշտպանվելու իրավունք։ Յուրաքանչյուր ոք, առանց որևիցէ խտրականության, ունի հավասար աշխատանքի դիմաց հավասար վարձատրության իրավունք։ Յուրաքանչյուր ոք ունի արդարացի ու համապատասխան վարձատրության իրավունք, որով ապահովվի մարդկային արժանապատվությանը վայել իր ու իր ընտանիքը գոյությունը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում լրացվի սոցիալական ապավության այլ միջոցներով։ Յուրաքանչյուր ոք ունի իր շահերը պաշտպանելու համարար հեստակցական միություններ ստեղծելու և դրանց անդամակցելու իրավունք։ Հոդված 24 Յուրաքանչյուր ոք ունի հանգստի ու ժամանցի, այդ թվում՝ աշխատանքային ժամերի չափավոր սահմանափակման և պարբերական վճարովի արձակուրդների իրավունք։ Հոդված 25 Յուրաքանչյուր ոք ունի կենսամակարդակի իրավունք, որը իր և իր ընտանիքի համար ապահովի առողջություն ու բարեկեցություն, այդ թվում՝ սնունդ, հագուստ, բնակարան ու բժշկական սպասարկում, անհրաժեշտ սոցիալական ծառայություններ և ապահովագրության իրավունք գործազրկության, հիվանդության, հաշմանդամության, այրիության, ծերության և այն դեպքերում, երբ գոյության միջոցների ձեռքբերումը չի պայմանավորված իրենից կախված հանգամանքներով։ Մայրերն ու մանուկներն ունեն հատուկ հոգածության ու օժանդակության իրավունք։ Բոլոր երեխաները՝ ծնված ամուսնությունից կամ արտաամուսնական կապերից, օգտվում են նույն սոցիալական պաշտպանությունից։ Հոդված 26 Յուրաքանչյուր ոք ունի կրթության իրավունք։ Կրթությունը, առնվազան տարրական ու հանրակրթական փուլերում, պետք է լինի անվճար։ Տարրական կրթությունը պետք է լինի պարտադիր։ Տեխնիկական ու մասնագիտական կրթությունը լինելու է ընդհանուրի համար մատչելի, իսկ բարձրագույն կրթությունը՝ բոլորի համար հավասարապես մատչելի, հիմնված ընդունակությունների վրա։ Կրթությունը պետք է նպատակաուղղված լինի անձի լիարժեք զարգացմանը և մարդու իրավունքների ու հիմնական ազատությունների նկատմամբ հարգանքի ամրապնդմանը։ Այն պետք է նպաստի բոլոր ազգերի, ցեղային կամ կրոնական խմբերի միջև փոխըմբռնմանը, հանդուրժողականությանն ու բարեկամությանը և էլ ավելի նպաստի Միավորված ազգերի խաղաղապահպան գործունեությանը։ Ծնողներն ունեն իրենց երեխաներին տրվող կրթության տեսակի ընտրության առաջնային իրավունք։ Հոդված 27 Յուրաքանչյուր ոք ունի իր համայնքի մշակութային կյանքին ազատորեն մասնակցելու, արվեստը դրվատելու, գիտական առաջընթացին մասնակցելու և դրա բարիքներից օգտվելու իրավունք։ Յուրաքանչյուր ոք պաշտպանության իրավունք ունի իր բարոյական ու նյութական շահերի համար, որոնք արդյունք են իր իսկ հեղինակած գիտական, գրական կամ գեղարվեստական ցանկացած աշխատանքի։ Հոդված 28 Յուրաքանչյուր ոք ունի սոցիալական ու միջազգային կարգուկանոնի իրավունք, որի դեպքում լիովին իրագործելի են այս Հռչակագրում շարադրված իրավունքներն ու ազատությունները։ Հոդված 29 Յուրաքանչյուր ոք պարտականություններ ունի համանյքի նկատմամբ, ուր և միայն հնարավոր է իր անձի ազատ ու լիարժեք զարգացումը։ Իր իրավունքներն ու ազատություններն իրականացնելիս, յուրաքանչուր ոք պետք է ենթակա լինի միմիայն այնպիսի սահմանափակումների, որոնք օրենքով սահմանված են ուրիշների իրավունքների ու ազատությունների համար պատշաճ ճանաչում ու հարգանք ապահովելու և բարոյականության, հասարակական կարգուկանոնի ու ընդհանուր բարեկեցության արդարացի պահանջները ժողովրդավարական հասարակարգում բավարարելու համար։ Այս իրավունքների ու ազատությունների իրականացումը ոչ մի դեպքում չպետք է հակասի Միացյալ ազգերի նպատակներին ու սկզբունքներին։ Հոդված 30 Այս Հռչակագրում ոչ մի բան չի կարող մեկնաբանվել որպես որևէ իրավունքի տրամադրում որևիցէ պետության, մարդկանց խմբի կամ առանձին անձանց զբաղվելու մի որևէ գործունեությամբ կամ արարքով, որոնք ուղղված լինեն Հռչկագրում շարադրվածա զատությունների ու իրավունքների ոչնչացմանը։ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ia.txt000066400000000000000000000326201520214632600216460ustar00rootroot00000000000000DECLARATION UNIVERSAL DEL DERECTOS HUMAN PREAMBULO Considerante que le recognoscentia del dignitate inherente a tote le membros del familia human e de lor derectos equal e inalienabile constitue le fundamento del libertate, del justitia e del pace in le mundo, Considerante que le ignorantia e le disprecio del derectos human ha resultate in actos de barbaria que ultragia le conscientia del humanitate, e que le advenimento de un mundo in le qual le esseres human essera libere de parlar e de creder, liberate del terror e del miseria, ha essite proclamate como le plus alte aspiration del homine, Considerante que il es essential que le derectos human es protegite per medio de un regime de derecto, a fin que le homine non es compellite al ultime recurso del rebellion contra le tyrannia e le oppression, Considerante que il es essential promover le disveloppamento de relationes amical inter le nationes, Considerante que in le Charta le populos del Nationes Unite ha reaffirmate lor fide in le derectos human fundamental, in le dignitate e in le valor del persona human, in le equalitate del derectos del homines e del feminas, e que illos se ha declarate resolute a promover le progresso social e a instaurar melior conditiones de vita in un libertate plus grande, Considerante que le Statos Membros ha promittite de assecurar, in cooperation con le Organisation del Nationes Unite, le respecto universal e effective al derectos human e libertates fundamental, Considerante que un conception commun de iste derectos e libertates es del plus grande importantia pro le plen realisation de iste promissa, Le Assemblea General Proclama le presente Declaration Universal del Derectos Human como le ideal commun a attinger per tote le populos e nationes, a fin que tote le individuos e tote le organos del societate, habente iste Declaration constantemente in mente, se effortia, per le inseniamento e per le education, a disveloppar le respecto a iste derectos e libertates e a promover, per mesuras progressive de character national e international, lor recognoscentia e lor application universal e effective tanto inter le populos del Statos Membros mesme como inter los del territorios sub lor jurisdiction. Articulo 1 Tote le esseres human nasce libere e equal in dignitate e in derectos. Illes es dotate de ration e de conscientia e debe ager le unes verso le alteres in un spirito de fraternitate. Articulo 2 Tote esser human ha tote le derectos e tote le libertates proclamate in iste Declaration, sin alicun distinction de racia, de color, de sexo, de lingua, de religion, de opinion politic o de altere opinion, de origine national o social, de position economic, de nascentia o de qualcunque altere position. In plus, il non essera facite alicun distinction fundate super le statuto politic, juridic o international del pais o del territorio al qual un persona pertine, tanto si il se tracta de un pais independente como de un territorio sub tutela, non autonome o submittite a qualcunque altere limitation de soveranitate. Articulo 3 Tote individuo ha le derecto al vita, al libertate e al securitate de su persona. Articulo 4 Necuno essera submittite a sclavitude o servitude; le sclavitude e le traffico de sclavos es interdicte in tote su formas. Articulo 5 Necuno essera submittite ni a torturas ni a penas o tractamentos cruel, inhuman o degradante. Articulo 6 Tote esser human ha le derecto al recognoscentia de su personalitate juridic in omne locos. Articulo 7 Totes es equal ante le lege e ha, sin distinction, le derecto a equal protection del lege. Totes ha le derecto a equal protection contra tote discrimination que infringe iste Declaration e contra tote provocation a un tal discrimination. Articulo 8 Tote persona ha le derecto a un recurso effective ante le tribunales national competente contra le actos que viola su derectos fundamental recognoscite per le constitution e per le lege. Articulo 9 Necuno pote esser arbitrarimente arrestate, detenite o exilate. Articulo 10 Tote persona ha le derecto, in plen equalitate, a esser audite equitabile- e publicamente per un tribunal independente e impartial, pro le determination de su derectos e obligationes e de qualcunque accusation de crimine contra ille. Articulo 11 Tote persona accusate de un delicto ha le derecto de esser presumite innocente usque al momento quando su culpabilitate habera essite legalmente establite in un processo public e in le qual il habera essite assecurate tote le garantia necessari pro su defensa. Necuno essera condemnate pro actiones e omissiones que, al momento quando illos ha essite committite, non esseva actos delictuose secundo le derecto national o international. Idem, il essera infligite nulle pena plus forte que illo que esseva applicabile al momento quando le acto delictuose ha essite committite. Articulo 12 Necuno essera le objecto de ingerentias arbitrari in su vita private, su familia, su domicilio o su correspondentia, ni de attaccos a su honor o a su reputation. Tote persona ha le derecto al protection del lege contra tal ingerentias o attaccos. Articulo 13 Tote persona ha le derecto de circular liberemente e de eliger su residentia in le territorio de un Stato. Tote persona ha le derecto de quitar qualcunque pais, incluse le sue, e de retornar a su pais. Articulo 14 In caso de persecution, tote persona ha le derecto de cercar asylo e de beneficiar del asylo in altere paises. Iste derecto non pote esser invocate in le caso de persecutiones originate de crimines non-politic o de actos contrari al scopos e principios del Nationes Unite. Articulo 15 Tote persona ha le derecto a un nationalitate. Necuno pote esser private arbitrarimente de su nationalitate, ni del derecto de cambiar de nationalitate. Articulo 16 Le homines e le feminas, a partir del etate nubile, ha le derecto, sin alicun restriction quanto al racia, al nationalitate o al religion, de maritar se e de fundar un familia. Illes habera derectos equal quanto al maritage, durante le maritage e in caso de dissolution del maritage. Solo con le libere e plen consentimento del futur sposos, le maritage pote esser contrahite. Le familia es le elemento natural e fundamental del societate e ha le derecto al protection del societate e del Stato. Articulo 17 Tote persona ha le derecto al proprietate, individual- e collectivemente. Necuno essera private arbitrarimente de su proprietate. Articulo 18 Tote persona ha le derecto al libertate de pensamento, de conscientia e de religion; iste derecto include le libertate de cambiar de religion o de conviction, assi como le libertate de manifestar su religion o su conviction, sol o in communitate con alteres e in publico o privatemente, per le inseniamento, le practica, le culto e le observantia del ritos. Articulo 19 Tote persona ha le derecto al libertate de opinion e de expression, lo que implica le derecto de non esser molestate a causa de su opinion, le derecto de investigar e reciper informationes e opiniones, e le derecto de diffunder los, sin limitation de frontieras, per qualcunque medio de expression. Articulo 20 Tote persona ha le derecto al libertate de reunion e de association pacific. Necuno pote esser obligate a pertiner a un association. Articulo 21 Tote persona ha le derecto de participar in le governamento de su pais, eligite directemente o per medio de representantes liberemente. Tote persona ha le derecto de acceder, in conditiones de equalitate, al functiones public de su pais. Le voluntate del populo es le base del autoritate del poter public; iste voluntate debe exprimer se mediante electiones authentic, que debe occurrer periodicamente, per suffragio universal e equal, e per voto secrete o per altere procedimento equivalente que garantia le libertate del voto. Articulo 22 Tote persona, como membro del societate, ha le derecto al securitate social, e a obtener, mediante effortio national e cooperation international, le satisfaction del derectos economic, social e cultural, indispensabile a su dignitate e al libere disveloppamento de su personalitate, in accordo con le organisation e le ressources de cata stato. Articulo 23 Tote persona ha le derecto al travalio, al libere election de su travalio, a conditiones juste e favorabile de su travalio e al protection contra le disoccupation. Tote persona ha le derecto, sin alicun discrimination, a un salario equal pro un travalio equal. Tote persona qui travalia, ha le derecto a un remuneration juste e favorabile, que assecura a ille, assi como a su familia, un existentia conforme al dignitate human, e que essera completate, si necessari, per altere medios de protection social. Tote persona ha le derecto de fundar syndicatos con alteres e de affiliar se a syndicatos pro le defensa de su interesses. Articulo 24 Tote persona ha le derecto al reposo e al tempore libere, a un limitation rationabile del duration de travalio e a vacantias pagate periodic. Articulo 25 Tote persona ha le derecto a un nivello de vita sufficiente pro le sanitate e benesser de ille ipse e de su familia, que include le mangiar, le vestir, le habitar, le assistentia medic e le servicios social necessari; ille ha derecto al securitate in caso de disoccupation, de maladia, de invaliditate, de viduitate, de vetulessa o in altere casos de perdita de su medios de subsistentia causate per circumstantias independente de su voluntate. Le maternitate e le infantia ha le derecto a adjuta e assistentia special. Tote le infantes, nascite in le maritage o nascite foras del maritage, ha le derecto a equal protection social. Articulo 26 Tote persona ha le derecto al education. Le education debe esser gratuite, al minus pro le instruction elementari e fundamental. Le instruction elementari essera obligatori. Le instruction technic e professional debe esser generalisate; le accesso al studios superior essera equal pro totes, in function del meritos respective. Le education debe visar al plen disveloppamento del personalitate human e al reinfortiamento del respecto al derectos human e al libertates fundamental. Illo debe favorisar le comprehension, le tolerantia e le amicitate inter tote le nationes e tote le gruppos ethnic e religiose, assi como le disveloppamento del activitates del Nationes Unite pro le mantenentia del pace. Le genitores ha le derecto preferente de seliger le typo de education pro lor infantes. Articulo 27 Tote persona ha le derecto de prender parte liberemente in le vita cultural del communitate, de fruer del artes e de participar in le progresso scientific e in le beneficios que resulta de illo. Tote persona ha le derecto al protection del interesses moral e material, resultante de qualcunque production scientific, litterari o artistic del qual ille es le autor. Articulo 28 Tote persona ha le derecto al establimento de un ordine social e international in le qual le derectos e libertates proclamate in iste Declaration pote esser plenmente realisate. Articulo 29 Tote persona ha deberes verso le communitate in le qual solo le libere e plen disveloppamento de su personalitate es possibile. In le exercitio de su derectos e libertates tote persona essera solmente submittite al limitationes establite per le lege con le unic fin de assecurar le recognoscentia e le respecto del derectos e libertates del alteres e a fin de satisfacer le juste exigentias del moral, del ordine public e del benesser general in un societate democratic. Iste derectos e libertates non potera, in necun caso, esser exercite in opposition al scopos e al principios del Nationes Unite. Articulo 30 Nulle disposition del presente Declaration pote esser interpretate como implicante pro un stato, pro un gruppamento o pro un individuo un qualcunque derecto de livrar se a activitates e de realisar actos visante al destruction del derectos e libertates proclamate in iste Declaration. Texto in interlingua Texto approbate per le Union Mundial pro Interlingua (U.M.I.) Steenen Camer 4, 3721 NC Bilthoven, Nederland Adresse electronic: secretario.general@interlingua.com libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/id.txt000066400000000000000000000305641520214632600216560ustar00rootroot00000000000000Pernyataan Umum tentang Hak-Hak Asasi Manusia Mukadimah Menimbang bahwa pengakuan atas martabat alamiah dan hak-hak yang sama dan mutlak dari semua anggota keluarga manusia adalah dasar kemerdekaan, keadilan dan perdamaian di dunia, Menimbang bahwa mengabaikan dan memandang rendah hak-hak asasi manusia telah mengakibatkan perbuatan-perbuatan bengis yang menimbulkan rasa kemarahan hati nurani umat manusia, dan terbentuknya suatu dunia tempat manusia akan mengecap kenikmatan kebebasan berbicara dan beragama serta kebebasan dari ketakutan dan kekurangan telah dinyatakan sebagai cita-cita tertinggi dari rakyat biasa, Menimbang bahwa hak-hak asasi manusia perlu dilindungi oleh peraturan hukum supaya orang tidak akan terpaksa memilih pemberontakan sebagai usaha terakhir guna menentang kelaliman dan penindasan, Menimbang bahwa pembangunan hubungan persahabatan antara negara-negara perlu digalakkan, Menimbang bahwa bangsa-bangsa dari Perserikatan Bangsa-Bangsa sekali lagi telah menyatakan di dalam Piagam Perserikatan Bangsa-Bangsa kepercayaan mereka akan hak-hak dasar dari manusia, akan martabat dan nilai seseorang manusia dan akan hak-hak yang sama dari pria maupun wanita, dan telah bertekad untuk menggalakkan kemajuan sosial dan taraf hidup yang lebih baik di dalam kemerdekaan yang lebih luas, Menimbang bahwa Negara-Negara Anggota telah berjanji untuk mencapai kemajuan dalam penghargaan dan penghormatan umum terhadap hak-hak asasi manusia dan kebebasan-kebebasan asasi, dengan bekerjasama dengan Perserikatan Bangsa-Bangsa, Menimbang bahwa pengertian umum tentang hak-hak dan kebebasan-kebebasan tersebut sangat penting untuk pelaksanaan yang sungguh-sungguh dari janji ini, maka, Majelis Umum dengan ini memproklamasikan Pernyataan Umum tentang Hak-Hak Asasi Manusia sebagai satu standar umum keberhasilan untuk semua bangsa dan semua negara, dengan tujuan agar setiap orang dan setiap badan dalam masyarakat dengan senantiasa mengingat Pernyataan ini, akan berusaha dengan jalan mengajar dan mendidik untuk menggalakkan penghargaan terhadap hak-hak dan kebebasan-kebebasan tersebut, dan dengan jalan tindakan-tindakan progresif yang bersifat nasional maupun internasional, menjamin pengakuan dan penghormatannya secara universal dan efektif, baik oleh bangsa-bangsa dari Negara-Negara Anggota sendiri maupun oleh bangsa-bangsa dari daerah-daerah yang berada di bawah kekuasaan hukum mereka. Pasal 1 Semua orang dilahirkan merdeka dan mempunyai martabat dan hak-hak yang sama. Mereka dikaruniai akal dan hati nurani dan hendaknya bergaul satu sama lain dalam semangat persaudaraan. Pasal 2 Setiap orang berhak atas semua hak dan kebebasan-kebebasan yang tercantum di dalam Pernyataan ini tanpa perkecualian apapun, seperti ras, warna kulit, jenis kelamin, bahasa, agama, politik atau pendapat yang berlainan, asal mula kebangsaan atau kemasyarakatan, hak milik, kelahiran ataupun kedudukan lain. Di samping itu, tidak diperbolehkan melakukan perbedaan atas dasar kedudukan politik, hukum atau kedudukan internasional dari negara atau daerah dari mana seseorang berasal, baik dari negara yang merdeka, yang berbentuk wilayah-wilayah perwalian, jajahan atau yang berada di bawah batasan kedaulatan yang lain. Pasal 3 Setiap orang berhak atas penghidupan, kebebasan dan keselamatan individu. Pasal 4 Tidak seorang pun boleh diperbudak atau diperhambakan, perbudakan dan perdagangan budak dalam bentuk apapun mesti dilarang. Pasal 5 Tidak seorang pun boleh disiksa atau diperlakukan secara kejam, memperoleh perlakuan atau dihukum secara tidak manusiawi atau direndahkan martabatnya. Pasal 6 Setiap orang berhak atas pengakuan di depan hukum sebagai pribadi di mana saja ia berada. Pasal 7 Semua orang sama di depan hukum dan berhak atas perlindungan hukum yang sama tanpa diskriminasi. Semua berhak atas perlindungan yang sama terhadap setiap bentuk diskriminasi yang bertentangan dengan Pernyataan ini dan terhadap segala hasutan yang mengarah pada diskriminasi semacam itu. Pasal 8 Setiap orang berhak atas bantuan yang efektif dari pengadilan nasional yang kompeten untuk tindakan pelanggaran hak-hak dasar yang diberikan kepadanya oleh undang-undang dasar atau hukum. Pasal 9 Tak seorang pun boleh ditangkap, ditahan atau dibuang dengan sewenang-wenang. Pasal 10 Setiap orang, dalam persamaan yang penuh, berhak atas pengadilan yang adil dan terbuka oleh pengadilan yang bebas dan tidak memihak, dalam menetapkan hak dan kewajiban-kewajibannya serta dalam setiap tuntutan pidana yang dijatuhkan kepadanya. Pasal 11 1. Setiap orang yang dituntut karena disangka melakukan suatu pelanggaran hukum dianggap tidak bersalah, sampai dibuktikan kesalahannya menurut hukum dalam suatu pengadilan yang terbuka, di mana dia memperoleh semua jaminan yang diperlukan untuk pembelaannya. 2. Tidak seorang pun boleh dipersalahkan melakukan pelanggaran hukum karena perbuatan atau kelalaian yang tidak merupakan suatu pelanggaran hukum menurut undang-undang nasional atau internasional, ketika perbuatan tersebut dilakukan. Juga tidak diperkenankan menjatuhkan hukuman lebih berat daripada hukuman yang seharusnya dikenakan ketika pelanggaran hukum itu dilakukan. Pasal 12 Tidak seorang pun dapat diganggu dengan sewenang-wenang urusan pribadinya, keluarganya, rumah-tangganya atau hubungan surat-menyuratnya, juga tak diperkenankan pelanggaran atas kehormatannya dan nama baiknya. Setiap orang berhak mendapat perlindungan hukum terhadap gangguan atau pelanggaran seperti itu. Pasal 13 1. Setiap orang berhak atas kebebasan bergerak dan berdiam di dalam batas-batas setiap negara. 2. Setiap orang berhak meninggalkan sesuatu negeri, termasuk negerinya sendiri, dan berhak kembali ke negerinya. Pasal 14 1. Setiap orang berhak mencari dan menikmati suaka di negeri lain untuk melindungi diri dari pengejaran. 2. Hak ini tidak berlaku untuk kasus pengejaran yang benar-benar timbul karena kejahatan-kejahatan yang tak berhubungan dengan politik, atau karena perbuatan-perbuatan yang bertentangan dengan tujuan dan dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 15 1. Setiap orang berhak atas sesuatu kewarga-negaraan. 2. Tidak seorang pun dengan semena-mena dapat dicabut kewarga-negaraannya atau ditolak haknya untuk mengganti kewarga-negaraan. Pasal 16 1. Pria dan wanita yang sudah dewasa, dengan tidak dibatasi kebangsaan, kewarga-negaraan atau agama, berhak untuk nikah dan untuk membentuk keluarga. Mereka mempunyai hak yang sama dalam soal perkawinan, di dalam masa perkawinan dan pada saat perceraian. 2. Perkawinan hanya dapat dilaksanakan berdasarkan pilihan bebas dan persetujuan penuh oleh kedua mempelai. 3. Keluarga adalah kesatuan alamiah dan fundamental dari masyarakat dan berhak mendapat perlindungan dari masyarakat dan Negara. Pasal 17 1. Setiap orang berhak memiliki harta, baik sendiri maupun bersama-sama dengan orang lain. 2. Tak seorang pun boleh dirampas hartanya dengan semena-mena. Pasal 18 Setiap orang berhak atas kebebasan pikiran, hati nurani dan agama; dalam hal ini termasuk kebebasan berganti agama atau kepercayaan, dan kebebasan untuk menyatakan agama atau kepercayaan dengan cara mengajarkannya, mempraktekkannya, melaksanakan ibadahnya dan mentaatinya, baik sendiri maupun bersama-sama dengan orang lain, di muka umum maupun sendiri. Pasal 19 Setiap orang berhak atas kebebasan mempunyai dan mengeluarkan pendapat; dalam hak ini termasuk kebebasan memiliki pendapat tanpa gangguan, dan untuk mencari, menerima dan menyampaikan informasi dan buah pikiran melalui media apa saja dan dengan tidak memandang batas-batas (wilayah). Pasal 20 1. Setiap orang mempunyai hak atas kebebasan berkumpul dan berserikat secara damai. 2. Tidak seorang pun boleh dipaksa untuk memasuki sesuatu perkumpulan. Pasal 21 1. Setiap orang berhak turut serta dalam pemerintahan negerinya, secara langsung atau melalui wakil-wakil yang dipilih dengan bebas. 2. Setiap orang berhak atas kesempatan yang sama untuk diangkat dalam jabatan pemerintahan negerinya. 3. Kehendak rakyat harus menjadi dasar kekuasaan pemerintah; kehendak ini harus dinyatakan dalam pemilihan umum yang dilaksanakan secara berkala dan jujur dan yang dilakukan menurut hak pilih yang bersifat umum dan yang tidak membeda-bedakan, dan dengan pemungutan suara yang rahasia ataupun menurut cara-cara lain yang menjamin kebebasan memberikan suara. Pasal 22 Setiap orang, sebagai anggota masyarakat, berhak atas jaminan sosial dan berhak melaksanakan dengan perantaraan usaha-usaha nasional dan kerjasama internasional, dan sesuai dengan organisasi serta sumber-sumber kekayaan dari setiap Negara, hak-hak ekonomi, sosial dan kebudayaan yang sangat diperlukan untuk martabat dan pertumbuhan bebas pribadinya. Pasal 23 1. Setiap orang berhak atas pekerjaan, berhak dengan bebas memilih pekerjaan, berhak atas syarat-syarat perburuhan yang adil serta baik, dan berhak atas perlindungan dari pengangguran. 2. Setiap orang, tanpa diskriminasi, berhak atas pengupahan yang sama untuk pekerjaan yang sama. 3. Setiap orang yang melakukan pekerjaan berhak atas pengupahan yang adil dan baik yang menjamin kehidupannya dan keluarganya, suatu kehidupan yang pantas untuk manusia yang bermartabat, dan jika perlu ditambah dengan perlindungan sosial lainnya. 4. Setiap orang berhak mendirikan dan memasuki serikat-serikat pekerja untuk melindungi kepentingannya. Pasal 24 Setiap orang berhak atas istirahat dan liburan, termasuk pembatasan-pembatasan jam kerja yang layak dan hari libur berkala, dengan menerima upah. Pasal 25 1. Setiap orang berhak atas taraf hidup yang menjamin kesehatan dan kesejahteraan untuk dirinya dan keluarganya, termasuk pangan, pakaian, perumahan dan perawatan kesehatannya serta pelayanan sosial yang diperlukan, dan berhak atas jaminan pada saat menganggur, menderita sakit, cacat, menjadi janda, mencapai usia lanjut atau mengalami kekurangan mata pencarian yang lain karena keadaan yang berada di luar kekuasaannya. 2. Para ibu dan anak-anak berhak mendapat perawatan dan bantuan istimewa. Semua anak, baik yang dilahirkan di dalam maupun di luar perkawinan, harus mendapat perlindungan sosial yang sama. Pasal 26 1. Setiap orang berhak mendapat pendidikan. Pendidikan harus gratis, setidak-tidaknya untuk tingkat sekolah rendah dan pendidikan dasar. Pendidikan rendah harus diwajibkan. Pendidikan teknik dan jurusan secara umum harus terbuka bagi semua orang, dan pengajaran tinggi harus secara adil dapat diakses oleh semua orang, berdasarkan kepantasan. 2. Pendidikan harus ditujukan ke arah perkembangan pribadi yang seluas-luasnya serta memperkokoh rasa penghargaan terhadap hak-hak manusia dan kebebasan asasi. Pendidikan harus menggalakkan saling pengertian, toleransi dan persahabatan di antara semua bangsa, kelompok ras maupun agama, serta harus memajukan kegiatan Perserikatan Bangsa-Bangsa dalam memelihara perdamaian. 3. Orang-tua mempunyai hak utama untuk memilih jenis pendidikan yang akan diberikan kepada anak-anak mereka. Pasal 27 1. Setiap orang berhak untuk turut serta dengan bebas dalam kehidupan kebudayaan masyarakat, untuk mengecap kenikmatan kesenian dan berbagi dalam kemajuan ilmu pengetahuan dan manfaatnya. 2. Setiap orang berhak untuk memperoleh perlindungan atas kepentingan-kepentingan moril dan material yang diperoleh sebagai hasil dari sesuatu produksi ilmiah, kesusasteraan atau kesenian yang diciptakannya. Pasal 28 Setiap orang berhak atas suatu tatanan sosial dan internasional di mana hak-hak dan kebebasan-kebebasan yang termaktub di dalam Pernyataan ini dapat dilaksanakan sepenuhnya. Pasal 29 1. Setiap orang mempunyai kewajiban terhadap masyarakat tempat satu-satunya di mana ia memperoleh kesempatan untuk mengembangkan pribadinya dengan penuh dan leluasa. 2. Dalam menjalankan hak-hak dan kebebasan-kebebasannya, setiap orang harus tunduk hanya pada pembatasan-pembatasan yang ditetapkan oleh undang-undang dengan maksud semata-mata untuk menjamin pengakuan serta penghormatan yang layak terhadap hak-hak dan kebebasan-kebebasan orang lain, dan untuk memenuhi syarat-syarat yang adil dalam hal kesusilaan, ketertiban dan kesejahteraan umum dalam suatu masyarakat yang demokratis. 3. Hak-hak dan kebebasan-kebebasan ini dengan jalan bagaimana pun sekali-kali tidak boleh dilaksanakan bertentangan dengan tujuan dan dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 30 Tidak satu pun di dalam Pernyataan ini boleh ditafsirkan memberikan sesuatu Negara, kelompok ataupun seseorang, hak untuk terlibat di dalam kegiatan apa pun atau melakukan perbuatan yang bertujuan untuk merusak hak-hak dan kebebasan-kebebasan yang mana pun yang termaktub di dalam Pernyataan ini. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ilo.txt000066400000000000000000000341061520214632600220410ustar00rootroot00000000000000NAILUBONGAN A PANAKAIPAKDAAR DAGITI KALINTEGAN TI TAO Idinto ta bigbigen iti naisigsigud a dayaw ken panagpapada ken ti di maipaidam nga kalintegan dagiti amin a puli tao nga batayan ti wayawaya, hustisya ken ikakapya ti lubong. Idinto ta iti saan nga panangi-kan-kano ken lalaisen dagiti kalinteganti tao nga nagbanag iti panagsupiat a maibusor iti konsensya ti sangkataw-an, ken iti idadateng iti meysa nga lubong a laklak-amen dagiti tao ti wayawaya a panagsao ken pammati ken awanen ti panagamak ken panagrigrigat nga inda nga inar-arapa-ap nga impakdaar dagiti kadawyan a tao. Idinto ta deytoy ti kangrunaan, tapno saan a mapilitan ti tao nga mangriribok a maibusor ti kinaulpit ken pannakaidadanes, masapul nga masalakniban babaen kadagiti annuroten ti linteg. Idinto ta deytoy ti kangrunaan tapno maiwanwan ti panag-giginnayem a nasayat dagiti amin nga pagilyan. Idinto ta dagiti umili kadagiti Nagkaykaysa nga Pagilyan ket pinasingkedanda iti Tsarter dagiti pammatida nga kalintegan madaydayaw ken panangipateg iti kinatao ken dagiti panagpapada ti kalintegan dagiti lalaki ken babbai ken panangeddeng nga mangiwanwan ti gimong ken ti nasayaat a pagbasaran iti panagbiag a siwawaya. Idinto ta dagiti miembro ti Estado nagkarida nga agtungpal iti pannakitinnulongda kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan iti panakaitandudo ti panagdayaw iti sangalubongan ken panangammo dagiti kalintegan ti tao ken dagiti kangrunaan nga panagwayawaya. Idinto ta iti meysa nga kadawyan a panakaawat dagitoy nga kalintegan ken wayawaya ket isu't kinapateg nga naan-anay a pannaka-amiris iti deytoy nga kari. Ita, ngarud inpakdaar ti Asemblia Heneral dagitoy Nailubongana Panangipakdaar dagiti kalintegan ti dao nga kas meysa nga pagbasaran a magun-odan dagiti amin a tattao ken dagiti amin nga pagilyan, iti panggep iti tunggal meysa ken iti tunggal paset a bagi iti gimong, a sal-salimet-metanda deytoy nga Pakdaar a kanayon iti isipda ken kabaelan da babaen ti panangisiguro tapno maiwanwan ti edukasyon ti panagdayaw kagitoy nga kalintegan ken wayawaya ken babaen kadagiti gannuat a mangparang-ay kadagiti umili ken ti sangalubongan tapno maipatal-ged kadakuada iti sapasap ken naan-anay nga panakabigbig ken panakaammo, nga agpada dagiti umili kadagiti teritoryo nga adda iti babaen iti sakopda. Artikulo 1 Amin nga tao nga sibibiag ket naiyanak a siwawayawaya ken addaan iti agpapada nga dayaw ken kalintegan. Naikkanda ti panagikalintegan ken konsensya a nasken ti panagtitinnulong iti meysa ken meysa iti espiritu nga nainkak-absatan. Artikulo 2 Maikairi iti tunggal meysa kadagiti amin nga kalintegan ken wayawaya nga intuyang deytoy nga Panangipakdaar, nga awan ti maidaddaduma ania man a kita ti puli, kulor, lalaki man wenno babai, pagsasao, pammati politikal wenno dadduma pay a kapanunotan, umili wenno iti nagtaudan, sanikua, panakaiyanak wenno sabsabali pay nga kasasaad. Meysa pay, awan ti maidaddaduma nga aramid maipapan ti batayan politikal, hurisdiksyonal wenno kasasaad iti nailubongan nga pagilyan, wenno teritoryo iti adda nga ayan ti tao, agwayawaya man a sitatalek, di nga makapagwayawaya wenno adda iti babaen kadagiti aniaman a sabsabali pay a naikeddeng a panagturay. Artikulo 3 Iti tunggal meysa adda kalinteganna ti biag, nga agwayawaya ken kinatalged nga kas tao. Artikulo 4 Awan iti siasinoman a mapilit nga agserbi wenno paadipen. Maiparit iti aniaman nga kita a panagpaadipen ken pananginegosyo kadagitoy. Artikulo 5 Awan ti siasinoman a mangparigat iti nalabes wenno mangranggas nga saan nga makatao wenno pananglalais wenno dusa. Artikulo 6 Tunggal meysa addaan kalintegan a bigbigen sadinoman iti ayanna nga kas meysa nga tao iti sangnguanan ti linteg. Artikulo 7 Agpapada dagiti amin iti sangnguanan ti linteg ken awan iti siasinoman a maidaddaduma, agpapada nga salkniban ti linteg. Maikari dagiti amin, nga agpapada a masalkniban nga maibusor iti aniaman a panangidaddaduma ken ilalabsing iti daytoy nga Pakdaar a maibusor iti aniaman nga panakagar-gari iti kasta nga panangidaddaduma. Artikulo 8 Adda kalintegan iti tunggal meysa nga makibiang kadagiti rumbeng a panangeddeng kadagiti pangukoman ti umili maipapan kadagiti aramid a panangsalungasing kadagiti kangrunaan a kalintegan a naited kenkuana babaen ti konstitusyon ken babaen iti linteg. Artikulo 9 Awan iti siasinoman a maikabil iti babaen ti di nga nainkalintegan a pannakaaresto, panangikulong wenno ibelleng iti sabali nga lugar. Artikulo 10 Maikari iti tunggal meysa iti naan-anay nga panagpapada ken rumbeng iti nalatak nga panakabista nga siwawayawaya ken awan iti idaddaduma ti pangukoman ti panangeddeng dagiti kalinteganna ken pagrebbenganna ken aniaman nga darum a kriminal nga maibusor kenkuana. Artikulo 11 Iti tunggal meysa nga napabasol adda kalinteganna nga maibilang nga awan iti basolna agingga't saan nga mapaneknekan a nakabasol iti maipanggep iti linteg iti panakabistana nga nalatak nga adda kenkuana dagiti amin a gundaway a masapul nga mangikalintegan iti bagina. Awan iti siasinoman nga makedngan a nakabasol iti aniaman nga aramidenna wenno panagliwayna nga saan a nakabasol babaen iti linteg iti umili wenno linteg ti sangalubongan idi nga naaramid deyta. Wenno saan met a madusa iti nadagdagsen ngem iti deydi impatayda nga basol nga naaramidna. Artikulo 12 Awan ti panakibiang iti siasinoman nga mangituray iti bagi, pamilya, pagtaengan wenno ti panagsisinnurat wenno pananglalais iti dayaw ken nagan. Tunggal meysa adda kalinteganna a tulongan ti linteg a maibusor iti kasta nga panakibiang wenno pananglalais. Artikulo 13 Iti tunggal meusa adda kalinteganna nga umakar nga siwawayawaya ken makapagtaeng iti uneg a saksakupen iti tunggal estado. Adda kalintegan ti siasinoman a pumanaw ken mapan iti sadinoman a pagilyan ken agsublinto manen. Artikulo 14 Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga dumawat ken umawat iti asaylum iti sabsabali nga pagilyan nga gapu ti pannaka-usig. Deytoy nga kalintegan ket di nga maaramat no iti panangu-sig ket talaga a banag a basol nga di nga politikal wenno aramid a maisuppiat kadagiti banag ken dagiti annuroten a maikontra iti Nagkaykaysa nga Pagilyan. Artikulo 15 Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipag-ili. Awan iti siasinoman ti mabalin nga mangikkat iti panakipagilim wenno ti kalintegam nga mangsukat ti panakipagilim. Artikulo 16 Dagiti lalaki ken babbai nga addaan iti husto nga tawen, nga awan iti aniaman a naikeddeng nga makaigapu iti puli, panakipag-ili wenno relihiyon, kalintegan nga maaddaan iti asawa ken maaddaan iti pamilya. Agpada nga adda kalintegan nga ikasar, kabayatan ti panakaikasar ken panagsin-ninada. Maikasarda laeng nga awan ti manglapped no naan-anay ti pammalubosda nga dua. Sigud nga adda iti pamilya ken isu't batayan a paset ti gimong ket kaikarianna a salakniban ti gimong ken ti Estado. Artikulo 17 Tunggal meysa adda kalinteganna nga maaddan ti bukod na nga sanikua kasta me ti panakitimpuyogna kadagiti sabsabali. Awan iti sasinoman iti mabalin a mangala iti sanikuam. Artikulo 18 Iti tunggal meysa addaan ti wayawaya nga agpanunot, konsensya ken relihiyon. Kabilang deytoy nga kalintegan iti wayawaya a mangsukat iti relihiyonna wenno pammati ken pangwayawaya, agmeymeysa man wenno makipurok kadagiti sabsabali iti publiko wenno iti pribado nga mangipakita iti relihiyonna wenno pammati iti sursuro, aramid, panagdayaw ken panangangay. Artikulo 19 Iti tunggal meysa adda kalinteganna nga agpanunot nga siwawayawaya ken agsao, kabilang deytoy nga wayawaya nga takderanna iti kapanunotanna nga awan ti makibibiang ken mangsapsapul, mangawat ken ibagina iti inpormasyon ken kapanunotan babaen ti aniaman a media nga saan nga ikabkabilangan dagiti yan nga pagsasarakan. Artikulo 20 Tunggal meysa adda kalinteganna nga makitipon-tipon ken makitimpuyog nga sikakapya. Awan ti siasinoman nga mabalin a piliten nga sumali ti meysa nga timpuyog. Artikulo 21 Tunggal meysa adda kalinteganna nga makipaset iti panagturay iti pagilyan nga mismo nga isu wenno babaen kadagiti pinili nga mangiparangarang. Kalintegan iti tunggal meysa nga umili nga agserbi nga padapada iti pagilyanna. Iti pagayatan iti umili isu't pakaibatayan a panagturay iti gobierno, daytoy nga pagayatan ket maipakita iti panawen a panagbotos ken kinapudno iti eleksyon nga nailubongan ken agpapada iti kalintegan nga agbotos a sililimed wenno babaen iti kas pamuspusan a panagbotos a siwawaya. Artikulo 22 Tunggal meysa ket kas meysa nga miembro iti gimong, nga adda kalinteganna iti kinatalged ti gimong ken kaikarianna nga maawatan iti babaen a kabaelan ti umili ken pannakitinnulong ti sangalubongan a mayannatop ti organisasyon ken kinabaknang ti tunggal Estado iti panabiag, sosyal ken dagiti kalintegan kultural nga nasken ti kinatak-nenga ken ti wayawaya a panangpasayaatna iti kinataona. Artikulo 23 Tunggal meysa kalinteganna ti agtrabaho, nga agpili iti pagsapulan iti umno ken mayannugot nga kasasaad ti panagtrabaho ken panakasalaknib a maibusor iti kaawan a panggedan. Awan ti siasinoman nga maidaddaduma, kalintegan ti tunggal meysa iti agpapada nga bayad ken agpapada nga panagtrabaho. Iti tunggal meysa nga makitegged adda kalinteganna iti rumbeng ken naan-anay a bayad nga makaanay iti bagina ken ti pamilyana, iti maikari a kinatakneng ti panagbiag ken nasken nga adda pay sabsabali nga pamuspusan a mangsalaknib ti gimong. Kalintegan iti tunggal meysa iti mangbukel ken makikaddua nga makipagkeykeysa kadagiti mangmangged tapno masalakniban ti pagimbaganna. Artikulo 24 Kalintegan iti tunggal maysa ti aginana ken agliwliwa agraman ti nainkalintegan a naikeddeng nga oras ti panagtrabaho ken adda bayad dagiti aldaw ti piesta. Artikulo 25 Tunggal meysa adda kalinteganna iti meysa a pagbasaran ti panagbiag a naan-anay a para iti salun-at ken paginbagam iti bagina ken ti pamilyana, agraman taraon, lupot nga pagkawes, balay ken dagiti agas a masapul a makapa-imbag, panagserbi ti gimong, ken kalintegan ti kinatalged no maawanan iti trabaho, panagsakit, pannakaawan ti mabalbalinan, nabalo, lumakayen wenno bumaketen nga awanen ti pagsapulan ken dadduma pay, no dumteng dagiti pasamak nga saan nga ninam-nama. Dagiti inna ken dagiti ubbing ket kaikarianda iti naisangsangayan nga panangaywan ken tulong. Amin nga ubbing addaan ti agpapada nga kalintegan ti panakasalaknib iti gimong nagkasar man wenno saan dagiti nagan-nak kadakkuada. Artikulo 26 Tunggal meysa ket addaan kalintegan iti edukasyon. Iti edukasyon a libre, uray man laeng iti elementarya ken dagiti kangrunaan a tukad. Iti edukasyon iti nababa nga pagadalan ket kapilitan. Iti edukasyon teknikal ken propesyonal ket naiwayang kadagiti amin ken ti edukasyon a nangat-ngato ket magun-odan iti amin a maibatay iti kinalaing. Iti edukasyon ket nasken a maisuro a nalaing a mangpaimbag ti kinatao ken mangpabileg iti panagdayaw kadagiti kalintegan ti tao ken dagiti batayan a wayawaya. Iwanwanna daytoy ti panagkikinnaawatan, panagtitinnulong ken panaggiginnayem kadagiti amin a pagilyan, dagiti maipapan ti puli, wenno relihiyon ken dagiti aramiden pay iti Nagkeykeysa nga Pagilyan a mangtalinaed ti kapya. Iti umuna nga kalintegan dagiti nagan-nak ket isu ti panang-pilida iti kita ti edukasyon a maited kadagiti annakda. Artikulo 27 Iti tunggal meysa adda kalinteganna a makipaset a siwawaya iti panagbiag kultural iti purok tapno agrag-sak kadagiti sine ken tapno maibingayna ti pagrang-ayan ti sientipiko ken dagiti maited nga pagimbagan deytoy. Tunggal meysa adda kalintegam a, mangsalaknib iti moral ken dagiti kayat nga maarwat nga banag nga aggapu kadagiti aniamana mayannatop iti siensia wenno panaka-arkos nga isu iti akin-aramid. Artikulo 28 Tunggal meysa ket maikari iti maysa nga gimong ken ti nailubongan a kinatalna nga isu dagiti kalintegan ken wayawaya nga nailanad iti deytoy a Pakdaar nga nasken a maamiris a naan-anay. Artikulo 29 Tunggal meysa adda pagrebbenganna iti komunidad nga agmaymaysa a siwawaya ken mabalin a naan-anay a pagimbagan ti kanataona. Ti panangaramat kadagiti kalintegan ken wayawaya, tunggal meysa naikeddeng laeng iti adda iti babaen a panangeddeng ti linteg iti panggep a panakabigbig ken panagraem kadagiti kalintegan ken wayawaya dagiti sabsabali ken ti nagtitipunan nga umno nga kasapulan ti moralidad, urnos ti umili ken ti sapasap nga pagimbagan iti meysa nga naindemokrataan a gimong. Dagitoy a kalintegan ken panagwayawaya ket saan koma a banag nga maaramat a maikontra kadagiti pangpanggepen ken dagiti prinsipyo kadagiti Nagkeykeysa nga Pagilyan. Artikulo 30 Awan iti deytoy nga Pakdaar ti mabalin a naipatarus a kas ti pangilaw-lawag ti siasinoman nga Estado, grupo, tao, aniaman a kalintegan iti aniaman nga aramiden wenno panangiwayat iti aniaman nga pangpanggepen a mangdadael ti aniaman kadagiti kalintegan ken wayawaya a naituyang iti deytoy. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/is.txt000066400000000000000000000262501520214632600216720ustar00rootroot00000000000000Mannréttindayfirlýsing Sameinuðo Þjóðanna. Inngangsorð Það ber að viðurkenna, að hver maður sé jafnborinn til virðingar og réttinda, er eigi verði af honum tekin, og er þetta undirstaða frelsis, réttlætis og friðar i heiminum. Hafi mannréttindi verið fyrir borð borin og lítilsvirt, hefur slíkt haft í för með sér siðlausar athafnir, er ofboðið hafa samvizku mannkynsins, enda hefur því verið yfir lýst, að æðsta markmið almennings um heim allan sé að skapa veröld, þar sem menn fái notið málfrelsis , trúfrelsis og óttaleysis um einkalíf afkomu. Mannréttindi á að vernda með lögum. Að öðrum kosti hljóta menn að grípa til þess örþrifaráðs að rísa upp gegn kúgun og ofbeldi. Það er mikilsvert að efla vinsamleg samskipti þjóða í milli. Í stofnskrá sinni hafa Sameinuðu þjóðdirnar lýst yfir trú sinni á grundvallaratriði mannréttinda, á göfgi og gildi mannsins og jafnrétti karla og kvernna, enda munu þær beita sér fyrir félagslegum framförum og betri lífsafkomu með auknu frelsi manna. Aðildarríkin hafa bundizt samtökum um að efla almenna virðingu fyrir og gæzlu hinna mikilsverðustu mannréttinda í samráði við Sameinuðu þjóðirnar. Til þess að slík samtök megi sem best takast, er það ákaflega mikilvægt, að almennur skilningur verði vakinn á eðli slíkra réttinda og frjálsræðis. Fyrir því hefur allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna fallizt á mannréttindayfirlýsingu þá, sem hér með er birt öllum þjóðum og ríkjum til fyrirmyndar. Skulu einstaklingar og yfirvöld jafnan hafa yfirlýsingu þessa í huga og kappkosta með fræðslu og uppeldi að efla virðingu fyrir réttindum Þeim og frjálstræÞi, sem hér er að stefnt. Ber og hverjum einum að stuðla Þeim framförum, innan ríkis og ríkja í milli, er að markmiðum yfirlýsingarinnar stefna, tryggja almenna og virka viðurkenningu á grundvallaratriðum hennar og sjá um, að Þau verði í heiðri höfó, bæði meðal Þjóða aðildarríkjanna sjálfra og meðal Þjóða á landsvæðum Þeim, er hlita lögsögu aðildarríkja. 1. grein. Hver maður er borinn frjáls og jafn öðrum að virðingu og réttindum. Menn eru gæddir vitsmunum og samvizku, og ber þeim að breyta bróðurlega hverjum við annan. 2. grein. Hver maður skal eiga kröfu á réttindum þeim og því frjálsræði, sem fólgin eru í yfirlýsingu þessari, og skal þar engan greinarmun gera vegna kynþáttar, litarháttar, kynferðis, tungu, trúar, stjórnmálaskoðana eða annarra skoðana, þjóðernis, uppruna, eigna, ætternis eða annarra aðstæðna. Eigi má heldur gera greinarmun á mönnum fyrir sakir stjórnskipulags lands þeirra eða landsvæðis, þjóðréttarstöðu þess eða lögsögu yfir því, hvort sem landið er sjálfstætt ríki, umráðasvæði, sjálfstjórnarlaust eða á annan hátt háð takmörkunum á fullveldi sínu. 3. grein. Allir menn eiga rétt til lífs, frelsis og mannhelgi. 4. grein. Engan mann skal hneppa í þrældóm né nauðungarvinnu. Þrælahald og þrælaverzlun, hverju nafni sem nefnist, skulu bönnuð. 5. grein. Enginn maður skal sæta pyndingum, grimmilegri, ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu. 6. grein. Allir menn skulu, hvar í heimi sem er, eiga kröfu á að vera viðurkenndir aðilar að lögum. 7. grein. Allir menn skulu jafnir fyrir lögunum og eiga rétt á jafnri vernd þeirra, án manngreinarálits. Ber öllum mönnum réttur til verndar gegn hvers konar misrétti, sem í bága brýtur við yfirlýsingu þessa, svo og gagnvart hvers konar áróðri til þess að skapa slíkt misrétti. 8. grein. Nú sætir einhver maður meðferð, er brýtur í bága við grundvallarréttindi þau, sem tryggð eru í stjórnarskrá og lögum, og skal hann þá eiga athvarf hjá dómstólum landsins til þess að fa hlut sinn réttan. 9. grein. Ekki má eftir geðþótta taka menn fasta, hneppa þá i fangelsi eða varðhald né gera útlæga. 10. grein. Nú leikur vafi á um réttindi þegns og skyldur, eða hann er borinn sökum um glæpsamlegt athæfi, og skal hann þá njóta fulls jafnréttis við aðra menn um réttláta opinbera rannsókn fÞrir óháðum og óhlutdrægum dómstóli. 11. grein. Hvern þann mann, sem borinn er sökum fyrir refsivert athæfi, skal telja saklausan, unz sök hans her sönnuð lögfullri sönnun fÞrir opinberum dómstóli, enda hafi tryggilega verið búið um vörn sakbornings. Engan skal telja sekan til refsingar, nema verknaður sá eða aðgerðaleysi, sem hann er borinn, varði refsingu að landslögum eða þjóðarétti á þeim tíma, er máli skiptir. Eigi má heldur dæma hann til þyngri refsingar en þeirrar, sem að lögum var leyfð, þegar verknaðurinn var framinn. 12. grein. Eigi má eftir geðþótta raska heimilisfriði nokkurs manns, hnýsast í einkamál hans eða bréf, vanvirða hann eða spilla mannorði hans. Ber hverjum manni lagavernd gagnvart slíkum afskiptum eða árásum. 13. grein. Frjálsir skulu menn vera ferða sinna og dvalar innan landamæra hvers ríkis. Rétt skal mönnum vera að fara af landi burt, hvort sem er af sínu landi eða öðru, og eiga afturkvæmt til heimalands síns. 14. grein. Rétt skal mönnum vera að leita og njóta griðlands erlendis gegn ofsóknum. Enginn má þó skírskota til slíkra réttinda, sem lögsóttur er með réttu fyrir ópólitísk afbrot eða atferli, er brýtur í bága við markmið og grundvallarreglur Sameinuðu þjóðanna. 15. grein. Allir menn hafa rétt til ríkisfangs. Engan mann má eftir geðþótta svipta ríkisfangi né rétti til þess að skipta um ríkisfang. 16. grein. Konum og körlum, sem hafa aldur til þess að lögum, skal heimilt að stofna til hjúskapar og fjölskyldu, án tillits til kynþáttar, þjóðernis eða trúarbragða. Þau skulu njóta jafnréttis um stofnun og slit hjúskapar, svo og í hjónabandinu. Eigi má hjúskap binda, nema bæði hjónæfni samþykki fúsum vilja. Fjölskyldan er í eðli sínu frumeining þjóðfélagsins, og ber þjóðfélagi og ríki að vernda hana. 17. grein. Hverjum manni skal heimilt að eiga eignir, einum sér eða í félagi við aðra. Engan má eftir geðþótta svipta eign sinni. 18. grein. Allir menn skulu frjálsir hugsana sinna, sanfæringar og trúar. Í þessu felst frjálsræði til að skipta um trú eða játningu og enn fremur til að láta í ljós trú sína eða játningu, einir sér eða í félagi við aðra, opinberlega eða einslega, með kennslu, tilbeiðslu, guðsþjónustum og helgihaldi. 19. grein. Hver maður skal frjáls skoðana sinna og að því að láta þær í ljós. Felur slíkt frjálsræði í sér réttindi til þess að leita, taka við og dreifa vitneskju og hugmyndum með hverjum hætti sem vera skal og án tillits til landamæra. 20. grein. Hverjum manni skal frjálst að eiga þátt í friðsamlegum fundahöldum og félagsskap. Engan mann má neyða til að vera í félagi. 21. grein. Hverjum manni er heimilt að taka þátt í stjórn lands síns, beinlínis eða með því að kjósa til þess fulltrúa frjálsum kosningum. Hver maður á jafnan rétt til þess að gegna opinberum störfum í landi sínu. Vilji þjóðarinnar skal vera grundvöllur að valdi ríkisstjórnar. Skal hann látinn í ljós með reglubundnum, óháðum og almennum kosningum, enda sé kosningarréttur jafn og leynileg atkvæðagreiðsla viðhöfð eða jafngildi hennar að frjálsræði. 22. grein. Hver þjóðfélagsþegn skal fyrir atbeina hins opinbera eða alþjóðasamtaka og í samræmi við skipulag og efnahag hvers ríkis eiga kröfu á félagslegu öryggi og þeim efnahagslegum, félagslegum og menningarlegum réttindum, sem honum eru nauðsynleg til þess að virðing hans og þroski fái notið sin. 23. grein. Hver maður á rétt á atvinnu að frjálsu vali, á réttlátum og hagkvænum vinnuskilyrðum og á vernd gegn atvinnuleysi. Hverjum manni ber sama greiðsla fyrir sama verk, án manngreinarálits. Allir menn, sem vinnu stunda, skulu bera úr býtum réttlátt og hagstætt endurgjald, er tryggi þeim og fjölskyldum þeirra mannsæm lífskjör. Þeim ber og önnur félagsleg vernd, ef þörf krefur. Hver maður má stofna til stéttarsamtaka og ganga í þau til verndar hagsmunum sínum. 24. grein. Hverjum manni ber réttur til hvíldar og tómstunda, og telst þar til hæfileg takmörkun vinnutíma og reglubundið orlof að óskertum launum. 25. grein. Hver maður á kröfu til lífskjara, sem nauðsynleg eru til verndar heilsu og vellíðan hans sjálfs og fjölskyldu hans. Telst þar til matur, klæðnaður, húsnæði, læknishjálp og nauðsynleg félagshjálp, svo og réttindi til öryggis gegn atvinnuleysi, veikindum, örorku, fyrirvinnumissi, elli eða öðrum áföllum, sem skorti valda og hann getur ekki við gert. Mæðrum og börnum ber sérstök vernd og aðstoð. Öll börn, skilgetin sem óskilgetin, skulu njóta sömu félagsverndar. 26. grein. Hver maður á rétt til menntunar. Skal hún veitt ókeypis, að minnsta kosti barnafræðsla og undirstöðummentu. Börn skulu vera skólaskyld. Iðnaðar- og verknám skal öllum standa til boða og æðri menntu vera öllum jafnfrjáls, þeim er hæfileika hafa til að njóta hennar. Menntun skal beina í þá átt að þroska persónuleika einstaklinganna og innræta þeim virðingu fyrir mannréttindum og mannhelgi. Hún skal miða að því að efla skilning, umburðarlyndi og vináttu meðal allra þjóða, kynþátta og trúarflokka og að efla starf Sameinuðu þjóðanna í þágu friðarins. Foreldrar skulu fremur öðrum ráða, hverrar menntunar börn þeirra skuli njóta. 27. grein Hverjum manni ber réttur til þess að taka frjálsan þátt í menningarlífi þjóðfélagsins, njóta lista, eiga þátt í framförum á sviði vísinda og verða aðnjótandi þeirra gæða, er af þeim leiðir. Hver maður skal njóta lögverndar þeirra hagsmuna, í andlegum og efnalegum skilningi, er leiðir af vísindaverki, ritverki eða listaverki, sem hann er höfundur að, hverju nafni sem nefnist. 28. grein Hverjum manni ber réttur til þess þjóðfélags- og milliþjóðaskipulags, er virði og framkvæmi að fullu mannréttindi þau, sem í yfirlýsingu þessari eru upp talin. 29. grein. Hver maður hefur skyldur við þióðfélagið, enda getur það eitt tryggt fullan og frjálsan persónuþroska einstaklingsins. Þjóðfélagsþegnar skulu um réttindi og frjálsræði háðir þeim takmörkunum einum, sem settar eru með lögum i því skyni að tryggja viðurkenningu á og virðingu fyrir frelsi og réttindum annarra og til þess að fullnægja réttlátum kröfum um siðgæði, reglu og velferð almennings í lýðfrjálsu þjóðfélagi. Þessi mannréttindi má aldrei framkvæma svo, að í bága fari við markmið og grundvallarreglur Sameinuðu þjóðanna. 30. grein. Ekkert atriði þessarar yfirlýsingar má túlka á þann veg, að nokkru ríki, flokki manna eða einstaklingi sé heimilt að aðhafast nokkuð það, er stefni að því að gera að engu nokkur þeirra mannréttinda, sem hér hafa verið upp talin. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/it.txt000066400000000000000000000311661520214632600216750ustar00rootroot00000000000000Il 10 dicembre 1948, l'Assemblea Generale delle Nazioni Unite approvò e proclamò la Dichiarazione Universale dei Diritti Umani, il cui testo completo è stampato nelle pagine seguenti. Dopo questa solenne deliberazione, l'Assemblea delle Nazioni Unite diede istruzioni al Segretario Generale di provvedere a diffondere ampiamente questa Dichiarazione e, a tal fine, di pubblicarne e distribuirne il testo non soltanto nelle cinque lingue ufficiali dell'Organizzazione internazionale, ma anche in quante altre lingue fosse possibile usando ogni mezzo a sua disposizione. Il testo ufficiale della Dichiarazione è disponibile nelle lingue ufficiali delle Nazioni Unite, cioè cinese, francese, inglese, russo e spagnolo. DICHIARAZIONE UNIVERSALE DEI DIRITTI UMANI Preambolo Considerato che il riconoscimento della dignità inerente a tutti i membri della famiglia umana e dei loro diritti, uguali ed inalienabili, costituisce il fondamento della libertà, della giustizia e della pace nel mondo; Considerato che il disconoscimento e il disprezzo dei diritti umani hanno portato ad atti di barbarie che offendono la coscienza dell'umanità, e che l'avvento di un mondo in cui gli esseri umani godano della libertà di parola e di credo e della libertà dal timore e dal bisogno è stato proclamato come la più alta aspirazione dell'uomo; Considerato che è indispensabile che i diritti umani siano protetti da norme giuridiche, se si vuole evitare che l'uomo sia costretto a ricorrere, come ultima istanza, alla ribellione contro la tirannia e l'oppressione; Considerato che è indispensabile promuovere lo sviluppo di rapporti amichevoli tra le Nazioni; Considerato che i popoli delle Nazioni Unite hanno riaffermato nello Statuto la loro fede nei diritti umani fondamentali, nella dignità e nel valore della persona umana, nell'uguaglianza dei diritti dell'uomo e della donna, ed hanno deciso di promuovere il progresso sociale e un miglior tenore di vita in una maggiore libertà; Considerato che gli Stati membri si sono impegnati a perseguire, in cooperazione con le Nazioni Unite, il rispetto e l'osservanza universale dei diritti umani e delle libertà fondamentali; Considerato che una concezione comune di questi diritti e di questa libertà è della massima importanza per la piena realizzazione di questi impegni; L'ASSEMBLEA GENERALE proclama la presente dichiarazione universale dei diritti umani come ideale comune da raggiungersi da tutti i popoli e da tutte le Nazioni, al fine che ogni individuo ed ogni organo della società, avendo costantemente presente questa Dichiarazione, si sforzi di promuovere, con l'insegnamento e l'educazione, il rispetto di questi diritti e di queste libertà e di garantirne, mediante misure progressive di carattere nazionale e internazionale, l'universale ed effettivo riconoscimento e rispetto tanto fra i popoli degli stessi Stati membri, quanto fra quelli dei territori sottoposti alla loro giurisdizione. Articolo 1 Tutti gli esseri umani nascono liberi ed eguali in dignità e diritti. Essi sono dotati di ragione e di coscienza e devono agire gli uni verso gli altri in spirito di fratellanza. Articolo 2 Ad ogni individuo spettano tutti i diritti e tutte le libertà enunciate nella presente Dichiarazione, senza distinzione alcuna, per ragioni di razza, di colore, di sesso, di lingua, di religione, di opinione politica o di altro genere, di origine nazionale o sociale, di ricchezza, di nascita o di altra condizione. Nessuna distinzione sarà inoltre stabilita sulla base dello statuto politico, giuridico o internazionale del paese o del territorio cui una persona appartiene, sia indipendente, o sottoposto ad amministrazione fiduciaria o non autonomo, o soggetto a qualsiasi limitazione di sovranità. Articolo 3 Ogni individuo ha diritto alla vita, alla libertà ed alla sicurezza della propria persona. Articolo 4 Nessun individuo potrà essere tenuto in stato di schiavitù o di servitù; la schiavitù e la tratta degli schiavi saranno proibite sotto qualsiasi forma. Articolo 5 Nessun individuo potrà essere sottoposto a tortura o a trattamento o a punizione crudeli, inumani o degradanti. Articolo 6 Ogni individuo ha diritto, in ogni luogo, al riconoscimento della sua personalità giuridica. Articolo 7 Tutti sono eguali dinanzi alla legge e hanno diritto, senza alcuna discriminazione, ad una eguale tutela da parte della legge. Tutti hanno diritto ad una eguale tutela contro ogni discriminazione che violi la presente Dichiarazione come contro qualsiasi incitamento a tale discriminazione. Articolo 8 Ogni individuo ha diritto ad un'effettiva possibilità di ricorso a competenti tribunali contro atti che violino i diritti fondamentali a lui riconosciuti dalla costituzione o dalla legge. Articolo 9 Nessun individuo potrà essere arbitrariamente arrestato, detenuto o esiliato. Articolo 10 Ogni individuo ha diritto, in posizione di piena uguaglianza, ad una equa e pubblica udienza davanti ad un tribunale indipendente e imparziale, al fine della determinazione dei suoi diritti e dei suoi doveri, nonché della fondatezza di ogni accusa penale che gli venga rivolta. Articolo 11 Ogni individuo accusato di un reato è presunto innocente sino a che la sua colpevolezza non sia stata provata legalmente in un pubblico processo nel quale egli abbia avuto tutte le garanzie necessarie per la sua difesa. Nessun individuo sarà condannato per un comportamento commissivo od omissivo che, al momento in cui sia stato perpetuato, non costituisse reato secondo il diritto interno o secondo il diritto internazionale. Non potrà del pari essere inflitta alcuna pena superiore a quella applicabile al momento in cui il reato sia stato commesso. Articolo 12 Nessun individuo potrà essere sottoposto ad interferenze arbitrarie nella sua vita privata, nella sua famiglia, nella sua casa, nella sua corrispondenza, né a lesione del suo onore e della sua reputazione. Ogni individuo ha diritto ad essere tutelato dalla legge contro tali interferenze o lesioni. Articolo 13 Ogni individuo ha diritto alla libertà di movimento e di residenza entro i confini di ogni Stato. Ogni individuo ha diritto di lasciare qualsiasi paese, incluso il proprio, e di ritornare nel proprio paese. Articolo 14 Ogni individuo ha il diritto di cercare e di godere in altri paesi asilo dalle persecuzioni. Questo diritto non potrà essere invocato qualora l'individuo sia realmente ricercato per reati non politici o per azioni contrarie ai fini e ai principi delle Nazioni Unite. Articolo 15 Ogni individuo ha diritto ad una cittadinanza. Nessun individuo potrà essere arbitrariamente privato della sua cittadinanza, né del diritto di mutare cittadinanza. Articolo 16 Uomini e donne in età adatta hanno il diritto di sposarsi e di fondare una famiglia, senza alcuna limitazione di razza, cittadinanza o religione. Essi hanno eguali diritti riguardo al matrimonio, durante il matrimonio e all'atto del suo scioglimento. Il matrimonio potrà essere concluso soltanto con il libero e pieno consenso dei futuri coniugi. La famiglia è il nucleo naturale e fondamentale della società e ha diritto ad essere protetta dalla società e dallo Stato. Articolo 17 Ogni individuo ha il diritto ad avere una proprietà sua personale o in comune con altri. Nessun individuo potrà essere arbitrariamente privato della sua proprietà. Articolo 18 Ogni individuo ha diritto alla libertà di pensiero, di coscienza e di religione; tale diritto include la libertà di cambiare di religione o di credo, e la libertà di manifestare, isolatamente o in comune, e sia in pubblico che in privato, la propria religione o il proprio credo nell'insegnamento, nelle pratiche, nel culto e nell'osservanza dei riti. Articolo 19 Ogni individuo ha diritto alla libertà di opinione e di espressione incluso il diritto di non essere molestato per la propria opinione e quello di cercare, ricevere e diffondere informazioni e idee attraverso ogni mezzo e senza riguardo a frontiere. Articolo 20 Ogni individuo ha diritto alla libertà di riunione e di associazione pacifica. Nessuno può essere costretto a far parte di un'associazione. Articolo 21 Ogni individuo ha diritto di partecipare al governo del proprio paese, sia direttamente, sia attraverso rappresentanti liberamente scelti. Ogni individuo ha diritto di accedere in condizioni di eguaglianza ai pubblici impieghi del proprio paese. La volontà popolare è il fondamento dell'autorità del governo; tale volontà deve essere espressa attraverso periodiche e veritiere elezioni, effettuate a suffragio universale ed eguale, ed a voto segreto, o secondo una procedura equivalente di libera votazione. Articolo 22 Ogni individuo, in quanto membro della società, ha diritto alla sicurezza sociale, nonché alla realizzazione attraverso lo sforzo nazionale e la cooperazione internazionale ed in rapporto con l'organizzazione e le risorse di ogni Stato, dei diritti economici, sociali e culturali indispensabili alla sua dignità ed al libero sviluppo della sua personalità. Articolo 23 Ogni individuo ha diritto al lavoro, alla libera scelta dell'impiego, a giuste e soddisfacenti condizioni di lavoro ed alla protezione contro la disoccupazione. Ogni individuo, senza discriminazione, ha diritto ad eguale retribuzione per eguale lavoro. Ogni individuo che lavora ha diritto ad una rimunerazione equa e soddisfacente che assicuri a lui stesso e alla sua famiglia una esistenza conforme alla dignità umana ed integrata, se necessario, da altri mezzi di protezione sociale. Ogni individuo ha diritto di fondare dei sindacati e di aderirvi per la difesa dei propri interessi. Articolo 24 Ogni individuo ha diritto al riposo ed allo svago, comprendendo in ciò una ragionevole limitazione delle ore di lavoro e ferie periodiche retribuite. Articolo 25 Ogni individuo ha diritto ad un tenore di vita sufficiente a garantire la salute e il benessere proprio e della sua famiglia, con particolare riguardo all'alimentazione, al vestiario, all'abitazione, e alle cure mediche e ai servizi sociali necessari; ed ha diritto alla sicurezza in caso di disoccupazione, malattia, invalidità, vedovanza, vecchiaia o in altro caso di perdita di mezzi di sussistenza per circostanze indipendenti dalla sua volontà. La maternità e l'infanzia hanno diritto a speciali cure ed assistenza. Tutti i bambini, nati nel matrimonio o fuori di esso, devono godere della stessa protezione sociale. Articolo 26 Ogni individuo ha diritto all'istruzione. L'istruzione deve essere gratuita almeno per quanto riguarda le classi elementari e fondamentali. L'istruzione elementare deve essere obbligatoria. L'istruzione tecnica e professionale deve essere messa alla portata di tutti e l'istruzione superiore deve essere egualmente accessibile a tutti sulla base del merito. L'istruzione deve essere indirizzata al pieno sviluppo della personalità umana ed al rafforzamento del rispetto dei diritti umani e delle libertà fondamentali. Essa deve promuovere la comprensione, la tolleranza, l'amicizia fra tutte le Nazioni, i gruppi razziali e religiosi, e deve favorire l'opera delle Nazioni Unite per il mantenimento della pace. I genitori hanno diritto di priorità nella scelta del genere di istruzione da impartire ai loro figli. Articolo 27 Ogni individuo ha diritto di prendere parte liberamente alla vita culturale della comunità, di godere delle arti e di partecipare al progresso scientifico ed ai suoi benefici. Ogni individuo ha diritto alla protezione degli interessi morali e materiali derivanti da ogni produzione scientifica, letteraria e artistica di cui egli sia autore. Articolo 28 Ogni individuo ha diritto ad un ordine sociale e internazionale nel quale i diritti e le libertà enunciati in questa Dichiarazione possano essere pienamente realizzati. Articolo 29 Ogni individuo ha dei doveri verso la comunità, nella quale soltanto è possibile il libero e pieno sviluppo della sua personalità. Nell'esercizio dei suoi diritti e delle sue libertà, ognuno deve essere sottoposto soltanto a quelle limitazioni che sono stabilite dalla legge per assicurare il riconoscimento e il rispetto dei diritti e delle libertà degli altri e per soddisfare le giuste esigenze della morale, dell'ordine pubblico e del benessere generale in una società democratica. Questi diritti e queste libertà non possono in nessun caso essere esercitati in contrasto con i fini e principi delle Nazioni Unite. Articolo 30 Nulla nella presente Dichiarazione può essere interpretato nel senso di implicare un diritto di un qualsiasi Stato, gruppo o persona di esercitare un'attività o di compiere un atto mirante alla distruzione di alcuno dei diritti e delle libertà in essa enunciati. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ja.txt000066400000000000000000000313401520214632600216450ustar00rootroot00000000000000『世界人権宣言』 （1948.12.10 第３回国連総会採択） 〈前文〉 　 人類社会のすべての構成員の固有の尊厳と平等で譲ることのできない権利とを承認することは、世界における自由、正義及び平和の基礎であるので、 人権の無視及び軽侮が、人類の良心を踏みにじった野蛮行為をもたらし、言論及び信仰の自由が受けられ、恐怖及び欠乏のない世界の到来が、一般の人々の最高の願望として宣言されたので、　 人間が専制と圧迫とに対する最後の手段として反逆に訴えることがないようにするためには、法の支配によって人権を保護することが肝要であるので、 諸国間の友好関係の発展を促進することが肝要であるので、 国際連合の諸国民は、国連憲章において、基本的人権、人間の尊厳及び価値並びに男女の同権についての信念を再確認し、かつ、一層大きな自由のうちで社会的進歩と生活水準の向上とを促進することを決意したので、 　 加盟国は、国際連合と協力して、人権及び基本的自由の普遍的な尊重及び遵守の促進を達成することを誓約したので、 　 これらの権利及び自由に対する共通の理解は、この誓約を完全にするためにもっとも重要であるので、 　 よって、ここに、国連総会は、 　 社会の各個人及び各機関が、この世界人権宣言を常に念頭に置きながら、加盟国自身の人民の間にも、また、加盟国の管轄下にある地域の人民の間にも、これらの権利と自由との尊重を指導及び教育によって促進すること並びにそれらの普遍的措置によって確保することに努力するように、すべての人民とすべての国とが達成すべき共通の基準として、この人権宣言を公布する。 　 　 第１条 すべての人間は、生まれながらにして自由であり、かつ、尊厳と権利と について平等である。人間は、理性と良心とを授けられており、互いに同 胞の精神をもって行動しなければならない。 第２条 すべて人は、人種、皮膚の色、性、言語、宗教、政治上その他の意見、　　　 国民的もしくは社会的出身、財産、門地その他の地位又はこれに類するい　　　 かなる自由による差別をも受けることなく、この宣言に掲げるすべての権　　　 利と自由とを享有することができる。 さらに、個人の属する国又は地域が独立国であると、信託統治地域で　　　 あると、非自治地域であると、又は他のなんらかの主権制限の下にあると　　　 を問わず、その国又は地域の政治上、管轄上又は国際上の地位に基ずくい　　　 かなる差別もしてはならない。 第３条 すべての人は、生命、自由及び身体の安全に対する権利を有する。 　 第４条 何人も、奴隷にされ、又は苦役に服することはない。奴隷制度及び奴隷 売買は、いかなる形においても禁止する。 　 第５条 何人も、拷問又は残虐な、非人道的なもしくは屈辱的な取扱もしくは刑 罰を受けることはない。 　 第６条 すべての人は、いかなる場所においても、法の下において、人として認 められる権利を有する。 　 第７条 すべての人は、法の下において平等であり、また、いかなる差別もなし に法の平等な保護を受ける権利を有する。すべての人は、この宣言に違反 するいかなる差別に対しても、また、そのような差別をそそのかすいかな る行為に対しても、平等な保護を受ける権利を有する。 　 第８条 すべての人は、憲法又は法律によって与えられた基本的権利を侵害する 行為に対し、権限を有する国内裁判所による効果的な救済を受ける権利を 有する。 　 第９条 何人も、ほしいままに逮捕、拘禁、又は追放されることはない。 　 第10条 すべての人は、自己の権利及び義務並びに自己に対する刑事責任が決 定されるに当たって、独立の公平な裁判所による公平な公開の審理を受け ることについて完全に平等の権利を有する。 　 第11条 犯罪の訴追を受けた者は、すべて、自己の弁護に必要なすべての保 障を与えられた公開の裁判において法律に従って有罪の立証があるまでは、 無罪と推定される権利を有する。 何人も、実行の時に国内法又は国際法により犯罪を構成しなかった作 為又は不作為のために有罪とされることはない。また、犯罪が行われた時 に適用される刑罰より重い刑罰は課せられない。 　 第12条 何人も、自己の私事、家族、家庭もしくは通信に対して、ほしいまま に干渉され、又は名誉及び信用に対して攻撃を受けることはない。人はす べて、このような干渉又は攻撃に対して法の保護を受ける権利を有する。 　 第13条 すべて人は、各国の境界内において自由に移転及び居住する権利を 有する。 すべて人は、自国その他いずれの国をも立ち去り、及び自国に帰る権 利を有する。 　 第14条 すべて人は、迫害からの避難を他国に求め、かつ、これを他国で享 有する権利を有する。 この権利は、非政治犯罪又は国際連合の目的及び原則に反する行為を もっぱら原因とする訴追の場合には、採用することはできない 　 第15条 すべて人は、国籍をもつ権利を有する。 　　　　 何人も、ほしいままにその国籍を奪われ、又はその国籍を変更する権 利を否認されることはない。 　 第16条 成年の男女は、人種、国籍又は宗教によるいかなる制限をも受ける ことなく、婚姻し、かつ家庭をつくる権利を有する。成年の男女は、婚姻 中及びその解消に際し、婚姻に関し平等の権利を有する。 婚姻は、婚姻の意思を有する両当事者の自由かつ完全な合意によって のみ成立する。 家庭は、社会の自然かつ基礎的な集団単位であって、社会及び国の保 護を受ける権利を有する。 　 第17条 すべての人は、単独で又は他の者と共同して財産を所有する権利を 有する。 何人も、ほしいままに自己の財産を奪われることはない。 　 第18条 すべて人は、思想、良心及び宗教の自由を享有する権利を有する。こ の権利は、宗教又は信念を変更する自由並びに単独で又は他の者と共同し て、公的に又は私的に、布教、行事、礼拝及び儀式によって宗教又は信念 を表明する自由を含む。 　 第19条 すべて人は、意見及び表現の自由を享有する権利を有する。この権利 は、干渉を受けることなく自己の意見をもつ自由並びにあらゆる手段によ り、また、国境を越えると否とにかかわりなく、情報及び思想を求め、受 け、及び伝える自由を含む。 　 第20条 すべて人は、平和的な集会及び結社の自由を享有する権利を有する。 　　　　 何人も、結社に属することを強制されない。 　 第21条 すべて人は、直接に又は自由に選出された代表者を通じて、自国の 政治に参与する権利を有する。 すべて人は自国においてひとしく公務につく権利を有する。 　　　　 人民の意思は、統治の権力の基礎とならなければならない。この意思 は、定期のかつ真正な選挙によって表明されなければならない。この選挙 は、平等の普通選挙によるものでなければならず、また、秘密投票又はこ れと同等の自由が保障される投票手続によって行われなければならない。 　 第22条 すべて人は、社会の一員として、社会保障を受ける権利を有し、かつ、 国家的努力及び国際的協力により、また、各国の組織及び資源に応じて、 自己の尊厳と自己の人格の自由な発展とに欠くことのできない経済的、社 会的及び文化的権利の実現に対する権利を有する。 　 弟23条 すべて人は、労働し、職業を自由に選択し、公平かつ有利な労働条 件を確保し、及び失業に対する保護を受ける権利を有する。 　　　　 すべて人は、いかなる差別をも受けることなく、同等の労働に対し、 同等の報酬を受ける権利を有する。 労働する者は、すべて、自己及び家族に対して人間の尊厳にふさわし い生活を保障する公平かつ有利な報酬を受け、かつ、必要な場合には、他 の社会的保護手段によって補充を受けることができる。 　　　 すべて人は、自己の利益を保護するために労働組合を組織し、及びこ れに加入する権利を有する。 　 第24条 すべて人は、労働時間の合理的な制限及び定期的な有給休暇を含む休 息及び余暇をもつ権利を有する。 　 第25条 すべて人は、衣食住、医療及び必要な社会的施設等により、自己及 び家族の健康及び福祉に十分な生活水準を保持する権利並びに失業、疾病、 心身障害、配偶者の死亡、老齢その他不可抗力による生活不能の場合は、 保障を受ける権利を有する。 母と子とは、特別の保護及び援助を受ける権利を有する。すべての児 童は、嫡出であると否とを問わず、同じ社会的保護を享有する。 　 第26条 すべて人は、教育を受ける権利を有する。教育は、少なくとも初等 の及び基礎的の段階においては、無償でなければならない。初等教育は、 義務的でなければならない。技術教育及び職業教育は、一般に利用できる もでなければならず、また、高等教育は、能力に応じ、すべての者にひと しく開放されていなければならない。 教育は、人格の完全な発展並びに人権及び基本的自由の尊重の教科を 目的としなければならない。教育は、すべての国又は人種的もしくは宗教 的集団の相互間の理解、寛容及び友好関係を増進し、かつ、平和の維持の ため、国際連合の活動を促進するものでなければならない。 　　　　 親は、子に与える教育の種類を選択する優先的権利を有する。 　 第27条 すべて人は、自由に社会の文化生活に参加し、芸術を鑑賞し、及び 科学の進歩とその恩恵とにあずかる権利を有する。 　　　　 すべて人は、その創作した科学的、文学的又は美術的作品から生ずる 精神的及び物質的利益を保護される権利を有する。 　 第28条 すべて人は、この宣言に掲げる権利及び自由が完全に実現される社会 的及び国際的秩序に対する権利を有する。 　 第29条 すべて人は、その人格の自由かつ完全な発展がその中にあつてのみ 可能である社会に対して義務を負う。 すべて人は、自己の権利及び自由を行使するに当たつては、他人の権 利及び事由の正当な承認及び尊重を保障すること並びに民主的社会におけ る道徳、公の秩序及び一般の福祉の正当な要求を満たすことをもっぱら目 的として法律によって定められた制限にのみ服する。 これらの権利及び自由は、いかなる場合にも、国際連合の目的及び原 則に反して行使してはならない。 　 第30条 この宣言のいかなる規定も、いずれかの国、集団又は個人に対して、 この宣言に掲げる権利及び自由の破壊を目的とする活動に従事し、又はそ のような目的を有する行為を行う権利を認めるものと解釈してはならない。 　 libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ka.txt000066400000000000000000001006161520214632600216510ustar00rootroot00000000000000ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია პრეამბულა ვინაიდან ადამიანთა ოჯახის ყველა წევრისათვის დამახასიათებელი ღირსების და თანასწორი და განუყოფელი უფლებების აღიარება წარმოადგენს თავისუფლების, სამართლიანობის და საყოველთაო მშვიდობის საფუძველს; და ვინაიდან ადამიანის უფლებათა უგულებელყოფამ და აბუჩად აგდებამ გამოიწვია ბარბაროსული აქტები, რაც აღაშფოთებს კაცობრიობის სინდისს, და რომ ისეთი მსოფლიოს შექმნა, რომელშიც ადამიანებს ექნებათ სიტყვისა და რწმენის თავისუფლება და რომელშიც ისინი იცხოვრებენ შიშისა და გაჭირვების გარეშე, გამოცხადებულია როგორც ადამიანთა მაღალი მისწრაფება; და ვინაიდან აუცილებელია უფლებებს იცავდეს კანონის ძალა იმის უზრუნველსაყოფად, რათა ადამიანი იძულებული არ გახდეს მიმართოს აჯანყებას, როგორც უკანასკნელ საშუალებას ტირანიისა და ჩაგვრის წინააღმდეგ; და ვინაიდან აუცილებელია ხელის შეწყობა ხალხათა შორის მეგობრულ ურთიერთობათა განვითარებისათვის; და ვინაიდან გაერთიანებული ერების ხალხებმა წესდებაში დაადასტურეს თავიანთი რწმენა ადამიანის ძირითადი უფლებებისადმი, ადამიანის პიროვნების ღირსებისა და ღირებულების და კაცებისა და ქალების თანასწორუფლებიანობისადმი და გადაწყვიტეს ხელი შეუწყონ სოციალურ პროგრესსა და ცხოვრების უკეთეს დონეს მეტი თავისუფლების პირობებში; და ვინაიდან წევრმა სახელმწიფოებმა იკისრეს ვალდებულება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან თანამშრომლობაში ხელი შეუწყონ ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა საყოველთაო ატივისცემასა და დაცვას; და ვინაიდან ასეთ უფლებათა და თავისუფლებათა საყოველთაო გაგებას უდიდესი მნიშვნელობა აქვს ამ ვალდებულების მთლიანად შესრულებისათვის, გენერალური ასამბლეა აცხადებს ადამისანის უფლებათა ამ საყოველთაო დეკლარაციას ისეთ ამოცანად, რომლის შესრულებას უნდა ელტვოდეს ყველა ხალხი და სახელმწიფო, რათა ყოველი ადამიანი და საზოგადოების ყოველი ორგანო, ნიადაგ გაითვალისწინებს რა ამ დეკლარაციას, მიისწრაფოდეს სწავლა-განათლების მეშვეობით ხელი შეუწყოს ამ უფლებათა და თავისუფლებათა პატივისცემას და მათი საყოველთაო და ეფექტიანი აღიარება-განხორციელების უზრუნველყოფას ნაციონალური თუ საერთაშორისო პროგრესული ღონისძიებებით როგორც ორგანიზაციის წევრ სახელმწიფოთა ხალხებში, ასევე ამ სახელმწიფოების იურისდიქციისადმი დაქვემდარებულ ტერიტორიათა ხალხებში. მუხლი 1. ყველა ადამიანი იბადება თავისუფალი და თანასწორი თავისი ღირსებითა და უფლებებით. მათ მინიჭებული აქვთ გონება და სინდისი და ერთმანეთის მიმართ უნდა იქცეოდნენ ძმობის სულისკვეთებით. მუხლი 2. ამ დეკლარაცით გამოცხადებული ყველა უფლება და ყველა თავისუფლება მინიჭებული უნდა ჰქონდეს ყოველ ადამიანს განურჩევლად რაიმე განსხვავების, სახელდობრ, რასის, კანის ფერის, სქესის, ენის, რელიგიის, პოლიტიკური თუ სხვა რწმენის, ეროვნული თუ სოციალური წარმომავლობის, ქონებრივი, წოდებრივი თუ სხვა მდგომარეობისა. გარდა ამისა, დაუშვებელია რაიმე განსხვავება იმ ქვეყნის თუ ტერიტორიის პოლიტიკური, სამართლებრივი ან საერთაშორისო სტატუსის საფუძველზე, რომელსაც ადამიანი ეკუთვნის, მიუხედავად იმისა, თუ როგორია ეს ტერიტორია - დამოუკიდებელი, სამეურვეო, არათვითმმართველი თუ სხვაგვარად შეზღუდული თავის სევერენიტეტში. მუხლი 3. ყოველ ადამიანს აქვს სიცოცხლის, თავისუფლებისა და პირადი ხელშეუხებლობის უფლება. მუხლი 4. არავინ არ უნდა იმყოფებოდეს მონობაში ან ძალმომრეობით მორჩილების მდგომარეობაში. ყველა სახის მონობა და მონათვაჭრობა აკრძალულია. მუხლი 5. არავის მიმართ არ უნდა იქნეს გამოყენებული წამება ან სასტიკი, არაადამიანური თუ მისი ღირსების დამამცირებელი მოპყრობა და სასჯელი. მუხლი 6. ყოველ ადამიანს, სადაც უნდა იმყოფებოდეს იგი, იმის უფლება აქვს, რომ აღიარებულ იქნეს მისი სამართალსუბიექტობა. მუხლი 7. ყველა ადამიანი თანასწორია კანონის წინაშე და, განურჩევლად რაიმე განსხვავებისა, ყველას აქვს უფლება თანაბრად იყოს დაცული კანონის მიერ. ყველა ადამიანს აქვს უფლება თანაბრად იყოს დაცული ამ დეკლარაციის დამრღვევი ყოველგვარი დისკრიმინაციისაგან და ასეთი დისკრიმინაციის ყოველგვარი წაქეზებისაგან. მუხლი 8. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება ეფექტიანად იქნეს აღდგენილი უფლებებში კომპეტენტური ნაციონალური სასამართლოების მიერ იმ შემთხვევაში, როცა დარღვეულია მისთვის კონსტიტუციით თუ კანონით მინიჭებული ძირითადი უფლებები. მუხლი 9. არავის დაპატიმრება, დაჭერა ან გაძევება არ შეიძლება თვითნებურად. მუხლი 10. ყოველ ადამიანს მის უფლება-მოვალეობათა განსაზღვრისათვის და მისთვის წაყენებული სისხლისსამართლებრივი ბრალდების საფუძვლიანობის დასადგენად აქვს, სრული თანასწორობის საფუძველზე, იმის უფლება, რომ მისი საქმე საქვეყნოდ და სამართლიანობის ყველა მოთხოვნის დაცვით გაარჩიოს დამოუკიდებელმა და მიუკერძოებელმა სასამართლომ. მუხლი 11. ყოველ ადამიანს, რომელსაც ბრალად ედება დანაშაულის ჩადენა, უფლება აქვს ითვლებოდეს უდანაშაულოდ მანამ, სანამ მისი დამნაშავეობა დადგენილი არ იქნება კანონიერი წესისამებრ საჯარო სასამართლო განხილვით, რომლის დროსაც მისთვის უზრუნველყოფილია დაცვის ყველა შესაძლებლობა. არავის არ შეიძლება მსჯავრი დაედოს დანაშაულისათვის რაიმე ისეთი მოქმედების ჩადენის საფუძველზე, ანდა ისეთი უმოქმედობისათვის, რომლებიც ჩადენის დროს არ შეადგენდა დანაშაულს ნაციონალური კანონის ან საერთაშორისო სამართლის მიხედვით. არ შეიძლება აგრეთვე უფრო მძიმე სასჯელის დადება, ვიდრე ის, რომელიც შეიძლებოდა გამოყენებული ყოფილიყო იმ დროს, როცა ჩადენილ იქნა დანაშაული. მუხლი 12. არავის მიმართ არ შეიძლება თვითნებური ჩარევა მის პირადსა და ოჯახურ ცხოვრებაში, თვითნებური ხელყოფა მისი საცხოვრებელი ბინის ხელშეუხებლობის, მისი კორესპონდენციის საიდუმლოების,ანდა მისიპატივისა და რეპუტაციისა. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება დაცული იყოს კანონის მიერ ასეთი ჩარევისა თუ ხელყოფისაგან. მუხლი 13. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება დაუბრკოლებლად იცვლიდეს ადგილსამყოფელს და ირჩევდეს თავის საცხოვრებელ ადგილს ყოველი სახელმწიფოს ფარგლებში. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება დატოვოს ყოველი ქვეყანა, მათ შორის თავისიც, და დაბრუნდეს თავს ქვეყანაში. მუხლი 14. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება ეძიოს დევნისაგან თავშესაფარი სხვა ქვეყნებში და ისარგებლოს ამ თავშესაფრით. ეს უფლება არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ისეთი დევნის შემთხვევაში, რომლის საფუძველს ნამდვილად წარმოადგენს ჩადენა არაპოლიტიკური დანაშაულისა, ანდა ქმედობისა, რომელიც ეწინააღმდეგება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიზნებსა და პრინციპებს. მუხლი 15. ყოველ ადამიანს აქვს მოქალაქეობის უფლება. არავის არ შეიძლება თვითნებურად ჩამოერთვას მოქალაქეობა ან უფლება თავისი მოქალაქეობის შეცვლისა. მუხლი 16. სრულასაკოვნებას მიღწეულ კაცებსა და ქალებს უფლება აქვთ რასის, ეროვნების ან რელიგიის ნიშნით რაიმე შეზღუდვის გარეშე, დაქორწინდნენ და ოჯახი დააფუძნონ. ისინი სარგებლობენ ერთნაირი უფლებებით დაქორწინებისას, ქორწინებაში ყოფნის დროს და განქორწინებისას. დაქორწინება შესაძლებელია მხოლოდ ორივე მექორწინე მხარის თავისუფალი და სრული თანხმობისას. ოჯახი არის საზოგადოების ბუნებრივი და ძირითადი უჯრედი და მას უფლება აქვს დაცული იყოს საზოგადოებისა და სახელმწიფოს მხრივ. მუხლი 17. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება ფლობდეს ქონებას როგორც ერთპიროვნულად, ასევე სხვებთან ერთად. არავის არ უნდა ჩამოერთვას ქონება თვითნებურად. მუხლი 18. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება აზრის, სინდისისა და რელიგიის თავისუფლებისა; ეს უფლება მოიცავს თავისუფლებას თავისი რელიგიის თუ რწმენის შეცვლისა და თავისუფლებას თავისი რელიგიის თუ რწმენის აღმსარებლობისა როგორც ერთპიროვნულად, ასევე სხვებთან ერთად, მოძღვრებაში ღთვისმსახურებაში და რელიგიურ და რიტუალურ წესჩვეულებ ათა შესრულებაში საჯარო თუ კერძო წესით. მუხლი 19. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება მრწამსის თავისუფლებისა და მისი თავისუფლად გამოთქმისა; ეს უფლება მოიცავს ადამიანის თავისუფლებას დაუბრკოლებლად იქონიოს თავისი მრწამსი და ეძიოს, მიიღოს და გაავრცელოს ინფორმაცია და იდეები ყოველგვარი საშუალებებით და სახელმწიფო საზღვრებისაგან დამოუკიდებლად. მუხლი 20. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება მშვიდობიანი კრებებისა და ასოციაციების თავისუფლებისა. არავის იძულება არ შეიძლება რაიმე ასოციაციაში შესასვლელად. მუხლი 21. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება მონაწილეობდეს თავისი ქვეყნის მართვა-გამგეობაში ან უშუალოდ, ანდა თავისუფლად არჩეულ წარმომადგენელთა მეშვეობით. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თანაბარ საფუძველზე შევიდეს თავისი ქვეყნის სახელმწიფო სამსახურში. ხალხის ნება უნდა იყოს საფუძველი მთავრობის ძალაუფლებისა; ეს ნება უნდა გამოიხატებოდეს პერიოდულ და გაუყალბებელ არჩევნებში, რომლებიც უნდა ტარდებოდეს საყოველთაო და თანასწორი საარჩევნო უფლების პირობებში, ფარული კენჭისყრით, ანდა სხვა თანაბარმნიშვნელოვანი ფორმების მეშვეობით, რომლებიც უზრუნველყოფენ ხმის მიცემის თავისუფლებას. მუხლი 22. ყოველ ადამიანს, როგორც საზოგადოების წევრს, აქვს სოციალური უზრუნველყოფის უფლება და უფლება განახორციელოს ეკონომიკურ, სოციალურ და კულტურულ დარგებში, ნაციონალური მეცადინეობისა და საერთაშორისო თანამშრომლობის მეშვეობით და ყოველი სახელმწიფოს სტრუქტურისა და რესურსების შესაბამისად, ის უფლებები, რომლებიც აუცილებელია მისი ღირსების შენარჩუნების თავისუფალი განვითარებისათვის. მუხლი 23. ყოველ ადამიანს აქვს შრომის, სამუშაოს თავისუფალი არჩევის, შრომის სამართლიანი და ხელსაყრელი პირობების და უმუშევრობისაგან დაცვის უფლება. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თანაბარი შრომის თანაბრად ანაზღაურებისა ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე. ყოველ მუშაკს აქვს უფლება იღებდეს სამართლიანსა და დამაკმაყოფილებელ გასამრჯელოს, რომელიც უზრუნველყოფს ღირსეულ ადამიანურ არსებობას თვითონ მისთვის და მისი ოჯახისათვის და რომელსაც, როცა აუცილებელია, ემატება სოციალური უზრუნველყოფის სხვა სახსრები. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება შექმნას პროფესიული კავშირები და შევიდეს პროფესიულ კავშირებში თავისი ინტერესების დასაცავად. მუხლი 24. ყოველ ადამიანს აქვს დასვენებისა და მოცალეობის უფლება სამუშაო დღის გონივრული შეზღუდვისა და ანაზღაურებული პერიოდული შვებულების უფლების ჩათვლით. მუხლი 25. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება ჰქონდეს ცხოვრების ისეთი დონე, საკვების, ტანსაცმლის, ბინის, სამედიცინო მოვლისა და საჭირო სოციალური მომსახურეობის ჩათვლით, რომელიც აუცილებელია თვითონ მისი და მისი ოჯახის ჯანმრთელობისა და კეთილდღეობის შესანარჩუნებლად, და უფლება უზრუნველყოფილი იყოს უმუშევრობის, ავადმყოფობის, ინვალიდობის, ქვრივობის, მოხუცობულობის ან მისგან დამოუკიდებელ გარემოებათა გამო არსებობის საშუალებათა დაკარგვის სხვა შემთხვევაში. დედობა და ჩვილი ყრმის ასაკი იძლევა განსაკუთრებული მზრუნველობითა და დახმარებით სარგებლობის უფლებას. ყველა ბავშვი, დაბადებული ქორწინებაში თუ ქორწინების გარეშე, უნდა სარგებლობდეს ერთნაირი სოციალური დაცვით. მუხლი 26. ყოველ ადამიანს აქვს განათლების უფლება. განათლება დაწყებითი და ზოგადი მაინც, უფასო უნდა იყოს. დაწყებითი განათლება უნდა იყოს სავალდებულო. ტექნიკური და პროფესიული განათლება უნდა იყოს ხელმისაწვდომი, უმაღლესი განათლება კი - ერთაირად მისაწვდომი ყველასათვის თითოეულის უნარისამბერ. განათლება მიმართული უნდა იყოს ადამიანის პიროვნების სრული განვითარებისა და ადმიანის უფლებათა ძირითად თავისუფლებათა პატივისცემის გადიდებისაკენ. განათლებამ ხელი უნდა შეუწყოს ყველა ხალხის, ყველა რასობრივი თუ რელიგიური ჯგუფის ურთიერთ გაგებას, შემწყნარებლობასა და მეგობრობას და ხელი უნდა შეუწყოს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მოღვაწეობას მშვიდობის შესანარჩუნებლად. მშობლებს აქვთ პრიორიტეტის უფლება აირჩიონ რა სახის განათლებაც სურთ თავიანთი მცირეწლოვანი შვილებისათვის. მუხლი 27. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება თავისუფლად მონაწილეობდეს საზოგადოების კულტურულ ცხოვრებაში, ტკბებოდეს ხელოვნებით, მონაწილეობდეს მეცნიერულ პროგრესში და სარგებლობდეს მისი სიკეთით. ყველა ადამიანს აქვს უფლება დაცული იყოს მისი მორალური და მატერიალური ინტერესები, როგორც შედეგი იმ მეცნიერული, ლიტერატურულიდა მხატვრული ნაშრომებისა, რომელთა ავტორს იგი წარმოადგენს. მუხლი 28. ყოველ ადამიანს აქვს უფლება ისეთ სოციალურ და საერთაშორისო წესრიგზე, რომლის პირობებშიც შესაძლებელია ამ დეკლარაციაში ჩამოთვლილი უფლებათა და თავისუფლებათა მთლიანად განხორციელება. მუხლი 29. ყოველ ადამიანს აქვს მოვალეობანი საზოგადოების წინაშე, რადგან მხოლოდ საზოგადოებაშია შესაძლებელი მისი პიროვნების თავისუფალი და სრული განვითარება. თავისი უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელებისას ყოველი ადამიანი უნდა განიცდიდეს მხოლოდ ისეთ შეზღუდვებს, როგორიც კანონითაა დადგენილი მარტოოდენ იმ მიზნით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს სხვების უფლებათა და თავისუფლებათა ჯეროვანი აღიარება და პატივისცემა და დაკმაყოფილდეს ზნეობის, საზოგადოებრივი წესრიგისა და საერთო კეთილდღეობის სამართლიანი მოთხოვნები დემოკრატიულ საზოგადოებაში. ამ უფლებათა და თავისუფლებათა განხორციელება არვითარ შემთხვეავში არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მიზნებსა და პრინციპებს. მუხლი 30. ამ დეკლარაციაში არაფერი არ უნდა განიმარტოს, როგორც მინიჭება რომელიმე სახელმწიფოსათვის, პირთა ჯგუფისა თუ ცალკეული პიროვნებისათვის უფლებისა, ეწეოდნენ ისეთ საქმიანობას ან ჩაიდინონ ისეთი მოქმედება, რომლებიც მიმართულია ამ დეკლარაციაში ჩამოთვლილ უფლებათა და თავისუფლებათა მოსასპობად. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kaa.txt000066400000000000000000000540201520214632600220070ustar00rootroot00000000000000ИНСАН ҲУҚЫҚЛАРЫ ДҮНЬЯ ЖҮЗЛИК ДЕКЛАРАЦИЯСЫ 1948 жыл 10-декабрь АЛҒЫ СӨЗ Инсаният шаңарағының ҳәмме ағзаларына тән қәдир-қымбат ҳәм олардың тең, ажыралмас ҳуқықларын тән алыў еркинлик, әдалатлық ҳәм улыўма тынышлық тийкары екенлигин итибарға алып; инсан ҳуқықларын менсинбеўшилик ҳәм оны аяқ асты етиў инсаният ҳүжданы қыйналатуғын жаўызлық ислер ислениўине алып келгенлигин, адамлар сөз еркинлиги ҳәм исеним еркинлигине ийе болатуғын ҳәм де қорқыў және мүтәжликтен аўлақ шараятта жасайтуғын дүньяны жаратыў инсанлардың жақсылыққа умтылыўы болып есапланады, - деп жәрияланғанлығын итибарға алып; инсан ақырғы шара сыпатында зулымлық ҳәм қысымларға қарсы бас көтериўге мәжбүр болыўының алдын алыў мақсетинде инсан ҳукықлары нызам күши менен қорғалыўы зәрүр екенлигин итибарға алып; халықлар ортасында дослық қатнасықларды раўажландырыўға көмеклесиў зәрүрлигин итибарға алып; Бирлескен Миллетлер халықлары инсанның тийкарғы ҳуқықларына, шахстың қәдир-қымбатына, ер ҳәм ҳаялдың тең ҳуқықлылығына, өз исенимлерин Уставта тастыйықлағанлығы ҳәм еле де кеңирек еркинликте социаллық раўажланыў және турмыс шараятларын жақсылаўға көмеклесиўге шешим қабыл еткенлерин итибарға алып; ағза болған мәмлекетлер Бирлескен Миллетлер Шөлкеми менен биргеликте инсан ҳуқықлары ҳәм тийкарғы еркинликлерин улыўма ҳүрмет етиў ҳәм оған әмел қылыўға көмеклесиў миннетин алғанлығын итибарға алып; бул ҳуқықлар ҳәм еркинликлердиң характерин улыўма түсиниў, усы миннетлердиң толық орынланыўы ушын үлкен әҳмийетке ийе болыўын итибарға алып; Бас Ассамблея бул Инсан ҳуқықлары дүнья жүзлик декларациясы барлық халықлар ҳәм барлық мәмлекетлер орынлаўға умтылыўы тийис болған ўазыйпа сыпатында жәрияланар екен, ҳәр бир инсан ҳәм жәмийеттиң ҳәр бир шөлкеми бәрқулла усы Декларацияны нәзерде тутқан ҳалда ағартыўшылық және билимлендириў жолы менен бул ҳуқық ҳәм еркинликлердиң ҳүрмет етилиўине көмеклесиў, миллий ҳәм халықаралық раўажланыў иләжлары арқалы да оның орынланыўын тәмийинлеўге, Шөлкемге ағза болған мәмлекетлер халықлары ортасында ҳәм усы мәмлекетлердиң юрисдикциясындағы аймақларда жасап атырған халықлар ортасында улыўма ҳәм нәтийжели тән алыныўына умтылыўы зәрүр. 1-статья Ҳәмме адамлар өз қәдир-қымбаты және ҳуқықларында еркин ҳәм тең болып туўылады. Оларға ақыл ҳәм ҳүждан берилген болып, бир-бирине туўысқанлық руўхындағы қатнаста болыўы тийис. 2-статья Ҳәр бир инсан расасы, денесиниң реңи, жынысы, тили, дини, сиясий ҳәм басқа исенимлеринен, миллий яки социаллық келип шығыўы, мал-мүлки, қатламы яки басқа ҳалатына қарамастан усы Декларацияда жәрияланған барлық ҳуқық ҳәм еркинликке ийе болыўы тийис. Буннан тысқары, инсан тийисли болған мәмлекет ямаса аймақтың сиясий, ҳуқықый яки халықаралық статусынан, усы аймақ ғәрезсиз бе, қәўендерли ме, өзинөзи басқара ма ямаса басқаша тәризде шеклениўшиликке қарамастан, қандай да бир айырмашылық болмаўы керек. 3-статья Ҳәр бир инсан жасаў, еркин болыў ҳәм жеке қол қатылмаслық ҳуқықларына ийе. 4-статья Ҳеш ким қуллықта ямаса ерксиз ҳалатта сақланыўы мүмкин емес; қуллық ҳәм қул саўдасының барлық түрлери қадаған етиледи. 5-статья Ҳеш ким қыйнаўға ямаса аяўсыз, адамгершиликсиз және қәдир-қымбатты аяқасты қылыўшы қатнасыққа ҳәм жазаға дуўшар етилмеўи керек. 6-статья Ҳәр бир инсан қай жерде болыўына қарамастан, өзиниң ҳуқықый субъект сыпатында тән алыныў ҳуқықына ийе. 7-статья Барлық адамлар нызам алдында тең ҳәм ҳеш қандай айырмашылықсыз нызам менен теңдей қорғаныў ҳуқықына ийе. Барлық адамлар усы Декларацияға қайшы болған ҳәр қандай кемситиўден ҳәм сондай кемситиўге ҳәрекет ететуғын ҳәр қандай гиж-гижлеўден тең қорғаныў ҳуқықына ийе. 8-статья Ҳәр бир инсан оған конституция ямаса нызам арқалы берилген тийкарғы ҳуқықлары бузылған ҳалларда ўәкилликли миллий судлар тәрепинен бул ҳуқықлардың нәтийжели тиклениў ҳуқықына ийе. 9-статья Ҳеш ким тийкарсыз қамаққа алыныўы, усланыўы ямаса қуўғын етилиўи мүмкин емес. 10-статья Ҳәр бир инсан өзиниң ҳуқық ҳәм миннетлерин белгилеў ҳәм оған қойылған жынайый айыбының қаншелли дәрежеде тийкарлы екенлигин анықлаўы ушын толық теңлик тийкарында оның иси әшкаралық ҳәм әдалатлық талапларына әмел қылған ҳалда ғәрезсиз ҳәм қалыс суд тәрепинен көрип шығылыў ҳуқықына ийе. 11-статья Жынаят ислегени ушын айыпланған ҳәр бир инсан қорғаныў ушын барлық мүмкиншиликлер тәмийинленген ҳалда, ашық суд мәжилиси жолы менен айыбы нызамлы тәртипте анықланбағанша айыпсыз деп есапланыў ҳуқықына ийе. Ҳеш ким, исленген ўақытта миллий нызамлар яки халықаралық ҳуқықларға көре жынаят деп табылмаған ис-ҳәрекети ямаса ҳәрекетсизлиги ушын жазаға ҳүким етилиўи мүмкин емес. Сондай-ақ жынаят жүз берген ўақытта қолланылыўы мүмкин болған жазадан аўырырақ жаза берилиўи мүмкин емес. 12-статья Ҳеш кимниң жеке ҳәм шаңарақ өмирине өзбасымшалық пенен араласыўына, үй-жайына қол қатылмаслығы, оның хат-хабарларының сырларына ямаса оның арнамыс ҳәм абройына өзбасымшалық пенен ҳүжим қылыныўы мүмкин емес. Ҳәр бир инсан сондай араласыў ямаса ҳүжим қылыўлардан нызам арқалы қорғаныў ҳуқықына ийе. 13-статья Ҳәр бир инсан ҳәр бир мәмлекет ишинде еркин жүриў ҳәм жасаў орнын таңлаў ҳуқықына ийе. Ҳәр бир инсан ҳәр қандай мәмлекеттен, соның ишинде, өз мәмлекетинен шығып кетиў ҳәм өз мәмлекетине қайтып келиў ҳуқықына ийе. 14-статья Ҳәр бир инсан қуўдаланып басқа мәмлекетлерден баспана излеў ҳәм сол баспанадан пайдаланыў ҳуқықына ийе. Бул ҳуқықтан сиясий болмаған жынаятты ислеў ушын ямаса Бирлескен Миллетлер Шөлкеминиң мақсет ҳәм принциплерине қарсы ис-ҳәрекет себепли қуўдаланған ўақытта пайдаланыў мүмкин емес. 15-статья Ҳәр бир инсан пуқара болыў ҳуқықына ийе. Ҳеш ким өзбасымшалық пенен өз пуқаралығынан ямаса өз пуқаралығын өзгертиў ҳуқықынан айырылыўы мүмкин емес. 16-статья Ержеткен ер ҳәм ҳаяллар расасы, миллети ямаса динге қатнасы бойынша ҳеш қандай шеклеўлерсиз некеден өтиўге ҳәм шаңарақ қурыў ҳуқықына ийе. Олар некеден өтиўде, некеде турған ўақтында ҳәм оны бийкар етиў ўақтында да бирдей ҳуқықтан пайдаланады. Неке тек ғана некеден өтип атырған ҳәр еки тәрептиң еркин ҳәм толық разылығы тийкарында дүзилиўи мүмкин. Шаңарақ жәмийеттиң тәбийий ҳәм тийкарғы бөлеги болып есапланады сондай-ақ, шаңарақ жәмийет ҳәм мәмлекет тәрепинен қорғалыў ҳуқықына ийе. 17-статья Ҳәр бир инсан жеке ҳалда, сондай-ақ басқалар менен биргеликте мүлкке ийелик етиў ҳуқықына ийе. Ҳеш ким зорлық пенен өз мүлкинен айырылып қалыўы мүмкин емес. 18-статья Ҳәр бир инсан пикирлеў, ҳүждан ҳәм дин еркинлиги ҳуқықына ийе; бул ҳуқық өз динин ямаса исенимин өзгертиў еркинлигин және тәлийматта, сыйыныў ҳәм диний үрп-әдет және де мәресимлерди ғалаба ямаса жеке тәртипте орынлаў, өз дини яки исенимине жеке өзи, сондай-ақ басқалар менен бирге әмел қылыў еркинлигин өз ишине алады. 19-статья Ҳәр бир инсан исеним еркинлиги ҳәм оны еркин баян етиў ҳуқықына ийе; бул ҳуқық ҳеш бир тосықсыз өз исенимине әмел қылыў еркинлигин және хабар ҳәм идеяларды ҳәр қандай қурал менен, мәмлекет шегараларына қарамастан, излеў, алыў ҳәм тарқатыў еркинлигин өз ишине алады. 20-статья Ҳәр бир инсан тыныш жыйынлар өткериў ҳәм бирлеспелер дүзиў ҳуқықына ийе. Ҳеш ким қандай да бир бирлеспеге кириўге мәжбүр етилиўи мүмкин емес. 21-статья Ҳәр бир инсан тиккелей ямаса еркин сайланған ўәкиллери арқалы өз мәмлекетин басқарыўға қатнасыў ҳуқықына ийе. Ҳәр бир инсан өз елинде мәмлекетлик хызметке кириўде тең ҳуқыққа ийе. Халық ерки ҳүкимет ҳәкимиятының тийкары болыўы тийис; бул ерк дәўирлик ямаса қәлпекилестирилмеген, улыўма тең сайлаў ҳуқықынан жасырын даўыс бериў жолы менен ямаса даўыс бериў еркинлигин тәмийинлейтуғын басқа тең баҳалы формадағы қуралларда өткерилетуғын сайлаўларда өз сәўлелениўин табыўы тийис. 22-статья Ҳәр бир инсан жәмийет ағзасы сыпатында, миллий күш-ҳәрекетлер ҳәм халықаралық бирге ислесиў қураллары арқалы ҳәм ҳәр бир мәмлекеттиң дүзилиси, сондай-ақ ресурсларына муўапық, социаллық тәмийинлениўге ҳәм өзиниң қәдир- қымбатын сақлаў, шахстың еркин раўажланыўы ушын зәрүр болған экономикалық, социаллық ҳәм мәдений тараўдағы ҳуқықларын әмелге асырыў ҳуқықына ийе. 23-статья Ҳәр бир инсан мийнет етиў, жумысты еркин таңлаў, әдалатлы ҳәм қолайлы жумыс шараятына ийе болыў ҳәм жумыссызлықтан қорғаныў ҳуқықына ийе. Ҳәр бир инсан ҳеш қандай кемситиўсиз тең мийнет ушын тең ҳақы алыў ҳуқықына ийе. Ҳәр бир исши өзи ҳәм шаңарағы ушын инсанға мүнәсип жасаўды тәмийинлейтуғын әдалатлы ҳәм қанаатландырарлы дәрамат алыўға, зәрүр болған социальлық тәмийинлеўдиң басқа жоллары менен толтырылыўшы дәрамат алыў ҳуқықына ийе. Ҳәр бир инсан кәсиплик аўқамлар дүзиў ҳәм өз мәплерин қорғаў ушын кәсиплик аўқамларға кириў ҳуқықына ийе. 24-статья Ҳәр бир инсан дем алыў ҳәм бос ўақытқа ийе болыў, соның менен бирге жумыс күнин ақылға муўапық шеклеў ҳуқықы ҳәм ҳақы төленетуғын мийнет дем алысын алыў ҳуқықына ийе. 25-статья Ҳәр бир инсан өзиниң ҳәм шаңарағының саламатлығын, абаданлығын тәмийинлеў ушын зәрүр болған турмыс дәрежесине ийе болыў, сондай-ақ кийимкеншек, азық-аўқат, медициналық хызмет ҳәм зәрүр социаллық хызметке ийе болыўға ҳәм жумыссызлық, кеселлик, майыплық, жесирлик, ғаррылық ямаса оған байланыслы болмаған жағдайларда тиришилик ушын қәрежет болмай қалған басқа ҳалларда тәмийинлениў ҳуқықына ийе. Аналық ҳәм балалық айрықша ғамхорлық ҳәм жәрдем ҳуқықын береди. Барлық балалар некеден ямаса некесиз туўылыўына қарамастан бирдей социаллық қорғаўдан пайдаланыўы тийис. 26-статья Ҳәр бир инсан билим алыў ҳуқықына ийе. Билим алыўда ҳеш болмағанда баслаўыш ҳәм улыўма билим бийпул болыўы тийис. Баслаўыш тәлим мәжбүрий болыўы тийис. Техникалық ҳәм кәсиплик тәлим ҳәммениң қурбы жететуғын дәрежеде болыўы, жоқары билим болса, ҳәр кимниң қәбилетине тийкарланып ҳәмме ушын жетерли мүмкиншилик шеңберинде болыўы тийис. Билим инсан шахсын толық жетилистириўге ҳәм инсан ҳуқықлары және тийкарғы еркинликлери ҳүрметин күшейттириўге қаратылған болыўы тийис. Билимлендириў барлық халықлар, расалық ҳәм диний топарлар ортасында бирбирин түсиниў, шыдамлылық ҳәм дослыққа хызмет етиўине және Бирлескен Миллетлер Шөлкеминиң тынышлықты сақлаў бойынша хызметине жәрдем бериўи керек. Киши жастағы балалары ушын ата-аналар тәлим түрин таңлаўда айрықша ҳуқыққа ийе. 27-статья Ҳәр бир инсан жәмийеттиң мәдений өмиринде еркин қатнасыўға, көркем өнерден заўық алыўға, илимий раўажланыўда қатнасыў хәм оның нәтийжелеринен пайдаланыў ҳуқықларына ийе. Ҳәр бир инсан өзи авторлығындағы илимий, әдебий ямаса көркем мийнети нәтийжесиниң руўхый ҳәм материаллық қызығыўшылығы қорғалыўы ҳуқықына ийе. 28-статья Ҳәр бир инсан усы Декларацияда баян етилген ҳуқық ҳәм еркинликлери толық әмелге асырылыўы мүмкин болған социаллық ҳәм халықаралық тәртип болыўы ҳуқықына ийе. 29-статья Ҳәр бир инсан жәмийет алдында миннетли, тек ғана усы жағдайда ғана оның шахсы еркин ҳәм толық раўажланыўы мүмкин. Ҳәр бир инсан өз ҳуқықы ҳәм еркинликлеринен пайдаланыўда өзгелердиң ҳуқық ҳәм еркинликлерин демократиялық жәмийетте жетерли дәрежеде болыўын ҳәм ҳүрмет етилиўин тәмийинлеў, әдеп-икрамлылық, жәмийет тәртиби, улыўма абаданшылықтың әдиллик талапларын қанаатландырыў мақсетинде ғана нызамда белгиленген шеклеўлерге әмел етиўи тийис. Усы ҳуқық ҳәм еркинликлерди әмелге асырыў ҳеш қашан Бирлескен Миллетлер Шөлкеминиң мақсет ҳәм принциплерине қайшы келмеўи тийис. 30-статья Ҳеш нәрсе қандай да бир мәмлекетке, шахслар топары ямаса айрықша шахсларға усы Декларацияда баян етилген ҳуқық ҳәм еркинликлерди жоқ етиўге бағдарланған ис-ҳәрекет пенен шуғылланыў ямаса ҳәрекет етиў ҳуқықы берилиўи мүмкин, - деп түсиндирилмеўи керек. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kab.txt000066400000000000000000000307071520214632600220160ustar00rootroot00000000000000Alɣu agraɣlan n yizerfan n umdan Tazwart Imi asteɛṛef s lḥerma i ttalasen akk yiɛeggalen n twacult talsawt d yizerfan-nsen yegdan, d nutni i d llsas n tlelli, taɣdemt akked tifrat deg umaḍal, Imi kra n wid ur nessemras ara izerfan n umdan d wid i ten-iḥeqren llan-d d sseba n thamaǧit i yesserfayen tamsakit n talsa akked tlelliyin deg umaḍal anda imdanen ad meslayen, ad amnen s tlelli ideg ur yelli la aserḥeb la lmizirya, d tilelli i d assirem ɛlayan n umdan, Imi tewwi-d nnig n kra yellan, ad ttwaḥudden yizerfan n umdan s udabu azerfan iwakken ur yettwaḥras ara umdan di taggara alamma yuɣal d aɣewwaɣ mgal tamḥeqranit akked unaɣur, Imi yessefk ad nnernin wassaɣen n tmidwa gar yiɣlanen, Imi deg umtawa n yigduden n Ugraw n Yiɣlanen Yedduklen, berrḥen i tikkelt-nniḍen s laman i sɛan deg yizerfan addayen n umdan, deg lḥerma akked wazal n bnadem, deg tigda n yizerfan n tlawin d yirgazen, berrḥen belli qes den ad snernin afara imetti, yerna ad sbedden tignatin yelhan n tudert di tlelli yettimɣuren, Imi, timura yettekkin deg Tuddsa n Yiɣlanen Yedduklen lezment iman-nsent ad myallent nutenti d Tuddsa n Yiɣlanen Yedduklen, iwakken ad ḍemnent di yakk timura n amaḍal leqder aḥeqqani n yizerfan n umdan akked tilelliyin taddayin, Imi anamek amatu n tlelliyin d yizerfan-agi deg-s azal ameqqran iwakken timura ad weqment leqder i lɛehd i fkant, Agraw amatu Iberreḥ-d belli alɣu-agi agraɣlan n yizerfan n umdan d uktu yezdin iɣer ssaramen yimdanen d yiɣlanen akken ma llan iwakken akk imdanen d yiɛeggalen n tmetti i yettarran dima alɣu-agi di lbal-nsen, ad sxedmen akk lmeǧhud-nsen, s uselmed akked usegmi iwakken ad senernin aqader n tlelliyin d yizerfan-agi, yerna ad ḍemnen s ttawilat yettnernayen deg uswir aɣelnaw d uswir agraɣlan, asteɛṛef d usnas ameɣrudan n tidet n tlelliyin d yizerfan-agi, ama gar yimezdaɣ n tmura tiɛeggalin, neɣ gar yimezdaɣ n tmizar yellan ddaw n leḥkem-nsent. Amagrad 1 Imdanen akken ma llan ttlalen-d d ilelliyen gdan deg lḥeṛma d yizerfan , ɣur-sen leɛqel d tefrit, yessefk ad tili tegmat gar-asen. Amagrad wis 2 Yal yiwen ɣur-s azref ad iɣellet tilelliyin d yizerfan i d-yeddan deg walɣu-agi war ma yella-d meḥyaf ilmend n ccetla d yini d tuzzuft d tutlayt d tesreḍt akked rṛạy as ertan neɣ ṛṛay-nniḍen, neɣ ilmend n laṣel aɣelnaw neɣ imetti, neɣ ilmend n ssɛaya d tlalit, neɣ kra n waddad-nniḍen. Rnu ɣer-s, ur ilaq ara ad yemmag lxilaf gar yimdanen ilmend n uẓayer asertan neɣ azerfan neɣ ilmend n uẓayer agraɣlan n tmurt neɣ n temnaḍt ideg yezdeɣ umdan, i tebɣu tili tmurt-agi neɣ temnaḍt-agi d tamunant, neɣ tella ddaw n leɛnaya n tmurt-nniḍen, neɣ ur teḥkim ara deg yiman-is, neɣ ur tekmil ara tlelli-s. Amagrad wis 3 Yal amdan ɣur-s azref n tudert, tilelli d teɣlist ɣef yiman-is. Amagrad wis 4 Ur ilaq ara ad yuɣal umdan d akli neɣ d aqeddac n umdan-nniḍen. Azenzi n waklan yettwagdel i tebɣu tili talɣa-s. Amagrad wis 5 Ur ilaq ara ad yettuselleṭ ɣef umdan uɛaqeb neɣ tifgurin d teɣriwin yesmuɣbunen yettekksen fell-as sser. Amagrad wis 6 Yal amdan ɣur-s azref ad tettwaqader tugna-ines tazerfant. Amagrad wis 7 Akk imdanen gdan zdat n usaḍuf, ɣur-sen azref war meḥyaf iwakken ad ten-iḥud usaḍuf, ɣur-sen meṛṛa azref i uḥuddu yegdan mgal meḥyaf ideg ur yettwaquder ara walɣu-agi. Amagrad wis 8 Yal amdan ɣur-s azref ad yeccetki i teɣdemt yettukellfen di tmurt-is, iwakken ad d-yawi azref-is mgal meḥyaf ur nettqadar ara izerfan addayen i s testeɛṛef tmendawt neɣ isuḍaf. Amagrad wis 9 Ulac win ara yettwaṭṭefen s lǧuṛ, neɣ ad yettwaḥbes di lbaṭel neɣ ad yettwanfu. Amagrad wis 10 Yal amdan ɣur-s azref ad tɛeddi taluft-is di teɣdemt ɛinani war meḥyaf, d taɣdemt ara as-d-yefken izerfan-is, ara t-yezmen ɣef wayen i d-yewwi ad t-yexdem, d taɣdemt daɣen ara d-yinin ma d tidet wayen i d-gren fell-as d wamek i d-tewwi ad yettwaɛaqeb. Amagrad wis 11 Kra n win yettutehmen s utɛeddi, ad yettwaḥsab d amelsan alamma yettwaseɣti s tigda ddenb i d-gren fell-as, taluft-is yewwi-d ad tɛeddi ɛinani deg teɣdemt, anda ara yettwaḍmen akk wayen i ilaqen i uḥuddu-ines. Ula d yiwen ur yettwaḥkam ara fell-as ma yexdem kra n utɛeddi neɣ yezgel ur yexdim ara kra n tigawt ilezmen fell-as, ma yella di tallit-nni ayen yexdem ur ixulef ara asaḍuf aɣelnaw neɣ agraɣlan, yerna ma yewwi-d ad yettwaɛaqeb, ur ilaq lɛuquba-s ad tagar tin i yeḥkem fell-as usaḍuf di tallit ideg yeḍra utɛeddi. Amagrad wis 12 Ur yezmir ḥedd ad yessekcem iman-is s lǧur di tudert n umdan, di twacult-is, deg uxxam-is d tmuzniwin-is, naɣ ad yessimes lḥerma-s d nnif-is ; yal amdan ɣur-s azref ad t-iḥudd usaḍuf seg tyitwin yecban tigi. Amagrad wis 13 Yal amdan ɣur-s azref ad yelḥu s tlelli, ɣur-s azref ad yextir tamezduɣt deg ugens n uwanek. Yal amdan ɣur-s azref ad yeffeɣ seg yal tamurt ɣas d tamurt-is, ma yehwa-yas yezmer ad d-yuɣal ɣur-s. Amagrad wis 14 Ma yella yettwaḥṛes umdan s lǧur, ɣur-s azref ad yesdari iman-is, ad yidir deg leɛnaya n tmura nniḍen. Ur yettunefk ara uzref-a i win yettutehmen s tidet s twuɣa akked utɛeddi ɣef yimdanen, neɣ yexdem ayen ixulfen iswiyen d yimenẓayen n Yiɣlanen Yedduklen. Amagrad wis 15 Yal amdan ɣur-s azref ad yesɛu taɣlent. Ur d-as-yettwakkas i yiwen s lǧur la taɣlent-ines la azref n ubeddel n teɣlent. Amagrad wis 16 Mi yebleɣ uqcic neɣ taqcict, ɣur-sen azref ad zewǧen iwakken ad bnun tawacult war ma yettuqeyyed azref-a s ccetla, neɣ s teɣlent, neɣ s tesreḍt. Gdan deg yizerfen mi ara zewǧen, mbeɛd mi ara zewǧen, neɣ mi ara yefsex zzwaǧ-nsen. Ur yettili zzwaǧ alamma s lebɣi ukmil n urgaz d tmeṭṭut. Tawacult d aferdis agaman agejdan n tmetti, ɣur-s azref ad tḥudd fell-as tmetti akked uwanek. Amagrad wis 17 Amdan weḥdes neɣ d amezday ɣur-s azref ad yekseb ayla. Yiwen ur yezmir ad yettuḥ ̣ẹṛṛem seg wayla-s. Amagrad wis 18 Yal amdan ɣur-s azref i tlelli n tedmi d tefrit akked tedreḍt, azref-a tettekki deg-s tlelli n ubeddel n tesreḍt neɣ taflest, yerna ɣur-s tilelli ad d-yesban tasreḍt-is neɣ taflest-is ama weḥdes neɣ d tarbaɛt, ɛinani neɣ di sser, s uselmed d yisekkiren d uɛbad. Amagrad wis 19 Yal amdan ɣur-s azref n tlelli n ṛṛay d umeslay ideg izeddi uzref n usbeggen n ṛṛay war ma yettucewwel bab-is, daɣen ɣur-s azref ad inadi, ad yeṭṭef, ad yezzuzer isallen d tektiwin, war ma yettwaqeyyed s tlisa n trakalt, akken bɣun ilin wallalen n taywalt i yessemres. Amagrad wis 20 Yal amdan ɣur-s azref n unejmuɛ akked tdukkla di talwit. Yiwen ur yezmir ad iḥettem ɣef wayeḍ iwakken ad yettekki di kra n tdukkla. Amagrad wis 21 Yal amdan ɣur-s azref ad yettekki deg useddu n temsal tizuyaz n tmurt-is, ama d netta s timmad-is, neɣ s ubrid n win i yextar s tlelli akken ad t-imetel. Yal amdan ɣur-s azref am netta am wiyaḍ ad yeṭṭef amkan deg twuri tazayezt n tmurt-is. Amru n ugdud, d netta i d llsas n udabu azayez, amru-ya yessefk ad d-iban s tefranin zeddigen ara d-yettezzin yal tikkelt, ideg ara ttekkin meṛṛa madden s tigda d tuffra deg ufan, neɣ s kra n ttawi- nniḍen i icuban aya, ara iḍemnen tilelli n tefrant. Amagrad wis 22 Yal amdan s ṣṣifa-ines d aɛeggal deg tmetti, ɣur-s azref deg teɣlist timettit i d-yellan ilmend n usnerni n yizerfan idamsanen, d yizerfan imettiyen d yidelsanen i yesɛan tixuṭṭert deg uḥraz n lḥeṛma-s d unegmu ilelli n tugna-s, aya yettili-d ilmend n lǧehd aɣelnaw d umyawas agraɣlan, ɛlaḥsab n tuddsa d yiɣbula n yal tamurt. Amagrad wis 23 Yal amdan ɣur-s azref deg yixeddim ara yextir akken i as-yehwa, s ccuruṭ yegdan yettwaqbalen ara t-iḍemmen mgal tagnit n war ixeddim. Imdanen akken ma llan ɣur-sen azref war meḥyaf deg lexlaṣ yegdan ɣef yixeddimen yegdan. Kra n win ixeddmen ɣur-s azref deg lexlaṣ ara yilin d uɣdim, yettwaqbalen, ara s-iḍemnen i netta d twacult-is tudert iwufqen lḥeṛma n umdan ara yettukemmlen ma yerra lḥal, s ttawilat-nniḍen n teɣlist timettit. Yal amdan ɣur-s azref ad yessbedd netta akked wiyaḍ ssandikat, ɣur-s azref ad yettekki di ssandikat akken ad idafeɛ ɣef lmaṣlaḥa-ines. Amagrad wis 24 Yal amdan ɣur-s azref deg usteɛfu d tukksa n lxiq ladɣa deg usifes n tlisa n wakud n yixeddim akked yimuras yettwaxelṣen i d-ittezzin yal tikkelt. Amagrad wis 25 Yal amdam ɣur-s azref deg uswir n tudert ara t-iqidden i uḍman n tezmert-is d lisser-ines netta akked twacult-is, ladɣa deg wayen yerzan isafaren n wučči, iselsa, tamezduɣt, adawi d yimeẓla imettiyen iwulmen, ɣur-s azref i uḍman n temɛict-is ma ur ixeddm ara, ma yuḍen, ma yella d anɛaybu neɣ d aǧǧal, neɣ d awessar neɣ deg tegnit ideg s-ruḥen ttawilat n tudert s sebba n wayen i yekkan nnig n tezmert-is. Tiyemmatin d yigerdan ɣur-sen azref deg tallalt d uḥuddu uslig. Akk igerdan, ama d wid d-ilulen s zzwaǧ neɣ beṛṛa n zzwaǧ, ɣur-sen azref yegdan deg uḥuddu imetti. Amagrad wis 26 Yal amdan ɣur-s azref deg uselmed. Aselmed yewwi-d ad yili baṭel ladɣa deg uswir amezwaru d uswir alemmas. Aselmed amezwaru yelzem ɣef yal amdan. Aselmed atiqni d usudran yewwi-d ad yettuɛemmem; aselmed unnig ilaq ad yeldi tiwwura-s i yimdanen s tigda, ɛlaḥsab n wakken ẓewren. Asegmi yessefk ad yessiweḍ ɣer usefti ukmil n tugna n umdan d useǧhed n uqader n yizerfan n umdan akked tlelliyin taddayin. Yewwi-d ad yessezwer amsefhem d umsameḥ d tmidwa gar meṛṛa iɣlanen d meṛṛa igrawen n yimdanen yemxalafen deg tmagit neɣ deg tesreḍt, rnu ɣer waya, leqdic yennernan n Yiɣlanen Yedduklen ilmend n ureṣṣi n talwit. Imawlan ɣur-sen azref d imezwura ad xtiren ṣṣenf n usegmi ara fken i warraw-nsen. Amagrad wis 27 Yal amdan ɣur-s azref ad yettekki ma yebɣa di tudert tadelsant n tenɣiwent ideg yella, ad yedhu s tẓuri, ad yettekki deg ufara ussnan yerna ad yesfaydi seg yigemmaḍ-is. Yal amdan ɣur-s azref deg uḥuddu n lfaydat-is ama d tiktiwin neɣ d tiɣawsiwin i d-yekkan seg wayen i d-yesnulfa ama di tussna, neɣ di tsekla, neɣ di tẓuri. Amagrad wis 28 Yal amdan ɣur-s azref ad yesfaydi deg unagraw ibedden ɣef uswir imetti d uswir agraɣlan anida deg-s llan s lekmal akked tidet yizerfan d tlelliyin i d-yettwabedren deg walɣu-ya. Amagrad wis 29 Amdan ɣur-s lwaǧeb ɣer temɣiwent anida ala deg-s ara tennerni tugna-s s tlelli d lekmal. Yal amdan deg usemres n yizerfan-is d n tlelliyin-is, ur ikennu ala zdat n tlisa i ireṣṣa usaḍuf ilmend n uḍman n usteɛref akked uqader n yizerfan d tlelliyin n lɣir, daɣen ilmend n leqder gar yimdanen d lemḥadra n uslugen azayez d lmaṣlaḥa n yimdanen deg tmetti tamagdayt. Izerfan akked tlelliyin-agi, ur zmiren ara ad ttumarsen mgal iswiyen d ỵ ̣ịmenẓayen n Yiɣlanen Yedduklen. Amagrad wis 30 Ur yelli umagrad deg walɣu-agi i izemren ad yettwafhem d tukci n uzref i kra n uwanek, neɣ i kra n agraw, neɣ i kra n umdan iwakken ad yexdem tigawt ilmend n uhuddu n yizerfan d tlelliyin i d-yeddan deg-s. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kbd.txt000066400000000000000000000513311520214632600220150ustar00rootroot00000000000000Цӏыху Хуэфащэхэм Теухуа Дунейпсо Джэпсалъэ Дунейпсо къэрал зэгухьэныгъэм и зэхуэсу 1948 гъэм дыгъэгъазэм и 10-м щыӏам къыщащтащ 217 А (III) зи бжыгъэ унафэмкӏэ. Дунейпсо Къэрал Зэгухьэныгъэм (ДКъЗ) и Зэхуэсым егъэӏур; Дунейпсо цӏыхугъэм къыхиубыдэ дэтхэнэ зы цӏыхури зэгухьэныгъэри; мы джэпсалъэр сытым щыгъуи я нэгум щӏагъэтурэ мыбы къыщыхэщ цӏыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэхэмрэ я нэӏэ зэрытрагъэтым, хуащӏ лъытэныгъэм егъэджэныгъэ-гъэсэныгъэ гъуэгукӏэ зрагъэужьыну; хэгъэгу кӏуэцӏхэми дунейпсоми кӏуэхукӏэ нэхъри зыщызужь амалхэр зыхуагъэщхьэпэурэ мы зэгухьэныгъэшхуэм хэт къэралхэм езым я лъэпкъхэри, я унафэм щӏагъэт нэгъуэщӏ къэралхэм я лъэпкъхэри къызэщӏиубыдэу, дунейпсом и дэнэ щӏыпӏи мы цӏыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэхэмрэ лъэщу щызрагъэкӏуэным, къыщащтэным, щагъэзэщӏэным хущӏэкъунхэу, цӏыху хуэфащэхэм теухуауэ жылагъуэхэми лъэпкъхэми я зэхуэдэ идеал щапхъэхэр къэзыгъэув мы дунейпсо джэпсалъэр. 1-нэ пычыгъуэ Цӏыху псори щхьэхуиту, я щӏыхьымрэ я хуэфащэхэмрэкӏэ зэхуэдэу къалъхур. Акъылрэ зэхэщӏыкӏ гъуазэрэ яӏэщи, зыр зым зэкъуэш зэхащІэ яку дэлъу зэхущытын хуейхэщ. 2-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхури зэхуэдэу хуитщ мы джэпсалъэм хэт цІыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэхэмрэ зыхуигъэщхьэпэну, зыщыщ расэм, и фэм, цӏыхубз-цӏыхухъуу зэрыщытым, и бзэм, иӏыгъ диным, политичнэ е нэгъуэщӏ еплъыкӏэу иӏэм, лъэпкъыу е цӏыху гупу къызыхэкӏам, мылъкуу иӏэм, къыщалъхуа-къыздалъхуам емылъытауэ зэхэгъэжыншэу, хуэгъэкӏуэтэныгъэншэу. Къинэмыщӏауэ, къэрал щхьэхуити, нэгъуэщӏым и унафэ щӏэти, щхьэхуитыжныгъэ (автономие) зимыӏи, нэгъуэщӏу зы щхьэхуитыныгъэ лъахъэ зытелъи, сыт хуэдэрей къэралым и цӏыхуу щытми дэтхэнэ зы цӏыхум зэхэгъэжныгъэ хуащӏ хъунукъым зыщыщ къэралым и политичнэ е юридическэ системэ е дунейпсо къэралхэм я зэхуакум щиӏэ статусым къыхэкӏыу. 3-нэ пычыгъуэ Псэуныр, щхьэхуитыныр, шынагъуэншагъэр хэти и хуэфащэщ. 4-нэ пычыгъуэ Хэти пщылӏыу плъытэ е пщӏылӏыпӏэ ибгъэт хъунукъым, сыт хуэдэ щӏыкӏэуи пщылӏыгъэр, пщылӏ щэн-къэщэхуныр зыми хуэбдэ мыхъуну къуэдыщ. 5-нэ пычыгъуэ Хэти лъэщыгъэ епхьэлӏэ хъунукъым, залымыгъэкӏэ, цӏыхугъэм къемызэгъу е и напэр зыгъэулъиин хуэдэкӏэ удэзекӏуэ, апхуэдэ тезыр теплъхьэ хъунукъым. 6-нэ пычыгъуэ Хэти хуэфащэщ дэнэ щӏыпӏи цӏыхуу, юридическэ лицоуэ къыщалъытэну. 7-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхури къэрал хабзэм и пащхьэ щызэхуэдэщ икӏи къэрал хабзэм къэхъумэныгъэхэр зэхэгъэжыншэу, я зэхуэдэу зыхуагъэщхьэпэну хуитщ. зэхэгъэжыншэу, зэхуэдэу хуэфащэщ мы джэпсалъэм къемызэгъ, зэхэгъэж зыхэлъ ІуэхущІафэхэми, апхуэдэ ІуэхущІафэм сыт хуэдэуи тегъэгушхуэнми къыщахъумэну. 8-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ хабзэ нэхъыщхьэм е къэрал хабзэм къырипэс цІыху хуэфащэхэр зыкъутэ ІуэхущІафэ къыщыхъукІэ хуитыныгъэ зиІэ хеящІэхэм зыхуигъэзэну, зыкъригъэхъумэну. 9-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхури лажьэ имыІэу яубыд, ягъэтІыс е егъэзыгъэкІэ нэгъуэщІ щІыпІэ яху хъунукъым. 10-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхуми хуитыныгъэ иІэщ и хуэфащэхэр, и хуитыныгъэхэр щаубзыхукІэ икІи езым зы лажьэ къыщытралъхьэкІэ зыми фІэмылІыкІ, зыми и унафэм щІэмыт, имытелъхьэ хеящІэ щхьэхуит псэхуитыр захуагъэкІэ икІи нахуэуэ и Іуэхум иригъэплъыну хуеину. 11-нэ пычыгъуэ Зы лажьэ/щІапхъэджагъэ зытралъхьэ дэтхэнэ зы цІыхури зиухиижын зыхуэныкъуэну шынагъуэншагъэхэр зыщигъуэтыну хеищІэгъу нахуэм и кІэухыу, къэрал хабзэм тету ягъэкъуаншэхункІэ хейуэ къалъытэр, мыхеифэ къраплъыркъым. Хэти ягъэкъуаншэ хъунукъым, щищІэм щыгъуэ къэрал хабзэкІэ е Дунейпсо хабзэкІэ щІэпхъэджагъэу ямыбжа зы Іуэху зэрищІам е ищІапхъэу къащыхъу зэримыщІам щхьэкІэ. Хэти щІапхъэджагъэ щищІам щыгъуэ хуэгъэувау щыта тезырым нэхъыбэ тралъхьэ хъунукъым. 12-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум и гъащІэ унейм, и унагъуэм, и унэм е зэрызэрыщІэ щІыкІэхэм щхьэусыгъуэншэу зыри къыхэзэрыхь хъунукъым, и напэм, и цІэм къеІусэ Хэти хуитыныгъэ иІэщ мыпхуэдэ къыхэзэрыхьныгъэхэм къэрал хабзэкІэ зыкъщыригъэхъумэну. 13-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ дэтхэнэ зы къэрали и щІыналъэм щхьэхуиту щызекІуэну, щыпсэуну. Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ езы и къэралри хэту дэтхэнэ зы къэралым иІэпхъукІыну икІи щІэрыщІэу нигъэзэжыну. 14-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ залымыгъэ/лей къыщрахым и щхьэр нэгъуэщІ къэрал иригъэзыну, щхьэегъэзныгъэ амалхэр зыхуигъэщхьэпэну. Ауэ пэжыпэу политичнэу щымыт щІэпхъэджагъэхэм е Дунейпсо къэрал зэгухьам и мурад, и бзыпхъэ къемызэгъ ІуэхущІафэхэм къыхэкІ дауэдапщэхэм щыгъуэ мы хуитыныгъэр зыхуэбгъэщхьэпэ хъунукъым. 15-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ зы къэралым и цІыхуу щытыну. Дэтхэнэ зы цӏыхур зицІыхуу щыт къэралым щхьэусыгъуэншэу хэбгъэкІ е нэгъуэщІ къэралым и цІыху хъуну иІэ хуитыныгъэм хэбгъэн хъунукъым. 16-нэ пычыгъуэ Зи ныбжь ирикъуа дэтхэнэ зы цӏыхухъуми цІыхубзми хуитыныгъэ иІэщ къызыхэкІа лъэпкъым, зи цІыхуу щыт къэралым е дину иІыгъым къыхэкІ пэрыуэгъу къыхуэмыуву, хуиту къишэну, дэкІуэну, унагъуэ иухуэну. Зэрышэн-зэдэкІуэным теухуа зэзэгъныгъэр (нэчыхьыр), зэрышэну-зэдэкІуэнухэм езым я щхьэхуитыныгъэ пэжрэ я фІэфІныгъэ икъурэкІэ яухуэр. Унагъуэр, жылагъуэ-лъэпкъ псэукІэм и лъабжьэ нэхъыщхьэщи, жылэми къэралми къехъумэр. 17-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ езым и унейуэ е нэгъуэщІхэр иІэхьэгъууэ мылъку зригъэІэну. Дэтхэнэ зы цІыхур щхьэусыгъуэншэу и мылъку пэІэщІэ е лъымыІэсыф пщІы хъунукъым. 18-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум гупсысэ, зэхащІэ икІи дин хуитыныгъэ иІэщ. Мы хуитыныгъэм къызэщІеубыдэр и закъуэу е гупу, нахуэу е унейуэ (щэхуу) и тхьэхуэІуэрыщІэнхэр, и динкІэ щІапхъэхэр нэрылъагъуу яригъэщІэн, игъэзэщІэн хуитыныгъэри. 19-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ зэрыхуейуэ гупсысэну, и гупсысэхэр къиІуэтэну. Мы хуитыныгъэм хэтщ цІыхур и гупсысэхэм къыхэкІкІэ зыми къимыгъэгумэщІыну, къэралыгъуэ гъунапкъэхэм емылъытауэ щІэныгъэхэр, гупсысэхэр сыт хуэдэрей гъуэгукІи къэхутэн-къэпщытэн, зыІэрыгъэхьэн хуитыныгъэри. 20-нэ пычыгъуэ Хэти хуитыныгъэ иІэщ Іэщэншэу, зауэ-банэншэу зэхуэсыну, хасэ иухуэну, ухуа хасэм хыхьэну. Хэти зы хасэ хыхьэну ебгъэз хъунукъым. 21-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ занщІэу езым е хуиту къыхиха и лІыкІуэхэм я ІэкІэ къэралым и зегъэкІуэн Іуэхухэм хыхьэну, хэІэбэну. Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иӏэщ и къэралым цӏыхубэм къыхузэригъэпэщ амалхэр зэхэгъэжыншэу, псом хуэдэу зыхуигъэщхьэпэну. Хьыкумэт ӏэщхьэтетныгъэм и лъабжьэр къэралым и цӏыхубэм и фІэигъуэныгъэрщ. А фӏэигъуэныгъэр утыку къохьэр щэху щӏыкӏэм тет хэхыныгъэ хуит захуэхэу е цӏыхухэм я фӏэигъуэныгъэхэр щхьэхуит-псэхуиту къызэрагъэлъэгъуэфыну гъэпса нэгъуэщӏ щӏыкӏэхэу, зи ныбжь ирикъуа цӏыху псоми яхузэӏухауэ, я ӏэӏэтхэми зэхуэдэ гуащӏэ яӏэуэ, пӏалъэ гъэнэхуакӏэ къытрагъэзэжхэмкӏэ. 22-нэ пычыгъуэ Цӏыхубэ жылагъуэм зэрыщыщым елъытауэ дэтхэнэ зы цӏыхум хуэфащэщ социалнэ къэхъумэныгъэ. Къэрал гуащӏэкӏэ е къэралыгъуэхэм я зэдэӏэпыкъуныгъэкӏэ икӏи дэтхэнэ зы къэралым езым и гъэпсыкӏэмрэ и амалхэмрэ елъытауэ дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иӏэщ и напэрэ и цӏыхугъэрэкӏэ тыншу зэрызиужьыну экономикэ, социалнэ икӏи щӏэнхабзэ ӏуэхукӏэ зыхуэныкъуэну амалхэр ирагъэгъуэтыну. 23-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ лэжьэну, и ӏуэхур хуиту къыхихыну, захуагъэкӏэ икӏи хуэфӏ амалхэмкӏэ лэжьэну икӏи ӏуэхуншагъэм къыщахъумэну. Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иӏэщ зэхэгъэжыншэу зэхуэдэ ӏуэху папщӏэ зэхуэдэ лэжьапщӏэ къратыну. Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иӏэщ езыри и унагъуэри цӏыхум хуэфэщэн псэукӏэ иӏэу зыгъэпсэун, щыхуейм деж зылъыӏэсыфыну социалнэ хъумэныгъэхэмкӏэ щӏэгъэбыдауэ зы псэукӏэ амал къезытын зы лэжьапщӏэ хуэфӏ къыӏэрыхьэну. Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иӏэщ езым и фӏагъэ папщӏэ хасэ (профсоюз, сендикэ) зэхишэну, апхуэдэ зэхэшам хыхьэну, хэтыну. 24-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ зигъэпэсэхуну, и нэгу зригъэужьыну, псом хуэмыдэу и лъэжьэгъуэ пӏалъэр цӏыху хуэфащэ щапхъэм иту къыхуагъэпсыну, пӏалъэ гъэнэхуакӏэ и лъэжьапщӏэри къратурэ гъэпсэхуакӏуэ дэкӏыну. 25-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхум хуитыныгъэ иІэщ езыри и унагъуэри узыншэн, тхъэгъуэ хуэфащэ иӏэу псэун папщӏэ шхыныгъуэ, фащэ, унэ икӏи медицинскэ дэӏэпыкъуныгъэ игъуэтыну. Хэти хуитыныгъэ иӏэщ, ӏуэхуншагъэ, сымаджагъэ, хукъуагъэ, лӏыгъуабагъэ, фызабагъэ, жьыгъэ икӏи езым имыӏэщӏагъэ ӏуэхугъуэхэм къыхэкӏ амалыншагъэ, тхьэмыщкӏагъэ къылъысу щытмэ къыщахъумэну, кърагъэлыну. Анэхэмрэ сабийхэмрэ хуитыныгъэ яӏэщ хэхауэ къыкӏэлъыплъынхэу, къыдэӏэпыкъунхэу. Зэрыша зэлӏ-зэфыз и бынуи зэмыщхьэгъусэхэм къалъхуауи щыррет, сабий псоми я зэхуэдэу, зэхэгъэжыншэу хуагъэщхьэпэр а зы социалнэ къэхъумэныгъэ амалхэр. 26-нэ пычыгъуэ Дэтхэнэ зы цӏыхур хуитщ гъэсэныгъэ зэригъэгъуэтыну. Гъэсэныгъэр, нэхъ мащӏэ дыдэу къапщтэмэ икӏи лъабжьэ гъэсэныгъэр ахъшэншэщ. Пэщӏэдзэ гъэсэныгъэр зумыгъэӏэнкІэ амал зимыІэуэ егъэзыгъуэщ. Техникэ икӏи ӏэщӏагъэ гъэсэныгъэр хэти хузэӏухагъэнущ. Ипщэ гъэсэныгъэр зэхэгъэжыншэу хэти хузэӏухауэ щытын хуейщ езым и сэнауш (талант) елъытауэ. Гъэсэныгъэр цӏыхум и цӏыхугъэм икъуу зригъэужьыным хуэфӏыу гъэпсауэ икӏи цӏыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэ нэхъыщхьэхэмрэ хуащӏ щӏыхьыр, лъытэныгъэр игъэлъэщыным, щӏигъэбыдэным хуэунэтӏауэ щытын хуейщ. Гъэсэныгъэм цӏыхухэр хущӏигъэкъун хуейщ расэ псоми, лъэпкъ псоми, дин гуп псоми я зэхуакум гулъытэ, зэгурыӏуэ, зэхуэфӏныгъэ, зэныбжьэгъугъэ дэлъыну икӏи мамырныгъэр къихъумэн папщӏэ Дунейпсо Къэрал Зэгухьэныгъэм иригъэкӏуэкӏ лъэжьыгъэм зригъэужьу щытын хуейщ. Сабийхэм ирагъэгъуэтыну гъэсэныгъэр зыхуэдэнур къыхэзыхыну хуитыр, псом япэрауэ и анэ-адэрщ. 27-нэ пычыгъуэ Хэти хуитыныгъэ иІэщ цІыхубэм и щӏэнхабзэ гъащӏэм хуиту ныхыхьэну, гъуазджэр зыхуигъэщхьэпэну, щӏэныгъэ зыужьыныгъэм хэтыну икӏи ар зыхуигъэщхьэпэну. Хэти хуитыныгъэ иӏэщ езым къигъэщӏа щӏэныгъэ, жьабзэ (литературэ), гъуазджэ ӏэщӏагъэхэм мылъкуу, пщӏэуэ, щӏыхьуэ къыпэкӏуэу хъуар къыхуахъумэну. 28-нэ пычыгъуэ Хэти хуэфащэщ мы джэпсалъэм къыщыхэщ цӏыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэхэмрэ щагъэзэщӏэфыну зы социалнэ икӏи дунейпсо гъэпсыкӏэ системэ щыӏэну. 29-нэ пычыгъуэ Хэти езым и цӏыхугъэм хуиту икӏи икъуу зригъэужьыну амал къезыт цӏыхубэ жылагъуэми къэралми хуищӏэжыпхъэ пщэрылъхэр иӏэщ. Хэти и хуэфащэхэр зыщыхуигъэщхьэпэкӏэ икӏи и хуитыныгъэхэр щызэрихьэкӏэ, нэгъуэщӏхэм я хуэфащэхэмрэ я хуитыныгъэхэмрэ хуэгъэпэжын, абыхэм щӏыхь, лъытэныгъэ къыхуегъэщӏын икӏи демократичэскэ жылагъуэм зэдащтэ щэнхабзэр (этикэр), жылагъуэ гъэпсыкӏэр, щыӏэкӏэр егъэфӏэкӏуэным и амалхэр къэхъума хъун папщӏэ хэхауэ къэрал хабзэкӏэ гъэнэхуа гъунапкъэхэм епхауэ щытщ. Дауи иррехъу, мы цӏыху хуэфащэхэмрэ хуитыныгъэхэмрэ зыхуэбгъэщхьэпэ, зепхьэ хъунукъым Дунейпсо Къэрал Зэгухьам и гурылъ-гурыщӏэхэмрэ и бзыпхъэхэмрэ (принципхэмрэ) къемызэгъыу. 30-нэ пычыгъуэ Мы джэпсалъэм къыхиубыдэ дэтхэнэ зы хабзэ гъэувар зыгурыбгъаӏуэ хъунукъым мыбы къыщиӏуэтыкӏа хабзэ гъэувахэм щыщ гуэр иӏэтыну, иукъуэну дэтхэнэ зы къэрали, гупи, нэрыбги хуитыныгъэ ирит хуэдэу. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kk.txt000066400000000000000000000527221520214632600216670ustar00rootroot00000000000000АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫНЫҢ ЖАЛПЫҒА БІРДЕЙ ДЕКЛАРАЦИЯСЫ ПРЕАМБУЛА Адам баласы үйелменінің барлық мүшелеріне тән қадір‐қасиетін, құқықтарының теңдігі мен тартып алынбайтындығын тану, бостандық пен әділдіктің және жалпыға бірдей бейбітшіліктің негізі болып табылатынына назар аудара отырып, адам құқықтарына деген елемеушілік, менсінбеушілік адам баласы арының зығырданын қайнататын тағылық жағдайға әкеліп соғатынына және дүние жүзі адамдары сөз бен наным‐сенім бостандықтарына ие болып, үрей мен мұқтаждықтан ада бола алатын ортаны құру – адам баласының жоғары мәртебелі ұмтылысы деп жарияланғанына назар аудара отырып, адам баласы зорлық‐зомбылық пен қанауға қарсы көтеріліске мәжбүр болатын жағдайды тудырмау үшін, адам құқықтары заң билігімен қорғалуы керек екеніне назар аудара отырып, халықтар арасында достық қарым‐қатынастың дамуына жәрдемдесу керек екеніне назар аудара отырып, БіріккенҰлттар елдері өз Жарғысында негізгі адам құқықтарына, жеке адам басының қадір‐қасиеті мен құндылығына және ерлер мен әйелдердің теңдігіне сенімдерін растап, әлеуметтік прогресс пен адамға ылайық өмір сүру деңгейін, нақтыланған бостандықтардан тыс, кең ауқымды бостандықтарды арттыруға жәрдемдесу керек деген шешімге келгендеріне назар аудара отырып, мүше‐мемлекеттер Біріккен Ұлттар Ұйымымен ынтықтамаса отырып, адам құқықтары мен негізгі бостандықтары жалпыға бірдей құрметтеліп сақталуына ықпал жасауға міндеттенгендеріне назар аудара отырып, осы міндеттемелерді толыққанды жүзеге асыру жолында осы құқықтар мен бостандықтардың мән‐мағынасы мен ерекшелітктерін ұғынып түсінудің маңызы зор екендігіне назар аудара отырып, БАС АССАМБЛЕЯ, Адам құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясын бүкіл халықтар мен мемлекеттердің ұмтылыстары арқылы әр адаммен қатар, қоғамның әр органы осы декларацияны үнемі жадында тұтып, білім беру және ағарту жұмыстары арқылы осы құқықтар мен бостандықтарды қадір тұтуға ықпал жасап, үлттық халықаралық шаралар арқылы Ұйымның мүше‐мемлекеттерінің халықтарымен қоса, олардың юрисдикциясына қарасты территорялардың халықтары арасында да, жалпыға бірдей тиімді түрде танылып, жүзеге асырылуы үшін алға қойылған мақсат ретінде жария етіп отыр. 1 бап Барлық адамдар тумысынан азат және қадір‐қасиеті мен кұқықтары тең болып дүниеге келеді. Адамдарға ақыл‐парасат, ар‐ождан берілген, сондықтан олар бір‐бірімен туыстық, бауырмалдық қарым‐қатынас жасаулары тиіс. 2 бап Әр адам, нәсіліне, түр‐түсіне, жынысына. тіліне, дініне, саяси немесе басқа да наным‐сенімдеріне, ұлттық, немесе әлеуметтік тегіне, мүліктік. тектік‐топтық, немесе басқа да жағдаяттарға қарамастан осы Декларацияда жарияланған барлық құқықтар мен бостандықтарға алаланбай, бірдей тең ие болуы тиіс. Сонымен қатар, ешкім де өзі тұратын елінің, не болмаса территорияның саяси, құқықтық, немесе халықаралық мәртебесінің негізі бойынша, және де ол территория тәуелсіз, әлде біреудің қарамағында, әлде өзін‐өзі басқарушы емес, немесе оның егемендігі әртүрлі нысанда шектеулі болған күннің өзінде де, алаланбауы тиіс. 3 бап Әр адам өмір сүруге, бостандықта болуға және оның жеке басына қол сұғылмауына құқылы. 4 бап Ешкім де құлдықта немесе кіріптарлықта ұсталуы тиіс емес. Құлдық пен құл саудасына, қандай түрде болса да, тыйым салынады. 5 бап Ешкім де азапталуға немесе қадір‐қасиетін қорлайтындай адамшылыққа жатпайтын қатыгездік жолмен жәбірленуге, немесе жазалануға тиіс емес. 6 бап Әр адам қай жерде жүрсе де, құқықтық субъектісі ретінде танылуына құқылы. 7 бап Заң алдында жұрттың бәрі тең және де заң арқылы алаланбай, бірдей тең қорғалуға құқылы. Барлық адам осы Декларацияның ережелерін бұзатын кемсітуден және кемсітуге арандатушылықтың барлық түрінен тең қорғалуға құқылы. 8 бап Әр адам, конституциямен, немесе заңмен берілген негізгі құқықтары бұзылған жағдайда, құқығын құзыретті ұлттық сот арқылы тиімді түрде қалпына келтіруге құқылы. 9 бап Ешкім де негізсіз тұтқындалуға, қамауда ұсталуға немесе қуғынға ұшыратылуға тиіс емес. 10 бап Әр адам, өзінің құқықтары мен міндеттерін анықтап, өзіне тағылған қылмыстық айыптаудың негізділігін белгілеу үшін, ісі толық теңдік негізінде, әділеттік талаптарға сай, тәуелсіз және әділ сот арқылы ашық қаралуына құқығы бар. 11 бап Қылмыс жасады деп айыпталған әр адам, қорғану құқығы қамтамасыздандырылып, заңды және ашық сот талқылауы оның кінәсін толық анықтағанға дейін, кінәсіз деп есептелуге құқығы бар. Ешкім де жасаған әрекеті немесе әрекетсіздігі негізінде, егер ол әрекеті ұлттық заңдар мен халықаралық құкық бойынша қылмыс болып саналмаса, жауапқа тартылмайды. Сонымен қатар қылмыс үшін берілген жаза, қылмыс жасалған кезде заңмен көзделген жазадан ауыр болмауға тиіс. 12 бап Әр адам жеке және отбасылық өміріне өзгелердің өз бетінше араласуынан, озбырлық жасап баспанасына, хат жазысып‐алысу құпиясына қол сұғуынан, ар‐намысы мен абырой беделіне нұқсан келтіруінен қорғалуға құқығы бар. 13 бап Әр адамның әр мемлекеттің ішінде жүріп‐тұруына және өз қалауынша тұратын мекен‐жайды таңдауына құқығы бар. Әр адам кез‐келген елден, соның ішінде өзінің туған елінен, басқа елге қоныс аударуға және өз еліне қайтып оралуға құқылы. 14 бап Әр адамның қуғынға ұшыраған жағдайда, басқа елдерден баспана іздеп және сол баспананы пайдалануға кұқығы бар. Бұл құқық шынтуатында саяси емес қылмыстың негізінде, немесе Біріккен Ұлттар Ұйымының мақсаттары мен қағидаларына қайшы келетін әрекеттері үшін қуғындалғандарға жүрмейді. 15 бап Әр адамның азаматтыққа құқығы бар. Ешкімді де азаматтығынан немесе азаматтығын өзгерту құқығынан еріксіз айыруға болмайды. 16 бап Кәмелеттік жасқа толған ерлер мен әйелдер өздерінің нәсіліне, ұлтына, дініне қарамастан некеге тұрып, отбасын құруға құқылы. Олар некеге тұрған, некеде болған және ажырасқан кезде бірдей кұқықтарды пайдаланады. Неке, тек екі жақтың өзара еркін және толық келісімі бойынша ғана қиылады. Отабасы қоғамның табиғи және негізгі ұясы болып табылады, және қоғам мен мемлекет тарапынан қорғалуға кұқылы. 17 бап. Әр адамның дүние мүлікті жеке өзі, немесе басқалармен бірлесіп иемденуге құқығы бар. Ешкім де өз мүлкінен еріксіз айрылмауға тиіс. 18 бап Әр адам ой‐пікір, ар‐ождан және дін бостандығына құқығы бар; бұл құқық өз дінін немесе наным‐сенімін өзгерту еркіндігін, өз дінін, наным‐сенімін жеке өзі, немесе басқа адамдармен бірігіп тұтып, жария түрде, немесе жеке жолмен уағыздау, құдайға құлшылық ету, діни салт‐жораларын орындау бостандығын да қамтыйды. 19 бап Әр адам наным‐сенім бостандығына және өз көзқарасын еркін білдіруіне құқығы бар; бұл құқық өз наным‐сенімін кедергісіз ұстану еркіндігін және мемлекеттік шекаралар тәртібіне тәуелді болып қалмай, ақпараттар мен идеяларды еркін іздеп, кез‐келген құралдар арқылы тарату бостандығын да қамтыйды. 20 бап Әр адамның бейбіт жиналыстар және ассоциацияаларды құру бостандығына құқығы бар. Ешкімді де белгілі бір ассоциацияға зорлықпен кіргізуге болмайды. 21 бап Әр адамның, өз елін басқару ісіне тікелей өзі, немесе ерікті түрде сайланған өкілдері арқылы қатысуға құқығы бар. Әр адам өз елінде мемлекеттік қызметке тең дәрежеде қол жеткізуге құқылы. Халықтың еркі үкімет билігінің негізі болуы тиіс; бұл ерік мерзімді және бұрмаланбаған сайлау арқылы жүзеге асырылуы тиіс . Сайлау жалпыға бірдей тең сайлау құқығы негізінде, жасырын дауыс беру жолымен, немесе осы сияқты сайлау бостандығын қамтамасыз ететін басқа да, осы мәндес әдістер арқылы өткізілүі тиіс. 22 бап Әр адам, қоғам мүшесі ретінде, әлеуметтік жағынан қамсыздандырылуына және оның қадір‐қасиеті қолдау табуына, жеке басы еркін кемелденуіне қажетті экономикалық, әлеуметтік және мәдени салалар бойынша құқықтары әрбір мемлекеттің құрылымы мен рессурстарына сай, ұлттық ыкпал және халыкаралық ынтымақтастық арқылы жүзеге асырылуына құқыгы бар. 23 бап Әр адамның еңбек етуге, жұмыс түрін еркін таңдауға, әділ және қолайлы еңбек жағдайына, жұмыссыздықтан қорғалуына құқығы бар. Әр адамның құндылығы тең еңбегі үшін, нендей бір кемсітусіз, тең еңбек ақы алуына құқығы бар. Жұмыс істеп жүрген әр адам өзінің және отбасының ылайықты өмір сүруін қамтамасыз ететіндей әділ және қанағаттанарлық, және, қажет болған кезде, басқа әлеуметтік қамсыздандыру құралдары арқылы толықтырылып отыратын, сый‐сияпатқа құқылы. Әр адам кәсіподақтарын құруға және өз мүдделерін қорғау үшін, кәсіподақтарына кіруге құқылы. 24 бап Әр адам тынығуға және мәдени демалуға, оның ішінде ақылға қонымды шектеулі жұмыс күніне және мерзімді ақылы демалысқа, кұқылы. 25 бап Әр адам өзінің және отбасы мүшелерінің ден‐саулығын әл‐ауқатын қамтамасыз ететіндей, тамақты, киімді, баспананы, медициналық күтімді қамтыйтын өмір сүру деңгейіне құқылы және де жұмыссыз қалған күнде, науқас болған кезде, мүгедек болып қалған, жесір болып қалған күнде, қартайған шақта, немесе өзіне байланысты емес басқа да себептермен тіршілік ету мүмкіншілігінен айырылып қалған жағдайда қамсыздандырылуына құқылы. Ана және нәресте болу жағдайы айрықша қамқорлық пен көмек алуға кұқық береді. Балалардың бәрі, некелі немесе некесіз туған, бірдей әлеуметтік қорғауды пайдаланады. 26 бап Әр адамның білім алуға кұқығы бар. Білім беру, ең болмағанда бастауыш және жалпы білім, тегін болуы тиіс. Бастауыш білім баршаға міндетті болуы тиіс. Техникалық және кәсіптік білім көпшіліктің қолы жетерліктей болуы тиіс және жоғары білім де, әркімнің қабілетіне қарай көпшіліктің қолы жетерліктей болуы тиіс. Білім беру адамның жеке басының толық кемелденуіне және кұқықтары мен негізгі бостандықтарына деген құрметті арттыруға бағытталуы тиіс. Білім беру барлық ұлттар, нәсілдік және діни топтары арасында түсіністік, шыдамдылық пен достық қарым‐қатынас орнатуға ықпал жасап және Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілікті қуаттау жолындағы жұмысына ыкпал жасап, дем беруі тиіс. Ата‐аналардың өздерінің жас балаларына білім беру түрін таңдауда құқығы басымды 27 бап Әр адам қоғамның мәдени өміріне еркін қатысуға, өнерден рахат‐ләззат алуға, ғылыми прогресске ат салысуға әрі оның игілігін пайдалануға құқылы. Әр адам өзі автор болып табылатын ғылыми еңбегінің, әдеби немесе көркем шығармаларының нәтижесінде туындайтын рухани және материалды мүдделерін қорғауға құқылы. 28 бап Әр адам осы декларацияда баянды етілген кұқықтар мен бостандықтарды толық жүзеге асыра алатын әлеуметтік және халықаралық тәртіпке құқылы. 29 бап Әр адамның, адам баласының еркін және толық кемелденуіне мүмкіншілік беретін қоғам алдында міндеттері бар. Өзінің құқықтары мен бостандықтарын жүзеге асыруда әр адам тек басқа адамдардың құқықтары мен бостандықтарын тиісті түрде тану және құрметтеу мақсаты көзделген жағдайда ғана және демократиялық қоғамдағы моральдің, қоғамдық тәртіп пен игіліктің әділетті талаптарын қанағаттандыру мақсаты көзделген жағдайда ғана, заңмен белгіленген шектеуге ұшырауы тиіс. Осы бостандықтар мен құқықтарды жүзеге асырылуы Біріккен Ұлттар Ұйымының мақсаттары мен қағидаларына қайшы келмеуі тиіс. 30 бап Осы Декларациядағы ешбір қағида қасыбір мемлекетке, адамдар тобына немесе жеке адамдарға аталмыш Декларацияда баянды етілген құқықтар мен бостандықтарды жоятын қызметпен айналысу немесе іс‐әрекет жасау құқығын береді деп пайымдалуы тиіс емес. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kl.txt000066400000000000000000000441461520214632600216710ustar00rootroot00000000000000INUTTUT PISINNAATITAAFFIIT PILLUGIT SILARSUARMIOQATIGIINNUT NALUNAARUT AALLAQQAASIUT Ataqqinassusermik inuup nammineq pigisaanik aammalu anooqatigiinnut ilaasortaasut tamarmik naligiimmik annaasassaanngitsumillu pisinnaatitaaffeqarnissaannik akuersissuteqarneq nunarsuarmi kiffaanngissuseqarnermut, naapertuilluarnermut eqqissinissamullu tunngavium mata , Inuttut pisinnaatitaaffinnik sumiginnaanerit asissuinerillu naakkittaatsuliornerujussuarnik silarsuarmiunut tarnip nalunngissusiinik aalassatsitsisartunik nassataqartarmata, aammalu nunarsuarmik inuit killilersugaanngitsumik oqalussinnaatitaaffigalugulu upperisakkut pisinnaatitaaffeqarfiannik ersiorfiginagulu atugarliorfigisassarinngisaannik pilersitsinissaq inuiaat anguniagaattut pingaarnerpaatut tusarliunneqartareersimam mat , pingaaruteqarluinnar mat inuiaqatigiit akornanni ikinngutinnersumik pissuseqarnissaq annertusarniassallugu, pingaaruteqarluinnar mat inuttut pisinnaatitaaffiit inatsisitigut illersorneqarnissaat, inuk allatut sapilerluni qunutitsinermut qunusiaanermullu akiuunniartariaqalissanngippat, Naalagaaffiit Peqatigiit inuisa isumaqatigiissutikkut uppernarsaqqimmassuk inuttut pisinnaatitaaffiit tunngaviusut, inuup ataqqinassusiata erianassusiatalu aammalu angutit arnallu naligiimmik pisinnaatitaaffeqarnerisa pingaartinneqarnissaat isumalluarfigigitsik, aalajangiussimallugulu inuttut atugarisanik siuarsaaniarnissaq inuuniarnermilu atugarisanik pitsaanerulersitsinissaq, naalagaaffiit ilaasortaasut imminnut pisussanngortim mata Naalagaaffiit Peqatigiit suleqatigalugit sulissutigissallugu inuttut pisinnaatitaaffinnut aammalu tunngavissiisutut killilersugaanngitsumik iliorsinnaatitaaffinnut nalinginnaasumik ataqqinninnerup annertunerulersinnissaa, pisinnaatitaaffinnik aammalu killilersugaanngitsumik iliorsinnaatitaaffinnik tamakkuninnga peqatigiilluni paasinninneq pisussaaffimmik tamatuminnga piviusunngortitsinissamut pingaaruteqarnerpaam mat, NAALAGAAFFIIT ILAASORTAASUT AALLARTITAASA taamaattumik tamanut nalunaarutigaat inuttut pisinnaatitaaffiit pillugit silarsuarmioqatigiinnut nalunaarut manna inunnut tamanut inuiaqatigiinnullu tamanut tunngatillugu peqatigiinnikkut anguniagassatut, siunertaralugu inuup kialuunniit aammalu inuiaqatigiinnik sullissisut kikkulluunniit tamatigut Nalunaarutikkut matumuuna anguniassagaat atuartitsineq perorsaanerlu aqqutigalugit pisinnaatitaaffinnut killilersugaanngitsumillu iliorsinnaatitaanernut tamakkununnga ataqqinninnerulernissaq aammalu inuiaqatigiit nunallu allat alliartuinnartumik suliniuteqarnerisigut qularnaarniassallugu sumiluunniit sunniuteqartumik akuersaarneqarlutillu naammassiniarneqarnissaat, naalagaaffinni ilaasortaasuni innuttaasut aammalu sumiiffinni naalagaaffinnit taakkunannga aqunneqartuni innuttaasut akornanni. Immikkoortoq 1. Inuit tamarmik inunngorput nammineersinnaassuseqarlutik assigiimmillu ataqqinassuseqarlutillu pisinnaatitaaffeqarlutik. Solaqassusermik tarnillu nalunngissusianik pilersugaapput, imminnullu iliorfigeqatigiittariaqaraluarput qatanngutigiittut peqatigiinnerup anersaavani. Immikkoortoq 2. Kinal uunniit pisinnaatitaaffinnik killilersugaanngitsumillu iliorsinnaatitaaffinnik nalunaarummi maani taaneqartunik tamanik atuiumasinnaavoq, sukkulluunniit assigiinngisitsinertaqanngitsumik, s. ass. inuiannut sorlernut ataneq, ammip qalipaataa, arnaaneq/angutaaneq, oqaatsit, upperisaq, naalakkersuinikkut isuma allatulluunniit isumaqarneq, inuiaassutsikkut imaluunniit innuttaaqatigiinni qanoq atugaqartuneerneq, pigisaqassuseq, inunnguutsimit imaluunniit inuiaqatigiinni allatut inissisimaneq pissutigalugit. Aammattaaq nunami imaluunniit sumiiffimmi eqqartuussisinnaanikkut pissutsit imaluunniitt naalakkersuinikkut imaluunniit nunat allamiut inuup aalajangersimasup attaveqarfigisaasa isumaat pissutiagalugit assigiinngisitsineqassanngilaq, sumiiffik naalakkersuinikkut attaveqarfeqanngikkaluarpalluunniit, allanit oqartussaaffigineqaraluarpat namminersortuunngikkaluarpalluunniit, imaluunniit imminut naalakkersorsinnaassusia arlaatigut killiliivigineqarsimagaluarpat. Immikkoortoq 3. Kinaluunniit inuunermut, nammineersinnaassuseqarnissamut isumakuluuteqaranilu inuuniarnissamut pisinnaatitaavoq. Immikkoortoq 4. Kinaluunniit inussiaatigineqaraniluunniit namminersorsinnaassusiiagaassanngilaq; inussiaateqarneq inussiaarniarnerlu sutigut tamatigut inerteqqutigineqassapput. Immikkoortoq 5. Kinaluunniit naalliutserujussuarneqassanngilaq aammalu peqqarniitsumik, naakkittaatsumik narrunarsaataasumillu pineqassananilu pillarneqassanani. Immikkoortoq 6. Inuk kinaluunniit nunarsuarmi sumiluunniit eqqartuussisarnermi pisassalittut pisussaasutulluunniit isigineqarsinnaatitaanissamut pisinnaatitaavoq. Immikkoortoq 7. Kikkulluunniit tamarmik inatsiseqarnikkut naligiissitaasussaapput, aammalu sutigulluunniit assigiinngisitsinertaqanngitsumik inatsisitigut illersorneqarnissamut pisinnaatitaallutik. Kikkulluunniit tamatmik assigiimmik pisinnaatitaapput nalunaarummut matumunnga akerliusumik sutigulluunniit assigiinngisinneqarnissamut taamatulluunniit assigiinngisinneqalernissamut kajumissaarutaasinnaasunut sunulluunniit illersorneqarnissamut. Immikkoortoq 8. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq naammaginartumik akitsisitaaqqinnissamut iliuutsinut tunngaviusutut pisinnaatitaaffinnik, nunap naalakkersugaanerani imaluunniit inatsisitigut pineqartunut tunniunneqartunik, innarliisunut inuiaqatigiinni eqqartuussiviit susassaqartut aqqutigalugit. Immikkoortoq 9. Kinaluunniit namminissarsiortumik tigusarineqassanngliq, tigummigallagassanngortitaassanani imaluunniit nunagisamit peersitaassanani. Immikkoortoq 10 Kinaluunniit naligiissitaalluinnarnikkut piumasaqarsinnaatitaavoq eqqartuussivimmi aalajangersimasunut attaveqanngitsumi aammalu nakerisarsiortuunngitsumi eqqortuliortumik tamanullu ammasumik iliorfigineqarnissamik, pisinnaatitaaffimminut pisussaaffimminullu tunngasutigut aalajangiiniartoqassatillugu aammalu inatsisit tunngavigalugit pillarneqaataasinnaasumik sumilluunniit unnerluutigineqarnermini. Immikkoortoq 11. Kinaluunniit pillagaassutaasinnaasumik iliuuseqarsimasutut unnerluutigineqartoq pisinnaatitaavoq pinngitsuusutut isigineqarnissamut pisuunermi tamanut ammasumik eqqartuussisoqarnerani, tamatumani uppernarsaatissat tamassa imminut illersorniarnissamut pisariaqartinneqartut pereerlugit inatsisit naapertorlugit pisuunermi uppernarsarneqarnissaata tungaanut. Kinaluunniit iliuuserisimasaq qanoq iliuuseqanngitsoorsimanerluunniit inuiaqatigiit imaluunniit nunat allamiut inatsisaat naapertorlugit tamatuma nalaani pillarneqaataasussaanngitsut pissutigalugit pillagaassutaasinnaasumik pissusilerorsimasutut pisuutinniarneqarsinnaanngilaq. Aammattaq iliuutsit pillagaassutaasinnaasut pinerata nalaani aalajangerneqartuniit sakkortunerusunik pillaatissisoqarsinnaassanngilaq. Immikkoortoq 12. Kinaluunniit pissutsini namminerisani, ilaqutariinnermi, angerlarsimaffimmi imaluunniit allaffigeqatigiittarnikkut pissutsini namminiinnarsortumik akuliuffigineqassanngilaq, aammalu ataqqineqarnerup tusaamaneqarnerullu tungaasigut saassunneqassanani. Kinaluunniit taamatut akuliuffigineqarnissamut imaluunniit saassunneqarnissamut inatsisitigut illerorneqarsinnaatitaavoq. Immikkoortoq 13. Kinaluunniit akornuteqanngitsumik angalaarsinnaatitaavoq aammalu naalagaaffiit ataasiakkaat killeqarfiisa iluanni najugaqarfissamik nammineerluni toqqaasinnaatitaalluni. [Missing Article 13.2] Immikkoortoq 14. Kinaluunniit malersugaanermut atatillugu nunani allani qimaaffissarsiornissamut qimaaffissinneqarnissamullu pisinnaatitaavoq. Pisinnaatitaaffik taana unnerluussaanerni naalakkersuinermut attuumassuteqanngitsutut pinerluutinut tunngassuteqavissuni imaluunniit Naalagaaffit Peqatigiit siunertaannut tunngavigisaannullu akerliusumik iliuuseqarsimanerni tunngaviginiarneqarsinnaanngilaq. Immikkoortoq 15. Kinaluunniit naalagaaffimmi aalajangersimasumi innuttaassuseqarnissamut pisinnaatitaavoq. Kinaluunniit naalagaaffimmi aalajangersimasumi innuttaassutsiminik namminiinnarsortumik piiaaffigineqarsinnaanngilaq imaluunniit innuttaassutsimik allnanngortitsisinnaatitaanermik itigartinneqarsinnaanngilaq. Immikkoortoq 16. Inuiannut solernut atasuunermut tunngasut, naalagaaffimmi sumi innuttaassusrqarnermut tunngasut qanoluunniit upperisaqarneq uniffiginagit angutit arnallu nammineersinnaassuseqartutut ukioqalerseersimasut aappanissinnaatitaapput ilaqutariinnillu pilersitsisinnaatitaallutik. Aappariilernissap tungaatigut, aappariinnerup nalaani aammalu aappariigunnaarnerup tungaatigut naligiimmik pisinnaatitaaffeqartussaapput. AAppariikerneq aatsaat pisinnaalersinnaassaaq aappariilersussat tamarmik pinngitsaaliinertaqanngitsumik tamakkiisumillu aappariilernissaq isumaqatigiissutigippassuk. Ilaqutariit inuiaqatigiinni pissusissamisoortumik tunngavissiisumillu ataasiusortaapput aammalu inuiaqatigiinnit naalagaaffimmillu illersorneqartussaallutik. Immikkoortoq 17. Kinaluunniit namminerisaminik pigisaqartussaatitaavoq kisimiilluni allanilluunniit peqateqarluni. Kinaluunniit pigisaanik pissutissaqanngitsumik arsaarneqarsinnaanngilaq. Immikkoortoq 18. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq eqqarsartaatsikkut, tarnip nalunngissusiatigut aammalu upperisakkut killilersugaanngitsumik iliorsinnaanissamut; pisinnaatitaanermi tassani aamma pineqarpoq upperisarsiornermi sorlernut ilaasuunermik upperisamillu allanngortitsinissami killilersugaannginnissaq aammalu atuartitsinikkut, qanoq iliuuseqarnikkut, guutisiornikkut kiisalu upperisarsiornermi unnersuussutigineqartunik naammassinninniarnikkut kisimiilluni allanilluunniit peqateqarluni tamanut ammasumik namminersortumilluunniit upperisarsiornermi sorlernut ilaasuunermik imaluunniit upperisamik nalunaajaateqarnissami killilersugaannginnissaq. Immikkoortoq 19. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq killiliiffigineqanngitsumik isummaminik nalunaaruteqarnissamut aammalu killiliiffigineqanngitsumik oqaaseqarsinnaatitaanissamut; pisinnaatitaaffimmi tassani aamma pineqarput allanit akuliuffigineqarani namminerisatut isummamik nalunaaruteqarsinnaatitaaneq aammalu nalunaaruteqarniarnermi atorneqarsinnaasut suulluunniit aqqutigalugit aammalu nunat killeqarfii apeqqutaatinnagit paasisassarsiorsinnaaneq eqqarsaatinillu nalunaaruteqarsinnaaneq. Immikkoortoq 20. Kikkukkuunniit tamatmik pisinnaatitaapput eqqissisimasumik pissusilimmik killilersugaanngitsumik katersoqatigiittarnissanut aammalu peqatigiiffinnik pilersitsisarnissanut. Kinaluunniit peqatigiiffimmi sumiluunniit ilaasotaanissamut pinngitsaalineqarsinnaanngilaq. Immikkoortoq 21. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq nunagisami aqunneqarnerani toqqaannartumik imaluunniit sinniisussatut killilersugaanngitsumik qinikkat aqqutigalugit peqataaniarnissamut. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq nunagisamini naligiissitaasumik atorfinitsitaanissamut suliaqartitaanissamullu. Innuttaasut piumassuseqarnerat naalakkersuisut oqartussaassuseqarnissaannut tunngaviussaaq; piumassuseqarneq tamanna ersersinneqartassaaq piffissani aalajangersimasuni piviusumillu qinersisoqartarneratigut aammalu naligiimmik qinersisinnaatitaanikkut pisassalluni isertuussamik taaguinertigut imaluunniit taamatulli killilersugaanngitsumik taaguisarnermi periaatsit aqqutigalugit. Immikkoortoq 22. Kinaluunniit unuiaqatigiinni ilaasortaasutut pisinnaatitaavoq inooqatgiinnermi toqqissisimaarnissamut aammalu piumasaqarsinnaatitaalluni aningaarsarsiornikkut, inuttut aammalu kulturimut tunngassutilitsigut pisannaatitaaffit nammineq ataqqinassutsimut killilersugaanngitsumillu inuttut ineriartorsinnaanissamut pinngitsoorneqarsinnaanngitsut aaqqissuunneqartassasut inuiaqatigiit qanoq iliuuseqarnerisigut aammalu nunanik allanik suleqatiginninnikkut kiisalu naalagaaffiit ataasiakkaat aaqqissuuaanerat atortussatigullu pissarsivissaataat naapertorlugit. Immikkoortoq 23. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq suliffeqarnissamut, suliffissamik nammineerluni toqqaanissamut, silunermi naapertuilluartumik ajunngitsunillu atugassaqartitaanissamut aammalu suliffissaaruttoornaveersaartitaanissamut. Kinaluunniit assigiinngisitsinertaqanngitsumik pisinnaatitaavoq suliat assigiippata naligiimmik akissarsiaqartitaanissamut. Kinaluunniit sulisuusoq pisinnaatitaavoq naapertuilluartumik iluarinartumillu akissarsiaqartitaanissamut, imminut ilaquttaminillu inummut naleqquttumik inuutinniarnissamut pisariaqassappallu aamma inunnik allnik sernissuiniarnernut isumannarunnaarsitsisussanik. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq sulinermi soqutigisaminut illersuutissaatut suliaqaqatigiit peqatigiiffiinik pilersitsinissamut tamakkunanilu ilanngunnissamut. Immikkoortoq 24. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq qasuersaarnissamut sunngiffeqarnissamullu, ilanngullugu piffissamik suliffiusumik naammaginartumik killilersuineq, aammalu piffissani aalajangersimasuni akissarsiat pigiinnarlugit feriaqartarnissamut. Immikkoortoq 25. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq pissaqassutsikkut nammineq ilaquttamilu peqqinnissaannut toqqissisimaarnissaannullu naammattunik atugaqarnissamut, ilanngullugit nerisassatigut, atisatigut, inissatigut aammalu nakorsamit ikiorneqarnikkut aammalu inooqatigiinnermi pisariaqartinneqartutut ajunngitsorsiassatigut naammaginartuusunik, pisinnaatitaallunilu suliffissaarusimaneqartillugu, napparsimanermi, sulisinnaajunnaarnermi, aappaarsernermi, utoqqalinermi imaluunniit iluanaarutigisinnaasanik allanik pissutsit nammineq pisuussutiginngisat pissutigalugit annaasaqarnermi isumannaatsunik atugassaqartitaanissamut. Anaanaasut meeqqallu immikkut ittumik isumassorneqarlutillu ikiorneqartussaapput. Meeqqat tamarmik, aappariinnermi tamatumaluunniit avataatigut inunngoraluarunik assigiimmik, inoqatigiinnermi illersorneqartussaapput. Immikkoortoq 26. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq atuartitaanissamut,. Atuartitaaneq akeqanngilaq, allatut ajornarpat minnerpaamik ilinniaqqaatissanik tunngavissaasunillu ilinniarnermi. Ilinniaqqaatissanik atuartitaaneq pinngitsoorani pisussaassaaq. Teknikkikkut suliatigullu ilinniartitaaneq tamanut nalinginnaasumik ammatinneqassaaq aammalu piginnaassutsit tunngavigalugit annertunerusumik atuartitaaneq kikkunnulluunniit naligiissumik ammatinneqassaaq. Atuartitsinermi anguniarneqassaaq inuup inuttut naammattumik ineriartortinneqarnissaa aammalu inuttut pisinnaatitaaffinnut nammineersinnaalernissamullu aallarniutaasunut ataqqinninnerup annertusarneqarnissaa. Naalagaaffiit tamarnik aammalu inuiaqatigiinni sorlerni ataqatigiiaat upperisaqaqatigiiaallu akornanni paaseqatgiinnissamut, akaareqatigiinnissamut aammalu Naalagaaffiit Peqatigiit eqqissisimanissap pigiinnatnissaanut sulinerannut siuarsaaviussalluni. Angajoqqaat qitornamik qanoq atuartitaanissaannik toqqaaniarnissamut salliutitaassapput. Immikkoortoq 27. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq inuiaqatigiinni kulturimut tunngassutilitsigut ingerlatsinerni killilersorneqanngitsumik peqataanissamut, eqqumiitsulianik nuannaaruteqarnissamut aammalu ilisimatuussutsikkut siuariaatinik taakkualu ajunngitsorsiassartaanik paasissutissinneqartarnissamut. Kinaluunniit pisinnaatitaavoq ileqqorissaarnermut tunngasutigut aammalu timikkut inuuniarnermut tunngasutigut soqutigisanik ilisimatuussutsikkut, atuakkiatigut imaluunniit eqqumiitsullioriaatsikkut pilersissimasaminut tunngassutillit suugaluartulluunniit illersorneqarnissaannut. Immikkoortoq 28. Kinaluunniit piumasaqarsinnaatitaavoq inuttut inuiaqatigiittullu atugarisat aaqqissuussivigineqarnissaannik, tamatumani pisinnaatitaaffiit killilersugaanngitsumillu iliorsinnaatitaaffiit Nalunaarummi matumani taaneqartut tamakkiisumik piviusunngorsinnaaqqullugit. Immikkoortoq 29. Kinaluunniit inuiaqatigiit tungaannut pisussaaffeqarpoq, taamaallaalli tamatumani inuttut killilersugaanngitsumik tamalliisulmillu ineriartorsinnaatitaaneq tunngavigalugit. Pisinnaatitaaffiit aamma killilersugaanngitsumik iliorsinnaatitaaffiit atorneqarnerini kialuunniit taqamaallaat naalagarsiorfigisussaavai killilersuutit inatsisini aalajangersarneqarsimasut inuit allat pisinnaatitaaffiisa killilersugaanngitsumillu iliorsinnaatitaaffiisa aammalu piumasaqaatit naapertuilluartut inuiaqatigiinni inuit kikkulluunniit naalakkersuinikkut oqaasissaqaqatigiiffigisaanni ileqqorissaarnissamut tunngasut, inuiaqatigiit aaqqissuussaanerat aammalu inunnut tamanut iluaqutissatut piumasaqaatigineqartut naammassiniarnissaat siunertaralugu. Pisinnaatitaaffiit killilersugaanngitsumillu iliorsinnaatitaaffiit tamakku Naalagaaffiit Peqatigiit siunertarisaannut tunngavigisaannullu akerliusumik atorneqanngilluinnassapput. Immikkoortoq 30. Nalunaarummi matumani taaneqartut arlaannaalluunniit paasineqassanngilaq naalagaaffinnut, ataatsimoortukkuutaanut imaluunniit inunnut ataasiakkaanut tunngavissiisutut sumilluunniit ingerlassaqarniarnissamut imaluunniit iliuuseqarniarnissamut pisinnaatitaaffittut killilersugaanngitsumillu iliuuseqarsinnaatitaaffittut killilersugaanngitsumillu iliuuseqarsinnaatitaaffittut maani naatsorsuunneqartut arlaannaannilluunniit suujunnaarsitsiniutaasinnaasunik. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/km.txt000066400000000000000000000771001520214632600216660ustar00rootroot00000000000000សេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្ស អនុម័តនិងប្រកាសដោយសេចក្ដីសម្រេចចិត្ដនៃមហាសន្និបាតលេខ ២១៧ A (III) នៅថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៨ បុព្វកថា ដោយយល់ឃើញថា ការទទួលស្គាល់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរជាប់ពីកំណើត និងសិទ្ធិស្មើភាពគ្នា និងសិទ្ធិមិន អាចលក់ ដូរ ផ្ទេរ ឬដកហូតបានរបស់សមាជិកទាំងអស់នៃគ្រួសារមនុស្ស គឺជាគ្រឹះនៃសេរីភាព យុត្ដិធម៌ និងសន្ដិភាពក្នុងពិភពលោក។ ដោយយល់ឃើញថា ការមិនទទួលស្គាល់ និងការប្រមាថមើលងាយសិទ្ធិមនុស្ស នាំឱ្យមានអំពើ ព្រៃផ្សៃសាហាវយង់ឃ្នង ធ្វើឱ្យក្ដៅក្រហាយដល់សតិសម្បជញ្ញៈមនុស្សជាតិ និងថា ការឈានដល់ពិភព លោកមួយ ដែលមនុស្សទាំងឡាយមានសេរីភាពក្នុងការនិយាយស្ដី និងជំនឿ និងភាពរួចផុតពីការភ័យ ខ្លាច និងទុគ៌តភាព ត្រូវបានប្រកាសថាជាសេចក្ដីប្រាថ្នាដ៏ខ្ពស់បំផុតរបស់មនុស្សទូទៅ។ ដោយយល់ឃើញថា ជាការចាំបាច់ ដែលសិទ្ធិមនុស្សត្រូវតែបានការពារដោយនីតិរដ្ឋ ដើម្បីជៀស វាងកុំឱ្យមនុស្សបង្ខំចិត្ដជាចុងក្រោយបង្អស់ បះបោរប្រឆាំងទល់នឹងអំណាចផ្ដាច់ការ និងការគាបសង្កត់។ ដោយយល់ឃើញថា ជាការចាំបាច់ ដែលត្រូវលើកស្ទួយការពង្រីកទំនាក់ទំនងជាមិត្ដភាព រវាង ប្រជាជាតិនានា។ ដោយយល់ឃើញថា ប្រជាជាតិទាំងឡាយនៃសហប្រជាជាតិ បានប្រកាសបញ្ជាក់សារជាថ្មីក្នុង ធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ នូវជំនឿរបស់ខ្លួនទៅលើសិទ្ធិមូលដ្ឋាននៃមនុស្ស លើសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ លើតម្លៃរបស់ មនុស្ស និងលើសមភាពនៃសិទ្ធិរវាងបុរសនិងស្ដ្រី ហើយប្ដេជា្ញលើកស្ទួយវឌ្ឍនភាពសង្គម និងកម្រិត ជីវភាពរស់នៅឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង ក្នុងសេរីភាពកាន់តែទូលំទូលាយ។ ដោយយល់ឃើញថា ដោយសហប្រតិបត្ដិការជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ រដ្ឋជាសមាជិកទាំង អស់សន្យាធ្វើឱ្យមានការគោរពជាសកល និងការប្រតិបត្ដិនូវសិទ្ធិ និងសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ ដោយយល់ឃើញថា ការយល់ដូចគ្នាមួយអំពីសិទ្ធិនិងសេរីភាពទាំងនេះ មានសារសំខាន់បំផុត ដើម្បីបំពេញនូវការសន្យាខាងលើ។ អាស្រ័យហេតុនេះ មហាសន្និបាតប្រកាសថា ៖ សេចក្ដីប្រកាសជាសកលស្ដីពីសិទ្ធិមនុស្សនេះ ជាឧត្ដមគតិរួមដែលប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ៗប្រទេស និង ប្រជាជាតិទាំងអស់ត្រូវធ្វើឱ្យបានសម្រេច ដើម្បីឱ្យបុគ្គលគ្រប់ៗរូប និងអង្គការសង្គមទាំងអស់ ដោយ រក្សាខ្ជាប់ជានិច្ចក្នុងស្មារតីរបស់ខ្លួន នូវសេចក្ដីប្រកាសនេះ ខិតខំប្រឹងប្រែងបណ្ដុះបណ្ដាលការគោរពសិទ្ធិ និងសេរីភាពទាំងនេះ តាមរយៈការបង្រៀននិងការអប់រំ ហើយនិងខំប្រឹង ប្រែងធានាឱ្យមានការទទួល ស្គាល់ និងការអនុវត្ដជាសកល និងដោយស័ក្ដិសិទ្ធិ នូវសិទ្ធិនិងសេរីភាព ដោយវិធានការជាតិ និងអន្ដរជាតិ ដែលមានលក្ខណៈរីកចម្រើនជាលំដាប់ ទាំងក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋនៃរដ្ឋសមាជិក ទាំងក្នុងចំណោម ប្រជាពលរដ្ឋ ដែនដីដែលស្ថិតនៅក្រោមដែនសមត្ថកិច្ចនៃរដ្ឋទាំងនោះ។ មាត្រា ១ មនុស្សទាំងអស់ កើតមកមានសេរីភាព និងសមភាព ក្នុងផ្នែកសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនិងសិទ្ធិ។ មនុស្ស មានវិចារណញ្ញាណនិងសតិសម្បជញ្ញៈជាប់ពីកំណើត ហើយគប្បីប្រព្រឹត្ដចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុង ស្មារតីភាតរភាពជាបងប្អូន។ មាត្រា ២ មនុស្សម្នាក់ៗ អាចប្រើប្រាស់សិទ្ធិនិងសេរីភាពទាំងអស់ ដែលមានចែងក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនេះ ដោយគ្មានការប្រកាន់បែងចែកបែបណាមួយ មានជាអាទិ៍ ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា សាសនា មតិនយោបាយ ឬមតិផ្សេងៗទៀត ដើមកំណើតជាតិ ឬសង្គម ទ្រព្យសម្បត្ដិ កំណើត ឬស្ថានភាព ដទៃៗទៀតឡើយ។ លើសពីនេះ មិនត្រូវធ្វើការប្រកាន់បែងចែកណាមួយ ដោយសំអាងទៅលើឋានៈខាងនយោបាយ ខាងដែនសមត្ថកិច្ច ឬខាងអន្ដរជាតិរបស់ប្រទេស ឬដែនដីដែលបុគ្គលណាម្នាក់រស់នៅ ទោះបីជាប្រទេស ឬដែនដីនោះឯករាជ្យក្ដី ស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលក្ដី ឬគ្មានស្វ័យគ្រប់គ្រងក្ដី ឬស្ថិតក្រោមការដាក់ កម្រិតផ្សេងទៀតណាមួយ ដល់អធិបតេយ្យភាពក្ដី។ មាត្រា ៣ បុគ្គលម្នាក់ៗ មានសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត សេរីភាព និងសន្ដិសុខផ្ទាល់ខ្លួន។ មាត្រា ៤ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវស្ថិតក្នុងទាសភាព ឬស្ថិតក្នុងភាពជាអ្នកបម្រើដាច់ថ្លៃឡើយ។ ទាសភាព និងទាសពាណិជ្ជកម្ម តាមគ្រប់ទម្រង់ទាំងអស់ ត្រូវហាមឃាត់។ មាត្រា ៥ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវទទួលទារុណកម្ម ឬការប្រព្រឹត្ដិមកលើខ្លួន ឬទណ្ឌកម្មឃោរឃៅ អមនុស្ស ធម៌ ឬបន្ថោកបន្ទាបបានឡើយ។ មាត្រា ៦ ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិឱ្យគេទទួលស្គាល់បុគ្គលិកលក្ខណៈគតិយុត្ដរបស់ខ្លួន នៅគ្រប់ទីកន្លែង។ មាត្រា ៧ ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ និងមានសិទ្ធិទទួលការការពារពីច្បាប់ស្មើៗគ្នា ដោយ គ្មានការរើសអើង។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលការការពារស្មើៗគ្នា ប្រឆាំងនឹងការរើសអើងណា ដែលរំលោភលើសេចក្ដីប្រកាសនេះ ព្រមទាំងប្រឆាំងនឹងការញុះញង់ ឱ្យមានការរើសអើង។ មាត្រា ៨ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិរកដំណោះស្រាយស័ក្ដិសិទ្ធិមួយនៅចំពោះមុខសាលាជំរះក្ដីជាតិ ដែល មានសមត្ថកិច្ច ចំពោះអំពើទាំងឡាយណាដែលរំលោភសិទ្ធិមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬដោយច្បាប់។ មាត្រា ៩ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន ឬនិរទេសខ្លួន តាមអំពើចិត្ដឡើយ។ មាត្រា ១០ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិស្មើគ្នាពេញលេញ សុំឱ្យតុលាការឯករាជ្យនិងមិនលំអៀង ពិនិត្យរឿង ក្ដីរបស់ខ្លួនជាសាធារណៈ និងដោយសមធម៌ ដើម្បីសម្រេចលើសិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ច និងលើភាពសមហេតុ ផល នៃការចោទប្រកាន់ទាំងឡាយខាងបទព្រហ្មទណ្ឌមកលើខ្លួន។ មាត្រា ១១ ជនណាដែលជាប់ចោទពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ត្រូវសន្មតជាជនគ្មានទោស រហូតដល់ពិរុទ្ធភាព ត្រូវបានរកឃើញ នៅក្នុងសវនាការជាសាធារណៈ ដែលមានការធានាចាំបាច់ ដើម្បីឱ្យជននោះការពារ ខ្លួន។ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវបានផ្ដន្ទាទោសពីបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ ដោយអំពើឬ ការខកខានមិនបាន ធ្វើ បើអំពើ ឬការខកខាននេះ មិនបានចែងក្នុងច្បាប់ជាតិ ឬអន្ដរជាតិ ថាជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌនៅពេល ធ្វើអំពើ ឬមានការខកខាននេះ។ ដូចគ្នានេះដែរ មិនត្រូវមានការផ្ដន្ទាទោស ឱ្យធ្ងន់ជាងទោសដែលបាន កំណត់ឱ្យអនុវត្ដ ក្នុងអំឡុងពេលដែលបទល្មើសបានកើតឡើងឡើយ។ មាត្រា ១២ គ្មានមនុស្សណាម្នាក់ ត្រូវរងការរំលោភជ្រៀតជ្រែកតាមអំពើចិត្ដក្នុងជីវិតឯកជន គ្រួសារ ទី លំនៅ ឬការឆ្លើយឆ្លង ឬការធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កិត្ដិយស និងកេរ្ដិ៍ឈ្មោះរបស់ខ្លួនបានឡើយ។ ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិ ទទួលការការពារពីច្បាប់ ប្រឆាំងនឹងការជ្រៀតជ្រែក ឬការប៉ះពាល់បែបនេះ។ មាត្រា ១៣ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិធ្វើដំណើរដោយសេរី និងមានសិទ្ធិជ្រើសរើសនិវេសនដ្ឋាន ក្នុងរដ្ឋ មួយ។ មនុស្សគ្រប់រូបមានសិទ្ធិចាកចេញពីប្រទេសណាមួយ រួមទាំងប្រទេសរបស់ខ្លួនផង និងមាន សិទ្ធិវិលត្រឡប់មកប្រទេសរបស់ខ្លួនវិញ។ មាត្រា ១៤ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិស្វែងរក និងទទួលកន្លែងជ្រកកោន ក្នុងប្រទេសដទៃទៀត ក្នុង ករណីមានការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញមកលើខ្លួន។ សិទ្ធិសុំជ្រកកោននេះ មិនអាចលើកមកសំអាងបានទេ ក្នុងករណីមានការចោទប្រកាន់ ដែល ពិតជាកើតឡើងពីបទល្មើសមិនមែននយោបាយ ឬពីការប្រព្រឹត្ដណា ដែលផ្ទុយពីគោលបំណង និង គោលការណ៍ទាំងឡាយរបស់សហប្រជាជាតិ។ មាត្រា ១៥ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានសញ្ជាតិមួយ។ គ្មានជនណាម្នាក់ អាចត្រូវដកហូតសញ្ជាតិ ឬឬរារាំងសិទ្ធិប្ដូរសញ្ជាតិរបស់ខ្លួន តាមអំពើចិត្ដ បានឡើយ។ មាត្រា ១៦ មនុស្សប្រុសស្រីដល់អាយុគ្រប់ការ មានសិទ្ធិរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងកសាងគ្រួសារ ដោយ មិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ សញ្ជាតិ ឬសាសនាឡើយ។ មនុស្សប្រុសស្រី មានសិទ្ធិស្មើគ្នាក្នុងការរៀបអាពាហ៍ ពិពាហ៍ ក្នុងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងក្នុងពេលរំលាយចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍។ អាពាហ៍ពិពាហ៍នឹងអាចប្រព្រឹត្ដទៅបាន លុះត្រាតែមានការព្រមព្រៀងដោយសេរី និងពេញ លេញពីអនាគតប្ដីប្រពន្ធ។ គ្រួសារជាអង្គភាពធម្មជាតិនិងជាអង្គភាពមូលដ្ឋាននៃសង្គម ហើយ គ្រួសារមានសិទ្ធិទទួល ការការពារពីសង្គមនិងរដ្ឋ។ មាត្រា ១៧ មនុស្សគ្រប់រូប ទោះតែម្នាក់ឯងក្ដី ឬដោយរួមជាមួយអ្នកដទៃក្ដី មានសិទ្ធិជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ។ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវបានដកហូតកម្មសិទ្ធិ តាមអំពើចិត្ដឡើយ ។ មាត្រា ១៨ ជនគ្រប់រូប មានសិទ្ធិសេរីភាពខាងការគិត សតិសម្បជញ្ញៈ និងសាសនា។ សិទ្ធិនេះ រាប់បញ្ចូល ទាំងសេរីភាពផ្លាស់ប្ដូរសាសនា ឬជំនឿ ព្រមទាំងសេរីភាពសម្ដែងសាសនា ឬជំនឿរបស់ខ្លួន តែម្នាក់ឯង ឬដោយរួមជាមួយអ្នកដទៃ ជាសាធារណៈ ឬជាឯកជន តាមការបង្ហាត់បង្រៀន ការអនុវត្ដ ការគោរព បូជា និងការប្រតិបត្ដិតាម។ មាត្រា ១៩ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការមានមតិ និងការសម្ដែងមតិ។ សិទ្ធិនេះ រាប់បញ្ចូល ទាំងសេរីភាពក្នុងការប្រកាន់មតិ ដោយគ្មានការជ្រៀតជ្រែក និងសេរីភាពក្នុងការស្វែងរក ការទទួល និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន និងគំនិតនានាដោយគ្មានព្រំដែនទឹកដី ទោះតាមរយៈមធ្យោបាយសម្ដែង មតិណាមួយក៏ដោយ។ មាត្រា ២០ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការប្រជុំ ឬការរួមគ្នាជាសមាគម ដោយសន្ដិវិធី។ គ្មានជនណាម្នាក់ ត្រូវបានបង្ខិតបង្ខំ ឱ្យចូលរួមក្នុងសមាគមណាមួយឡើយ។ មាត្រា ២១ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងការដឹកនាំកិច្ចការសាធារណៈនៃប្រទេសរបស់ខ្លួន ដោយ ផ្ទាល់ ឬតាមរយៈតំណាង ដែលបានជ្រើសរើសដោយសេរី។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិចូលបម្រើមុខងារសាធារណៈនៃប្រទេសរបស់ខ្លួន ក្នុងលក្ខខណ្ឌ សមភាព។ ឆន្ទៈរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាមូលដ្ឋានអំណាចនៃការដឹកនាំកិច្ចការសាធារណៈ។ ឆន្ទៈនេះ ត្រូវ សម្ដែងចេញតាមរយៈការបោះឆ្នោតទៀងទាត់ តាមពេលកំណត់ និងពិតប្រាកដ ដែលមានលក្ខណៈសកល ស្មើភាព និងសម្ងាត់់ ឬតាមនីតិវិធីសមមូល ដែលធានាសេរីភាពនៃការបោះឆ្នោត។ មាត្រា ២២ ក្នុងឋានៈជាសមាជិកនៃសង្គម មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានសន្ដិសុខសង្គម និងមានបុព្វ សិទ្ធិសម្រេចបានសិទ្ធិខាងសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ ដែលចាំបាច់សម្រាប់សេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ និងការ រីកចំរើនដោយសេរីនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ខ្លួន តាមរយៈការខិតខំរបស់ជាតិ និងសហប្រតិបត្ដិការអន្ដរ ជាតិ និងដោយយោងទៅតាមការរៀបចំ និងធនធានរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ មាត្រា ២៣ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិមានការងារធ្វើ ជ្រើសរើសការងារដោយសេរី ទទួលលក្ខខណ្ឌ ការងារត្រឹមត្រូវ និងពេញចិត្ដ និងមានការការពារប្រឆាំងនឹងភាពអត់ការងារធ្វើ។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលប្រាក់បៀវត្សស្មើគ្នា ចំពោះការងារដូចគ្នា ដោយគ្មានការរើស អើង។ អ្នកធ្វើការងារ មានសិទ្ធិទទួលបានលាភការដោយសមធម៌ និងពេញចិត្ដ ដើម្បីធានាអត្ថិភាព រស់នៅរបស់ខ្លួននិងគ្រួសារ ឱ្យសមស្របនឹងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរនៃមនុស្ស និងត្រូវបានបំពេញបន្ថែមទៀត ដោយមធ្យោបាយផ្សេងៗនៃការការពារផ្នែកសង្គម ប្រសិនបើចាំបាច់។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិបង្កើតសហជីព និងចូលរួមក្នុងសហជីព ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍ របស់ខ្លួន។ មាត្រា ២៤ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិឈប់សម្រាក និងលំហែកំសាន្ដ រួមបញ្ចូលទាំងកម្រិតម៉ោងការងារ សមហេតុផល និងការឈប់សម្រាក ដោយបានប្រាក់បៀវត្សតាមពេលកំណត់ទៀងទាត់។ មាត្រា ២៥ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានកម្រិតជីវភាពគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីធានាសុខភាព និង សុខុមាលភាពរបស់ខ្លួន និងគ្រួសារ រួមមានចំណីអាហារ សម្លៀកបំពាក់ លំនៅដ្ឋាន ការថែទាំសុខភាព និងសេវាសង្គមកិច្ចចាំបាច់ផ្សេងៗទៀត។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានការគាំពារនៅពេលគ្មាន ការងារធ្វើ មានជំងឺ ពិការ មេម៉ាយ ឬពោះម៉ាយ ចាស់ជរា ឬនៅពេលបាត់បង់មធ្យោបាយធានាជីវភាព ដែលបណ្ដាលមកពីកាលៈទេសៈផុតពីឆន្ទៈរបស់ខ្លួន។ មាតុភាពនិងកុមារភាពមានសិទ្ធិទទួលជំនួយនិងការថែទាំពិសេស។ កុមារគ្រប់រូប ទោះកើត ពីឪពុកម្ដាយមានខាន់ស្លា ឬឥតខាន់ស្លាក្ដី ត្រូវបានទទួលការពារខាងសង្គមកិច្ចដូចគ្នា។ មាត្រា ២៦ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានការអប់រំ។ ការអប់រំ ត្រូវឥតបង់ថ្លៃ យ៉ាងហោចណាស់ សម្រាប់ការអប់រំបឋមសិក្សា និងអប់រំមូលដ្ឋាន។ ការអប់រំបឋមសិក្សា គឺជាកាតព្វកិច្ច។ ការអប់រំ ខាងបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ ត្រូវរៀបចំឱ្យមានជាទូទៅ។ ការអប់រំឧត្ដមសិក្សា ត្រូវបើកឱ្យចូលរៀន ស្មើភាពគ្នា ដោយឈរលើមូលដ្ឋានសមត្ថភាព។ ការអប់រំ ត្រូវសំដៅទៅរកការរីកលូតលាស់ពេញលេញនៃបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្ស និង ការពង្រឹងការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពមូលដ្ឋាន។ ការអប់រំនេះ ត្រូវលើកកំពស់ការយល់ដឹង ការអត់ឱនអធ្យាស្រ័យគ្នា និងមិត្ដភាពរវាងប្រជាជាតិ និងក្រុមពូជសាសន៍ ឬក្រុមសាសនាទាំងអស់ ព្រមទាំងការអភិវឌ្ឍន៍សកម្មភាពរបស់សហប្រជាជាតិ ក្នុងការថែរក្សាសន្ដិភាព។ មាតាបិតា មានសិទ្ធិជាអាទិភាព ក្នុងការជ្រើសរើសប្រភេទនៃការអប់រំ សម្រាប់បុត្រធីតា របស់ខ្លួន។ មាត្រា ២៧ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិចូលរួមដោយសេរី ក្នុងជីវភាពវប្បធម៌របស់សហគមន៍ អាស្រ័យផល សិល្បៈ និងចូលរួមចំណែកក្នុងវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ដ្រ និងក្នុងផលប្រយោជន៍ដែលបានមកពីវឌ្ឍនភាព នេះ។ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបានការការពារផលប្រយោជន៍ខាងសីលធម៌ និងសម្ភារៈ ដែល បានមកពីផលិតកម្មខាងវិទ្យាសាស្ដ្រ អក្សរសាស្ដ្រ ឬសិល្បៈ ដែលជាស្នាដៃរបស់ខ្លួន។ មាត្រា ២៨ មនុស្សគ្រប់រូប មានសិទ្ធិទទួលបាននូវសណ្ដាប់ធ្នាប់សង្គមនិងអន្ដរជាតិ ដែលធ្វើឱ្យសិទ្ធិ និង សេរីភាព ចែងក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនេះ អាចសម្រេចបានដោយពេញលេញ។ មាត្រា ២៩ មនុស្សគ្រប់រូប មានករណីយកិច្ចចំពោះសហគមន៍ ដែលជាកន្លែងតែមួយគត់ ដែលអាច បង្កើតបានការរីកចម្រើនដោយសេរី និងពេញបរិបូរណ៍នូវបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់ខ្លួន។ ក្នុងការប្រើប្រាស់សិទ្ធិនិងសេរីភាពរបស់ខ្លួន មនុស្សគ្រប់រូប ត្រូវស្ថិតនៅត្រឹមតែកម្រិត ព្រំដែន ដែលច្បាប់បានកំណត់ សំរាប់ធានាការទទួលស្គាល់ និងការគោរពសិទ្ធិ និងសេរីភាពរបស់អ្នកដទៃ និងបំពេញសេចក្ដីត្រូវការយ៉ាងត្រឹមត្រូវខាងសីលធម៌ សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និងសុខុមាលភាពទូទៅ នៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យតែប៉ុណ្ណោះ។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ សិទ្ធិនិងសេរីភាពទាំងនេះ មិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់ផ្ទុយនឹងគោល បំណង និងគោលការណ៍ទាំងឡាយរបស់សហប្រជាជាតិឡើយ។ មាត្រា ៣០ គ្មានបទបញ្ញត្ដិណាមួយនៃសេចក្ដីប្រកាសនេះ អាចត្រូវបានបកស្រាយ តម្រូវថា រដ្ឋណាមួយ ក្រុមណាមួយ ឬបុគ្គលណាម្នាក់ មានសិទ្ធិបែបណាមួយ ក្នុងការធ្វើសកម្មភាព ឬការប្រព្រឹត្ដអំពើអ្វ្វីមួយ ដែលសំដៅទៅបំផ្លិចបំផ្លាញនូវសិទ្ធិ និងសេរីភាពទាំងឡាយ ដែលមានចែងនៅក្នុងសេចក្ដីប្រកាសនេះ ឡើយ។ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kn.txt000066400000000000000000000724601520214632600216730ustar00rootroot00000000000000ಮಾನವ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಕಟನೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಾನವ ಕುಟುಂಬದ ಸಮಸ್ತ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಜ ಗೌರವವನ್ನೂ ಸಮಾನವೂ ಅನನ್ಯ ಹಾರ್ಯವೂ ಆದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದು ಪ್ರಪಂಚ ದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಧರ್ಮಶಾಂತತೆಗಳ ತಳಹದಿ ಯಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಗೆ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ವ ಉಪೇಕ್ಷೆ ತಿರಸ್ಕಾರಗಳು, ಮಾನವನ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ದಾರುಣಗೊಳಿಸಿದಂಧಾ ಕ್ರೂರಕೃಪತ್ಯಗಳಾಗಿ ಪರಿಣ ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದಲೂ, ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಪಂಚ ದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಿಗಳು ವಾತ್‌ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವಿಶ್ವಾಸ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವೋ ಯಾವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅಂಜಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಾವ ಗಳಂದ ಮುಕ್ತ ವಾಗಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯ ಮಹದಾಶಯಿಂಬುದಾಗಿ ಸಾರಲ್ಪಟ್ಟರುವುದೋ ಅಂಥಾ ಪ್ರಪಂಚದಾಗಮನವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನಿಕ ಕೆಟ್ವಳೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪ ಡಬೇಕಾದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಆವಲಂಬನೆ ಹೊಂದಲು ಒತ್ತಾ ಯಪಡಿಸಲ್ಪಡದಿದ್ದರೆ, ಕೊನೆಯ ಉಪಾಯವಾಗಿ, ದುಷ್ಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ತನಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ದಂಗೆಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯ ಗತ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ. ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಸಂಬಂಧಗಳ ಬೆಳವಣೆರೆ ಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ರುವುದರಿಂದಲೂ. ಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಮಾನ ವರ ಮೂಲಾಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸ ವನ್ನೂ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಿಯ ಯೋಗ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಗಾಂಭೇರ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಪುನಃ ದೃಢೀಕರಿಸುವುದ ರಿಂದಲೂ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಭಿ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಸಲೂ, ಗುರುತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮೇತ ಜೀವನವುಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧಸಿರುವುದರಿಂದಲೂ. ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹ ಕಾರದೊಡನೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೂ, ಮೂಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲೂ, ಆವು ಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ತರಲೂ ತಾವಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ. ಈ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಸಾಧಾರಣ ತಿಳು ವಳೆಕೆಯು ಈ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಯ ಸಂಪೂರ್ಣಾನುಭವಕ್ಕೆ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾಗಿರುಪ್ರದರಿಂದಲೂ. “ಈ ನೂತನ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಕಟನೆ” ಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಜನಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದೂ, ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಯೂ ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿ ಅಂಗವೂ ಈ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಸದಾ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಬೋಧನೆಯಿಂದಲೂ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದಲೂ ಈ ಹಕ್ಕು ಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಗೌರವಿಸುವುದನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸ ಬೇಕೆಂದೂ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ಆಧಿಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮತ್ತು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿತೇಲ ವಾದ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಈ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವೂ ಸಲದಾಯಕವೂ ಆದ ಅಂಗೀಕಾರ ವನ್ನೂ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನೂ ಸಡಯಜೀಕೆಂದು ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯು ಪ್ರಕಟಸುತ್ತದೆ. ನಿಬಂಧನೆ ೧. ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿಯೇ ಜನಿಸಿದ್ಧಾರೆ. ಹಾಗೂ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಅಂತಃಕರಣ ಗಳನ್ನು ಪದೆದವರಾದ್ದ ರಿಂದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಹೋದರ ಭಾವದಿಂದ ವರ್ತಿಸಚೀಕು. ನಿಬಂಧನೆ ೨. ಜಾತಿ, ವರ್ಣ, ಸ್ತ್ರೀಪುರಷ ಭೇದ, ಭಾಷೆ, ಧರ್ಮ, ರಾಜಕೇಯಾ ಭಿಪ್ರಾಯ ಅಧವಾ ಅನ್ಯಾ ಭಿಪ್ರಾಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೂಲ, ಆಸ್ತಿ, ಹುಟ್ಟು ಅಥವಾ ಇತರ ಸದವಿಯಂಥವುಗಳ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಭೇದಭಾವ ವಿಲ್ಲದೆ, ಈ ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿಗೂ ಹಕುಂಟು. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ವೃಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಥವಾ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಇಲ್ಲವೆ ನ್ಯಾಯಾಧಿಸತ್ಯದ ಅಥವಾ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ತಾರತಮ್ಯ ವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿ, ಅಧೀನವಾದುದಾಗಿರಲಿ, ಪರ ತಂತ್ರವಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೇರಾವ ಕಟ್ಟನಲ್ಲಾದರಿರಲಿ. ನಿಬಂಧನೆ ೩. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಜೀವನದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಯ ಹಕ್ಕುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೪. ಗುಲಾವುಗಿರಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ, ದಾಸತ್ವದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾವನನ್ನೂ ಇರಿಸಲಾಗದು. ಗುಲಾಮತನ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ನಿಬಂಧನೆ ೫. ಯಾತನೆಯಾಗಲೀ, ಕಠಿಣವೂ ಅಮಾನುಷವೂ ಅಥವಾ ಅಪಮಾನಕರವೂ ಆದ ವರ್ತನೆಗಾಗಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗಾಗಲಿ ಯಾವನನ್ನೂ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೬. ಎಲ್ಲೇ ಡ್ಯಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯದ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ತಾನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಕ್ಕುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೭. ಕಾಯಿಬೆಯ ಸಮಕ್ಷಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾ ನರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಸಮಾನಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸಡೆಯಲು ಯಾವ ಭೇದಭಾವವೂ ಇಲ್ಲದೆ ವಲ್ಲ ರಿಗೂ ಬಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು. ಈ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿವೇಚನೆಗೆ ವಿರೋಧ ವಾಗಿಯೂ ಇಂಥ ವಿವೇಚನೆಯ ಯಾವ ಸ್ರೇರೇಸ ಣಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿಯೂ ಸಮಾನಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಎಲ್ಲಿರಿಗೂ ಬಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೮. ಶಾಸನದಿಂದಾಗಲಿ ಕಾನೂನಿನಿಂದಾಗಲಿ, ತನಗೆ ಕೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಷಾಯ ಸಭೆಗಳಿಂದ ಫಲದಾಯಕವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೯. ಮನಬಂದಂತೆ ಯಾವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲೂ, ಕೈದುಮಾಡಲೂ, ಗಡೀಪಾರುಮಾಡಲೂ ಕೂಡದು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೦. ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಪಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿ ನಲ್ಪಟ್ಟ ದೋಷಾತ್ಮ ಕವಾದ ತಪ್ಪನ್ನೂ ನಿರ್ಣೈ ಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವೂ ಆದ ನ್ಯಾಯಸಭೆಯಿಂದ ಅನುಸಂಧಾನಗೊಳ್ಳಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮತೆಯೊಡನೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಬಾಧ್ಯತಿಯುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೧ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಹೊರಿ ಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಬಹಿರಂಗ ವಿಚಾರಣೆ ಯುಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಜಾಮೀನುಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು, ಕಾನೂನಿಗನು ಸಾರವಾಗಿ ದ್ರೋಹಿಯೆಂದು ತೀರ್ಪಾಗುವವರೆಗೂ ತಾನು ನಿರಪರಾಧಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಹಕ್ಕುಂಟು. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾದ ದ್ರೋಹವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿರದ ಯಾವುದೋ ಕೃತ್ಯದ ಅಥವಾ ಉಪೇಕ್ಷಿಯಕಾರಣ ದಿಂದ ಯಾವನನ್ನೂ ರಾಷ್ಚೀಯ ಅಥವಾ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಕೆಳಗೆ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾದ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಿದ ದೋಷೆಯೆಂದು ಭಾವಿ ಸಲಾಗದು. ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾದ ದ್ರೋಹವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತ ವಾದ ದಂಡಕ್ಕಿಂ ತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಂಡವನ್ನು ಹೊರಿಸಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೨. ಯಾವನನ್ನೂ ಅವನ ರಹಸ್ಯ, ಕುಟುಂಬ, ಮನೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಗೌರವಗಳ ವಿಷಯ ದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯರು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಥವೌ ಹಲ್ಲೆಗಳಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂ ದುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೩. ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರತಿ ಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲೂ, ನಿವಸಿಸಲೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ತನ್ನ ಅಥವಾ ಅನ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲೂ ಮಾಳಿ ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬರಲೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೪. ಉಸದ್ರವದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಬೇರೆ ದೇಶ ಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಅನ್ಟೇಷಿಸಲೂ ಆನು ಭೋಗಿಸಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ರಾಜಕೀಯೇತರ ದ್ರೋಹಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರ ಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾದ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ಯಥಾರ್ಧವಾಗಿ ಉದ್ಬವಿಸುವ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ವಿಷಯ ದಲ್ಲಿ ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಆಶಿಸಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೫. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಾವನನ್ನೂ ಅವನ ಜಾತೀಯತೆಯಿಂದ ತವ್ವಿಸಲಾಗದು. ಹಾಗೂ ಅವನ ಜನಾಂಗವನ್ನೄ ಬದಲಾಠುಸುಪ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೬. ಜಾತಿ ಜನಾಂಗ ಅಥವಾ ಮತದ ಯಾವ ಕಟ್ಟಳೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಕರಾದ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರು ಲಗ್ನವಾಗಲೂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸ್ಠಾಪಿಸಲೂ, ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಹೇಳ ದಂತೆಯೇ ವಿವಾಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ವಿಚ್ಚಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಸಮಾನ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ಧಾರೆ. ವಿವಾಹವಾಗಲಿರುವ ವ ಧೂ ವ ರ ರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದಲೇ ವಿವಾಹವನ್ನು ಕೈಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಕುಟುಂಬವು ಸಮಾಜದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಮೂಲಸಂಫಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದಿಂದಲೂ, ಸಂಸ್ಥಾನದಿಂದಲೂ, ಸಂರಕ್ಷಣೆಪಡೆಯಲು ಹಕ್ಕುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ನಿಬಂಧನೆ ೧೭. ಏಕಾಗಿಯಾಗಿಯೂ ಇ ತ ರ ರೊ ಡ ಗೂಡಿಯೂ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ಯಾವನನ್ನೂ ಅವನ ಆಸ್ತಿ ಯಿಂದ ತಪ್ಪಿ ಸಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೧೮. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಭಾವನೆಯ ಅಂತಃಕರಣದ ಹಾಗೂ ವುತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಾಧ್ಯತೆ ಯುಂಟು. ಎಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲವೆ ಇತರ ರೊಡಗೂಡಿಯೂ ತನ್ನ ಮತವನ್ನಾಗಲಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ವನ್ನಾಗಲಿ, ಬದಲಾಹೆಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ, ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೂ ಗೋಪ್ಯವಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಮತವನ್ನಾ ಗಲಿ ವಿಸ್ವಾಸವನ್ನಾಗಲಿ ಬೋಧಿಸುವ, ರೂಢಿಸುವ, ಆರಾಧಿಸುವ, ಆಚರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವನ್ನೂ ಈ ಹಕ್ಕು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಬಂಧನೆ ೧೯. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುವ, ಉಚ್ಚಾ ರಣೆಗೈವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಬಾಧ್ಯತೆ ಯುಂಟು. ಮದ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸದಂತೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರವನ್ನೂ ಸರ ಹದ್ದುಗಳ ಲಕ್ಷ್ಯ ವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಯಾವ ಮುಖಾಂತರ ವಾಗಿಯೂ ವರ್ತಮಾನವನ್ನೂ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಅನ್ವೇಷಣಗೈವ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ತಿಳಯಪಡಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ವನ್ನೂ ಈ ಬಾಧ್ಯತೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಿಬಂಧನೆ ೨೦. ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಸಭೆ ಸೇರಲು ಸಂಘಟಸಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಇಂಥದೇ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿರೆಂದು ಯಾವ ನನ್ನೂ ಒತ್ತಾ ಯಪಡಿಸಲಾಗದು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೧. ತನ್ನ ದೇಶದ ಅಡಳಿತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಅಥವಾ ಒಮ್ಮ ತದಿಂದ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ಜನಗಳ ಇಚ್ಛೆಯೇ ಸರಕಾರದ ಅಧಿ ಕಾರದ ತಳಹದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಏರ್ಪಡುವ ಸತ್ಯಾತ್ಮ ಕವಾದ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿಯೂ ವಾತದಾನಮಾಡಲಿರುವ ಚುನಾ ವಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲಾಗು ವುದು ಮತ್ಮು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಮತದಾನಮಾಡುವ ಸದ್ಧ ತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಥವಾ ಸದೃಶವಾದ ಇಚ್ಚಾನು ಸಾರವಾಗಿ ಮತದಾನಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ಜರಗಿಸಲ್ಪಡುವುದು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೨. ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯನಾದುದರಿಂದ ಸಾಮಾಬೆಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಮತ್ತು ತನ್ನ ಗೌರವಕ್ಕೂ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ರತ್ವದ ನೈಸರ್ಗಿಕಾಭಿ ವೃದ್ದಿಗೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮೂಲಕವೂ, ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದ ಮೂಲಕವೂ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರಾಷ್ಟ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಧೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿಯೂ ಆನುಭವಿಸುವ ಬಾಧ್ಯ ತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೩. ದುಡಿಯಲೂ, ನೌಕರಿಯನ್ನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರವಾಗಿ ಆಯ್ದು ಕೊಳ್ಳಲೂ. ದುಡಿಮೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ವಾದ ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲವಾದ ಕರಾರುಗಳಿಗೂ, ನಿರುದ್ಯೋಗದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಯಾವ ತಾರತಮ್ಯ ವಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿಗೂ ಸಮಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಸಂಬಳ ಪಡೆ ಯುವ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೂ ಉಬೆತವೂ ಲಾಭದಾಯಕವೂ ಆದ ಪ್ರತಿಫಲಕ್ಕೂ, ತನಗೂ ತನ್ನ ಕಟುಂಬಕ್ಕು ವಿಮೆಕೊಳ್ಳಲು, ಮಾನವ ಗೌರವಾರ್ಹವಾದ ಬೇವನಕ್ಕೂ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಿಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಾಜ ಸಂರಕ್ಷೆಗಳಂದ ಪುರವಣಿ ಪಡೆಯಲೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೂಳ್ಳವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಉಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೪. ವಿರಾಮ ವಿತ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೂ ಉಚಿತಪರಿಮಿತಿ ಯುಳ್ಳ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಮಯಕ್ಕೂ ವೇತನ ಸಮೇತವಾದ ಕಾಲಕಾಲದ ರಜಗಳಗೂ ಪ್ರತಿ ಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೫. ಅನ್ನ ವಸ್ತ್ರ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ ಕೀಯ ಜತನ ಸಮೇತನಾಗಿ ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮಾರೋಗ್ಯಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಜೇವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯಲೂ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಮಾಜ ಸೇವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು; ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಕಾಯಿಲೆ, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ವೈಧವ್ಯ, ಮುಪ್ಪುಗಳ ಸಂದರ್ಭ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಥವಾ ತನ್ನ ವಶವಲ್ಲದಿರುವ ಇತರ ಉಪಬೇವನದ ಅಭಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ಬಾಣಂತಿತನ, ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ ಇವೆರಡೂ ವಿಶೇಷ ಪರಾಂಬರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೆರವುಗಳಗೆ ಬಾಧ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಅಥವಾ ಅನ್ಯ ರೀತ್ಯಾ ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಸಮಾಜ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೬. ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷಪ್ರಾ ಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮೂಲ ದರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಡ್ಡಾ ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಿಲ್ಪ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುವುವು. ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣವು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ದೊರೆಯಲಾಗುವುದು. ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳ ವಣಿಗೆಯತ್ತಲೂ, ಮಾನವನ ಹಕ್ಕು ಗಳಿಗೂ ಮೂಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಲೂ, ಶಿಕ್ಷಣವು ಚಲಾಯಿಸಲಾಗುವುದು. ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಾತೀಯ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಯನ್ನು ಸಹಿಷ್ಲು ತೆಯನ್ನೂ ಮೈತ್ರಿಯನ್ರ್ನೂ ವೃದ್ಧಿ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಸಲು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವನ್ನು ಕೂಡುಬಹುದೋ ಆದನ್ನು ಆಯ್ದು ಕೊಳ್ಳಲು ಮಾತಾಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯಾ ಧಕಾರವುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೭. ಇಚ್ಚಾನುಸಾರವಾಗಿ ಜನಾಂಗದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೇವನದಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗೂಳ್ಳಲೂ, ಕಲೆಗಳನ್ನನು ಭವಿಸಲೂ, ವೈಜ್ಞೌನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದರ ಫಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಹಕ್ಕುಂಟು. ತನ್ನ ಕರ್ತೃತ್ವದಲ್ಲಿಯಾದ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞೌನಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಥವಾ ಕಲಾಕೌತಲ ಗ್ರಂಥದಿಂವ ಪಲಿಸುವ ನೈತಿ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಅದಾಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಿಗೂ ಉಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೮. ಈ ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಬೆತವಾದ ಹಕ್ಕು ಗಳನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸ ಬಹುದಾದಂಥ ಸಾಮಾಜಿಕವೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀ ಯವೂ ಆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಬಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು. ನಿಬಂಧನೆ ೨೯. ಕೇವಲ ಯಾವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಂದ ತನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿರಾತಂಕವೂ, ಸಂಪೂರ್ಣವೂ, ಆದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಂಧಾ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲೋಸುಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಬಾಧ್ಯತೆಯುಂಟು. ಪ್ರಜೌಪ್ರಭುತ್ವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇತರರ ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲತಕ್ಕ ಅಂಗೀ ಕಾರ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲೋಸು ಗವೂ, ಸದಾಬಾರದ ಯಥಾರ್ಥ ಆಕಾಂಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಿನ್ತು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗಳನ್ನೂ ಚಲಾಯಿಸುವಾಗ ಕೇವಲ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತವಾದಂಥ ಕಟ್ಟಳೆಗಳಿಗೆ ಅಧೀನನಾಗಿರ ಬೇಕು. ಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ತತ್ವಗಳಿಗೂ ನಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಯಾವ ವಿಷಯ ದಲ್ಲಯೂ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳೂ ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಲಾರವು. ನಿಬಂಧನೆ ೩೦. ಯಾವ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕಾಗಿಯೋ ಸಂಫಕ್ಕಾಗಿಯೋ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿಯೋ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಯಾವುದೋ ಉದ್ಯವುದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಲೆಂಬುದಾಗಿಯೂ, ಅಥವಾ ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದಾದರೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗೆಳನ್ನೂ ನಾಶಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಯಾವುದೋ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲೆಂಬುದಾ ಗಿಯೂ ಈ ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ನಿಷಯ ವನ್ನೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಾರದು. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/kng.txt000066400000000000000000000307351520214632600220410ustar00rootroot00000000000000Luzayisu ya yinza muvimba ya baluve ya muntu Dyambu ya ntete Nakutalaka ti kutambula ngenda ya binama nyonso ya dikanda na ya baluve ya bawu a kudedakana mpe yina balenda kuyimina bawu ve ke lufulu ya kimpwanza, ya budedede mpe ya ngemba na kati ya yinza muvimba. Nakutalaka ti bunzimbu mpe mvwezolo baluve ya muntu metumia kusala mavanga ya bunyama, yina ke dasukisaka bantu mpe na kutalaka dyaka ti nkwizulu ya yinza, sika bantu kevwandaka na kimpwanza ya kuzonza mpe ya kukwikila, sika bantu kekuluka na boma mpe na bumputu ya kulutila zababakana mutindu dikani mosi yanene ya muntu. Nakutalaka ti ya ke mfumu samu ti baluve ya muntu fwana kukengidilwa na luyalu yina kezitisaka misiku samu na kusala ti muntu fwana kutombuka ve ntangu nyonso na luyalu yina kezitisaka ve misiku. Nakutalaka ti ya ke mfumu na kukindisa nkudusulu ya kinkundi kati ya bayinsi. Nakutalaka ti na kati ya Mukanda ya Misiku, makamba ya Bayinsi ya Yinza zabisaka dyaka kiminu ya bawu na baluve ya mfumu ya muntu, na ngenda mpe buzitu ya muntu na budedede va baluve ya babakala na ua bakento, dyaka mpe yayi mebaka lukanu ya kuzangula, ya babakala na ya bakento, dyaka mpe makamba yai mebaka lukanu nya kuzangula mabuta mpe kukotisa luzingu ya kulutila mbote na kati ya kimpwanza mosi ya nene. Nakutalaka ti bayinsi-binama kwizaka kubaka lukanu samu na kunwanina kisika mosi na kimvuka ya Bayinsi ya Yinza nzitusulu, na bantu nyonso ya yizo, ya baluve ya muntu mpe ya bimvuka ya mfumu. Nakutalaka ti kuvwanda na ngwilu na ngwilu na mutindu mosi na yina metadila baluve mpe bimpwanza yayi ke mfumu samu na kunungisa lakanu yayi. Lukutakanu ya Nene ke na kuzabisa Luzayisu yayi ya baluve ya muntu na yinza Mutindu dikani ya kintwadi yina fwana kulandama na makamda nyonso mpe na bayinsi nonso samu ti bantu nyonso mpe binama nyonso ya dibundu mabuta, kana babambukila moyo ntangu ni ntangu Luzayisu yayi, basadila ngolo, na nzila ya ndongokolo mpe ngyundululu, na kusadila ti balue mpe bimpwanza yayi kuzituswa dyaka mpe samu na kusyamisa fyoti-fyoti ntambulu mpe nsalulu ya baluve yina na bantu nyonso kati ya bawa mosi bantu ya Bayinsi-Binama kimvuka mpe kati ya bantu babwala, yina ke na lutumu ya bayinsi yina.... Kibuku yantete Bantu nyonso, na mbutukulu kevwandaka na kimpwanza ya bawu, ngenda mpe baluve ya mutindu mosi. Mayela na mbanzulu je na bawu, ni yawu yina bafwana kusalasana na bumpangi. Kibuku ya 2 Muntu muntu lenda kusadila baluve nyonso mpe bimpwanza nyonso. Luzayisu yayi ke na kuzabikisa, nkondwa luswaswani ata mosi, mingi na yina metadila mukanda ya nzutu, kibakala to kikento, bandinga, mabundu ya Nzambi, mabanza ya politiki o mabanza yankak metadila yinsi to mabuta, kimvwama mbutukulu to nkadulu yankaka. Dyaka, diswaswani ata mosi lenda ve kuvwanda na kitezo ya politiki ya lufundusu to ya yinza muvimba yina ke na kusadilwa na yinsi to bwala yina muntu katukakan, ata yinsi yina to bwala yina vwanda na kimpwanza, ata ya vwanda na lutumu ya yinsi yankaka, ata ya zwaka dipanda to vwanda kaka na mwa-ndambu ya kimpwanza. Kibuku ya 3 Konso muntu ke na luve ya kuzinga, ya kuvwanda na kimpwanza mpe ya kuvwanda na kizunu ya bumumtu ya yandi. Kibuku ya 4 Ata muntu ve lenda kuvwanda na bundongo to na bungamba; bundongo mpe mumbungu ya dandongo ya mutindu ni mutindu mekanikunwa. Kibuku ya 5 Ata muntu mosi ve lenda kunyekulwa, kana ve kusafulwa to kubakama mutindu kibulu yina kekatula yandi buzitu na nzutu. Kibuku ya 6 Muntu muntu ke na baluve kisika ni kisika yandi kele. Kibuku ya 7 Bantu nyonso ke muntindu mosi na ntadisi ya musiku, mpe musiku fwana kukengidila bawa kaka mutindu mosi nkondwa diswaswani kati na bawu. Bantu nyonso fwana kukengidilwa mutindu mosi samu na kubedisa konso kingambula, yina lenda kuzitisa ve Luzayisu yayi, mpe samu kukabikisa dibanza nyonso kelanda yayi ya kugambula bampangi. Kibuku ya 8 Konso muntu ke na luve ya kufunda mavanga yina ke na kuzitisa ve baluve ya yandi ya mfumu, yina ke na kupesa yandi musiku ya ngui, na lufundusu ya yinsi ya yandi yina mefwanana na kutala mambu ya mutindu yayi. Kibuku ya 9 Ata muntu mosi ve lenda, mpamba-mpamba, kukangama kukota boloko to kukimisisa na yinsi ya nzenza. Kibuku ya 10 Konso muntu na tangu ya lufundusu, ke na luve na budedede nyonso na kuzabikisa mabanza ya yandi na mutindu mefwanakana ntwala ya bantu nyonso ntete lufundusu yayi pesa, na kimpwanza nyonso, nzengolo to ya baluve ya yandi mpe bambindumunu, to butsyeleka mpe luvunu ya mambu yina bamefundila yandi. Kibuku ya 11 Konso muntu mefundamana dyambu yandi mesala ke na maboko mpembe ti ntangu bakefundisa yandi. Na lufundusu yayi, kesalamaka na meso ya bantu nyonso, yandi ke na yinswa ya kubokila nzonsi. Ata muntu mosi ve lenda kuzwa kitumbu ya mambu yandi mesala, kana na ntangu yayi salamaka, vwandaka ntete ve mbeba na kulandaka musiku ya yinsi to ya yinza. Dyaka, ata kitumbu mosi yaneve lenda kubakama ve ya kulutila yina bakamaka na ntangu yina dyambu salamaka. Kibuku ya 12 Ata muntu ve lenda kukota mpamba-mpamba na mambu metadila luzingu, dikanda, yinzo mpe mikanda ya ngana, dyaka mpe kusafula yandi. Muntu nyonso ke na luve ya kukengidilwa na musiku na dyambu yayi ya bukota-kota mpe nsafula. Kibuku ya 13 Konso muntu ke luve kuzyeta kisika yandi mezola mpe luve ya kusola na kimpwanza nyonso kisika ya kuzinga na kati ya yinsi. Konso muntu ke na luve ya kubika yinsi ni yinsi, ata ya yandi mosi, samu na kukwenda na yinsi yankaka. Yandi ke na kimpwanza ya kuvutukila yinsi ya yandi. Kibuku ya 14 Na ntwala ya bankwamusu, konso muntu ke na luve ya kusosa mpe kuzwa kisika ya kubumba nzutu ya yandi na bayinsi yankaka. Luve yayi lenda kupesama ve na kilombi yina mefundama na dyambu mosi ya nene to samu na nsalulu ya mambu ke na kudelakana ve na musiku ya kimvuka ya Bayinsi ya Yinza. Kibuku ya 15 Konso muntu ke na luve ya bumwisi-nsi. Ata muntu mosi ve lenda kukatula yandi bumwisi-si mpamba-mpamba mpe kuyimina yandi na kusoba yawu samu na kukuma muntu ya yinsi yankaka. Kibuku ya 16 Kento mpe bakala kana bamelugisa yimene bamvula mefwanan samu na kukwelana, bake na luve ya kukwelana mpe kuyidika dikanda ya bawu kutala ve mukanda ya nzutu ya bawu, bumwisi-si to mabundu ya bawu ya Nzambi. Baka na baluve ya mutindu mosi na yina metala makwela kefwaka. Makwela lenda kusalama kaka kana kento na bakala bawu mosi mendima na ntima mosi. Dikanda ke lufulu ya dibundu ya mabuta mpe yafwana kukengidilwa na dibundu ya mabuta ya luyalu. Kibuku ya 17 Konso mutu ata yandi vwanda yandi mosi to yandi vwanda na kimvuka, ke na luve ya mvwilu. Balenda va kuyimina mpe kubotula mvwilu na muntu mpamba-mpamba. Kibuku ya 18 Konso muntu ke na luve ya mayindu, ya lukwikulu mpe ya lusambulu. Yandi ke na kimpwanza ya kusoba dibundu na Nzambi to lukwikulu; mpe dyaka yandi lenda na kimpwanza nyonso yandi mosi to kintwadi na bampangi na yandi ata na meso ya bantu nyonso to na kisweki,na nzila ya ndongosolo, ya bansalulu, ya bisambu mpe nsalulu ya mona ya dibundu. Kibuku ya 19 Konso muntu ke na luve ya kimpwanza ya mabanza mpe ya kinzonzi ni yawu yina yandi lenda ve kutala boma samu na mabanza ya yandi, dyaka mpe na kusosa kuzwa mpe kumwangisa nsangu ya mabanza ya yandi kisika ni kisika na mutindu yina yandizola nsangu ya yawu. Kibuku ya 20 Konso muntu ke na luve ya kuzwa kisika na lukatakanu mpe na kimvuka ya kuzuna. Ata muntu mosi lenda ve kundima kuvwanda kinama ya kimvuka ni kimvuka. Kibuku ya 21 Konso muntu ke na luve ya kutula maboko na twalusulu ya bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi mosi kana ve na kinima ya bimonikisi yina yandi solaka na kkimpwanza nyonso. Konso muntu ke na luve mutindu bampangi nyonso ya kusala bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi. Luzolo ya dikamba ke lufulu ya ngolo ya lutumu ya luyalu, luzolo yayi fwana kumonika na bavoti yakedika, yina fwana kusalama ntangu na ntangu, na bantu nyonso ya yinsi mpe na kinsweki to na mutindu yankaka ya nsalulu mefanakana, yina lenda sala ti luvoti salama na kimpwanza nyonso. Kibuku ya 22 Konso, yina ke kinama ya dibundu ya mabuta, ke na luve ya kuzwa lusalusu ya bayinzo-basadisi mabuta; lusalusu yayi fwana kuyukutisa bansatu ya baluve ya yandi ya kimvwama, ya mabuta mpe ye lusansu yina melunga samu na ngenda ya yandi mpe nkudusulu ya kimuntu ya yandi, yina lenda kusalama na lusalusu ya bangolo ya yinsi mpe na nsalasnani ya bayinsi nyonso ya yinza, na kutalalaka ntomosono mpe bimvwana ya konso yinsi. Kibubu ya 23 Konso muntu ke na luve ya kusala, yandi ke na kimpwanza ya kusola kisalu yina yandi zola, na bankadulu ya kufwanakana mpe ya mbote samu na kisalu. Yandi mpe fwana kukengidilwa samu ti yandi kukota ve na busomele. Na kisalu ya mutindu mosi, bantu nyonso nkondwa diswaswanu fwana kuzwa difuta ya mutindu mosi. Muntu ni muntu kesalaka fwana kuzwa difuta yina mefwanakana, yina kesala ti yandi na dikanda na yandi bakuzwa luzingu yina medalakana na ngenda ya muntu. Ntangu yankaka luyalu fwana kubwela lusalusu ya lukengolo mabuta. Konso muntu ke na luve ya kuyidika kintwadi na bantu yankaka, bimvuka ya bisadi mpe kukota na bimvuka ya bisadi samu na kunwanina bandandu ya yandi. Kibuku ya 24 Konso muntu ke na luve ya kuvundisa nzutu mpe kukiyangidika, mingi kisalu fwana kuzingila na bangunga kulutila ve, mpe bilumbu ya mvwandulu fwana kufutwa. Kibuku ya 25 Konso muntu fwana kuzinga mutindu mefwanakana, yina kepesa na yandi mpe na dikanda ya yandi mavimpi ya mbote, mawete vula-vula na dyambu ya madya, muvwatu, yinzo, mbukusulu na lupitalu mpe lusalusu ya kulunga kepesamaka na bayinzo ya luyalu yina kesadisaka mabuta. Luyalu fwana kusadisa konso muntu yina kesalaka ve, mbevo, muntu yakumanisa bangolo, mufwidi, kiboba to ntangu yankaka kana kimvwama ya yandi yayi mewombila na mambu yandi zolaka ve. Luyalu fwana kusadisa mama mpe mwana ya yandi. Bana nyonso ke na luve ya kuzwa lusalusu ya mutindu mosi, yina kekatukaka na bayinzo bisadi-mabuta, ata babutuka na bibuti ya kukwelana na komanda to ve. Kibuku ya 26 Konso muntu ke na luve ya kulonguka. Ndongokolo fwana kuvwanda ya mfutwa ve, vula-vula na lukolo ya mbatukulu mpe kolezi. Konso mwana fwana kusala lukolo ya mbatukulu. Ndongokolo ya tekiniki mpe ya bisalu fwana kuvwanda bisika nyonso; ndongokolo na lukolo ya nene ke na bantu nyonso nakutalaka lenda ya bawu. Ndongokolo fwana kulanda ndubukulu ya muntu mpe nkobosolo ya nzitsulu ya baluve ya muntu mpe bimpwanza ya mfumu. Ya fwana kupesa nzila na ngwilu, nzitusulu mpangi mpe kinkundi kati ya bayinsi nyonso mpe makanda nyonso ya bantu to mabundu ya Nzambi, kuzimbana ve nzangululu ya bisalu ya Kimvuka ya Bayinsi ya Yinza sa nkebolo kizunu. Bibuti ke bantu yantete na kuvwanda na luve ya kusola mutindu ya malonga yina fwana kupesama na bana ya bawu. Kibuku ya 27 Konso muntu ke na luve ya kuzangula lusansu ya kifumba yandi mevwilva, kusadila weto mpe kudyatikisa manunga ya luzabu. Bandanda ya kimpeve mpe ya bima ya muntu, yina mekatuka kuzwa na manima ya kisalu ya luzabu to weto fwana kukengidilwa. Kibuku ya 28 Konso muntu fwana kusalati, ata ya vwanda na kitini ya mabuta to na kitini ya yinza muvimba, baluve mpe kimpwanza yina metangama na luzayisu yayi kusalama na mutindu mefwanakama. Kibuku ya 29 Konso muntu ke na bambindumunu na ntadisi ya kifumba yandi mevwilwa, sika nkudusulu ya kimuntu ya yandi lenda kusalama na kimpwanza nyonso. Konso muntu fwana kusadila baluve ya yandi mpe bimpwanza ya yandi na bitezo ya musiku samu na kutambula mpe kusitisa baluve mpe bimpwanza ya bangana mpe dyaka samu kuzitisa luyalu mpe mawete na bantu nyonso na kati ya dibundu ya bumbongi ya mabuta. Baluve mpe bimpwanza yayi lenda kusalama ata ve kana yawu kedyatila ve kintwadi na makani ya Kimvuka ya Bayisi ya Yinza. Kibuku ya 30 Ata musiku mosi ya luzayisu yayi lenda kubangulwa bonso luve ni luve ya kusala kisalu ti dyambu lenda kunata mbebosolo ya baluve mpe ya bimpwanza yina metangama na mukanda yayi, yayi metadila muvimba, kimvuka to muntu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ko.txt000066400000000000000000000266271520214632600217000ustar00rootroot00000000000000세 계 인 권 선 언 전 문 모든 인류 구성원의 천부의 존엄성과 동등하고 양도할 수 없는 권리를 인정하는 것이 세계의 자유 , 정의 및 평화의 기초이며 , 인권에 대한 무시와 경멸이 인류의 양심을 격분시키는 만행을 초래하였으며 , 인간이 언론과 신앙의 자유, 그리고 공포와 결핍으로부터의 자유를 누릴 수 있는 세계의 도래가 모든 사람들의 지고한 열망으로서 천명되어 왔으며 , 인간이 폭정과 억압에 대항하는 마지막 수단으로서 반란을 일으키도록 강요받지 않으려면 , 법에 의한 통치에 의하여 인권이 보호되어야 하는 것이 필수적이며 , 국가간에 우호관계의 발전을 증진하는 것이 필수적이며 , 국제연합의 모든 사람들은 그 헌장에서 기본적 인권, 인간의 존엄과 가치 , 그리고 남녀의 동등한 권리에 대한 신념을 재확인하였으며, 보다 폭넓은 자유속에서 사회적 진보와 보다 나은 생활수준을 증진하기로 다짐하였고, 회원국들은 국제연합과 협력하여 인권과 기본적 자유의 보편적 존중과 준수를 증진할 것을 스스로 서약하였으며 , 이러한 권리와 자유에 대한 공통의 이해가 이 서약의 완전한 이행을 위하여 가장 중요하므로 , 이에, 국제연합총회는, 모든 개인과 사회 각 기관이 이 선언을 항상 유념하면서 학습 및 교육을 통하여 이러한 권리와 자유에 대한 존중을 증진하기 위하여 노력하며 , 국내적 그리고 국제적인 점진적 조치를 통하여 회원국 국민들 자신과 그 관할 영토의 국민들 사이에서 이러한 권리와 자유가 보편적이고 효과적으로 인식되고 준수되도록 노력하도록 하기 위하여 , 모든 사람과 국가가 성취하여야 할 공통의 기준으로서 이 세계인권선언을 선포한다. 제 1 조 모든 인간은 태어날 때부터 자유로우며 그 존엄과 권리에 있어 동등하다. 인간은 천부적으로 이성과 양심을 부여받았으며 서로 형제애의 정신으로 행동하여야 한다. 제 2 조 모든 사람은 인종, 피부색, 성, 언어, 종교, 정치적 또는 기타의 견해, 민족적 또는 사회적 출신, 재산, 출생 또는 기타의 신분과 같은 어떠한 종류의 차별이 없이, 이 선언에 규정된 모든 권리와 자유를 향유할 자격이 있다 . 더 나아가 개인이 속한 국가 또는 영토가 독립국 , 신탁통치지역 , 비자치지역이거나 또는 주권에 대한 여타의 제약을 받느냐에 관계없이 , 그 국가 또는 영토의 정치적, 법적 또는 국제적 지위에 근거하여 차별이 있어서는 아니된다 . 제 3 조 모든 사람은 생명과 신체의 자유와 안전에 대한 권리를 가진다 . 제 4 조 어느 누구도 노예상태 또는 예속상태에 놓여지지 아니한다. 모든 형태의 노예제도와 노예매매는 금지된다 . 제 5 조 어느 누구도 고문, 또는 잔혹하거나 비인도적이거나 굴욕적인 처우 또는 형벌을 받지 아니한다 . 제 6 조 모든 사람은 어디에서나 법 앞에 인간으로서 인정받을 권리를 가진다 . 제 7 조 모든 사람은 법 앞에 평등하며 어떠한 차별도 없이 법의 동등한 보호를 받을 권리를 가진다 . 모든 사람은 이 선언에 위반되는 어떠한 차별과 그러한 차별의 선동으로부터 동등한 보호를 받을 권리를 가진다. 제 8 조 모든 사람은 헌법 또는 법률이 부여한 기본적 권리를 침해하는 행위에 대하여 권한있는 국내법정에서 실효성 있는 구제를 받을 권리를 가진다 . 제 9 조 어느 누구도 자의적으로 체포, 구금 또는 추방되지 아니한다. 제 10 조 모든 사람은 자신의 권리, 의무 그리고 자신에 대한 형사상 혐의에 대한 결정에 있어 독립적이며 공평한 법정에서 완전히 평등하게 공정하고 공개된 재판을 받을 권리를 가진다 . 제 11 조 모든 형사피의자는 자신의 변호에 필요한 모든 것이 보장된 공개 재판에서 법률에 따라 유죄로 입증될 때까지 무죄로 추정받을 권리를 가진다. 어느 누구도 행위시에 국내법 또는 국제법에 의하여 범죄를 구성하지 아니하는 작위 또는 부작위를 이유로 유죄로 되지 아니한다 . 또한 범죄 행위시에 적용될 수 있었던 형벌보다 무거운 형벌이 부과되지 아니한다 . 제 12 조 어느 누구도 그의 사생활, 가정, 주거 또는 통신에 대하여 자의적인 간섭을 받거나 또는 그의 명예와 명성에 대한 비난을 받지 아니한다 . 모든 사람은 이러한 간섭이나 비난에 대하여 법의 보호를 받을 권리를 가진다. 제 13 조 모든 사람은 자국내에서 이동 및 거주의 자유에 대한 권리를 가진다 . 모든 사람은 자국을 포함하여 어떠한 나라를 떠날 권리와 또한 자국으로 돌아올 권리를 가진다. 제 14 조 모든 사람은 박해를 피하여 다른 나라에서 비호를 구하거나 비호를 받을 권리를 가진다 . 이러한 권리는 진실로 비정치적 범죄 또는 국제연합의 목적과 원칙에 위배되는 행위로 인하여 기소된 경우에는 주장될 수 없다 . 제 15 조 모든 사람은 국적을 가질 권리를 가진다 . 어느 누구도 자의적으로 자신의 국적을 박탈당하지 아니하며 자신의 국적을 변경할 권리가 부인되지 아니한다. 제 16 조 성인 남녀는 인종, 국적 또는 종교에 따른 어떠한 제한도 없이 혼인하고 가정을 이룰 권리를 가진다 . 그들은 혼인에 대하여, 혼인기간중 그리고 혼인해소시에 동등한 권리를 향유할 자격이 있다 . 혼인은 장래 배우자들의 자유롭고 완전한 동의하에서만 성립된다. 가정은 사회의 자연적이고 기초적인 단위이며 , 사회와 국가의 보호를 받을 권리가 있다. 제 17 조 모든 사람은 단독으로 뿐만 아니라 다른 사람과 공동으로 재산을 소유할 권리를 가진다 . 어느 누구도 자의적으로 자신의 재산을 박탈당하지 아니한다. 제 18 조 모든 사람은 사상, 양심 및 종교의 자유에 대한 권리를 가진다 . 이러한 권리는 종교 또는 신념을 변경할 자유와 , 단독으로 또는 다른 사람과 공동으로 그리고 공적으로 또는 사적으로 선교, 행사, 예배 및 의식에 의하여 자신의 종교나 신념을 표명하는 자유를 포함한다. 제 19 조 모든 사람은 의견의 자유와 표현의 자유에 대한 권리를 가진다 . 이러한 권리는 간섭없이 의견을 가질 자유와 국경에 관계없이 어떠한 매체를 통해서도 정보와 사상을 추구하고, 얻으며, 전달하는 자유를 포함한다 . 제 20 조 모든 사람은 평화적인 집회 및 결사의 자유에 대한 권리를 가진다. 어느 누구도 어떤 결사에 참여하도록 강요받지 아니한다. 제 21 조 모든 사람은 직접 또는 자유로이 선출된 대표를 통하여 자국의 정부에 참여할 권리를 가진다. 모든 사람은 자국에서 동등한 공무담임권을 가진다 . 국민의 의사가 정부 권능의 기반이다 . 이러한 의사는 보통·평등 선거권에 따라 비밀 또는 그에 상당한 자유 투표절차에 의한 정기적이고 진정한 선거에 의하여 표현된다 . 제 22 조 모든 사람은 사회의 일원으로서 사회보장을 받을 권리를 가지며 , 국가적 노력과 국제적 협력을 통하여 , 그리고 각 국가의 조직과 자원에 따라서 자신의 존엄과 인격의 자유로운 발전에 불가결한 경제적 , 사회적 및 문화적 권리들을 실현할 권리를 가진다 . 제 23 조 모든 사람은 일, 직업의 자유로운 선택, 정당하고 유리한 노동 조건, 그리고 실업에 대한 보호의 권리를 가진다 . 모든 사람은 아무런 차별없이 동일한 노동에 대하여 동등한 보수를 받을 권리를 가진다 . 노동을 하는 모든 사람은 자신과 가족에게 인간의 존엄에 부합하는 생존을 보장하며 , 필요한 경우에 다른 사회보장방법으로 보충되는 정당하고 유리한 보수에 대한 권리를 가진다 . 모든 사람은 자신의 이익을 보호하기 위하여 노동조합을 결성하고 , 가입할 권리를 가진다. 제 24 조 모든 사람은 노동시간의 합리적 제한과 정기적인 유급휴가를 포함하여 휴식과 여가의 권리를 가진다 . 제 25 조 모든 사람은 의식주 , 의료 및 필요한 사회복지를 포함하여 자신과 가족의 건강과 안녕에 적합한 생활수준을 누릴 권리와 , 실업 , 질병 , 장애 , 배우자 사망, 노령 또는 기타 불가항력의 상황으로 인한 생계 결핍의 경우에 보장을 받을 권리를 가진다. 어머니와 아동은 특별한 보호와 지원을 받을 권리를 가진다. 모든 아동은 적서에 관계없이 동일한 사회적 보호를 누린다 . 제 26 조 모든 사람은 교육을 받을 권리를 가진다 . 교육은 최소한 초등 및 기초단계에서는 무상이어야 한다. 초등교육은 의무적이어야 한다. 기술 및 직업교육은 일반적으로 접근이 가능하여야 하며, 고등교육은 모든 사람에게 실력에 근거하여 동등하게 접근 가능하여야 한다. 교육은 인격의 완전한 발전과 인권과 기본적 자유에 대한 존중의 강화를 목표로 한다. 교육은 모든 국가 , 인종 또는 종교 집단간에 이해, 관용 및 우의를 증진하며 , 평화의 유지를 위한 국제연합의 활동을 촉진하여야 한다. 부모는 자녀에게 제공되는 교육의 종류를 선택할 우선권을 가진다 . 제 27 조 모든 사람은 공동체의 문화생활에 자유롭게 참여하며 예술을 향유하고 과학의 발전과 그 혜택을 공유할 권리를 가진다 . 모든 사람은 자신이 창작한 과학적 , 문학적 또는 예술적 산물로부터 발생하는 정신적, 물질적 이익을 보호받을 권리를 가진다 . 제 28 조 모든 사람은 이 선언에 규정된 권리와 자유가 완전히 실현될 수 있도록 사회적 , 국제적 질서에 대한 권리를 가진다. 제 29 조 모든 사람은 그 안에서만 자신의 인격이 자유롭고 완전하게 발전할 수 있는 공동체에 대하여 의무를 가진다 . 모든 사람은 자신의 권리와 자유를 행사함에 있어, 다른 사람의 권리와 자유를 당연히 인정하고 존중하도록 하기 위한 목적과, 민주사회의 도덕 , 공공질서 및 일반적 복리에 대한 정당한 필요에 부응하기 위한 목적을 위해서만 법에 따라 정하여진 제한을 받는다 . 이러한 권리와 자유는 어떠한 경우에도 국제연합의 목적과 원칙에 위배되어 행사되어서는 아니된다. 제 30 조 이 선언의 어떠한 규정도 어떤 국가 , 집단 또는 개인에게 이 선언에 규정된 어떠한 권리와 자유를 파괴하기 위한 활동에 가담하거나 또는 행위를 할 수 있는 권리가 있는 것으로 해석되어서는 아니된다. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/koi.txt000066400000000000000000000437351520214632600220500ustar00rootroot00000000000000Морт правоэзлӧн быдӧс мирись ӧтласа декларация Примитӧм и паськыта юӧртӧм Генеральнӧй Ассамблеялӧн 217 А (111) резолюцияӧн декабрь 10 лунӧ 1948 годӧ Кыводз Медбы тӧдны, что морт семьяись быд членлӧн эм аслас достоинство, а сылӧн ӧткодь да мырддьытӧм правоэз лоӧ воля, справедливость да лӧнь олан понда основаӧн; медбы тӧдны, что морт правоэз нем туйӧ пуктӧм вайӧтіс ни умӧль, кӧда морт увтырлӧ оз сет овны совесть сьӧрті, и что сэтшӧм мирыс, кытӧн отирыс пондас авйыны да сернитны повтӧг, а овны нуждатӧг, лоас сьӧлӧмсянь керӧм быдӧнныс понда; и медбы тӧдны, что колӧ керны быдӧс, медбы мортлӧн пра- воэз дозирайтсисӧ законӧн и эз адззисьӧ моггез мортыслӧ лэбтісьны паныт умӧля видзӧмлӧ да дзескӧтӧмлӧ; и медбы тӧдны, что пыр колӧ отсавны отиррезлӧ ёртасьӧмын; и медбы тӧдны, что Йитӧм Нацияэзлӧн народдэз гижисӧ вын мортлісь медыджыт правоэз, вылына лэбтісӧ личностьлі дон, мужиккезлісь да инькаэзлісь ӧтыжда правоэз и кутчисисӧ эшӧ ёнжыка отсавны социальнӧй прогресс да вольнӧй олан бурсьӧтӧмын; и медбы тӧдны, что членнэз-государствоэз кӧсйисисӧ отсавны Нацияэзлӧн Йитӧм Чукӧрлӧ ӧтласа уджын, ӧтамӧд коласын морт правоэз сьӧрті бытшӧма да вольнӧя олӧмын; и медбы тӧдны, что энӧ правоэсӧ да свободаэсӧ позьӧ тырмӧ пыртны оланас дзир сэк, кӧр быдӧнныс вежӧртӧны нылісь ыджыт донсӧ, ГЕНЕРАЛЬНӦЙ АССАМБЛЕЯ паськыта юӧртӧ этӧ морт правоэзлісь быдӧс мирись ӧтласа декларациясӧ кыдз задача, кодӧ керны колӧ вынтӧтчыны быд отирлӧ и государстволӧ сійӧн, медбы быд мортыс и быд общественнӧй этӧ Декларациясӧ юрын орӧттӧг видзтӧн, просвещеннё да велӧтчӧм увья вынтӧтчисӧ керны быдӧс, медбы донтны энӧ правоэсӧ да свободаэсӧ, пыртны нійӧ оланӧ национальнӧ да отиррезлӧн ӧтласа прогрессивнӧй праздниккезӧ Чукӧрись членнэз-государствоэзлӧн быд отиррезӧн бытшӧма примитӧмӧн. 1 гижӧт Быдӧс отирыс чужӧны вольнӧйезӧн да ӧткоддезӧн достоинствоын да правоэзын. Нылӧ сетӧм мывкыд да совесть овны ӧтамӧдныскӧт кыдз воннэзлӧ. 2 гижӧт Быд мортлӧ бӧрйисьтӧг сетсьӧны быдӧс правоэз да эз, кӧдна висьталӧмӧсь эта Декларацияын, кытшӧм бы эз вӧв раса, кучиклӧн рӧм, пол, кыв, енӧ веритӧм, политическӧй да модік вежӧр, национальнӧй нето социальнӧй петӧм, имущество да сословие. Сідз жӧ оз позь торйӧтлыны политическӧй, правовӧй нето страналӧн международнӧй статус увья, нето сьӧрті, кытӧн олӧ мортыс, ась эта территорияыс вольнӧ кинкӧ увтын, аснас оз веськӧтлы нето кыдз-нибудь мӧднёж зэлӧтӧм суверенитетын. 3 гижӧт Быд мортлӧн эм право овны дзескӧттӧг да вӧрзьӧттӧг. 4 гижӧт Некинӧс оз позь видзны рабствоын нето пӧдан сайын; раб видзӧм да раббезӧн вузасьӧм оз вермӧ вӧвны миян оланын. 5 гижӧт Некинӧс оз вермӧ пытайтны, уськӧтны мортыслісь достоинство умӧль мог нето наказаннё пыр. 6 гижӧт Быд мортлӧн, кытӧн бы сія эз вӧв, эм право лыддьыны асьсӧ праволӧн субъектӧн. 7 гижӧт Мийӧ быдӧнным законыс одзын ӧткодьӧсь и ӧтмоза дорйӧмӧсь. Миян быдӧннымлӧн эта Декларация сьӧрті право дорйыны асьнымӧс быдӧс умӧльсянь, кинсянь бы сія эз лок. 8 гижӧт Быд мортлӧн эм право бертны аслыс ӧштӧм правоэз, кӧдна сетӧмӧсь сылӧ конституцияӧн нето законӧн, тӧдчана национальнӧй суддэзын. 9 гижӧт Некинӧс оз позь законтӧг арестуйтны, кутны нето вӧтлыны. 10 гижӧт Быд мортлӧн, кӧр сійӧ винитӧны уголовнӧй статья сьӧрті, право тӧдны справедливӧй независимӧй судын ассис правоэз да обязанносттез и эм я мыйкӧ сэтшӧмыс, мед сійӧ винитны. 11 гижӧт Быд морт, кӧр сійӧ винитӧны умӧльын, вермӧ лыддисьны правӧн сэтчӧдз, кытчӧдз сылісь умӧль керӧмсӧ законнӧ оз мыччав осьта суд, кытӧн мортыслӧ сетсьӧ быдӧс дорйӧт понда. Некинӧс оз позь судитны мый понда бы эз вӧв, ежели эта коста керӧмась нацональнӧй закон нето быдӧс отиррезлӧн право сьӧрті нем умӧльыс эз вӧв. Оз вермы сідз жӧ мыжйӧмыс сьӧкытжыкӧн сысся, кӧда вермис лоны сетӧм умӧль керӧмыс коста. 12 гижӧт Некин оз вермы дзугны мортлісь ассис да семейнӧй вӧрзьӧтны сылісь оланін, честь да бур ним. Быдыслӧн эм право сайӧвтны асьсӧ вӧрзьӧтлӧммезсянь законӧн. 13 гижӧт Быд мортлӧн эм право вольнӧя ветлӧтны и бӧрйыны аслыс горт кӧть кытшӧм государствоын. Быд морт вермӧ мунны йӧз и аслас странаись и бертны аслас странаӧ бӧр. 14 гижӧт Быд мортлӧн эм право дзебсисьны вӧтлӧмсянь мӧдік странаэзын и овны сэтчин. Эта правоыс ӧшӧ сэк, кӧр мортсӧ кошшӧны не политическӧй преступленнё понда, а мӧдік умӧлись, мыйыс мунӧ паныт Нацияэзлӧн Йитӧм Чукӧрлӧн принциппезлӧ да моггезлӧ. 15 гижӧт Быд мортлӧн эм право гражданство вылӧ. Некинлісь оз вермӧ весись мырддьыны гражданство нето правосӧ вежны сійӧ. 16 гижӧт Мужиккез да инькаэз, кӧдна лыддисьӧны нолетньӧйезӧн, вермӧны гӧтрасьны, керны семья, кытшӧ бы нылӧн раса, национальность нето религия эз вӧ Нылӧн эмӧсь ӧткодь правоэз гӧтрасьны, ӧтлаын овны и торйӧтчыны. Гӧтрасьны позьӧ дзир сэк, кӧр кыкнан мортыс олӧны бы ӧтлаын. Семья – этӧ учӧтик, но дона колана торок отирыслӧн, и отирыслӧ да государствоыслӧ колӧ дорйыны сійӧ. 17 гижӧт Быд мортлӧн вермас лоны имущество кыдз аслас, сідз и ӧтласа. Некинлісь оз позь мырддьыны имуществосӧ астӧгьяс. 18 гижӧт Быд мортыс вермӧ асмознас авйыны, совеститчыны да ны енлӧ; эта правоыс сетӧ вежны ассит ен, мӧднеж вежӧртны олан, ӧтнатлӧ и ӧтлаын мӧдіккезкӧт донтны кӧть кытшӧм енӧс да ассиныт арт, велӧтчыны, юрбитны да чулӧтны религиознӧй да ритуальнӧй обряддэз йӧз дырни нето дзир аскӧттят. 19 гижӧт Быдыс вермӧ артавны асмознас и кӧть кытӧн баитны эта йылісь йӧзлӧ; эта правоыс сетӧ мортыслӧ воля овны аслас юрӧн, повтӧг кошшыны, адззыны да новйӧтны омӧн юӧ да ассис арттэз кыдз сія только кужӧ и кытшӧм бы границаэз сайын эз вӧв. 20 гижӧт Быд мортлӧн эм право ӧксьыны ӧтлаӧ да бытшӧма сёрнитны, а сідзжӧ йитсьыны чукӧррезӧ. Некинӧс оз позь вынӧн пыртны кытшӧм-либо чукӧрӧ. 21 гижӧт Быд мортыслӧн эм право веськӧтлыны аслас странаӧн веськыта нето вольнӧя бӧрйӧм йӧз пырйӧт. Быд мортыс вермӧ ӧтмоза керны аслас странаын государственнӧй Отирлӧн воляыс, тшӧктӧмыс – эм юраліссез властьлӧ основа; эта воляыс мыччассьӧ выборрезын, кӧ чулӧтсьӧны быдӧс отирӧн и ӧткодя бӧрьян право сьӧрті гусьӧна голосуйтӧмӧн нето мӧднёж, но тожӧ свободнӧя голосуйтӧмӧн. 22 гижӧт Быд мортлӧн, кыдз обществолӧн членлӧн, эм право социальнӧй отсӧт вылӧ, вылына видзны ассис достоинство, свободнӧя зорӧтны личность экономическӧй, социальнӧй да культурӧй сфераэзын национальнӧй уджӧн, отиррез коласын ёртасьӧмӧн да быд государстволӧн структура да вермӧм сьӧрті. 23 гижӧт Быд мортлӧн эм право уджавны, свободнӧя бӧрйыны удж, корны уджын бытшӧм да справедливӧй условиеэз, дорйисьны, медбы уджсис эз чапкӧ. Быд мортлӧн эм право ӧткодь удж понда ӧткодь вештӧм вылӧ, кытшӧм-либо дискриминациятӧг. Быд уджалісь мортлӧн эм право бытшӧм да справедливӧй вештӧм вылӧ, медбы сія ачыс и сылӧн гортіссес вермисӧ овны достойнӧя, а кӧр ковсяс, адззисӧ мӧдік социальнӧй отсӧт. Быд морт вермӧ аркмӧтны профессиональнӧй чукӧ да пырны эна профессиональнӧй чукӧррезӧ асьсӧ дорйӧм понда. 24 гижӧт Быд мортлӧн эм право шоччисьны, корны, медбы уджыс дырӧв эз кыссьы и кадісь кадӧ вӧлі сетӧм вештана отпуск. 25 гижӧт Быд мортлӧн эм право сэтшӧм олан вылӧ, кӧр тырмис бы сёян, паськӧм, вӧлі бы оланін, шогӧттэзісь веськӧтӧм, колана социальнӧй отсӧт, кӧр ачыс мортыс и сылӧн гортіссес олісӧ бы шогавтӧг да бура, сідзжӧ эм право отсӧт вылӧ, ежели мортыс ӧштіс удж, пондіс шогавны, лоис инвалидӧн, кольччис ӧтнас нето сылӧ немӧн лоис овны не ас кузяас. Кага вайӧм да челядь зорӧтӧм сетӧны право бытшӧм дозирайтӧм да отсӧт вылӧ. Быд челядёклӧн, кӧдна чужисӧ гижсьӧм ай-мамлӧн нето гижсьытӧг, эм ӧткодь социальнӧй дорйӧт. 26 гижӧт Быд мортлӧн эм право велӧтчыны. Колӧ керны быдӧс, медбы кӧть начальнӧй да общӧй образованнё вӧлісӧ вештісьтӧг. Начальнӧй образованнёыс быдӧнныс понда лоӧ обязательнӧйӧн. Техническӧй да профессиональнӧй образованнёыс сетсьӧ быдлӧ, ӧтмоза сетсьӧ быд мортыслӧн сы вермӧм сьӧрті и высшӧй образованнё. Мортсӧ колӧ велӧтны сы понда, медбы бура зораліс сылӧн личность, содіс уваженнё сылӧн правоэз да свободаэз дынӧ. Велӧтчӧмыс отсалӧ вежӧртны ӧтамӧдӧс, керӧ мортсӧ небытӧн, отирресӧ ёртасьӧтӧ, отсалӧ йитсьыны раса да енлӧ веритӧм сьӧрті чукӧррезлӧ, а Нацияэзлӧн Йитӧм Чукӧрлӧ керны да дорйыны бытшӧм лӧнь олан. Ай-мамлӧн эм приоритет бӧрйыны, кытӧн ны поснит челядьлӧ велӧтчыны. 27 гижӧт Быд мортлӧн эм право пуктыны пай ӧтласа культурнӧй оланӧ, гажӧтчыны искусствоӧн, зорӧтны научнӧй прогресс да тӧдны сылісь быдӧс бурсӧ. Быд мортлӧн эм право дорйыны ассис моральнӧй да материальнӧй вермӧммез, кӧдна шедтӧмӧсь сыӧн кыдз авторӧн научнӧй, литературнӧй нето художественнӧй уджӧн. 28 гижӧт Быд мортлӧн эм право социальнӧй да отиррез коласын примитӧм порядок вылӧ, кӧда сьӧрті эта Декларацияын гижӧм правоэс да воляэс вермасӧ быдсӧн лоны пыртӧмӧсь оланӧ. 29 гижӧт Быд мортыс видзӧ кыв отир одзын, кӧда ӧтнас вермӧ сетны сылӧ вольнӧя да бытшӧма зоравны. Быд мортлісь правоэсӧ да волясӧ законыслӧ колӧ джендӧтны дзир сы понда, медбы не ӧштыны правоэсӧ да свободаэсӧ мӧдіккезлӧ, а демократическӧй йӧз коласас вылына видзсис мораль, вӧлі дзугсьытӧм да бур олан. Эна правоэс да воляыс оланын некӧр оз вермӧ мунны паныт Нацияэзлӧн Йитӧм Чукӧрлӧн принциппезлӧ да моггезлӧ. 30 гижӧт Нем эта Декларацияын оз вермы лоны вежӧртӧм сідз, бытьтӧ кытшӧм-либо государстволӧ, йӧз чукӧрлӧ нето торья морттэзлӧ сетӧм право удж вылӧ нето керны мый-либо сэтшӧмӧ, мый бы мырддис правоэсӧ да волясӧ, кӧдна висьталӧмӧсь эта Декларацияын. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ktu.txt000066400000000000000000000310101520214632600220500ustar00rootroot00000000000000Luzayisu Ya Yinza Muvimba Ya Baluve Ya Muntu Dyambu ya ntete Nakutalaka ti kutambula ngenda ya binama nyonso ya dikanda na ya baluve ya bawu ya kudedakana mpe yina balenda kuyimina bawu ve ke lufulu ya kimpwanza, ya budedede mpe ya ngemba na kati ya yinza muvimba, Nakutalaka ti bunzimbu mpe mvwezolo baluve ya muntu metumisa kusala mavanga ya bunyama, yina ke dasukisaka bantu mpe na kutalaka dyaka ti nkwizulu ya yinza, sika bantu kevwandaka na kimpwanza ya kuzonza mpe ya kukwikila, sika bantu kekuluka na boma mpe na bumputu ya kulutila zababakana mutindu dikani mosi yanene ya muntu, Nakutalaka ti ya ke mfumu samu ti baluve ya muntu fwana kukengidilwa na luyalu yina kezitisaka misiku samu na kusala ti muntu fwana kutombuka ve ntangu nyonso na luyalu yina kezitisaka ve misiku, Nakutalaka ti ya ke mfumu na kukindisa nkudusulu ya kinkundi kati ya bayinsi, Nakutalaka ti na kati ya Mukanda ya Misiku, makamba ya Bayinsi ya Yinza zabisaka dyaka kiminu ya bawu na baluve ya mfumu ya muntu, na ngenda mpe buzitu ya muntu na budedede ya baluve ya babakala na ua bakento, dyaka mpe yayi mebaka lukanu ya kuzangula, ya babakala na ya bakento, dyaka mpe makamba yai mebaka lukanu nya kuzangula mabuta mpe kukotisa luzingu ya kulutila mbote na kati ya kimpwanza mosi ya nene, Nakutalaka ti bayinsi-binama kwizaka kubaka lukanu samu na kunwanina kisika mosi na kimvuka ya Bayinsi ya Yinza nzitusulu, na bantu nyonso ya yinzo, ya baluve ya muntu mpe ya bimvuka ya mfumu, Nakutalaka ti kuvwanda na ngwilu na ngwilu na mutindu mosi na yina metadila baluve mpe bimpwanza yayi ke mfumu samu na kunungisa lukanu yayi. LUKUTAKANU YA NENE ke na kuzabisa LUZAYISU YAYI YA BALUVE YA MUNTU NA YINZA Mutindu dikani ya kintwadi yina fwana kulandama na makamda nyonso mpe na bayinsi nyonso samu ti bantu nyonso mpe binama nyonso ya dibundu mabuta, kana babambukila moyo ntangu ni ntangu Luzayisu yayi, basadila ngolo, na nzila ya ndongokolo mpe ngyundululu, na kusadila ti baluve mpe bimpwanza yayi kuzituswa dyaka mpe samu na kusyamisa fyoti-fyoti ntambulu mpe nsalulu ya baluve yina na bantu nyonso kati ya bawu mosi bantu ya Bayinsi-Binama kimvuka mpe kati ya bantu babwala, yina ke na lutumu ya bayinsi yina. Kibuku yantete Bantu nyonso, na mbutukulu kevwandaka na kimpwanza ya bawu, ngenda mpe baluve ya mutindu mosi. Mayela na mbanzulu je na bawu, ni yawu yina bafwana kusalasana na bumpangi. Kibuku ya 2 Muntu muntu lenda kusadila baluve nyonso mpe bimpwanza nyonso. Luzayisu yayi ke na kuzabikisa, nkondwa luswaswani ata mosi, mingi na yina metadila mukanda ya nzutu, kibakala to kikento, bandinga, mabundu ya Nzambi, mabanza ya politiki to mabanza yankaka metadila yinsi to mabuta, kimvwama mbutukulu to nkadulu yankaka. Dyaka, diswaswani ata mosi lenda ve kuvwanda na kitezo ya politiki ya lufundusu to ya yinza muvimba yina ke na kusadilwa na yinsi to bwala yina muntu katukakan, ata yinsi yina to bwala yina vwanda na kimpwanza, ata ya vwanda na lutumu ya yinsi yankaka, ata ya zwaka dipanda to ya vwanda kaka na mwa-ndambu ya kimpwanza. Kibuku ya 3 Konso muntu ke na luve ya kuzinga, ya kuvwanda na kimpwanza mpe ya kuvwanda na kizunu ya bumumtu ya yandi. Kibuku ya 4 Ata muntu ve lenda kuvwanda na bundongo to na bungamba; bundongo mpe mumbungu ya bandongo ya mutindu ni mutindu mekanikunwa. Kibuku ya 5 Ata muntu mosi ve lenda kunyekulwa, kana ve kusafulwa to kubakama mutindu kibulu yina kekatula yandi buzitu na nzutu. Kibuku ya 6 Muntu muntu ke na baluve kisika ni kisika yandi kele. Kibuku ya 7 Bantu nyonso ke mutindu mosi na ntadisi ya musiku, mpe musiku fwana kukengidila bawu kaka mutindu mosi nkondwa diswaswani kati na bawu. Bantu nyonso fwana kukengidilwa mutindu mosi samu na kubedisa konso kingambula, yina lenda kuzitisa ve Luzayisu yayi, mpe samu na kukabikisa dibanza nyonso kelanda yayi ya kugambula bampangi. Kibuku ya 8 Konso muntu ke na luve ya kufunda mavanga yina ke na kuzitisa ve baluve ya yandi ya mfumu, yina ke na kupesa yandi musiku to musiku ya ngui, na lufundusu ya yinsi ya yandi yina mefwanana na kutala mambu ya mutindu yayi. Kubiku ya 9 Ata muntu mosi ve lenda, mpamba-mpamba, kukangama kukota boloko to kukimisisa na yinsi ya nzenza. Kubiku ya 10 Konso muntu na tangu ya lufundusu, ke na luve na budedede nyonso, na kuzabikisa mabanza ya yandi na mutindu mefwanakana ntwala ya bantu nyonso ntete lufundusu yayi pesa, na kimpwanza nyonso, nzengolo to ya baluve ya yandi mpe bambindumunu, to butsyeleka mpe luvunu ya mambu yina bamefundila yandi. Kubiku ya 11 Konso muntu mefundamana dyambu yandi mesala ke na maboko mpembe ti ntangu bakefundisa yandi. Na lufundusu yayi, kesalamaka na meso ya bantu nyonso, yandi ke na yinswa ya kubokila nzonsi. Ata muntu mosi ve lenda kuzwa kitumbu ya mambu yandi mesala, kana na ntangu yayi salamaka, vwandaka ntete ve mbeba na kulandaka musiku ya yinsi to ya yinza. Dyaka, ata kitumbu mosi yanene lenda kubakama ve ya kulutila yina bakamaka na ntangu yina dyambu salamaka. Kibuku ya 12 Ata muntu ve lenda kukota mpamba-mpamba na mambu metadila luzingu, dikanda, yinzo mpe mikanda ya ngana, dyaka mpe kusafula yandi. Muntu nyonso ke na luve ya kukengidilwa na musiku na dyambu yayi ya bukota-kota mpe nsafula. Kibuku ya 13 Konso muntu ke luve ya kuzyeta kisika yandi mezola mpe luve ya kusola na kimpwanza nyonso kisika ya kuzinga na kati ya yinsi. Konso muntu ke na luve ya kubika yinsi ni yinsi, ata ya yandi mosi, samu na kukwenda na yinsi yankaka. Yandi ke na kimpwanza ya kuvutukila yinsi ya yandi. Kibuku ya 14 Na ntwala ya bankwamusu, konso muntu ke na luve ya kusosa mpe kuzwa kisika ya kubumba nzutu ya yandi na bayinsi yankaka. Luve yayi lenda kupesama ve na kilombi yina mefundama na dyambu mosi ya nene to samu na nsalulu ya mambu ke na kudelakana ve na musiku ya kimvuka ya Bayinsi ya Yinza. Kibuku ya 15 Konso muntu ke na luve ya bumwisi-nsi. Ata muntu mosi ve lenda kukatula yandi bumwisi-si mpamba-mpamba mpe kuyimina yandi na kusoba yawu samu na kukuma muntu ya yinsi yankaka. Kibuku ya 16 Kento mpe bakala kana bamelugisa yimene bamvula mefwanan samu na kukwelana, bake na luve ya kukwelana mpe kuyidika dikanda ya bawu kutala ve mukanda ya nzutu ya bawu, bumwisi-si to mabundu ya bawu ya Nzambi. Baka na baluve ya mutindu mosi na yina metala makwela kefwaka. Makwela lenda kusalama kaka kana kento na bakala bawu mosi mendima na ntima mosi. Dikanda ke lufulu ya dibundu ya mabuta mpe yafwana kukengidilwa na dibundu ya mabuta ya luyalu. Kibuku ya 17 Konso mutu ata yandi vwanda yandi mosi to yandi vwanda na kimvuka, ke na luve ya mvwilu. Balenda va kuyimina mpe kubotula mvwilu na muntu mpamba-mpamba. Kibuku ya 18 Konso muntu ke na luve ya mayindu, ya lukwikulu mpe ya lusambulu. Yandi ke na kimpwanza ya kusoba dibundu ya Nzambi to lukwikulu; mpe dyaka yandi lenda na kimpwaza nyonso yandi mosi to kintwadi na bampangi na yandi ata na meso ya bantu nyonso to na kinsweki, na nzila ya ndongosolo, ya bansalulu, ya bisambu mpe nsalulu ya mona ya dibundu. Kibuku ya 19 Konso muntu ke na luve ya kimpwanza ya mabanza mpe ya kinzonzi ni yawu yina yandi lenda ve kutala boma samu na mabanza ya yandi, dyaka mpe na kusosa kuzwa mpe kumwangisa nsangu ya mabanza ya yandi kisika ni kisika na mutindu yina yandizola kumwangisila nsangu ya yawu. Kibuku ya 20 Konso muntu ke na luve ya kuzwa kisika na lukutakanu mpe na kimvuka ya kuzuna. Ata muntu mosi lenda ve kundima kuvwanda kinama ya kimvuka ni kimvuka. Kibuku ya 21 Konso muntu ke na luve ya kutula maboko na twalusulu ya bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi mosi kana ve na kinima ya bimonikisi yina yandi solaka na kimpwanza nyonso. Konso muntu ke na luve mutindu bampangi nyonso ya kusala bisalu ya luyalu ya yinsi ya yandi. Luzolo ya dikamba ke lufulu ya ngolo ya lutumu ya luyalu, luzolo yayi fwana kumonika na bavoti yakedika, yina fwana kusalama ntangu na ntangu, na bantu nyonso ya yinsi mpe na kinsweki to na mutindu yankaka ya nsalulu mefwanakana, yina lenda sala ti luvoti salama na kimpwanza nyonso. Kibuku ya 22 Konso, yina ke kinama ya dibundu ya mabuta, ke na luve ya kuzwa lusalusu ya bayinzo-basadisi mabuta; lusalusu yayi fwana kuyukutisa bansatu ya baluve ya yandi ya kimvwama, ya mabuta mpe ya lusansu yina melunga samu na ngenda ya yandi mpe nkudusulu ya kimuntu ya yandi, yina lenda kusalama na lusalusu ya bangolo ya yinsi mpe na nsalasani ya bayinsi nyonso ya yinza, na kutalaka ntomosono mpe bimvwana ya konso yinsi. Kibuku ya 23 Konso muntu ke na luve ya kusala, yandi ke na kimpwanza ya kusola kisalu yina yandi zola, na bankadulu ya kufwanakana mpe ya mbote samu na kisalu. Yandi mpe fwana kukengidilwa samu ti yandi kukota ve na busomele. Na kisalu ya mutindu mosi, bantu nyonso nkondwa diswaswanu fwana kuzwa difuta ya mutindu mosi. Muntu ni muntu kesalaka fwana kuzwa difuta yina mefwanakana, yina kesala ti yandi na dikanda na yandi bakuzwa luzingu yina medelakana na ngenda ya muntu. Ntangu yankaka luyalu fwana kubwela lusalusu ya lukengolo mabuta. Konso muntu ke na luve ya kuyidika kintwadi na bantu yankaka, bimvuka ya bisadi mpe kukota na bimvuka ya bisadi samu na kunwanina bandandu ya yandi. Kibuku ya 24 Konso muntu ke na luve ya kuvundisa nzutu mpe kukiyangidika, mingi kisalu fwana kuzingila na bangunga kulutila ve, mpe bilumbu ya mvwandulu fwana kufutwa. Kibuku ya 25 Konso muntu fwana kuzinga mutindu mefwanakana, yina kepesa na yandi mpe na dikanda ya yandi mavimpi ya mbote, mawete vula-vula na dyambu ya madya, muvwatu, yinzo, mbukusulu na lupitalu mpe lusalusu ya kulunga kepesamaka na bayinzo ya luyalu yina kesadisaka mabuta. Luyalu fwana kusadisa konso muntu yina kesalaka ve, mbevo, muntu yakumanisa bangolo, mufwidi, kiboba to ntangu yankaka kana kimvwama ya yandi yayi mewombila na mambu yandi zolaka ve. Luyalu fwana kusadisa mama mpe mwana ya yandi. Bana nyonso ke na luve ya kuzwa lusalusu ya mutindu mosi, yina kekatukaka na bayinzo bisadi-mabuta, ata babutuka na bibuti ya kukwelana na komanda to ve. Kibuku ya 26 Konso muntu ke na luve ya kulonguka. Ndongokolo fwana kuvwanda ya mfutwa ve, vula-vula na lukolo ya mbatukulu mpe kolezi. Konso mwana fwana kusala lukolo ya mbatukulu. Ndongokolo ya tekiniki mpe ya bisalu fwana kuvwanda bisika nyonso; ndongokolo na lukolo ya nene ke na bantu nyonso nakutalaka lenda ya bawu. Ndongokolo fwana kulanda ndubukulu ya muntu mpe nkobosolo ya nzitusulu ya baluve ya muntu mpe bimpwanza ya mfumu. Ya fwana kupesa nzila na ngwilu, nzitusulu mpangi mpe kinkundi kati ya bayinsi nyonso mpe makanda nyonso ya bantu to mabundu ya Nzambi, kuzimbana ve nzangululu ya bisalu ya Kimvuka ya Bayinsi ya Yinza sa nkebolo kizunu. Bibuti ke bantu yantete na kuvwanda na luve ya kusola mutindu ya malonga yina fwana kupesama na bana ya bawu. Kibuku ya 27 Konso muntu ke na luve ya kuzangula lusansu ya kifumba yandi mevwilva, kusadila weto mpe kudyatikisa manunga ya luzabu. Bandanda ya kimpeve mpe ya bima ya muntu, yina mekatuka kuzwa na manima ya kisalu ya luzabu to weto fwana kukengidilwa. Kibuku ya 28 Konso muntu fwana kusalati, ata ya vwanda na kitini ya mabuta to na kitini ya yinza muvimba, baluve mpe kimpwanza yina metangama na luzayisu yayi kusalama na mutindu mefwanakama. Kibuku ya 29 Konso muntu ke na bambindumunu na ntadisi ya kifumba yandi mevwilwa, sika nkudusulu ya kimuntu ya yandi lenda kusalama na kimpwanza nyonso. Konso muntu fwana kusadila baluve ya yandi mpe bimpwanza ya yandi na bitezo ya musiku samu na kutambula mpe kusitisa baluve mpe bimpwanza ya bangana mpe dyaka samu kuzitisa luyalu mpe mawete na bantu nyonso na kati ya dibundu ya bumbongi ya mabuta. Baluve mpe bimpwanza yayi lenda kusalama ata ve kana yawu kedyatila ve kintwadi na makani ya Kimvuka ya Bayinsi ya Yinza. Kibuku ya 30 Ata musiku mosi ya luzayisu yayi lenda kubangulwa bonso luve ni luve ya kusala kisalu ti dyambu lenda kunata mbebosolo ya baluve mpe ya bimpwanza yina metangama na mukanda yayi, yayi metadila muvimba, kimvuka to muntu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ky.txt000066400000000000000000000543611520214632600217060ustar00rootroot00000000000000Адам Укуктарынын Жалпы Декларациясы Бириккен Улуттар Уюмунун Башкы Ассамблеясында 1948‐жылдын 10‐декабрында кабыл алынган. ПРЕАМБУЛА Адамзат үй‐бүлөсүнүн бардык мүчөлөрүнөтаандык болгон жогорку беделди жана алардын бирдей жана ажырагыс укуктарын таануу эркиндиктин, адилеттү үлүктүн жана жалпы тынчтыктын негизи болуп санала тургандыгын эске алуу менен; жана адам укуктарын этибарга албоо жана жеккөрүү адамзатынын абийирин козгогон жырткычтык актыларга алып келгендигин жана адамдар сөз эркиндиги менен ынанымга ээ болгон, эчнерседен коркпогон жана эч нерсеге муктаж болбогон дүйнөнүтүзүү адамдардын эң жогорку умтулуусу катарыжарыялангандыгын эске алуу менен; жана адам акыркы арга катары зомбулукка жана эзүүгү каршы күтүрүлүүгө аргасыз блбошун камсыз кылуу максатында адам укуктары мыйзамдын күчү менен корголууга тийиш экендигин эске алуу менен; жана элдердин ортосундагы достук мамилелерди өнүктүрүүгө көмөктөшүү зарыл экендигин эске алуу менен; жана Бириккен Улуттардын элдери Уставда адамдардын негизги укуктарына, адам инсанынын беделине жана баркына, эркектер менен аялдардын тең укуктуулугуна ишенгендиктерин ырасташкандыктарын жана толук эркиндикке чыгуу менен катар социалдыкпрогресске жана турмуш шартты жакшыртууга көмөктө шүүнү чечишкендигин эске алуу менен; жана Бириккен Улуттар Уюму менен кызматташууда мүчө‐мамлекеттер адам укуктары менен негизги эркиндиктерди жалпы урматтоого жана салым кошууга милдеттенгендигин эске алуу менен; жана ушул укуктардын жана эркиндиктердин мүнөзүн жалпы түшүнүү ушул милдеттенмелерди толук аткаруу үчүн зор мааниге ээ экендигин эске алуу менен, Генералдык Ассамблея адам укуктарынын ушул Жалпы Декларациясын ар бир адам жана коомдун ар бир органы ушул Декларацияны дайыма эске алып, агартуу жана билим берүү жолу менен ушул укуктарды жана эркиндиктерди урматтоого жана улуттук жана эларалык прогрессивдүү иш‐чаралар аркылуу Уюмга мүчө болгон мамлекеттердин элдеринин арасында, ошондой эле алардын юрисдикциясында турган аймактын элдеринин арасында алардын жалпы жана толук таанылышын жана ишке ашырылышын камсыз кылууга көмөктөшүү алуутулуу үчүн бардык элдер менен мамлекеттер аткарууга далалаттанууга тийиш болгон милдеткатары жарыялайт. 1‐статья Бардык адамдар өз беделинде жана укуктарында эркин жана тең укуктуу болуп жаралат. Алардын аң‐сезими менен абийири бар жана бири‐бирине бир туугандык мамилекылууга тийиш. 2‐статья Ар бир адам расасына, терисинин түсүнө , жынысына, тилине, динине, саясий же башка ынанымдарына, улуттук же социалдык негизине, мүлкүнө, тек‐жайынаже башка абалынын айырмачылыктарына карабастан, ушул Декларация аркылуу жарыяланган бардык укуктар менен эркиндиктерге ээ болууга тийиш. Андан тышкары, адам жашаган аймактын көз каранды эместигине, көзөмөлгө алынгандыгына, өзүн‐өзү башкарбагандыгына же эгемендигиндеги кандайдыр‐бир чектөө лө ргө карабастан алөлкөнүнже аймактын саясий, укуктукже эларалык статусунун негизинде эчкандай айырмачылыктар болууга тийиш эмес. 3‐статья Ар бир адам жашоого, эркиндикке жана жеке кол тийбестикке укуктуу. 4‐статья Эч ким кулчулукта же эрксиз абалда болууга тийиш эмес; кулчулук менен кул сатуучулуктун бардык түрлөрүнө тыюу салынат. 5‐статья Эч ким кыйноолорго же ырайымсыз, адамкерчиликсиз же анын беделин түшүрүүчү мамилеге жана жазалоого дуушар болбоого тийиш. 6‐статья Кайсы гана жерде болбосун ар бир адам өзүнүн укукка ээ субъект экендигинин таанылышына укуктуу. 7‐статья Бардык адамдар мыйзам алдында тең жана эч кандай айырмалоосуз мыйзам тарабынан бирдей корголууга укуктуу. Бардык адамдар ушул Декларацияны бузган дискриминациялоонун бардык түрлөрүнөн жана мындай дискриминациялоого чакырган бардык тукуруулардан бирдей корголууга укуктуу. 8‐статья Ар бир адам, ага конституция жана мыйзам тарабынан берилген негизги укуктары бузулган учурларда компетентүү улуттук соттор тарабынан укуктарын толук калыбына келтирүү укугуна ээ. 9‐статья Эч ким ээнбаштык менен камакка алынууга, кармалууга же куугунтукталууга тийиш эмес. 10‐статья Ар бир адам өз укуктары менен милдеттенмелерин аныктоо үчүн жана ага коюлган кылмыш жоопкерчилигинин негиздү үлүгүн аныктоо үчүн толук тең диктин негизинде анын иши маалымдуу түрдө жана көз каранды эмес жана калыс сот тарабынан жана адилеттү үлүктүн бардык талаптарын сактоо менен каралышына жетишү үгөукуктуу. 11‐статья Кылмыш жасады деп күнөөлөнгөн ар бир адам анын күнөөсү мыйзамдуу тартипте соттук маалымдуу териштирүү жолу менен белгиленмейинче күнөөсүз деп эсептелү үгө укуктуу, муну менен бирге ага коргонуу үчүн бардык мүмкүнчүлүктөр камсыз кылынат. Кандайдыр‐бир кылмыш жасалган учурда ал улуттук мыйзамдар же эларалык укукбоюнча кылмыш иши болуп саналбаган бардык кылмыштык аракеттерди жасагандыгы же аракетсиздиги үчүнэч ким жазаланууга тийиш эмес. Кылмыш жасалган кезде колдонулушу мүмкүн болгондон дагы оор жаза колдонулушу мүмкүн эмес. 12‐статья Эч ким анын жеке жана үй‐бүлөлүк турмушуна ээнбаштык менен кийлигишү үгө, анын турак жайынын кол тийбестигине, анын кат‐кабарларынын жашыруундугуна жеанын намысына жана кадыр‐баркына ээнбаштык менен кол салууга дуушар болушу мү мкү н эмес. Ар бир адам мындай кийлигишүү дөн же ушундай кол салуудан мыйзам тарабынан корголууга укуктуу. 13‐статья Ар бир адам ар бир мамлекеттин чегинде ээн‐эркин жүрүүгө жана өзүнө жашай турган жер тандап алууга укуктуу. Ар бир адам өз өлкөсүн кошуп алганда, бардык өлкөдөн чыгып кетүүгө, жана өз өлкөсүнө кайтып келүүгө укуктуу. 14‐статья Ар бир адам куугунтукка алынганда башка өлкөлөрдөн баш калкалоо издө ө гө жана аны пайдаланууга укуктуу. Бул укук чындыгында саясий эмес кылмыш же Бириккен Улуттар Уюмунун максаттары менен принциптерине карама‐каршы келген иш кылгандыгы үчүн куугунтукталган учурда пайдаланылышы мүмкүн эмес. 15‐статья Ар бир адам граждандык алууга укуктуу. Эч ким өз граждандыгынан же өз граждандыгын өзгөртүү укугунан ээнбаштык менен ажыратылбайт. 16‐статья Бойго жеткен эркектер жана аялдар расалык, улуттук же диндик белгилери боюнча эч кандай чектөөлөрсүз никеге туруп жана үй‐бүлөкүтүүгө укуктуу. Алар никеге турганда, никеде болгон учурда жана аны бузуу учурунда бирдей укуктарга ээ. Никеге туруп жаткан эки тараптын тең эркин жана толук макулдугу менен гана нике түзүлүшү мүмкүн. үй‐бү лө коомдун табигый жана негизги уюткусу болуп саналат жана коом менен мамлекет тарабынан корголууга укуктуу. 17‐статья Ар бир адам жеке өзү, ошондой эле башка бирө өлөр менен бирге мүлккө ээ болууга укуктуу. Эч ким өз мүлкүнөн ээнбаштык менен ажыратылууга тийиш эмес. Ата‐энелер өздөрүнүн жаш балдарына билим берүү жолун таң дап алууда негизги укукка ээ. 18‐статья Ар бир адам ой, ыйман, дин эркиндиктерине укуктуу; бул укук өз динин же ынанымын эркинче өзгөртүүнү жана жеке өзү, ошондой эле башкалар менен бирге каалаган динин тутуу же ынануу эркиндигин эл менен бирге же жеке өзүнчө динди үйрөнүүнү, кудайга сыйынууну жана диндик жөрөлгөлүү ырасымдарды аткарууну камтыйт. 19‐статья Ар бир адам ынанымда болуу эркиндигине жана аны эркин билдирүү укугуна ээ; бул укук өз ынанымында тоскоолсуз бекем турууну жана мамлекеттик чек араларга карабастан маалыматты жана идеяларды кандай гана болбосун каражаттар менен издөө, кабыл алуу жана таратуу эркиндигин камтыйт. 20‐статья Ар бир адам тынч чогулуштар менен ассоциациялар эркиндигине укуктуу. Эч ким мажбурлоо менен кандайдыр‐бир асссоциацияга кирүүгө тийиш эмес. 21‐статья Ар бир адам өз өлкөсүн түздөн‐түз же эркин түрдө шайланган өкүлдө р аркылуу башкарууга катышууга укуктуу. Ар бир адам өз өлкө сүндө мамлекеттик кызматка бирдей жетишүү укугуна ээ. Элдин эрки өкмөттүк бийликтин негизи болууга тийиш; бул эрк мезгил‐мезгили менен өткөрүлүп турган жана жасалмаланбаган шайлоолордон билинү үгө тийиш, ал шайлоолор жалпы жана бирдей шайлоо укуктары болгондо, жашыруун добуш берүү жолу менен же добуш берүүнүн эркиндигин камсыз кылган башка ар кандай формалары аркылуу жүргүзүлүүгө тийиш. 22‐статья Коомдун мүчөсү катары ар бир адам социалдык жактан камсыз болууга жана өзүнүн кадыр‐баркын сактоо жана инсандыгынын эркин өнүгүшүүчүн зарыл болгон экономикалык, социалдык жана маданий тармактардагы укуктарга улуттук күч‐аракеттер менен эларалык кызматташтыктар аркылуу жана ар бир мамлекеттин структурасы менен ресурстарына ылайык ээ болууга укуктуу. 23‐статья Ар бир адам эмгектенү үгө, ишти эркин таң дап алууга, эмгектин адилеттүү жана ылайыктуу шарттарына ээ болууга жана жумушсуздуктан корголууга укуктуу. Ар бир адам кандайдыр‐бир кемсинтү үлөрсүз бирдей эмгекүчүн бирдей акы алууга укуктуу. Ар бир иштеген адам анын өзү жана үй‐бүлөсүүчүн адамдын татыктуу жашоосун камсыз кыла турган адилеттүү жана канааттандыраарлык, ошондой эле зарыл болгондо, социалдык камсыз кылуунун башка каражаттары менен толуктала турган акы алууга укуктуу. Ар бир адам кесипчилик союздарды түзүүгө жана өз таламдарын коргоо үчүн кесипчилик союздарга кирүүгө укуктуу. 24‐статья Ар бир адам эс алууга жана бош убакытка ээ болууга укуктуу, анын ичине жумуш күнүн акылга сыярлык чектөө жана акы төлөнүүчү мезгил‐мезгили менен отпуск алуу укугу кирет. 25‐статья Ар бир адам тамак‐ашты, кийим‐кечени, турак жайды, медициналык тейлөөнү жана зарыл социалдык жактан тейлөөнү кошуп алганда өзүнүн жана үй‐бүлөсүнүн ден соолугу менен жыргалчылыгын камсыз кылуу үчүн зарыл болгон турмуштук деңгээлге укуктуу жана жумушсуз болуп калганда, ооруп, майып болуп, жесир калганда, карыганда же өзүнө байланыштуу болбогон себептер менен жан сактоо каражаттарынан айрылганда камсыз болууга укуктуу. Энелик жана балалык өзгөчө камкордук көрүүгө жана жардам алууга укук бере. Никеден же никесиз төрөлгөн бардык балдар бирдей социалдык коргоодон пайдаланууга тийиш. 26‐статья Ар бир адам билим алууга укуктуу. Билим берүү, жок дегенде башталгыч жана жалпы билим алуу акысыз болууга тийиш. Башталгыч билим берүү милдеттүү болууга тийиш. Техникалык жана кесиптик билим жалпыга жеткиликтү ү болууга тийиш жана жогорку билим да ар бир адамдын жөндөмдүү лүктөрүнүн негизинде бардык үчүн бирдей жеткиликтүү болууга тийиш. Билим алуу адам инсанын толук өнүктүрүүгө жана адам укуктары менен негизги эркиндиктерин урматтоону арттырууга багытталууга тийиш. Билим алуу бардык элдердин, расалык жана диндик топтордун ортосунда өз аратүшүнү шүүгө, сабырдуулукка жана достукка көмөктөшүүгө жана тынчтыкты сактап туруу боюнча Бириккен Улуттар Уюмунун ишмердигине көмөктөшүүгө тийиш. 27‐статья Ар бир адам коомдун маданий турмушуна эркин катышууга, көркөм өнөрдөн ыракат алууга, илимий прогресске катышууга жана анын жыргалчылыктарынан пайдаланууга укуктуу. Ар бир адам автору болуп эсептелген илимий, адабий же көркөм эмгектердин натыйжалары болуп саналган анын моралдык жана материалдык таламдарынын корголушуна укуктуу. 28‐статья Ар бир адам ушул Декларацияда айтылган укуктар менен эркиндиктер толук ишке ашышы мүмкүн болгон социалдык жана эларалык тартипке укуктуу. 29‐статья Ар бир адам өзүнүн инсанынын эркин жана толук өнүгүшү мүмкүн болгон коомдун алдында милдеттүү. Өз укуктары менен эркиндиктерин иш жүзүнө ашырууда ар бир адам башкалардын укуктары менен эркиндиктерин тийиштүү түрдө таанууну жана урматтоону камсыз кылуу жана демократиялык коомдо моралдын, коомдук тартиптин жана жалпы жыргалчылыктын адилеттүү талаптарын канааттандыруу максатында гана мыйзам тарабынан белгиленген чектө өлөргө гана дуушар болушу мүмкүн. Бул укуктар менен эркиндиктерди иш жүзүнө ашыруу Бириккен Улуттар Уюмунун максаттарына жана принциптерине эч кандай карама‐каршы келүү гөтийиш эмес. 30‐статья Ушул Декларациядагы эч бир нерсе кайсы‐бир мамлекетке, адамдардын тобуна же айрым адамдарга ушул Декларацияда баяндалган укуктарды жана эркиндиктерди жок кылууга багытталган кандайдыр‐бир иштерди жүргүзүүгө же аракеттерди жасоого укук берүү катары түшүндүрүлбөшү керек. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/la.txt000066400000000000000000000236671520214632600216640ustar00rootroot00000000000000UNIVERSALIS DE JURE HOMINUM DECLARATIO quae, decreto CCXVII A (III), a Communi Conventu probata et edicta est, Anno Domini MCMIIL, a.d.IV Idus Decembres. Praefatio Cum dignitatis infixae omnibus humanae familiae partibus et eorum jurum aequalium, quae abalienari non possunt, agnitio constituat et in orbe terrarum libertatis et justitiae et pacis fundamentum, Cum hominis jurum mala cognitio contemptioque barbariae facta, quae humanitatis conscientiam ad rebellionem incitant, adduxerint, cumque mundi initium in quo homines, liberati a terrore et miseria, loquendi credendique libertatem habebunt, renuntiatum sit ut hominis altissima affectatio, Cum praecipuum sit hominum jura civitatis forma quae justa est tegi, ne homo cogatur, ultimo perfugio, ut rebellionem faciat in tyranniam oppressionemque, Cum praecipuum sit progressionem amicitiarum inter nationes incitari, Cum in Carta gentes Conjunctarum Nationum rursus pronuntiaverint suam fidem in juribus praecipuis hominum, in dignitate et virtute hominis, in aequabilitate jurum virorum et feminarum, et se dixerint prompti ad favendum progressui civili et ad gignendum meliores conditiones vitae in majore libertate, Cum sociae civitates pollicitae sint se affirmaturas esse verecundiam universam veramque jurum hominis et libertatum praecipuarum, temperatione Nationum Conjunctarum adjuvante, Cum quaedam communis conceptio horum jurum et libertatum gravissima sit, ut obligatio haec plane expleatur, Communis Conventus jurum hominis praesentem universalem Declarationem pronuntiat ut communis perfectus qui petatur ab omnibus populis et omnibus nationibus, ut societatis singuli homines et omnes partes, habentes hanc declarationem constanter in mente, institutione et educatione conantur ut horum jurum libertatumque respectus evolvatur, et firmentur ordinis nationalis et internationalis consiliorum incessu gratia et universalis veraque admotio tam in ipsarum sociarum civitatum populationibus quam in finium populationibus quae eorum jurisdictioni subactae sunt. Universalis de hominis juribus declaratio I Omnes homines liberi aequique dignitate atque juribus nascuntur. Ratione conscientiaque praediti sunt et alii erga alios cum fraternitate se gerere debent. II Quisque potest sibi assumere libertates omnes omnesque jures in hac declaratione pronuntiatos, sine ulla distinctione gentis, coloris, sexus, linguae, religionis, politicae sententiae aut omnis generis sententiae, nationis originis aut civitatis, divitiarum aut ortus aut omnis generis situs. Praeterea fietur nulla distinctio condita in civili decreto, juridico aut internationali gentis aut finium cujus est aliquis, sive gens aut fines liberi sunt, sive sub tutella, sive non suae potestatis sive subacti termino aliquo sui imperii. III Quisque jus habet vivere, liber esse et in tuto vivere. IV Nemo servitudine tenebitur. Omnes servitudines omnibus modis prohibentur. V Nullus cruciabitur neque poenis nec tractationibus, quae humanae sunt, objicietur. VI Quisque jus habet suam juridicam personam in omnibus locis accipi. VII Omnes ante legem aequi sunt et sine ulla distinctione jus habent aequum praesidium legis habere. Omnes jus habent praesidio aequo contra omnem discrimen qui hanc Declarationem violet et contra omnem incitationem ad talem discrimen. VIII Omnis jus habet recurrere pro idoneo judice gentis contra facta violantia jures suffundatos quae sibi recognescuntur a constitutione aut lege. IX Nullus ex libidine apprehendi in vinculis esse, exsulari potest. X Omnes jus habent in tota aequitate suam causam recte et publice a judicibus liberis aequabilibusque audiri, qui statuunt vel de juribus obligationibusque, vel de veritate omnis criminis contra se. XI Quisquis accusatus delicto innocens est dum noxa sua jure statuata est publico judicio ubi obsides omnes necessariae ad se defendendum affirmatae erunt. Nemo damnabitur propter acta vel praetermissiones quae, cum commitata sunt, non constituebant delictum ex jure suae gentis vel universarum gentium. Item nulla gravior culpa irrogabitur quam illa quae applicari potuit cum delictum factum est. XII Nemo patibitur intercessiones ab arbitrio in rebus privatis, in familia, domo aut in epistularum consuetudine, nec ictus contra honorem famamque. Omnis jus habet lege protegi contra tales intercessiones aut talia vulnera. XIII Quisque jus habet libenter iter facere et in civitate suam domum eligere. Omnis jus habet ex omni et sua patria abire et in suam patriam redire. XIV In vexatione omnis jus habet perfugium quaerere et perfugium ab aliis regionibus impetrare. Hoc jus non invocari potest in casu actionum vere constitutarum in communis juris scelere aut in factis adversus metas principiaque Conjunctarum Nationum. XV Omnis jus habet nationis esse. Nemo ex libidine a sua gente privari potest neque gentis mutandae a jure privari. XVI Ex matrimonio se jugendi aetate, vir mulierque jus habent, nullo genere, nulla gente aut religione id nequaquam impediente, matrimonio se jungere et familiam constituere. Jura equalia habent pro matrimonio, per matrimonium et per divortium. Matrimonium confici non potest sine conjugum pleno liberoque consensu. Familia societatis naturale praecipuumque elementum est et jus habet a societate et rei publica muniri. XVII Omnis, vel solus vel conjucte, mancipii jus habet. Nemo potest ab arbitrio a mancipio privatus esse. XVIII Omnis jus sentientae, conscientiae religionisque libertati habet. Hoc jus religionem aut conscientiam mutandi libertatem atque libertatem religionem aut fidem solam aut communem manifestam faciendi implicat, tam publice quam private, doctrina, religionibus, sacris ritorum effectuque. XIX Omnis jus opinionis et verba dicendi libertati habet; quod jus non ob opiniones suas inquietari implicat, atque jus petendi, recipiendi divulgandique sine finium considerationibus percontationes cogitationesque quacumque elocutione XX Omnis homo jus habet libertati pacificae consociationis conventusque Nemo potest coagi ut consociationi intersit. XXI Omnis homo jus habet suae gentis rerum publicarum administrationi interesse, vel directo, vel per repraesentes libere lectos. Omnis homo jus habet conditione aequa ad suae patriae officia publica accedere. Populi voluntas publicorum imperiorum auctoritatis fundamentum est ; illa voluntas creatione honesta exprimi debet, quae statis diebus fieri debent, universali aequo suffragio secretaque tabella vel secundum aequalem judiciorum formulam suffragii libertatem in tuto collocantem. XXII Omnis homo, ut rei publicae socius, sociali securitati jus habet; hic homo jus habet satisfactionem impetrare jurum publicorum, sociorum humanorumque quae necessaria ad suam dignitatem et progressum liberum sui est, per laborem suae patriae et operam aliarum gentium, pro temperatione et divitiis omnis gentis. XXIII Omnis homo, labori, liberae optioni laboris, conditionibus aequis idoneisque laboris et tutelae adversus inopiam laboris jus habet. Universi, sine discrimine,aequo praemio aequo labore jus habent. Quiscumque laborat, jus habet aequae remunerationi idoneaeque quae sibi familiaeque confirmat vitam consentaneam humanae dignitati et, si oportet, completae omnibus ceteribus rationibus sociae tutelae. Omnis homo cum aliis hominibus consociationes condere et consociationibus socios sibi adjungere ad commoda defendenda jus habet. XXIV Omnes jus habent cum quieti et otiis tum circumscriptioni modicae temporis laboris et commeatibus statis quae pecunia soluuntur XXV Omnes jus habent satis altae vitae ut suam valetudinem et suae familiae et suam voluptatem confirmet, praesertim quod pertinet ad cibum, vestem, domum, medicinales curas et beneficia socialia quae necesseria sunt. Omnes jus habent securitati in penuria laboris aut in morbo aut in infirmitate aut in viduitate aut in senectute aut in aliis casibus in quibus copia vivendi esse non potest, temporibus voluntatem non sequentibus. Mater et infans jus habent auxilio et praesentiae propriae. Omnes pueri, sive in matrmonio sive extra matrimonium nati sunt, eodem sociali praesidio fruuntur. XXVI Omnis jus habet educationi. Educatio debet gratuita esse, quod saltem pertinet ad primas praecipuasque litteras. Primae litterae sunt necessariae. Doctrinae ad scientiam et ad professionem pertinentes multis exponenda est; oportet aditum studiis superis in tota aequalitate omnibus secundum meritum patere. Oportet educationem spectare ad totam hominum beatitudinem et ad respectus jurum hominis et libertatum primarum confirmationem.Oportet educationem favere cogitationi, patientiae amicitiaeque inter omnes gentes, omnia generum aut religionum globos; oportet educationem favere progressioni operarum nationum sociatarum ad pacis conservationem. Parentes in primis jus habent eligere genus educationis quod interest dare liberis suis. XXVII Omnis homo jus habet libere interesse culturae societatis, et frui artibus, et interesse profectibus scientiae et beneficiis quae id sequuntur. Omnis jus habet tutelae beneficiorum moralium et materialium generatorum omni procreatione scientiae, litterarum aut artium quorum auctor est. XXVIII Omnis jus habet in socialibus et externis rebus ordinem regnari, ut jura et libertates enuntiatae in hac Declaratione fieri possint. XXIX Cuique officia sunt erga societatem, in qua solum liberum plenumque incrementum ingenii fieri potest. In usu jurium et fructu libertatum, quisque subjicitur solum finibus lege conditis, ut solum firmet gratiam et respectum jurium libertatumque alieni, et satisfaciat rectis expostulationibus honesti, reipublicae concordiae et universae in sociatate populari valetudinis. Haec jura libertatesque nullo modo exerceri poterunt adversus proposita et principia Nationum Conjunctorum. XXX Nullum decretum hujus Declarationis interpretari potest quasi civitati, societati aut cuidam homini jus aliquid implicans se dedendi alicui facinori aut aliquid faciendi ad libertates et jura evertenda, quae hoc loco enuntiata sunt. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lb.txt000066400000000000000000000341241520214632600216530ustar00rootroot00000000000000UNIVERSAL - DEKLARATIOUN VUN DE MËNSCHERECHTER PRÄAMBEL Well d'Unerkennong vun der Dignitéit, déi all Mêmber vun der Mënschefamill gebuer as, a vu sénge gläichen an onersetzleche Rechter de Fëllement vun der Fräiheet, der Gerechtegkeet an dem Fridden an der Welt as, Well et do, wou d'Mënscherechter nët unerkannt an nët respektéiert gin, zu barbareschen Akte koum, déi d'Gewësse vun der ganzer Mënschheet revoltéieren a well d'Schafe vun enger Welt, an deer d'Mënschen d'Fräiheet vum Wuert a vum Glaf hun, an deer se fräi si vu Fuurcht an Nout, als dem Mënsch säin héchst Striewe proklaméiert gouf, Well et haaptsächlech drëm geet fir duerch e Rechtssystem Hand iwwer d'Mënscherechter ze halen an datt de Mënsch doduerch nët forcéiert gët fir säi leschten Auswee an der Revolt géint d'Tyrannei an d'Ënnerdrécktgin ze sichen, Well et haaptsächlech drëm geet fir d'Entwécklong vun de frëndschaaftleche Relatiounen tëscht den Natiounen z'encouragéieren, Well an der Charta d'Vëlleker vun de Vereenten Natiounen op en Neits hire Glaf an d'Grondrechter vum Mënsch, an d'Dignitéit an an de Wäert vun der mënschlecher Persoun, an d'Gläichheet vun de Rechter vu Mann a Fra proklaméiert a sech dofir entscheed hu fir dem zoziale Fortschrëtt de Virzock ze gin a besser Lieweskonditiounen a méi enger grousser Fräiheet ze schafen, Well d'Mëmberstate sech verflicht hu fir an Zesummenaarbecht mat der Organisatioun vun de Vereenten Natiounen dofir ze suergen, datt d'Mënscherechter an d'Grondfräiheten allgemeng respektéiert a realiséiert gin, Well eng an déi selwecht Opfaassong iwwer dës Rechter a Fräiheten aus der Mooss wichteg as fir dëst Engagement voll a ganz kënnen duerchzeféieren, PROKLAMÉIERT D'GENEROLVERSAMMLONG: Dës UNIVERSAL-DEKLARATIOUN VUN DE MËNSCHERECHTER, déi als en allgemengt Ideal vun all Vollek an all Natioun soll ugestrieft gin aus deem Grond, datt all eenzele Mënsch an all Organ vun der Gesellschaft, ëmmer am Geescht vun dëser Deklaratioun, sech ustrenge fir duerch den Unterrécht an d'Erzéiong de Respekt vun dëse Rechter a Fräiheten z'entwécklen an no an no duerch Mesüren um nationalen an internationale Plang hir Unerkennong ze sécheren, datt d'Populatiounen aus de Mêmberstate selwer an déi aus Gebitter, déi ënner hirer Geriichtsbarkeet stin, en allgemengen a gudde Gebrauch dervu kënnen maachen. Artikel 1 All Mënsch kënnt fräi a mat deer selwechter Dignitéit an dene selwechte Rechter op d'Welt. Jiddereen huet säi Verstand a säi Gewësse krut an soll an engem Geescht vu Bridderlechkeet denen anere géintiwwer handelen. Artikel 2 Jidderee kann all déi Rechter an all déi Fräiheten, déi an dëser Deklaratioun proklaméiert sin, fir sech verlaangen an dat ouni Ënnerscheed sief et vu Rass, Hautfaarf, Geschlecht, Sprooch, Relioun, politesche odder anerer Iwwerzegong, nationalem odder zozialem Urspronk, Verméigen, Gebuurt odder soss enger Situatioun. Et duerf do dernieft och keen Ennerscheed gemat gin, dee mam politeschen, rechtlechen odder internationale statut vun deem Land odder deem Gebitt begrënnt gët, aus deem eng Persoun hierstaamt, egal ob dëst Land odder dëst Gebitt onofhängeg, ënner engem Mandat, nët autonom odder séng Souveränitéit an irgendenger Form begrenzt as. Artikel 3 All Mësch huet Recht op d'Liewen, op d'Fräiheet an op d'Secherheet vu sénger Persoun. Artikel 4 Kee Mënsch daarf a Sklaverei odder a Kniechtschaaft gehal gin; d'Sklaverei an de Sklavenhandel sin an all hire Forme verbueden. Artikel 5 Keen duerf gefoltert an och kee grausam, onmënschlech, onwiirdeg bestrooft a behandelt gin. Artikel 6 Jiddereen huet iwwerall d'Recht op Unerkennong vu sénger juristescher Perséinlechkeet. Artikel 7 D'Mënsche sin alleguer gläich virum Gesetz a si hun ouni Ënnerscheed Recht op dee selwechte Schutz vum Gesetz. Alleguer hu se Recht op dee selwechte Schutz géint all Diskriminatioun, déi dës Deklaratioun géing verletzen a géint all Provokatioun zu esou enger Diskriminatioun. Artikel 8 All Mënsch huet d'Recht fir bei denen zoustännegen nationale Geriichter en effektive Recours géint déi Akten ze man, déi d'fundamental Rechter, déi him duerch d'Konstitutioun odder duerch d'Gesetz zoustin, verletzen. Artikel 9 Kee Mënsch duerf arbiträr verhaft, agesat odder ausgewise gin. Artikel 10 All Mënsch huet d'Recht, a voller Gläichheet, datt séng Saach, säin Uleies gerecht an öffentlech virun engem onofhängegen an onparteiesche Geriicht zur Sprooch kënnt, dat iwwer séng Rechter a Flichten an iwwer d'Berechtegong vun all Uklo, déi a Strofsaache géint e gefouert gët, entscheet. Artikel 11 All Mënsch, dee wéinst engem strofbaren Akt ugeklot gët as esou laang als onschëlleg unzegesinn, bis séng Schold gesetzlech an am Verlaf vun engem öffentleche Prozess nogewisen as, an deem e mat Sécherheet op all néideg Garantië fir séng Verdedegong konnt rechnen. Keen duerf veruurtelt gi fir Saachen, déi e gemat odder ënnerlooss huet, déi an deem Ament, wou dat geschitt as, no nationalem an internationalem Recht keng strofbar Akte woren. Och duerf kee méi eng héich Strof kréie wi déi, déi an deem Ament applizéiert gouf, an deem de strofbaren Akt geschitt as. Artikel 12 An enger Persoun hiirt Privatliewen, hir Famill, hir Wunnéng odder hir Korrespondenz duerf sech nët arbiträr agemëscht, an hir Éier an hire gudde Ruff och nët ugetaascht gin. All Mënsch huet d'Recht op de Schutz vum Gesetz géint esou en Amëschen an Untaaschten. Artikel 13 All Mënsch huet d'Recht fir fräi bannent de Grenze vun all Stat ze zirkuléieren a séng Residenz ze wielen. All Mënsch huet d'Recht fir all Land ze verloossen, och säin egent, an nees a säi Land heemzekommen. Artikel 14 All Mënsch huet d'Recht fir, wann e verfollegt gët, Asyl an anere Länner ze sichen a Gebrauch dovunner ze maachen. Op dëst Recht ka sech nët beruff gin am Fall vun Ukloen, déi reell op engem Verbrieche vum allgemenge Recht an op Handlonge fundéieren, déi géint d'Ziler an d'Grondsätz vun de Vereenten Natioune verstoussen. Artikel 15 All Mënsch huet d'Recht op eng Nationalitéit. Séng Nationalitéit duerf kengem Mënsch arbiträr entzu gin, och nët dat Recht fir séng Nationalitéit ze changéieren. Artikel 16 Wa Mann a Fra am Alter si fir sech ze bestueden, hu se d'Recht fir dat ze maachen an eng Famill ze grënnen ouni iirgendeng Restriktioun wat d'Rass, d'Nationalitéit odder d'Relioun ugeet. Si hu beim Bestiednes, am Bestiednes a bei sénger Opléisong déi selwecht Rechter. D'Bestiednes duerf nëmme mat der fräier a voller Awëllegong vum Brautpuer geschloss gin. D'Famill as dat natiirlecht a fundamentaalt Element vun der Gesellschaft a si huet d'Recht op de Schutz vu Gesellschaft a Stat. Artikel 17 All Mënsch huet d'Recht, eleng an och mat aneren zesummen, op Egentom. Säin Egentom duerf kengem Mënsch arbiträr entzu gin. Artikel 18 All Mënsch huet d'Recht op Gedanke-, Gewëssens- a Reliounsfräiheet; an dësem Recht mat dran as d'Fräiheet fir séng Relioun odder séng Iwwerzegong ze änneren, grad esou wéi d'Fräiheet fir séng Relioun a séng lwwerzegong eleng odder mat aneren ze manifestéieren, sief et an der Öffentlechkeet odder privat, duerch den Unterrécht, d'Praktizéieren, de Kultus an d'Feiere vu Riten. Artikel 19 All Mënsch huet d'Recht op eng fräi Menong a fir se fräi auszedrécken, an deem och d'Recht mat dran as op eng Menong fräi vu Fuurcht an dat Recht fir Informatiounen an Iddiën ze sichen, ze kréien an ze verbrede mat all dene Mëttele fir sech auszedrécken, déi et gët an ouni sech mussen u Grenze vu Länner ze halen. Artikel 20 All Mënsch huet d'Recht op Versammlungs- a Verenegongsfräiheet am friddleche Sënn. Keen duerf an eng Verenegong gezwong gin. Artikel 21 All Mënsch huet d'Recht fir un den öffentlechen Ugeleënhete vu séngem Land matzewiirken, sief et direkt odder duerch fräi gewielt Vertrieder. All Mënsch huet d'Recht fir ënner gläiche Konditiounen an d'öffentlech Fonktioune vu séngem Land eranzekommen. De Vollekswëllen as d'Grondlag vun der Öffentlecher Gewalt hirer Autoritéit; dee Wëlle muss sech an éierleche Walen, déi periodesch ofzehale sin no engem gläichen an allgemenge Walrecht, a geheime Walen odder an enger gläichwäerteger Prozedur, déi fräi Wale garantéiert, auszedrécken. Artikel 22 All Mënsch huet als Mêmber vun der Gesellschaft d'Recht op zozial Sécherheet; en as berechtegt fir an de Genoss vun de wirtschaftlechen, zozialen a kulturelle Rechter ze kommen, déi fir séng Dignitéit an d'fräi Entwécklong vu sénger Perséinlechkeet néideg sin, dat alles duerch en nationalen Effort an eng international Zesummenaarbecht an an engem Mooss, wéi d'Organisatioun an d'Ressource vun all Land et ausweisen. Artikel 23 All Mënsch huet d'Recht op Aarbecht, op d'fräi Wiel vu sénger Aarbecht, op Aarbechtskonditiounen, déi gerecht sin an zefridde stellen an op de Schutz géint de Chômage. Jiddereen huet ouni Diskriminatioun d'Recht op de selwechte Loun fir déi selwecht Aarbecht. Jiddereen, dee schafft, huet d'Recht op e gerechten an ordentleche Loun, deen him selwer a sénger Famill eng Existenz op der Basis vun der mënschlëcher Dignitéit séchert an deen, wann néideg, duerch all aner zozial Mesüre gestäipt gët. All Mënsch huet d'Recht fir mat anere Leit Beruffsorganisatiounen ze grënnen a fir séng Intressen ze verdedegen dranzegoen. Artikel 24 All Mënsch huet d'Recht op Rou a Fräizäit a besonnesch op eng räsonnabel begrenzten Dauer vun der Aarbechtszäit an op periodeschen a bezuelte Congé. Artikel 25 All Mënsch huet d'Recht op e Liewesniveau, deen duergeet fir him selwer a sénger Famill d'Gesondheet an d'Gutt-Ergoen, besonnesch d'Narong, d'Kleder, d'Wunneng, d'medezinesch Fleg an déi néideg zozial Déngschter ze garantéieren; en huet d'Recht op Sécherheet am Fall vu Chômage, Krankheet, Invaliditéit, als Witfra odder Witmann, am Alter an an anere Fäll, wou en d'Mëttele fir säi Liewesënnerhalt nët méi huet duerch Ëmstänn, déi onofhängeg si vu séngem Wëllen. Mamm a Kand hun d'Recht op speziell Hëllef a Bäistand. D'Kanner alleguer, ob se am odder nët am Bestiednes gebuer gin, kommen an de Genoss vun deem selwechten zoziale Schutz. Artikel 26 All Mënsch huet d'Recht op Bildung. Den Unterrécht muss op d'mannst fir d'Elementar- an d'Grondschoule gratis sin. Den Elementarunterrécht as obligatoresch. Den techneschen an de Beruffsunterécht musse verallgemengert sin. Den héiere Studium muss jidderengem mat dene selwechte Rechter an op der Basis vu sénge Leeschtungen opstoen. D'Bildung soll déi voll Entwécklong vun der mënschlecher Perséinlechkeet a méi e grousse Respekt vun de Mënscherechter an de Grondfräiheten uviséieren. Si soll de Versteesdemech, d'Toleranz an d'Frëndschaaft tëscht allen Natiounen an alle Gruppe vu Rassen a Relioune grad esou favoriséiere wéi d'Entwécklong vun de Vereenten Natiounen hiren Aktivitéite fir d'Erhale vum Fridden. D'Elteren hu virewech d'Recht fir de Genre vun de Kanner hirer Bildung ze wielen. Artikel 27 All Mënsch huet d'Recht fir fräi un der Kommunotéit hirem kulturelle Liewen deelzehuelen, an de Genoss vun der Konscht ze kommen a vum wësseschaaftleche Fortschrëtt a vun allem, wat sech doraus u Guddem ergët, ze profitéieren. Jiddereen huet d'Recht op de Schutz vun de moraleschen a materiellen Intressen, déi aus jidfer wësseschaaftlecher, literarescher odder artistescher Produktioun entstin, vun deer hien den Auteur as. Artikel 28 All Mënsch huet d'Recht op eng zozial an international Uerdnong, an deer sech déi Rechter a Fräiheten, déi an dëser Deklaratioun opgezielt gin, voll kënnen auswiirken. Artikel 29 All Mënsch huet Flichte vis-à-vis vun der Kommunotéit, an deer eleng déi fräi a voll Entwécklong vu sénger Perséinlechkeet méiglech as. Am Gebrauch vu sénge Rechter an am Genoss vu sénge Fräiheten as jiddereen nëmmen dene Limiten ënnerworf, déi d'Gesetz eenzeg an eleng dofir virgesäit, datt d'Unerkennong an de Respekt vun aneren hire Rechter a Fräihete gesechert sin a fir engem gerechten Usproch op Moral, op öffentlech Uerdnong an op en allgemengt Wuel an enger demokratescher Gesellschaft z'entspriechen. Dës Rechter a Fräiheten duerfen a kengem Fall am Widdersproch mat de Vereenten Natiounen hiren Ziler a Prinzippie stoen. Artikel 30 Keng Bestëmmong vun dëser Deklaratioun duerf esou ausgeluegt gin, datt e Recht fir e Stat, eng Grupp odder en eenzele Mënsch dra wär fir sech un Aktivitéiten ze gin odder Akten duerchzeféieren, déi drop erauslafe fir d'Rechter an d'Fräiheten, déi dra genannt sin, ëmzestoussen. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lg.txt000066400000000000000000000261001520214632600216530ustar00rootroot00000000000000EKIWANDIIKO EKY'ABANTU BONNA EKIFA KU DDEMBE LY'OBUNTO EBYANJURA Ekitiibwa ky'omuntu eky'obutonde; okwenkanankana, wamu n'obuyinza obutayinza kugyibwawo ebyabantu bonna, gwe musingi gw'eddembe; obwenkanya n'emirembe mu nsi. Obanga abantu sibakikozesa kujeema 'ngeky' okulwanyisa ekisembayo, okwetaasa obufuzi obukambwe okutulugunya, kyetaagisa eddembe ly'obuntu okuba nga lifugibwa amateeka. Ekibiina ky'amawanga amagatte, mu kiwandiiko kyakyo kikakasa nga bwekikkiririza mu ddembe ly'obuntu era ne mu kittibwa n'omuwendo gw'omuntu era kimaliridde okukubiriza abantu okugenda mu maaso n'okulwanyisa omutindo gw'embeera y'obulamu bwabwe mu ddembe erisingawo. Amawanga g'amemba geeyamye okukolaganira awamu n'ekibiina ky'Amawanga Amagattere mu kukubiriza abantu abali okussamu ekitiibwa n'okukuuma eddembe ly'obuntu n'emisingi gyalyo. Okutegeera obulungi obuyinza (rughts) n'eddembe ly'obuntu kikulu nnyo mu kutuukiriza obweyamo obwo mubujjuvu. Olwekyo, Olukiiko ttabamiruka (General Assembly) olw'amawanga Amagatte, iulangirira Ekirangiriro EKIFUGA EDDEMBE LY'ABANTU BONNA WONNA MU NSI. Abantu bonna abali wonna olw'okubeera ne'kiruubirirwa ekimu eky'amawanga gonna, basaanye bulijjo okujjukiranga EKIRANGIRIRO kino, wamu n'okulafuubana okuyigiriza, okugunjula n'okukubiriza abantu okussaamu ekitiibwa eddembe ly'obuntu, okutangaaza amateeka gaalyo n'okugakuuma, mu bantu abali mu bitundu ebiri mu buyinza bwabwe. Ekitundu 1. Abantu bazaalibwa nga balina eddembe n'obuyinza ebyenkanankana, batondebwa nga balina amagezi era nga basobola okwawula ekirungi n'ekibi bwebatyo, buli omu agwana okuyisa munne nga muganda we. Ekitundu 2. Buli muntu agwana afune eddembe eryo gerwako mu KIWANDIIKO kino awatali kusolola kwona okw'engeri yonna okuyinza okusinziira ku:- ggwanga, langi y'olususu okuba omusajja oba mukazi, olulimi, eddini endowooza ye ku by'obufuzi oba ekintu ekirala ensi oba abantu mwasibuka, ebintu byalina obuzaale bwe oba ensonga endala yonna. Ekitundu 3. Buli muntu ateekwa okubeerawo nga mulamu nga yegazaanya awatali kutaataganyizibwa mu ngeri yonna. Ekitundu 4. Tewali muntu assanidde kufugibwa buddu, obuddu n'obusuubuzi bw'abaddu tebukirizibwa mu nsi. Ekitundu 5. Tewali muntu asanidde, kutulugunnyizibwa okubonerezebwa oba okuyisibwa mu ngeri eteri ya buntu emutyoboola. Ekitundu 6. Buli muntu amateeka gateekwa okumubala era n'okumuyisa ng'omuntu buli wantu wonna. Ekitundu 7. Abantu bonna benkanankana mu maaso g'amateeka era bateekwa okukuumibwa amateeka awatali kusosola. Abantu bonna bateekwa kukumibwa kyenkanyi eri obusosoze obufutyanka EKIWANDIIKO kino oba obubawaliirizza okusosola mu ngeri eyo. Ekitundu 8. Buli muntu ateekwa okukkirizibwa okutwala ensonga ze mu mbuga entuufu ez'eggwanga zikolebweko singa nga eddembe lyerimuweebwa mu Constitution ne mu mateeka liba lijolongeddwa. Ekitundu 9. Tewali muntu anakwatibwanga oba okusibibwanga oba okusibibwa oba okuwangangusibwa mu ngeri etegoberera mateeka. Ekitundu 10. Buli muntu awatali kusosola, ateekwa okuwozesebwa mu lwatu ate mu bwenkanya mu kooti eyeemala era eterina kyekubira, bwabanga annonya okukakasa onuyinza obumuweebwa mu mateeka singa waliwo omusango ogumenya amateeka ogumuvunaanibwa. Ekitundu 11. Buli muntu yenna avunaanibwa omusango oguliko ekibonerezo ateekwa okubalibwa nga taliiko musango okutuusa nga kikakasibbwanti ddala yaguzza okusinziira mu mateeka era ateekwa okuwozesebwa mu kooti mu lwatu nga aweereddwa na buli mukisa gwonna okwetaasa. Tewali muntu n'omu anabalibwanga nga azzizza omusango ogumubonerezesa, kino nga kisinzira kukikolwa kye yakola oba kyatakola, mu kiseera ekyemabega, kyokka nga mu kiseera ekyo ekikolwa kyeyakola oba kyeyalemwa okukola kyali tekittekwa kumubonerezesa, okusinziira mu mateeka g'eggwanga eryo oba ag'amawanga amalala Bwanabanga ateekwa okubonerezebwa mu kiseera weyazziza omusango ogwo. Ekitundu 12. Eddembe ly'omuntu yenna eyo gyabera amaka ge era n'ebbaluwa ze tebitaataganyizzibwe nga oba okwazibwa mu ngeri etegoberera mateeka, so n'erinnya lye teriweebuulwenga oba okulebulwa. Buli muntu ateekwa okukuumibwa amateeka aleme kutaataaganyizibwa oba okulumbibwa mu ngeri eyo. Ekitundu 13. Buli muntu alina eddembe okugenda oba okusula wonna wayagala, munda w'ensalo ez'eggwanga lye. Buli muntu wa ddembe okufuluma okuva mu ggwanga lyona, kino nga kitwaliramu n'eggwanga lye, wamu n'okudda mu ggwanga lye. Ekitundu 14. Omuntu ayigganyizibwa waddembe okunoonya obubudamo mu ggwanga eddala era n'okusanyukira mu bubudamo obwo. [missing] Ekitundu 15. Buli muntu ateekwa okufuna eggwanga ettongole gyabalirwa ng'omutuuze. Tewali muntu yenna anagyibwangako obutuuza bw'eggwanga lye wadde okugaanibwa okukyusa obutuuze bwe okubugya mu ggwanga erimu okubuuza mu ddala. Ekitundu 16. Omusajja oba omukazi omukulu atuuse okwesalirawo, taakomerwenga mu ngeri yenna obutawasa oba okufumbirirwa n'okuzaala abaana, olw'olulyo mwasibuka, olw'eggwanga lye oba lwe'eddini ye. Omusajja n'Omukazi balina onuyinza n'eddembe ebyenkanankana nga tebannafumbiriganwa, oba nga bafumbiriganiddwa oba oluvannyuma lw'obufumbo bwabwe okusattululwa. Amaka gwe musingi gw'eggwanga ogw'obuwangwa olwekyo abantu ne gavumenti basaanye okugakuuma obutiribiri. [missing] Eitundu 17. Buli muntu waddembe okwefunira ebintu bye kululwe oba nga yeetabye ne n'abantu abalala. Tewali muntu yenna anaggyibwangako ebintu bye mu ngeri etagoberera matteka. Ekitundu 18. Buli muntu alina eddembe ery'okwerowooleza okwawula ekirungi n'ekibi n'okulondawo eddini gyanasoma. Eddembe lino lizingiramu obuyinza okukyusa eddini oba enzikiriza ye, n'obuyinza obubwe ku lulwe oba wamu n'abantu abalala, mu lwatu oba mu kyama, okwolesa eddini oba enzikiriza ye, ngayigiriza oba ngateeka mu nkola eddini ye byemulagira, nga asinza oba ngakuuma byemugamba. Ekitundu 19. Buli muntu wa ddembe okubeera n'endowooza ye era n'okwogera oba okuwandiika nga bwalowooza. Eddembe lino lizingiramu n'ebeetu ery'okugugubira ku ndowooza ye awatali kitaattaagaayizibwa, okusaka okufuna wamu n'okusaasaanya amawulire n'ebirowoozo okuyita mu mikutu gyonnna watali kukomerwa. Ekitundu 20. Buli muntu ayinza okwetaba mu nkugaana ez'eddembe wamu n'abantu abalala. Tewali n'omu anakakibwanga okwetaba mu nkunganaa awamu n'abantu abalala. Ekitundu 21. Buli muntu waddembe okwetaba mu nfuga y'eggwenga lye. Buli muntu alina obuyinza obwenkanankana n'obw'omulala obumusobozesa okutuukirira ebitongole bya gavumenti y'ensi ye ebiweereza abantu bonna awatali kukugirwa. [missing] Ekitundu 22. Buli muntu wa ggwanga alina obuyinza okutuula ne bantu banne ngatebenkedde mu ddembe. Kino kimusobozese okutuuka ku biruubirirwa eby'ekitiibwa by'obuntun'okulongongoosa empisa ze, okuyita mu kukola kw'eggwanga lye oba okukolagana n'awamanga nga amalala, okusinziira ku nteekateeka n'enkozesa 'obugagga bwe'eggwanga mu by'enfuna, ey'embeera z'abantu n'eby'obuwangwa ebitayinza kwewalika mu kukulakulana kuno. Ekitundu 23. Buli muntu alina eddembe n'obuyinza okukola. Ateekwa okwerondera ekika ky'omulimu ekimuggyamu era ekirina embeera emusobozesa okukola obulungi, wamu n'okukirizibwa oba okuyambibwa singa omulimu ogwo gumuweddeko. Buli mukozi ateekwa okussasulwa empeera entuufu emuggyamu, emusobozesa ye yennyini n'abantu ab'amaka ge okweyimirizawo nga abantu balamu. Bwekiba kyetagisa empeera y'omukozi eyinza okwongerezebwako ensako endala ezimusobozesa okwetaasa ebyo ebimugwako ng'omuntu nga tabyetegekedde. [missing] [missing] Ekitundu 24. Buli muntu ateekwa okuwummula n'okuweera. Asaana akole essawa zakigero buli lunaku era abeere n'ekiseera eky'okwewummuzaamu buli mwaka, kyokka nga empeera ye ey'ekiseera ekyo emuweebwa. Ekitundu 25. Buli muntu ateekwa okubeera n'omutindo gw'obulamu ogumusobozesa okubeerawo nga mulamu bulungi mu mubiri , ye yennyini n'abantu abamakage, ng'afuna emmere, ebyambalo, ennyumba n'okujjanjabwa singa alwadde era nga asobola okweyambisa ebyo gavumenti y'eggwanga lye by'ekolera abantu baayo okusitula embeera y'obulamu bwabe. (Social Services). Buli muntu, asaana okuyambibwa aleme kweralikirira bwaba nga omulimu gumuweddeko, oba afuuse kateyaamba oba afuuse Ssemwandu oba Nnamwandu oba ngatuusibbwa mu mbeera etemusobozesa kufuna nsiimbi kyokka nga kino siyakyeretedde yekka. Abakyala abazadde wamu n'abaana bateekwa okulabirirwa n'okuyambibwa mu ngeri ey'enjawulo. Abaana bonna oba bazadde baabwe bafumbo mu mateeka oba si bafumbo bagwana okulabirirwa kyenkanyi nga abantu. Ekitundu 26. Buli muntu ateekwa okuyigirizibwa. Okuyigizibwa kunabanga kwa bwerere mu myaka egisooka ne mu masomero agasookerwamu. Okuyigirizibwa okusookerwako kunabanga kwa buwaze. Amasomero agayigiriza eby'emikonono n'emirimu egy'ekikugu ganaateekebwangawo, era buli muntu alina ebisannizo n'obusobozi anaweebwanga omukisa okusomera mu magunjukiro agawaggulu. Ebyenjigiliza binaluubiriranga okugunjula abantu muby'amagezi n'empisa nga biteeka essira ku kusaamu ekitiibwa eddembe ly'obuntu n'emisingi gyalyo. Binakubirizanga okuteegeeragana okw'abantu ab'ensi n'eddini ez'enjawulo; era binakolaganiranga wamu n'ekibiina ky'Amawanga Amagatte mu kuleetawo emirembe mu baantu. [missing] Ekitundu 27. Buli muntu waddembe okwetaba mu by'obuwangwa ebyensiye era n'okusanyukira ebikolebwa abalina amagezi oba ebitone ebyobuwangwa, n'okugabana ku miganyulo egivudde mukukulakulana kwa sayansi. Buli muntu agwanidde okutaasibwa okuva mu kabi akayinza okutuuka ku mpisa ze oba kwebyo ebimusanyusa mu nsi, kino nga kisinziira ku magezi aga sayansi ebitabo ebibi oba ebifaananyi eby'ekigwenyufu ebiba bikoledwa abaantu. Ekitundu 28. Embeera y'abantu ab'eggwanga lye oba ab'omumawanga amalala ng'esobozesa omuntu okufuna eddembe ly'obuntu nga bwe liwandiikiddwa mu KIRAGIRO kino. Ekitundu 29. Buli muntu alina obuvunanyizibwa eri abantu b'ensi ye, kubanga bano bokka abamusobozesa okukikukulanya mumpisa ne mungeri endala zonna. Omuntu nga akaayanira eddembe lye ery'obuntu ekinamukolangako kyokka ge mateeka ago agateekebwawo okunyweza, okutongoza wamu n'okusaamu ekitiibwa eddembe ly'abalala n'okukuuma empisa ennungi mu bwenkanya oba okukuuma eddembe lya bonna oba amateeka ago ogakuuma obulungi bwa abantu bonna ab'eggwanga eriddukanyizibwa ku demokolasi. [missing] Ekitundu 30. Tewali nsonga yonna mu KIRANGIRIRO kino enetapoutibwanga mu ngeri etegeeza nti ewa ebbeetu abantu b'eggwanga oba ekibinja ky' abantu okwenyigira oba okwetaba mu kikolwa kyonna ekigenderera okuzikiriza eddembe ly'obuntu eriwandiikiddwa mu KIRANGIRIRO kino. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lij.txt000066400000000000000000000321411520214632600220310ustar00rootroot00000000000000DICIARAÇION UNIVERSALE DI DRITI DE PERSONN-E Preanbolo Conscideròu che o riconoscimento da pròpia dignitæ e di driti pægi e inalienabili de tutti i menbri da famiggia umann-a o l’é o fondamento da libertæ, da giustiçia e da paxe into mondo, Conscideròu che a negaçion e o desprexo di driti de personn-e an acaxonòu di atti de barbaritæ che an ofeizo a coscensa de l’umanitæ; e che l’é stæto proclamòu comme ciù erta aspiraçion de l’òmmo l’arivo de ’n mondo into quæ tutti, liberæ da-a poia e da-a mizeia, gödian da libertæ de paròlla e de creddo, Conscideròu che l’é esensiale che i driti de personn-e segian protezui da de lezze giuridiche perché l’òmmo o no s’atreuve costreito, in urtima istansa, a-a rebelion contra a tirania e l’òprescion, Conscideròu che l’é esensiale promeuve o sviluppo de de relaçioin da amixi fra e naçioin, Conscideròu che i pòpoli de Naçioin Unie an afermòu into seu Statuto a seu fede inti driti fondamentali de personn-e, inta dignitæ e into valô da personn-a umann-a e inti driti pægi d’òmmi e dònne, e an determinòu a promoçion do progresso sociale e de ’n megio livello de vitta inte ’n ciù erto graddo de libertæ, Conscideròu che i Stati Menbri se son conpromissi a aseguâ, in cooperaçion co-e Naçioin Unie, a promoçion do rispetto universale e l’òservansa di driti de l’òmmo e de libertæ fondamentali, Conscideròu che ’na conceçion comun de questi driti e libertæ a l’é da ciù grande inportansa pe l’intrega realizaçion de questi conpromissi, l’asenblea generale, aloa, a proclamma a prezente Diciaraçion Universale di Driti de Personn-e, comme ideale comun pe-o quæ tutte e gente e e naçioin gh’an da sforsase, de mòddo che ògni individoo e ògni istituçion, into tegnila de longo a memöia, promeuvan, atraverso l’insegnamento e l’educaçion, o rispetto pe questi driti e libertæ, e con de mezue progrescive naçionali e internaçionali n’aseguen o riconoscimento e l’aplicaçion universali e efetivi, segge fra i pòpoli di Stati Menbri che fra quelli di teritöi sotta a seu giurisdiçion. Articolo 1 Tutte e personn-e nascian libere e pæge in dignitæ e driti. Son dotæ de raxon e coscensa e gh’an da agî l’unn-a verso l’atra inte ’n spirito de fradelansa. Articolo 2 Ògni personn-a a gh’à tutti i driti e e libertæ proclamæ inte questa Diciaraçion, sensa nisciunn-a distinçion de razza, cô, sesso, lengoa, religion, òpinion politica ò d’atro tipo, òrigine naçionale ò sociale, poxiçion econòmica, nascimento, ò quæ se segge atra condiçion. Pe de ciù, no se faiâ nisciunn-a diferensa fondâ in sciâ condiçion politica, giuridica ò internaçionale do Paize ò do teritöio a-o quæ e personn-e apartegnan, segge pe-i Paixi indipendenti che pe-i teritöi sott’aministraçion fiduciaia, sens’outonomia, ò sotomissi a ògni atra limitaçion de sovranitæ. Articolo 3 Tutti gh’an drito a-a vitta, a-a libertæ e a-a seguessa personale. Articolo 4 Nisciun o saiâ sotomisso a scciavitù ni a servitù; a scciavitù e a træta de scciavi son proibie in tutte e forme. Articolo 5 Nisciun o saiâ sotomisso a tortue ni a penn-e ò puniçioin crudeli, inumann-e ò degradanti. Articolo 6 Tutti gh’an drito, in ògni pòsto, a-o riconoscimento da seu personalitæ giuridica. Articolo 7 Tutte e personn-e son pæge davanti a-a lezze e gh’an drito, sensa distinçioin, a egoale proteçion da parte de quella. Tutti gh’an drito a-a mæxima proteçion contra ògni discriminaçion ch’a segge in violaçion da prezente Diciaraçion, comme contra tutto quello che pòsse açimentâ a tâ discriminaçion. Articolo 8 Ògni personn-a a gh’à drito a l’efetiva poscibilitæ de ricorso a di tribunali naçionali conpetenti, pe difendise contra i atti che segian in violaçion di driti fondamentali a lê riconosciui da-a costituçion ò da-a lezze. Articolo 9 Nisciun o poriâ ese arbitraiamente arestòu, detegnuo ò eziliòu. Articolo 10 Ògni individoo o gh’à o drito, in condiçion de conpleta egoaliansa, d’ese sentio publicamente e con giustiçia da ’n tribunale indipendente e inparçiale, pe-a determinaçion di seu driti e de seu òbligaçioin ò de acuze penali contra lê. Articolo 11 Tutte e personn-e acuzæ de ’n delitto gh’an o drito d’ese prezunte inocenti mentre a no segge provâ a seu corpa, in mòddo legale e in giudiçio publico, into quæ agen avuo tutte e garansie necesaie pe-a seu difeiza. Nisciun o saiâ condanòu pe di atti ò de òmiscioin che a-o momento d’ese comissi no foisan delitti segondo o drito interno ò internaçionale. No s’inponiâ manco de penn-e ciù gravi che quelle aplicæ a-o momento into quæ o delitto o l’é stæto comisso. Articolo 12 Nisciun o saiâ sotomisso a de interferense arbitraie inta seu vitta privâ, inta seu famiggia, abitaçion ò corispondensa, ni a di atacchi contra o seu önô e reputaçion. Ògni personn-a a gh’à drito a-a proteçion da lezze contra tæ interferense ò lexoin. Articolo 13 Tutti gh’an drito a-a libertæ de movimento e rescidensa drento a-o teritöio de ’n Stato. Tutti gh’an drito a sciortî da ’n Paize, incluzo o pròpio, e de ritornâ a-o seu Paize. Articolo 14 In caxo de persecuçion, ògni personn-a a gh’à o drito de çercâ e de gödî d’azilo in atri Paixi. Questo drito o no poriâ ese invocòu contra de açioin giudiçiali couzæ da di delitti no politichi ò da de açioin contraie a-i propòxiti e prinçippi de Naçioin Unie. Articolo 15 Tutti gh’an drito a ’na çitadinansa. A nisciun se ghe poriâ levâ a seu çitadinansa ò o drito de cangiâ çitadinansa. Articolo 16 I òmmi e e dònne, a partî da l’etæ adegoâ, gh’an o drito de spozase e de formâ ’na famiggia, sensa nisciunn-a restriçion de razza, çitadinansa ò religion. Gh’an anche pægi driti rigoardo a-o maiezzo, durante o maiezzo e into caxo ch’o segge desfæto. O spozaliçio o poriâ ese contræto solo co-o consenso pin e libero di futuri spozoei. A famiggia a l’é l’elemento naturale e fondamentale da socjêtæ e a gh’à drito a-a proteçion da socjêtæ e do Stato. Articolo 17 Ògni personn-a a gh’à drito a-a propiêtæ, segge personale ò in comun con atri. Nisciun o saiâ arbitraiamente privòu da seu propiêtæ. Articolo 18 Ògni personn-a a gh’à drito a-a libertæ de pensceo, de coscensa e de religion; quello drito o l’includde a libertæ de cangiâ religion ò creddo, e a libertæ de manifestali, individoalmente ò insemme a di atri, segge in publico che in privòu, atraverso l’insegnamento, a pratica, o culto e l’òservansa. Articolo 19 Tutte e personn-e gh’an drito a-a libertæ d’òpinion e d’esprescion; quello drito o l’includde a libertæ de sostegnî de òpinioin sensa interferense e de çercâ, riçeive e inpartî informaçioin e idee atraverso ògni mezzo e sensa limitaçioin de confin. Articolo 20 Tutti gh’an drito a-a libertæ de riunion e d’asociaçion paxifica. Nisciun o poriâ ese costreito a apartegnî a ’n’asociaçion. Articolo 21 Ògni personn-a a gh’à o drito de parteçipâ into governo do seu Paize, diretamente ò pe via de di raprezentanti liberamente çernui. Ògni personn-a a gh’à drito d’acesso, in condiçioin d’egoaliansa, a-e fonçioin publiche do seu Paize. A voentæ do pòpolo a l’é a baze de l’outoritæ do poei publico; questa voentæ a saiâ espressa inte de eleçioin outentiche che s’avian da tegnî in mòddo periòdico, pe voto universale e egoale, ch’o saiâ anche segretto ò segondo de procedue pe garantî a libertæ do voto. Articolo 22 Ògni individoo, comme menbro da socjêtæ, o gh’à drito a-a seguessa sociale e, atraverso o sfòrso naçionale e a cooperaçion internaçionale, e in relaçion con l’òrganizaçion e e risorse d’ògni Stato, a-a realizaçion di driti econòmichi, sociali e colturali indispensabili pe-a seu dignitæ e pe-o libero sviluppo da seu personalitæ. Articolo 23 Ògni personn-a a gh’à drito a travagiâ, a çerne con libertæ o seu inpiego, a gödî de de condiçioin de travaggio giuste e sodifaxenti e a-a proteçion contra a dizòcupaçion. Ògni personn-a, sensa discriminaçioin, a gh’à drito a egoale retribuçion pe egoale travaggio. Ògni personn-a ch’a travaggia a gh’à drito a-a retribuçion giusta e sodisfaxente ch’a ghe pòsse aseguâ a lê e a-a seu famiggia l’existensa conforme a-a dignitæ umann-a, a quæ a saiâ conplementâ, in caxo necesaio, da atri mezzi de proteçion sociale. Ògni personn-a a gh’à o drito de fondâ di scindacati e d’aderighe pe-a difeiza di pròppi interesci. Articolo 24 Tutte e personn-e gh’an drito a-o ripözo e a-a demoa, o quæ o l’includde a limitaçion raxonevole de oe de travaggio e e ferie periòdiche pagæ. Articolo 25 Ògnidun o gh’à drito a ’n livello de vitta adegoòu ch’o pòsse aseguaghe, a lê mæximo e a-a seu famiggia, a sanitæ e o ben, e sorvetutto l’alimentaçion, o vestî, l’abitaçion, l’ascistensa medica e i serviççi sociali necesai; a-o mæximo mòddo, o gh’à drito a-e aseguaçioin in caxo de dizinpiego, moutia, invaliditæ, vidoansa, vegiaia e atri caxi de perdia di mezzi de sostentaçion pe de circostanse indipendenti da-a seu voentæ. A maternitæ e l’infansa gh’an drito a-a cua e a l’ascistensa speciale. Tutti i figeu, segge nasciui into maiezzo che feua de lê, gh’an i mæximi driti a-a proteçion sociale. Articolo 26 Ògni personn-a a gh’à drito a l’educaçion. L’educaçion a gh’à da ese gratoia, a-o meno quante rigoarda l’istruçion fondamentale e de baze. Questa a saiâ d’òbligo. S’aviâ da generalizâ a disponibilitæ d’istruçion tecnica e profescionale; e l’acesso a-i studdi de graddo superiô o saiâ pægio pe tutti in baze a-o merito. L’educaçion a gh’aviâ comme meta o sviluppo pin da personalitæ umann-a e o rinforsamento do rispetto verso i driti de personn-e e e libertæ fondamentali; a favoriâ a conprenscion, a toleransa e l’amiciçia fra tutte e naçioin, e razze e e religioin, e a promoviâ o sviluppo de ativitæ de Naçioin Unie pe-o mantegnimento da paxe. I poæ e e moæ gh’avian o drito preferente de çerne o tipo d’educaçion che s’aviâ da dâ a-i seu figgi. Articolo 27 Tutte e personn-e gh’an drito a parteçipâ con libertæ inta vitta colturale da comunitæ, a gödî de arte e a parteçipâ into progresso scentifico e inti seu benefiççi. Ògnidun o gh’à drito a-a proteçion di interesci morali e materiali che corispondan a-e produçioin scentifiche, leteraie ò artistiche de quæ o foise l’outô. Articolo 28 Ògni personn-a a gh’à drito a ’n ordine sociale e internaçionale into quæ i driti e e libertæ proclamæ inte questa Diciaraçion vegnan conpletamente efetivi. Articolo 29 Ògnidun o gh’à di dovei verso a comunitæ, perché solo inte lê o peu svilupâ a seu personalitæ conpletamente e con libertæ. Inte l’ezerciçio di seu dovei e libertæ, tutti saian sotomissi unicamente a-e limitaçioin stabilie da-a lezze co-o solo propòxito d’aseguâ o riconoscimento e o rispetto di driti e e libertæ di atri, e de conpî co-e giuste ezigense da morale, de l’ordine publico e do ben generale inte ’na socjêtæ democratica. Questi driti e libertæ no peuan ese ezercitæ, inte nisciun caxo, in òpoxiçion a-i propòxiti e prinçippi de Naçioin Unie. Articolo 30 Ninte inte questa diciaraçion o poriâ ese interpretòu comme inplicante do drito, pe quæ se segge Stato, gruppo ò personn-a, a ezercitâ de ativitæ ò a portâ avanti di atti pe-a distruçion di driti ò de libertæ inte lê proclamæ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lld.txt000066400000000000000000000315421520214632600220320ustar00rootroot00000000000000Detlaraziun Universala di Dërć dles Porsones Ressoluziun 217 A (III) dla sentada generala di 10 de dezëmber dl 1948 Pream Deache le reconescimënt dla dignité de düć i mëmbri dla comunité dla jënt y di medemi dërć inalienabli, é la fondamënta dla liberté, dla iustizia y dla pêsc tl monn; deache la manćianza de reconescimënt y le desprijamënt di dërć dles porsones à portè pro a ać de barbaria, che ofënn la cosciënza dles porsones y deache al é gnü anunzié che n monn, olache les porsones à la liberté de parora y de religiun y la liberté da tëma y meseria é la majera aspiraziun dla porsona; deache al va debojëgn da defëne i dërć dles porsones cun normes iuridiches a na moda che la porsona ne vëgnes nia sforzada da adorè la rebeliun sciöche ultimo meso cuntra la tirania y l’opresciun; deache al va debojëgn da sostignì le svilup di raporć d’amizizia danter les Naziuns; deache i popui dles Naziuns Unides à reconfermè tl Statut süa crëta ti dërć fondamentai dla porsona, tla dignité y tl valur dla porsona, tl’avalianza di dërć danter ël y ëra y à tut la dezijiun da promöie le progrès sozial y de mius condiziuns de vita te na majera liberté, deache i Stać mëmbri s’à tut dant da miré, en colaboraziun cun les Naziuns Unides, al respet y al’osservanza universala di dërć dla porsona y dles libertês fondamentales; deache na comprenjiun coletiva de chisc dërć y de chëstes libertês é de grandiscima importanza por realisé deplëgn chëstes oblianzes, protlamëia la Reuniun Generala chësta detlaraziun universala di dërć dles porsones sciöche ideal coletif da arjunje da düć i popui y dötes les Naziuns, a na moda che vigni porsona y vigni organn dla sozieté se sforzes, tignin tres amënt chësta Detlaraziun, da sostignì cun l’insegnamënt y l’educaziun, le respet de chisc dërć y de chëstes libertês, y da garantì tres mosöres nazionales y internazionales progressives, le reconescimënt universal y efetif y le respet danter i popui di Stać mëmbri y chi di teritori sotmetüs a süa iurisdiziun. Articul 1 Dötes les porsones nasc lëdies y cun la medema dignité y i medemi dërć. Ares à na rajun y na cosciënza y mëss s’incuntè öna cun l’atra te n spirit de fraternité. Articul 2 A vigni porsona ti spétel düć i dërć y dötes les libertês protlamà te chësta detlaraziun, zënza degöna desfarënzia porvia dla raza, dl corù dla pel, dl ses, dl lingaz, dla religiun, dl’opiniun politica o de n’atra sort, dla provegnënza nazionala o soziala, dla richëza, dla nasciüda o de d’atres condiziuns. Ala medema manira ne pol gnì fat degöna desfarënzia por la posiziun politica, iuridica o internazionala dl paîsc o dl teritore de chël che la porsona fej pert, anfat sce chësc é independënt, sot a n’aministraziun de crëta, nia autonom o sotmetü a val’ sort de limitaziun de sovranité. Articul 3 Vigni porsona à le dërt de vita, de liberté y de segurté dla porsona. Articul 4 Degöna porsona ne po gnì tignida te stlavité o sorvidù; la stlavité y le comerz de stlâfs te bel anfat ći forma é proibis. Articul 5 Degöna porsona ne po gnì sotmetüda a tortöra, tratamënć crödi, inumans o umilianć o puniziuns. Articul 6 Vigni porsona à le dërt che al ti vëgnes reconesciü indlunch süa personalité iuridica. Articul 7 Dötes les porsones é anfat dan la lege y à le dërt, zënza degöna desfarënzia, da gnì defenüdes dala lege ala medema manira. Dötes les porsones à le dërt da gnì defenüdes ala medema moda cuntra de vigni sort de descriminaziuns, che va cuntra chësta detlaraziun y cuntra vigni impiziamënt a na te’ descriminaziun. Articul 8 Vigni porsona à le dërt de na poscibilité reala de recurs pro i tribunai statai competënć cuntra aziuns che violëia i dërć fondamentai che ti vëgn reconesciüs a vigni porsona dala Costituziun o dala lege. Articul 9 Degöna porsona ne po gnì arestada, sarada ia o esiliada arbitrariamënter. Articul 10 Vigni porsona à le dërt, te na posiziun de avalianza plëna, a n’audiënza publica y valia dan n tribunal independënt y imparzial, cun na determinaziun de sü dërć y de sü dovëis, sciöche de vigni acüsa penala te sü confrunć. Articul 11 Vigni porsona che vëgn incolpada de n reat à le dërt da gnì reconesciüda sciöche inozënta, ćina che süa colpa ne é nia gnüda cumprovada aladô dla lege te n prozès publich, olache ara à albü dötes les garanzies che va debojëgn por süa defenüda. Degöna porsona ne po gnì condanada porvia de n’aziun o na tralascianza che ne ê nia punibla tl momënt dl’esecuziun, aladô dl ordinamënt iuridich nazional o internazional. Implü ne pol nia gnì dè na sanziun plü alta co chëra aplicabla tl momënt che le reat é gnü eserzité. Articul 12 Degöna porsona ne po gnì sotmetüda a interferënzes arbitrares te süa vita privata, süa familia, süa ćiasa y süa corespondënza o gnì ofenüda te so onur y süa reputaziun. Vigni porsona à le dërt da gnì sconada dala lege cuntra chëstes interferënzes o ofenüdes. Articul 13 Vigni porsona à le dërt da se möie lediamënter te n stat y da se chirì fora süa residënza lediamënter. Vigni porsona à le dërt da s’un jì da n paîsc, inće dal sò, y da gnì zoruch te so paîsc. Articul 14 Vigni porsona à le dërt da chirì y da ciafè te d’atri paîsc asil cuntra les persecuziuns. Chësc dërt ne podarà nia gnì ghiré sce la porsona vëgn veramënter chirida por reać che n’é nia politics o por aziuns cuntra i fins y i prinzips dles Naziuns Unides. Articul 15 Vigni porsona à le dërt da avëi na zitadinanza. A degöna porsona ne pol ti gnì tut arbitrariamënter no süa zitadinanza, no le dërt da baratè zitadinanza. Articul 16 Ëi y ëres cun n’eté adatada à le dërt da se maridé y mëte sö familia, zënza limitaziun de raza, zitadinanza o religiun. Ai à i medemi dërć por ći che reverda le matrimone, tratan le matrimone y canche al vëgn deslié. Les porsones po ma gnì dades adöm cun le consëns lëde y plëgn di nüc. La familia é la basa naturala y fondamentala dla sozieté y à le dërt da gnì defenüda dala sozieté y dal Stat. Articul 17 Vigni porsona à le dërt da avëi na proprieté personala o deboriada cun d’atri. A degöna porsona ne pol ti gnì tut arbitrariamënter süa proprieté. Articul 18 Vigni porsona à le dërt de liberté de pinsier, cosciënza y religiun; chësc dërt tol ite la liberté da mudé religiun o fede, y da mostrè, dassora o deboriada cun d’atri, tl publich o tl privat, süa religiun o süa fede tl insegnamënt, tla pratica, tl cult y tl’osservanza di rituai. Articul 19 Vigni porsona à le dërt de liberté de minunga y espresciun, cun laprò le dërt da ne gnì nia scintiné por süa minunga, y da chirì, ciafè y dè inant informaziuns y idees tres vigni meso y zënza tignì cunt de confins. Articul 20 Vigni porsona à le dërt da se incuntè y se assozié en pêsc. Degöna porsona ne po gnì sforzada da fà pert de n’assoziaziun. Articul 21 Vigni porsona à le dërt da tó pert al govern de so paîsc, sides diretamënter che tres rapresentanć chiris fora lediamënter. Vigni porsona à le dërt da ti rové pormez ales medemes condiziuns ai posć de laûr publics te so paîsc. La orentè popolara é la fondamënta dl’autorité publica; chësta orentè mëss gnì a espresciun tres lîtes regolares y dërtes, universales y valies, cun litaziun socrëta o n’atra prozedöra ecuivalënta a na votaziun lëdia. Articul 22 Sciöche mëmber dla sozieté à vigni porsona le dërt de segurëza soziala, sciöche inće da realisé tres mosöres nazionales y la colaboraziun internazionala, tignin cunt dl’organisaziun y dles ressurses de vigni stat, i dërć economics, soziai y culturai che va debojëgn por süa dignité y le svilup lëde de süa personalité. Articul 23 Vigni porsona à le dërt da podëi laurè, da se chirì fora lediamënter süa profesciun, da avëi condiziuns de laûr iüstes y dalvers y da gnì defenüda cuntra la dejocupaziun. Vigni porsona à le dërt da ciafè le medemo paiamënt por le medemo laûr zënza descriminaziuns. Vigni porsona che laôra à le dërt da ciafè n paiamënt adatè y dalvers che ti garantësces a d’ëra y a süa familia n’esistënza aladô dla dignité umana, integrada sce al va debojëgn, cun d’atres mosöres de proteziun soziala. Vigni porsona à le dërt da mëte sö sindacać y da jì laprò por defëne sü interesc. Articul 24 Vigni porsona à le dërt da palsè y da avëi tëmp lëde y dantadöt na limitaziun adatada dles ores de laûr y feries periodiches paiades. Articul 25 Vigni porsona à le dërt da avëi n standard de vita che garantësces süa sanité y so bëgnester y chël de süa familia, tignin cunt dantadöt dl’alimentaziun, dl guant, dl’abitaziun, dles cures mediches y di sorvisc soziai che va debojëgn, sciöche inće la segurëza tl caje de dejocupaziun, maratia, invalidité, vedovanza, vedlëza o sce ara perd a val’atra moda i mesi de sostëgn, porvia de condiziuns che ne depënn nia da d’ëra. Les umes y i mituns à le dërt da ciafè cures speziales y sostëgn. Düć i mituns, nasciüs tl matrimone o defora da d’ël, mëss ciafè la medema sconanza soziala. Articul 26 Vigni porsona à le dërt da ciafè n’istruziun. L’istruziun mëss ester altamo por ći che reverda la scora elementara y la formaziun de basa debann. L’istruziun elementara mëss ester obligatoria. Dötes les porsones mëss podëi ciafè n’istruziun tecnica y profescionala y ti rové pormez ala medema manira al’istruziun alta aladô de sües capazitês. L’istruziun mëss se orientè al svilup plëgn dla personalité umana y al renforzamënt dl respet di dërć dles porsones y dles libertês fondamentales. Ara mëss portè pro ala comprenjiun, toleranza, amizizia danter dötes les naziuns y i grups raziai y religiusc y sostignì l’ativité dles Naziuns Unides por mantignì la pêsc. I geniturs à le dërt de priorité da chirì fora l’istruziun de sü mituns. Articul 27 Vigni porsona à le dërt da tó pert lediamënter ala vita culturala dla comunité, da se gode les erts y da tó pert al progrès scientifich y a sü benefizi. Vigni porsona à le dërt che i interesc morai y materiai che vëgn da süa produziun scientifica, leterara y artistica vëgnes sconà. Articul 28 Vigni porsona à le dërt da avëi n ordinn sozial y internazional, olache i dërć y les libertês nominades te chësta detlaraziun po gnì realisà deplëgn. Articul 29 Vigni porsona à dovëis devers la comunité, deache ma dailò vara da se daurì al svilup lëde y plëgn de süa personalité. Da eserzité sü dërć y sües libertês mëss vigni porsona ma gnì sotmetüda a chës limitaziuns che vëgn fates fora dala lege por garantì le reconescimënt y le respet di dërć y dles libertês di atri y por ademplì i dërć bojëgns dla morala, dl ordinn publich y dl bëgnester general de na sozieté democratica. Chisc dërć y chëstes libertês ne po a degöna moda gnì eserzità cuntra i fins y prinzips dles Naziuns Unides. Articul 30 Degöna desposiziun de chësta detlaraziun ne po gnì interpretada a na moda da ti dè insaći dërt a n stat, n grup o na porsona da eserzité n’ativité o n’aziun por tó y jì i dërć y les libertês nominades te chësta detlaraziun. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ln.txt000066400000000000000000000255351520214632600216750ustar00rootroot00000000000000Lisakoli ya molongo ya makoki ya moto Maloba ya yambo Na botalaka ‘te kondima limemya ya bato nyonso ya molongo pe makoki ma bango oyo ezali ndenge moko pe bakoki kopimela moto te ezali tina ya bonsomi, bosembo pe kimpa kati ya molongo. Na botalaka ‘te komona pamba pe koboya kotosa esengeli ya moto ebatelama na bokonzi ya bosembo po te, na sima yango, moto akoma na botombiki esongo na minyokoli te, Na botalaka ‘te esengeli kolendisa boyokani na kati ya bikolo, Na botalaka ‘te na kati ya Mokanda ya Mibeko ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo, bato ya molongo bayebisi lisusu lolenge bandimi maloki ya tina yo moto, limemya pe lokumu ya moto, bokokani ya makoki ya basi pe mibali pe na botalaka ‘te bango bayebisi ‘te bazwi mokano ya kobongisa ezaleli ya moto pe kosala ‘te moto azwa bomoi malamu penza na kati ya bonsomi ya monene penza, Na botalaka ‘te kozala bato nyonso na makanisi ndenge moko po na makoki pe bonsomi yango, ezali na tina monene po ‘te oyo bakani elonga, LIKITA MONENE ezali koyebisa LISAKOLI YA MOLONGO OYO YA MAKOKI YA MOTO lokola eloko oyo bato pe bikolo nyonso balingi babwa, po te bato pe mangomba nyonso, na bobatelaka tango nyonso Lisakoli yango na moteme, basala makasi na boteyi pe bokolisi bwanya, po ‘te makoki pe bonsomi yango etosama pe basala ‘te bandima pe basalela yango na bosolo penza na molongo mobimba, ezala na kati ya bato ya Bikolo ya Lisanga bango moko to na kati ya ekolo pe molongo mobimba. ETENI YA yambo (1) Bato nyonso na mbotama bazali nzomi pe bakokani na limemya pe makoki. Bazali na mayele pe basengeli kofanda na bondeko okati na bango. ETENI YA 2 Moto nyonso azali na makoki pe bonsomi nyonso oyo elimbolami na kati ya Lisakoli oyo, bokeseni ata moke te, na mambi matali loposo ya nzoto, bomwasi to bobali, lokota, lingomba ya nzambe, makanisi ya politiki to ya ndenge mosusu, ekolo to longomba ya bato, bokulaka, mbotama to makambo mosusu. Epai mosusu, na botalaka eloko ya moto, epikisami kosala bokeseni na mambi matali mibeko ya politiki, mibeko ya bosambisi to ya boyokani na mikili mosusu, ezala ekolo to mabele ya nsomi to oyo eyangelemani na bauta, to oyo ezwi bonsomi ya sikisiki te. ETENI YA 3 Moto nyonso azali na likoki ya kozala na bomoi, a kozala somi pe kozala motema sei na bomoto na ye. ETENI YA 4 Moto ata moke te asengeli kozala moumbu; boumbu pe boteki baumbu epikisami na ndenge nyonso. ETENI YA 5 Moto ata moke te asengeli konyokama pe kosalelama makambo ya bonyama pe oyo ezanga bomoto na lokumu. ETENI YA 6 Moto nyonso azali na likoki ‘te bayeba makoki na ye bipai nyonso. ETENI YA 7 Bato nyonso bakokani liboso ya mobeko pe bazali na likoki ya kobatelama na mobeko se ndenge moko. Banso bazali na likoki ya kobatelama se ndenge moko esongo na bikela nyonso ya bokesenisi elongobani te na Lisakoli oyo pe esengo na bikela nyonso oyo ekobota bokesenisi yango. ETENI YA 8 Moto nyonso azali na likoki ya koluka lisalisi ya solo penza na liboso ya mangomba ya bosambisi ya ekolo oyo ezali na bwanya esongo na bikela oyo ekotangola maloki ya tina endimami na mibeko po na ye. ETENI YA 9 Moto moko te akoki kokangama to kobengisama tina te. ETENI YA 10 Moto nyonso azali na likoki ‘te likambo na ye lokola ya bato nyonso, essambisama na bosembo pe na miso ya bato nyonso na esambiselo ya somi pe ya epai moko te, oyo ekozwa mikano engebene na makoki pe masenginia ye to engebene na bosolo ya likambo ye afundami. ETENI YA 11 Moto nyonso oyo afundami na likambo azali naino maboko pembe tee tango bakotatola engebene na mobeko, mabe ye asali, na libanza oyo ekosalama na miso ya bato nyonso, epai wapi manso esengeli kosalama po te mofundami azwa na ye. Moto ata moko te asengeli kozwa etumbu po na makambo to botiki oyo, tango esalamaki, ezalikaki naino mbeba te, engebene na mibeko ya ekolo to ya molongo. So lolenge yango, bakoki te kopesa moto etumbu koleka oyo ezalaka kopesama na tango likambo esalamaki. ETENI YA 12 Moto ata moko te akoki kokota pamba na makambo etali ezaleli, libota, ndako pe mikanda ya ngana to pe kobebisa lokumu na ye. Moto nyonso azali na likoki ya kobatelama na mobeko esongo na bikota-kota yango. ETENI YA 13 Moto nyonso azali na makoki ya kotambola ndenge alingi pe kopona esika ya kovanda kati ya ekolo. Moto nyonso azali na makoki ya kotika ekolo nyonso ata ya ye moko po na kokenda na ekolo mosusu; ye akoki pe kozonga na ekolo na ye. ETENI YA 14 Na liboso ya monyokoli, moto nyonso azali na likoki ya koluka pe kozwa esika ya kobomba nzoto na bikolo mosusu. Likoki yango likopesama te na moto afundami na likambo ya makasi to na bikela oyo elongombani te na mibeko ya Linsaga ya Bikolo ya Molongo. ETENI YA 15 Moto nyonso azali na likoki ya koyebana mosi-ekolo. Bakoki te kopimela moto likoki ya kozala mosi-ekolo to ya kokoma moto ya ekolo mosusu. ETENI YA 16 Soki mobu ya kobalana ekoki, mobali pe mwasi bakoki kokwelana pe kotonga libota pe masimbisi ezala te na makambo etali loposo, ekolo to longomba ya nzambe. Bango bazali na makoki se ndenge moko na makambo etali makwela, ezala tango ya makwela to tango ya bokabwani. Libala ekoki kosalama se soki mwasi na mobali bango mei bandimi na motema moko. Libala ezali longomba ya tina po na bato pe ezali na likoki ya kobatelama na bato pe Leta. ETENI YA 17 Moto nyonso azala ye moko to na kati ya lisanga, azali na likoki ya mokolo-ekolo. Bakoki ata moke te kopimela to kobotola moto eloko na ye soki tina ezali te. ETENI YA 18 Moto nyonso azali na likoki, ya kozala na makanisi na ye, mayele na ye ya motema pe lingomba na ye ya nzambe; likoki yango ekopesa ye ndingisa ya kopona lingomba ya nzambe to kobongola makanisi na ye, ye moko to elongo na baninga, ezala na miso ya bato ya mei; na boteyi, na bikela, na bokumisi nzambe pe milulu. ETENI YA 19 Moto nyonso azali na likoki ya bokanisi pe bolobi; yango ekopesa ye ndingisa ya kozala na bomo na motema te likolo ya makanisi na ye ndingisa ya koluka, kozwa pe kopanza mayebisi na makanisi esika na esika, na ndenge alingi koyebisa yango. ETENI YA 20 Moto nyonso azali na likoki ya kozala na likita pe lingomba oyo ezali na kinya. Ekoki te kosengama na makasi te moto akota na lingomba. ETENI YA 21 Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko na bokambi misala ya ekolo na ye ezala ye moko to na batoma ye moko aponi. Moto nyonso azali na likoki, lokola baninga nyonso ya kosala misala ya Leta. Bolingi yango esengeli komonana na maponi ya sembo oyo esengeli kosalama mbala na mbala, na liponeli ya bato nyonso pe na boponi ya Lingomba to na ndenge mosusu ekokani na yango pe ekosala ‘te bato bapona na bonsomi nyonso. ETENI YA 22 Moto nyonso, lokola azali moko ya lingomba, azali na likoki ya kozwa lisalisi ya esalelo-lisungi, oyo ezali na ndingisa ya kopesa moto makoki ya ye ya mosolo, ya bomoi pe ezaleli, po na lokumu pe bokoli malamu ya bomoto na ye, na lisalisi ya bokasi ya ekolo pe ya boyokani ya mikili na mikili, engebene na mwango pe bokulaka ya ekolo na ekolo. ETENI YA 23 Moto nyonso azali na likoki ya kozwa mosala, ya kopona mosala ye alingi, na ndenge ya sembo elongobani na mosala, pe basengeli kobatela ya esongo na bosomele. Bato nyonso bazali na likoki, bokeseni ata te, ya kozwa lifuta ekokani po na mosala ekokani. Moto nyonso akosala, azali na likoki ya kozwa lifuta ya sembo pe elongobani, oyo ekosala te ye na libota na ye bazwa bomoi elongobani na lokumu ya moto, pe ekoki kobongisama lisusu na ndenge nyonso ya bobateli bomoi. Moto nyonso azali na likoki ya kokela basendika elongo na baninga pe kokota na basendika po na kokengela maloki na ye. ETENI YA 24 Moto nyonso azali na likoki ya bopemisi pe bopemisi nzoto, mingi ya bozwui eleko ya sembo ya boumeli na mosala pe na bozwi lifuta na bakonzi ya mbala na mbala. ETENI YA 25 Moto nyonso azali na likoki ya kobikela na ndenge elongobani po ‘te azwa bokolongonu, bozala malamu ya ye pe ya libota na ye epusi na makambo etali kolia, kolata, kovanda, kosalisa nzoto pe kosungama na ndenge esengeli; ye azali na likoki ya kosalisama na tango ya bosemele, bokono, bosele, bozenge, bobange to na tango mosusu ye akozanga mosolo ya kobikela na sima ya makambo esalami na bolinga na ye te. Bomama pe bomwana ezali na likoki ya kosungama na ndenge elongobani. Mwana nyonso abotama kati ya makwela to na libanda asengeli kobatelama to ndenge moko. ETENI YA 26 Moto nyonso azali na likoki ya bokolisi bwanya pe mayele. Mateya esengeli kopesama pamba, mosolo te, ata na bakelasi ya mabandela. Mateya ya mabandela esengeni kopesama na moto nyonso. Mateya ya tekiniki pe ya mosala esengeli kopesama bipai nyonso; eposa ya kozwa mateya ya kelasi ya minene esengeli kopesama na bato nyonso, se ndenge moko, engebene na mayele na bango. Bokolisi bwanya pe mayele esengeli kosala te moto akola na ndenge nyonso pe atosa malamu penza makoki pe bonsomi ya tina na moto. Yango esengeli komema boyokani, boboto, bolingo kati ya bikolo pe mangomba ya bato oyo loposo pe boyambi ekeseni; yango pe esengeli kobongisa misala ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo po na bobateli kimya. Baboti bazali na likoki ya yambo, ya boponi ndenge ya mateya esengeli kopesama na bana na bango. ETENI YA 27 Moto nyonso azali na likoki ya kotia maboko ndenge alingi na misala ya bokolisi bwanyaya lingomba, kopesela na nkoti, pe kotia maboko na botomboli zebi pe bolamu ya yango. Moto nyonso azali na likoki ‘te matomba ya misala ya ye ya zebi, ya bokomi pe ya nkoti ebatelama. ETENI YA 28 Moto nyonso azali na likoki ‘te kati ya bato pe bikolo, nyonso ebonga po te makoki pe bonsomi oyo ekomami kati ya Lisakoli oyo elonga. ETENI YA 29 Moto azali na mikumba epai ya lingomba oyo ekopesa ye eposa ya bokolisi bomoto na ye na ndenge elongobani. Moto nyonso, na botalaka makoki pe bonsomi na ye, asengeli kosala se mikumba oyo eyebani na mobeko se po ‘te bayeba pe bakumisa maloki pe bonsomi ya baninga, pe po na kotosa mibeko ya sembo ya ezalela kinya ya bato pe bozali malamu kati ya lingomba ya boyangeli lisanga. Makoki pe bonsomi yango ekoki, ata moke te, kozala esongo na masengi ya Lisanga ya Bikolo ya Molongo. ETENI YA 30 Mobeko ata moko te ya Lisanga oyo ekoki kozala po na Leta, na lisanga ya bato, to na moto, likoki ya kosala likambo oyo ekonyata makoki pe bonsomi awa. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lo.txt000066400000000000000000000766711520214632600217050ustar00rootroot00000000000000ປະກາດສາກົນ ກ່ຽວກັບສິດຂອງມະນຸດ ວັນທີ 20 ທັນວາ ຄ.ສ 1958 ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ຮັບຮອງ ແລະ ປະກາດສິດຂອງມວນມະນຸດຊື່ງພວກເຮົາໄດ້ຈັດພິມຂື້ນຕະຫຼອດບົດຫຼັງການປະກາດອັນເປັນປະຫວັດການນີ້ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ໄດ້ຊີ້ແຈງກັບສະມາຊິກທຸກໆທ່ານຂໍຈົ່ງຢ່າໄດ້ປະລະເລີຍໂອກາດ ແລະ ວິທີທາງອັນໃດຊື່ງສາມາດຈະໄດ້ຮັບໃນອານາຄົດ, ເພື່ອເຜີຍແຜ່ໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ຮັບແຈກຈ່າຍອ່ານ ແລະ ວິຈານສີ່ງສຳຄັນໃນໂຮງຮຽນ ແລະ ສະຖານສຶກສາໃດໆໂດຍບໍ່ຄຳນືງເຖິງລັດທິ, ການເມືອງຂອງເຮົາ ຫຼື ປະເທດໃດເລີຍ. ສຳນັກງານຖະແຫຼງຂ່າວຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ຄ.ສ 1958. ບົດນຳ ດ້ວຍເຫດວ່າ: ການຮັບຮູ້ກຽດຕິສັກອັນມີປະຈຳຢູ່ຕົວບຸກຄົນໃນວົງສະກຸນຂອງມະນຸດທຸກໆຄົນ ແລະ ການຮັບຮູ້ສິດສະເໝີພາບ ແລະ ສະເຖຍລະພາບຂອງບຸກຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ປະກອບເປັນຮາກຖານຂອງສິດເສລີພາບ ຍຸດຕິທຳ ແລະ ສັນຕິພາບຂອງໂລກ. ດ້ວຍເຫດວ່າ: ການບໍ່ຮັບຮູ້ ແລະ ໜີ່ນປະໝາດຕໍ່ສິດຂອງມະນຸດນັ້ນໄດ້ເປັນຕົ້ນເຫດໃຫ້ເກີດການກະທຳຢ່າງປ່າເຖື່ອນຊື່ງຈະເຮັດໃຫ້ແຄ້ນໃຈຕໍ່ມະໂນທຳຂອງມະນຸດ ແລະ ເຫັນວ່າການນຳຊື່ງໂລກມະນຸດທີ່ຈະມີອິດສະຫຼະໃນການສະແດງຄວາມເວົ້າ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖືຊື່ງຈະພົ້ນຈາກຄວາມຫວາດຫວັ່ນ ຢ້ານກົວ ແລະ ຍາກຈົນຂົ້ນແຄ້ນນັ້ນໄດ້ຖືກປະກາດວ່າ: ເປັນຄວາມປາຖະໜາອັນຍອດຍີ່ງຂອງມະນຸດ. ດ້ວຍເຫດວ່າ: ມີຄວາມສຳຄັນທີ່ຕ້ອງລະບຽບສິດປ້ອງກັນສິດທັງຫຼາຍຂອງມະນຸດເພື່ອບໍ່ໃຫ້ບຸກຄົນຖືກບັງຄັບໃຈໃຫ້ຕໍ່ສູ້ຄວາມບຽດບຽນຂ້ຽວແຂ້ນແລະຄວາມກົດຂີ່ຂົ່ມເຫງຈົນເຫຼືອວິໃສ. ດ້ວຍເຫດວ່າ: ເປັນຂໍ້ສຳຄັນທີ່ຕ້ອງເຊີດຊູສຳພັນທະໄມຕີລະຫວ່າງປະເທດຊາດໃຫ້ດີຍີ່ງຂື້ນ; ດ້ວບເຫດວ່າ: ໃນກົດໝາຍໂລກນັ້ນປະຊາຊົນແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດໄດ້ປະກາດຢືນຢັນຄວາມເຊື່ອຖືຂອງຕົນອີກໃນສິດສຳຄັນຂອງມະນຸດ ໃນກຽດຕິສັກ ແລະ ຄຸນຄ່າຂອງບຸກຄົນໃນຄວາມສະເໝີພາບຂອງສິດສ່ວນບຸກຄົນຜູ້ຊາຍ ຫຼື ຜູ້ຍິງ ແລະ ເຫັນວ່າ:ປະຊາຊົນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ປະກາດຕົນເປັນຜູ້ຈະເລີນພໍແລ້ວທີ່ຈະຊ່ວຍສະໜັບສະໜູນຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານສັງຄົມປະລະຈະຈັດຕັ້ງມາດຕະຖານການຄອງຊີບໃຫ້ດີຍີ່ງຂື້ນໂດຍເສລີພາບອັນກວ້າງຂວາງ: ດ້ວຍເຫດວ່າ: ລັດສະມາຊິກຕ່າງໆໄດ້ໃຫ້ຄວາມໝັ້ນສັນຍາວ່າຈະຮ່ວມມືກັບອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອຈັດດຳເນີນການໃຫ້ການນັບຖືສິດທັງຫຼາຍຂອງມະນຸດ ແລະ ສິດເສລີພາບອັນສຳຄັນທັງມວນໄດ້ເປັນໄປທົ່ວໂລກຢ່າງປະຈັກ. ດ້ວຍເຫດວ່າ: ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນສິດເສລີພາບເຫຼົ່ານີ້ໂດຍທົ່ວກັນເປັນຂໍ້ສຳຄັນຍີ່ງເພື່ອປະຕິບັດຕາມສັນຍານີ້ຢ່າງສົມບູນ. ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຈື່ງປະກາດວ່າ: ປະກາດສາກົນກ່ຽວກັບສິດຂອງມະນຸດສະບັບນີ້ເປັນອຸດົມຂະຕິຮ່ວມກັນທີ່ຈະໃຫ້ຊົນຊາດ ແລະ ປະເທດຊາດທຸກໆຊາດບັນລຸເຖິງ ເພື່ອຈະໃຫ້ບຸກຄົນທຸກຄົນ ແລະ ອົງການສັງຄົມທຸກອົງການ ຊື່ງຖືເອົາປະກາດນີ້ເປັນນິໃສປະຈຳໃຈສະເໝີນັ້ນພະຍາຍາມຈັດການໃຫ້ມີຜູ້ນັບຖືສິດ ແລະ ເສລີພາບເຫຼົ່ານີ້ໃຫ້ກວ້າງຂວາງອອກໄປໂດຍການສຶກສາ ແລະ ການອົບຮົມ ແລະ ຈັດການໃຫ້ມີຜູ້ຮັບຮູ້ ແລະ ປະຕິບັດສິດ ແລະ ເສລີພາບນີ້ທົ່ວໄປຢ່າງປະຈັກໂດຍໃຊ້ລະບຽບຕາມຂັ້ນຂອງຊາດໃຫ້ໄດ້ຜົນເປັນລຳດັບຂື້ນໄປ; ການນັບຖືສິດ ແລະ ເສລີພາບນີ້ໃຫ້ດຳເນີນໄປໃນທ່າມກາງຊາວຊົນພົນລະເມືອງຂອງບັນດາລັດສະມາຊິກນັ້ນເອງພ້ອມກັບທັງຊາວຊົນພົນລະເມືອງຂອງບັນດາດິນແດນທີ່ຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງກົດໝາຍຂອງລັດເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍ. ມາດຕາ 1: ມະນຸດເກີດມາມີສິດເສລີພາບ ແລະ ສະເໝີໜ້າກັນໃນທາງກຽດຕິສັກ ແລະ ທາງສິດດ້ວຍມະນຸດມີສະຕິສຳປັດຊັນຍະ(ຮູ້ດີຮູ້ຊົ່ວ)ແລະມີມະໂນທຳຈື່ງຕ້ອງປະພຶດຕົນຕໍ່ກັນໃນທາງພີ່ນ້ອງ. ມາດຕາ 2: ຂໍ້ 1.ຄົນຜູ້ໃດກໍ່ອ້າງຕົນໄດ້ວ່າ:ມີສິດ ແລະ ເສລີພາບທຸກຢ່າງທີ່ໄດ້ປ່າວຮ້ອງຢູ່ໃນປະກາດສະບັບນີ້ໂດຍບໍ່ເລືອກໜ້າ ບໍ່ຈຳກັດເຊື້ອຊາດ,ຜິວເນື້ອ,ເພດ,ສາສະໜາ ຄວາມຄິດເຫັນໃນດ້ານການເມືອງ ຫຼື ອື່ນໆ ກຳເນີດແຫ່ງຊາດຫຼື ສັງຄົມຖານະການມີຊັບສົມບັດມາກ ຫຼື ນ້ອຍ,ມີຕະກຸນ ຫຼື ຖານະອື່ນໆ. ຂໍ້ 2.ອີກປະການໜື່ງ ຈະບໍ່ຈຳກັດຢ່າງໃດໃນການແຕກຕ່າງກັນອັນເນື່ອງມາຈາກລະບຽບການເມືອງການປົກຄອງ ຫຼື ລະຫວ່າງຊາດຂອງປະເທດ ຫຼື ດິນແດນ ຊື່ງບຸກຄົນຜູ້ໃດຜູ້ໜື່ງສັງກັດຢູ່;ດິນແດນນັ້ນຈຳເປັນເອກະລາດຢູ່ໃນຄວາມອາລັກຂາຂອງມະຫາອຳນາດ ຫຼື ບໍ່ມີອິດສະຫຼະ ຫຼື ຖືກລົດອະທິປະໄຕລົງໂດຍຈຳກັດກໍ່ຕາມ. ມາດຕາ 3. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດດຳລົງຊີວິດ ມີສິດເສລີພາບ ແລະ ຄວາມປອດໄພໃນຕົວ. ມາດຕາ 4. ບໍ່ມີຜູ້ໃດເລີຍທີ່ຈະຕ້ອງຖືວ່າ:ມີອາການເປັນທາດ ແລະ ເປັນຂ້ອຍເປັນຂ້າການເປັນທາດ ແລະ ຂ້າທາດນັ້ນ ເປັນສີ່ງທີ່ຕ້ອງຫ້າມທຸກປະການ. ມາດຕາ 5. ບໍ່ມີຜູ້ໃດເລີຍທີ່ຈະຕ້ອງຖືກທໍລະມານຕົວ ຖືກໂທດ ຫຼື ຂະນາບຢ່າງມາລຸນໂຫດຮ້າຍຢ່າງຂາດມະນຸດສະທຳ ຫຼື ເຊື່ອມເສຍກຽດຕິຍົດ. ມາດຕາ 6. ບຸກຄົນຜູ້ໃດກໍລະນີມີສິດທີ່ຈະຮັບຮູ້ນິໃສປະຈຳບຸກຄົນທີ່ປະຕິບັດກັນໃນທາງກົດໝາຍນະສະຖານທີ່ທຸກແຫ່ງ. ມາດຕາ 7. ບຸກຄົນສະເໝີກັນຕໍ່ໜ້າກົດໝາຍ ແລະ ມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຂອງກົດໝາຍເທົ່າທຽມກັນໂດຍບໍ່ມີການແຕກຕ່າງທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງເທົ່າທຽມກັນຕໍ່ການກະທຳໃດໆທີ່ຖືກບຸກຄົນແຕກຕ່າງກັນອັນອາດເປັນການລະເມີດໃບປະກາດສະບັບນີ້ ແລະ ຕໍ່ການທ້າທາຍໃດໆທີ່ຈະຖືໃຫ້ແຕກຕ່າງກັນດັ່ງນີ້: ມາດຕາ 8. ທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະເພີ່ງສານປະຈຳຊາດທີ່ມິອຳນາດເພື່ອຕໍ່ວ່າການກະທຳອັນເປັນການລະເມີດສິດສຳຄັນລັດຖະທຳມະນູນ ຫຼືກົດໝາຍໄດ້ຮັບຮູ້ແລ້ວນັ້ນ. ມາດຕາ 9. ບຸກຄົນໃດບໍ່ອາດຖືກຈັບກຸມຄຸມຂັງ ແລະ ເນລະເທດໂດຍລຳພັງໃຈເລີຍ. ມາດຕາ 10. ບຸກຄົນແຕ່ລະຄົນມີສິດເສລີພາບຢ່າງເຕັມທີ່ ທີ່ຈະໄຫ້ສານອິດສະຫຼະ ແລະ ທ່ຽງທຳຟັງຄວາມກ່າວຫາຂອງຕົນຢ່າງຍຸດຕິທຳ ແລະ ເປີດເຜີຍສານນັ້ນຈະພິຈາລະນາຕົກລົງຕາມສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ຂອງບຸກຄົນ ຫຼື ຕາມຄຳກ່າວຫາໃສ່ບຸກຄົນຜູ້ນັ້ນຢ່າງມີເຫດຜົນພຽງພໍຢູ້ໃນພະແນກອາຍາ. ມາດຕາ 11. ບຸກຄົນຜູ້ໃດທີ່ຖືກກ່າວຫາກະທຳຜິດກົດໝາຍນັ້ນຕ້ອງໃຫ້ຖືວ່າບໍ່ມີຄວາມຜິດຈົນກວ່າຄວາມຜິດຂອງຜູ້ນັ້ນຈະປະກົດຂື້ນຕາມກົດໝາຍໃນລະຫວ່າງການດຳເນີນຄະດີຊ້ອງໜ້າປະຊາຊົນ ໃນລະຫວ່າງນັ້ນຕ້ອງໃຫ້ບຸກຄົນຜູ້ກ່ຽວຂ້ອງໄດ້ມີປະກັນອັນຄວນໃນການຕໍ່ສູ້ຄະດີຂອງຕົນ. ຜູ້ໃດຜູ້ໜື່ງຈະບໍ່ຖືກໂທດເລີຍໃນການກະທຳ ຫຼື ການຫຼົງລືມຖ້າຫາກວ່າໃນຄະນະທີ່ທຳນັ້ນເຫັນວ່າບໍ່ຜິດຕໍ່ກົດໝາຍຂອງຊາດ ຫຼື ລະຫວ່າງຊາດໃນທຳນອງດຽວກັນ ບໍ່ຄວນຈະປັບໃໝໃສ່ໂທດບຸກຄົນຜູ້ນັ້ນໃຫ້ໜັກກວ່າໂທດທີ່ໃຊ້ປະຕິບັດໃນຄະນະທີ່ກະທຳຄວາມຜິດນັ້ນ. ມາດຕາ 12. ບຸກຄົນຜູ້ໃດຈະຖືກຜູ້ອື່ນແຊກແຊງກ່ຽວຂ້ອງໂດຍລຳພັງໃຈໃນການດຳເນີນຊີວິດຂອງຕົນເອງຄອບຄົວຂອງຕົນກ່ຽວຂ້ອງນຳທີ່ພັກອາໃສຂອງຕົນ ຫຼື ນຳຈົດໝາຍທີ່ຂຽນໄປມາຫາກັນ ຫຼື ຈະຖືກບຽດບຽນກຽດຕິຍົດ ແລະ ຊື່ສຽງຂອງຕົນນັ້ນບໍ່ໄດ້ເລີຍບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະຢູ່ໃນຄວາມ ຄຸ້ມຄອງຂອງກົດໝາຍເພື່ອຕໍ່ວ່າການແຊກແຊງ ຫຼື ການບຽດບຽນເຊັ່ນນັ້ນ. ມາດຕາ 13. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະທ່ອງທ່ຽວໄປມາໂດຍເສລີ ແລະ ເລືອກທີ່ຕັ້ງພູມລຳເນົາຢູ່ພາຍໃນລັດ ຫຼື ລັດໜື່ງ. ບຸກຄົນແຕ່ລະຄົນມີສິດທີ່ຈະຈາກປະເທດໃດປະເທດໜື່ງໄປ ນັບທັງປະເທດຂອງຕົນດ້ວຍ ແລະ ກັບຄືນມາໃນປະເທດຂອງຕົນໄດ້. ມາດຕາ 14. ບຸກຄົນທຸກຄົນເມື່ອຖືກບຽດບຽນຂ້ຽວເຂັນນັ້ນສິດທີ່ຈະຫາທີ່ອາໄສ ແລະ ຮັບເອົາທີ່ອາໄສໃນປະເທດອື່ນກໍ່ໄດ້. ສິດສ່ວນນີ້ບໍ່ໃຫ້ອ້າງອອກໃດ້ໃນກໍລະນີທີ່ຄຳຮ້ອງຟ້ອງກ່າວຫາຫາກມີເຫດຜົນຕາມຄວາມຈິງອັນກ່ຽວແກ່ໂທດທາງກົດໝາຍລະຫວ່າງຊາດ ຫຼື ກ່ຽວເຖິງການກະທຳທີ່ຂັດຕໍ່ຫຼັກການ ແລະ ຄວາມມຸ້ງໝາຍຂອງສະຫະປະຊາຊາດ. ມາດຕາ 15. ບຸກຄົນຜູ້ໃດກໍ່ຈະມີສິດມີສັນຊາດ. ບໍ່ມີຜູ້ໃດເລີຍທີ່ຈະຖືກຖອນສັນຊາດຂອງຕົນໂດບລຳພັງໃຈ ຫຼື ຖືກຖອນສິດໃນການປ່ຽນສັນຊາດ. ມາດຕາ 16. ຕັ້ງແຕ່ມີອາຍຸລຸ້ນບ່າວສາວຂື້ນໄປຜູ້ຊາຍ ແລະ ຜູ້ຍິງໂດຍບໍ່ຈຳກັດສັນຊາດ ເຊື້ອຊາດ ຫຼື ສາສະໜາ ມີສິດທີ່ຈະສົມລົດ(ແຕ່ງດອງເອົາກັນເປັນຜົວເມຍ) ແລະ ສ້າງຄອບຄົວຄູ່ສົມລົດມີສິດສະເໝີກັນໃນເມື່ອວິວາຫະມົງຄົນ ໃນລະຫວ່າງຢູ່ກິນດ້ວຍກັນຖານຜົວເມຍ ແລະ ໃນຂະນະທີ່ມີການເລີກວິວາຫະມົງຄົນ. ການສົມລົດຈະຕົກລົງກັນໄດ້ກໍ່ແຕ່ເມື່ອຄູ່ສົມລົດໄດ້ໃຫ້ຄວາມສົມຍອມ ຢ່າງເຕັມໃຈ ແລະ ເດັດຂາດ. ຄອບຄົວເປັນວັດຖຸທຳມະຊາດ ແລະ ຫຼັກສຳຄັນຂອງສັງຄົມ ແລະ ມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຈາດສັງຄົມ ແລະ ຈາກລັດ. ມາດຕາ 17. ບຸກຄົນທຸກຄົນໂດຍລຳພັງ ຫຼື ໃນໝູ່ຄະນະກໍ່ຄືມີສິດທີ່ຈະເປັນເຈັ້າຂອງໂດຍກຳມະສິດ. ຜູ້ໃດຈະຖອນກຳມະສິດຂອງບຸກຄົນນັ້ນໂດຍລຳພັງໃຈບໍ່ໄດ້ເລີຍ. ມາດຕາ 18. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດເສລີພາບໃນຄວາມຄິດໃນຄວາມເຊື່ອຖື ແລະ ການຖືສາສະໜາ ສິດສ່ວນນີ້ກ່ຽວຂ້ອງດ້ວຍສິດເສລີພາບໃນການປ່ຽນສາສະໜາໃໝ່ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອຖືຢ່າງຈິງໃຈ ແລະ ເສລີພາບໃນການສະແດງໃຫ້ເຫັນສາສະໜາຂອງຕົນ ຫຼື ຄວາມເຊື່ອຖືຢ່າງຈິງໃຈຂອງຕົນໃນການສອນໂດຍການກະທຳພິທີນະມັດສະການ ແລະ ປະຕິບັດຕາມຈາຮີດປະເພນີການສະແດງນັ້ນກະທຳໂດຍລຳພັງ ຫຼື ຮ່ວມໝູ່ຄະນະກໍ່ຕາມ. ມາດຕາ 19. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດເສລີພາບໃນການອອກ ແລະ ສະແດງຄວາມຄິດຄວາມເຫັນ ດັ່ງນັ້ນຈື່ງເປັນອັນວ່າ: ກ່ຽວແກ່ສິດທີ່ບໍ່ຕ້ອງວິຕົກໃນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນຂອງຕົນ ແລະ ສິດທີ່ຈະສືບຫາຮັບແຜ່ພາບຂ່າວ ແລະ ຄວາມຄິດໂດຍວິທີໃດກໍ່ຕາມ ແລະ ໂດຍບໍ່ຈຳກັດເຂດແດນຂອງປະເທດ. ມາດຕາ 20. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດເສລີພາບໃນການປະຊຸມ ແລະ ສະມາຄົມໃນທາງສັນຕິສຸກ. ບໍ່ມີຜູ້ໃດເລີຍທີ່ຈະຕ້ອງຖືກບັງຄັບໃກ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກໃນສະມາຄົມໃດສະມາຄົມໜື່ງ. ມາດຕາ 21. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະຮ່ວມໃນການບໍລິຫານກິຈະການແຜ່ນດິນໃນປະເທດຂອງຕົນໂດຍຕົງກໍ່ດີໂດຍຜູ້ຕາງໜ້າທີ່ໄດ້ເລືອກຕາມອຳເພີໃຈແລ້ວກໍ່ດີ. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະຮັບຕຳແໜ່ງລາດສະການແຫ່ງປະເທດຂອງຕົນຕາມກໍລະນີສະເໝີພາກ. ຄວາມເຈດຕະນາຂອງຊົນຊາດແມ່ນຫຼັກສຳຄັນຂອງອຳນາດສາທາລະນະ, ຄວາມເຈດຕະນານີ້ຕ້ອງໃຫ້ສະແດງອອກມາຕາມພິທີຄັດເລືອກຢ່າງສຸດຈະຫຼິດຊື່ງຈະຕ້ອງກະທຳກັນຕາມກຳນົດເວລາໂດຍມີການລົງຄະແນນສຽງສະເໝີກັນທົ່ວໄປ ແລະ ດ້ວຍພິທີລັບ ຫຼື ຕາມພິທີດຽວກັນທີ່ໄຫ້ເສລີພາບໃນການລົງຄະແນນສຽງ. ມາດຕາ 22. ຂໍ້ 1. ບຸກຄົນທຸກຄົນໃນຖານະທີ່ເປັນສະມາຊິກຂອງສັງຄົມມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມປອດໄພດ້ານສັງຄົມ;ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມພໍໃຈໃນສິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງແກ່ເສດຖະກິດ ສັງຄົມ ແລະ ວັດທະນາທຳຊື່ງຈຳເປັນແກ່ກຽດຕິສັກຂອງຕົນໂດຍເສລີທັງນີ້ຍ້ອນຄວາມພະຍາຍາມຂອງຊາດ ແລະ ຄວາມຮ່ວມມືລະຫວ່າງຊາດໂດຍຄຳນືງເຖິງການວາງລະບຽບ ແລະ ຊັບສົມບັດຂອງແຕ່ລະປະເທດ. ມາດຕາ 23. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະເຮັດວຽກເຮັດການເລືອກການງານຂອງຕົນຕາມລຳເພີງໃຈຕາມກໍລະນີທີ່ເປັນທຳ ແລະ ພໍໃຈ ແລະ ມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຕໍ່ການຂາດງານທຳ. ທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄ່າຈ້າງສົມກັບງານທີ່ທຳນັ້ນໂດຍບໍ່ມີການແຕກຕ່າງກັນ. ບຸກຄົນຜູ້ໃດທຳການງານມີສິດທີ່ຈະຮັບລາງວັນຕາມຄວາມຍຸດຕິທຳ ແລະ ພໍໃຈເພື່ອລ້ຽງຊີບຂອງຕົນ ແລະ ຄອບຄົວໂດຍສົມກຽດ ແລະ ຖ້າເປັນການສົມຄວນກໍ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຈາກສັງຄົມໂດຍວິທີອື່ນໆອີກດ້ວຍ. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະຕັ້ງສະມາຄົມຂື້ນກັບພັກພວກອື່ນໆ ແລະ ເຂົາເປັນສະມາຊິກເພື່ອປ້ອງກັນຜົນປະໂຫບດຂອງຕົນ. ມາດຕາ 24. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະພັກຜ່ອນຢ່ອນໃຈ (ມີເວລາຫວ່າງ) ແລະ ເປັນຕົ້ນວ່າໄລຍະເວລາທຳນັ້ນຈະໄດ້ຖືກກະໃຫ້ມີກຳນົດໄວ້ຕາມສົມຄວນສ່ວນຄ່າຈ້າງລາຍວັນນັ້ນກໍ່ຈະໄດ້ຄິດໃຫ້ລຳສັບເວລາພັກຜ່ອນຕາມກຳນົດດ້ວຍ. ມາດຕາ 25. ບຸກຄົນທຸກຄົນທີ່ຈະມີມາດຕະຖານການຄອງຊີບພຽງພໍເພື່ອສຸຂະພາບ ແລະ ຄວາມສະບາຍຂອງຕົນ ແລະ ຄອບຄົວຂອງຕົນເປັນຕົ້ນວ່າສຳລັບອາຫານການກິນເຄື່ອງນຸ່ງຮົ່ມທີ່ພັກອາໃສ ການຮັກສາຕົວຈາກແພດພ້ອມທັງການກ່ຽວແກ່ສັງຄົມທີ່ຈຳເປັນນັ້ນດ້ວຍ;ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະຮັບການປອດໄພໃນເມື່ອຂາດທຳງານໃນເມື່ອມີຄວາມເຈັບເປັນຖືກພິການ ເປັນໝ້າຍເຖົ້າແກ່ສະລາ ຫຼື ຢູ່ໃນສະຖານອື່ນໆເຊັ່ນ:ຂາດພິທີຫາລ້ຽງຊີບອັນເນື່ອງມາຈາກເຫດການທີ່ເກີດຂື້ນຢ່າງບໍ່ເຈດຕະນານັ້ນ. ມາດາຜູ້ຄອດບຸດ ແລະ ເດັກທີ່ເກີດໃໝ່ມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບການຊົດຊ່ອຍ ແລະ ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອໂດຍສະເພາະເດັກນ້ອຍທຸກຄົນທີ່ເກີດມາກາງວິວາຫະມົງຄົນ ຫຼື ນອກວິວາຫະມົງຄົນມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຈາກສັງຄົມເຊັ່ນດຽວກັນ. ມາດຕາ 26. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບການອົບຮົມສຶກສາ, ການອົບຮົມສຶກສານັ້ນຕ້ອງດຳເນີນໂດຍບໍ່ໃຫ້ມີການເສຍຄ່າ, ຢ່າງໜ້ອຍຕ້ອງແມ່ນການສືກສາຊັ້ນມູນ ແລະ ທີເປັນເຄົ້າສຳລັບມູນສືກສາ ດຳເນີນໂດຍບໍ່ມີການເສຍຄ່າການສຶກສາວິຊາສະເພາະ ແລະ ອະຊິວະສືກສາຕ້ອງໃຫ້ດຳເນີນທົ່ວໄປ, ສ່ວນອຸດົມສືກສານັ້ນຕ້ອງເປີດໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນທຸກຄົນໂດຍສະເໝີພາບເຕັມທີ່ ແລະ ຕາມຄຸນນະວຸດທິຂອງບຸກຄົນ. ການອົບຮົມສຶກສານັ້ນຕ້ອງໄດ້ມຸ້ງໄປຫາຄວາມເບີກບານອັນເຕັມທີ່ຂອງບຸກຄະລິກແຫ່ງມະນຸດ ແລະ ມຸ້ງເຖິງຄວາມນັບຖືສິດຂອງມະນຸດ. 'ແລະ ເສລີພາບສ່ວນສຳຄັນນັ້ນໃຫ້ມາກຍີ່ງຂື້ນການອົບຮົມສຶກສາຕ້ອງສະໜັບສະໜູນຄວາມເຂົ້າໃຈຄວາມຜ່ອນຜັນ ແລະ ມິດຕະພາບລະຫວ່າງປະເທດຊາດທຸກປະເທດ ແລະ ໝູ່ກຸ່ມເຊື້ອຊາດ ຫຼື ສາສະໜາທຸກເຫຼົ່າພ້ອມດ້ວຍຂະຫຍາຍການດຳເນີນຂອງສະຫະປາຊາຊາດເພື່ອຮັກສາໄວ້ຊື່ສັນຕິພາບ.' ພໍ່ແມ່ມີສິດກ່ອນເພີ່ນທີ່ຈະເລືອກເອົາຊະນິດການອົບຮົມສຶກສາທີ່ຈະໄຫ້ລູກຂອງຕົນໄດ້ຮັບນັ້ນ. ມາດຕາ 27. ບຸກຄົນທຸກຄົນທີ່ສິດທີ່ຈະເຂົ້າຮ່ວມດຳເນີນການສຶກສາໃນໝູ່ຄະນະໂດຍເສລີຮັບຄວາມເພີດເພີນຈາກສິນລະປະ ແລະ ຮ່ວມມືຈັດການກ້າວໜ້າໃນດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດທີ່ຈະໄດ້ມານັ້ນດ້ວຍ. ຜູ້ໃດກໍ່ມີສິດທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງຈາກຜົນປະໂຫຍດທາງກາຍ ແລະ ໃຈອັນເກີດມາຈາກການດຳເນີນທຸກຢ່າງໃນດ້ານວິທະຍາສາດວັນນະຄະດີ ຫຼື ສິນລະປະຊື່ງຕົນເປັນເຈົ້າຂອງນັ້ນ. ມາດຕາ 28. ບຸກຄົນທຸກຄົນມີສິດທີ່ຈະມີການສະຫງົບເກີດຂື້ນໃນດ້ານສັງຄົມ ແລະ ໃນດ້ານຕ່າງປະເທດເພື່ອຈະໃຫ້ມີສິດ ແລະ ເສລີພາບທັງມວນທີ່ໄດ້ກ່າວໃນໃບປະກາດສະບັບນີ້ດຳເນີນໄປຢ່າງສັກສິດສົມບູນ. ມາດຕາ 29. ບຸກຄົນໃດກໍ່ມີໜ້າທີ່ຊື່ງຕ້ອງປະຕິບັດຕໍ່ໝູ່ຄະນະໃນສັງຄົມ; ຄວາມຈະເລີນແຫ່ງບຸກຄະລິກຂອງຕົນຈະດຳເນີນໄປໄດ້ຢ່າງເສລີ ແລະ ສົມບູນກໍ່ແຕ່ໃນວົງໝູ່ຄະນະເທົ່ານັ້ນ. ໃນການປະຕິບັດສິດ ແລະ ເສລີພາບຂອງຕົນນັ້ນທຸກຄົນໃດຕ້ອງດຳເນີນຢູ່ໃນຂອບເຂດແຫ່ງກົດໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ນັ້ນທັງສີ້ນຢ່າງເໝາະສົມແກ່ຄວາມຕ້ອງການຂອງທຳມະຈະລິຍາຄວາມສະຫງົບຂອງສາທາລະນະຊົນ ແລະ ສັນຕິສຸກຮ່ວມກັນໃນສັງຄົມປະຊາທິປະໄຕ. ໃນສະຖານໃດກໍ່ດີສິດ ແລະ ເສລີພາບເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ຄວນໃຫ້ປະຕິບັດໄປໃນທາງຂັດຂວາງຕໍ່ຈຸດໝາຍ ແລະ ຫຼັກການຂອງສະຫະປະຊາຊາດ. ມາດຕາ 30. ຂໍ້ໃດຂໍ້ໜື່ງໃນປະກາດສະບັບນີ້ບໍ່ໃຫ້ເອົາຕິດຄວາມເຂົ້າໄປໃນທາງອັນກ່ຽວແກ່ສິດໃດສິດໜື່ງສະລັບລັດໃດລັດໜື່ງ ໝູ່ຄະນະໃດຄະນະໜື່ງ ຫຼື ບຸກຄົນໃດບຸກຄົນໜື່ງທີ່ຈະດຳເນີນຫຼື ປະຕິບັດການອັນມຸ້ງທຳລາຍສິດ ແລະ ເສລີພາບທັງມວນຢູ່ໃນປະກາດສະບັບນີ້. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lt.txt000066400000000000000000000270141520214632600216750ustar00rootroot00000000000000VISUOTINĖ ŽMOGAUS TEISIŲ DEKLARACIJA PREAMBULĖ Atsižvelgdama į tai, kad visiems žmonių giminės nariams būdingo orumo ir lygių bei neatimamų teisių pripainimas yra laisvės, teisingumo ir taikos pasaulyje pagrindas; atsižvelgdama į tai, kad žmogaus teisių visiškas nepaisymas ir niekinimas pastūméjo vykdyti barbariškus aktus, piktinančius žmonijos sąžinę, o sukūrimas pasaulio, kuriame žmonės turės žodžio ir įsitikinimų laisvę ir bus išlaisvinti iš baimės ir skurdo pančių, paskelbtas kaip kilniausias žmogaus siekimas; atsižvelgdama į tai, jog būtinai reikia, kad žmogaus teises saugotų įstaymo galia, dėl to, kad jis nebūtų priverstas imtis, kaip kraštutinės priemonės, sukilimo prieš tironiją ir priespaudą; atsižvelgdama į tai, jog būtinai reikia remti draugiškų santykių tarp tautų vystymą; atsižvelgdama į tai, kad Suvienytųjų Nacijų Organizacijos įstatuose tautos vėl įtvirtino savo tikėjimą pagrindinėmis žmogaus teisėmis, žmogaus, kaip asmenybės, orumu ir vertingumu, lygiomis vyrų ir moterų teisėmis ir pareiškė, jog esančios pasiryžusios skatinti visuomenės pažangą ir sukurti geresnes gyvenimo sąlygas, didesnę laisvę; atsižvelgdama į tai, kad valstybės narės, bendradarbiaudamos su Suvienytųjų Nacijų Organizacija, įsipareigojo garantuoti visuotinį ir tikrą žmogaus teisių ir pagrindinių laisvių laikymąsi; atsižvelgdama į tai, jog bendras visiems žmonėms šių teisių ir laisvių supratimas turi didžiausią reikšm, kad būtų visiškai įvydytas šis įsipareigojimas, Generalinė Asamblėja skelbia šią Visuotinę žmogaus teisių deklaraciją, kaip visuotinį idealą, kurio turi siekti visos tautos ir visos valstybės dėl to, kad kiekvienas žmogus ir kiekvienas visuomenės organas, nuolat turėdami galvoj šią Deklaraciją, pasitelkę švietimą ir mokslą, stengtųsi prisidėti prie to, kad šios teisės ir laisvės būtų gerbiamos ir kad būtų garantuota, imantis nacionalinių ir tarptautiniu pažangių priemonių, kad jos bus visuotinai ir tikrai pripažįtamos ir taikomos tiek valstybių narių gyventojams, tiek gyventojams teritorijų, esančių jų jurisdikcijoje. 1 straipsnis Visi žmonės gimsta laisvi ir lygūs savo orumu ir teisėmis. Jiems suteiktas protas ir sąžinė ir jie turi elgtis vienas kito atžvilgiu kaip broliai. 2 straipsnis Kiekvienas žmogus gali naudotis visomis teisėmis ir laisvėmis, paskelbtomis šioje Deklaracijoje, be jokių skirtumų, tokių kaip rasė, odos spalva, lytis, kalba, religija, politiniai ar kitokie įsitikinimai, nacionalinė ar socialinė kilmė, turtinė, jo gimimo ar kokia nors kitokia padėtis. Be to, neturi būti daroma jokių skirtumų remiantis šalies ar teritorijos, kuriai priklauso žmogus, politiniu, teisiniu ar tarptautiniu statusu, dėl to, kad ši šalis ar teritorija yra nepriklausoma, globojama, nesavavaldi ar kaip nors kitaip apribotas jos suverenitetas. 3 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į gyvybę, laisvę ir asmens neliečiamybę. 4 straipsnis Niekas negali būti laikomas vergijoje ar nelaisvas: visų formų vergija ir prekyba vergais draudžiama. 5 straipsnis Niekas negali būti kankinamas arba žiauriai, nežmoniškai žeminant jo orumą su juo elgiamasi ir jis baudžiamas. 6 straipsnis Kiekvienas žmogus, kad ir kur jis būtų turi teisę būti pripažintas teisinių santykių subjektu. 7 straipsnis Visi lygūs prieš įstatymą ir turi teisę, be jokio skirtumo, į lygią įstatymo aspaugą. Visi turi teisę į lygią apsaugą nuo visokios diskriminacijos, pažeidžianėios šią Deklaraciją ir nuo visokio kurstymo tokiai diskriminacijai. 8 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisė pasinaudoti kompetentingais nacionalinais teismais savo teisėms atgauti, kai jo pagrindinės teisės, pripažįstamos jam konstitucijos ar įstatymo, buvo pažeistos. 9 straipsnis Niekas negali būti savavališkai areštuotas, suimtas ar ištretmas. 10 straipsnis Kiekvienas žmogus, remdamasis visiška lygybe, turi teisę į tai, kad jo bylą viešai ir teisingai išnagrinėtų nepriklausomas ir bešališkas teismas, kuris nustatytų jo teises ir pareigas ar jam pareikšto baudžiamojo kaltinimo pagrįstuma. 11 straipsnis Kiekvienas žmogus, kaltinamas nusikaltimo padarymu, laikomas nekaltu tol, kol jo kaltumas bus nustatytas įstatymo tvarka viešo teisminio nagrinėjimo metu, kur jam bus sudaromos visos būtinos gynybos garantijos. Niekas negali būti nuteistas už veiksmus ar neveikimą, kurie jų įvykdymo metu nebuvo laikomi nusikaltimais pagal valstybės vidaus įstatymus arba tarptautinę teisę. Taip pat negali būti skiriama sunkesnė bausmė už tą, kuri buvo taikoma nusikaltimo padarymo momentu. 12 straipsnis Niekas neturi patirti savavališko kišmosi į jo asmeninį ir šeiminį gyvenimą jo buto neliečiamybę susirašinėjimo slaptuiną kėsinimosi į jo garbę ir orumą. Kiekvienas žmogus turi teisę į įstatymo apsaugą nuo tokio kišimosi arba tokių pasikėsinimų. 13 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę laisvai kilnotis ir laisvai pasirinkti gyvenamąją vietą kiekvienoje valstybėje. Kiekvienas žmogus turi teisę išvažiuoti iš kiekvienos šalies, įskaitant savąją, ir grįžti į savo šatį. 14 straipsnis Persekiojamas kiekvienas žmogus turi teisę ieškoti prieglobsčio kitose šalyse ir juo naudotis. Šia teise negali būti pasinaudota, kai persekiojimas tikrai pagrįstas padarymu kriminalinio nusikaltimo ar veiksmų, prieštaraujančių Suvienytųjų Nacijų Organizacijos tikslams ir principams. 15 straipsnas Kiekvienas žmogus turi teisę į pilietybę. Niekam negali būti savavališkai atimta jo pilietybė ar teisė ją pakeisti. 16 straipsnis Vyrai ir moterys, pasiekę brandos amžių, turi teisę be jokių apriboiimu dėl rasės, tautybės ar religijos sudaryti santuoką it sukurti šeima. Jie turi lygias teises tiek santuokos sudarymo bei jos trukmės, tiek santuokos nutraukimo metu. Santuoka gali būti sudaryta tik tasa, kai susituokiantieji duoda laisva ir visišką sutikimą. Šeima yra natūrali ir pagrindinė visuomenės ląstelė ir ji turi teisę į visuomenės ir valstybės apsaugą. 17 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę turėti nuosąvybę tiek vienas, tiek kartu su kitais. Iš nieko negali būti svavališkai atimta jo nuosavybė. 18 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į minties, sąžinės ir religijos laisvę. Si teisė apima laisvę pakeisti religiją artikėjimą, taip pat laisvę skelbti savo religiją ar tikėjimą tiek vienam, tiek kartu su kitais, viešai ar privačiai, mokant, praktikuojant tikėjimą, laikant pamaldas bei atliekant apeigas. 19 straipsnis Keikvienas žmogus turi teisę į įsitikinimų ir jų reiškimo laisvę, kuri apima teisę nekliudomai laikytis savo įsitikinimų ir teisę ieškoti, gauti ir skleisti informaciją ir idėjas nepriklausomai nuo valstybių sienų, ir nesvarbu, kokiomis priemonėmis jos būtų išreikštos. 20 straipnis Kiekvienas žmogus turi teisę į taikių susirinkimų ir asociacijų laisvę. Niekas negali būti verčiamas priklausyti kokiai nors asociacijai. 21 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę dalyvauti valdant savo šalį tiek tiesiogiai, tiek per laisvai išrinktus atstovus. Kiekvienas žmogus turi teisę lygybęs sąlygomis stoti į savo šalies valstybinę tarnybą. Liaudies valia yra valstybinės valdžios pagrindas; ši valis turi būti išreiškiama teisinguose rinkimouse, kurie turi vykti periodiškai, kai yra visuotinė ir lygi rinkimų teisę ir slaptas balsavimas arba kitos lygiavertės procedūros, garantuojančios balsavimo laisvę. 22 straipsnis Kiekvienas žmogus, kaip visuomenęs narys, turi teisę į socialinį aprūpinimą, kuris skirtas būtinoms jo orumui ir laisvam asmenybės vystymuisi ekonominėms, socialinėms ir kultūrinėms teisėms igyvendinti nacionalinemis pastangomis ir per tarptautinį bendradarbiavimą ir pagal kiekvienos šalies vidinš struktūrą bei išteklius. 23 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į darbą, į laisvą darbo pasirinkimą, į teisingas ir tinkamas darbo sąlygas ir į apsaugą nuo nedarbo. Visi žmonės, be jokios diskriminacijos, turi teisę į lygų apmokėjimą už lygiavertį darbą. Kiekvienas darbo žmogus turi teisę į teisingą ir patenkinamą atlyginimą, garantuojantį žmogaus orumo vertą egzistavimą jam pačiam ir jo šeimai, ir papildomą, kai reikia, visomis kitomis socialinės apsaugos lėšomis. Kiekvienas žmogus turi teisę kartu su kitais steigti profesines sąjungas ar stoti į jas savo interesams ginti. 24 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į poilsį ir laisvalaikį ir ypač teisę į pagrįstą darbo laiko apribojimą ir periodines apmokamas atostogas. 25 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į pakankamą gyvenimo lygį, kuris garantuotų jo ir jo šeimos sveikatą ir gerovę, ir ypač į maistą, drabužius, būstą, medicininę priežiūrą ir būtiną socialinį aptarnavimą: jis turi teisę į aprūpinimą nedarbo, ligos, invalidumo, našlystės, senatvės ar kitokio pragyvenimo šaltinių netekimo atveju dėl nepriklausančių nuo jo aplinkybių. Motinystė ir kūdikystė turi būti itin globojamos ir remiamos. Visi vakai, tiek gimę santuokoje, tiek nesantuokiniai, naudojasi vienoda socialine apsauga. 26 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į mokslą. Mokslas turi būti nemokamas - bent jau pradinis ir bendrasis lavinimas. Pradinis lavinimas yra privalomas. Profesinis techninis mokymas turi būti visuotinai prieinamas; aukštasis mokslas turi būti vienodai prieinamas visiems pagal kiekvieno žmogus sugebėjimus. Mokslas turi būti skirtas tam, kad visiškai suklestėtų žmogaus asmenybė ir kad būtų vis labiau gerbiamos žmogaus teisės ir pagrindinės laisvės. Jis turi padėti ugdyti savitarpio supratimą, pakantumą ir draugystę tarp visų tautu, rasinių, ir religinių grupių, taip pat turi skatini Suvienytųjų Nacijų Organizacijos vykdomą taikos išsaugojimo beiklą. Tėvai turi primenybės teisę parenkant savo vaikų mokymą. 27 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę laisvai dalyvauti visuomenės kultūriniame gyvenime, gėrėtis menu, dalyvauti mokslinėje pažangoje ir naudotis jos gėrybėmis. Kiekvienas žmogus turi teisę į apsaugą jo dvasinių ir materialinių interesų, atsirandančių ryšium su mokslo, literatūros ar meno kūrinių, kurių jis yra autorius, sukūrimu. 28 straipsnis Kiekvienas žmogus turi teisę į tai, kad visuomenėje ir tapr tautų įsiviešpatautų tokia tvarka, kurioje galėtų būti visiškai įgyvendintos teisės ir laisvės, išdėstytos šioje Deklaracijoje. 29 straipsnis Kiekvienas žmogus turi pareigas visuomenei, kurioje tik ir gali laisvai ir visiškai vystytis jo asmenybė. Įgyvendindamas savo teises ir nauadodamasis savo laisvėmis, kiekvienas žmogus negali patirti kitokių apribojimų kaip įstatymo numatyti vien tik tam, kad garantuotų kitų žmonių teisių ir laisvių deramą pripažinimą ir gerbimą siekiant patenkinti teisingus moralės, viešosios tvarkos ir visuotinės gerovės reikalavimus demokratinėje visuomenėje. Šios teisės ir laisvės jokiu būdu negali būti jgyvendinamos, jeigu tai prieštarauja Suvientųjų Nacijų Organizacijos tikslams ir principams. 30 straipsnis Jokia šios Deklaracijos nuostata negali būti aiškinama kaip suteikianti kuriai nors valstybei, grupei ar asmeniui teisę vykdyti kokią nors veiklą ar atlikti veiksmus, skirtus joje išdėstytoms teisėms ir laisvėms panaikinti. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/lv.txt000066400000000000000000000267771520214632600217160ustar00rootroot00000000000000VISPÂRÈJÂ CILVÈKA TIESÌBU DEKLARÂCIJA ANO Åenerâlâ Asambleja pieðèmusi 1948. gada 10. decembrì PREAMBULA Ievèrojot, ka visiem cilvèku sabiedrìbas locekîiem piemìtoøâs paøcieðas un viðu vienlìdzìgu un neatðemamu tiesìbu atzìøana ir brìvìbas, taisnìguma un vispârèja miera pamats, un ievèrojot, ka cilvèku tiesìbu necienìøana un nicinâøana noved pie barbariskiem aktiem, kas izraisa saøutumu cilvèces apziðâ, un ka tâdas pasaules radìøana pasludinâta kâ cilvèku augstâkie centieni, kurâ cilvèkiem bús vârda un pârliecìbas brìvìba un tie bús brìvi no bailèm un trúkuma, un ievèrojot, ka nepiecieøams, lai cilvèka tiesìbas aizsargâtu likuma spèks un cilvèks nebútu spiests izmantot kâ pèdèjo lìdzekli saceløanos pret tirâniju un apspiestìbu, un ievèrojot, ka nepiecieøams veicinât draudzìgu attiecìbu attìstìbu starp tautâm, un ievèrojot, ka Apvienoto Nâciju tautas Statútos apliecinâja savu ticìbu cilvèka pamattiesìbâm, cilvèka personìbas paøcieðai un vèrtìbai un vìrieøu un sievieøu lìdztiesìbai un apðèmâs sekmèt sociâlo progresu un labâkus dzìves apstâkîus vislielâkâs brìvìbas apstâkîos, un ievèrojot, ka Dalìbvalstis ir apðèmuøâs panâkt, sadarbojoties ar Apvienoto Nâciju Organizâciju, sekmèt cilvèka tiesìbu un pamatbrìvìbu vispârèju cienìøanu un ievèroøanu, un ievèrojot, ka øo tiesìbu un brìvìbu vispârèjai izpratnei ir milzìga nozìme øìs apðemøanâs pilnìgai ìstenoøanai, tâpèc Åenerâlâ Asambleja pasludina øo Vispârèjo cilvèka tiesìbu deklarâciju par visu tautu un nâciju sasniegumu kopèjo standartu, lai katrs cilvèks un katra sabiedrìbas institúcija, pastâvìgi paturot prâtâ øo Deklarâciju, censtos ar apmâcìbu un izglìtoøanu veicinât øo tiesìbu un brìvìbas respektèøanu un, ìstenojot progresìvus nacionâlos un starptautiskos pasâkumus, nodroøinâtu to vispârèju un efektìvu atzìøanu un ievèroøanu kâ paøu Organizâcijas dalìbvalstu starpâ, tâ arì to jurisdikcijâ esoøo teritoriju tautâs. 1. pants Visi cilvèki piedzimst brìvi un vienlìdzìgi savâ paøcieðâ un tiesìbâs. Viði ir apveltìti ar saprâtu un sirdsapziðu, un viðiem jâizturas citam pret citu brâlìbas garâ. 2. pants Ikvienam ir tiesìbas uz visâm øajâ Deklarâcijâ pasludinâtajâm tiesìbâm un brìvìbâm, bez jebkâda veida atøæirìbas pèc rases, âdas krâsas, dzimuma, valodas, reliåijas, politiskâs vai citas pârliecìbas, nacionâlâs vai sociâlâs izcelsmes, mantiskâ stâvokîa, dzimøanas vai cita statusa. Turklât nedrìkst noteikt nekâdu atøæirìbu pèc tâs valsts vai teritorijas, politiskâ, tiesiskâ vai starptautiskâ statusa, pie kuras cilvèks pieder neatkarìgi no tâ, vai øì teritorija ir neatkarìga, aizbildnìbâ esoøa, bez paøpârvaldes vai kaut kâ citâdi ierobeýota savâ suverenitâtè. 3. pants Ikvienam ir tiesìbas uz dzìvìbu, brìvìbu un personas neaizskaramìbu. 4. pants Nevienu nedrìkst turèt verdzìbâ vai dzimtbútniecìbâ; visa veida verdzìba un vergu tirdzniecìba ir jâaizliedz. 5. pants Nevienu nedrìkst pakîaut spìdzinâøanai vai cietsirdìgi, necilvècìgi ar viðu apieties vai sodìt, pazemojot viða cilvècisko cieðu. 6. pants Ikvienam, visur, ir tiesìbas bút atzìtam par personu likuma priekøâ. 7. pants Visi ir vienlìdzìgi likuma priekøâ un viðiem ir tiesìbas, bez jebkâdas diskriminâcijas, uz vienâdu likuma aizsardzìbu. Visiem ir tiesìbas uz vienâdu aizsardzìbu pret jebkâdu diskriminâciju, pârkâpjot øo Deklarâciju, un pret jebkuru kúdìøanu uz tâdu diskriminâciju. 8. pants Ikvienam ir tiesìbas uz efektìvu viða tiesìbu atjaunoøanu kompetentâs nacionâlajâs tiesâs gadìjumos, par nodarìjumiem, kas pârkâpj viða pamattiesìbas, kas garantètas konstitúcijâ vai likumâ. 9. pants Nevienu nedrìkst patvaîìgi arestèt, aizturèt vai pakîaut izraidìøanai. 10. pants Ikvienam viða tiesìbu un pienâkumu noskaidroøanai, kâ arì viðam izvirzìtâs kriminâlâs apsúdzìbas pamatotìbas noteikøanai, ir tiesìbas, lai viðu lietu atklâti un, ievèrojot visas taisnìguma prasìbas, uz pilnìgas lìdztiesìbas pamata izskatìtu neatkarìga un objektìva tiesa. 11. pants Katram, kas ir apsúdzèts kriminâlnoziegumâ, ir tiesìbas tikt uzskatìtam par nevainìgu, kamèr viða vaina nav pierâdìta saskaðâ ar likumu atklâtâ tiesas procesâ, kurâ viðam ir bijuøas nodroøinâtas visas savai aizstâvìbai nepiecieøamâs garantijas. Nevienu nedrìkst notiesât par sodâmu tiesìbpârkâpumu tâdas darbìbas vai bezdarbìbas dèî, kas saskaðâ ar izdarìøanas brìdì spèkâ bijuøajiem nacionâlajiem likumiem vai starptautiskajâm tiesìbâm nebija sodâms tiesìbpârkâpums. Tâpat nedrìkst piespriest smagâku sodu nekâ tas, kas bija jâpiemèro laikâ, kad tika izdarìts sodâmais tiesìbpârkâkums. 12. pants Nedrìkst patvaîìgi iejaukties neviena personiskajâ un åimenes dzìvè, patvaîìgi pârkâpt viða dzìvokîa vai korespondences neaizskaramìbu vai apdraudèt viða godu un reputâciju. Katram ir tiesìbas uz likuma aizsardzìbu pret øâdu iejaukøanos vai apdraudèjumiem. 13. pants Ikvienam ir tiesìbas brìvi pârvietoties un izvèlèties sev dzìvesvietu ikvienâ valstì. Ikvienam ir tiesìbas atstât jebkuru, arì savu valsti un atgriezties savâ valstì. 14. pants Ikvienam ir tiesìbas meklèt un izmantot patvèrumu no vajâøanas citâs valstìs. Øìs tiesìbas nevar tikt izmantotas tâdas vajâøanas gadìjumâ, kas ìstenìbâ nav saistìta ar politiskiem noziegumiem vai ar darbìbâm, kas ir pretrunâ ar Apvienoto Nâciju Organizâcijas mèræiem un principiem. 15. pants Ikvienam ir tiesìbas uz pilsonìbu. Nevienam patvaîìgi nedrìkst atðemt tâ pilsonìbu vai atteikt tiesìbas mainìt savu pilsonìbu. 16. pants Pilngadìgajiem vìrieøiem un sievietèm ir tiesìbas bez jebkâdiem ar rasi, nacionalitâti vai reliåiju saistìtiem ierobeýojumiem stâties laulìbâ un nodibinât åimeni. Viðiem ir vienlìdzìgas tiesìbas, stâties laulìbâ, laulìbas laikâ un øæirot laulìbu. Laulìba var tikt slègta tikai ar abu personu, kas stâjas laulìbâ, brìvu un pilnìgu piekriøanu. Åimene ir dabiska sabiedrìbas pamatvienìba, un tai ir tiesìbas uz sabiedrìbas un valsts aizsardzìbu. 17. pants Ikvienam ir tiesìbas uz ìpaøumu kâ vienam, tâ arì kopìgi ar citiem. Nevienam patvaîìgi nedrìkst atðemt viða ìpaøumu. 18. pants Ikvienam ir tiesìbas uz domu, apziðas un reliåijas brìvìbu; brìvìbu mainìt reliåiju vai pârliecìbu, brìvìbu nodoties savai reliåijai un pârliecìbai tiklab vienatnè, kâ arì kopâ ar citiem publiski vai noøæirti, piekopt reliåiju vai ticìbu, sludinot mâcìbu, izpildot, pielúdzot un ievèrojot to. 19. pants Ikvienam ir tiesìbas uz pârliecìbas un izteiksmes brìvìbu; øìs tiesìbas ietver brìvìbu bez iejaukøanâs palikt pie saviem uzskatiem un meklèt, saðemt un izplatìt informâciju un idejas ar jebkuriem informâcijas lìdzekîiem neatkarìgi no valstu robeýâm. 20. pants Ikvienam ir tiesìbas uz miermìlìgu sapulàu un asociâcijas brìvìbu. Nevienu nedrìkst piespiest piederèt kâdai asociâcijai. 21. pants Ikvienam ir tiesìbas piedalìties savas valsts pârvaldè tieøi vai ar brìvi izvèlètu pârstâvju starpniecìbu. Ikvienam ir tiesìbas uz lìdztiesìgu pieejamìbu valsts dienestam savâ zemè. Tautas gribai ir jâbút valdìbas varas pamatam; øai gribai jâizpauýas periodiskâs un nefalsificètâs vèlèøanâs, kam jânotiek uz vispârèju un vienlìdzìgu vèlèøanu tiesìbu pamata, aizklâti balsojot vai arì citâs lìdzvèrtìgâs brìvâs balsoøanas procedúrâs. 22. pants Katram kâ sabiedrìbas loceklim ir tiesìbas uz sociâlo droøìbu un viðam ir tiesìbas ìstenot ar nacionâlo centienu palìdzìbu un starptautiskâs sadarbìbas ceîâ, un atbilstoøi katras valsts struktúrai un resursiem, viða paøcieðai un personìbas brìvai attìstìbai nepiecieøamâs ekonomiskâs, sociâlâs un kultúras tiesìbas. 23. pants Ikvienam ir tiesìbas uz darbu, uz brìvu darba izvèli, uz taisnìgiem un labvèlìgiem darba apstâkîiem un uz aizsardzìbu pret bezdarbu. Ikvienam, bez jebkâdas diskriminâcijas, ir tiesìbas uz vienâdu atlìdzìbu par lìdzvèrtìgu darbu. Katram strâdâjoøam ir tiesìbas uz taisnìgu un pienâcìgu darba algu, kas nodroøina cilvèka cienìgu dzìvi viðam un viða åimenei. Nepiecieøamìbas gadìjumâ tâ jâpapildina ar citiem sociâlâs nodroøinâøanas lìdzekîiem. Katram ir tiesìbas dibinât arodbiedrìbas un iestâties tajâs savu intereøu aizsardzìbai. 24. pants Ikvienam ir tiesìbas uz atpútu un brìvo laiku, ieskaitot saprâtìgu darbadienas ierobeýojumu un apmaksâtu periodisku atvaîinâjumu. 25. pants Ikvienam ir tiesìbas uz viða un viða åimenes veselìbas uzturèøanai un labklâjìbai atbilstoøu dzìves lìmeni, ieskaitot uzturu, apåèrbu, mâjokli, medicìniskos pakalpojumus un nepiecieøamo sociâlo apkalpoøanu, un tiesìbas uz nodroøinâjumu bezdarba, slimìbas, darba nespèjas, atraitnìbas, vecuma vai citos iztikas lìdzekîu zaudèjumu gadìjumos, kas raduøies no viða neatkarìgu apstâkîu dèî. Mâtèm un bèrniem ir tiesìbas uz ìpaøu aizsardzìbu un palìdzìbu. Visiem bèrniem, laulìbâ un ârlaulìbâ dzimuøajiem, ir jâbauda vienâda sociâlâ aizsardzìba. 26. pants Ikvienam ir tiesìbas uz izglìtìbu. Izglìtìbai, vismaz pamata un vispârèjai izglìtìbai, ir jâbút bezmaksas. Pamatizglìtìbai ir jâbút obligâtai. Tehniskajai un profesionâlajai izglìtìbai ir jâbút vispâr pieejamai, un augstâkajai izglìtìbai jâbút vienâdi pieejamai visiem atbilstoøi spèjâm. Izglìtìbas mèræim jâbút pilnìgai personìbas attìstìbai, kâ arì cilvèka tiesìbu un pamatbrìvìbu respektèøanas stiprinâøanai. Izglìtìbai ir jâsekmè sapraøanâs, iecietìba un draudzìba starp visâm tautâm, rasu vai reliåiskajâm grupâm un jâsekmè Apvienoto Nâciju Organizâcijas miera uzturèøanas pasâkumi. 27. pants Ikvienam ir tiesìbas brìvi piedalìties sabiedrìbas kultúras dzìvè, baudìt mâkslu, piedalìties zinâtnes progresâ un izmantot tâ labumus. Ikvienam ir tiesìbas uz morâlo un materiâlo intereøu aizsardzìbu, kas izriet no zinâtniskajiem, literârajiem vai mâkslas darbiem, kuru autors viðø ir. 28. pants Ikvienam ir tiesìbas uz sociâlo un starptautisko kârtìbu, kurâ var tikt pilnìbâ ìstenotas øajâ Deklarâcijâ izklâstìtâs tiesìbas un brìvìbas. 29. pants Ikvienam ir pienâkumi pret sabiedrìbu, kurâ vienìgi ir iespèjama viða personìbas brìva un pilnìga attìstìba. Izmantojot savas tiesìbas un brìvìbas, katram cilvèkam ir jâpakîaujas tikai tâdiem ierobeýojumiem, kas ir noteikti ar likumu, vienìgi ar mèræi nodroøinât citu cilvèku tiesìbu un brìvìbu pienâcìgu atzìøanu un cienìøanu un morâles, sabiedriskâs kârtìbas un vispârèjas labklâjìbas taisnìgu prasìbu apmierinâøanu demokrâtiskâ sabiedrìbâ. Øìs tiesìbas un brìvìbas nekâdâ ziðâ nedrìkst izmantot pretrunâ ar Apvienoto Nâciju Organizâcijas mèræiem un principiem. 30. pants Neko øajâ Deklarâcijâ nedrìkst tulkot tâdèjâdi, lai kâdai valstij, personu grupai vai atseviøæâm personâm bútu tiesìbas iesaistìties jebkâdâ pasâkumâ vai veikt jebkuru darbìbu, kuru mèræis ir iznìcinât øajâ Deklarâcijâ izklâstìtâs tiesìbas un brìvìbas. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mai.txt000066400000000000000000000645161520214632600220340ustar00rootroot00000000000000सार्वभौम मानवाधिकार घोषणा (राष्ट्रसंघक साधारण सभा 10 दिसम्बर, 1948 केँ एक सार्वभौम मानवाधिकार घोषणा स्वीकृत आ' उद्घोषित कएलक जकर पूर्णपाठ आगाँ देल गेल अछि। एहि ऐतिहासिक घोषणाक उपरान्त साधारण सभा समस्त सदस्य देशसँ अनुरोध कएलक जे ओ एहि घोषणाक प्रचार करए तथा मुख्यतः, अपन देश आ' प्रदेशक राजनैतिक स्थितिक अनुरूप बिनु भेदभावक, स्कूल आ' अन्य शिक्षण संस्था सभमे एकर प्रदर्शन, पठन–पाठन आ' अनुबोधनक व्यवस्था करए।) एहि घोषणाक आधिकारिक पाठ राष्ट्रसंघक पाँच भाषामे उपलब्ध अछि–अंग्रेजी, चीनी, फ्रांसीसी, रूसी आ, स्पेनिश। एहिठाम एहि घोषणाक मैथिली रूपान्तरण प्रस्तुत अछि। उद्देश्यिका जेँ कि मानव परिवारक सकल सदस्यक जन्मजात गरिमा आओर समान एवं अविच्छेद्य अधिकारकेँ स्वीकृति देब स्वतन्त्रता, न्याय आ' विश्वशान्तिक मूलाधार थिक, जेँ कि मानवाधिकारक अवहेलना आ' अवमाननाक परिणाम होइछ एहन नृशंस आचरण जाहिसँ मानवक अन्तःकरण मर्माहत होइत अछि आओर अवरुद्ध होइत अछि एक एहन विश्वक अवतरण जाहिमे अभिव्यक्ति आ' विश्वासक स्वतन्त्रता तथा भय आ' अकिंचनतासँ मुक्ति जनसामान्यक सर्वोच्च आकांक्षा घोषित हो; जेँ कि विधिसम्मत शासन द्वारा मानवाधिकारक रक्षा एहि हेतु परमावश्यक अछि जे केओ व्यक्ति अत्याचार आ' दमनसँ बँचबाक कोनो आन उपाय नहि पाबि, शासनक विरुद्ध बागी नहि भए जाए; जेँ कि राष्ट्रसभक बीच मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध बढ़ाएब परमावश्यक अछि; जेँ कि राष्ट्रसंघक लोक अपन चार्टर मध्य मौलिक मानवाधिकारमे, मानवक गरिमा आ' मूल्यमे तथा स्त्री आ' पुरुषक बीच समान अधिकारमे अपन निष्ठा पुनः परिपुष्ट कएलक अछि आओर व्यापक स्वतन्त्रताक संग सामाजिक प्रगति आ' जीवन स्तरक समुन्नयन हेतु कृत संकल्पित अछि; जेँ कि सदस्य राष्ट्रसभ राष्ट्रसंघक सहयोगसँ मानवाधिकार आ' मौलिक स्वतन्त्रताक सार्वभौम आदर तथा अनुपालन करबाक हेतु प्रतिबद्ध अछि; जेँ कि एहि प्रतिबद्धताक पूर्ति हेतु उक्त अधिकार आ स्वतन्त्रताक सामान्य बोध परम महत्त्वपूर्ण अछि, तेँ आब, साधारण सभा निम्नलिखित सार्वभौम मानवाधिकार घोषणाकेँ सभ जनता आ' सभ राष्ट्रक हेतु उपलब्धिक सामान्य मानदण्डक रूपमे, एहि उद्देश्यसँ उद्घोषित करैत अछि जे प्रत्येक व्यक्ति आ' प्रत्येक सामाजिक एकक एहि घोषणाकेँ निरन्तर ध्यानमे रखैत शिक्षा आ' उपदेश द्वारा एहि अधिकार आ' स्वतन्त्रताक प्रति सम्मान भावना जगाबए तथा उत्तरोत्तर एहन उपाय–राष्ट्रीय आ अन्तरराष्ट्रीय–करए जाहिसँ सदस्य राष्ट्रसभक लोक बीच तथा अपन अधीनस्थ अधिक्षेत्रहुक लोक बीच एहि अधिकार आ' स्वतन्त्रताकेँ सार्वभौम आ' प्रभावकारी स्वीकृति प्राप्त भए सकैक। अनुच्छेद 1 सभ मानव जन्मतः स्वतन्त्र अछि तथा गरिमा आ' अधिकारमे समान अछि। सभकेँ अपन–अपन बुद्धि आ' विवेक छैक आओर सभकेँ एक दोसराक प्रति सौहार्दपूर्ण व्यवहार करबाक चाही। अनुच्छेद 2 प्रत्येक व्यक्ति एहि घोषणामे निहित सभ अधिकार आ' स्वतन्त्रताक हकदार थिक आओर एहिमे नस्ल, लिंग, भाषा, धर्म, राजनैतिक वा अन्य मत, राष्ट्रीय वा सामाजिक उद्भव, सम्पत्ति, जन्म अथवा अन्य स्थितिक आधार पर कोनहु प्रकारक भेदभाव नहि कएल जाएत। आओर ओ व्यक्ति जाहि देशक थिक तकर राजनैतिक अधिकारितामूलक वा अन्तरराष्ट्रीय आस्थितिक आधार पर कोनो भेदभाव नहि कएल जाएत–भनहि ओ देश स्वाधीन हो, ट्रस्ट हो, परशासित हो वा सम्प्रभुताक कोनो अन्य परिसीमाक अधीन हो। अनुच्छेद 3 सभकेँ जीवन–धारण, स्वातन्य आ' व्यक्तिगत सुरक्षाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 4 केओ व्यक्ति दासता वा बेगारीमे नहि रहत आओर सभ प्रकारक दासप्रथा आ' दासक खरीद–बिकरी वर्जित होएत। अनुच्छेद 5 ककरहु क्रूर, अमानुषिक वा अपमानजनक दण्ड नहि देल जाएत आ' ककरोसँ एहन व्यवहार नहि कएल जाएत। अनुच्छेद 6 प्रत्येक व्यक्तिकेँ सभठाम कानूनक समक्ष एक मानव रूपमे अपन मान्यताक अधिकार छैक। अनुच्छेद 7 सभ केओ कानूनक समक्ष समान अछि आ' बिना कोनो भेदभावक कानूनक संरक्षणक हकदार अछि। अनुच्छेद 8 सभकेँ एहन कार्यक विरुद्ध जे संविधान वा विधि द्वारा प्रदत्त ओकर मौलिक अधिकारक हनन करैत हो सक्षम राष्ट्रीय न्यायालयसँ उचित उपचार (न्याय) पएबाक हक छैक। अनुच्छेद 9 केओ स्वेच्छासँ ककरो गिरफ्तार, नजरबन्द वा देश निर्वासित नहि करत । अनुच्छेद 10 सभ व्यक्तिकेँ अपन अधिकार आ' दायित्वक अवधारणार्थ तथा अपना पर लगाओल गेल कोनो आपराधिक आरोपक अवधारणार्थ कोनो स्वतन्त्र आ' निष्पक्ष न्यायालय द्वारा पूर्ण समानताक संग उचित आ' सार्वजनिक विचारणक हक छैक। अनुच्छेद 11 दण्डनीय अपराधक आरोपी प्रत्येक व्यक्ति ताधरि निर्दोष मानल जएबाक हकदार अछि जाधरि कोनो सार्वजनिक विचारणमे, जाहिमे ओकरा अपन समुचित सफाइ देबाक सभ गारंटी प्राप्त होइक, विधिवत् दोषी सिद्ध नहि कए देल जाए। जँ केओ व्यक्ति एहन कोनो दण्डनीय कार्य वा लोप करए जे घटनाक कालमे प्रचलित कोनो राष्ट्रीय वा अन्तरराष्ट्रीय कानूनक दृष्टिमे दण्डनीय अपराध नहि थिक तँ ओ व्यक्ति एहि हेतु दण्डनीय अपराधक दोषी नहि मानल जाएत। अनुच्छेद 12 केओ व्यक्ति कोनो आन व्यक्तिक एकान्तता, परिवार, निवास वा संलाप (पत्राचारादि) मे स्वेच्छया हस्तक्षेप नहि करत आ' ने ओकर प्रतिष्ठा आ' ख्याति पर प्रहार करत। प्रत्येक व्यक्तिकेँ एहन हस्तक्षेप वा प्रहारसँ कानूनी रक्षा पएबाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 13 प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन राष्ट्रक सीमाक भीतर भ्रमण आ' निवास करबाक स्वतन्त्रता छैक। प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन देश वा आनो कोनो देश त्यागबाक आ' अपना देश घूरि अएबाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 14 प्रत्येक व्यक्तिकेँ उत्पीड़नसँ बँचवाक हेतु दोसर देशमे शरण मङबाक अधिकार छैक। एहि अधिकारक उपयोग ओहि स्थितिमे नहि कएल जाए सकत जखन ओ उत्पीड़न वस्तुतः अराजनैतिक अपराधक कारणेँ भेल हो अथवा राष्ट्रसंधक उद्देश्य आ' सिद्धान्तक विरुद्ध कोनो काज करबाक कारणेँ। अनुच्छेद 15 प्रत्येक व्यक्तिकेँ राष्ट्रीयताक अधिकार छैक। कोनो व्यक्तिकेँ राष्ट्रीयताक अधिकारसँ अथवा राष्ट्रीयता –परिवर्तनक अधिकारसँ अकारण वंचित नहि कएल जा सकत। अनुच्छेद 16 सभ वयस्क स्त्री आ' पुरुषकेँ नस्ल, राष्ट्रीयता वा सम्प्रदायमूलक केानो प्रतिबन्धक बिना, विवाह करबाक आ' परिवार बनएबाक अधिकार छैक। स्त्री आ पुरुष दूनूकेँ विवाह, दाम्पत्य–जीवन तथा विवाह–विच्छेदक समान अधिकार छैक। विवाह, तखनहि होएत जखन इच्छुक पति आ' पत्नीक स्वच्छन्न आ पूर्ण सहमति हो। परिवार समाजक एक सहज आ' मौलिक एकक थिक आओर एकरा समाजक आ' राज्यक संरक्षण पएबाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 17 प्रत्येक व्यक्तिकेँ एकसरे आ' दोसराक संग मिलि सम्पत्ति रखबाक अधिकार छैक। केओ स्वेच्छया ककरहु सम्पत्तिसँ वंचित नहि करत। अनुच्छेद 18 प्रत्येक व्यक्तिकेँ विचार, विवेक आ धर्म रखबाक अधिकार छैक। एहि अधिकारमे समाविष्ट अछि धर्म आ विश्वासक परिर्वतनक स्वतन्त्रता, एकसर वा दोसराक संग मिलि प्रकटतः वा एकान्तमे शिक्षण, अभ्यास, प्रार्थना आ अनुष्ठानक स्वतन्त्रता। अनुच्छेद 19 प्रत्येक व्यक्तिकेँ अभिमत एवं अभिव्यक्तिक स्वतन्त्रताक अधिकार छैक, जाहिमे समाविष्ट अछि बिना हस्तक्षेपक अभिमत धारण करब, जाहि कोनहु क्षेत्रसँ कोनहु माध्यमेँ सूचना आ' विचारक याचना, आदान प्रदान करब। अनुच्छेद 20 प्रत्येक व्यक्तिकेँ शान्तिपूर्ण सम्मिलन आ संगठनक स्वतन्त्रताक अधिकार छैक। कोनहु व्यक्तिकेँ संगठन विशेषसँ सम्बद्ध होएबाक लेल विवश नहि कएल जाए सकैछ। अनुच्छेद 21 प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन देशक शासनमे प्रत्यक्षतः भाग लेबाक अथवा स्वतन्त्र रूपेँ निर्वाचित अपन प्रतिनिधि द्वारा भाग लेबाक अधिकार छैक। प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपना देशक लोक–सेवामे समान अवसर पएबाक अधिकार छैक। जनताक इच्छा शासकीय प्राधिकारक आधार होएत। ई इच्छा आवधिक आ' निर्बाध निर्वाचनमे व्यक्त कएल जाएत आओर ई निर्वाचन सार्वभौम एवं समान मताधिकार द्वारा गुप्त मतदानसँ होएत अथवा समतुल्य मुक्त मतदान प्रक्रियासँ। अनुच्छेद 22 प्रत्येक व्यक्तिकेँ समाजक एक सदस्यक रूपमे सामाजिक सुरक्षाक अधिकार छैक आओर प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन गरिमा आ' व्यक्तित्वक निर्बाध विकासक हेतु अनिवार्य आर्थिक, सामाजिक आ' सांस्कृतिक अधिकार–राष्ट्रीय प्रयास आओर अन्तरराष्ट्रीय सहयोगसँ तथा प्रत्येक राज्यक संघठन आ' संसाधनक अनुरूप–प्राप्त करबाक हक छैक। अनुच्छेद 23 प्रत्येक व्यक्तिकेँ काज करबाक, निर्बाध इच्छाक अनुरूप नियोजन चुनबाक, कार्यक उचित आ' अनुकूल स्थिति प्राप्त करबाक आ' बेकारीसँ बँचबाक अधिकार छैक। प्रत्येक व्यक्तिकेँ समान काजक लेल बिना भेदभावक समान पारिश्रमिक पएबाक अधिकार छैक। काजमे लगाओल गेल प्रत्येक व्यक्तिकेँ उचित आ' अनुरूप पारिश्रमिक ततबा पएबाक अधिकार छैक जतबासँ ओ अपन आ' अपन परिवारक मानवोचित भरण–पोषण कए सकए आओर प्रयोजन पड़ला पर तकर अनुपूरण अन्य प्रकारक सामाजिक संरक्षणसँ भए सकैक। प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन हितक रक्षाक हेतु मजदूरसंघ बनएबाक आ' ओहिमे भाग लेबाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 24 प्रत्येक व्यक्तिकेँ विश्राम आ' अवकाशक अधिकार छैक जकर अन्तर्गत अछि कार्य–कालक उचित सीमा आ समय–समय पर वेतन सहित छुी। अनुच्छेद 25 प्रत्येक व्यक्तिकेँ एहन जीवन–स्तर प्राप्त करबाक अधिकार छैक जे ओकर अपन आ' अपना परिवारक स्वास्थ्य एवं कल्याण हेतु पर्याप्त हो। एहिमे समाविष्ट अछि भोजन, वस्त्र, आवास आ चिकित्सा तथा आवश्यक सामाजिक सेवाक अधिकार आओर जँ अपरिहार्य कारणवश बेकारी, बीमारी, अपंगता, वैधव्य, वृद्धावस्था अथवा अन्य प्रकारक दुरस्था उपस्थित हो तँ, ओहिसँ सुरक्षाक अधिकार । परसौती आ' चिल्हकाकेँ विशेष परिचर्या आ सहायताक अधिकार छैक। प्रत्येक बच्चाकेँ, चाहे ओ विवाहावधिमे जनमल हो वा ताहिसँ बाहर, समान सामाजिक संरक्षणक अधिकार छैक। अनुच्छेद 26 प्रत्येक व्यक्तिकेँ शिक्षा प्राप्तिक अधिकार छैक। शिक्षा कमसँ कम आरम्भिक आ' मौलिक अवस्थामे निःशुल्क होएत। आरम्भिक शिक्षा अनिवार्य होएत। तकनीकी आ व्यावसायिक शिक्षा सामान्यतया उपलभ्य होएत तथा उच्चतर शिक्षा सेहो सभके ँ योग्यताक आधार पर भेटतैक। शिक्षाक लक्ष्य होएत मानव व्यक्तित्वक पूर्ण विकास आओर मानवाधिकार आ' मौलिक स्वतन्त्रताक प्रति आदरभाव बढ़ाएब। शिक्षा राष्ट्रसभक बीच तथा जातीय वा धार्मिक समुदायसभक बीच पारस्परिक सद्भावना, सहिष्णुता आ' मैत्री बढ़ाओत तथा शान्तिक हेतु राष्ट्रसंधक प्रयासकेँ गति देत। माता पिताकेँ ई चुनबाक तार्किक अधिकार छैक जे ओकर सन्तानकेँ कोन प्रकारक शिक्षा देल जाए। अनुच्छेद 27 प्रत्येक व्यक्तिकेँ समाजक सांस्कृतिक जीवनमे अबाध रूपेँ भाग लेबाक, कलाक आनन्द लेबाक तथा वैज्ञानिक विकासमे आ' तकर लाभमे अंश पएबाक अधिकार छैक। प्रत्येक व्यक्तिकेँ अपन सृजित कोनहु वैज्ञानिक, साहित्यिक अथवा कलात्मक कृतिसँ उत्पन्न, भावनात्मक वा भौतिक हितक रक्षाक अधिकार छैक। अनुच्छेद 28 प्रत्येक व्यक्तिकेँ एहन सामाजिक आ अन्तरराष्ट्रीय आस्पद प्राप्त करबाक अधिकार छैक जाहिसँ एहि घोषणामे उल्लिखित अधिकार आ' स्वतन्त्रता प्राप्त कएल जाए सकए। अनुच्छेद 29 प्रत्येक व्यक्ति ओहि समुदायक प्रति कत्र्तव्यबद्ध अछि जाहिमे रहिए कए ओ अपन व्यक्तित्वक अबाध आ' पूर्ण विकास कए सकैत अछि। प्रत्येक व्यक्ति अपन अधिकार आ' स्वतन्त्रताक उपयोग ओहि सीमाक अभ्यन्तरे करत जकर अवधारण दोसराक अधिकार आ' स्वतन्त्रताक आदर आ' समुचित स्वीकृतिकेँ सुनिश्चित करबाक उद्देश्यसँ तथा नैतिकता, विधिव्यवस्था आ जनतान्त्रिक समाजमे सामान्य जनकल्याणक अपेक्षाक पूर्तिक उद्देश्यसँ कानून द्वारा कएल जाएत। एहि स्वतन्त्रता आ' अधिकारक प्रयोग कोनहु दशामे राष्ट्रसंधक सिद्धान्त आ' उद्देश्यक प्रतिकूल नहि कएल जाएत। अनुच्छेद 30 एहि घोषणामे उल्लिखित कोनो बातक निर्वचन तेना नहि कएल जाए जाहिसँ ई घ्वनित हो जे कोनो राज्यकेँ वा जनगणकेँ एहन गतिविधिमे संलग्न होएबाक वा कोनो एहन काज करबाक अधिकार छैक जकर लक्ष्य एहि घोषणाक अन्तर्गत कोनो अधिकार वा स्वतन्त्रताकेँ बाधित करब हो। 28 अगस्त, 2007 libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mfe.txt000066400000000000000000000260461520214632600220310ustar00rootroot00000000000000DEKLARASION INIVERSEL BANN DRWA IMIN Deklarasion Iniversel bann Drwa Imin, ki finn adopte par Lasanble Zeneral Nasion-Zini le 10 Desam 1948 dan Palais de Chaillot, Paris, Lafrans, finn redize an reaksion direk ek bann kalamite ek bann akt barbar ki bann diferan pep dan lemond finn sibir pandan Deziem Ger Mondial. Li reprezant bann valer iniversel ki transand bann kiltir, bann nasion ek bann rezion ek li proklam bann drwa inalienab ki sak imin kapav zwir san okenn distinksion lor baz ras, kouler lapo, sex, langaz, relizion, lopinion, ki li politik ou non, lorizinn nasional ou sosial, propriete, nesans ouswa ninport ki lot stati ki enn dimounn kapav ena e ki fer parti limem antan ki enn imin. Text-la ena 30 Lartik. AVAN-PROPO Konsideran ki rekonesans dignite fondamantal avek drwa egal ek inalienab pou tou manb ki fer parti fami imin, se fondasion liberte, lazistis ek lape dan lemond, Konsideran ki non-konsiderasion ek non-respe drwa imin finn ena kouma konsekans bann akt barbari ki finn provok indignasion konsians limanite, e ki lavennman enn lemond kot bann imin kapav exers zot liberte laparol ek krwayans ek liber zot depi laper ek lamizer, finn proklame kouma pli gran aspirasion bann dimounn ordiner, Konsideran ki li esansiel ki bann drwa imin gagn proteksion par lalwa, desort ki enn dimounn pa santi li, an dernie rekour, oblize revolte kont tirani ek opresion. Konsideran ki li esansiel promouvwar devlopman relasion amikal ant bann nasion, Konsideran ki bann pep ki fer parti Nasion-Zini finn reafirm, dan zot Sart, zot lafwa dan bann drwa imin fondamantal, dan dignite ek valer bann imin ek dan egalite bann drwa ant zom ek fam, ek finn determine pou promouvwar progre sosial ek meyer nivo lavi dan enn pli gran liberte, Konsideran ki bann Eta-Manb finn angaz zot pou reisi, an ko-operasion avek Nasion-Zini, asir promosion respe ek aplikasion iniversel bann drwa imin ek bann drwa fondamantal, Konsideran ki enn konpreansion komin sa bann drwa ek liberte-la, li ena enn linportans kapital pou realizasion konple sa langazman-la. Lerla, an konsekans, Lasanble Zeneral Proklam Sa Deklarasion Iniversel Drwa Imin la kouma enn norm komin ki bizin atenn par tou bann pep ek tou bann nasion, pou ki sak individi ek sak organn lasosiete, konserv sa Deklarasion-la an permanans dan zot lespri, pou efors zotmem, atraver lansegnman ek ledikasion, promouvwar respe sa bann drwa ek liberte-la, e ki, avek bann mezir progresif, ki li nasional ouswa internasional, zot pou asir rekonesans ek respe iniversel ek efektif sa bann drwa ek liberte la, ki li parmi bann pep ki fer parti bann Eta-Manb zotmem ek parmi bann pep ki viv lor bann teritwar ki tom anba zot ziridiksion. LARTIK 1 Tou imin vinn lor later lib ek egal an drwa ek an dignite. Zot ne avek fakilte rezone e avek enn konsians e zot bizin azir enn anver lot dan enn espri fraternite. LARTIK 2 Tou dimounn an drwa benefisie tou bann drwa ek liberte ki enonse dan sa Deklarasion-la, san okenn distinksion, ki li baze lor ras, kouler lapo, sex, langaz, relizion, lopinion politik ou enn lot lopinion, lorizinn nasional ou sosial, propriete, nesans ou lezot stati. Par aryer, okenn distinksion napa pou fer lor baz stati politik, ziridik ou internasional pei ou teritwar kot enn dimounn sorti, ki pei-la ou teritwar-la indepandan, sou titel enn lot pei ou teritwar, non-otonom oubien ki li fer lobze enn degre limitasion lor plan so souverennte. LARTIK 3 Tou dimounn an drwa benefisie drwa lavi, liberte ek sekirite personel. LARTIK 4 Pena drwa gard enn dimounn dan leta esklavaz ouswa servitid; esklavaz ek latret esklav interdi dan tou so form. LARTIK 12 Personn pa pou fer lobze bann interferans arbitrer dan so lespas prive, so fami, so domisil oubien so korespondans, ni bann atak kont so loner ek so repitasion. Tou dimounn ena drwa gagn proteksion lalwa kont sa kalite interferans ek atak-la. LARTIK 13 Tou dimounn ena drwa benefisie so liberte mouvman ek so liberte rezidans alinteryer frontier sak Leta. Tou dimounn ena drwa kit ninport ki pei, inklian so prop pei, ek retourn dan so pei. LARTIK 14 Tou dimounn ena drwa demann ek benefisie azil dan lezot pei, si li pe sibir persekision. Sa drwa-la kapav pa aplikab dan bann ka kot ena bann pourswit ki finn dekoul reelman depi bann krim non politik oubien bann akt ki kontrer avek bann obzektif ek prinsip Nasion-Zini. LARTIK 15 Tou dimounn ena drwa gagn enn nasionalite. Pena drwa priv enn dimounn depi so nasionalite dan enn fason arbitrer ni priv li so drwa pou sanz so nasionalite. LARTIK 16 Bann zom ek fam mazer, san okenn restriksion baze lor ras, nasionalite ou relizion, ena drwa marye ek form enn fami. Zot benefisie bann drwa egal konsernan maryaz, pandan maryaz ek kan ek si ena disolision maryaz. Enn maryaz, kapav konklir inikman si ena konsantman lib ek total depi bann fitir marye. Enn l'ami reprezant eleman natirel ek fondamantal enn sosiete ek li ena drwa gagn proteksion sosiete ek Leta. LARTIK 17 Tou dimounn ena drwa posed enn propriete, ki li tousel ou an kolektivite. Personn napa gagn drwa pris enn dimounn depi so propriete dan enn fason arbitrer. LARTIK 18 Tou dimounn ena drwa liberte panse, liberte konsians ek relizion; sa drwa-la inklir liberte sanz relizion ou krwayans ek ousi liberte manifeste so relizion ou so krwayans, tousel ou an kominote, ki li an piblik ou an prive, par lansegnman, pratik, ritiel ek observasion bann rit. LARTIK 19 Tou dimounn ena drwa benefisie liberte lopinion ek expresion; sa drwa-la inklir liberte pou exprim so lopinion san ki ena okenn intërferans, ek pou rod, resevwar ek kominik bann linformasion ek lide atraver ninport ki media ek san okenn distinksion konseman frontier. LARTIK 20 Tou dimounn ena drwa lib pou fer enn asanble ou enn asosiasion pasifik. Pena drwa obliz enn dimounn form parti enn asosiasion. LARTIK 21 Tou dimounn ena drwa partisip dan gouvernans so pei, direkteman ou par intermedier enn reprezantan ki li finn swazir volonterman. Tou dimounn ena drwa gagn akse egal dan servis piblik so pei. Volonte lepep reprezant fondman lotorite pouvwar piblik; sa volonte-la, li exprime atraver enn eleksion fiab ki arive peryodikman, e ki fer par sifraz iniversel ek egal ek li pou bizin fer atraver vot sekre oubien atraver bann prosedir ekivalan ki pou asir liberte vot. LARTIK 22 Tou dimounn, antan ki enn manb lasosiete, ena drwa benefisie sekirite sosial; li andrwa rod, atraver bann zefor nasional ek korperasion internasional ki an-akor avek lorganizasion ek resours sak Leta, bann mwayin pou satisfer bann drwa ekonomik, sosial ek kiltirel ki indispansab pou so dignite ek devlopman lib so personalite. LARTIK 23 Tou dimounn ena drwa travay, swazir so travay, avek bann kondision travay ki zis ek favorab ek gagn proteksion kont somaz. Tou dimounn ena drwa, san okenn diskriminasion. gagn enn saler egal pou mem sarz travay. Tou dimounn ki travay ena drwa gagn enn reminerasion ekitab ek favorab ki pou asir limem ek so fami enn lexistans onorab ki an-akor ek dignite imin ek konplet li, si neseser, par tou lezot mvvayin proteksion sosial. Tou dimounn ena drwa form ou afilie limem avek enn sindika pou proteksion so lintere. LARTIK 24 Tou dimounn ena drwa benefisie repo ek lwazir, lekel inklir ousi bann orer travay ki ena enn limit rezonab ek bann konze peryodik peyan. LARTIK 25 Tou dimounn ena drwa ena enn kondision lavi adekwa ki pou asir lasante ek bien-et, pou limem ek so fami, kouma alimantasion, abiyman, lozman, swin medikal ek servis sosial neseser, ek ousi drwa pou gagn enn sekirite anka li bizin fer las somaz, maladi, invalidite, vevaz, vieyes, ouswa lezot mankman konsernan so sibzistans dan bann sirkonstans ki indepandan so volonte. Bann marna ek zanfan ena drwa gagn enn latansion ek enn asistans spesial. Tou bann zanfan ki finn ne dan kad maryaz ou andeor, bizin benefisie mem proteksion sosial. LARTIK 26 Tou dimounn ena drwa gagn akse ek ledikasion. Ledikasion bizin gratwi, omwin dan nivo elemanter ek fondamantal. Ledikasion elemanter ek fondmantal bizin obligatwar. Ledikasion teknik ek profesionel bizin zeneralize ek aksesib pou tou dimounn, alor ki lansegnman siperyer bizin baze lor merit. Ledikasion bizin viz enn devlopman konple pcrsonalite imin ek ranforsman bann drwa imin ek bann liberte fondamantal. Li bizin favoriz konpreansion, tolerans ek bon lantant ant tou bann nasion, group rasial ou relizie, ek li bizin favoriz bann aktivite Nasion-Zini pou mintenir lape. Bann paran ena drwa prioriter swazir ki kalite ledikasion zot anvi donn zot zanfan. LARTIK 27 Tou dimounn ena drwa partisip, dan enn fason lib, dan lavi kiltirel so kominote, zwir so bann laspe artistik ek partisp dan progre siantifik ek zwir so bann benelis. Tou dimounn ena drwa gagn proteksion depi bann lintere moral ek materyel ki sorti depi bann prodiksion siantifik, literer ouswa artistik kot limem li oter. LARTIK 28 Tou dimounn gagn drwa atann ki lord sosial ek internasional regne, desort ki bann drwa ek liberte ki finn enonse dan sa Deklarasion-la aplike kouma bizin. LARTIK 29 Tou dimounn ena bann devwar anver kominote dan lekel so personalite kapav epanwir dan enn fason lib ek total. Dan lexersis so bann drwa ek liberte, tou dimounn pou limite inikman par bann provizion ki existe dan lalwa, zis dan perspektiv kot pe asire ki drwa ek liberte lezot pe rekonet ek respekte, ek pou satisfer bann exizans moral, lord piblik ek bien-et zeneral dan enn sosiete demokratik. Dan okenn ka, sa bann drwa ek liberte-la napa pou kapav exerse dan enn fason ki kontradiktwar avek bann obzektif ek prinsip Nasion-Zini. LARTIK 30 Nanye dan sa Deklarasion-la pa pou interprete dan tel fason kot pe rod dir ki enn Leta, enn group ouswa enn individi ena drwa partisip dan enn aktivite ou fer enn akt ki viz pou al kont bann drwa ek liberte ki finn mansione isi. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mi.txt000066400000000000000000000376511520214632600216730ustar00rootroot00000000000000WHAKAPUAKITANGA WHANUI O NGA MANA O TE TANGATA - 1948 No te mea na te whakanoa a na te whakahawea ki nga mana o te tangata i tupu ai nga mahi whakarihariha i pouri ai te ngakau tangata, a ko te kohaetanga o tetahi ao hou e mahorahora ai te tangata ki te korero ki te whakapono, ki te noho noa i runga i te rangimarie a i te ora, kua panuitia hei taumata mo te koingotanga o te ngakau o te mano tini o te tangata. No te mea ki te kore te tangata ae akina kia tae ki te tino hemanawatanga kia hapai hoki i te pakanga hei turaki i te mana tukino hei pehi hoki i te iwi, he mea tika rawa kia tiakina nga mana o te tangata i raro i tenga ritenga o te ture. No te mea he mea tika rawa kia hapainga nga ritenga e tupu ai nga whakaaro whakawhanaunga i waenganui i nga iwi o te ao. No te mea ko nga iwi o te Kotahitanga kua whakaatu ki roto i te Kawenata i te tino whakapumautanga o to ratou whakapono mo te kaupapa o nga mana motuhake o te tangata, mo te ihi me te wana o te tinana tangata, a mo nga tika tauriterite o te tane me te wahine, a kua whakarite tikanga hoki kia hapainga nga ritenga toko i te ora me te whakapiki i nga ahuatanga o te oranga i tenei ao i roto i te rangatiratanga whanui. No te mea ko nga iwi o roto i tenei Kotahitanga kua oati i runga i te whakaaro kotahi kotaki ki te hapai i te ritenga whanui o te whakanui me te pupuri i nga tika o te tangata me nga kaupapa tuturu o nga rangatiratanga o te ora i tenei ao. No te mea e tutaki ai tenei oati he mea nui rawa kia matou te mano tini o te tangata ki enei tikanga rangatira. No reira inaianei: ko te Huihuinga Topu o Te Kotahitanga o Nga Iwi o Te Ao. Ka Paanui I Tenei Whakapuakitanga Whanui O Nga Mana O Te Tangata. Ka meinga nei hei tauira whanui mo nga tikanga hei whainga kia tutaki i te katoa o nga iwi i runga i te whai a tena tangata a tena tangata me nga ropu katoa o roto i nga whakahaere me te pupuri tonu i nga wa katoa i roto i te hinengaro i tenei Whakapuakitanga, me whakapau i te kaha i runga i te ritenga tohutohu me te ako ki te hapai i nga tikanga rangatira: a ma runga hoki i nga whakaritenga e ahu whakamua ana a ia iwi puta noa te ao, kia mau ai te tuturutanga ki te katoa, o te pono o te pupuri me te whakarite i enei ritenga i waenganui o nga iwi o roto i te kotahitanga, hui tahi atu ki nga iwi o nga whenua kei raro i o ratou mana whakahaere. Rarangi 1 Ko te katoa o nga tangata i te whanaungatanga mai e watea ana i nga here katoa; e tauriterite ana hoki nga mana me nga tika. E whakawhiwhia ana hoki ki a ratou te ngakau whai whakaaro me te hinengaro mohio ki te tika me te he, a e tika ana kia meinga te mahi a tetahi ki tetahi me ma roto atu i te wairua o te noho tahi, ano he teina he tuakana i ringa i te whakaaro kotahi. Rarangi 2 E whai mana ana ia tangata kia whiwhi ki te katoa o nga rangatiratanga me nga huarahi whanui o te ao e whakakaupapatia nei i roto i tenei Whakapuakitanga, kaua e araitia ahakoa pewhea, ara i runga i enei ahuatanga e whai ake nei, i te mea he iwi ke, i te ahua kua kiri ke, i te tanetanga i te wahinetanga, i te reo, i te whakapono, i te awhina ropu whakaara ture i tetahi atu kaupapa whakaaro ranei, ahakoa no roto mai i te iwi whanui no tetahi ropu ranei, no te kaupapa pupuri taonga, no te whanaungatanga mai, no tetahi tunga whai-tikanga ranei He apiti atu ki enei, kaua e meinga hei ritenga wehewehe te mea i whakakaupapatia na runga i nga whakahaere ture, i nga mana whanui ranei o te ao kua whakawhiwhia ki tetahi whenua ki tetahi wahanga whenua ranei no reira nei tetahi tangata, ahakoa taua wahanga whenua he whai mana motuhake, kei raro ranei i te Kaitiakitanga, he takiwa whenua ranei kahore nei ona Mana Kawanatanga Motuhake, kei raro ranei i tetahi atu ritenga whakawhaiti i tona mana motuhake. Rarangi 3 Ko ia tangata e whai take ana ki te mauri ora, me watea i nga tikanga tere, me maru hoki ia i raro i te mana o te ture. Rarangi 4 Kaua tetahi tangata e noho pononga a ko nga tikanga whakapononga i te tangata me takahi rawa atu. Rarangi 5 Kaua tetahi tangata e whakamamae noatia e tukua ranei ki nga tikanga whakaiti me nga whiu kahore nei i tika mo te tangata. Rarangi 6 Ko ia tangata e whai mana ana kia mohiotia ki nga wahi katoa he tangata ano ia i te aroaro o te ture. Rarangi 7 E tauriterite ana te katoa ki te aroaro o te ture a e tika ana kia tiakina e te ture, kaua he rereketanga mo tetahi i tetahi. E tika ana te katoa kia rite te tiakina kei kapea e tetahi tikanga e takahi ana i tenei whakapuakitanga, a e tetahi tikanga ranei e whakatara ana kia pera. Rarangi 8 Ko ia tangata e whai take ana kia whiwhi ki tetahi rongoa totika o te ture i na roto mai i nga Kooti Whakawa whai mana mo nga mahi e takahi ana i te tino ritenga o nga mana kua whakaputaina ki a ia e te kaupapa e te ture ranei. Rarangi 9 Kaua tetahi tangata e hopukia noatia e te ringa o te ture e puritia noatia ranei i roto i tetahi whare herehere e peia noatia ranei ki tetahi whenua ke. Rarangi 10 Ko ia tangata e tika ana kia whakatuturutia ki a ia tetahi whakawa tika ki te aroaro o te katoa e tetahi runanga wehekore whakahoahoa ranei, mo runga i te whakataunga i ona tika me nga tikanga hei whakarite mana tae atu hoki ki nga whakapae mona tera kua hara kino ia i raro i te ture. Rarangi 11 Ko ia tangata kua whapaea mo tetahi hara e ahei nei whiu e tika ana kia ki ia kahore ia i hara tae noa ki te wa e whakataua ai ae i hara ia e ai ki ta te ture i roto i tetahi whakawatanga i te aroaro o te katoa a i reira i whiwhi ia i te katoa o nga huarahi karo, tautoko hoki i a ia. Kaua tetahi tangata e kiia kua hara mo runga mo tetahi hara e ahei nei kia whiua na runga na tetahi mahi i mahia, na tetahi mea ranei kihai i mahia e ia kaore nei e tika ana kia meinga he hara i raro i te ture o tetahi whenua i te ture ranei o te ao whanui i te wa o taua hara. Kaua hoki tetahi whiu e utaina atu ki te whiu e meinga ana mo taua te hara i taua wa. Rarangi 12 Kaua tetahi tangata e whakararuraru pokonoatia, tana whanau, tona kainga, ana pukapuka ranei, e takahi ranei i tona ingoa nui me tona ingoa pai. Ko ia tangata e ahei ana ma te ture e tiaki kei pa enei ahua whakararu me enei tukinotanga. Rarangi 13 Ko ia tangata e whai-tika mo ana haere katoa me ona wahi noho tuturu ai i roto i nga rohe o tona whenua. Ko ia tangata e whai-tika kia whakarere i tetahi whenua, ahakoa ko tona whenua ake, a me te hoki ano ki tena whenua tupu. Rarangi 14 Ko ia tangata e whai-tika ana kia rapu kia whiwhi hoki ki tetahi oranga ngakau ki etahi atu whenua ina whanatu ia kia pahemo i nga tukino mona. Ko tenei tika e kore e ahei kia inoitia mo runga i te take whakawhiu i tupu pono ake na etahi hara kahore nei no nga ropu hanga ture, a na roto mai ranei i etahi mahi e peka ke ana i te ahuatanga me nga kaupapa tuturu o te Kotahitanga o nga Mana Nunui o te Ao. Rarangi 15 Ko ia tangata e whai tika ana ki tetahi iwi tuturu mona. Kaua tetahi tangata e meinga kia takirihia atu e te ringa kaha i tona iwi tuturu, a kaua hoki e araia ina mea ia ki tetahi atu iwi hei iwi tuturu mona. [Missing?] Rarangi 16 Ko nga tane me nga wahine kua eke nei nga tau ki te pakehatanga, e whai-tika ana kia moe tane, wahine hoki, a kia whakatupu uri ki te ao, a kaua e araia tenei tika na runga ï te mea he momo tangata ke atu, he iwi ke, he whakapono ke ranei. E whai mana, ana ratou kia tauriterite te tika i runga i te marena i te wa e noho ana he tane he wahine a tae noatia te wa e wehe tuturu ai. Ko te maramatanga me meinga i urutomotia i runga i te whakaaetanga watea, tuturu hoki a te tane me te wahine e marenatia ana. Ko te whanau te hunga tuturu pupuri pono hoki i te kaupapa tika o te iwi, a e tino tika ana kia tiakina e te iwi me te Motu katoa. Rarangi 17 Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki ona taonga ake, kia whiwhi tahi ranei ratou ko etahi atu. Kaua tetahi tangata e murua e te ringa kaha i ona taonga ake. Rarangi 18 1.Ko ia tangata e whai-tika ana ki ona ake whakaaro, o tona hinengaro me tona nei whakapono; e tapiritia ana hoki ki a ia te mana kia watea ia ki te whakauru atu ki tetahi atu whakapono, hahi ranei, a me watea hoki, ki a ia anake ki a ia ranei me etahi atu ki te aroaro o te katoa, ki tetahi wahi wehi ranei, te mana ki te whakarite i tona whakapono, hahi ranei, i runga i te ritenga ako atu i etahi, i whakahaere ranei i ona ritenga, i te karakia me te whakatutuki i ona ahuatanga. Rarangi 19 Ko ia tangata e whai-tika ana ki tona whakaaro i kite ai, a ki te whakapuaki hoki i ona whakaaro; ko tenei tika e tapiritia mai ana te ahei ona ki te pupuri i tana i whakaaro ai, a kaua hoki a ia e whakararurarutia a ka ahei hoki a ia ki te rapu, ki te tango mai me te tuku atu i nga whakamarama me nga rapunga whakaaro o te hinengaro, ahakoa pewhea te huarahi, i nawhea atu ranei i runga i nga rohe whakatakoto a te tangata. Rarangi 20 Ko ia tangata e whai-tika ana kia watea ia ki te whakatu hui, ropu ranei, i runga i te ritenga pupuri i te maungarongo. Kaua tetahi tangata e akina kia uru noa ki tetahi ropu. Rarangi 21 Ko ia te tangata e whai-tika ana kia whai wahi ki nga whakahaere kawanatanga o tona whenua, a ia tonu a ma roto ata ranei i nga mangai i ata waitohutia. Ko ia tangata e whai-tika ana kia tauriterite te huarahi atu mo te uru ki nga mahi mo te katoa i tona nei whenua. Ko ta te iwi i whakatau ai me meinga hei kaupapa mo te mana o te kawanatanga; ko tenei whakatau me meinga kia whakapuakina ia wa ia wa i runga i te pooti tika he mea atu tuku ki te katoa i runga i te mana pooti tauriterite o tetahi tangata, a me meinga hoki na te pooti puku a na tetahi tikanga ranei i rite atu ki tera te watea o te tangata ki te pooti ki tana i whakaaro ai. Rarangi 22 Ko ia tangata, i te mea no roto ia i te iwi, e whakatika ana kia whiwhi ki nga tikanga toko i te ora mo te iwi, a e tika ana kia whakaritea atu ki a ia, i na roto atu i nga whakahaere whanui a tona iwi, i na roto mai ranei i nga whakakotahitanga o nga mahi a nga iwi o te ao a kia rite hoki ki te kaha o nga whakahaere a-ropu o roto ia iwi ia iwi te oranga tinana te noho i roto i te iwi., me nga tika ki nga whakahaere hapai i te mauri o te tangata, e tika nei kaua e hapa te tangata i enei mea hei pupuri i tona ihi me te whakawatea hoki i te tupu pakari o te tu-rangatira o te tangata. Rarangi 23 Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki te mahi, kia watea hoki ki te whawha ki tana mahi i hiahia ai, kia tika kia pai hoki nga ahuatanga o tana mahi a kia tiakina hoki kei noho kare mahi ia. Ko ia tangata, ahakoa pewhea, e tika ana kia whiwhi ki te utu taurite mo nga mahi i tauriterite nga ahuatanga. Ko ia tangata e mahi ana e whai-tika ana kia utua ki te utu tika pai hoki, kia ahei ai te whiwhi ona me tana whanau ki te oranga e tika nei hei whakaara i te ua o te tangata i te ao nei; a me tapiri atu ki enei, ina kitea e tika ana kia pera, etahi atu awhina o roto i nga whakahaere toko i te ora mo te iwi. Ko ia tangata e ahei ana ki te waihanga ki te whakauru ranei ki tetahi ropu kaimahi hei tiaki i nga ahuatanga katoa e pa ana ki nga huarahi mahi mona. Rarangi 24 Ko ia tangata e whai-tika ana kia okioki, noho noaiho ranei i ona wa ano; ka tapiritia ki tenei, me meinga ko ona haora mahi me whakawhaiti ano ki nga haora e tika ana, me whiwhi hoki ia wa ia wa ki nga ra kore mahi i runga i te ritenga haere tonu o te utu mona i ana ra. Rarangi 25 Ko ia tangata e whai-tika ana kia whiwhi ki te oranga e hangai ana ki te oranga totika mo tona tinana me ona ahuatanga katoa, ona ake me tana whanau; i te kai. i tekakahu, i te whare, i te rongoa me nga whakaora i nga mauiui o te tinana, a tae atu ki nga huarahi toko i te ora mo te iwi e tika ana, a me whiwhi hoki ai i te tika, me te manaakitanga tuturu mona ina tupono mai nga wa kore mahi, nga mauiui o te tinana, nga wharanga, te pouarutanga, te kaumatuatanga, a te kore ranei e whiwhi i te oranga mona i nga runga mai i etahi ahuatanga kaore nei e taea e ia te pewhea ake. Ko nga wahine whanau me te hunga tamariki e tika ana kia ata whakaarohia kia manaakitia hoki. Ko te katoa o nga tamariki, ahakoa i whanau mai i te hunga i te marenatia kahore ranei i marenatia, me meinga kia rite tahi te whiwhi ki nga awhina o nga ritenga toko i te ora mo te iwi. Rarangi 26 Ko ia tangata e tika ana kia watea ki a ia nga huarahi o te matauranga. Ko nga huarahi o nga akoranga me noho kore utu, otira i nga timatanga atu me ona kaupapa tuturu. Ko nga timatanga atu o nga huarahi akoranga me meinga kia utaina ki te katoa, kaua ma te hiahia noa o te tangata. Ko nga akoranga mo nga mahi-a-ringa me nga mahi-a-hinengaro me meinga kia whanui te horo ki te katoa, a ko nga akoranga ki nga taumata ikeike o te matauranga me rite tahi te watea ki te katoa i na runga ano ra i te kitea o te totika o te tangata. Ko nga huarahi o te akoranga me whakaanga atu ki nga wahi e puta topu mai ai nga hua totika o te tangata, kia meinga ai hoki hei kaupapa whakapakari i nga mana o te tangata me nga tino kaupapa o te rangatiratanga o tona oranga i tenei ao. Me meinga i tenei ritenga kia ata matatau tetahi ki tetahi, kia watea i te ngakau wene, kia noho hoki i runga i te whakahoahoa tetahi iwi ki tetahi iwi, tetahi momo tangata me tetahi momo tangata me tetahi ropu whakapono ki tetahi atu ropu whakapono, a me meinga hoki kia hapai i nga whakahaere a te Kotahitanga o nga iwi Nunui o te Ao he mea a mau ai te maungarongo ki te mata o te whenua. Kei nga matua te mana tuatahi ki te tohu i te ahua o nga akoranga hei tuku ki a ratou tamariki. Rarangi 27 Ko ia tangata e whai-tika ana kia watea tona huarahi mo te whakauru atu ki nga whakahaere hapai i te hinengaro tangata i roto i te iwi, kia whiwhi hoki ki nga oranga ngakau o roto i nga mahi ataahua, a kia pa tahi atu ki nga whakahaere hohonu o te matauranga e ahu whakamua atu ana, me ona hua katoa. Ko ia tangata e whai-tika ana kia ata tiakina kia puta ano ki a ia nga hua o nga mea oranga ngakau, oranga tinana ranei, i na roto mai nei i nga mahi o te hohohutanga o te matauranga, i nga pukapuka whai hua i tuhia, i nga mahi ataahua ranei nana ake nai i whakapuawai ki te ao. Rarangi 28 Ko ia tangata e whai-tika ana ki nga ritenga o te noho pai o te iwi me te ao katoa, ma reira nei e tino tuturu ai nga tika me nga rangatiratanga kua whakararangitia nei ki roto i tenei Whakapuakitanga. Rarangi 29 Ko ia tangata me mahi i ana mahi mo te iwi, ma reira anake nei e watea ai, e tutuki tuturu ai hoki te waihangatanga o tona hinengaro. I te wa i whakarite ana ia i ona tika me ona rangatiratanga, ko ia tangata me meinga ko nga ara anake mona me ma roto i nga whakatau a te ture, me motuhake hoki aua arai hei mea a mau ai e mohiotia ai e whakanuia ai hoki nga tika me nga rangatiratanga e etahi atu tangata, a hei mea hoki e tutuki ai nga ritenga pono o te noho kore-hara, o te noho i te rangimarie o te katoa me te painga whanui ki nga iwi e noho ana i raro i te mana kawanatanga o te katoa o nga iwi o tetahi whenua. Ko enei tika me enei rangatiratanga kaua rawa e meinga kia whakahaerea i runga i etahi tikanga me etahi atu kaupapa e peka ke ana i a te Kotahitanga o nga Iwi Nunui o te Ao i mea ai. Rarangi 30 Kahore rawa i roto i tenei Whakapuakitanga tetahi mea e ahei ana kia whakamoaritia tera kei tetahi Mana Kawanatanga, kei tetahi ropu, kei tetahi tangata ranei tetahi mana ki te whakahaere i tetahi ritenga, ki te mahi ranei i tetahi mahi e anga atu ana hei tikanga turaki i tetahi o nga mano me nga rangatiratanga e mau ake nei. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/min.txt000066400000000000000000000313371520214632600220440ustar00rootroot00000000000000 Manusia sadonyo lahia ka dunia mambao hak-hak dan kamardekaan mandasar nan samo dan indak dapek dipisahkan. Limbago Perserikatan Bangsa Bangsa batekad untuak manjunjuang tinggi, manggiatkan dan malinduangi hak-hak asasi tiok urang. Tekad ko bamulo dari Piagam Perserikatan Bangsa-Bangsa, nan mangukuahkan kayakinan umat manusia di dunia taradok hak-hak asasi dan martabat nan mandasar sarato nilai manusia sacaro pribadi. Dalam Deklarasi Sadunia Hak-Hak Asasi Manusia, Perserikatan Bangsa Bangsa mauraikan sacaro jaleh hak-hak nan dimiliki tiok urang. Hak-hak ko adolah milik awak. Itulah hak-hak awak. Katahui bana hak-hak awak ko. Bantulah mawujudkan dan mampatahankannyo untuak diri awak surang atau pun untuak sasamo umat manusia. Deklarasi Sadunia Hak-Hak Asasi Manusia Mukadimah Sasungguahnyo pangakuan taradok martabat dasar dan hak-hak nan samo sarato mutlak dari tiok anggota kaluarga manusia adolah landasan dari kamardekaan, kaadilan dan pardamaian di dunia; Sasungguahnyo sikap tak paduli dan malecehkan hak-hak asasi manusia tabukti mangakibatkan parilaku biadab nan sangat malukoi nurani umat manusia, dan alah dicanangkannyo suatu dunia di ma tiok urang dapek manikmati kabebasan manyampaikan pandapek, bakayakinan, dan kabebasan dari raso takuik dan dari kakurangan, sabagai cito-cito paliang tinggi dari sadonyo urang; Sasungguahnyo supayo urang indak tapaso mamiliah barontak sabagai usaho pangabisan untuak manantang kazaliman dan panindasan, Hak-hak Asasi Manusia paralu dijamin malalui tartib hukum; Sasungguahnyo paralu bana mamajukan pangambangan hubuangan basahabat di antaro banso-banso di dunia; Sasungguahnyo dalam Piagam Perserikatan Bangsa-Bangsa sadonyo anggota alah mangukuahkan baliak kayakinan taradok hak-hak asasi manusia nan mandasar, taradok martabat dan nilai tiok urang, dan taradok hak-hak nan samo dari laki-laki jo padusi, dan batekad untuak mandorong kamajuan sosial sarato taraf iduik nan labiah elok dalam kamardekaan nan labiah gadang; Sasungguahnyo ikrar Negara-Negara Anggota, bakarajo samo jo Perserikatan Bangsa Bangsa, untuak mamajukan panghormatan taradok Hak-Hak Asasi Manusia dan Kamardekaan nan mandasar, supayo manjadi kanyataan; Sasungguahnyo paralu bana adonyo pamahaman nan samo tantang hak-hak dan kabebasan-kabebasan ko supayo dapek diwujudkan saluruahnyo sasuai jo ikrar, mako: Majlis Umum mancanangkan Deklarasi Sadunia Hak-Hak Asasi Manusia sabagai satu tolok ukua basamo untuak sadonyo urang dan sagalo banso, supayo tiok urang dan limbago dalam masyarakat sanantiaso mamparatikan Deklarasi ko, untuak manjamin pangakuan dan palaksanaannyo sacaro universal, di antaro sasamo banso Negara Anggota sarato masyarakat dalam wilayah nan dikuasoinyo, malalui pandidikan dan pangajaran untuak manumbuahkan raso hormat taradok hak-hak dan kamardekaan sapanjang maso, di tingkek nasional jo internasional. Pasal 1 Sadonyo manusia dilahiakan mardeka dan punyo martabat sarato hak-hak nan samo. Mareka dikaruniai aka jo hati nurani, supayo satu samo lain bagaul sarupo urang badunsanak. Pasal 2 Tiok urang punyo hak manikmati hak-hak dan kamardekaan nan tacantum dalam Deklarasi ko, indak ado pambedaan – umpamonyo pambedaan ras, warno kulik, jinih kalamin, bahaso, agamo, politik atau pandangan lain, asa-usua kabansoan atau tingkek sosial, kakayaan, kalahiran ataupun kadudukan lainnyo. Lain dari pado itu, indak diadokan pambedaan badasar kadudukan politik, kakuasaan hukum atau kadudukan internasional dari negara atau daerah asa sasaurang, baiak babantuak negara mardeka, wilayah-wilayah parwalian, jajahan atau bantuak katarbatasan kadaulatan nan lain. Pasal 3 Tiok urang punyo hak untuak iduik, untuak mardeka, dan kasalamatan salaku manusia pribadi. Pasal 4 Indak surang pun buliah dipabudak atau disuruah karajo rodi; mampabudak dan mampadagangkan budak dalam sagalo bantuak musti dilarang. Pasal 5 Indak surang pun buliah dianiayo atau dizalimi, atau dihukum sacaro kajam, tidak bakamanusiaan atau dihino. Pasal 6 Di ma sajo barado, tiok urang punyo hak untuak dapek parlakuan sabagai manusia di hadapan hukum. Pasal 7 Sadonyo urang samo di hadapan hukum, dan karano tu punyo hak nan indak bakacuali untuk mandapek linduangan hukum nan samo. Sakalian urang punyo hak mandapek linduangan nan samo taradok sagalo pambedaan nan batantangan jo Deklarasi ko, dan taradok sagalo ancaman nan mangarah pado pambedaan samacam itu. Pasal 8 Tiok urang punyo hak mandapek ganti rugi nyato malalui paradilan nasional nan bawenang dari tindakan urang lain nan malangga hak-hak dasar nan dimilikinyo sasuai jo Undang Undang Dasar atau hukum. Pasal 9 Indak surang pun buliah ditangkok, ditahan atau diasiangkan sacaro sawenang-wenang. Pasal 10 Tiok urang punyo hak nan samo mandapek paradilan nan adil dan tabuka di pangadilan nan bebas dan tak mamihak, dalam mampatahankan hak dan kawajibannyo, sarato dalam tiok tuntutan pidana nan didakwakan ka inyo. Pasal 11 Tiok urang nan didakwa malakukan palanggaran pidana punyo hak dianggap tak basalah sampai inyo tabukti basalah sacaro hukum dalam paradilan umum, dan inyo mandapek sagalo jaminan nan paralu untuak mambela diri. Indak surang pun dapek dianggap basalah malakukan tindakan pidana nan disababkan malakukan atau tidak malakukan sasuatu, nan bukan tamasuak palanggaran hukum nasional atau internasional katiko paristiwa itu tajadi. Baitu pulo, indak buliah mahukum labiah barek dari katantuan hukum nan balaku katiko palanggaran pidana itu dilakukan. Pasal 12 Indak surang pun buliah diganggu hak pribadinyo, kaluarga, rumah-tanggo atau surek-manyureknyo (pargaulannyo); baitu pulo kahormatan jo namo baiaknyo. Tiok urang punyo hak mandapek linduangan hukum taradok gangguan atau palanggaran saroman ko. Pasal 13 Tiok urang punyo hak taradok kamardekaan marantau dan punyo kadiaman di dalam bateh wilayah tiok negara. Tiok urang punyo hak untuak ka lua dari suatu negara – tamasuak negaranyo surang, dan baliak lai ka negaranyo. Pasal 14 Tiok urang punyo hak mancari dan manikmati suaka di negara lain untuak malinduangi diri dari panganiayoan (di negaranyo). Hak ko indak balaku untuak dakwaan kajahatan non-politik, atau karano tindakan nan batantangan jo tujuan dan asas-asas Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 15 Tiok urang punyo hak mamiliki kawarga-negaraan. Indak surang pun buliah dicabuik kawarga-negaraannyo atau ditulak haknyo untuak manuka kawarga-negaraan. Pasal 16 Laki-laki jo padusi nan akil-baligh, apopun ras, banso, atau agamonyo, punyo hak manikah dan bakaluarga. Mareka punyo hak nan samo dalam urusan kawin-mawin, baiak di maso parkawinan atau katiko carai. Parkawinan hanyo dapek dilakukan badasar piliahan bebas dan pasatujuan panuah pasangan nan basangkutan. Kaluarga adolah kalompok alamiah dan mandasar dari masyarakat, punyo hak mandapek linduangan masyarakat jo Negara. Pasal 17 Tiok urang punyo hak mamiliki harato surang, baitu pulo basamo-samo jo urang lain. Indak satu urang pun buliah dirampok haratonyo sacaro sawenang-wenang. Pasal 18 Tiok urang punyo hak kamardekaan untuak bapikia, bahati nurani dan ba-agamo, tamasuak hak batuka agamo atau kaparcayaan; dan punyo kamardekaan untuak manyatokan agamo atau kaparcayaannyo malalui ajaran, amalan, pamujaan dan ibadat, baiak surang atau dalam kalompok, di tampek umum ataupun sacaro pribadi. Pasal 19 Tiok urang punyo hak taradok kamardekaan bapandapek dan mangamukokan pandapeknyo, tamasuak kabebasan untuak mampatahankan pandapek – jan ditakan, dan untuak mancari, manarimo dan manyampaikan barito dan buah pikiran malalui media apopun nan indak diampang-ampang dek bateh negara. Pasal 20 Tiok urang punyo hak untuk kamardekaan bakumpua dan basyarikat sacaro damai. Indak surang pun buliah dipaso masuak suatu parkumpulan. Pasal 21 Tiok urang punyo hak untuak sato dalam pamarintahan di negaranyo, lansuang atau malalui wakia-wakia nan dipiliah sacaro bebas. Tiok urang punyo hak mandapek kasampatan nan samo untuak diangkek dalam jabatan pamarintahan negaranyo. Kandak rakyat musti manjadi landasan kakuasaan pamarintah; kandak ko musti dinyatokan dalam pamiliahan umum nan diadokan sacaro barkala dan murni jo hak piliah nan basifat umum dan sadarajat, sarato pamungutan suaro sacaro rasio atau pakai caro lain nan samo-samo manjamin kabebasan manantukan piliahan. Pasal 22 Sabagai anggota masyarakat, tiok urang punyo hak mandapek jaminan sosial dan punyo hak pulo untuak talaksananyo hak-hak ekonomi, sosial jo budaya, nan mutlak paralu untuak martabat dan parkambangan bebas dari pribadinyo, malalui usaho-usaho nasional dan karajo samo internasional, sesuai jo pangaturan sarato sumber-sumber kakayaan di tiok Negara. Pasal 23 Tiok urang punyo hak mandapek karajo, bebas mamiliah jinih karajo, punyo hak taradok syarat-syarat karajo nan adil dan pantas, baitu pulo punyo hak mandapek linduangan katiko manganggur. Tiok urang – indak bakacuali, punyo hak dapek upah samo untuak karajo nansamo. Tiok urang nan bakarajo punyo hak dapek upah nan adil dan pantas untuak manjamin iduiknyo surang dan kaluarga, nan sasuai jo martabatnyo salaku manusia, dan jiko paralu ditambah jo linduangan sosial lainnyo. Tiok urang punyo hak mandirikan dan masuak syarikat-syarikat karajo untuak malinduangi kapantiangannyo. Pasal 24 Tiok urang punyo hak untuak baistirahat dan liburan, tamasuak pambatasan nan layak taradok jam karajo, dan tatap dapek upah di hari perai atau katiko cuti. Pasal 25 Tiok urang punyo hak taradok taraf iduik nan manjamin kasehatan dan kasajahteraan diri jo kaluarga, tamasuak makanan, pakaian, sarato palayanan sosial nan paralu, dan punyo hak jaminan katiko manganggur, sakik, cacat, marando, maso tuo, atau kailangan nafkah sabagai akibat hal-hal nan di lua kamauannyo. Kaum ibu jo anak-anak punyo hak mandapek linduangan dan bantuan khusus. Sakalian anak, nan dilahiakan di dalam maupun di lua parkawinan, musti mandapek linduangan sosial nan samo. Pasal 26 Tiok urang punyo hak mandapek pandidikan. Pandidikan musti perai, paliang tidak tingkek sikola randah jo pandidikan dasar. Pandidikan dasar musti diwajibkan. Pandidikan kajuruan dan kaahlian musti tasadio untuak tiok urang, baitu pulo paguruan tinggi musti tasadio untuak tiok urang sasuai jo kamampuan. Pandidikan andaknyo diarahkan untuak mangambangkan kapribadian sapanuah-panuahnyo, dan untuak mampakokoh raso hormat taradok hak-hak asasi manusia dan kamardekaan nan mandasar. Pandidikan diadokan untuak manggiatkan saliang mangarati, toleransi dan pasahabatan di antaro sagalo banso, kalompok ras, sarato agamo, dan untuak manunjang kagiatan-kagiatan Perserikatan Bangsa Bangsa dalam mamaliaro pardamaian. Para urang tuo sah punyo hak untuak mamiliah jinih pandidikan untuak anak-anaknyo. Pasal 27 Tiok urang punyo hak mardeka untuak sato dalam kahidupan kabudayaan masyarakat, baitu pulo untuak sato dalam mamajukan ilmu pangatahuan, dan mandapek manfaatnyo. Tiok urang punyo hak mandapek linduangan taradok kapantiangan moril jo materil bakaitan jo hasil karajo ilmiah, sastra atau kasenian nan diciptakannyo. Pasal 28 Tiok urang punyo hak mandapek katartiban sosial dan katartiban internasional untuak mawujudkan saluruah hak-hak dan kabebasan sasuai jo Deklarasi ko. Pasal 29 Tiok urang punyo kawajiban taradok masyarakat nan marupokan satu-satunyo tampek kapribadiannyo dapek bakambang sacaro bebas dan sapanuah-panuahnyo. Bateh-bateh dalam mawujudkan hak-hak dan kabebasan tiok urang ko hanyo buliah ado jiko ditatapkan jo undang undang nan batujuan samato-mato untuak manjamin diharagoi dan dihormatinyo hak-hak dan kabebasan-kabebasan urang lain, sasuai jo syarat-syarat nan adil dari kasusilaan, katantraman dan kasajahteraan umum dalam suatu masyarakat nan demokratis. Hak-hak dan kabebasan-kabebasan ko jan sakali-kali dipagunokanuntuak tujuan nan balawanan jo prinsip-prinsip Perserikatan Bangsa-Bangsa. Pasal 30 Indak ciek pun pasal dari Deklarasi ko buliah ditafsirkan sabagai manyatujui adonyo hak suatu negara, kalompok atau sasaurang, untuak malakukan kagiatan apopun, atau malakukan sasuatu nan batujuan marusak hak-hak dan kabebasan-kabebasan nan diuraikan dalam Deklarasi ko. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mk.txt000066400000000000000000000514721520214632600216720ustar00rootroot00000000000000УНИВЕРЗАЛНА ДЕКЛАРАЦИЈА ЗА ЧОВЕКОВИТЕ ПРАВА Усвоена и објавена во Резолуцијата 217 A(III), од 10 декември 1948 година, на Генералното собрание ПРЕАМБУЛА Бидејќи признавањето на вроденото достоинство, и на еднаквите и неотуѓиви права на сите членови на човештвото се темелите на слободата, правдата и мирот во светот; Бидејќи непочитувањето и омаловажувањето на човековите права резултираа со варварски постапки што претставуваат навреда на човековата совест и бидејќи создавањето на свет во кој луѓето ќе ја уживаат слободата на говор и убедување и ќе бидат ослободени од стравот од војна и сиромаштија, се прогласува како најголем идеал на сите луѓе; Бидејќи е суштествено човековите права да бидат заштитени со закон, а човекот да не биде принуден последен излез да бара во побуната против тиранијата и угнетувањето; Бидејќи е суштествено да се унапредува развојот на пријателските односи меѓу народите; Бидејќи народите на Обединетите нации со повелбата ја потврдија нивната верба во основните човекови права, во достоинството и вредноста на човековата личност и во еднаквите права на мажите и жените и се одлучија да го потпомагаат општествениот напредок и подобрите животни стандарди во услови на поголема слобода; Бидејќи земјите – членки се обврзаа да го издигнуваат универзалното почитување и следење на човековите права и слободи, во соработка со Обединетите нации; Бидејќи општото разбирање на овие права и слободи е од најголемо значење за целосно спроведување на нивната заложба; Сега, затоа, Генералното собрание Ја прогласува оваа Универзална декларација на човековите права како општ стандард, што треба да го достигнат сите луѓе и нации, и за таа цел секој поединец и секој орган на општеството секогаш, имајќи ја на ум оваа Декларација, ќе се стремат преку подучување и образование да го промовираат почитувањето на овие права и слободи и преку прогресивни национални и меѓународни мерки ќе обезбедуваат нивно општо и ефикасно признавање и почитување и меѓу народите на земјите – членки и меѓу народите на териториите под нивна јурисдикција. Член 1 Сите човечки суштества се раѓаат слободни и еднакви по достоинство и права. Тие се обдарени со разум и совест и треба да се однесуваат еден кон друг во духот на општо човечката припадност. Член 2 Сите права и слободи наведени во оваа Декларација им припаѓаат на сите луѓе, без оглед на нивните разлики, како што се: раса, боја, пол, јазик, религија, политичко или друго убедување, национално или општествено потекло, сопственост, раѓање, или друг статус. Натаму, нема да се зема предвид политичкиот, правниот или меѓународниот статус на земјата или територијата на која и припаѓа лицето, без разлика дали земјата е независна, под старателство, без самоуправна власт или под каков и да е друг облик на ограничување на нејзиниот суверенитет. Член 3 Секој има право на живот, слобода и сигурност. Член 4 Никој нема да биде роб или потчинет; ропството и трговијата со робови ќе бидат забранети во сите нивни форми. Член 5 Никој нема да биде подложен на тортура или на суров, нехуман или понижувачки третман или казна. Член 6 Секој има право насекаде да биде признаен како личност пред законот. Член 7 Сите луѓе се еднакви пред законот и на сите им припаѓа, без никаква дискриминација, еднаква заштита со закон. На сите им припаѓа еднаква заштита од каква и да е дискриминација, што е во спротивност на оваа Декларација и од какво и да е поттикнување на таква дискриманција. Член 8 Секој има право на ефикасни правни лекови пред надлежните национални судови за дела што ги кршат основните права што му припаѓаат според уставот или законот. Член 9 Никој човек нема да биде подложен на произволно апсење, притвор или прогонување. Член 10 Секој има потполно еднакво право на праведно и јавно судење пред независен и непристрасен суд, при одредувањето на неговите права и обврски и во услови на какво и да е кривично обвинение против него. Член 11 Секој обвинет за кривично дело има право да се претпоставува дека е невин се додека не се докаже неговата вина во согласнсот со закон и на јавно судење, на кое тој ги има сите гаранции неопходни за неговата одбрана. Никој нема да се смета за виновен за кое и да е кривично дело поради дејство или пропуст, што не претставувале кривично дело според националното или меѓународното право во времето кога тоа било сторено. Исто така, не смее да се изрече казна поголема од онаа што се применувала во времето кога било сторено кривичното дело. Член 12 Никој нема да биде изложен на произволно вмешување во неговиот приватен и семеен живот, домот или преписката, ниту пак на напади врз неговата чест и углед. Секој има право на правна заштита од таквото вмешување или напади. Член 13 Секој има право на слобода на движење и живеалиште во рамките на границите на секоја држава. Секој има право да ја напушти земјата, вклучувајќи ја и неговата сопствена земја, како и да се врати во својата земја. Член 14 Секој има право во друга држава да бара и да ужива азил поради прогонување. Луѓето не можат да се повикаат на ова право во случај на прогонување што произлегува од неполитички злосторства или од дејствија што се спротивни на целите и начелата на Обединетите нации. Член 15 Секој има право на државјанство. Никому не смее произволно да му биде одземено неговото државјанство, ниту пак ќе му се порекне правото да го промени државјанството. Член 16 Полнолетните мажи и жени, без никакви ограничувања врз основа на расата, националноста или религијата, имаат право да стапат во брак и да основаат семејство. Ним им припаѓаат еднакви права пред бракот, за време на бракот и по неговото раскинување. Бракот ќе се склучи само со слободна и целосна согласност на идните брачни другари. Семејството е природна и основна ќелија на општеството и има право на заштита од страна на општеството и државата. Член 17 Секој човек има право на сопственост, како самостојно, така и заедно со други. Никој нема да биде произволно лишен од неговата сопственост. Член 18 Секој има право на слобода на мислата, совеста и религија. Ова право ја вклучува и слободата – човекот да ја промени својата религија или убедување, како и слободата – човекот, индивидуално или во заедница со други луѓе, приватно или јавно, да ја манифестира својата религија или убедување преку подучување, практикување, одржување служби или обреди. Член 19 Секој има право на слобода на мислење и изразување. Ова право ја вклучува и слободата да се застапува одредено мислење без никакво вмешување и да се бараат, да се примаат и да се даваат информации и идеи преку медиумите и без оглед на границите. Член 20 Секој има право на слобода на мирни собири и здружување. Никој не може да биде принуден да членува во некое здружение. Член 21 Секој има право да учествува во управувањето со неговата земја, непосредно или преку слободно избрани претставници. Секој има право на еднаков пристап кон јавните служби во неговата земја. Волјата на народот ќе биде основата на власта, волјата на народот ќе се изразува на повремени и автентични избори, што ќе се одржуваат, со универзално и еднакво право на глас и со тајно гласање или според соодветните процедури на слободно гласање. Член 22 Секој, како член на општеството, има право на социјана сигурност и има право да ги остваува своите економски, социјални и културни права, неделиви од неговото достоинство и слободниот развој на неговата личност, и тоа преку национални напори и меѓународна соработка и во согласност со поредокот и потенцијалите на секоја држава. Член 23 Секој има право на работа, слободен избор на работно место, праведни и поволни услови за работа и заштита од невработеност. Секој, без каква и да е дискриминација, има право на еднаква плата за иста работа. Секој кој работи има право на праведен и соодветен надоместок што нему и на неговото семејство ќе им обезбеди достоинствен живот, а кој надоместок ќе биде надополнет, до колку е неопходно, со други средства на социјална заштита. Секој има право да основа и да се зачленува во синдикати заради заштита на неговите интереси. Член 24 Секој има право на одмор и слободно време, вклучувајќи ги тука и разумното ограничување на работното време и правото на повремен платен одмор. Член 25 Секој има право на животен стандард што нему и на неговото семејство ќе им обезбеди здравје и добробит, вклучувајќи храна, облека, живеалиште и медицинска грижа и неопходни социјални услуги, и право на осигурување во случај на невработеност, болест, инвалидност, вдовство, старост или во друг случај на недостаточни средства за живот поради околности што се надвор од неговата контрола. На мајките и на децата им припаѓаат посебна грижа и помош. Сите деца, без оглед на тоа дали се вонбрачни или не, ќе ја уживаат истата социјална заштита. Член 26 Секој има право на образование. Образованието ќе биде бесплатно, барем на ниво на основно образование. Основното образование ќе биде задолжително. Техничкото и стручното образование ќе бидат општо достапни, а пристапот кон високото образование ќе биде достапно за сите врз основа на заслужените оценки. Образованието ќе биде насочено кон целосниот развој на човековата личност и кон зајакнување и почитување на човековите права и основни слободи. Со него ќе се унапредува разбирањето, толеранцијата и пријателството меѓу сите народи, расни и религиозни групи и ќе се унапредуваат активностите на Обединетите нации за одржување на мирот. Родителите имаат првенственото право да го изберат видот на образованието што ќе им биде дадено на нивните деца. Член 27 Секој има право слободно да учествува во културниот живот на заедницата, да ужива во уметноста и да го споделува научниот напредок и неговите благодети. Секој има право на заштита на моралните и материјални интереси што произлегуваат од кое и да е научно, литературно или уметничко дело, чиј автор е тој. Член 28 Секој има право на општествен и меѓународен поредок, во кои правата и слободите наведени во оваа Декларација можат да бидат целосно реализирани. Член 29 Секој има должности кон заедницата во која единствено е возможен слободниот и целосен развој на неговата личност. При користењето на своите права и слободи, секој човек ќе подлежи само на такви ограничувања, какви што се определени со закон, со единствена цел да се осигура должното признавање и почитување на правата и слободите на другите и со цел да се задоволат предметните барања во врска со моралот, јавниот ред и општата благостојба во едно демократско општество. Овие права и слободи во ниту еден случај не можат да бидат користени на начин што е спротивен на целите и принципите на Обединетите нации. Член 30 Ниедна одредба од оваа Декларација не може да се толкува, како да и дава какво и да е право на некоја држава, групација или поединец да дејствуваат или да сторат некој акт со цел за рушење на правата или слободите предвидени со оваа Декларација. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ml.txt000066400000000000000000000736521520214632600216770ustar00rootroot00000000000000മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെക്കുറിക്കുന്ന പൊതുപ്രഖ്യാപനം പീഠിക മനുഷ്യ സമുദായത്തിന്റെ ജന്മസിദ്ധമായ അന്തസ്സും സമാവകാശവും ലോകത്തില്‍ സ്വാതന്ത്ര്യം, നീതി, സമാധാനം എന്നിവയുടെ സ്ഥാപനത്തിന്നു അടിസ്ഥാനമായിരിക്കുന്നതിനാലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ വകവെക്കാത്തതുകൊണ്ടു മനം മടുപ്പിക്കുന്ന ക്രൂര സംഭവങ്ങളുണ്ടാകുന്നതിനാലും സര്‍വ്വതോന്മുഖമായ സ്വാതന്ത്ര്യവും സമൃദ്ധിയും മനുഷ്യനു അനുഭവിക്കാവുന്ന ഒരു പുതു ലോകത്തിന്റെ സ്ഥാപനമാണ്‌ പൊതുജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹം എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാലും ഹിംസാമാര്‍ഗ്ഗം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കണമെങ്കില്‍ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ നിയമാനുസൃതമായി വകവെച്ചു കൊടുക്കേണ്ടതാണെന്നുള്ളതിനാലും രാഷ്ട്രങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ സൌഹൃദം പുലര്‍ത്തേണ്ടതാണെന്നുള്ളതിനാലും ഐക്യരാഷ്ട്ര ജനത അവരുടെ കരാറില്‍ സ്ത്രീപുരുഷ സമത്വത്തെക്കുറിച്ചും മനുഷ്യരുടെ മൌലികാവകാശത്തെക്കുറിച്ചും ജീവിതരീതി നന്നാക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഒന്നുകൂടി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളേയും മൌലിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും അന്യോന്യം ബഹുമാനിച്ചുകൊള്ളാമെന്ന് ഐക്യരാഷ്ട്ര സമിതിയിലെ അംഗങ്ങള്‍ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നതിനാലും ഈ അവകാശങ്ങളേയും സ്വാതന്ത്ര്യബോധത്തേയും കുറിച്ചു പൊതുവായി അന്യോന്യം മനസ്സിലാക്കുന്നത്‌ മേല്‍പ്പറഞ്ഞ വാഗ്ദാനത്തെ സഫലമാക്കുന്നതിന്നു അതിപ്രധാനമാണെന്നിരിക്കുന്നതിനാലും ഇപ്പോള്‍ ജനറല്‍ അസംബ്ലി (General Assembly) ഇപ്രകാരം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ കുറിക്കുന്ന ഈ പൊതുപ്രഖ്യാപനത്തെ ഒരു പ്രമാണമായി കരുതി ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും സംഘടനക്കും അവരുടെ പ്രയത്നംകൊണ്ടു മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ ബഹുമാനിച്ചു വകവെച്ചു കൊടുക്കാന്‍ യത്നിക്കേണ്ടതാണ്‌. ക്രമേണ രാഷ്ട്രീയവും അന്തര്‍രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെക്കൊണ്ടു ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന അവകാശങ്ങളെ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനയിലെ അംഗങ്ങളെക്കൊണ്ടും അവരുടെ അധികാരത്തിലിരിക്കുന്ന ജനങ്ങളെക്കൊണ്ടും ഫലപ്രദമാകത്തക്ക രീതിയില്‍ അംഗീകരിപ്പിക്കുവാന്‍ ശ്രമിക്കേണ്ടതുമാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 1. മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യാവകാശങ്ങളോടും അന്തസ്സോടും സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടുംകൂടി ജനിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ്‌. അന്യോന്യം ഭ്രാതൃഭാവത്തോടെ പെരുമാറുവാനാണ്‌ മനുഷ്യന്നു വിവേകബുദ്ധിയും മനസ്സാക്ഷിയും സിദ്ധമായിരിക്കുന്നത്‌. വകുപ്പ്‌ 2. ജാതി, മതം, നിറം, ഭാഷ, സ്ത്രീപുരുഷഭേദം, രാഷ്ട്രീയാഭിപ്രായം സ്വത്ത്‌, കുലം എന്നിവയെ കണക്കാക്കാതെ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തില്‍ പറയുന്ന അവകാശങ്ങള്‍ക്കും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും സര്‍വ്വജനങ്ങളും അര്‍ഹരാണ്‌. രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി (സ്വതന്ത്രമോ, പരിമിത ഭരണാധികാരത്തോടു കൂടിയതോ ഏതായാലും വേണ്ടതില്ല) ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിലെ അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചേടത്തോളം യാതൊരു വ്യത്യാസവും യാതൊരാളോടും കാണിക്കാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. വകുപ്പ്‌ 3. സ്വയരക്ഷാബോധത്തോടും സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടും കൂടി ജീവിക്കുവാന്‍ ഏതൊരാള്‍ക്കും അധികാരമുണ്ട്‌. വകുപ്പ്‌ 4. യാതൊരാളേയും അടിമയാക്കി വെക്കാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. ഏതൊരു വിധത്തിലുള്ള അടിമത്വത്തേയും അടിമവ്യാപാരത്തേയും തടയേണ്ടതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 5. പൈശാചികവും ക്രൂരവും അവമാനകരവുമായ രീതിയില്‍ ആരോടും പെരുമാറരുത്‌. ആര്‍ക്കും അത്തരത്തിലുള്ള ശിക്ഷകള്‍ നല്‍കുകയുമരുത്‌. വകുപ്പ്‌ 6. നിയമദൃഷ്ട്യാ ഏതൊരാള്‍ക്കും ഏതൊരു സ്ഥലത്തും അംഗീകരണത്തിനു അവകാശമുണ്ട്‌. വകുപ്പ്‌ 7. നിയമത്തിനു മുന്‍പില്‍ എല്ലാവരും തുല്യരാണ്‌. യാതൊരു ഭേദവും കൂടാതെ നിയമാനുസൃതമായ രക്ഷക്ക്‌ എല്ലാവര്‍ക്കും അര്‍ഹതയുള്ളതുമാണ്‌. ഈ പ്രഖ്യാപനത്തെ ആരെങ്കിലും ലംഘിക്കുകയാണെങ്കില്‍ അത്തരം പ്രവൃത്തികളില്‍ നിന്നും രക്ഷതേടുവാനുള്ള അധികാരം എല്ലാവര്‍ക്കും ഉള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 8. വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഭരണത്താലും നിയമത്താലും സമ്മതിക്കപ്പെട്ട അവകാശങ്ങളെ ലംഘിച്ചു ആരെങ്കിലും പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയാണെങ്കില്‍ നിയമാനുസൃതമായ പ്രതിവിധി തേടുന്നതിനുള്ള അധികാരം എല്ലാവര്‍ക്കും ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 9. കാരണം കൂടാതെ യാതൊരാളേയും അറസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാനും, തടവില്‍ വെക്കുവാനും, നാടുകടത്താനും പാടുള്ളതല്ല. വകുപ്പ്‌ 10. സ്വതന്ത്രവും പക്ഷപാതമില്ലാത്തതുമായ കോടതി മുമ്പാകെ തന്റെ അവകാശങ്ങളേയും അധികാരങ്ങളേയുംകുറിച്ചു തുറന്നുപറയുന്നതിന്നും തന്നില്‍ ആരോപിക്കുന്ന കുറ്റത്തെക്കുറിച്ചു വാദിക്കുന്നതിന്നും ഏതൊരാള്‍ക്കും അധികാരമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 11. കുറ്റവാളിയ്ക്കു വാദിക്കുന്നതിന്നു സകല സന്ദര്‍ഭങ്ങളും നല്‍കി നിയമാനുസൃതമായി പരസ്യമായ ഒരു വിചാരണക്കു ശേഷം കുറ്റം തെളിയുന്നതുവരെ ഏതൊരു കുറ്റവാളിയേയും നിരപരാധിയെന്നു കരുതേണ്ടതാണ്‌. നിലവിലിരിക്കുന്ന നിയമങ്ങള്‍ക്കനുസരിച്ച ശിക്ഷകള്‍ മാത്രമേ ഏതൊരാള്‍ക്കും നല്‍കുവാന്‍ പാടുള്ളൂ. വകുപ്പ്‌ 12. കാരണം കൂടാതെ യാതൊരാളുടെ സ്വകാര്യജീവിതത്തിലും കുടുംബജീവിതത്തിലും എഴുത്തുകുത്തുകളിലും കൈ കടത്തുവാന്‍ പാടുള്ളതല്ല എന്നുതന്നെയല്ല, യാതൊരാളുടെ സ്വഭാവത്തേയും അന്തസ്സിനേയും കാരണം കൂടാതെ ആക്ഷേപിക്കുവാനും പാടുള്ളതല്ല. ആരെങ്കിലും ഇതിന്നെതിരായി പ്രവൃത്തിക്കുകയാണെങ്കില്‍ നിയമാനുസൃതമായ രക്ഷനേടുവാന്‍ ഏതൊരാള്‍ക്കും അധികാരമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 13. അതാത്‌ രാജ്യാതിര്‍ത്തിയ്ക്കുള്ളില്‍ സ്വതന്ത്രമായി താമസിക്കുന്നതിന്നും സഞ്ചരിക്കുന്നതിന്നും ഏതൊരാള്‍ക്കും അവകാശമുള്ളതാണ്‌. തന്റെ സ്വന്തം രാജ്യവും മറ്റേതൊരു രാജ്യവും വിടുന്നതിന്നും തന്റെ രാജ്യത്തേയ്ക്കു മടങ്ങിവരുന്നതിനുമുള്ള അധികാരം ഏതൊരാള്‍ക്കുമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 14. ഉപദ്രവങ്ങളില്‍ നിന്ന് രക്ഷതേടി അന്യരാജ്യങ്ങളില്‍ ജീവിക്കുവാനുള്ള അധികാരം എല്ലാവര്‍ക്കും ഉള്ളതാണ്‌. രാഷ്ട്രീയങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങള്‍ക്കും ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടനാതത്വങ്ങള്‍ക്കും എതിരായ കൃത്യങ്ങള്‍ക്കും മേല്‍പ്പറഞ്ഞ നിയമം ബാധകമല്ല. വകുപ്പ്‌ 15. പൌരത്വത്തിന്‌ എല്ലാവര്‍ക്കും അവകാശമുണ്ട്‌ അകാരണമായി യാതൊരാളില്‍നിന്നും പൌരത്വം എടുത്തുകളയാന്‍ പാടില്ല. അതുപോലെ തന്നെ പൌരത്വം മാറ്റുവാനുള്ള അവകാശത്തെ തടയുവാനും പാടില്ല. വകുപ്പ്‌ 16. ജാതിമതഭേദമെന്യേ പ്രായപൂര്‍ത്തി വന്ന ഏതൊരാള്‍ക്കും വിവാഹം ചെയ്തു കുടുംബസ്ഥനാകാനുള്ള അവകാശമുണ്ട്‌. വിവാഹിതരാകുവാനും വൈവാഹികജീവിതം നയിക്കുവാനും വിവാഹമോചനത്തിന്നും അവര്‍ക്കു തുല്യാവകാശങ്ങളുണ്ട്‌. വധൂവരന്മാരുടെ പൂര്‍ണ്ണസമ്മതത്തോടുകൂടി മാത്രമേ വിവാഹബന്ധത്തിലേര്‍പ്പെടാന്‍ പാടുള്ളൂ. കുടുംബം സമുദായത്തിന്റെ സ്വാഭാവികവും അടിസ്ഥാനപരവുമായ ഘടകമായതിനാല്‍ അതു സമുദായത്തില്‍ നിന്നും രാജ്യത്തില്‍ നിന്നും രക്ഷയെ അര്‍ഹിക്കുന്നു. വകുപ്പ്‌ 17. സ്വന്തമായും കൂട്ടുകൂടിയും വസ്തുവഹകളുടെ ഉടമസ്ഥനാകുവാന്‍ ഏതൊരാള്‍ക്കും അവകാശമുണ്ട്‌. കാരണംകൂടാതെ ആരുടെ മുതലും പിടിച്ചെടുക്കുവാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. വകുപ്പ്‌ 18. സ്വതന്ത്രചിന്തക്കും സ്വാതന്ത്ര മതവിശ്വാസത്തിനും എല്ലാവര്‍ക്കും അധികാരമുണ്ട്‌. ഒറ്റക്കായോ കൂട്ടമായിത്തന്നേയോ മതം മാറുവാനും പരസ്യമായോ രഹസ്യമായോ തന്റെ മതവിശ്വാസങ്ങളെ പ്രകടിപ്പിക്കുവാനും ആചരിക്കുവാനും ആരാധിക്കാനുമുള്ള അധികാരവും ഇതില്‍തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. വകുപ്പ്‌ 19. സ്വതന്ത്രമായ അഭിപ്രായപ്രകടനത്തിന്നു എല്ലാവര്‍ക്കും അധികാരമുണ്ട്‌. അതായത്‌ യാതൊരു തടസ്ഥവുംകൂടാതെ അഭിപ്രായങ്ങളെ ആരായുവാനും മറ്റുള്ളവര്‍ക്ക്‌ ഏതൊരുപാധിയില്‍ കൂടിയും യാതൊരതിര്‍ത്തികളെയും കണക്കാക്കാതെ എല്ലായിടത്തുമെത്തിക്കുവാനുള്ള അധികാരവുമുണ്ടെന്നു താല്‍പ്പര്യം. വകുപ്പ്‌ 20. സമാധാനപരമായി യോഗം ചേരുന്നതിന്ന് എല്ലാവര്‍ക്കും അധികാരമുണ്ട്‌. ഒരു പ്രത്യേക സംഘത്തില്‍ ചേരുവാന്‍ ആരെയും നിര്‍ബന്ധിക്കുവാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. വകുപ്പ്‌ 21. നേരിട്ടോ സ്വതന്ത്രമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രതിനിധികള്‍ വഴിക്കോ അവരവരുടെ രാജ്യത്തിലെ ഭരണത്തില്‍ പങ്കെടുക്കുവാന്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും അധികാരമുണ്ട്‌. അവരവരുടെ രാജ്യത്തെ പൊതുകാര്യങ്ങളില്‍ പ്രവേശിക്കാന്‍ എല്ലാവര്‍ക്കും തുല്യമായ അവകാശമുണ്ട്‌. ജനഹിതമായിരിക്കണം ഭരണാധികാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ജനങ്ങളുടെ ഹിതം ഇടക്കിടക്കുണ്ടാവുന്ന സ്വതന്ത്രമായ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പുകള്‍കൊണ്ട്‌ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണ്‌. തിരഞ്ഞെടുപ്പു സ്വകാര്യ വോട്ടു സമ്പ്രദായത്തിലോ തത്തുല്യമായതും സ്വതന്ത്രവുമായ മറ്റേതെങ്കിലും വിധത്തിലോ ആയിരിക്കണം വകുപ്പ്‌ 22. സമുദായത്തിലെ ഒരംഗമായതുകൊണ്ടു സമുദായത്തില്‍നിന്നുമുള്ള രക്ഷക്ക്‌ ഏതൊരാള്‍ക്കും അര്‍ഹതയുണ്ട്‌. അതാതു രാജ്യത്തിന്റെ കഴിവുകള്‍ക്കനുസരിച്ചും ദേശീയ സംരംഭങ്ങളെക്കൊണ്ടും അന്തര്‍ദേശീയ സഹകരണം കൊണ്ടും അവരവരുടെ അന്തസ്സിന്നു അപരിത്യാജ്യമായ സാമുദായികവും സാംസ്കാരികവും സാമ്പത്തികവുമായ അവകാശങ്ങളെ നേടുന്നതിന്നും തന്റെ സ്വതന്ത്രമായ വ്യക്തിത്വത്തെ പരിപോഷിപ്പിക്കുന്നതിന്നും ഏതൊരാള്‍ക്കും അധികാരമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 23. പ്രവൃത്തിയെടുക്കുവാനും, സ്വതന്ത്രമായി പ്രവൃത്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുവാനുമുള്ള അധികാരം എല്ലാവര്‍ക്കുമുണ്ട്‌. ഗുണകരവും നീതിപരവുമായ പ്രവൃത്തി നിബന്ധനകള്‍ക്കും പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മയില്‍നിന്നു രക്ഷനേടുന്നതിന്നും എല്ലാവരും അര്‍ഹരാണ്‌. തുല്യമായ പ്രവൃത്തിയെടുത്താല്‍ തുല്യമായ ശമ്പളത്തിന്ന് (യാതൊരു തരത്തിലുള്ള വ്യത്യാസവും കൂടാതെ) എല്ലാവരും അര്‍ഹരാണ്‌. പ്രവൃത്തിയെടുക്കുന്ന ഏതൊരാള്‍ക്കും കുടുംബസമേതം മനുഷ്യര്‍ക്ക്‌ യോജിച്ച ജീവിതം നയിക്കത്തക്കതായ ശമ്പളത്തിന്നു അര്‍ഹതയുണ്ട്‌. ആവശ്യമെങ്കില്‍ സാമുദായികമായ മറ്റു രക്ഷകള്‍ക്കും അവന്‍ അര്‍ഹനാണ്‌. അവരവരുടെ താല്‍പ്പര്യങ്ങളുടെ രക്ഷക്കു വേണ്ടി ഏതൊരാള്‍ക്കും പ്രവൃത്തിസംഘടനകള്‍ രൂപീകരിക്കാനും അത്തരം സംഘടനകളില്‍ ചേരുവാനും അധികാരമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 24. ന്യായമായ പ്രവൃത്തിസമയം ഇടക്കിടക്കു ശമ്പളത്തോടുകൂടിയ ഒഴിവുദിവസങ്ങള്‍, ഒഴിവുസമയം, വിശ്രമം ഇതുകള്‍ക്ക്‌ ഏതൊരാള്‍ക്കും അവകാശമുള്ളതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 25. ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, വൈദ്യസഹായം മുതലായവയെ സംബന്ധിച്ചു തനിക്കും തന്റെ കുടുംബത്തിന്നും മതിയായ ഒരു ജീവിതരീതിക്ക്‌ ഏഠൊരാള്‍ക്കും അധികാരമുള്ളതാണ്‌. പ്രവൃത്തിയില്ലായ്മ, സുഖക്കേട്‌, അനാരോഗ്യം, വൈധവ്യം, പ്രായാധിക്യം എന്നുവേണ്ട അപരിഹാര്യമായ മറ്റേതെങ്കിലുമൊരവസ്ഥയിലും ഏതൊരാള്‍ക്കും സമുദായത്തില്‍നിന്നു രക്ഷ ചോദിക്കുവാനുള്ള അര്‍ഹതയുണ്ട്‌. ശിശുക്കളും പ്രസവിച്ചു കിടക്കുന്ന സ്ത്രീകളും പ്രത്യേകപരിചരണങ്ങള്‍ക്കും അര്‍ഹരാണ്‌. ന്യായമായ വിവാഹ ബന്ധത്തില്‍നിന്നു ജനിച്ചതായാലും അല്ലെങ്കിലും വേണ്ടതില്ല, സമുദായത്തില്‍ നിന്നു തുല്യമായ രക്ഷക്ക്‌ എല്ലാ ശിശുക്കളും അര്‍ഹരാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 26. വിദ്യാഭാസത്തിന്ന് എല്ലാവര്‍ക്കും അവകാശമുണ്ട്‌. എലിമെണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസമെങ്കിലും സൌജന്യമായിരിക്കേണ്ടതാണ്‌. എലിമെണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം നിര്‍ബന്ധമായിരിക്കേണ്ടതുമാണ്‌. സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം പൊതുവായി സിദ്ധിക്കത്തക്ക നിലക്കും ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം യോഗ്യതക്കനുസരിച്ചു എല്ലാവര്‍ക്കും തുല്യമായി പ്രവേശനമുള്ള നിലക്കുമായിരിക്കേണ്ടതാണ്‌. വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ പരിപൂര്‍ണ്ണവളര്‍ച്ചക്കും മൌഷ്യാവകാശങ്ങളേയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും ബഹുമാനിക്കുന്നതിന്നുമായിരിക്കണം വിദ്യാഭ്യാസം ചെയ്യിക്കുന്നത്‌. ജനങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍ സൌഹാര്‍ദ്ദവും സഹിഷ്ണുതയും പുലര്‍ത്തുക ലോകസമാധാനത്തിന്നായി പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്ന ഐക്യരാഷ്ട്രസമിതിയുടെ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങളെ പുരോഗമിപ്പിക്കുക എന്നിവയെല്ലാം വിദ്യാഭ്യാസം കൊണ്ട്‌ സാധിക്കേണ്ടതാണ്‌. ഏതു തരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസമാണ്‌ തങ്ങളുടെ കുട്ടിക്ക്‌ നല്‍കേണ്ടതെന്ന് മുന്‍കൂട്ടി തീര്‍ച്ചയാക്കുവാനുള്ള അധികാരം രക്ഷിതാക്കന്മാര്‍ക്കുണ്ടായിരിക്കുന്നതാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 27. സമുദായത്തിലെ സാംസ്കാരിക സംരംഭങ്ങളില്‍ പങ്കെടുക്കുന്നതിന്നും, കലകളെ ആസ്വദിക്കുന്നതിന്നും, ശാസ്ത്രീയ പുരോഗതിയിലും തന്മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഗുണങ്ങളിലും ഭാഗഭാക്കാവുന്നതിന്നും എല്ലാവര്‍ക്കും അവകാശമുള്ളതാണ്‌. കലാകാരനും ഗ്രന്ഥകാരനും ശാസ്ത്രീയമായ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങള്‍ നടത്തുന്നവനു അവരവരുടെ പ്രയത്നഫലങ്ങളില്‍ നിന്നുണ്ടാവുന്ന ധാര്‍മ്മികവും ഭൌതികവുമായ ആദായങ്ങളെ സുരക്ഷിതങ്ങളാക്കുവാനുള്ള അവകാശങ്ങള്‍ ഉണ്ട്‌. വകുപ്പ്‌ 28. ഈ പ്രഖ്യാപനത്തില്‍ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ള അധികാരസ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെ കൈവരുത്തക്ക രീതിയിലുള്ള സാമുദായികവും അന്തര്‍രാഷ്ട്രീയവുമായ ഒരു ജീവിതത്തോതിന്ന് എല്ലാവരും അര്‍ഹരാണ്‌. വകുപ്പ്‌ 29. വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രവും പൂര്‍ണ്ണവുമായ വളര്‍ച്ചയെ സുസാധ്യമാക്കുന്ന സമുദായത്തിന്നുവേണ്ടി പ്രവര്‍ത്തിക്കയെന്നുള്ളത്‌ ഏതൊരാളുടേയും കടമയാണ്‌. നിയമാനുസൃതമായി അന്യരുടെ അവകാശങ്ങളേയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും വകവെച്ചു കൊടുക്കുക, സദാചാര പാരമ്പര്യത്തെ പുലര്‍ത്തുക, പൊതുജനക്ഷേമത്തെ നിലനിര്‍ത്തുക എന്നീ തത്വങ്ങളെ മാനദണ്ഡമായെടുത്തിട്ടായിരിക്കണം ഏതൊരാളും അവരുടെ അവകാശത്തേയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തേയും പ്രവൃത്തിയില്‍ കൊണ്ടുവരേണ്ടത്‌. ഐക്യരാഷ്ട്രസമിതിയുടെ തത്വങ്ങള്‍ക്കും ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കും എതിരായി ഒരിക്കലും ഈ അവകാശങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുവാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. വകുപ്പ്‌ 30. ഒരു രാജ്യത്തിന്നോ, വകുപ്പിന്നോ, വ്യക്തിക്കോ ഇഷ്ടമുള്ള പ്രവൃത്തികളിലെല്ലാമേര്‍പ്പെടാമെന്നോ, ഇതിലടങ്ങിയിരിക്കുന്ന തത്വങ്ങള്‍ക്കെതിരായിത്തന്നെ ഏന്തെങ്കിലും പ്രവര്‍ത്തിക്കാമെന്നോ ഉള്ള രീതിയില്‍ ഈ പ്രഖ്യാപനത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കാന്‍ പാടുള്ളതല്ല. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mn.txt000066400000000000000000000521261520214632600216720ustar00rootroot00000000000000 ХҮНИЙ ЭРХИЙН ТҮГЭЭМЭЛ ТУНХАГЛАЛ ОРШИЛ Хүн төрөлхтөний гэр бүлийн бүх гишүүнд угаас заяасан нэр төр болон тэдний тэгш, салшгүй эрхийг хүлээн зөвшөөрөх нь эрх чөлөө, шударга ёс, бүх нийтийн энх тайвны үндэс мөнийг иш үндэс болгон, хүний эрхийг үл тоомсорлох, басамжлах нь зон олны жигшлийг төрүүлсэн балмад үлйдэлд хүргэж байсан бөгөөд хүмүүс үг хэл, итгэл үнэмшилтэй байх, эрх ёөлөөтэй, айх аюулгүй, гачигдал зовлонгүй дэлхий ертөнцийг бий болгох нь хүн ардын эрхэм дээд эрмэлзлэл мөн хэмээн үзэж, хүмүүс эзэрхэг засаглал, дарлалын эсрэг өөрийн эрхгүй эцсийн арга болгон зэвсэглэн босоход хүргэхгүйн тулд хүний эрхийг хуулиар хамгаалах нь зайлшгүй чухал гэдгийг анхааран, улс түмний хооронд нөхөрсөг харилцаа хөгжүүлэхэд тус дөхөм үзүүлэх шаардлагатайг харгалзан, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагад нэгдсэн улс түмэн хүний үндсэн эрх, бие хүний нэр төр, үнэ хүндийг сахин хамгаалах, эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн тэгш эрхэд итгэл төгс байгаагаа Дүрэмдээ нотолж, улам өргөн эрх ёөлөөт нөхцөлд нийгмийн дэвшил, амьдралын нөхцлийг сайжруулахад дөхөм үзүүлэхээр шийдвэрлэснийг харгалзан, Гишүүн улсууд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагатай хамтран хүний эрх, үндсэн эрх чөлөөг нийтээр хүндлэн сахиулахад тус дөхөм үзүүлэх үүрэг авсныг үндэслэн, энэхүү үүргийг бүрэн биелүүлэхэд хүний эрх, эрх чөлөөний мөн чанарыг нэгэн мөр ойлгох явдал нэн их ач холбогдолтойг харгалзан, Ерөнхий Ассамблей, Хүний эрхийн энэхүү түгээмэл Тунхаглалыг дэлхийн бүх улс түмэн, бүх улс орон зорилтоо болгон дэвшүүлж, хүн бүр, нийгмийн нэгж байгууллага болгон энэхүү зорилтыг биелүүлэхийн тулд эл Тунхаглалын үзэл санааг түгээн дэлгэрүүлэх замаар эдгээр эрх, эрх чөлөөг хүндэтгэн мөрдөх явдалд дөхөм үзүүлэх, үндэсний болон олон улсын хэмжээний дэвшилтэт арга замаар хүний эрх, эрх чөлөөг Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн улс орны ард түмэн, тэдгээр улсын эрх мэдэлд байгаа нутаг дэвсгэр дээр оршин суудаг ард олны аль алинаар нь зохих ёсоор зөвшөөрүүлэн хэрэгжүүлэхийг зарлан тунхаглаж байна Нэгдүгээр зүйл Хүн бүр төрж мэндлэхэд эрх чөлөөтэй, адилхан нэр төртэй, ижил эрхтэй байдаг. Оюун ухаан, нандин чанар заяасан хүн гэгч өөр хоорондоо ахан дүүгийн үзэл санаагаар харьцах учиртай. Хоёрдугаар зүйл Хүн бүр энэ Тунхаглалд заасан бүхий л эрх, эрх чөлөөг ямар ч ялгаваргүйгээр, яс үндэс, арьс өнгө, хүйс, хэл, шашин шүтлэг, улс төрийн болон бусад үзэл бодол, үндэсний буюу нийгмийн гарал, эд хөрөнгийн байдал, язгуур угсаа, бусад ялгааг эс харгалзан адилхан эдлэх ёстой. Мөн түүнчлэн тухайн хүний харъяалдаг улс орон буюу нутаг дэвсгэрийн улс төр, эрх зүйн буюу олон улсын статус ямар ч байлаа гэсэн, тэрхүү нутаг дэвсгэр нь тусгаар тогтносон, бусдын асрамжид байгаа, өөртөө захиргаагүй буюу бүрэн эрхт байдал нь өөр ямар ч байдлаар хязгаарлагдмал байсан, хүнийг ялгаварлаж үл болно. Гуравдугаар зүйл Хүн бүр амьд явах, эрх чөлөөтэй байх, халдашгүй дархан байх эрхтэй. Дөрөвдүгээр зүйл Хэнийг ч боолчлол буюу бусдын эрхшээлд байлгах ёсгүй, боолчлол болон боолын худалдааны бүх төрлийг хориглоно. Тавдугаар зүйл Хэнд ч эрүү шүүлт тулгах буюу хэрцгий, хүний ёсноос гадуур эсхүл нэр төрийг нь доромжлон харьцах, шийтгэхийг хориглоно. Зургадугаар зүйл Хүн бүр хаана ч байсан эрх зүйн этгээд байх эрхээ хүлээн зөвшөөрүүлэх эрхтэй. Долдугаар зүйл Хүн бүр хуулийн өмнө адил тэгш бөгөөд ямар ч ялгаваргүйгээр хуулиар адилхан хамгаалуулах эрхтэй. Хүн бүр энэхүү Тунхаглалд харшлах аливаа үйлдэл, ялгаварлан гадуурхах явдал, тэгэж ялгаварлан гадуурхах аливаа тухиралтаас адилхан хамгаалуулах эрхтэй. Наймдугаар зүйл Үндсэн хууль, бусад хуулиар олгосон эрх нь зөрчигдвөл хүн бүр эрх мэдэл бүхий үндэсний шүүхээр эрхээ бүрэн сэргээн тогтоолгох эрхтэй. Есдүгээр зүйл Хэнийг ч дур мэдэн баривчлах, саатуулах буюу хөөн зайлуулах ёсгүй. Аравдугаар зүйл Хүн бүр эрх, үүргээ тодорхойлуулах, эрүүгийн ял тулгавал тэр нь хир зэрэг үндэслэлтэй болохыг тогтоолгохын тулд тухайн хэргийг бүрн тэгш эрхийн үндсэн дээр, ил од байдлаар, шударга ёсны бүх шаардлагын дагуу бусдын нөлөөнд автагдаагүй, гагцхүү хуулинд захирагдах шүүхээр шийдвэрлүүлэх эрхтэй. Арван нэгдүгээр зүйл Гэмт хэрэгт яллагдаж буй хүн бүр өөрт нь тулгасан хэргийг өмгөөлүүлэх буюу өөрөө өмгөөлөх бүрэн боломжтойгоор шүүх хурлаар ил хэлэлцэн таслаж, хуулийн дагуу гэм буруутай нь тогтоогдох хүртэл гэм буруугүй гэж тооцогдох эрхтэй. Тухайн үед үндэсний хууль тогтоомж буюу олон улсын эрх зүйн дагуу гэмт хэрэгт эс тооцож байсан аливаа үйлдэл хийсэн буюу хийгээгүйг үндэслэж хэнийг ч гэмт хэрэгт яллан шийтгэх ёсгүй. Түүнёлэн гэмт хэрэг гарсан тэр үед ногдуулж болох байснаас илүү хүнд ял тохоож болохгүй. Арван хоёрдугаар зүйл Хэний ч хувийн болон гэр бүлийн амьдралд хөндлөнгөөс дур мэдэн оролцох, орон байрны халдашгүй байдал, захидал харилцааны нь нууц, эсвэл нэр төр, алдар хүндэд нь дураар халдах ёсгүй. Тэгж оролцох, тийнхүү халдах гэвэл хэн ч бай хуулиар хамгаалуулах эрхтэй. Арван гуравдугаар зүйл Хэн ч бай улс орны дотор чөлөөтэй зорчих, оршин суух газраа чөлөөтэй сонгон авах эрхтэй. Хэн ч бай аль ч улс орныг, түүний дотор эх орноо орхин явах, эх орондоо эргэж очих эрхтэй. Арван дөрөвдүгээр зүйл Хэн боловё мөрдөлт мөшгөлтөөс зугтаж өөр улс оронд орогнох боломжийг эрэлхийлэх, тийнхүү орогнох эрхтэй. Улс төрийн бус гэмт хэрэг үйлдсэн, эсвэл Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын зорилго, зарчимд харш хэрэг үйлдсэний улмаас зайлшгүй мөрдөгдөж буй тохиолдолд дээрх эрхийг эдэлж үл болно. Арван тавдугаар зүйл Хүн бүр иргэний харъяалалтай байх эрхтэй. Аль ч хүний иргэний харъяаллыг буюу харъяаллаа өөрчлөх эрхийг дур мэдэн хасах ёсгүй. Арван зургадугаар зүйл Насанд хүрсэн эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүс арьс өнгө, яс үндэс, шашин шүтлэгтэй холбогдсон аливаа хязгаарлалтгүйгээр гэрлэх, өрх тусгаарлах эрхтэй. Тэд гэрлэхдээ, гэрлэснийхээ дараа болон гэрлэлтээ цуцлуулах үед тэгш эрх эдэлнэ. Эрэгтэй, эмэгтэй хоёр хүн чөлөөтэй, харилцан бүрэн зөвшөөрсөн нөхцөлд гэрлэж болно. Гэр бүл бол нийгмийн жам ёсны үндсэн нэгж мөн бөгөөд нийгэм, төрөөр хамгаалуулах эрхтэй. Арван долдугаар зүйл Хүн бүр эд хөрөнгийг хувьдаа буюу бусадтай хамтарч өмчлөх эрхтэй. Хэний ч эд хөрөнгийг дураар хураан авч болохгүй. Арван наймдугаар зүйл Хүн бүр чөлөөтэй бодож сэтгэх, шүтэж бишрэх, сүсэглэх эрхтэй, энэ нь шашин шүтлэг буюу үзэл бодлоо өөрчлөх эрх, ганцаараа буюу бусадтай хамтран нийтийн болон хувийн журмаар шашин шүтлэг, үзэл бодлоо заан түгээх, төргөл хийх, сургаал гүйцэтгэх, шашны хийгээд зан үйлийн ёслол үйлдэх эрхийг хамарна. Арван есдүгээр зүйл Хүн бүр өөрийн зэл бодолтой байж, түүнийгээ чөлөөтэй илэрхийлэх эрхтэй, үүнд үзэл бодлоо ямар ч хориг цээргүй баримтлах, аливаа үзэл санаа, мэдээллийг улсын хилийн заагаар үл хязгаарлан боломжтой арга замаар эрж сурвалжлах, олж ашиглах, түгээн дэлгэрүүлэх эрх багтана. Хорьдугаар зүйл Хүн бүр тайван замаар сайн дураар хуран цуглах, эвлэлдэн нэгдэх эрхтэй. Хэнийг ч аливаа эвлэл холбоонд албадан оруулах ёсгүй. Хорин нэгдүгээр зүйл Хүн бүр улс орноо удирдахад шууд буюу чөлөөтэй сонгосон төлөөлөгчдөөрөө уламжлан оролцох эрхтэй. Хүн бүр улс орондоо төрийн алба хаших тэгш эрхтэй. Ард түмний хүсэл зориг бол засаг заслын үндэс мөн: энэ хүсэл зориг нь бүх нийтэд сонгуулийн тэгш эрх эдлүүлэх үндсэн дээр саналыг нууцаар хураах, эсвэл саналаа чөлөөтэй гаргах явдлыг хангахуйц өөр бусад хэлбэрийг ашиглах замаар тогтмол, хуурамч бус сонгууль явуулахад илрэлээ олно. Хорин хоёрдугаар зүйл Хүн бүр нийгмийн гишүүний хувьд нийгмээс хангамж авах эрхтэй бөгөөд нэр төрөө хамгаалах , биеэ боловсруулж хөгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай эдийн засаг, нийгэм, соёлын талын эрх дархаа тухайн улс орны хүчин чармайлт хийгээд олон улсын хамтын ажиллагааны нөөц бололцоонд нийцүүлэн эдлэх эрхтэй. Хорин гуравдугаар зүйл Хүн бүр хөдөлмөрлөх, ажлаа чөлөөтэй сонгох, хөдөлмөрийн шударга, таатай нөхцлөөр хангуулах, ажилгүйдлээс сэргийлэн хамгаалуулах эрхтэй. Хүн бүр ямар ч ялгаваргүйгээр адил хэмжээний хөдөлмөрт адил хэмжээний шан хөлс авах эрхтэй. Ажил хөдөлмөр эрхэлж байгаа хэн боловч хувийн болон ам бүлийнхээ ахуй амьжиргааг хүний зэрэгтэй авч явахад хүрэлцэхүйц бөгөөд зайлшгүй тохиолдолд нийгмийн хангамжийн эх үүсгэврээр нэмэн арвижуулсан, хийсэндээ таарсан, хүртээмжтэй шан хөлс авах эрхтэй. Хүн бүр эрх ашгаа хамгаалуулах зорилгоор үйлдвэрчний эвлэл байгуулах буюу нэгдэх эрхтэй. Хорин дөрөвдүгээр зүйл Хүн бүр ажлын цагийг зохистойгоор хязгаарлахыг шаардах, цалинтай тогтмол амралт эдлэх эрхийг оролцуулан амрах, зав чөлөөтэй байх эрхтэй. Хорин тавдугаар зүйл Хүн бүр хоол хүнс, хувцас хунар, орон байр, эмчилгээ сувилгаа, нийгэм ахуйн зайлшгүй шаардлагатай үйлёилгээг оролцуулаад өөрийн болон ам бүлийнхнийхээ эрүүл мэнд, аж амьдралыг тэтгэхэд хүрэлцэхүйц амьжиргаатай байх эрхтэй, ажилгүйдэх, өвчлөх, тахир дутуу болох, бэлэвсрэх, өтлөх, эсвэл өөрөөс үл хамаарах бусад шалтгаанаар амь зуулгагүй болох нөхцөлд тэтгэмж авах эрхтэй. Эх, нялхас онцгой асрамж, туслалцаа авах эрхтэй. Баталгаатай гэр бүлээс гарсан болон бутач хүүхэд ялгаагүй нийгмээр адилхан хамгаалуулна. Хорин зургадугаар зүйл Хүн бүр сурч боловсрох эрхтэй. Наад зах нь анхан шатны болон ерөнхий боловсролыг үнэ төлбөргүй олгодог байвал зохино. Хүн бүр заавал анхан шатны боловсролтой байх шаардлагатай. Техникийн болон тусгай мэргэжлийн боловсрол нийтэд хүртээмжтэй байх ёстой, авъяас чадварыг нь үндэслэн хүн бүрт дээд боловсрол эзэмших боломжийг адилхан олгох ёстой. Боловсрол нь бие хүнийг өв тэгш хөгжүүлэх, хүнйи эрх, үндсэн эрх ёөлөөг улам бүр хүндэтгэдэг болгоход чиглэх ёстой. Боловсрол нь аливаа улс түмэн, янз бүрийн арьстан хийгээд шашны бүлгүүд бие биенээ ойлгох, хүлцэн тэвёих, эвсэн найрамдах, мөн түүнёлэн Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагаас энх тайвныг сахин хамгаалах талаар явуулж буй үйл ажиллагаанд дөхөм үзүүлэх ёстой. Бага насны хүүхдийн боловсролын чиглэлийг сонгоход эцэг эх давуу эрх эдэлнэ. Хорин долдугаар зүйл Хүн бүр нийгмийнхээ соёлын амьдралд чөлөөтэй оролцох, урлагийг бахдах, шинжлэх ухааны дэвшилд оролцож үр шимийг нь хүртэх эрхтэй. Хүн бүр өөрийн туурвисан шинжлэх ухаан, утга зохиол, уран сайхны бүтээлийн материаллаг болон ёс суртахууны үр шимийг хүртэж, ашиг сонирхлоо хамгаалуулах эрхтэй. Хорин наймдугаар зүйл Хүн бүр энэ Тунхаглалд заасан эрх, эрх чөлөөг бүрэн эдэлж болохуйц тийм нийгмийн байгууламж болон олон улсын дэг журамд аж төрөх ёстой. Хорин есдүгээр зүйл Хүн бүр нийгмийнхээ өмнө тодорхой үүрэг хүлээх бөгөөд гагцхүү нийгэм л бие хүний чөлөөтэй, өв тэгш хөгжлийг хангана. Хүн бүр эрх, эрх чөлөөгөө эдлэхдээ бусдын эрх, эрх чөлөөг зүйн дагуу зөвшөөрөн хүндлэх, ёс суртахууны шударга шаардлагыг биелүүлэх, ардёилсан нийгэмд байдаг хэв журам, бүх нийтийн сайн сайхан байдлыг хангах үүднээс хуульчлан тогтоосон зохих хязгаарлалтад л захирагдана. Эдгээр эрх, эрх чөлөөг Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын зорилго, зарчимд харшлуулан эдлэх ёсгүй. Гучдугаар зүйл Энэхүү Тунхаглалын ямар ч зүйл ангийг аль нэг улс орон, бүлэг буюу бие хүний зүгээс энд тунхагласан эрх, эрх чөлөөг үгүйсгэхэд чиглэсэн аливаа ажиллагаа явуулах, тийм үйлдэл хийх эрх, бололцоо олгож байгаа мэтээр мушгин ойлгож болохгүй. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mos.txt000066400000000000000000000317701520214632600220600ustar00rootroot00000000000000Ninsaal yel-segdɩ noy gãnegr sebre (yʊʊmd 1948) Keoogre B wilgame tɩ ninsaal bʊʊd fãa tara a burkĩndlim la a yel-segdɩ tõod sẽn pa yɩɩd a to, tɩ b pa tõen n dɩk tõod-bãmb n koos bɩ n tek a badawã, n yaa dũni wã bãan gãaga, ned fãa sẽn so a vɩɩm tɩ yembd kaala, la wẽg-taab kaalem dũni wã pʊgẽ yẽgrã. B wilgame tɩ ninsaal sẽn da tog ne yel-segdɩ ninsã kaalmã waa ne bi-beelem la pãng buud toor-toor sẽn sãam dũni wã zãng sũuri, la b yãkamen moon tɩ dũni ning sẽn na n wa zĩnd-a tɩ ninsaalbã na n wa so b mense, n tõe n gom b sẽn date, n tẽ b sẽn date, n wa yi rabeem, yaeesg la far buudã fãa pʊgẽ wã, n yaa ninsaal sẽn baood ne a sũur fãa n yɩɩdã. Tɩ sẽn yɩɩd fãa yaa tɩ ninsaal yel-segdɩ wã tog n paamame tɩ b koglg-b ne noy buud sẽn na yɩl tɩ ned ra wa bao a sẽn na maan n põs pãn-wõrdem b sẽn maand-a n kong n wẽneg n kẽ wẽnem maan n lebs pʊgẽ wã. D sẽn mi tɩ segdame tɩ d keng tẽms ne taab zood yõkr zĩndgrã. D sẽn mi tɩ nasõzini (tẽmsã fãa lagem-n-taar kãsengã) le mooname n wilg b tẽeb ninsaal burkĩndlem la a tɩrlem pãnga, pag la rao yel-segdɩ sẽn zem taabã, tɩ b le wilgame tɩ b ratame n mao n paas ninsaalbã vɩɩm sõmblem tɩ yɩ ned fãa sẽn so a meng vɩɩmẽ wã tɩ yel kãng pãng yɩɩg a pĩndã. D sẽn mi tɩ tẽms nins sẽn be nasõzini lagem-n-taarã pʊgẽ lagma ne lagem-n-taarã n nk sard n na n sõng tɩ dũni wã pʊgẽ bɩ ned fãa tũ ninsaalb yelsegdɩ wã sẽn gãneg noy ninsã. D sẽn mi tɩ ninsaal yel-segdɩ noy bãmba gãnegr sã n yɩ lagem-n-taarã ne a kẽedbã n na n naag taab n maan-b n na n sõng tɩ b tũubã yɩ sõma wã. Pipi koɛɛga. Ninsaalbã fãa sã n doge, ned fãa so a menga, ned pa rogd n yaa yamb ye, nebã fãa zema taab b yel-segdɩ la b burkĩndlem wɛɛngẽ. Nebã fãa tara yam la tagsgo, ned fãa togame n vɩɩnd ne a to saam-biir pʊgẽ. Koɛɛg a 2 soaba. Ned fãa tara sor n tõe n dɩ seb-kãnga sẽn gãneg noy ninsã yõodo tɩ bakr buud ka zĩnd ye, pa tũus f sẽn yaa buud ning ye, f yĩng kõbg sẽn ya-a soab ye, f yaa pag bɩ rao ye, f wẽnd-sor sẽn ya-a soab ye, f sẽn yãk n tik politik ninga, bɩ tẽeb buud a to ye, f tarem sẽn ya-a soab ye, f sẽn dog ne b rãmb ye, bɩ bũmd buud a taab sẽn bakd ye. Sẽn paasde, pa tõe n tik ned tẽng politik neng sẽn ya-a soab n bak a soab noy-bãmbã yõod rɩɩb wɛɛngẽ ye, pa tũus tẽngã sã n so a menga bɩ a sã n be zamaan a to yembdẽ. Koɛɛg a 3 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n vɩɩnde, n soog a menga la a gũnug a menga. Koɛɛg a 4 soaba. Pa tog n dɩk ninsaal buudã fãa n maan yamb ye bɩ n weoog-a ye. Yembdã ne nebã koosgã gɩdgame, ba sẽn wa n ya yembd buud nin fãa. Koɛɛg a 5 soaba. Pa tog n sɩbg ninsaal buudã fãa ye, pa tog n sɩbg ninsaal tɩ sɩbgrã yɩ toog wʊsgo, tɩ pa sẽn na maan ninsaal ye. Koɛɛg a 6 soaba. Ned fãa tara sor tɩ sẽn wa n ya sĩĩg ning fãa, bɩ b sak n deeg a sẽn yaa ned ning buud bʊ-kaoor soog taoore. Koɛɛg a 7 soaba. Ninsaalbã fãa zema taab laloa taoore, b fãa tog n paama laloa wã koglgo tɩ bakr ba a ye pa zĩnd ye. Nebã fãa tara sor n tõe n paam tɩ b koglg-b ne bakr buud fãa sẽn na n wa maan n kɩɩs seb-kãnga noy wã sẽn gãnegã, ne bũmb nins sẽn na n wa ne bakr-bãmba. Koɛɛg a 8 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n kẽng a tẽngẽ bʊʊd soog taoore n tɩ bʊ ne weoogre, sɩbgr buud fãa b sẽn maan-a, tɩ ninsaalb yel-segdɩ sebrã gɩdge, tɩ laloa mi tiiri. Koɛɛg a 9 soaba. Pa tar sor n tõe n yõk ned zaalem, n pag-a roogo bɩ n yiis-a a tẽngẽ n tɩ ning zĩĩg a to tɩ laloa zɩ tiir ye. Koɛɛg 10 soaba. Ned buud fãa tara sor wa laloa sẽn wilgã, t'a yell ta bʊ-kaoodb sẽn so bʊʊdã, n tõe n kao tɩ pãn-dãmb ka lob b toogo, la sẽn bʊʊd sɩd taoore, tɩ b bʊ nin-buiid taoore n wilg a yel-segdɩ bɩ a tɩlae-yɛla, bɩ n wilg b sẽn yet tɩ yẽnda soabã maana bũmb ningã kongr sẽn taẽ. Koɛɛg 11 soaba. B sã n yeel tɩ ned maana bʊmb sẽn kis n dat n paalg-a, sã n pa b wa n bʊ-a lame tɩ bʊʊdã yɩ neb fãa taoore, t'a paam sõangd sẽn mams n paas a poorẽ fãa, ket n ya wa yẽnda soabã pa maan bũmbã ye. B pa tõe n bʊ ned n paalg-a bũmb a sẽn maan bɩ a sẽn pa maan yĩnga, sã n mikame tɩ yellã sẽn maanã wakato, bʊʊd soog nengẽ yel bãmba ra pa kis ye. Sẽn paasd me, b sã n bʊ yellã, b pa tar sor n tõe n kõ ned ning sẽn maan-a yellã sɩbgre tɩ yɩɩg yellã sẽn maanã sasa laloa sẽn da gãneg sɩbgr buud nins yel-bãmb wɛɛngẽ wã ye. Koɛɛg 12 soaba. [Missing] Koɛɛg 13 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n gõ a tẽngẽ, n kẽng zĩĩs nins fãa a sẽn date, la a yãk a sẽn dat n zĩndẽ. Ned buud fãa tara sor n tõe n yi tẽngẽ n lebg n wa a meng tẽngẽ, a le tara sor n tõe n yi a meng tẽngẽ n kẽng tẽn-taaga la a le lebg n wa a tẽngẽ. Koɛɛg 14 soaba. Ned sã n wa be toog zug tẽngẽ tɩ b namsd-a wʊsgo, a soab tara sor n tõe n yi n bao gãag-sobend tẽms a taabẽ, a le tara sor n tõe n paam tɩ b reeg-a tẽn-bãmbẽ. La sã n mikame t'a sẽn maanã, laloa gɩdgame tɩ b mik tɩ yaa sɩda, bɩ sã n mikame t'a sẽn maanã pa zems ne nasõzini (tẽmsã lagem-n-taar kãsengã) sẽn gãneg noy ninsã, a pa tar sor-kãng ye. Koɛɛg 15 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam tẽng-n-biilim tika. B pa tar sor n tõe n wõr ned n menes a tẽng-n-biilim ye, b le pa tõe n gɩdg-a t'a ra teem a tẽng-n-biilim ye. Koɛɛg 16 soaba. Pag ne rao yʊʊmd sã n ta kãadem b tara sor n tõe n kẽ kãadem la b tilg yir tɩ pa tũus b yiibã buud sẽn ya-b rãmba, b tẽng-n-biilim bɩ b wẽnd sor tũudum. Kãadmã kẽesg noy pʊgẽ, b yiibã yel-segdɩ yaa a ye, pa yɩɩd to ye, kãadmã vɩɩm wakato la a kaoob wakat me b yel-segdɩ wã ya a ye. Kãadem pa tõe n kẽes tɩ pa tũ ne kãad-ratbã sakr sẽn pa tũ ne modgr ye. Zak yaa tẽng yẽgre (tẽng bõn-bulli). A yaa tẽng vɩɩm sũuri. Tẽngã neb togame n koglg-a, goosneerã (leta wã) togame n koglg-a. Koɛɛg 17 soaba. Ned buud fãa, f ya f ye bɩ f bee sull pœga, tara sor n so a bũmbu. B pa tõe n wõr ned n deeg a sẽn so ye. Koɛɛg 18 soaba. Ned fãa tara sor n tõe n tags a sẽn date, n bʊgs a sẽn date la a tũ wẽnd-sor ninga a sẽn date. Sor-kãng a sẽn tarã wɛɛngẽ a tõeeme n teem wẽnd-sor n tũ bɩ n teem tẽebo a le tõeeme n wilg a wẽnd-sor bɩ a tẽebo ne kaorengo, maana maanego tɩ yɩ yẽnda a ye bɩ n naag ne a taaba tɩ yɩ neb sʊka bɩ bãmb bal ne taaba. Koɛɛg 19 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n tẽ a sẽn date la a gom a sẽn date, rẽnda n kɩt tɩ ned pa tog n zoe rabeem ne a tẽeb wilgri, la a tar sor n tõe n bao n bãng kibay la a paam kibay n tall-b n piuug zĩĩg fãa n pa ges tẽmsã tods ye, tɩ yɩ ne rabay buud fãa a sẽn date. Koɛɛg 20 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam n maan tigsga la lagem-n-taar sull sẽn pa tar yɛla (sẽn pa na n wa ne gudgri). B pa tõe n modg ned ab a ye t'a kẽ lagem-n-taar pʊgẽ ye. Koɛɛg 21 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n ning a toog a tẽng vɩɩm tʊʊmẽ, a tõeeme n maan tʊʊmd a toore bɩ tũ ne neb b sẽn yãk tɩ b let lagem-n-taara sull n tʊmdẽ, tɩ nin-bãmb yãkrã yaa sẽn maan tɩ pa tũ ne modgr ye. Nin-buiidã sẽn dat bũmb ninga la tẽngã zãab tʊʊm tikda. Nin-buiidã raabã wilgr tog n tũu ne vot sẽn na n maan tɩ zãmb ka zĩnd ye, votã me tara wakat sõor n tog n le maane, votã tõeeme n maan tɩ yɩ nin-buiid vote, bɩ gʊls n vot buud a to sẽn wẽnd wa bãmba sẽn maand tɩ ned fãa tõe n yãk a sẽn dat-a soaba. Koɛɛg 22 soaba. Ne buud fãa, a sẽn yaa nin-buiidã ned a ye wã yĩnga, a toga ne ninsaalb yel gesg soogã sõngre. Sõngrã yaa arzɛka, vɩɩm sõmblem la rog-n-mik wɛɛngẽ sẽn yaa tɩlae ne ninsaal burkĩnd la a tɩrlem baoobo, a mengã yidgr yĩnga, sẽn na n tũ ne tẽnga meng tʊʊmde n paas tẽms ne taab lagem-n-tʊm pãng tɩ zems ne tẽng fãa tʊʊm yõgeng sẽn ya to-to la a laog sẽn zem tɛka. Koɛɛg 23 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam tʊʊmde, n tõe n yãk a sẽn dat tʊʊmd ninga tɩ tũ ne tʊʊmdã kũun sẽn na n maan tɩ wẽgb pa zĩnd ye, la b koglg-a ne tʊʊmã kaalem. Nebã fãa tog n paama yaood sẽn zems ne b sẽn maan tʊʊmd ningã tɩ wẽgb ka ye. Ned ning fãa sẽn tʊmd-a toga ne yaood sẽn zems a sẽn maane, ti sẽn paamdã sek yẽnda ne a zak rãmb vɩɩm tɩ yɩ burkĩnd pʊgẽ, tɩ sã n mik tɩ segdame; bɩ a paam tɩ b paas-a sõngr buud a taaba. Ned buud fãa tara soor n tõe n naag neb a taaba n lulg sẽndika sulli (tʊntʊmdb sõngr sulli) sẽn na kogend tʊntʊmdbã nafo. Koɛɛg 24 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam vʊʊsem la yõ-noogre, bũmb zãng la tʊʊmã wakat sõor tɛk wilgri n paas vʊʊsem. Vʊʊsmã geendame n tar wakat-wakato, vʊʊsmã sasa b tog n yaoa a soaba. Koɛɛg 25 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam tarem sẽn na n sek a meng la a zak rãmb laafi la b vɩɩm sõmblem baoobo, bũmb zãng la rɩɩbã wɛɛngẽ, yeelgrã (futã), zĩ-gãadgã, tɩbsgã n paas vɩɩmã sõmblem baoob tʊʊm nins sẽn segd-b ne yẽ wã. A sã n wa pa tar tʊʊmde, a sã n wa bẽedẽ, a sã n wa lebg kamsa, a sã n wa lebg pʊg-kõore bɩ ra-kõore, a sã n wa kʊʊle bɩ bũmb buud a taab sã n wa kɩt t’a pa le tõe n dɩlg la a ges a meng yelle, tɩ yaool n pa tũ ne yẽnda a maan tɩ yellã paam-a, a togame n paam sõngre. Biig pʊg sasa la a yãadem wakato, a tara sor n tõe n paam sõngre la koglgo. Kamba fãa, f roga kãadem pʊgẽ tɩ b rogame tɩ b ba rãmbã pa kẽ kãadem ne taaba, b fãa segda ne sõngre. Koɛɛg 26 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n paam kaorengo. Kaorengã tog n yɩɩ zaalem, ba tɩ na yɩ yãadmẽ kaorengã (kaoren-sɩngã). Yaa tɩlae tɩ kambã paam kaoren-sɩngã. Tʊʊm-minim la nus tʊʊm zãmsg kaorengã togame n piuugi. Karen-do bɛdã kaorengã tog n maaname tɩ neb nins fãa bãngr sẽn sek be taabã paam n kẽ tɩ zãmb pa zĩnd ye. Kaorengã sẽn tog n gẽeg bũmb nins yaa ninsaal mengã yidgri la ninsaal yel-segdɩ noy sebrã tũub pãng paasgo. Kaorengã togame n sõng tɩ tẽmsã ne taab wʊm taab moore, buudã toor-toorã bɩ wẽnd-sor tũudum toay-toayã wʊm taab moore, tɩ sull fãa sak a to sẽn yala la b yõg taab zoodo. A togame yasa n sõng tɩ nasõzini (tẽmsã ne taab lagem-n-tay kãsengã) tʊʊma kẽng taoore, sẽn na yil ti bãana gãand dũni wã pʊgẽ. Ba rãmbã n yaa pipi n tar sor n tõe n yãk wubr ning buud (kareng ning buud) bãmb sẽn dat tɩ b kambã paame. Koɛɛg 27 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n ning a meng nin-buiidã rog-n-mik sull tʊʊmẽ (vɩɩmẽ), n rɩ tʊʊm-minmã bãngr yõodo la a naag n tʊm bãngrã baoob tʊʊmẽ wã la a paam n dɩ tʊʊm bãmba sẽn wat ne yõod ninsi. Ned fãa tara sor n tõe tɩ b koglg a bãngr yõodo la a bãngr teedo, tɩ yaa sebr la a gʊls yã, bɩ yaa te-naands la a maan yã. Koɛɛg 28 soaba. Ned buud fãa tara sor n tõe n dat tɩ bãan zĩnd nebã ne taab sʊk tẽnsẽ wã, la tẽnsã ne taab sʊka, tɩ seb kãnga sẽn wilg yel-segdɩ ninsã tõog n paam n yɩ sɩda Koɛɛg 29 soaba. Ninsaal tara tɩlae-tʊʊm ne a neba (a nin-buiidu), bala a mengã yidgr pa tõe n maan tɩ pa yɩ na a nebã pʊgẽ vɩɩm ye. Ned yel-segdɩ tũub pʊgẽ, la a sẽn tar sor n tõe n maan a sẽn datã wɛɛngã, ned fãa toaag sẽn tekẽ yaa laloa sẽn wilg bũmb ninsa, sẽn na yɩl n sõng tɩ ned fãa bãng a to yel-segdɩ la a sẽn tar sor n tõe n maan a yam. Sẽn paasd me, yaa sẽn na yɩl tɩ b tõog n tũ ninsaal vɩɩm sõmblem noy wã, ninbuiidã vɩɩm noy wã tũubu la nebã fãa vɩɩm sõmblem baoobo, sã n yaa tẽng zãab buud ning sẽn ya nin-buiid naam n zãad-a wã. Yel-segdɩ bãmbã la maan-m-yam bãmbã pa tõe n dɩk n maan tɩ pa yɩ wa nasõzini sẽn gãneg noy ninsã sẽn datã ye. Koɛɛg 30 soaba. Seb-kãngã gomd ba a ye pa tõe n wa rɩk t’a yɩ wa tẽng a ye, goosneer a ye bɩ ned a ye yell ye, t’a soab tik rẽnda n dat n maan bũmb sẽn na yɩl n sãam yel-segdɩ la maan-m-yam nins sebrã sẽn gomd-b rãmb yellã ye. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mr.txt000066400000000000000000000773761520214632600217140ustar00rootroot00000000000000मानवी अधिकाराचा जागतिक जाहीरनामा भूमिका ज्या अर्थी मानव कुटुँवातील सर्व व्यक्तींची स्वाभाविक प्रतिष्ठा व त्यांचे समान व अहरणीय अधिकार यांना मान्यता देणे हा जगांत स्वातंत्र्य, न्याय व शांतता यांच्या प्रस्थापनेवा पाया होय, ज्या अर्थी, मानवी अधिकारांची अबहेलना व अप्रतिष्ठा झाल्याने अमानुष कृत्ये घडून आली आणि त्यायोगे मानवजातीच्या सद्सद्विवेकबुद्धीवर भयंकर आघात झाला आहे, आणि म्हणून मानवांना भाषण-स्वातंत्र्याचा व श्रद्धास्वातंत्र्याचा उपभोग घेता येईल व भीतवी गरज यांपासून त्यांची मुक्तता होईल अशा जगाची उभारणी करणे ही सामान्य लोकांची सर्वोच्च आकांक्षा म्हणून घोषित करण्यात आली आहे, ज्या अर्थी, जुलूम व दडपशाही यांविरूद्ध अखेरचा उपाय म्हणून मानवाला बंड करणे भाग पडू नये यासाठी मानवी अधिकांराचे संरक्षण कायद्याने करणे अत्यावश्यक आहे, ज्या अर्थी, राष्ट्र राष्ट्रांमध्ये मित्रस्वाचे संबंध बृद्धिंगत करण्याच्या कार्यास चालना देणे अत्यावश्यक आहे, ज्या अर्थी, संयुक्त राष्ट्रसंघटनेतील सदस्य-राष्ट्रांनी सनदेत मूलभूत मानवी अधिकार मानवाची प्रतिष्ठा व महत्व स्त्रीपुरुषांचे समान अधिकार यांवरील आपवी श्रद्धा निश्यपूर्वक पुन्हा व्यक्त केली आहे आणि अधिकाधिक स्वातंत्र्याच्या वातावरणात सामाजिक प्रगती घडवून आणण्याचा व जीवनमान सुधारण्याचा निर्धार केला आहे, ज्या अर्थी, सदस्या राष्ट्रांनी, संयुक्त राष्ट्रसंघटनेच्या सहकार्यांने, मानवी अधिकारांना व मूलभूत स्वातंत्र्यास जागतिक प्रतिष्ठा प्राप्त करून देण्याचे आणि त्यांचे पालन करण्याचे ध्येय साध्य करण्याची प्रतिज्ञा केली आहे, ज्या‌अर्थी, या प्रतिज्ञेच्या परिपूर्तीसाठी, उक्त अधिकार व सार्वत्रिक सर्व प्रकारचे स्वातंत्र्य यांच्याबाबत जाणीव होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, त्या अर्थी आता ही साधारण सभा हा मानवी अधिकारांचा जागतिक जाहीरनामा सर्व लोकांसाठी ध्येयसिद्धीचा एक समान आदर्श म्हणून उद्‌घोषित करते व त्यासाठी प्रत्येक व्यक्तीने व समाजातील प्रत्येक घटकाने हा जाहीरनामा सतत डोळ यापुढे ठेबून अध्यापन व शिक्षण यांच्या द्वारे या अधिकारांचा व स्वातंत्र्याचा मान राखला जाण्यासाठी आणि राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय अशा प्रागतिक स्वरूपाच्या उपाययोजनांच्या द्वारे, सदस्य राष्ट्रांच्या लोकांमध्ये व त्यांच्या क्षेत्राधिकाराखालील प्रदेशांतील लोकांमध्ये त्यांना जागतिक मान्यता मिळवून देण्यासाठी व त्यांचे परिणामकारक पालन केले जाण्यासाठी प्रयत्न केला पाहिजे. कलम १ : सर्व मानवी व्यक्ति जन्मतःच स्वतंत्र आहेत व त्यांना समान प्रतिष्ठा व समान अधिकार आहेत. त्यांना विचारशक्ति व सदसविद्वेकबुद्धि लाभलेली आहे. व त्यांनी एकमेकांशी बंधुत्याच्या भावनेने आचरण करावे. कलम २ : या जाहीरनाम्यात नमूद केलेले सर्व अधिकार व सर्व प्रकारचे स्वातंत्र्य प्रत्येकास आहे व त्या बाबतीत वंश, वर्ण, स्त्रीपुरुषभेद, भाषा, धर्म, राजकीय किंवा इतर मतप्रणाली राष्ट्रीय किंवा सामाजिक मूलस्थान संपत्ति, जन्म किंवा इतर दर्जा यासारखा कोणताहि भेदभाव केला जाता कामा नये. आणखी असे की, एखादी व्यक्ती ज्या देशांची किंवा प्रदेशाची रहिवासी असेल त्या देशाच्या किंवा प्रदेशाच्या, मग तो देश किंवा प्रदेश स्वतंत्र असो, विश्वस्त व्यवस्थेखालील असो, स्वायत्त शासन नसलेला असो किंवा कोणत्याहि प्रकारच्या सार्वभौमत्वाखालील असो, राजकीय, क्षेत्राधिकारात्मक किंवा आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या कारणास्तव कोणताहि भेदभाव करता कामा नये. कलम ३ : प्रत्येकास जगण्याचा, स्वातंत्र्य उपभोगण्याचा व सुरक्षित असण्याचा अधिकार आहे. कलम ४ : कोणालाहि गुलामगिरीत किंवा दास्यात ठेवता कामा नये; सर्व प्रकारच्या गुलामगिरीस व गुलामांच्या व्यापारास मना‌ई-करण्यात आली पाहिजे. कलम ५ : कोणाचाहि छळ करता कामा नये किंवा त्यास क्रूर, अमानुष किंवा कमीपणा आणणारी बागणूक किंवा शिक्षा देता कामा नये. कलम ६ : प्रत्येकाला सर्वत्र कायद्याच्या दृष्टीने माणूस म्हणून मान्यता मिळण्याचा अधिकार आहे. कलम ७ : सर्व लोक कायद्याच्या दृष्टीने समान आहेत व कोणताहि भेदभाव न करता कायद्याचे समान संरक्षण मिळण्याचा त्यांना हक्क आहे. या जाहीरनाम्याचे उल्लंघन करून कोणत्याहि प्रकारचा भेदभाव झाल्याच्या बाबतीत व असा भेदभाव करण्यास चिथावणी देण्यात आल्याच्या बाबतीत सर्वाना समान संरक्षण मिळण्याचा हक्क आहे. कलम ८ : घटनेने किंवा कायद्याने दिलेल्या मूलभूत हक्कांचा भंग करण्यार्‍या कृत्यांच्या बाबतीत सक्षम राष्ट्रीय अधिकारणा मार्फत परिणाम-कारक उपाययोजना करण्याचा प्रत्येकास अधिकार आहे. कलम ९ : कोणालाहि स्वच्छंदत: अटक, स्थानबद्ध किंवा हद्दपार करता कामा नये. कलम १० : प्रत्येकाला समान भूमिकेवरून त्याचे अधिकार व जवाबदार्‍या निश्चित करण्याच्या संबंधात किंवा त्याच्यावरील कोणत्याहि दंडनीय आरोपाचा न्यायनिर्णय करण्याच्या संबंधात स्वतंत्र व निःपक्षपाती अधिकरणामार्फत न्याय्य व जाहीर सुनावणी केली जाण्याचा हक्क आहे. कलम ११ : दंडनीय अपराधाचा आरोप ज्यावर ठेवण्यात आला आहे अशा प्रत्येक इसमास जाहीर न्याय चौकशीत तो दोषी असल्याचे सिद्ध होईपर्यंत, तो निरपराध आहे असे गृहीत धरले जाण्याचा अधिकार आहे. अशा न्याय्य चौकशीत त्याचा बचावासाठी आवश्यक असलेली सर्व प्रकारची हमी त्यास देण्यात आलेली असली पाहिजे. जे कोणतेहि कृत्य किंवा बर्तन ज्या वेळी घडले त्या वेळी जर ते राष्ट्रीय किंवा आंतरराष्ट्रीय कायद्याने दंडनीय अपराध ठरत नसेल तरत्या कृत्याध्या किंवा वर्तनाच्यां संबंधात कोणालाहि कोणत्याहि दंडनीय अपराधाचा दोषी म्हणून समजता कामा नये. त्याचप्रमाणे दंडनीय अपराध घडला असेल त्या वेळी त्याबद्दल जी शिक्षा करण्याजागी असेल त्या शिक्षेपेक्षा अधिक कडक शिक्षा त्यास देता कामा नये. कलम १२ : कोणाचेहि खाजगी जीवन, त्याचे कुटुंब, घर अथवा त्याचा पत्रव्यवहार यांच्या संबंधात स्वच्छंद ढवळाढवळ होता कामा नये; त्याचप्रमाणे त्याची प्रतिष्ठा किंवा नावलौकिक यावर हल्ला होता कामा नये. अशी ढवळाढवळ किंवा हल्ला झाल्यास त्याविरुद्ध प्रत्येकास कायद्याने संरक्षण मिळण्याचा अधिकार आहे. कलम १३ : प्रत्येकास प्रत्येक राष्ट्राच्या हद्दीत संचार व वास्तव्य करण्याचे स्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे. प्रत्येकास स्वत:चा देश धरून कोणताहि देश सोडून जाण्याचा अथवा स्वत:च्या देशात परत येण्याचा अधिकार आहे. कलम १४ : प्रत्येकास छळापासून मुक्तता करून धेण्यासाठी इतर देशात आश्रय मिळविण्याचा व तो उपभोगण्याचा अधिकार आहे. अराजकीय स्वरूपाच्या गुन्ह्यांच्या संबंधात अथवा संयुक्त राष्ट्र संघटनेच्या उद्दिष्टांशी व तत्वांशी विरुद्ध असलेल्या कृत्यांच्या संबंधात वस्तुत: उद्‌भवलेल्या खटल्यांच्या बाबतीत प्रस्तुत अधिकाराचा आश्रय घेता येणार नाही. कलम १५ : प्रत्येकांस राष्ट्रीयत्व मिळण्याचा अधिकार आहे. कोणाचेही राष्ट्रीयत्व स्वच्छंदत: हिरावून धेतले जाता कामा नये. तसेच कोणासही आपले राष्ट्रीयत्व बदलण्याचा अधिकार नाकारता कामा नये. कलम १६ : वयात आलेल्या पुरुषांना व स्त्रियांना वंश, राष्ट्रीयत्व अथवा धर्म यांचे कोणतेही बंधन, कोणताही निर्बंध न ठेवता विवाह करण्याचा व कौटुंबिक जीवन जगण्याचा अधिकार आहे. विवाहाच्या संबंधात वैवाहिक जीवन चालू असताना आणि विवाह विच्छेदनाच्या वेळी त्यांना समान अधिकार मिळण्याचा हक्क आहे. नियोजित जोडीदारांनी स्वेच्छेने व पूर्ण संमती दिली असेल तरच विवाह करावा. कुटुंब हे समाजाचा एक स्वाभाविक व मूलभूत सामूहिक घटक आहे. व त्यास समाजाकडून आणि शासनाकडून संरक्षण मिळण्याचा हक्क आहे. कलम १७ : प्रत्येकास एकट्याच्या नावावर तसेच इतरांबरोबर मालमात्त धारण करण्याचा अधिकार आहे. कोणाचीही मालमत्ता स्वच्छंदत: हिरावून धेतली जाता कामा नये. कलम १८ : प्रत्येकास विचारस्वातंत्र्य, आपल्या सदसद्विवेकबुद्धिनुसार वागण्याचे स्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे या अधिकारांत स्वत:चा धर्म अथवा श्रद्धा बदलण्याच्या स्वातंत्र्याचा आणि एकट्याने वा इतरांसह सामुदायिकरीत्या आपला धर्म अथवा श्रद्धा, शिकवणुकीत, व्यवहारात, उपासनेत व आचरणात जाहीर रीतीने अथवा खासगी रीतीने व्यक्त करण्याच्चा स्वातंत्र्याचा समावेश होतो. कलम १९ : प्रत्येकास मतस्वातंत्र्य व भाषणस्वातंत्र्य असण्याचा अधिकार आहे. या अधिकारात कोणतीही ढवळाढवळ न होता मत बाळगण्याच्या स्वातंत्र्याचा. तसेच कोणत्याही माध्यमातून व सीमांचा विचार न करता माहिती व विचार ग्रहण करण्याचा प्रयत्न करणे, ती मिळविणे व इतरांना ती देणे यासंबंधीच्या स्वातंत्र्याचा समावेश होतो. कलम २० : प्रत्येकास शांततापूर्ण सभा स्वातंत्र्य व संघटना असण्याचा अधिकार आहे. कोणाबरही कोणत्याही संघटनेचा सभासद होण्याची सक्ती असता कामा नये. कलम २१ : प्रत्येकास आपण स्वतः अथवा आपल्या इच्छेनुरूप विवडलेल्या आपल्या प्रतिनिधिमार्फत आपल्या देशाच्या शासनात भाग घेण्याचा अधिकार आहे. प्रत्येकास आपल्या देशाच्या शासकीय सेवेत प्रवेश मिळण्याचा समान अधिकार आहे. जनतेची इच्छा ही शासकीय प्राधिकाराचा पाया असली पाहिजे. जनतेची ही इच्छा व समान व सार्वत्रिक मतदानाच्या अधिकारावर आधारलेल्या नियतकालिक व खर्‍याखुर्‍या निवडणुकांद्वारे व्यक्त झाली पाहिजे व या निवडणुका गुप्त मतदानपद्धतीने अथवा त्यासारख्याचा निधबँरहित पद्धतीने धेतल्या पाहिजेत. कलम २२ : प्रत्येकास समाजाचा एक घटक या नात्याने सामाजिक सुरक्षितता प्राप्त करून घेण्याचा अधिकार आहे आणि राष्ट्रीय प्रयत्न व आंतरराष्ट्रीय सहकार्य यांच्या द्वारे व प्रत्येक राष्ट्राच्या व्यवस्थेनुसार व साधनसंमतीनुसार आपल्या प्रतिष्ठेस व आपल्या व्यक्तिमत्वाच्या मुक्त विकासासाठी अनिवार्य असलेले आर्थिक, सामाजिक व सांस्कृतिक अधिकार संपादन करण्याचा हक्क आहे. कलम २३ : प्रत्येकास काम मिळण्याचा, आपल्या इच्छेनुरूप काम निवडण्याचा, कामाच्या न्याय्य व अनुकूल शर्तीचा फायदा मिळण्याचा व बेका रीपासन संरक्षण मिळण्यांचा अधिकार आहे. कोणत्याही प्रकारे भेदभाव न करता प्रत्येकास समान कामाबद्दल समान वेतन मिळण्याचा अधिकार आहे. काम करणार्‍या प्रत्येक व्यक्तीस स्वतःला व आपल्या कुटुंबाला मानवी प्रतिष्ठेस साजेसे जीवन ज्या योगे जगता येईल असे न्याय्य व योग्य पारिश्रमिक व जरूर लागल्यास त्याशिवाय सामाजिक संरक्षणाची इतर साधने मिळण्याचा अधिकार आहे. प्रत्येकास आपल्या हितसंबंधांच्या संरक्षणार्थ संघ स्थापन करण्याचा व त्याचां सदस्य होण्याचा अधिकार आहे. कलम २४ : वाजवी मर्यांदा असलेले कामाचे तास व ठराविक मुदतीने पगारी सुट्या धरून प्रत्येकास विश्रांति व आराम मिळण्याचा अधिकार आहे. कलम २५ : प्रत्येकास स्वतःचे व आपल्या कुटुँबियांचे आरोग्य व स्वास्थ यांच्या दृष्टीने समुचित राहणीमान राखण्याचा अधिकार आहे. यामध्ये अन्न, वस्त्र, निवारा, वैद्यकीय मदत व आवश्यक सामाजिक सोई या गोष्टींचा अंतर्भाव होतो. त्याचप्रमाणे बेकारा, आजारपण, अपंगता वैधव्य किंवा वार्धक्य यामुळे किंवा त्याच्या आवाक्याबाहेरील परिस्थितीमुळे उदरनिर्वांहाचे दुसरे साधन उपलब्ध नसल्यास सुरक्षितता मिळण्याचा अधिकार आहे. माता व मुले यांना विशेष देखरेख व मदत मिळण्याचा हक्क आहे: सर्व मुलांना मग ती औरस असोत किंवा अनौरस, असोत सारखेच सामाजिक संरक्षण मिळाले पाहिजे. कलम २६ : प्रत्येकास शिक्षण मिळण्याचा अधिकार आहे. निदान प्राथमिक व मूलावस्थेतील शिक्षण मोफत असले पाहिजे. माध्यमिक शिक्षण सक्तीचे असले पाहिजे. तांत्रिक व व्यावसायिक शिक्षण सर्वसाधारणपणे उपलब्ध करून देण्यात आले पाहिजे आणि उच्च शिक्षण गुणवत्तेप्रमाणे सर्वाना सारखेच उपलब्ध असले पाहिजे. ज्यायोगे मानवी व्यक्तिमत्वाचा संपूर्ण विकास साघेल व मानवी अधिकार आणि मूलभूत स्वातंत्र्य याविषयीची आदरभावना दृढ होईल अशी शिक्षणाची दिशा असली पाहिजे. तसेच शिक्षणाने सर्व राष्ट्रांमध्ये आणि वांशिक किंवा धार्मिक गटांमध्ये सलोखा, सहिष्णुता व मैत्री वृद्धींगत झाली पाहिजे. शिवाय त्यायोगे शांतता राखण्यासंबंधीच्या संयुक्त राष्ट्रांच्या कार्यास चालना मिळाली पाहिजे. आपल्या मुलांना कोणत्या प्रकारचे शिक्षण देण्यात यावे हे ठरविण्याचा पूर्वाधिकार मातापित्यांना आहे. कलम २७ : प्रत्येकास समाजातील सांस्कृतिक जीवनात मोकळेपणाने भाग धेण्याचा कलांचा आनंद उपभोगण्याचा आणि वैज्ञानिक प्रगति व तिच्यापासून मिळणारे फायदे यांत सहभागी होण्याचा अधिकार आहे. आपण निर्माण केलेल्या कोणत्याहि वैज्ञानिक, साहित्यिक किंवा कलात्मक कृतीपासून निष्पन्न होणार्‍या नैतिक व भौतिक हितसंबंधांना संरक्षण मिळण्याचा प्रत्येकास अधिकार आहे. कलम २८ : ह्या जाहीरनाम्यात ग्रथित केलेले अधिकार व स्वातंत्र्य पूर्णपणे साध्य करता येतील अशा सामाजिक व आंतरराष्ट्रीय व्यवस्थेचा प्रत्येकास हक्क आहे. कलम २९ : समाजामध्येच आपल्या व्यक्तिमत्वाचा विकास पूर्णपणे व निर्वेधपणे करता येत असल्यामुळे प्रत्येक व्यक्तीची समाजाप्रत काही कर्तव्ये असतात. आपले अधिकार व स्वातंत्र्य यांचा उपभोग धेताना इतरांचे अधिकार व स्वातंत्र्य यास योग्य मान्यता मिळावी व त्यांचा योग्य तो आदर राखला जावा आणि लोकशाही समाजव्यवस्थेत नीतिमत्ता, सार्वजनिक सुव्यवस्था व सर्वसाधारण लोकांचे कल्याण यासंबंधातील न्याय्य अशा आवश्यक गोष्टी पूर्ण केल्या जाव्यात या आणि केवळ याच कारणा साठी कायद्याने ज्या मर्यांदा धालून दिल्या असतील त्याच मर्यांदांच्या अधीन प्रत्येक व्यक्तीस रहावे लागेल. संयुक्त राष्ट्रांचे उद्देश व तत्त्वे यांच्याशी विरोधी ठरेल अशा रीतीने ह्या अधिकारांचा व स्वातंत्र्याचा कोणत्याहि करता स्थितीत वापर करता कामा नये. कलम ३० : ह्या जाहीरनाम्यात ग्रथित केलेल्या अधिकारांपकी कोणतेहि अधिकार व स्वातंत्र्ये नष्ट करण्याच्या उद्देशाने कोणतहि हालचाल करण्याचा किंवा कोणतेही कृत्य करण्याचा अधिकार कोणत्याहि राष्ट्रास, गटास किंवा व्यक्तीस आहे असे ध्वनित होईल अशा रीतीने ह्या जाहीरनाम्यातील कोणत्याहि मजकुराचा अर्थ लावता कामा नये. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ms.txt000066400000000000000000000307531520214632600217010ustar00rootroot00000000000000PERISYTIHARAN HAK ASASI MANUSIA SEJAGAT MUKADDUMAH Bahawasanya pengiktirafan keutuhan kemuliaan dan hak samarata serta asasi yang tak terpisah bagi seluruh umat manusia adalah asas kebebasan,keadilan dan kedamaian dunia. Bahawasanya pengabaian serta penghinaan terhadap hak asasi manusia telah pun mengakibatkan tindakan terkutuk yang telah melanggari perasaan hati umat manusia, dan munculnya sebuah dunia di mana manusia akan menikmati kebebasan berucap dan menganut kepercayaan serta kebebasan dari rasatakut dan citarasa telah pun diisytiharkan sebagai aspirasi toragung seluruh umat manusia. Sekiranya kita tidak mahu mendorong manusia dalam keadaan terdesak, sebagai pilihan terakhir, memberontak mementang kezaliman serta penindasan, maka adalah penting bagi hak asasi manusia dipertahankan oleh kedaulatan undang-undang. Bahawasanya adalah penting bagi memajukan perkembangan perhubungan persahabatan di antara negara-negara. Bahawasanya rakyat Bangsa-Bangsa Bersatu, dalam Piagamnya telah sekali lagi menegaskan kepercayaan mereka terhadap hak asasi manusia, terhadap kemuliaan serta nilaidiri manusia dan terhadap hak samarata lelaki dan perempuan dan telah menetapkan keazaman untuk memajukan perkembangan sosial dan taraf hidup yang lebih sempurna dalam suasana kebebasan yang lebih luas. Bahawasanya Negara-Negara Anggota telah berikrar untuk masing-masing mencapai, dengan kerjasama Bangsa-Bangsa Bersatu, pengutaraan kehormatan sejagat terhadap, serta pematuhan, hak asasi manusia dan kebebasan asasi. Bahawasanya satu fahaman bersama terhadap hak serta kebebasan ini seluruhnya adalah terpenting demi menjadikan ikrar ini kenyataan sepenuhnya. MAKA DENGAN INI Perhimpunan agung mengisytiharkan Perisytiharan sejagat hak asasi manusia ini sebagai suatu ukuran bersama terhadap pencapaian oleh seluruh umat manusia dan kesemua negara dengan tujuan supaya setiap individu dan setiap badan masyarakat, dengan senantiasa mengingati Perisytiharan ini, hendaklah berazam melalui pengajaran dan pendidikan bagi memajukan sanjungan terhadap seluruh hak-hak dan kebebasan ini dan secara langkah-langkah berperingkat-peringkat, di bidang negara dan antarabangsa, bagi menjaminkan pengkitirafan dan pematuhan sejagatnya yang berkesan, kedua-duanya di antara negara-negara anggota masing-masing dan rakyat wilayah-wilayah di bawah bidangkuasa mereka. Perkara 1. Semua manusia dilahirkan bebas dan samarata dari segi kemuliaan dan hak-hak. Mereka mempunyai pemikiran dan perasaan hati dan hendaklah bertindak di antara satu sama lain dengan semangat persaudaraan. Perkara 2. Setiap orang adalah berhak kepada semua hak-hak dan kebebasan yang termaktub dalam Perisytiharan ini, tanpa sebarang apa jua pembezaan, seperti bangsa, warna kulit, jantina, bahasa, ugama, faham politik atau lain-lain fahaman, asal-usul bangsa keturunan atau sosial harta-benda, kelahiran atau apa-apa taraf lain. Seterusnya, tiada sebarang pembezaan boleh dibuat berasaskan pada taraf politik atau bidangkuasa ataupun antarabangsa sesebuah negara atau wilayah datangnya seseorang itu, sama ianya merdeka, beraùanah, tanpa pemerintahan sendiri atau berada di bawah apa-apa sekatan kedaulatan lainnya. Perkara 3. Setiap orang adalah berhak kepada nyawa, kebebasan dan keselamatan diri. Perkara 4. Tiada sesiapa pun boleh diperhamba atau diperabdikan; keabdian dan dagangan hamba abdi hendaklah dilarang dalam semua bentuknya. Perkara 5. Tiada sesiapa pun boleh dikenakan seksaan atau layanan atau hukuman yang zalim, tidak berperikemanusiaan atau menghinakan. Perkara 6. Setiap orang adalah berhak kepada pengiktirafan di mana jua sebagai seorang insan di sisi undang-undang. Perkara 7. Semua orang adalah samarata di sisi undang-undang dan berhak tanpa apa-apa pembezaan kepada perlindungan yang samarata di sisi undang-undang. Semua orang adalah berhak kepada perlindungan yang samarata daripada sebarang pembazaan yang melanggar Perisytiharan ini dan daripada sebarang hasutan terhadap pembezaan sedemikian. Perkara 8. Setiap orang adalah berhak kepada pemulihan yang berkesan oleh tribunal-tribunal kebangsaan yang kompeten terhadap tindakan-tindakan yang melanggar hak-hak asasi yang diberikannya oleh perlembagaan atau oleh undang-undang. Perkara 9. Tiada sesiapa pun boleh dikenakan tangkapan, tahanan atau pembuangan negeri secara sewenang-wenangnya. Perkara 10. Setiap orang adalah berhak dengan samarata sepenuhnya kepada pembicaraan adil dan terbuka oleh suatu tribunal bebas dan saksama, dalam penetapan hak-hak dan tanggungannya dan sebarang tuduhan jenayah terhadapnya. Perkara 11. Setiap orang yang dituduh dengan kesalahan keseksaan adalah berhak dianggap tidak salah sehingga dibuktikan salah menurut undang-undang di dalam perbicaraan terbuka di mana dia telah diberikan segala jaminan yang perlu untuk pembelaannya. Tiada sesiapa pun boleh diputuskan bersalah atas sebarang kesalahan keseksaan oleh kerana sebarang tindakan atau ketinggalan yang tidak merupakan suatu kesalahan kesiksaan, di sisi undang-undang kebangsaan atau antarabangsa, pada masa ianya dilakukan. Tiada pula boleh dikenakan sebarang hukuman yang lebih berat dari hukuman yang terpakai ketika kesalahan keseksaan itu dilakukan. Perkara 12. Tiada sesiapa pun yang boleh dikenakan kepada sebarang gangguan sewenang-wenangnya terhadap keadaan peribadi, keluarga, rumahtangga atau surat-menyuratnya, atau percerobohan ke atas maruah dan nama baiknya. Setiap orang berhak kepada perlindungan undang-undang terhadap gangguan atau percerobohan sedemikian. Perkara 13. Setiap orang adalah berhak kepada kebebasan bergerak dan bermastautin di dalam sempadan sesebuah negara. Setiap orang berhak meninggalkan mana-mana negara, termasuk negaranya sendiri,dan kembali semula ke negaranya. Perkara 14. Setiap orang berhak memohon dan menikmati perlindungan politik dalam negara lain daripada sebarang aniaya. Hak ini tidak boleh dituntut bagi pendakwaan yang benar-benar timbul daripada kesalahan bukan politik atau daripada tindakan yang bertentangan dengan tujuan-tujuan dan prinsip-prinsip Bangsa-Bangsa Bersatu. Perkara 15. Setiap orang adalah berhak kepada suatu kewarganegaraan. Tiada sesiapa pun boleh dilucutkan kewarganegaraannya secara sewenangwenangnya atau dinafikan hak menukar kewarganegaraanya. Perkara 16. Lelaki dan perempuan dewasa, tanpa mengira bangsa, kewarganegaraan atau ugama, berhak berkahwin dan menubuhkan keluarga. Mereka adalah berhak kepada hak-hak samarata berhubung dengan perkahwinan, dalam tempoh masa perkahwinan dan pada pembubarannya. Perkahwinan hanya boleh dilaksanakan dengan persetujuan bebas dan sepenuhnya oleh pihak-pihak yang bercadang untuk berkahwin. Keluarga adalah yunit kumpulan semulajadi dan asasi dalam masyarakat dan adalah berhak kepada perlindungan oleh masyarakat dan Negara. Perkara 17. Setiap orang berhak memiliki harta secara bersendirian serta secara berkongsi dengan orang lain. Tiada sesiapa pun boleh dilucutkan harta-bendanya secara sewenang-wenangnya. Perkara 18. Setiap orang adalah berhak kepada kebebasan berfikir, perasaan hati dan ugama; hak ini termasuklah kebebasan menukar ugama atau kepercayaannya, dan kebebasan, samada secara bersendirian atau secara bersama-sama dengan orang-orang lain dan secara terbuka atau bersendiri, menganuti ugama atau kepercayaannya melalui pengajaran, amalan, pemujaan dan pematuhan. Perkara 19. Setiap orang adalah berhak kepada kebebasan pendapat dan mengeluarkan fikiran; hak ini termasuklah kebebasan memegang pendapat tanpa gangguan dan menuntut, menerima dan menyebarkan maklumat dan buah fikiran melalui sebarang media dan tanpa mengira sempadan. Perkara 20. Setiap orang adalah berhak kepada kebebasan berhimpun secara aman dan menubuhkan persatuan. Tiada sesiapa pun boleh dipaksa menjadi ahli mana-mana pertubuhan. Perkara 21. Setiap orang berhak mengambil bahagian dalam kerajaan negaranya, secara langsung atau melalui wakil-wakil yang dipilih dengan bebas. Setiap orang adalah berhak kepada peluang samarata kepada perkhidmatan awam dalam negaranya. Kemahuan rakyat hendaklah menjadi asas kewibawaan kerajaan; kemahuan ini hendaklah dibuktikan melalui pilihanraya berkala yang sejati yang mana hendaklah diadakan secara sejagat dan samarata dan hendaklah diadakan secara undi sulit atau melalui acara pengundian bebas yang ketara. Perkara 22. Setiap orang, sebagai anggota masyarakat, adalah berhak kepada keselamatan sosial dans berhak menjadikan suatu kenyataan, melalui usaha negara dan kerjasama antara-bangsa dan menurut organisai dan sumber-sumber dalam negara masing-masing, hak-hak ekonomi, sosial dan kebudayaan yang termesti bagi kemuliaannya dan perkembangan bebas keperibadiannya. Perkara 23. Setiap orang adalah berhak kepada pekerjaan, kepada pemilihan pekerjaannya secara bebas, kepada keadaan-keadaan pekerjaan yang adil dan berfaedah baginya dan kepada perlindungan daripada pengangguran. Setiap orang, tanpa sebarang pembezaan, adalah berhak kepada penggajian yang sama bagi kerja yang sama. Setiap orang yang bekerja adalah berhak kepada pembayaran saraan yang adil dan berfaedah baginya yang mana mempastikan buat diri dan keluarganya suatu kehidupan sesuai dengan kemuliaan manusia, dan yang mana ditambah, jika pertu, oleh cara-cara perlindungan sosial yang lainnya. Setiap orang berhak menubuh dan menjadi ahli kesatuan sekerja bagi memperlindungi kepentingan-kepentingannya. Perkara 24 Setiap orang adalah berhak kepada rihat dan masa lapang, termasuk batasan munasabah keatas masa bekerja dan cuti bergaji yang berkala. Perkara 25 Setiap orang adalah berhak kepada suatu taraf hidup yang memadai bagi kesihatan dan kebajikan diri dan keluarganya, termasuklah makanan, pakaian, perumahan dan pengawasan perubatan serta perkhidmatan sosial yang perlu, dan berhak kepada perlindungan ketika berlakunya pengangguran, kesakitan, ketidakupayaan, diperjandaan, keuzuran atau lain-lain kekurangan kehidupan dalam keadaan di luar kawalannya. Ibu dan anak adalah berhak kepada jagaan serta bantuan khas. Semua kanak-kanak, samada dilahirkan di dalam maupun di luar nikah, hendaklah menikmati perlindungan sosial yang sama. Perkara 26. 1)Setiap orang adalah berhak kepada pelajaran. Pelajaran hendaklah diberikan percuma, sekurang-kurangnya pada peringkat awal dan asasnya. Pelajaran peringkat awal hendaklah diwajibkan. Pelajaran teknikal serta profesional hendaklah disediakan untuk umum dan pelajaran tinggi hendaklah mempunyai akses yang samarata kepada semua orang atas dasar kebolehan. Pelajaran hendaklah ditujukan kepada perkembangan sepenuhnya keperibadian manusia dan ke arah memperkukuhkan lagi rasa hormat bagi hak-hak dan kebebasan asasi manusia, lanya hendaklah memupuk persefahaman, kesabaran dan persahabatan di kalangan semua negara, bangsa atau kumpulan-kumpulan ugama, dan hendaklah memajukan segala kegiatan Bangsa-Bangsa Bersatu demi memelihara keamanan. Ibu-bapa mempunyai hak terdahulu untuk memilih jenis pelajaran yang akan diberikan kepada anak-anak mereka. Perkara 27. Setiap orang berhak secara bebas mengambil bahagian dalam kegiatan kebudayaan masyarakatnya, menikmati kesenian dan sama-sama merasai kemajuan sains dan faedah-faedahnya. Setiap orang adalah berhak kepada perlindungan kepentingan-kepentingan moral dan kebendaan hasil dari sebarang penghasilan sains, kesusasteraan atau kesenian yang mana ianya adalah penciptanya. Perkara 28. Setiap orang adalah berhak kepada suatu susunan sosial dan antarabangsa dalam mana hak-hak asasi dan kebebasan yang termaktub dalam Perisytiharan ini boleh dijadikan kenyataan sepenuhnya. Perkara 29. Setiap orang mempunyai kewajipan terhadap masyarakat hanya dalam mana perkembangan keperibadiannya secara bebas dan seluruhnya termungkin. Dalam mengamalkan hak-hak dan kebebasannya, setiap orang tertakluk hanya kepada batasan-batasan seperti yang ditentukan oleh undang-undang semata-mata bagi tujuan menjamin pengiktirafan dan penghormatan yang sepatutnya terhadap hak-hak dan kebebasan orang lain dan untuk mendekati keperluan-keperluan sepatutnya bagi akhlak, ketenteraman awam dan kebajikan umum dalam suatu masyarakat yang demokratik. Hak-hak dan kebebasan ini tidak boleh sama sekali diamalkan secara bertentangan dengan tujuan-tujuan dan prinsip-prinsip Bangsa-Bangsa Bersatu. Perkara 30. Tiada apa-apa jua dalam Perisytiharan ini boleh ditafsirkan sebagi sedia tersirat memberikan kepada mana-mana negara, kumpulan atau perseorangen sebarang hak untuk melibatkan diri dalam apa-apa kegiatan atau melakukan apa-apa perbuatan dengan tujuan memusnahkan apa-apa hak dan kebebasan yang termaktub dalam Perisytiharan ini. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/mt.txt000066400000000000000000000326721520214632600217040ustar00rootroot00000000000000L-ISTQARRIJA UNIVERSALI DWAR IL-JEDDIJIET TAL-BNIEDEM Kwalunkwe referenza għall-maskil, f’din l-Istqarrija qed tirreferi wkoll għall-femminil. DAĦLA Billi l-għarfien tad-dinjità proprja tal-membri kollha tal-familja umana u tad-drittijiet tagħhom ugwali li ma jistgħux jitteħdulhom hu s-sies tal-ħelsien, tal-ħaqq u tal-paċi fid-dinja, Billi t-tkasbir u ż-żebliħ tal-jeddijiet tal-bniedem ġabu magħhom għemejjel kiefra li weġġgħu l-kuxjenza tal-umanità, u l-miġja ta’ dinja fejn il-bnedmin ikunu ħielsa li jitkellmu u jemmnu, meħlusa mill-biża’ u mill-miżerja, kienet proklamata bħala l-ogħla xewqa tal-bniedem, Billi hu essenzjali li l-jeddijiet tal-bniedem ikunu mħarsa bil-ħakma tal-liġi biex il-bniedem ma jkunx imġiegħel, fl-aħħar mill-aħħar, li jqum kontra t-tirannija u l-moħqrija, Billi hu essenzjali li jkun imħeġġeġ l-iżvilupp ta’ relazzjonijiet ta’ ħbieb bejn il-ġnus, Billi fl-Istatut il-popli tal-Ġnus Magħquda xandru mill-ġdid il-fidi tagħhom fil-jeddijiet fondamentali tal-bniedem, fid-dinjità u s-siwi tal-persuna umana, fil-jeddijiet ugwali tar-rġiel u tan-nisa, u qatgħuha li jġibu ’l quddiem il-progress soċjali u joħolqu kondizzjonijiet aħjar tal-ħajja f’libertà akbar, Billi l-Istati Membri wiegħdu biex, flimken mal-Organizzazzjoni tal-Ġnus Magħquda, jiżguraw ir-rispett universali u effettiv tal-jeddijiet tal-bniedem u tal-libertajiet fondamentali, Billi fehma komuni ta’ dawn il-jeddijiet u l-libertajiet hi tal-akbar importanza għat-twettiq sħiħ ta’ din il-wegħda, Għaldaqstant, l-ASSEMBLEA ĠENERALI xxandar DIN L-ISTQARRIJA UNIVERALI DWAR IL-JEDDIJIET TAL-BNIEDEM bħala għan komuni biex jintlaħaq mill-popli u mill-ġnus kollha, ħalli kull bniedem u kull organu tas-soċjetà, billi jżommu dejjem quddiemhom din l-istqarrija, iħabirku biex bit-tagħlim u bl-edukazzjoni jġibu ’l quddiem ir-rispett għal dawn il-jeddijiet u l-libertajiet u biex jiżgurawlhom, b’miżuri progressivi nazzjonali u internazzjonali, l-għarfien u l-ħarsien universali u effettiv, kemm fost il-popli tal-Istati Membri nfushom, kif ukoll fost dawk tal-artijiet taħt il-ġuriżdizzjoni tagħhom. L-Artiklu 1. Il-bnedmin kollha jitwieldu ħielsa u ugwali fid-dinjità u d-drittijiet. Huma mogħnija bir-raġuni u bil-kuxjenza u għandhom iġibu ruħhom ma’ xulxin bi spirtu ta’ aħwa. L-Artiklu 2. Kulħadd hu intitolat għal dawn il-jeddijiet u l-libertajiet imxandra f’din l-Istqarrija, bla ebda għażla, bħal ta’ razza, lewn, sess, ilsien, reliġjon, opinjoni politika jew kull opinjoni oħra, oriġini nazzjonali jew soċjali, proprjetà, twelid jew kull qagħda oħra. Mhux biss, iżda l-ebda għażla m’għandha ssir fuq bażi tal-qagħda politika, ġuridika jew internazzjonali tal-pajjiż jew territorju li minnu tiġi l-persuna, kemm jekk tkun indipendenti, kemm jekk tkun fdata lil xi pajjiż ieħor, kemm jekk ma jkollhiex gvern tagħha kif ukoll jekk ikollha xi limiti oħra fis-sovranità tagħha. L-Artiklu 3. Kull bniedem għandu l-jedd għall-ħajja, għall-ħelsien u għas-sigurtà tal-persuna tiegħu. L-Artiklu 4. Ħadd m’għandu jinżamm ilsir jew fi stat li jixbah lil dak ta’ lsir. L-iskjavitù u n-negozju tal-ilsiera fl-għamliet kollha tagħhom m’għandhomx jitħallew isiru. L-Artiklu 5. Ħadd m’għandu jingħata tortura jew kastig jew trattament aħrax, li ma jixraqx lill-bniedem jew li jbaxxih. L-Artiklu 6. Kulħadd għandu l-jedd li jintgħaraf kullimkien bħala persuna quddiem il-liġi. L-Artiklu 7. Kulħadd huwa ndaqs quddiem il-liġi u għandu l-jedd, bla ebda għażla, għal protezzjoni ugwali mil-liġi. Kulħadd għandu l-jedd għal protezzjoni ndaqs kontra kull għażla li tikser din l-Istqarrija u kontra kull provokazzjoni għal għażla bħal din. L-Artiklu 8. Kulħadd għandu l-jedd quddiem it-tribunali nazzjonali kompetenti għal rimedji effettivi kontra l-ksur tal-jeddijiet fondamentali li lilu huma magħrufa mill-kostituzzjoni jew mil-liġi. L-Artiklu 9. Ħadd m’għandu jitħalla jkun imħarrek, miżmum il-ħabs jew itturufnat għalxejn b’xejn. L-Artiklu 10. Kulħadd għandu l-jedd b’ugwaljanza sħiħa li jkun mismugħ bil-ħaqq u fil-pubbliku minn tribunal indipendenti u imparzjali, li jiddeċiedi l-jeddijiet u d-dmirijiet tiegħu jew xi akkuża kriminali kontrieh. L-Artiklu 11. Kull min hu mixli bi ħtija li jistħoqqilha kastig għandu l-jedd li jkun meqjus bla ħtija sakemm il-ħtija tiegħu tkun pprovata skont il-liġi fi proċess pubbliku li fih ikollu l-garanziji kollha meħtieġa biex jiddefendi ruħu. Ħadd m’għandu jkun ikkundannat minħabba għemil jew tħollija ta’ għemil, li fiż-żmien meta twettqu ma kinux ħtijiet li jistħoqqilhom kastig skont il-liġi nazzjonali jew internazzjonali. Lanqas m’għandu jingħata kastig ikbar minn dak li kien jingħata meta twettqet il-ħtija. L-Artiklu 12. Ħadd m’għandu jkollu għalxejn b’xejn indħil fil-ħajja privata tiegħu, fil-familja tiegħu, f’daru jew fl-ittri tiegħu, u lanqas m’għandu jbati minn attakki fuq l-unur u l-fama tiegħu. Kulħadd għandu l-jedd għall-protezzjoni mil-liġi kontra kull indħil jew attakki bħal dawn. L-Artiklu 13. Kulħadd għandu l-jedd li jmur bil-libertà minn imkien għal ieħor u li jagħżel fejn joqgħod ’il ġewwa mill-fruntieri ta’ kull Stat. Kulħadd għandu l-jedd li jħalli pajjiż, ukoll dak tiegħu, u li jerġa’ lura fih. L-Artiklu 14. Kulħadd għandu l-jedd li jfittex u jgawdi f’pajjiżi oħra l-kenn mill-persekuzzjoni. Dan il-jedd ma jistax jintuża fil-każ ta’ persekuzzjonijiet fondati tassew fuq ħtija kontra l-liġi komuni jew fuq għemejjel kontra l-għanijiet u l-prinċipji tal-Ġnus Magħquda. L-Artiklu 15. Kulħadd għandu l-jedd għan-nazzjonalità. Ħadd m’għandu jkun imċaħħad għalxejn b’xejn min-nazzjonalità tiegħu, lanqas mid-dritt li jbiddilha. L-Artiklu 16. L-irġiel u n-nisa li għandom l-età tagħhom taż-żwieġ, għandhom il-jedd jiżżewġu u jwaqqfu familja mingħajr xkiel minħabba r-razza, in-nazzjonalità jew ir-reliġjon tagħhom. Huma għandhom jeddijiet indaqs għaż-żwieġ, matul iż-żwieġ u meta dan jinħall. Iż-żwieġ m’għandux isir mingħajr il-ftehim ħieles u sħiħ taż-żewġ għarajjes. Il-familja hi l-element naturali u fondamentali tas-soċjetà u għandha l-jedd għall-protezzjoni mis-soċjetà u mill-Istat. L-Artiklu 17. Kulħadd għandu l-jedd għall-proprjetà, kemm tiegħu waħdu kif ukoll bi sħab m’oħrajn. Ħadd m’għandu għalxejn b’xejn ikun imċaħħad minn ġidu. L-Artiklu 18. Kulħadd għandu l-jedd għal-libertà tal-ħsieb, tal-kuxjenza u tar-reliġjon; dan il-jedd iħaddan il-libertà li wieħed ibiddel ir-reliġjon jew il-konvinzjoni tiegħu u li jkun ħieles, kemm waħdu jew m’oħrajn, fil-beraħ jew fil-privat, jistqarr ir-reliġjon jew il-konvinzjoni tiegħu fit-tagħlim, fl-għemejjel, fil-qima u fil-ħarsien tiegħu. L-Artiklu 19. Kulħadd għandu l-jedd għal-libertà li jżomm l-opinjoni tiegħu u li jfissirha; dan iħaddan il-jedd li wieħed iżomm opinjonijiet mingħajr indħil u li jkun jista’ jfittex jirċievi u jgħaddi tagħrif u ideat bil-mezzi li jidhirlu, irrispettivament mill-fruntieri. L-Artiklu 20. Kulħadd għandu l-jedd għal-libertà li jiltaqa’ u jissieħeb ma’ oħrajn fil-paċi. Ħadd m’għandu jkun imġiegħel li jissieħeb f’xi għaqda. L-Artiklu 21. Kulħadd għandu l-jedd li jieħu sehem fil-gvern ta’ pajjiżu, direttament jew permezz ta’ rappreżentanti magħżula bil-libertà. Kulħadd għandu l-jedd ugwali li jidħol għas-servizzi pubbliċi ta’ pajjiżu. Ir-rieda tal-poplu għandha tkun is-sies tal-awtorità tal-gvern; din ir-rieda għandha tintwera f’elezzjonijiet ġenwini li għandhom isiru minn żmien għal żmien li fihom jivvota kulħadd b’vot indaqs u sigriet jew inkella skont proċeduri bħalhom li jiżguraw il-libertà tal-vot. L-Artiklu 22. Kulħadd, bħala membru tas-soċjetà, għandu l-jedd għas-sigurtà soċjali u għandu l-jedd li jissodisfa, permezz tal-isforz nazzjonali u l-koperazzjoni internazzjonali u skont l-organizzazzjoni u r-riżorsi ta’ kull Stat, il-jeddijiet ekonomiċi, soċjali u kulturali li mingħajrhom ma jistax iżomm id-dinjità tiegħu u jiżviluppa bil-libertà l-personalità tiegħu. L-Artiklu 23. Kulħadd għandu l-jedd għax-xoghol, għall-għażla ħielsa tal-impjieg, għal kondizzjonijiet ta’ xogħol ġusti u favorevoli u għall-protezzjoni mill-qgħad. Kulħadd, bla ebda għażla, għandu l-jedd għal ħlas indaqs għal xoghol indaqs. Kull min jaħdem għandu l-jedd għal ħlas ġust u favorevoli li jiżgura lilu u lill-familja tiegħu għajxien li jixraq lid-dinjità umana, u li jkun miżjud, jekk jeħtieġ, minn kull mezz ieħor ta’ protezzjoni soċjali. Kulħadd għandu l-jedd jifforma trade unions u jissieħeb fihom għall-protezzjoni tal-interessi tiegħu. L-Artiklu 24. Kulħadd għandu l-jedd għall-mistrieħ u għall-btajjel, kif ukoll għal limitazzjoni ta’ ħin raġjonevoli ta’ xogħol u għal vaganzi perjodiċi mħallsin. L-Artiklu 25. Kulħadd għandu l-jedd għal livell ta’ ħajja suffiċjenti biex jiżguralu saħħtu, għajxien tajjeb għalih u għall-familja tiegħu, speċjalment f’dak li hu ikel, ilbies, dar, kura medika kif ukoll servizzi soċjali meħtieġa; għandu wkoll il-jedd għas-sigurtà f’każ ta’ qgħad, mard, mankament, irmulija, xjuħija u fil-każi l-oħra meta minħabba ċirkostanzi li ma jkollux kontroll fuqhom jitlef il-mezzi tal-għajxien. L-ommijiet u t-tfal għandhom il-jedd għall-kura u għal għajnuna speċjali. It-tfal kollha, kemm jekk twieldu fiż-żwieġ u kemm barra minnu, għandhom igawdu l-istess protezzjoni speċjali. L-Artiklu 26. Kulħadd għandu l-jedd għall-edukazzjoni. L-edukazzjoni għandha tkun b’xejn, għall-inqas fil-gradi elementari u fondamentali tagħha. L-edukazzjoni elementari għandha tkun obbligatorja. L-edukazzjoni teknika u professjonali għandu jkun jista’ jagħmel użu minnha kulħadd; l-edukazzjoni universitarja għandha tkun miftuħa b’mod ugwali għal dawk kollha li jistħoqqilhom. L-edukazzjoni għandu jkollha bħala għan l-iżvilupp sħiħ tal-personalità umana u li ssaħħaħ ir-rispett għall-jeddijiet u għal-libertajiet fondamentali tal-bniedem. Għandha tħeġġeġ il-ftehim, it-tolleranza u l-ħbiberija fost in-nazzjonijiet, ir-razez jew il-gruppi reliġjużi kolha u għandha tmexxi ’l quddiem il-ħidmiet tal-Ġnus Magħquda għaż-żamma tal-paċi. Il-ġenituri għandhom l-ewwel jedd li jagħżlu l-għamla ta’ edukazzjoni li tingħata ’l uliedhom. L-Artiklu 27. Kulħadd għandu l-jedd li jieħu sehem bil-libertà fil-ħajja kulturali tal-komunità, li jgawdi l-arti u li jaqsam fil-progress xjentifiku u fil-ġid li jġib miegħu dan il-jedd. Kulħadd għandu l-jedd li jkollu l-protezzjoni għall-interessi morali u materjali tiegħu meta jkun l-awtur ta’ produzzjoni xjentifika, letterarja jew artistika. L-Artiklu 28. Kulħadd hu intitolat għal ordni soċjali u internazzjonali li fih il-jeddijiet u l-libertajiet imxandra f’din l-Istqarrija jkunu jistgħu jitwettqu tassew. L-Artiklu 29. Kulħadd għandu dmirijiet lejn il-komunità li fiha biss jista’ jwettaq l-iżvilupp ħieles u sħiħ tal-personalità tiegħu. Fit-tħaddim tal-jeddijiet u tal-libertajiet tiegħu, kull wieħed għandu jkollu biss dawk il-limitazzjonijiet li jiġu mil-liġi, li għandha biss bħala għan li tiżgura l-għarfien u r-rispett għall-jeddijiet u l-libertajiet tal-oħrajn u li tissodisfa dak li ġustament jitolbu l-morali, l-ordni pubbliku u l-ġid komuni f’soċjetà demokratika. Dawn il-jeddijiet u l-libertajiet ma jistgħu fl-ebda każ jitħaddmu kontra l-għanijiet u l-prinċipji tal-Ġnus Magħquda. L-Artiklu 30. Xejn f’din l-Istqarrija ma jista’ jkun mifhum li jagħti lil xi Stat, għaqda jew persuna l-jedd li tagħmel xi ħidma jew li twettaq xi għemil bil-għan li teqred xi jeddijiet jew libertajiet li huma mxandra hawnhekk. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/my.txt000066400000000000000000001320001520214632600216730ustar00rootroot00000000000000အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်း ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ဒီဇင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ညီလာခံ အစည်းအဝေးကြီးက လူ့အခွင့်အရေး ကြေညာစာတမ်းကြီးကို အတည်ပြု၍ ကြေညာလိုက်ရာထိုကြေညာစာတမ်းကြီး၏ စာသားသည်နောက်စာမျက်နှာ များတွင် အပြည့်အစုံပါရှိသည်။ ဤကဲ့သို့ရာဇဝင်တင်မည့် ကြေညာချက်ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဤညီလာခံအစည်းအဝေးကြီးက ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံ အားလုံးအား ထိုကြေညာစာတမ်းကြီး၏ စာသားကိုအများပြည်သူတို့ ကြားသိစေရန် ကြေညာပါမည့် အကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ထို့ပြင်နိုင်ငံများ၊ သို့တည်းမဟုတ် နယ်မြေများ၏ နိုင်ငံရေး အဆင့်အတန်းကို လိုက်၍ ခွဲခြားခြင်း မပြုဘဲအဓိကအားဖြင့် စာသင်ကျောင်းများနှင့် အခြားပညာရေး အဖွဲ့အစည်းများတွင် ထိုကြေညာစာတမ်းကြီးကို ဖြန့်ချိ ဝေငှ စေရန်၊ မြင်သာအောင် ပြသထားစေရန်၊ဖတ်ကြားစေရန်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ရှင်းလင်း ဖော်ပြစေရန် ဆောင်ရွက်ပါမည့် အကြောင်းဖြင့် လည်းကောင်း ဆင့်ဆို လိုက်သည်။ စကားချီး . . . လူခပ်သိမ်း၏မျိုးရိုးဂုဏ်သိက္ခါနှင့်တကွ လူတိုင်းအညီအမျှခံစားခွင့်ရှိသည့် အခွင့်အရေးများကို အသိအမှတ် ပြုခြင်းသည် လူခပ်သိမ်း၏လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှုတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လူ့အခွင့်ရေးများကို အရေးမထား မထီလေးစား ပြုခြင်းသည် လူခပ်သိမ်း၏ အကျင့်သိက္ခါကို ချိုးဖောက် ဖျက်ဆီးတတ်သည့် ရက်စက် ကြမ်းကြုတ်သော အပြုအမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော ကြောင့်လည်းကောင်း၊ လွတ်လပ်စွာ ဖွင့်ဟပြောဆိုနိုင်မှု လွတ်လပ်စွာ သက်ဝင် ယုံကြည်နိုင်မှု၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ ချို့ငဲ့ခြင်းတို့မှ ကင်းလွတ်စွာ အသက်မွေးနိုင်မှုတို့ကို ခံစားရယူနိုင်စေမည့် လောကတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာရန်အရေးကို လူခပ်သိမ်းတို့က မိမိတို့၏ အထက်သန်ဆုံးသော လိုလားချက်ဆန္ဒကြီးအဖြစ်ဖြင့် ကြွေးကြော် ကြေညာပြီးဖြစ် သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ လူခပ်သိမ်းတို့သည်၊ တရားလက်လွတ် နှိပ်စက်က လူပြုမှု၊ အုပ်စိုးမှုနှင့် ဖိစီး ညှဉ်းပန်းမှု တို့ကို နောက်ဆုံး မလွှဲသာ မရှောင်သာ လက်နက် စွဲကိုင်ကာ တော်လှန်ခြင်း၊ ပုန်ကန်ခြင်းမပြုစေရန်၊ လူအခွင့်ရေး များကိုဥပဒေဖြင့် ထိန်းသိမ်းကာကွယ် ပေးရမည်ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံ အချင်းချင်း ချစ်ခင် ရင်းနှီးစွာ ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုတိုးတက်စေရန် ကြံဆောင်ရမည် ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်တို့သည် မူလလူ့အခွင့် ရေးများကို လည်းကောင်း၊ လူ၏ ဂုဏ်သိက္ခါကို လည်းကောင်း၊ ယောက်ျား မိန်းမတို့၏ တူညီသည့် အခွင့်အရေးများကို လည်းကောင်း၊ လေးစားယုံကြည်ပါသည် ဟုကုလသမဂ္ဂတွင် ထပ်မံ၍ အတည်ပြု ပြီးသည့်ပြင်၊ လူမှုကြီးပွား တိုးတက်ရေးနှင့်တကွ ပိုမို လွတ်လပ် ကောင်းမွန်သော လူ့ဘဝ အဆင့်အတန်းတို့ကို မြှင့်တင်ရန် သန္နိပ်ဌာန်ချပြီး ဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတို့သည်ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့နှင့်ပူပေါင်း၍ လူအခွင့်အရေးများကိုလည်ကောင်း၊ အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့် အခွင့်အရေးများကိုလည်းကောင်း၊ ကမ္ဘာ့တဝှမ်းလုံးတွင် ရိုသေလေးစားကျင့်သုံး စောင့်စည်း ကြခြင်းကို အားပေးမည်ဟု ကတိပြုပြီးဖြစ်သောကြောင့် လည်းကောင်း၊ ထိုကြောင့် အထွေထွေညီလာခံ က အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလူ့အခွင့်ရေးကြေညာစာတမ်းကို လူတိုင်း အဖွဲ့ အစည်းတိုင်းသည် အစဥ် နှလုံးသွင်းလျက် ကမ္ဘာ တဝှမ်းလုံးတွင် အဆိုပါ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ် ခွင့်များကို ရိုသေလေးစားကြစေရန် ဆုံးမ သွန်သင်ခြင်းဖြင့် အားထုတ် ကြရမည်ဟုလည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများနှင့် ထိုနိုင်ငံတို့၏အာဏာပိုင်အတွင်းရှိ နယ်ပယ်ဆိုင်ရာ တိုင်းသူပြည်သား များအား အဆိုပါ အခွင့်အရေးနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထိရောက်စွာ သိမှတ်ကျင့်သုံး စောင့်စည်းကြစေရန် ပြည်တွင်းပြည်ပဆိုင်ရာ တိုးတက်သော ဆောင်ရွက်ချက်များဖြင့် အားထုတ်ကြရမည်ဟုလည်းကောင်း ရည်ရွယ်ပြီးလျှင် လူ့အခွင့်အရေး များဆိုင်ရာ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြေညာစာတမ်းကို နိုင်ငံခပ်သိမ်း၊ လူခပ်သိမ်းတို့ တပြေးညီစွာ ဆောင်ရွက် နိုင်ကြစိမ့်သောငှာ ယခုထုတ်ပြန် ကြေညာလိုက်သည်။ အပိုဒ် ၁ လူတိုင်းသည် တူညီ လွတ်လပ်သော ဂုဏ်သိက္ခါဖြင့် လည်းကောင်း၊ တူညီလွတ်လပ်သော အခွင့်အရေးများဖြင့် လည်းကောင်း၊ မွေးဖွားလာသူများ ဖြစ်သည်။ ထိုသူတို့၌ ပိုင်းခြား ဝေဖန်တတ်သော ဉာဏ်နှင့် ကျင့်ဝတ် သိတတ်သော စိတ်တို့ရှိကြ၍ ထိုသူတို့သည် အချင်းချင်း မေတ္တာထား၍ ဆက်ဆံကျင့်သုံးသင့်၏။ အပိုဒ် ၂ လူတိုင်းသည် လူ့အခွင့် အရေး ကြေညာစာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အခွင့်အရေး အားလုံး၊ လွတ်လပ်ခွင့် အားလုံးတို့ကို ပိုင်ဆိုင် ခံစားခွင့်ရှိသည်။ လူမျိုးနွယ်အားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အသားအရောင်အားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ကျား ၊ မ ၊ သဘာဝအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ဘာသာစကားအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံရေးယူဆချက်၊ သို့တည်းမဟုတ် အခြားယူဆချက်အားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံနှင့် ဆိုင်သော၊ သို့တည်းမဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းနှင့် ဆိုင်သော ဇစ်မြစ် အားဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပစ္စည်း ဥစ္စာ ဂုဏ်အားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ မျိုးရိုးဇာတိအားဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အခြား အဆင့်အတန်း အားဖြင့် ဖြစ်စေ ခွဲခြားခြင်းမရှိစေရ။ ထို့ပြင် လူတစ်ဦး တစ်ယောက် နေထိုင်ရာ နိုင်ငံ၏ သို့တည်းမဟုတ် နယ်မြေဒေသ၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ဖြစ်စေ စီရင် ပိုင်ခွင့်ဆိုင်ရာ ဖြစ်စေ တိုင်းပြည် အချင်းချင်း ဆိုင်ရာဖြစ်စေ၊ အဆင့်အတန်း တစ်ခုခုကို အခြေပြု၍ သော်လည်းကောင်း၊ ဒေသနယ်မြေတစ်ခုသည် အချုပ်အခြာ အာဏာပိုင် လွတ်လပ်သည့် နယ်မြေ၊ သို့တည်းမဟုတ် ကုလသမဂ္ဂ ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက် ထားရသည့် နယ်မြေ၊ သို့တည်းမဟုတ် ကိုယ်ပိုင် အုပ်ချုပ်ခွင့် အာဏာတို့ တစိတ်တဒေသလောက်သာ ရရှိသည့် နယ်မြေ စသဖြင့် ယင်းသို့ သော နယ်မြေများ ဖြစ်သည်၊ဖြစ်သည် ဟူသော အကြောင်းကို အထောက်အထား ပြု၍ သော်လည်းကောင်း ခွဲခြားခြင်း လုံးဝ မရှိစေရ။ အပိုဒ် ၃ လူတိုင်း၌ အသက်ရှင်ရန်လွတ်လပ်မှုခွင့်နှင့် လုံခြုံစိတ်ချခွင့် ရှိသည်။ အပိုဒ် ၄ မည်သူကိုမျှ ကျေးကျွန်အဖြစ်၊ သို့တည်းမဟုတ် အစေအပါးအဖြစ်၊ နိုင်ထက်စီးနင်း စေခိုင်းခြင်း မပြုရ၊ လူကို ကျေးကျွန် သဖွယ် အဓမ္မ စေခိုင်းခြင်း၊ အရောင်းအဝယ် ပြုခြင်းနှင့် ထိုသဘော သက်ရောက်သော လုပ်ငန်းဟူသမျှကို ပိတ်ပင် တားမြစ် ရမည်။ အပိုဒ် ၅ မည်သူကိုမျှ ညှဉ်းပန်း နှိပ်စက်ခြင်း၊ သို့တည်းမဟုတ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်စွာ လူမဆန်စွာ ဂုဏ်ငယ်စေသောဆက်ဆံမှု မပြုရ၊ သို့တည်းမဟုတ် အပြစ်ဒဏ် ပေးခြင်းမပြုရ။ အပိုဒ် ၆ လူတိုင်းတွင် ဥပဒေအရာ၌ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး အဖြစ်ဖြင့် အရာခပ်သိမ်းတွင် အသိအမှတ် ပြုခြင်းကို ခံယူပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ် ၇ လူအားလုံးတို့သည် ဥပဒေအရာ၌ တူညီကြသည့်အပြင်၊ ဥပဒေ၏ အကာအကွယ်ကို ခြားနားခြင်း မခံရစေဘဲ တူညီစွာ ခံစားပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ဤကြေညာ စာတမ်းပါ သဘောတရားများကို ဖီဆန်၍ ခွဲခြားခြင်းမှ လည်းကောင်း၊ ထိုသို့ခွဲခြားခြင်းကို လှုံဆော်ခြင်းမှ လည်းကောင်း၊ ကင်းလွတ် စေရန် အကာအကွယ်ကို တူညီစွာ ခံစားပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အပိုဒ် ၈ ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေက သော်လည်းကောင်း အခြား ဥပဒေက သော်လည်းကောင်း လူတိုင်းအတွက် ပေးထားသည့် အခြေခံ အခွင့်အရေး များသည် ချိုးဖောက် ဖျက်ဆီးခြင်းခံခဲ့ရလျှင် ထိုသို့ ချိုးဖောက်ဖျက်ဆီးသော ပြုလုပ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော နစ်နာချက် အတွက် ထိုသူသည် နိုင်ငံဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်တရားရုံးတွင် ထိရောက်စွာ သက်သာ ခွင့်ရနိုင်စေရမည်။ အပိုဒ် ၉ မည်သူမျှ ဥပဒေအရ မဟုတ်သော ဖမ်းဆီးခြင်းကို ဖြစ်စေ၊ ချုပ်နှောင်ခြင်းကို ဖြစ်စေ၊ ပြည်နှင်ခြင်းကိုဖြစ်စေ မခံစေရ။ အပိုဒ် ၁၀ အခွင့်အရေးများနှင့် တာဝန် ဝတ္တရားများကို အဆုံးအဖြတ်ခံရာတွင် လည်းကောင်း၊ ပြစ်မှုကြောင့် တရားစွဲဆိုစီရင် ဆုံးဖြတ်ခံရာတွင် လည်းကောင်း၊ လူတိုင်းသည် လွတ်လပ်၍ ဘက်မလိုက်သော တရားရုံးတော်၏ လူအများ ရှေ့မှောက်တွင် မျှတစွာ ကြားနာစစ်ဆေးခြင်းကို တူညီစွာ ခံစား ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ် ၁၁ လူအများ ရှေ့မှောက်၌ ဥပဒေအတိုင်း စစ်ဆေး၍ ပြစ်မှုကျူးလွန်သည်ဟု ထင်ရှား စီရင်ခြင်းခံရသည့် အချိန်အထိ ပြစ်မှုနှင့် တရားစွဲဆိုခြင်း ခံရသူတိုင်းသည် အပြစ်မဲ့သူဟူ၍ ယူဆခြင်းခံထိုက်သည့် အခွင့်အရေးရှိသည်။ ထိုအမှုကို ကြားနာစစ်ဆေးရာဝယ် စွပ်စွဲခံရသည့် ပြစ်မှုအတွက် ခုခံချေပနိုင်ရန် လိုအပ်သော အခွင့်အရေးများကို ထိုသူအား ပေးပြီး ဖြစ်စေရမည်။ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်အား နိုင်ငံဥပဒေအရဖြစ်စေ၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအရ ဖြစ်စေ၊ ပြစ်မှုမမြောက်သော လုပ်ရပ် သို့မဟုတ် ပျက်ကွက်မှုအရ ဆွဲဆိုပြစ်ပေးခြင်း မပြုရ။ ထို့အပြင် ပြစ်မှုကျူးလွန်စဥ်အခါက ထိုက်သင့်စေနိုင်သော အပြစ်ဒဏ်ထက်ပိုမိုကြီးလေးသော အပြစ်ဒဏ်ကို ထိုက်သင့်ခြင်းမရှိစေရ။ အပိုဒ် ၁၂ မည်သူမျှ မိမိသဘောအတိုင်း အေးချမ်းလွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခြင်းကို သော်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ မိသားစုကို သော်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ နေအိမ် အသိုက်အဝန်းကို သော်လည်းကောင်း၊ စာပေးစာယူကို သော်လည်းကောင်း၊ ဥပဒေအရ မဟုတ်သော ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခြင်း မခံစေရ။ ထို့ပြင် မိမိ၏ဂုဏ်သိက္ခါ ကိုလည်း အထက်ပါအတိုင်း ပုတ်ခတ်ခြင်း မခံစေရ။ လူတိုင်းတွင် ထိုသို့ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမှ သော်လည်းကောင်း ပုတ်ခတ်ခြင်းမှ သော်လည်းကောင်း ဥပဒေအရ ကာကွယ် ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ် ၁၃ လူတိုင်းတွင် မိမိ၏နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် အတွင်း၌ လွတ်လပ်စွာ သွားလာ ရွှေ့ပြောင်း နိုင်ခွင့်၊ နေထိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် မိမိနေထိုင်ရာ တိုင်းပြည်မှ လည်းကောင်း၊ အခြားတိုင်းပြည်မှလည်းကောင်း ထွက်ခွာ သွားပိုင်ခွင့်ရှိသည့်အပြင်၊ မိမိ၏ တိုင်းပြည်သို့ ပြန်လာ ပိုင်ခွင့်လည်းရှိသည်။ အပိုဒ် ၁၄ လူတိုင်းသည် ညှဥ်းပန်း နှိပ်စက် ခံနေရခြင်းမှ လွတ်ကင်းရန် အခြားတိုင်းပြည် များ၌ အေးချမ်းစွာ ခိုလှုံနေနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ နိုင်ငံရေးနှင့် မပတ်သက်သည့် ပြစ်မှုများမှ သော်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ ရည်ရွက်ချက်နှင့် သဘောတရား မှုများကို ဖီဆန်သော အမှုများမှ သော်လည်းကောင်း၊ အမှန် ပေါ်ပေါက် လာသော ပြစ်မှုကြောင့် တရားစွဲဆိုခြင်း ခံရသည့် အမှုအခင်များတွင် အထက်ပါ အခွင့်အရေးကို အသုံးမပြုနိုင်စေရ။ အပိုဒ် ၁၅ လူတိုင်းသည်၊ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံသားအဖြစ် ခံယူခွင့်ရှိသည်။ ဥပဒေအရ မဟုတ်လျှင် မည်သူမျှ မိမိ၏ နိုင်ငံသားအဖြစ်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မခံစေရ၊ နိုင်ငံသားအဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သော အခွင့်အရေးကို လည်း ငြင်းပယ်ခြင်း မခံစေရ။ အပိုဒ် ၁၆ အရွယ်ရောက် ပြီးသော ယောကျာ်း နှင့် မိန်းမတို့တွင် လူမျိုးကို သော်လည်းကောင်း၊ နိုင်ငံသားအဖြစ်ကို သော်လည်းကောင်း၊ ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာကို သော်လည်းကောင်း၊ အကြောင်းပြု၍ ချုပ်ချယ် ကန့်သတ်ခြင်း မရှိဘဲ၊ ထိမ်းမြားနိုင်ခွင့် နှင့် မိသားစု ထူထောင်နိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အဆိုပါ ယောကျာ်းနှင့် မိန်းမ တို့သည် လင်မယားအဖြစ် ပေါင်းသင်းနေစဥ် အချိန် အတွင်း၌ သော်လည်းကောင်း၊ အိမ်ထောင်ကို ဖျက်သိမ်း၍ ကွာရှင်းကြသည့် အခါ၌လည်းကောင်း၊ လက်ထပ် ပေါင်းသင်း အိမ်ထောင်ပြုခြင်း နှင့် စပ်လျဥ်းသော တူညီသည့် အခွင့်အရေးများကို ရရှိထိုက်သည်။ သတို့သား နှင့် သတို့သမီး နှစ်ဦးနှစ်ဘက်၏ လွတ်လပ်သော သဘောဆန္ဒရှိမှသာလျှင် ထိမ်းမြားခြင်းကို ပြုရမည်။ (၃)မိသားစု တစ်ခုသည် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ သဘာဝကျသော အခြေခံအဖွဲ့တစ်ရပ်ဖြစ်သည်၊ ထိုမိသားစုသည် လူ့ အဖွဲ့အစည်းနှင့် အစိုးရတို့၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းကို ခံယူခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ် ၁၇ လူတိုင်းတွင် မိမိတစ်ဦး ချင်းသော်လည်းကောင်း ၊ အခြားသူများနှင့် ဖက်စပ်၍ သော်လည်းကောင်း၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ တို့ကို ပိုင်ဆိုင်ရန် အခွင့်အရေးရှိရမည်။ ဥပဒေအရ မဟုတ်လျှင်၊ မည်သူမျှ မိမိ၏ ပစ္စည်းဥစ္စာပိုင်ဆိုင်ခွင့်ကို စွန့်လွှတ်ခြင်း မခံစေရ။ အပိုဒ် ၁၈ လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ တွေးခေါ် ကြံဆနိုင်ခွင့်၊ လွတ်လပ်စွာ ခံယူရပ်တည်နိုင်ခွင့် နှင့် လွတ်လပ်စွာ သက်ဝင် ကိုးကွယ်နိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အဆိုပါ အခွင့်အရေးများ၌ မိမိကိုးကွယ်သည့် ဘာသာကို သို့တည်းမဟုတ် သက်ဝင်ယုံကြည်ချက်ကို လွတ်လပ်စွာ ပြောင်းလဲနိုင်ခွင့် ပါဝင်သည့် အပြင် မိမိတစ်ယောက် ချင်းဖြစ်စေ၊ အခြားသူများနှင့် စုပေါင်း၍ဖြစ်စေ၊ ပြည်သူအများ ရှေ့မှောက်တွင် သော်လည်းကောင်း၊ ရှေ့မှောက်တွင် မဟုတ်ဘဲ သော်လည်းကောင်း၊ မိမိ ကိုးကွယ်သော ဘာသာကို သို့တည်းမဟုတ် သက်ဝင် ယုံကြည်ချက်ကို လွတ်လပ်စွာ သင်ပြနိုင်ခွင့်၊ ကျင့်သုံးနိုင်ခွင့်၊ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်နိုင်ခွင့်နှင့် ဆောက်တည် နိုင်ခွင့်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ အပိုဒ် ၁၉ လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင် ယူဆနိုင်ခွင့်နှင့် လွတ်လပ်စွာ ဖွင့်ဟ ဖော်ပြနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အဆိုပါ အခွင့်အရေးများ၌ အနှောင့် အယှက်မရှိဘဲ လွတ်လပ်စွာ ထင်မြင်ယူဆနိုင်ခွင့် ပါဝင် သည့်အပြင်၊ နိုင်ငံနယ်နိမိတ်များကို ထောက်ထားရန် မလိုဘဲ သတင်းအကြောင်းအရာနှင့် သဘောတရားများကို တနည်းနည်းဖြင့် လွတ်လပ်စွာ ရှာယူဆည်းပူးနိုင်ခွင့်၊ လက်ခံနိုင်ခွင့်နှင့် ဝေငှ ဖြန့်ချီခွင့်တို့လည်း ပါဝင်သည်။ အပိုဒ် ၂၀ လူတိုင်းတွင် လွတ်လပ် အေးချမ်းစွာ စုဝေးနိုင်ခွင့် နှင့် ဖွဲ့စည်းနိုင်ခွင့် တို့ ရှိသည်။ မည်သူကိုမျှ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုသို့ ဝင်စေရန် အတင်းအကျပ်မပြုရ။ အပိုဒ် ၂၁ လူတိုင်းတွင် မိမိနိုင်ငံ၏ အုပ်ချုပ်ရေး၌ ကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်လိုက်သည့် ကိုယ်စားလှယ်များမှ တစ်ဆင့်ဖြစ်စေ ပါဝင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့် ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် မိမိ၏နိုင်ငံရှိ ပြည်သူ့ ဝန်ထမ်းအဖွဲ့၌ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် တူညီသည့်အခွင့် အရေးရှိသည်။ ပြည်သူပြည်သားတို့၏ ဆန္ဒသည် အုပ်ချုပ် အာဏာ၏ အခြေခံဖြစ်ရမည်၊ အဆိုပါ ဆန္ဒကို အချိန်ကာလပိုင်းခြားလျက် စစ်မှန်သောရွေးကောက်ပွဲများဖြင့် ထင်ရှားစေရမည်။ ရွေးကောက် ပွဲများတွင်လည်း လူတိုင်းအညီအမျှ ဆန္ဒမဲ ပေးနိုင်ခွင့် ရှိရမည့်အပြင် ၊ ထိုရွေးကောက်ပွဲများကို လျှို့ဝှက် မဲပေး စနစ်ဖြင့် ဖြစ်စေ၊ အလားတူ လွတ်လပ်သော မဲပေးစနစ် ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ကျင်းပရမည်။ အပိုဒ် ၂၂ လူတိုင်းတွင် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအနေနှင့် လူမှုရေး လုံခြုံခွင့်ရယူပိုင့်ခွင့်ရှိသည့်အပြင် နိုင်ငံရေးကြိုးပမ်းမှုဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံတကာ ပူပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံအသီးသီး၏ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် လည်းကောင်း၊ သယံဇာတအင်အားနှင့်လည်းကောင်း ထိုလူ၏ ဂုဏ်သိက္ခါနှင့် စရိုက်လက္ခဏာ လွတ်လပ်စွာ တိုးတက်မြင့်မားရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော စီးပွားရေး၊လူမှုရေးနှင့် ယဥ်ကျေးမှု အခွင့်အရေးများကို သုံးစွဲပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၃ လူတိုင်းတွင် အလုပ်လုပ် ရန်လည်းကောင်း၊ မိမိနှစ်သက်ရာ အသက်မွေးမှု အလုပ် အကိုင်ကို လွတ်လပ်စွာရွေးချယ်ရန် လည်းကောင်း၊ တရား မျှတ၍ လုပ်ပျော်သော အလုပ်ခွင်၏ အခြေအနေကို ရရှိရန် လည်းကောင်း၊ အလုပ်လက်မဲ့ ဖြစ်ရခြင်းမှ အကာအကွယ် ရရှိရန် လည်းကောင်း အခွင့်အရေးရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် ခွဲခြားခြင်းမခံရစေဘဲ၊ တူညီသော အလုပ်အတွက် တူညီသော အခကြေးငွေ ရနိုင်ခွင့်ရှိသည်။ အလုပ်လုပ်ကိုင်သည့် လူတိုင်းတွင်၊ မိမိနှင့် မိမိ၏ မိသားစုအတွက် လူ့ဂုဏ်သိက္ခါ နှင့် ညီအောင် နေထိုင် စားသောက်နိုင်ရန်၊ စိတ်ချလောက်သည့်ပြင်၊ တရား မျှတ၍ လုပ်ပျော်သည့် လစာကြေးငွေ ရပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ လိုအပ်ခဲ့လျှင်အခြား နည်းလမ်းများမှ လူမှုရေး အထောက်အပံ့ကိုလည်း ထပ်မံ၍ ရနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် မိမိအကျိုး ခံစားခွင့်ကို ကာကွယ်ရန် အလုပ်သမား အစည်းအရုံးများ ဖွဲ့စည်းခွင့် ၊ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ခွင့် ရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၄ လူတိုင်းတွင် သင့်မြတ်လျော်ကန်စွာ ကန့်သတ်ထားသည့် အလုပ်လုပ်ချိန် အပြင်၊ လစာနှင့်တကွ အခါကာလအားလျော်စွာ သတ်မှတ် ထားသည့် အလုပ် အားလပ်ရက်များပါဝင်သည့် အနားယူခွင့်နှင့် အားလပ်ခွင့် ခံစားပိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၅ လူတိုင်းတွင် မိမိနှင့်တကွ မိမိ၏ မိသားစု ကျန်းမာရေးနှင့်တကွ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ရေး အတွက် အစာအဟာရ၊ အဝတ်အထည် နေအိမ်၊ ဆေးဝါး အကူအညီနှင့် လိုအပ်သည့် လူမှု အထောက်အပံ့များ ပါဝင်သော သင့်တော် လျှောက်ပတ်သည့် လူမှု အဆင့်အတန်းကို ရယူခံစားခွင့် ရှိသည်။ ထို့ပြင် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်သော အခါ၌ သော်လည်းကောင်း၊ မကျန်းမမာဖြစ်သော အခါ၌ သော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်အင်္ဂါမစွမ်း မသန်ဖြစ်သော အခါ၌ သော်လည်းကောင်း၊ မုဆိုးမဖြစ်သော်အခါ၌ သော်လည်းကောင်း၊ အသက်အရွယ်အိုမင်းသော အခါ၌ သော်လည်းကောင်း၊ မိမိကိုယ်တိုင်က မတတ်နိုင်သော အကြောင်းကြောင့် ဝမ်းစာ ရှာမှီးနိုင်သော နည်းလမ်း မရှိသော အ ခါ ၌ သော်လည်းကောင်း၊ နေထိုင်စားသောက်ရေးအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရမှု အခွင့်အရေးရှိသည်။ သားသည် မိခင်များနှင့် ကလေးများသည် အထူးစောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် အကူအညီပေးခြင်းကို ရခွင့် ရှိသည်။ ဥပဒေအရ ထိမ်းမြားခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ အခြား နည်းဖြင့် ဖြစ်စေ မွေးဖွားသော ကလေးအားလုံးသည် တူညီသော လူမှု ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရေးကို ရယူ ခံစားကြရမည်။ အပိုဒ် ၂၆ လူတိုင်းသည် ပညာသင် ယူနိုင်ခွင့်ရှိသည်၊ အနည်းဆုံးမူလတန်းနှင့် အခြေခံ အဆင့် အတန်းများတွင် ပညာ သင်ကြားရေးသည် အခမဲ့ဖြစ်ရမည်။ မူလတန်းပညာသည် မသင်မနေရ ပညာ ဖြစ်ရမည်။ စက်မှုလက်မှုပညာနှင့် အသက်မွေးမှု ပညာများကို ယေဘူယျအားဖြင့် သင်ကြားရယူနိုင်စေရမည်။ ထို့ပြင် အထက်တန်းပညာအတွက် အရည်အချင်းကို အခြေခံပြု၍ တူညီသော အခွင့်အရေး ရရှိစေရမည်။ ပညာသင်ကြားရေးကို လူသားတို့၏စရိုက်လက္ခဏာအပြည့်အဝတိုးတက်မှု အပြင်၊ လူ့အခွင့်အရေးနှင့် အခြေခံလွတ်လပ်ခွင့် ရိုသေ လေးစားမှု တို့ကို ရှင်သန်ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ သင်ကြား စေရမည်။ ပညာသင်ကြားရေးသည် နိုင်ငံ အားလုံး တို့တွင် လည်းကောင်း၊ လူမျိုးစုများ တွင်လည်းကောင်း၊ ဘာသာရေးအသင်းအဖွဲ့များတွင် လည်းကောင်း၊ အချင်းချင်းနားလည်မှု၊ သည်းခံ မှုနှင့် ခင်မင်ရင်းနှီးမှုတို့ကို အားပေးရမည်။ ထို့ပြင် ငြိမ်းချမ်းရေး တည်တံ့အောင် ဆောင်ရွက်ရန် အလို့ငှာ၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ ဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း ဖြစ်မြောက် အောင် အားပေးရမည်။ မိဘတို့တွင်၊ မိမိတို့၏ ကလေးများ သင်ယူရမည့် ပညာ အမျိုးအစားကို ရွေးချယ်နိုင်သော လက်ဦး အခွင့်အရေးရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၇ လူတိုင်းတွင် သက်ဆိုင်ရာ ယဉ်ကျေးမှု လောက၌ လွတ်လပ်စွာ ပါဝင်ဆောင် ရွက်နိုင်ခွင့် သုခုမပညာရပ် များကို လွတ်လပ်စွာလိုက်စား မွေ့လျော်နိုင်ခွင့်၊ သိပ္ပံ ပညာထွန်းကားရေး လုပ်ငန်းများတွင် လွတ်လပ်စွာ ဝင်ရောက် လုပ်ကိုင် နိုင်ခွင့်နှင့် ထိုပညာ၏ အကျိုး အာနိသင်များကို လွတ်လပ်စွာ ခံစားသုံးစွဲနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ လူတိုင်းတွင် သိပ္ပံမှ ဖြစ်စေ၊ စာပေမှဖြစ်စေ၊ သုခုမပညာမှ ဖြစ်စေ၊ မိမိကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်ဖြင့်ကြံစည်ဖန်းတီးမှုမှဖြစ်ထွန်းလာသည့် ဂုဏ်နှင့် ငွေကြေး အကျိုးအမြတ်များကို ခံစားရယူနိုင်ရန် အခွင့်အရေးအတွက် ကာကွယ်မှုကို ရရှိရန် အခွင့်အရေး ရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၈ လူတိုင်းသည် ဤကြေညာ စာတမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အခွင့်အရေးများ နှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကို အပြည့်အစုံ ရယူနိုင်သော လူမှု ဆက်ဆံရေး အခြေအနေနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေး အခြေအနေတို့၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ခံစားနိုင်ခွင့် ရှိသည်။ အပိုဒ် ၂၉ မိမိ၏စရိုက်လက္ခဏာ လွတ်လပ်စွာ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်နိုင်သည့် တစ်ခုတည်းသော လူ့အသိုက်အဝန်း အတွက်လူတိုင်း၌ တာဝန် ရှိသည်။ မိမိ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ် ခွင့်များကို သုံးစွဲရာတွင် လူတိုင်းသည်၊ အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်များကိုအသိအမှတ်ပြု၍ ရိုသေလေးစားစေရန်အလို့ငှာ လည်းကောင်း၊ ဒီမိုကရေစီကျင့်သုံးသောလူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားအပြင်၊ ရပ်ရွာအေးချမ်းသာယာရေးနှင့် ပြည်သူ့ အကျိုး စီးပွား ဖြစ်ထွန်းရေးတို့ အတွက်၊ တရားမျှတစွာကျင့် ဆောင်ရန် အလို့ငှာ လည်းကောင်း၊ ဥပဒေက ပြဌာန်းထားသည့် ချုပ်ချယ်မှုများဖြင့်သာ ကန့်သတ်ခြင်းခံရမည်။ (၃)အဆိုပါ အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ် ခွင့်များကို မည်သည့် အမှုကိစ္စတွင်မျှ ကုလသမဂ္ဂ၏ ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် လည်းကောင်း၊ အခြေခံမူများနှင့် လည်းကောင်း ဆန့်ကျင်၍ မသုံးစွဲရ။ အပိုဒ် ၃၀ ဤကြေညာစာတမ်းပါ အခွင့်အရေးနှင့်တကွ လွတ်လပ်ခွင့်များ ပျက်စီးရာပျက်စီးကြောင်းတို့ကိုရည်ရွယ်၍၊ နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံ အတွက် ဖြစ်စေ၊ လူတစ်စု အတွက်ဖြစ်စေ၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက် အတွက် ဖြစ်စေ ပါဝင် ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်ရှိသည်ဟု သော်လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တိုင်ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်ရှိသည်ဟုသော်လည်းကောင်း အဓိပ္ပါယ် ပိုင်းခြားကောက်ယူခြင်း မရှိစေရ။ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nb.txt000066400000000000000000000266161520214632600216640ustar00rootroot00000000000000Den 10. desember 1948 vedtok og kunngjorde De Forente Nasjoners tredje Generalforsamling Verdenserklæringen om Menneskerettighetene. Erklæringen ble vedtatt med 48 lands ja-stemmer. Ingen land stemte mot. 8 land avsto. Umiddelbart etter denne historiske begivenhet henstilte Generalforsamlingen til alle medlemsstater å bekjentgjøre Erklæringens tekst og "sørge for at den blir distribuert, framvist, lest og forklart spesielt i skoler og andre læreinstitusjoner, uten hensyn til de forskjellige lands eller områders politiske status". Erklæringens offisielle tekst foreligger på FNs seks arbeidsspråk: arabisk, engelsk, fransk, kinesisk, russisk og spansk. En lang rekke av FNs medlemsstater har fulgt Generalforsamlingens oppfordring og oversatt Erklæringen til de nasjonale språk. Denne oversettelsen til norsk er utarbeidet i Utenriksdepartementet. På henvendelse til FNs nordiske informasjonskontor i København kan en få gratis eksemplarer av Erklæringen på FNs offisielle språk, de øvrige nordiske språk og et begrenset antall andre språk. VERDENSERKLÆRINGEN OM MENNESKERETTIGHETENE INNLEDNING Da anerkjennelsen av menneskeverd og like og umistelige rettigheter for alle medlemmer av menneskeslekten er grunnlaget for frihet, rettferdighet og fred i verden, da tilsidesettelse av og forakt for menneskerettighetene har ført til barbariske handlinger som har rystet menneskehetens samvittighet, og da framveksten av en verden hvor menneskene har tale- og trosfrihet og frihet fra frykt og nød, er blitt kunngjort som folkenes høyeste mål, da det er nødvendig at menneskerettighetene blir beskyttet av loven for at menneskene ikke skal tvinges til som siste utvei å gjøre opprør mot tyranni og undertrykkelse, da det er viktig å fremme utviklingen av vennskapelige forhold mellom nasjonene, da De Forente Nasjoners folk i Pakten på ny har bekreftet sin tro på grunnleggende menneskerettigheter, på menneskeverd og på like rett for menn og kvinner og har besluttet å arbeide for sosialt framskritt og bedre levevilkår under større Frihet, da medlemsstatene har forpliktet seg til i samarbeid med De Forente Nasjoner å sikre at menneskerettighetene og de grunnleggende friheter blir alminnelig respektert og overholdt, da en allmenn forståelse av disse rettigheter og friheter er av den største betydning for å virkeliggjøre denne forpliktelse, kunngjør GENERALFORSAMLINGEN nå denne VERDENSERKLÆRING OM MENNESKERETTIGHETENE som et felles mål for alle folk og alle nasjoner, for at hvert individ og hver samfunnsmyndighet, med denne erklæring stadig i tankene, skal søke gjennom undervisning og oppdragelse å fremme respekt for disse rettigheter og friheter, og ved nasjonale og internasjonale tiltak å sikre at de blir allment og effektivt anerkjent og overholdt både blant folkene i medlemsstatene selv og blant folkene i de områder som står under deres overhøyhet. Artikkel 1. Alle mennesker er født frie og med samme menneskeverd og menneskerettigheter. De er utstyrt med fornuft og samvittighet og bør handle mot hverandre i brorskapets ånd. Artikkel 2. Enhver har krav på alle de rettigheter og friheter som er nevnt i denne erklæring, uten forskjell av noen art, f. eks. på grunn av rase, farge, kjønn, språk, religion, politisk eller annen oppfatning, nasjonal eller sosial opprinnelse eiendom, fødsel eller annet forhold. Det skal heller ikke gjøres noen forskjell på grunn av den politiske, rettslige eller internasjonale stilling som innehas av det land eller det område en person hører til, enten landet er uavhengig, står under tilsyn, er ikke-selvstyrende, eller på annen måte har begrenset suverenitet. Artikkel 3. Enhver har rett til liv, frihet og personlig sikkerhet. Artikkel 4. Ingen må holdes i slaveri eller trelldom. Slaveri og slavehandel i alle former er forbudt. Artikkel 5. Ingen må utsettes for tortur eller grusom, umenneskelig eller nedverdigende behandling eller straff. Artikkel 6. Ethvert menneske har krav på overalt å bli anerkjent som rettssubjekt. Artikkel 7. Alle er like for loven og har uten diskriminering rett til samme beskyttelse av loven. Alle har krav på samme beskyttelse mot diskriminering i strid med denne erklæring og mot enhver oppfordring til slik diskriminering. Artikkel 8. Enhver har rett til effektiv hjelp av de kompetente nasjonale domstoler mot handlinger som krenker de grunnleggende rettigheter han er gitt i forfatning eller lov. Artikkel 9. Ingen må utsettes for vilkårlig arrest, fengsling eller landsforvisning. Artikkel 10. Enhver har krav på under full likestilling å få sin sak rettferdig og offentlig behandlet av en uavhengig og upartisk domstol når hans rettigheter og plikter skal fastsettes,og når en straffeanklage mot ham skal avgjøres. Artikkel 11. Enhver som er anklaget for en straffbar handling har rett til å bli ansett som uskyldig til det er bevist ved offentlig domstolsbehandling, hvor han har hatt alle de garantier som er nødvendig for hans forsvar, at han er skyldig etter loven. Ingen må dømmes for en handling eller unnlatelse som i henhold til nasjonal lov eller folkeretten ikke var straffbar på den tid da den ble begått. Heller ikke skal det kunne idømmes strengere straff enn den som det var hjemmel for på den tid da den straffbare handling ble begått. Artikkel 12. Ingen må utsettes for vilkårlig innblanding i privatliv, familie, hjem og korrespondanse, eller for angrep på ære og anseelse. Enhver har rett til lovens beskyttelse mot slik innblanding eller slike angrep. Artikkel 13. Enhver har rett til å bevege seg fritt og til fritt å velge oppholdssted innenfor en stats grenser. Enhver har rett til å forlate et hvilket som helst land innbefattet sitt eget og til å vende tilbake til sitt land. Artikkel 14. Enhver har rett til i andre land å søke og ta imot asyl mot forfølgelse. Denne rett kan ikke påberopes ved rettsforfølgelse som har reelt grunnlag i upolitiske forbrytelser eller handlinger som strider mot De Forente Nasjoners formål og prinsipper. Artikkel 15. Enhver har rett til et statsborgerskap. Ingen skal vilkårlig berøves sitt statsborgerskap eller nektes retten til å forandre det. Artikkel 16. Voksne menn og kvinner har rett til å gifte seg og stifte familie uten noen begrensning som skyldes rase, nasjonalitet eller religion. De har krav på like rettigheter ved inngåelse av ekteskapet, under ekteskapet og ved dets oppløsning. Ekteskap må bare inngås etter fritt og fullt samtykke av de vordende ektefeller. Familien er den naturlige og grunnleggende enhet i samfunnet og har krav på samfunnets og statens beskyttelse. Artikkel 17. Enhver har rett til å eie eiendom alene eller sammen med andre. Ingen må vilkårlig fratas sin eiendom. Artikkel 18. Enhver har rett til tanke-, samvittighets- og religionsfrihet. Denne rett omfatter frihet til å skifte religion eller tro, og frihet til enten alene eller sammen med andre, og offentlig eller privat, å gi uttrykk for sin religion eller tro gjennom undervisning, utøvelse, tilbedelse og ritualer. Artikkel 19. Enhver har rett til menings- og ytringsfrihet. Denne rett omfatter frihet til å hevde meninger uten innblanding og til å søke, motta og meddele opplysninger og ideer gjennom ethvert meddelelsesmiddel og uten hensyn til landegrenser. Artikkel 20. Enhver har rett til fritt å delta i fredelige møter og organisasjoner. Ingen må tvinges til å tilhøre en organisasjon. Artikkel 21. Enhver har rett til å ta del i sitt lands styre, direkte eller gjennom fritt valgte representanter. Enhver har rett til lik adgang til offentlig tjeneste i sitt land. Folkets vilje skal være grunnlaget for offentlig myndighet. Denne vilje skal komme til uttrykk gjennom periodiske og reelle valg med allmenn og lik stemmerett og med hemmelig avstemning eller likeverdig fri stemmemåte. Artikkel 22. Enhver har som medlem av samfunnet rett til sosial trygghet og har krav på at de økonomiske, sosiale og kulturelle goder som er uunnværlige for hans verdighet og den frie utvikling av hans personlighet, blir skaffet til veie gjennom nasjonale tiltak og internasjonalt samarbeid i samsvar med hver enkelt stats organisasjon og ressurser. Artikkel 23. Enhver har rett til arbeid, til fritt valg av yrke, til rettferdige og gode arbeidsforhold og til beskyttelse mot arbeidsløshet. Enhver har uten diskriminering rett til lik betaling for likt arbeid. Enhver som arbeider har rett til en rettferdig og god betaling som sikrer hans familie og ham selv en menneskeverdig tilværelse, og som om nødvendig blir utfylt ved annen sosial beskyttelse. Enhver har rett til å danne og gå inn i fagforeninger for å beskytte sine interesser. Artikkel 24. Enhver har rett til hvile og fritid, herunder rimelig begrensning av arbeidstiden og regelmessige ferier med lønn. Artikkel 25. Enhver har rett til en levestandard som er tilstrekkelig for hans og hans families helse og velvære, og som omfatter mat, klær, bolig og helseomsorg og nødvendige sosiale ytelser, og rett til trygghet i tilfelle av arbeidsløshet, sykdom, arbeidsuførhet, enkestand, alderdom eller annen mangel på eksistensmuligheter som skyldes forhold han ikke er herre over. Mødre og barn har rett til spesiell omsorg og hjelp. Alle barn skal ha samme sosiale beskyttelse enten de er født i eller utenfor ekteskap. Artikkel 26. Enhver har rett til undervisning. Undervisningen skal være gratis, i det minste på de elementære og grunnleggende trinn. Elementærundervisning skal være obligatorisk. Alle skal ha adgang til yrkesopplæring, og det skal være lik adgang for alle til høyere undervisning på grunnlag av kvalifikasjoner. Undervisningen skal ta sikte på å utvikle den menneskelige personlighet og styrke respekten for menneskerettighetene og de grunnleggende friheter. Den skal fremme forståelse, toleranse og vennskap mellom alle nasjoner og rasegrupper eller religiøse grupper og skal støtte De Forente Nasjoners arbeid for å opprettholde fred. Foreldre har fortrinnsrett til å bestemme hva slags undervisning deres barn skal få. Artikkel 27. Enhver har rett til fritt å delta i samfunnets kulturelle liv, til å nyte kunst og til å få del i den vitenskapelige framgang og dens goder. Enhver har rett til beskyttelse av de åndelige og materielle interesser som er et resultat av ethvert vitenskapelig, litterært eller kunstnerisk verk som han har skapt. Artikkel 28. Enhver har krav på en sosial og internasjonal orden som fullt ut kan virkeliggjøre de rettigheter og friheter som er nevnt i denne erklæring. Artikkel 29. Enhver har plikter overfor samfunnet som alene gjør den frie og fulle utvikling av hans personlighet mulig. Under utøvelsen av sine rettigheter og friheter skal enhver bare være undergitt slike begrensninger som er fastsatt i lov utelukkende med det formål å sikre den nødvendige anerkjennelse av og respekt for andres rettigheter og friheter, og de krav som moralen, den offentlige orden og den alminnelige velferd i et demokratisk samfunn med rette stiller. Disse rettigheter og friheter må ikke i noe tilfelle utøves i strid med De Forente Nasjoners formål og prinsipper. Artikkel 30. Intet i denne erklæring skal tolkes slik at det gir noen stat, gruppe eller person rett til å ta del i noen virksomhet eller foreta noen handling som tar sikte på å ødelegge noen av de rettigheter og friheter som er nevnt i Erklæringen. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nds.txt000066400000000000000000000342721520214632600220460ustar00rootroot00000000000000Allgemeen Verklaren vun de Minschenrechten PRÄAMBEL Vunwegen wat dat Anerkennen vun de Wüürd, mit de all Minschen baren sünd, un de Rechten, de all Maten vun de Gemeenschupp vun de Minschen hebbt un de gliek un nich to verköpen sünd, de Grundlaag vun Frieheit un Freden in de Welt is, un wat dat recht und billig togeiht, vunwegen wat dat Verkennen un Minnachten vun de Minschen rechten to unminschlich Doon föhrt hett, un dat Geweten vun de Minschen daarvun vull is vun Schann, is dat vör nehmste Wark vun de Minschen dat Buen vun een Welt, wo elk un een seggen un gloven dröff, wat he will un he frie is vun Bang sien un Noot, vunwegen wat dat nödig is, de Minschenrechten dörch dat Regeern vun’t Recht Schuul geven, dat de Minsch nich dwungen as lest Middel Wedderpart to hollen Tyrannei un Ünnerdrücken, vunwegen wat dat nödig is, dat mang de Natschonen föddert ward, wat se fründlich mit eenanner ümgaht, vunwegen wat de Völker vun de Vereenten Natschonen mit düsse Charta noch mehr daar up ruut wüllt un dat so besloten hebbt: dat se fastholen an de Minschenrechten vun elk un een, fastholen an de Wüürd un den Weert vun elk un een, un wat Mannslüüd un Fruunslüüd de sülvigen Rechten hebben schüllt, un wat dat Wiederkamen vun de Gemeenschupp un een beter Leven in mehr aFrieheit föddert warrn schall, vunwegen wat de Matenlänner toplicht hebbt, tosamen mit de Vereenten Natschonen allns daarför to doon, dat de Minschenrechten de Frieheit vun elk un een samt un sünners acht un estimeert ward, vunwegen wat dat mit düsse Verplichten wat ward, is dat vun gröttste Bedüden, wat sülvige meent ward, wat düsse Rechten un Frieheiten angeiht, un so gifft de Generalversammeln Bott: Düsse Allgemeen Verklaren vun de Minschenrechten is dat, wat för all de Völker Natschonen as Wiespahl gellen schall. Elk un een un all Inrichten vun de Sellschupp schüllt düsse Verklaren jümmers praat hebben un daarför wat doon. Dörch Ünnerrichten un Uptrecken schall dat Estimeern vun düsse Rechten un Frieheiten föddert warrn. Dörch natschonaal un internatschonaal Doon schall dat mehr warrn mit dat allgemeen un rejell Annerkennen un Ümsetten vun düsse Verklaren bi all de Lüüd in de Matenstaaten, över de düsse Gewalt hebbt. Artikel 1 All de Minschen sünd frie un gliek an Wüürd un Rechten baren. Se hebbt Vernunft un een Geweten un se schüllt sik Bröder sien. Artikel 2 Dat, wat in düsse Verklaren över de Rechten un Frieheiten steiht, gellt för elk un een. Daar gifft dat keen Ünnerscheed vunwegen de Raas, de Farv vun de Huut, dat Geslecht, de Spraak, den Gloven, de Menen vunwegen de Politik orrer annereen Övertügen, dat natschonaal orrer soziaal Herkamen, den Riek doom, Geburt orrer sünst een Stand. Ok dröff daar keen Ünnerscheed maakt warrn vun wegen de politsch, rechtlich orrer inter natschonaal Stand vun dat Land orrer Flach, wo een Minsch tohören deit. Dat dröff keen Ünner scheed geven, wat dit Land orrer dat Flach ünner Vullmacht steiht, keen Sülfstregeern hett orrer anners in sien Egenrecht inschränkt is. Artikel 3 Elk un een hett dat Recht up Leven, Frieheit un Sekerheit vun de Persoon. Artikel 4 Keeneen dröff Slaveree lieden orrer to dat Goot vun anner Minschen jeedeen Aart un Wies vun Slaveree un Slavenhannel sünd verbaden. Artikel 5 Keeneen dröff ünner de Folter. Ok keeneen grusig, unminschlich orrer Straaf lieden orrer dörch so een Doon duuk nackt warrn. Artikel 6 Elk un een hett dat Recht, överall as een Rechtspersoon to gellen. Artikel 7 All Minschen sünd gliek vör dat Gesett. Ahn een Ünnerscheed hebbt se dat up glieke Schuul dörch dat Gesett. All se Anrecht up sülvig Schuul tegen jeedeen Minnachten, de tegen düsse Verklaren geiht. Dat gellt ok för dat Uphissen för so Minnachten. Artikel 8 Elk un een hett dat Anrecht up rejell Help bi de Gerichten binnen den Staat, de dat anlangt, wenn sien Grundrechten, de he na de Verfaten orrer na dat Gesett hett, dörch jichtenseen Doon inschränkt warrn schüllt. Artikel 9 Keeneen dröff ahn Grund fastsett orrer ut dat Land wiest warrn. Artikel 10 Elk un een hett bi’t Faststellen vun sien Rechten un Plichten dat glieke Anrecht up een Verfahren, dat gerecht un apen is, un up een Gericht, dat keen na den Willen is un frie is in’t Entscheden. Datsülvige gellt för een Beschulligen na dat Straafrecht. Artikel 11 Elk un een, de beschulligt ward, wat maakt to hebben, wat ünner Straaf steiht, hett dat Recht, as truschullig to gellen. Dat gellt, bit em in een apen Verfahren sien Schuld na dat Gesett nawiest worrn is. Bi dit Verfahren mutt he all de Garantien hatt hebben, de för sien Verdeffendeern nootwennig sünd. Vunwegen een Doon orrer Nichdoon, dat to een Tiet schehn is, as dat na dat Recht binnen den Staat un buten den Staat nich ünner Straaf stahn hett, dröff keeneen verurdeelt warrn. Liekster welt dröff keen Straaf fastsett warrn, de sworer is as de, de to de Tiet hett, as dat Hanneln, wo Straaf up schehn is. Artikel 12 Keeneen mutt dat lieden, wat ahn Grund in sien privaat Leven, sien Familie, sien Hüsung un sien Breefwessel rinmengeleert ward. Dat gellt ok för dat Minneseren vun sien Ehr un sien Roop. Elk un een hett dat Anrecht up Schuul na dat Gesett tegen son Ingriepen orrer Behalen. Artikel 13 Elk un een hett dat Recht, dat he in Staat gahn kann, wohen he will. Ok kann elk un een blieven, woneem he will. Elk un een hett dat Recht, elkeen ok sien egen Land, to verlaten un wedder torüch tokamen. Artikel 14 Elk un een hett dat Recht, in anner Länner, vun wegen dat he verfolgt ward, Asyl to un to kriegen. Dit Recht gellt nich för den Fall vun een Straaf verfolgen, de vunwegen een wohrhaftig Verbreken, dat nich politsch is, maakt worrn is. Ok gellt dat nich, wenn de Straafverfolgen vunwegen een Hanneln maakt worrn is, dat tegen de Malen un de Grundsätz vun de Vereenten Natschonen geiht. Artikel 15 Elk un een hett dat Recht, dat he een tohört. Keeneen dröff dat Tohören to een Staat ahn Grund wegnahmen warrn. Ok dröff keeneen dat Recht afseggt warrn, sien Tohörn to een Staat to wesseln. Artikel 16 Mannslüüd un Fruunslüüd, de heiraden köönt, hebbt dat Recht, dat to doon un een Familie to grünnen. Dat dröff nich inschränkt warrn vunwegen de Raas, dat Tohörn to een Staat orrer den Gloven. Se hebbt bi de Heiraat, in de Tiet vun de Eh un bi’t Uplösen vun de Eh glieke Rechten. De Eh dröff bloots sloten warrn, wenn Ehlüüd frie in ehr Menen un sik eenig in ehrn Willen sünd. De Familie is vun’n Grund her de natüürlich un lüttste Deel vun de Sellschupp un hett Anrecht up Schuul dörch de Sellschupp un den Staat. Artikel 17 Elk un een hett dat Recht up Egendoom, för sik un ok mit anner Lüüd tosamen. Keeneen dröff ahn Grund sien Egendoom wegnahmen warrn. Artikel 18 Elk un een hett dat Recht up de Frieheit vun de Gedanken, vun dat Geweten un vun den Gloven. Daarto hört de Frieheit, sien Gloven un sien Övertügen to wesseln. Ok hett elk un een de Frieheit, sien Gloven orrer sien Över tügen alleen orrer mit anner tosamen to bekennen. Dat kann he apentlik doon för all orrer privaat dörch Lehr, Utöven, Gottesdeenst orrer anner Doon in düsse Richt. Artikel 19 Elk un een hett dat Recht up frie Menen un daarup, sien Menen frie to seggen. Daarto hört de Frieheit, sien Menen ahn Inschränken künnig to maken, ok hört daarto, över dräger vun elkeen Aart över all Scheden hen Informatschonen un Gedankengoot to söken, to bekamen un wiedertogeven. Artikel 20 Elk un een hett dat Recht, sik to versammeln un sik in Verenigen to doon. Keeneen mutt dat lieden, dat he een Verenigen toslaan ward, ahn dat he dat will. Artikel 21 Elk un een hett dat Recht, an de Saken, de all anlangt in’t Land, mittodoon. Dat kann he sülven doon, orrer dörch Vertreders, de frie wählt worrn sünd. Elk un een hett dat Recht, dat he in sien Land glieken Togang hett na apentlik Ämter. De Willen vun’t Volk is de Grundlaag för dat Achten vun de apentlik Gewalt. Düsse Willen wiest sik dörch Wahlen, de stüttig dörchföhrt ward, de nich verkehrt ward un de allgemeen un gliek sünd un wo elk un een sien Stimm geheem afgeven kann. De Wahl kann ok anners dörchföhrt warrn, wenn se man frie un na düsse Grundsätz is. Artikel 22 Elk un een hett as Maat vun de Sellschupp dat Recht up soziaal Sekerheit. Elk un een hett Anrecht up wirtschaftlich, soziaal un kulturell Rechten, de dat bruukt, dat sien Wüürd bestahn blifft un dat Egen vun sien Persoon frie klaarkamen kann. Daarföör de Staat wat binnen den Staat doon, dat he dat rekent, wat sien Organisatschonen un sien Hanneln daarför dögen. Dat gellt ok för de Tosamenarbeit vun de Staaten. Artikel 23 Elk un een hett dat Recht up Arbeit, dat een sik frie sien Profeschoon utsöken kann, wat dat bi sien Arbeit gerecht togeiht un wat een tofreden mit de Ümstänn vun de Arbeit sien kann. He hett dat Recht up Schuul, wenn he sien Arbeit quiet geiht. Elk un een hett dat Recht up datsülvige Geld för desülvige Arbeit. Dat gellt ahn Ünnerscheed. Elk un een, de arbeit, hett dat Recht up een Verdeenst, de recht un billich is. De Verdeenst schall langen daarför, dat he un sien Familie een Leven föhren köönt, wat de Wüürd för se as Minschen sekert is. Sünst mutt holpen warrn dörch anner Schuul för de soziaal Sekerheit. Elk un een hett dat Recht, Gillen för de Schuul vun sien Arbeit to billen orrer Gillen bi totreden, dat een sien Interessen wahren kann. Artikel 24 Elk un een hett dat Recht daarup, dat een sik verhalen kann un up Frietiet. de Arbeits tiet mutt een Maat hebben, sinnig is, un dat bruukt Feern, de betahlt ward un stüttig sünd. Artikel 25 Elk un een hett dat Recht, wat een Leven för den Minschen un sien Familie föhrt warrn kann, dat Sundheit un Gootgahn garanteert. Daar to hört Eten un Drinken, Tüüch, Hüsung, Behanneln dörch den Dokter un wat anners wat nödig is an soziaal Deensten. Ok hört daarto dat Recht up Sekerheit, wenn een sien Arbeit quiet geiht, krank orrer versehrt ward, Wittfru orrer Wittmann ward, old ward un anners wat mehr, wenn een ahn Schuld sien Ünnerhalts middel quiet geiht. Modders un Kinner hebbt Anrecht up sünnerlich Föddern un Help. All Kinner, eendoont wat se in de Eh orrer buten de Eh baren sünd, hebbt sülvig soziaal Schuul. Artikel 26 Elk un een hett dat Recht up Sik-Billen. Sik-Billen dröff keen Geld kösten, dat gellt tominst för den Ünnerricht in de Grundschool un för dat, wat elk un een weten mutt. Elk un een mutt na de Grundschool hen. Ünnerricht för de Lehr tiet mutt apen för elk un een maakt warrn. Dat gellt ok för Ünnerricht an de Hoge School, wenn een daar dat Tüüg to hett. Dat Maal för Sik-Billen is, dat elk un een dat Egen vun sien Per soon heel un deel upfolden kann. Ok geiht dat daarüm, wat dat mehr ward mit dat An sehn vun de Minschenrechten un de Grund frieheiten. Sik-Billen mutt daar to bi drägen, dat Ver nimm, Toleranz un Fründ schupp mang de Nat schonen un mang Koppels vun Lüüd vun ver scheden Raas orrer Glo ven föddert ward. Daar to hört, wat dat Doon vun de Ver een ten Nat daarför, dat de Freden bestahn blifft, ok föddert ward. De Öllern hebbt allereerst dat Recht, de Aart vun Sik-Billen uttosöken, de ehr Kinner hebben schüllt. Artikel 27 Elk un een hett dat Recht, frie an dat Kultuurleven vun de Gemeenschupp mittodoon, sik an de Künst to högen un deeltohebben an dat Wiederkamen vun de Wetenschupp un wat daarvun maakt ward. Elk un een hett dat Recht up Schuul an de Saken, de een sik utdacht orrer maakt hett, un ok an den Verdeenst daaran. Dat gellt för de, de Warken för de Wetenschupp, de Literatuur orrer de Kunst maakt hebbt. Artikel 28 Elk un een hett dat Anrecht up een soziaal un internatschonaal Ornung, in de de Rechten un Frieheiten ut düsse Verklaren heel un deel anslaan. Artikel 29 Elk un een steiht in de Plicht tegenöver de Gemeenschupp un bloots in de Gemeen schupp is dat Up folden vun dat frie Egen vun de Persoon heel un deel möglich. Elk un een is bi’t Utöven vun sien Rechten un Frieheiten bloots inschränkt dörch Gesetten, de egens daarför daar sünd, dat An erkennen un dat Achten vun de Rechten un Frieheiten vun anner Minschen to sekern, wat dat henlangt mit dat gerechte Maat vun de Moraal, mit de apentlik Ornung un dat Goot gahn för elk un een in een demokraatsch Sell schupp. Düsse Rechten un Frieheiten dröfft nienich utöövt warrn in Insaag to de Malen un Grundsätz vun de Vereenten Natschonen. Artikel 30 Keeneen vun de Artikels, de in düsse Verklaren fastleggt worrn sünd, dröff so utleggt warrn, wat se för een Staat, een Koppel Lüüd orrer een Persoon jichtenseen Recht begrünnt, wat to doon orrer wat to maken, wat daarup ruut lööpt, de Rechten un Frieheiten ut düsse Verklaren bikant to smieten. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ne.txt000066400000000000000000000615451520214632600216670ustar00rootroot00000000000000मानव अधिकारको विश्वव्यापी घोषणा प्रस्तावना मानव परिवारका सबै सदस्यहरूको अन्तर्निहित मान तथा सम्मान र अवछिन्न अधिकारहरूको मान्यता नै स्वतन्त्रता, न्याय, र शान्तिको आधार भएकोले, मानव अधिकारहरू प्रति अवहेलना तथा अनादरको परिणामबाटै नै काम भड मानव जातिको अन्त स्करणमा चिट पुर्‍याइएको हुनाले र मानवहरूले धर्म र वाक स्वन्त्रता तथा भए र अभावबाट मुक्ति पाउनु पर्छ भन्ने सर्व साधारण जनताको घोषित आकांक्षा भएकोले, अत्याचार र दमनको विरुद्ध अरू उपाय नपाएर विद्रोह गर्नू नै अन्तिम उपाय हो भन्ने नउठानुन हो भने मानव अधिकारहरू कानुनी शासनद्वारा संरक्षित रहनु अति आवश्यक भएकोले, राष्ट्रहरूका बीच मैत्री सम्बन्ध वृद्धि गर्न आवश्यक भएकोले संयुक्त राष्ट्र संघका जनता हरूले मानवका मौलिक अधिकारहरू र मनुष्यको मान तथा कदर र नर -नारीहरूको सम्मान अधिकारहरू प्रति पुनः विश्वासको पुस्ट्याइँ अधिकार पत्रमा गरि बढि स्वतन्त्रताको आधारमा सामाजिक प्रगति एवं जीवनको सदस्य राष्ट्रहरू र ती राष्ट्रहरूका अधिकारमा रहेका प्रादेशिक जनताहरूमा समेत ती अधिकारहरू र स्वतन्त्र हरू को विश्वव्यापी र प्रभावशाली मान्यता प्राप्त गर्नको लागि प्रत्येक व्यक्ति र समाजको अंगले निरन्तर मनमा राखि राष्ट्रिय र अन्तरराष्ट्रिय प्रगतिशील कदमहरू द्वारा यी अधिकार र सवतन्त्रताहरू प्रति दीक्षा तथा शिक्षाद्वारा श्रद्धा बढाउन प्रयत्न गरून् भनि साधारण सभाले मानव अधिकारको यस विश्वव्यापी घोषणालाई सबै जनता र राष्ट्रको निम्ति सजिया मापदण्ड भनि घोषणा गर्दछ धारा १ सबै व्यक्ति हरू जन्मजात स्वतन्त्र हुन ती सबैको समान अधिकार र महत्व छ। निजहरूमा विचार शक्ति र सद्धिचार भएकोले निजहरूले आपसमा भातृत्वको भावना बाट व्यवहार गर्नु पर्छ। धारा २ जाति, वर्ण, लिङ्ग, भाषा, धर्म राजनैतिक वा हरू विचार राष्ट्रिय वा सामाजिक उत्पति सम्पत्ति वा अरू कुनै मर्यादाको आधारमा भेदभाव नगरि प्रत्येक व्यक्तिलाई यस घोषणामा उल्लेखित अधिकार र स्वतन्त्रता को अधिकार हुनेछ। यसको अतिरिक्त चाहे कुनै देश सवतन्त्र होस वा संरक्षित, स्वशासनरहित वा परिमित प्रभुशत्ता भएको होस त्यहाँका व्यक्तिहरूमा राजनैतिक क्षेत्रीय वा अन्तराष्ट्रिय भेदभाव गरिने छैन। धारा ३ प्रत्येक व्यक्तिलाई व्यक्तिक स्वतन्त्रता र आत्मरक्षाको अधिकार हुनेछ। धारा ४ बाँधा वा दास बनाइ कसैलाई पनि राखिने छैन। दासत्व र दास दासीको व्यापार प्रत्येक रूपमा निषेध गरिएको छ। धारा ५ कुनै व्यक्तिलाई पनि शारीरिक यातना दिइने छैन अथवा निर्दयी अमानुषिक वा अपमानजनक व्यवहार वा सजाय गरिने छैन। धारा-६ प्रत्येक व्यक्तिलाई कानूनको द्दष्टिमा जहाँसुकै व्यक्तिको रुपमा मान्यता पाउने अधिकार छ । धारा-७ सबै व्यक्तिहरु कानूनको द्दष्टिमा समान छन् र बिना भेदमाव कानूनको समान संरक्षणको हकदार हुनेछन् । सबैलाई यस घोषणाको उल्लङ्घन गरी गरिएको भेदमान वा त्यस्तो भेदभाव गर्न गरिएको उक्साहट विरुद्ध समान संरक्षणको अधिकार छ । धारा ८ संविधान वा कानुन द्वारा दिइएको मौलिक अधिकारहरू भङ्ग गर्ने कार्यहरूको विरुद्ध योग्य राष्ट्रिय अदालतको प्रभावोत्पादक उपचारको सबैलाई अधिकार हुनेछ। धारा ९ कसैलाई पनि मनमानी ढाँगले देश निष्कासित वा गिरफ्तार वा नजर बन्द गरिने छैन। धारा १० कुनै व्यक्ति उपर लगाइएको फौजदारी आरोपको विरुद्ध निजको अधिकार दायित्व निरोपन गर्दै स्वतन्त्र र न्याय युक्त अदालतबाट सुनुवाइको हक प्रत्येक व्यक्ति लाइ समान रूपले हुनेछ। धारा ११ दण्डनीय अपराधको आरोप लागेको प्रत्येक सुविधाहरू दिएको बचाउको सबै आवश्यक सुविधाहरू दिएको खुल्ला अदालतले कानुन अनुसार निजलाई अपराधी नठहराउन्जेल निज निरपराध मानिने छ। कुनै व्यक्तिले गरे वा नगरेको कुनै काम उक्त समयमा राष्ट्रिय वा अन्तरराष्ट्रिय कानुन अन्तर्गत अपराध मानिँदैन भने त्यस्तो कामको प्रति कुनै पनि व्यक्तिलाई दोषी ठहराइने छैन कुनै पनि व्यक्तिलाई अपराध गर्दा उक्त समयमा दिन सकिने सजाय भन्दा बढि सजाय दिइने छैन। धारा १२ कुनैपनि व्यक्तिको गोप्यता परिवार, घर वा पत्र व्यवहारको प्रति मनमानी हस्तक्षेप गरिने छैन र कसैको सम्मान तथा ख्याति माथि चोट पुर्‍याइने छैन र त्यस्तो हस्तक्षेप वा चोटको विरुद्ध प्रत्येक व्यक्तिलाई कानुनी संरक्षणको अधिकार हुनेछ। धारा १३ प्रत्येक व्यक्तिलाई प्रत्येक देशको सिमाना भित्र स्वतन्त्रता पूर्वक विचरण र बसोबास गर्ने अधिकार हुनेछ। संयुक्त राष्ट्र सङ्घको उद्देश्य र सिद्धान्तको विपरीत कार्यहरू वा अराजनैतिक अपराधहरूको अभियोगको सम्बन्धमा यो अधिकार प्रयोग गर्न सकिने छैन। धारा-१४ प्रत्येक व्यक्तिलाई यातना र उत्पीडनबाट मुक्त हुन अरु देशमा शरण माग्ने र त्यसको उपभोग गर्ने अधिकार छ । अराजर्नेतिक अपराधहरुको वास्तविक अभियोगको मुद्दामा वा संयुक्त राष्ट्र संघको उद्देश्यहरु र सिद्धान्तहरु विपरितका कार्यहरुमा यो अधिकार लागू नहुन सक्छ । धारा १५ प्रत्येक व्यक्तिलाई राष्ट्रको नागरिकताको अधिकार छ। कुनैपनि व्यक्तिलाई मनमानी ढङ्गले निजको नागरिकता बाट बन्चित गरिने छैन र नागरिकता परिवर्तन गर्ने अधिकारलाई इन्कार गरिने छैन। धारा १६ जाति राष्ट्रियता वा धर्मको भेदभाव बिना वयस्क, स्त्री, पुरुषहरूलाई आपसमा विवाह गर्ने र परिवार स्थापना गर्ने अधिकार छ। विवाहको विषयमा वैवाहिक जीवनमा तथा विवाह विच्छेदमा तिनिहरूको समान अधिकार हुनेछ। विवाहको इच्छा राख्ने स्त्री, पुरुषको पूर्ण र स्वतन्त्र सहमतिबाट मात्र विवाह हुनेछ। परिवार समाजको स्वाभाविक र मौलिक सामूहिक एकाई हो र यसलाई समाज र राज्यबाट संरक्षण पाउने अधिकार छ । धारा १७ प्रत्येक व्यक्तिलाई एकलै वा अरूसँग मिलेर सम्पत्ति राख्‍ने अधिकार छ। कुनै व्यक्तिको सम्पाति मनमानी ढङ्गले अपहरण गरिने छैन। धारा १८ प्रत्येक व्यक्तिलाई विचार, मत, धार्मिक स्वतन्त्रताको अधिकार छ। धर्म वा मत बदल्ने स्वतन्त्रता र सार्वजनिक तथा व्यक्तिगत रूपमा एकलै वा समूहमा आफ्नो धर्म वा मतलाई शिक्षा आचरण धारा-१९ प्रत्येक व्यक्तिलाई विचार र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको अधिकार छ । यस अधिकारमा कुनै हस्तक्षेप बिना आक्ना मतहरु अभिव्यक्त गर्ने र कुनै पनि अवरोध र सीमाहरु बिना सञ्चार माध्यमद्धारा सूचना प्रात्प गर्ने, खोज्ने र प्रसार गर्ने अधिकार समावेश छ । धारा-२० प्रत्येक व्यक्तिलाई शन्तिपूर्ण रुपमा भेला हुने तथा संघ संस्था खोल्ने अधिकार छ । कसैलाई पनि कुनै संस्थासँग आवद्ध हुन वाध्य गराउन सकिने छैन । धारा-२१ प्रत्येक व्यक्तिलाई उसको देशको सरकारमा प्रत्यक्ष वा स्वतन्त्र रुपले चुनिएका प्रतिनिधिहरु मार्फ बनेको सरकारमा सहभागी हुने अधिकार छ । प्रत्येक व्यक्तिलाई उसको देशको र्सार्वजनिक सेवामा प्रवेश र पहुँचको समान अधिकार छ । सरकारको शासन गर्ने आधार जनताको इच्छा हुनेछ । यस्तो इच्छा आम तथा समान मतदानद्वारा समय समयमा गरिने निष्पक्ष चुनाव मार्फ अभिव्यक्त गरिनेछ र त्यस्तो चुनाव गोप्य मतदान वा त्यस्तै प्रकारको स्वतन्त्र मतदान प्रणालीद्वरा गरिनेछ । धारा-२२ समाजको सदस्यको हैसियतमा प्रत्येक व्यक्तिलाई सामाजिक सुरक्षाको अधिकार छ र साथै प्रत्येक व्यक्तिलाई राज्यको राष्ट्रिय प्रयत्न वा अन्तराष्ट्रय सहयोग मार्फत तथा स्रोत र साधन अनुसार उसको प्रतिष्ठा र स्वतन्त्र व्यक्तित्व विकासको लागि अपरिहार्य आर्थिक, सामाजिक र सांस्कुतिक अधिकारहरु उपभोग गर्ने अधिकार छ । धारा-२३ प्रत्येक व्यक्तिलाई काम गर्ने, स्वेच्छाले रोजगारी रोज्ने र काम गर्नको लागि उचित र अनुकुल परिस्थितिको सुजना र वेरोजगारी विरुद्घ संरक्षण प्रात्प गर्ने अधिकार छ । प्रत्येक व्यक्तिलाई बिना भेदभाव समान कार्यको लागि समान पारिश्रमिक पाउने अधिकार छ । काम गर्ने प्रत्येक व्यक्ति र निजको परिवारको लागि मानवीय प्रतिष्ठा अनुरुप जीविकाको वन्दोबस्तको लागि उचित र अनुकुल पारिश्रमिक पाउने र आवथ्यक भए सामाजिक संरक्षणद्वारा तथा अन्य उपायहरुद्वारा त्यसमा भरथेगको अधिकार हुनेछ । प्रत्येक व्यक्तिलाई उसको हित संरक्षणको लागि ट्रडयुनियन खोल्ने र त्यसमा सम्मिलित हुने अधिकार छ । धारा-२४ प्रत्येक व्यक्तिलाई मुनासिव कार्य समय सीमा र वेतन सहितको आवधिक विदा सहित विश्राम र फुर्सतको आधिकार छ । धारा २५ प्रत्येक व्यक्तिलाई उसको र उसको परिवारको स्वास्थ्य र कल्याणको लागि खाना, कपडा, घर तथा औषधोपचारका सुविधाहरु र आवश्यक्ता अनुसारको सामाजिक सेवाहरु सहित स्तरयुक्त जीवन यापन गर्ने आधिकार छ र साथै बेरोजगारी, बिरामी, अर्समर्थता, विधवा, वूर्ढसकाल वा निजको नियन्त्रण बाहिरका अन्य परिस्थितिमा साधन अभाव भएमा सुरक्षाको अधिकार छ । आमा र शिशुहरुलाई विशेष हेरचाह र सहायता प्रात्प गर्ने अधिकार छ । वैवाहिक सम्बन्ध भई वा नभई जन्मेका सबै बालबालिकालाई समान सामाजिक संरक्षण उपभोग गर्ने अधिकार हुनेछ । धारा २६ प्रत्येक व्यक्तिलाई शिक्षाको अधिकार छ । कमसेकम प्रारम्भिक र आधारभूत शिक्षा निःशुल्क हुनेछ । प्रारम्भिक शिक्षा अनिवार्य हुनेछ । प्रविधिक र व्यवसायिक शिक्षा सबै सुलभ हुनेछ र उच्च शिक्षामा योग्यताको आधारमा सबैको समान पहुँच हुनेछ । शिक्षा मानव व्यक्तित्वको पूर्ण विकास र मानवअधिकार तथा मौलिक स्वतन्त्रताको सम्मानको सुद्दढिकरणतर्फनिर्देशित हुनेछ । यसले सबै राष्ट्र, जाति र धार्मिक समूहहरुबीच समझदारी, सहिष्णुता र मित्रताको प्रवर्द्धन गर्नेछ र संयुक्त राष्ट्र संघको शान्ति कायम गर्ने प्रयत्नहरुलाई अघि बढाउने छ । आफ्ना सन्ततिलाई दिइने शिक्षा रोज्ने प्राथमिक अधिकार आमा बाबुलाई हुनेछ । धारा २७ प्रत्येक व्यक्तिलाई समुदायको साँस्कृतिक जीवनमा स्वतन्त्रतापूर्वक भाग लिने, कलाहरुको आनन्द लिने तथा वैज्रानिक प्रगति र यसको फाइदाहरूको बाँडफाँड गर्ने अधिकार छ । प्रत्येक व्यक्तिलाई उसले रचना वा सिर्जना गरेको कुनै वैज्रानिक, सहित्यिक वा कलात्मक कृतिको परिणामबाट प्रात्प नैतिक र मौतिक लाभहरुको संरक्षण गर्ने अधिकार छ । धारा २८ प्रत्येक व्यक्तिलाई यस्तो सामाजिक र अन्तराष्ट्रिय व्यवस्थाको अधिकार छ जसमा यस घोषणामा उल्लेख गरिएका अधिकार र स्वतन्त्रताहरु पूर्ण रुपले प्रात्प गर्न सकियोस । धारा २९ प्रत्येक व्यक्तिको समूदाय प्रति कर्तव्यकरु छन् र त्यस्तो समाजमा बसेर मात्र उसको स्वतन्त्र र पूर्ण व्यक्तित्व विकासको संभावना छ । आफ्नो अधिकार र स्वतन्त्रताको अभ्यास गर्दा प्रत्येक व्यक्तिले अरुको अधिकार र स्वतन्त्रताको आदर गर्नु पर्नेछ र प्रजातान्त्रिक समाजको नैतिकता, र्सार्वजनिक व्यवस्था, र्सवसाधारणको कल्याणको लानि चाहिने उचित आवश्यकताहरु हासिल गर्ने उद्देश्यले कानूनद्वारा निर्धारित सीमा भित्र रहनु पर्ने छ । यी अधिकार र स्वतन्त्रताहरु संयुक्त राष्ट्र संघको सिद्धान्त र उद्देश्य विपरीत हुने गरी कुनै पनि हालतमा उपभोग गर्न सकिने छैन । धारा ३० कुनै राष्ट्र, वर्ग वा व्यक्तिले यसमा उल्लेख गरिएका अधिकार र स्वतन्त्रताहरुलाई कुठाराघात गर्ने उद्देश्यले वा त्यस्तो किसिमको गतिविधिमा संलग्न हुन पाउने गरी यस घोषणाको व्याख्या गर्न सकिने छैन । libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nio.txt000066400000000000000000000554351520214632600220530ustar00rootroot00000000000000 Нерәзытыә буозу Тясәзыби”, куниа басәбса ӈанасанә” корҫә терә, иттүо бәнди” ӈанасанәй танде” терәтини, ӈонә хелиде” ӈиле мәнүтүӈ” (правайтиӈ) иттү бәзәтуобса тохитәны, хунтәмәны буобса, бәнде” ӈанасанә”дя иттүо хетәгәә нилу; ӈонә тясәзыби”, куниа нинту” тясәзыбся ӈонә ноӈхомәны ибся ӈанасанә” ӈиле мәнә”дя (к правам) тәза”а” номбә” кәрҫу”, курәди” болуатүгуйтү” ӈанасанәй сяру, ӈонә мелызәби” тәрәди хетәгәә нилу, кунини ӈанасанә” хонсызә” няндятуо” буозу” ӈонә манү”тәбса, нисызә” хыләдятә” ӈонә мәӈкәәмәны нилы”, дебтурусү” хирәгәә ӈанасанә” мәнә ися; ӈонә тясәзыби”, куниа ӈанасанәй ӈиле мәнә” (права”) муунтабү” мынту кәмиабса законәтәны, нинагәты ӈанаса нонсу” ӈизи”тихиасы ӈиле мәнүтү (правайтү); ӈонә тясәзыби”, куниа ӈанасанәй танде” хелы”сыӈы” нятүӈ сүөарүрӈү” дүзытәндыӈ; ӈонә тясәзыби”, куниа ӈанасанәй танде” иттүо” Сунә 5уомтумәә” Тандейтәны (Объединенный Нациятәны) ӈанузумтудүо” Уставатәнынты иттүо” ӈиле хүнтүрүбсятүӈ ӈанасанәй ӈиле мәнә”дя (права”дя), ӈанасанә корҫә ӈүназәйдя, денсиде” ӈиле мәнә”дя (права”дя) куодүму ӈонә ны дермәәны тәмәәны сытыӈ мундүсуо” хелысыбсяниимәәны социальный прогрессетәны нягәй нилынягәтыӈ няндя”са; ӈонә тясәзыби”, куниа моу”-терә” (государства-члены) мундүху” Сунә 5уомтумәә” Тандейнану (Объединенный Нациянану), нятүӈ ӈәзүнагәтуӈ, сүөарүрнагәтуӈ, ӈәзүнагәтуӈ ӈанасанәй ӈиле мәнә” (права”) ӈонә мәӈәзәә нендябсанутүӈ; ӈонә тясәзыби”, куниа бәнде” ӈанасанә” дильситиӈи” корҫә ӈонә ӈоры тәндәй ӈиле мәнәй (этих прав) ӈонә няндябса” хонты тетуа ани”ә тору дүлсынагә әмә сиәр, Генеральная Ассамблея дебтазату ӈануо Бәнде” ӈанасанә” дязыкүдя иттүо декларация ӈанасанә ӈиле мәнә” (прав) нерутәты хуантәту дямәләкә кәрҫу, курәди түүнянтуӈу” бәнде” ӈанасанә” танде” ӈонә государства”, тәндә дязыкү курәдите ӈанаса кәтти курәдите общество терә, сәӈүрса әмә ӈануо Декларациядя, кәрбулохазәйтә” тенымтыгуйся ӈонә хозатәбса сәрәәмәны тәндә” права” ӈонә няндябса” нягәй бәндети тенырынагәтыӈ ӈонә митәбиазә” национальный ӈонә международный прогрессивный сәрәәмәны, бәнде” ӈанасанә” танде” ӈонә государства-терә организация тенырынагәтыӈ, тәндә комәәны моу терә” иттүо” юрисдикциетәнынтыӈ. Статья 1 Бәнде” ӈанасанә” ӈәтукәнды” нендя”туо” ӈонә хонсы хелиде” ӈиле мәнәй (правай). Сытыӈ хонды” ӈиле ӈонда ӈонә сяру, дүзытәндыӈ ихүтүӈ нягәә” сүөарусә”. Статья 2 Курәдите ӈанаса хонхиты мынту ӈиле мәнү”тү (правайтү) ӈонә няндябсатү, хозүтүө” ӈануо Декларациетәны, нисы сәӈүрә”: курәди ӈанасанә” тансәгәтә иммә, курәди сябыты кухуо, куодүму кәтти ны, курәди ӈиле ӈәтумиамуо сиәдеты, курәди ӈуодя хүнтүрүбсязы иӈу, курәди политикә ӈәзу камяӈу, курәди ӈанасанә тансәдя иӈу ӈонә курәди ӈәтумиамуонту сиәр: ӈүня” кәтти мәӈкәә” иху” тагәбтәә” ирити, имидити. Тәндә комәәны ниби” нягәә сәӈүрә” хунсә” политический, ӈиле мәнәнтәнунты иттүо (правовой) ӈонә международный моунты статусәдя, кунини нилыӈы ӈанаса нисы сәӈүрә” хундялтуо кәтти камя”лутуо тәндә” моу”. Статья 3 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) нилыбсядя, няндябсадя ӈонә нинту” ментизибсятыдя. Статья 4 Сылыгалите нибити нягәә сиба”тәру”, сиба”тәрубса ӈонә тамтарубса сиба”тини нинту кунитены нягәә кәрҫу. Статья 5 Сылыгалите нибити мынту хоси”тәры”, сиба”тәру”, хеттибтыгуйли” нәмбәниизә. Статья 6 Курәдите ӈанаса, кунитены нибити ӈуо”, хонхити нягәә ӈиле мәнә (право) ӈиле нилутыниимәны Статья 7 Бәнде” ӈанасанә” хелиде” законатәны ӈонә хонды” ӈиле мәнә (право) нисы сәӈүрә” нинту” хелиде” ӈизисибся”дя итүо” тәндә законәтәны. Бәнде” ӈанасанә” хонды” ӈиле мәнә (право) хелидемәәны ӈизи”силинягәтыӈ дискриминациегәтә, нинту” ӈәзү”лутүө ӈануо Декларациетәны ӈонә хунсә курәдите номү”тәтуо тәрәди дискриминациядя кәрҫу. Статья 8 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) ӈизи”сибся- нимәәны ӈиле мәнүнтү (правайтү) бәнтуны иттүо” суда”тини каӈгә мәнтизилибити” ӈиле мәнүнтү (правайтү), куниә” ӈәзүлүӈантә” конституциетәны кәтти законәтәны. Статья 9 Сылыгалите нибити мынту камя”лу” ӈанасанәйгитә хунде, мәрки”тәры”, хундямтялыры” ӈонә сиба”тәру”. Статья 10 Курәдите ӈанаса, ӈанузүмтүкүся ӈиле мәнүтү (правайтү) ӈонә ӈанузүмтүкүся уголовный сиәрәмты, хонты ӈиле мәнә (право) мелызәсыәдиәзы сиәрты катемәрунагәту ӈәзи”тәтыә ӈонә няндя”туо судәтә. Статья 11 Курәдите ӈанаса, лага”тарутуо курәдикүө сиәртәны, хонты ӈиле мәнә (право) ӈизи”сиси сиәркали исямту тәә түбә каӈгә сыты сиәрту ӈәтәурусүзү” законә ӈәзүтүө судәтә, кунини сыты ӈизи”силисизи”. Сылыгалите нибити мынту ӈомтәбтуру” нинту” мелызасыәдейты сиәрниизә, тәтти сиәр ихү” сыты ӈиле тандеты кәрҫутини нинту номбә кәрҫудя иттүо. Нибити мынту тәндә кәрҫуниизә тетуа ани”әмәны кәтти бәзәтуомәны хоралу” тәндә дялыгәтә каӈгә иху мелызәмәә тәтти кәрҫу. Статья 12 Сылыгалите нибити мынту хүтүтә” хунсә ӈанаса корҫәтә кәтти ӈиле тандетә, нибити мынту ментизи” тәндәты мазә, тәндәты тиидятуо” хотүрә кунсыны иттүо” кәрҫу”, Курәдите ӈанаса ӈизи”силибити мынту законатәны тәрәди” ментизибсягитә. Статья 13 Курәдите ӈанаса дөзүрхүтү мынту тәмәәны кунимәны кәрбуӈу, нилыбити мынту курәдите хутиәзы моунтәны. Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) дүбәәнантибити курәдите моу, ӈиле ӈәтумиамуо моумту, тәгәтә хонты ӈиле мәнә (право) хурсәбса кәрҫу моунтудя. Статья 14 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнәмты (право) хууләбити лүӈкүрүбсянәзәмты хунсәә” моу”мәны ӈонә хонты мәнә тороубтуса тәндә лүӈкүрүбсянә. Тәтти ӈиле мәнә (право) серәрыгәтызә” тәә түхоны, каӈгә тәнерибся кәрҫу тохитәны нинты ӈуо” политический сиәр,кәтти лыку дүөайтетуо неру” ӈонә дямәләкә” кәрҫу” Сунә 5уомтумәә” Тандей (Объединенный Нация). Статья 15 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) гражданстводя. Сылыгалите нибити мынту койры” гражданствогали ӈонә кәрбүбүтү нутумәә” гражданствамту. Статья 16 Нимбымтыә” куодүму” ӈонә ны” хонды” ӈиле мәнә (право), нисы сәӈүрә” курәди ӈанасанә тансәгәтә иммә”, курәди сябытыӈ ӈәзу, курәди ӈуодя тялирӈү”, ӈуомтаса кәтти мяйзасы, мелызәсы ӈиле тандемту. Сытыӈ хонды” хелиде” ӈиле мәнә” (права”) ӈуомтаса кәтти мяйзаса, ӈуойтены нилыбся ӈонә тарумса түхоны. 5уомтәбса кәрҫу мынту ихүтү мелызәмәә ӈонә ләбкузәбту- муо сиття” кәйзә ӈуомтәтугәй. Тансә тәттирә ӈануо ӈонә мәӈәзә обществә хелыә, куниә ӈизисилибити мынту обществатә ӈонә государстватә. Статья 17 Курәдите ӈанаса хонбити мынту (право) ӈиле ӈалирә” кәтти ӈу”озә ӈалирә” хунсәй ӈанасанәй нану. Сылыгалитендә нибити мынту (право) ментизили” тәндә” ӈалирә”. Статья 18 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) нендя”туомәны сынерырся, сяру ӈонә ӈиле тандету ӈуо (религия); курәдите ӈанаса хонсызә хүнтүрүбся тәрәди ӈуодя, курәди хуйӈы, хонсызә ӈиле камя”туо манү”тәбса, ӈиле ӈәтумиамуо” хүнсерәә” кәрҫуодей. Статья 19 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) нендя”туо манү”тәбсадя, дебтазабса тәндитиӈ кангә кәрбуӈу; тәтти мәнә (право) тәзү”тәту нендя”туомәны дебтазабса манү”тәбсатү, курәдите дүрымы”, буозу” нисы сәӈүрә” курәдите государственный границедя. Статья 20 Курәдите ӈанаса дөзүрхүтү мынту куниа кәрбуӈу: курәдите хетәгәә” ӈунүоза”дя, ӈанасанә ӈунүбсанә”дя (ассоциаций). Сылыгалите нисизи” хүтү”тәру” ассоциациетә мәнәнту нисы тәлибтири”. Статья 21 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) управляйрмүнтә моунтәнынты кәлүбтүмәә” ӈанасанәй таккәмәны. Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) денсидемәәны хунсәйнану ӈәйбәумунтә ӈиле моунты государствә” службатәны. 5анасанә” тансә мәнә ихүтү мынту нягәә правительство ӈузабса тохи; тәтти мәнә нәтәрәбтугуйхүтү мынту хүөти” мелы”сырытыә” натү”дятини, курәди” мелы”сырыбитиӈ мынту тиидялутуо” голосованиентәны кәтти хунсәәмәны кунини голосовайрся ӈанаса хонсызә ӈиле мәнә. Статья 22 Курәдите ӈанаса, общество терә ихүтү, хонты ӈиле мәнә (право) социальное обеспечениедя ӈонә хунсәә” правә”дя, тәзу”тәтуо” няндятуо бәзуатәбса сыты ӈиле мәнүтү (правайтү) экономический, социальный ӈонә культурный сунәнтини ӈанасанәй танде” ӈонә международный сүөарубса курәдите государство таккәмәны. Статья 23 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) ӈәйбәузадя, няндя”туо натярубса ӈәйбәузадя, тәны кунини кәрбуӈу, нягәә ӈонә неими” ӈәйбәузату ситтямәны иттүодя ӈонә ӈизи”силибити мынту ӈәйбәузагали иттүо кәрҫугәтә. Курәдите ӈанаса, нисы хундялтарыби”, кәмүзүхүтү мынту хелиде денси”, хелиде ӈәйбәузаниизә. Курәдите ӈанаса кәмүзүбүтү мынту нягәә ӈәзи”тәтыәә мазайсүө кәтти денси ӈәйбәузатуниизә, куниәә”мәны нягәй нилыбиазәә тандетунану кәтти ӈонәнту ӈонә хелы”сылибиазәйзә нягәй хунсәй социальный обеспечениятәны нилынягәты. Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) ӈунүнтәбса ӈәйбәузә” сунә” (союзә”) тиитәсы тәндә” сунәти” (союзәнди”) ӈизи”синягәты ӈиле мәнүтү. Статья 24 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) ниибтүгуйсядя, хүтүдя ӈиле мәнә (право) тәни ӈәйбәуза” дялы кәри ӈонә денси хонтыә хүө бәухү” ниибтүгуйся. Статья 25 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) тәрәди нилудя: ӈомсу”, дембиа”, леккырә” ӈәтәубса ӈонә хунсәә” нилыбся кәрҫу”дя, курәди ихүтү нягәә нягәә нилыбсяты ӈонә тандеты нягәй нилыбся дязыкү, хонты ӈиле мәнә хелы”сырынягәты нибити ӈәйбәу”, дярәзыкәбити, мусанумхүтү, сырумхүтү, бәйка”имхүтү кәтти иниа”имхүтү, басагалимхүтү ӈонә ӈәтумхи” хунсә” кәрҫу” нинту” хезытытыә” сыты сәмырыгәтәты. Немы ися коныбся ӈонә дяхүрка ибся хонәйти” ӈиле мәнә (право) ӈәзүлүнагәтуӈ ӈонә хелы”сылинагәтыӈ. Бенде” нүо”, ӈәтумтыә” ӈуомсуоде тандәтәны кәтти нинту” ӈуомсуоде тандәтәны, хонхитыӈ мынту хелиде ӈизисибся. Статья 26 Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) хозатәбсанимәәны. Тенымтыгуйхи” мынту денсигали, тәтти кәрҫу мәӈәзәмәәны ментизити нерәбтәә ӈонә бәнде” дязыкүдя иттүо тенымтыгуйся. Нерәбтәә тенымтыгуйся ихүтү мынту бәнди”дя итүо. Техника ӈонә ӈәйбәузадя иттүо тенымтыгуйся ихүтүӈ мынду” бәнде”ти” түүтәрутуо”, ани”ә, бәнтуо тенымтыгуйся хелидемәәны түүрүбүтү мынту бәнде” кәрбутуоти”. Тенымтыгуйся ихүтү мынту хезытытыә бәнде” ӈанасанә сәмыры бозуатәбсадя ӈонә ӈукәгимти”куйтиә бәндети нягәй тенырыбся, хүся”лубса, дильситибся ӈонә тенынбся ӈиле ӈанасанә мәнә” мәӈәзәмәәны няндябсянимәәны иттүо”. Тенымтыгуйся ихүтү мынту хелы”сытыә нятүӈ сәмәры теныбся, сүөарубся бәнде ӈанасанә” дүтымәны, курәдите нибити ӈуо” сяхытиӈ кәтти хүнтүрүбсянутүӈ ӈуодя, хелы”сыбити мынту Сунә 5уомтумәә” Тандей (Объединенный Нация) камя”са нягимтүгутүой кәрҫуй. Нүо” деди” хонты” ӈиле мәнә (право) натярса, кунини тенымтыгуйсизитә” сиәнә” нүотиӈ. Статья 27 Курәдите ӈанаса тороубүтү мынту ӈанасанә” танде культурный” нилутәны, нялтәбити мынту хүнсерәй кәрҫуодейдя участвовайрхүтү мынту научный прогрессетәны ӈонә тороубтугуйхүтү тәндәты ӈүнязү”. Курәдите ӈанаса хонты ӈиле мәнә (право) ӈизисибсядя сәмырыты, мәненсәкүтү, куниә” иӈу” научный, литературный кәтти художественный ӈәйбәузатинунту, курәди” сыты ӈиле мелызасыәдейти. Статья 28 Курәдите ӈанаса хонты мәнә (право) социальный ӈонә международный ӈәзи”тәбсадя, курәдитәны ӈиле мәнә” (права) ӈонә няндябса”, хозүтүө” ӈануо Декларациетәны, бәнде” дүлсырыбитиӈ мынту. Статья 29 Курәдите ӈанаса хонты мәнә” (обязанности), нондитыә” ӈанасанә танде нерәны, кунини ӈиле сәмырыты няндя”са бозатәсузә. Мелы”сыса ӈиле мәнүтү (правайтү) ӈонә няндябсатү, курәдите ӈанаса нонсубтырибити мынту тәәтүхораны, каӈгә сыты мелысыкәсытә тәрәди кәрҫу, нинтыә нөльхү”күрү” законәтәны ноӈхәмәны иттүотуниизә ӈонә дүөайтетуо ӈанасанә” тандей нягәй ӈәзүлүбсямтуӈ ӈонә миттәбсямтыӈ бәнсә маа хутеемтыӈ ӈонә нягәй нилыбсябтыӈ демократический обществатәны. Мелы”сыбся тәндә” ӈиле мәнә” (права”) каӈкәгалите нибитиӈ мынту Сунә 5уомтумәә” Тандей (Объединенный Нация) неру” кәйнимәәны коны”. Статья 30 Маагалите ӈануо Декларациетәны иттүо нибити мынту дебтуру”, милитиә мантә курәдикүө государствотә, сунә”тә кәтти ӈанасанә” сунә”тә кәтти бәзәлтуо” хорү”ти правә мелысынагәтыӈ тәндә ӈәйбәуза, хезы”тытыә сымбабтыгуйсядя правә” ӈонә няндябса”, хозүтүө” ӈануо Декларациятәны. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nl.txt000066400000000000000000000312501520214632600216640ustar00rootroot00000000000000UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS Preambule Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag is voor de vrijheid, gerechtigheid en vrede in de wereld; Overwegende, dat terzijdestelling van en minachting voor de rechten van de mens geleid hebben tot barbaarse handelingen, die het geweten van de mensheid geweld hebben aangedaan en dat de komst van een wereld, waarin de mensen vrijheid van meningsuiting en geloof zullen genieten, en vrij zullen zijn van vrees en gebrek, is verkondigd als het hoogste ideaal van iedere mens; Overwegende, dat het van het grootste belang is, dat de rechten van de mens beschermd worden door de suprematie van het recht, opdat de mens niet gedwongen worde om in laatste instantie zijn toevlucht te nemen tot opstand tegen tyrannie en onderdrukking; Overwegende, dat het van het grootste belang is om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen tussen de naties te bevorderen; Overwegende, dat de volkeren van de Verenigde Naties in het Handvest hun vertrouwen in de fundamentele rechten van de mens, in de waardigheid en de waarde van de mens en in de gelijke rechten van mannen en vrouwen opnieuw hebben bevestigd, en besloten hebben om sociale vooruitgang en een hogere levensstandaard in groter vrijheid te bevorderen; Overwegende, dat de Staten, welke Lid zijn van de Verenigde Naties, zich plechtig verbonden hebben om, in samenwerking met de Organisatie van de Verenigde Naties, overal de eerbied voor en inachtneming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden te bevorderen; Overwegende, dat het van het grootste belang is voor de volledige nakoming van deze verbintenis, dat een ieder begrip hebbe voor deze rechten en vrijheden; Op grond daarvan proclameert de Algemene Vergadering deze Universele Verklaring van de Rechten van de Mens als het gemeenschappelijk door alle volkeren en alle naties te bereiken ideaal, opdat ieder individu en elk orgaan van de gemeenschap, met deze verklaring voortdurend voor ogen, er naar zal streven door onderwijs en opvoeding de eerbied voor deze rechten en vrijheden te bevorderen, en door vooruitstrevende maatregelen, op nationaal en internationaal terrein, deze rechten algemeen en daadwerkelijk te doen erkennen en toepassen, zowel onder de volkeren van Staten die Lid van de Verenigde Naties zijn, zelf, als onder de volkeren van gebieden, die onder hun jurisdictie staan: Artikel 1 Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren zich jegens elkander in een geest van broederschap te gedragen. Artikel 2 Een ieder heeft aanspraak op alle rechten en vrijheden, in deze Verklaring opgesomd, zonder enig onderscheid van welke aard ook, zoals ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of andere overtuiging, nationale of maatschappelijke afkomst, eigendom, geboorte of andere status. Verder zal geen onderscheid worden gemaakt naar de politieke, juridische of internationale status van het land of gebied, waartoe iemand behoort, onverschillig of het een onafhankelijk, trust-, of niet-zelfbesturend gebied betreft, dan wel of er een andere beperking van de soevereiniteit bestaat. Artikel 3 Een ieder heeft het recht op leven, vrijheid en onschendbaarheid van zijn persoon. Artikel 4 Niemand zal in slavernij of horigheid gehouden worden. Slavernij en slavenhandel in iedere vorm zijn verboden. Artikel 5 Niemand zal onderworpen worden aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. Artikel 6 Een ieder heeft, waar hij zich ook bevindt, het recht als persoon erkend te worden voor de wet. Artikel 7 Allen zijn gelijk voor de wet en hebben zonder onderscheid aanspraak op gelijke bescherming door de wet. Allen hebben aanspraak op gelijke bescherming tegen iedere achterstelling in strijd met deze Verklaring en tegen iedere ophitsing tot een dergelijke achterstelling. Artikel 8 Een ieder heeft recht op daadwerkelijke rechtshulp van bevoegde nationale rechterlijke instanties tegen handelingen, welke in strijd zijn met de grondrechten hem toegekend bij Grondwet of wet. Artikel 9 Niemand zal onderworpen worden aan willekeurige arrestatie, detentie of verbanning. Artikel 10 Een ieder heeft, in volle gelijkheid, recht op een eerlijke en openbare behandeling van zijn zaak door een onafhankelijke en onpartijdige rechterlijke instantie bij het vaststellen van zijn rechten en verplichtingen en bij het bepalen van de gegrondheid van een tegen hem ingestelde strafvervolging. Artikel 11 Een ieder, die wegens een strafbaar feit wordt vervolgd, heeft er recht op voor onschuldig gehouden te worden, totdat zijn schuld krachtens de wet bewezen wordt in een openbare rechtszitting, waarbij hem alle waarborgen, nodig voor zijn verdediging, zijn toegekend. Niemand zal voor schuldig gehouden worden aan enig strafrechtelijk vergrijp op grond van enige handeling of enig verzuim, welke naar nationaal of internationaal recht geen strafrechtelijk vergrijp betekenden op het tijdstip, waarop de handeling of het verzuim begaan werd. Evenmin zal een zwaardere straf worden opgelegd dan die, welke ten tijde van het begaan van het strafbare feit van toepassing was. Artikel 12 Niemand zal onderworpen worden aan willekeurige inmenging in zijn persoonlijke aangelegenheden, in zijn gezin, zijn tehuis of zijn briefwisseling, noch aan enige aantasting van zijn eer of goede naam. Tegen een dergelijke inmenging of aantasting heeft een ieder recht op bescherming door de wet. Artikel 13 Een ieder heeft het recht zich vrijelijk te verplaatsen en te vertoeven binnen de grenzen van elke Staat. Een ieder heeft het recht welk land ook, met inbegrip van het zijne, te verlaten en naar zijn land terug te keren. Artikel 14 Een ieder heeft het recht om in andere landen asiel te zoeken en te genieten tegen vervolging. Op dit recht kan geen beroep worden gedaan ingeval van strafvervolgingen wegens misdrijven van niet-politieke aard of handelingen in strijd met de doeleinden en beginselen van de Verenigde Naties. Artikel 15 Een ieder heeft het recht op een nationaliteit. Aan niemand mag willekeurig zijn nationaliteit worden ontnomen, noch het recht worden ontzegd om van nationaliteit te veranderen. Artikel 16 Zonder enige beperking op grond van ras, nationaliteit of godsdienst, hebben mannen en vrouwen van huwbare leeftijd het recht om te huwen en een gezin te stichten. Zij hebben gelijke rechten wat het huwelijk betreft, tijdens het huwelijk en bij de ontbinding ervan. Een huwelijk kan slechts worden gesloten met de vrije en volledige toestemming van de aanstaande echtgenoten. Het gezin is de natuurlijke en fundamentele groepseenheid van de maatschappij en heeft recht op bescherming door de maatschappij en de Staat. Artikel 17 Een ieder heeft recht op eigendom, hetzij alleen, hetzij tezamen met anderen. Niemand mag willekeurig van zijn eigendom worden beroofd. Artikel 18 Een ieder heeft recht op vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst;dit recht omvat tevens de vrijheid om van godsdienst of overtuiging te veranderen, alsmede de vrijheid hetzij alleen, hetzij met anderen zowel in het openbaar als in zijn particuliere leven zijn godsdienst of overtuiging te belijden door het onderwijzen ervan, door de praktische toepassing, door eredienst en de inachtneming van de geboden en voorschriften. Artikel 19 Een ieder heeft recht op vrijheid van mening en meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven. Artikel 20 Een ieder heeft recht op vrijheid van vreedzame vereniging en vergadering. Niemand mag worden gedwongen om tot een vereniging te behoren. Artikel 21 Een ieder heeft het recht om deel te nemen aan het bestuur van zijn land, rechtstreeks of door middel van vrij gekozen vertegenwoordigers. Een ieder heeft het recht om op voet van gelijkheid te worden toegelaten tot de overheidsdiensten van zijn land. De wil van het volk zal de grondslag zijn van het gezag van de Regering; deze wil zal tot uiting komen in periodieke en eerlijke verkiezingen, die gehouden zullen worden krachtens algemeen en gelijkwaardig kiesrecht en bij geheime stemmingen of volgens een procedure, die evenzeer de vrijheid van de stemmen verzekert. Artikel 22 Een ieder heeft als lid van de gemeenschap recht op maatschappelijke zekerheid en heeft er aanspraak op, dat door middel van nationale inspanning en internationale samenwerking, en overeenkomstig de organisatie en de hulpbronnen van de betreffende Staat, de economische, sociale en culturele rechten, die onmisbaar zijn voor zijn waardigheid en voor de vrije ontplooiing van zijn persoonlijkheid, verwezenlijkt worden. Artikel 23 Een ieder heeft recht op arbeid, op vrije keuze van beroep, op rechtmatige en gunstige arbeidsvoorwaarden en op bescherming tegen werkloosheid. Een ieder, zonder enige achterstelling, heeft recht op gelijk loon voor gelijke arbeid. Een ieder, die arbeid verricht, heeft recht op een rechtvaardige en gunstige beloning, welke hem en zijn gezin een menswaardig bestaan verzekert, welke beloning zo nodig met andere middelen van sociale bescherming zal worden aangevuld. Een ieder heeft het recht om vakverenigingen op te richten en zich daarbij aan te sluiten ter bescherming van zijn belangen. Artikel 24 Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd, met inbegrip van een redelijke beperking van de arbeidstijd, en op periodieke vakanties met behoud van loon. Artikel 25 Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten. Artikel 26 Een ieder heeft recht op onderwijs; het onderwijs zal kosteloos zijn, althans wat het lager en basisonderwijs betreft. Het lager onderwijs zal verplicht zijn. Ambachtsonderwijs en beroepsopleiding zullen algemeen beschikbaar worden gesteld. Hoger onderwijs zal openstaan voor een ieder, die daartoe de begaafdheid bezit. Het onderwijs zal gericht zijn op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid en op de versterking van de eerbied voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Het zal het begrip, de verdraagzaamheid en de vriendschap onder alle naties, rassen of godsdienstige groepen bevorderen en het zal de werkzaamheden van de Verenigde Naties voor de handhaving van de vrede steunen. Aan de ouders komt in de eerste plaats het recht toe om de soort van opvoeding en onderwijs te kiezen, welke aan hun kinderen zal worden gegeven. Artikel 27 Een ieder heeft het recht om vrijelijk deel te nemen aan het culturele leven van de gemeenschap, om te genieten van kunst en om deel te hebben aan wetenschappelijke vooruitgang en de vruchten daarvan. Een ieder heeft het recht op de bescherming van de geestelijke en materiële belangen, voortspruitende uit een wetenschappelijk, letterkundig of artistiek werk, dat hij heeft voortgebracht. Artikel 28 Een ieder heeft recht op het bestaan van een zodanige maatschappelijke en internationale orde, dat de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, daarin ten volle kunnen worden verwezenlijkt. Artikel 29 Een ieder heeft plichten jegens de gemeenschap, zonder welke de vrije en volledige ontplooiing van zijn persoonlijkheid niet mogelijk is. In de uitoefening van zijn rechten en vrijheden zal een ieder slechts onderworpen zijn aan die beperkingen, welke bij de wet zijn vastgesteld en wel uitsluitend ter verzekering van de onmisbare erkenning en eerbiediging van de rechten en vrijheden van anderen en om te voldoen aan de gerechtvaardigde eisen van de moraliteit, de openbare orde en het algemeen welzijn in een democratische gemeenschap. Deze rechten en vrijheden mogen in geen geval worden uitgeoefend in strijd met de doeleinden en beginselen van de Verenigde Naties. Artikel 30 Geen bepaling in deze Verklaring zal zodanig mogen worden uitgelegd, dat welke Staat, groep of persoon dan ook, daaraan enig recht kan ontlenen om iets te ondernemen of handelingen van welke aard ook te verrichten, die vernietiging van een van de rechten en vrijheden, in deze Verklaring genoemd, ten doel hebben. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nn.txt000066400000000000000000000243041520214632600216700ustar00rootroot00000000000000DEN INTERNASJONALE FRÅSEGNA OM MENNESKERETTANE INNLEIING Då det å godkjenne det naturlege menneskeverdet med like og umissande rettar for alle menneske på jorda er grunnlaget for fridom, rettferd og fred i verda, og då hån og vørdsløyse mot menneskerettane har ført til barbariske handlingar som har skaka samvitet til menneskeretta, er framvoksteren i den verda der menneska skal ha talefridom og trusfridom og vere løyste frå otte og naud, kunngjord som det høgste målet for kvart menneske, og då det er nødvendig at menneskerettane blir verna om av lover slik at menneska ikkje blir tvinga til å finne den siste utvegen i å gjere opprør mot tyranni og trælekår, og då det er nødvendig å arbeide for betre tilhøve mellom nasjonane, og då folka i Dei Sameinte Nasjonane har stadfest trua si i denne pakta, på grunnleggjande menneskerettar, på menneskeverd og på same rett for mann og kvinne, og har vedteke å arbeide for sosiale framsteg og betre levevilkår i større fridom, og då medlemsstatane har bunde seg til å fremje allmenn vørdnad for pakta og halde seg etter menneskerettane og den grunnleggjande fridomen i samarbeid med Dei Sameinte Nasjonane, og då denne retten og fridomen må bli godkjend av alle dersom pakta skal bli røyndom, KUNNGJER GENERALFORSAMLINGA DEN INTERNASJONALE FRÅSEGNA OM MENNESKERETTANE, som skal peike mot eit sams mål for alle folk og nasjonar. Fråsegna må alltid vere i tankane til den einskilde og dei styrande og få dei til å styrkje vørdnaden for rett og fridom gjennom undervisning og oppseding. Dei skal syte for at fråsegna blir allment kjend og etterlevd både i medlemslanda og i tilsynsområda, og arbeide trufast med dette både på nasjonalt og internasjonalt grunnlag. Artikkel 1. Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør. Artikkel 2. Kvar einskild har krav på all den rett og fridom som fråsegna nemner, utan skilnad av noko slag på grunn av rase, farge, kjønn, språk, religion, politisk syn eller anna meining, nasjonalt eller sosialt opphav, eigedom, fødsel eller andre tilhøve. Den politiske stoda, lovverket eller dei internasjonale påboda eit land lever under, kan ikkje vere påskott til at det blir gjort skilnad på nokon i det landet eller området han høyrer til, anten landet har sjølvstende, står under tilsyn, er ikkje-sjølvstyrt eller sjølvstyret er avgrensa på nokon annan måte. Artikkel 3. Alle har rett til liv, fridom og personleg tryggleik. Artikkel 4. Ingen skal haldast i slaveri eller trældom. Slaveri og slavehandel av alle slag er forbode. Artikkel 5. Ingen må torturerast, pinast eller straffast på umenneskeleg eller nedsetjande vis. Artikkel 6. Alle menneske har krav på at domstolane alle stader godtek dei som rettssubjekt. Artikkel 7. Alle er like for lova og har krav på same rettsvern, utan skilnad av noko slag. Alle har krav på same vern mot at det blir gjort skilnad på folk i strid med denne fråsegna, og vern mot tiltak som ber i seg ein slik fare. Artikkel 8. Alle har rett til å få fullgod hjelp frå dei lovlege nasjonale domstolane når det gjeld handlingar som krenkjer den retten den einskilde har fått i grunnlova eller lovverket elles. Artikkel 9. Ingan må utan lov og rett arresterast, setjast i fengsel eller visast ut or landet. Artikkel 10. Alle har same rett til å få saka si rettferdig og offentleg granska av ein sjølvstendig og upartisk domstol, både når det er pliktene og retten til den einskilde som skal fastsetjast, og når det er reist klagemål mot han. Artikkel 11. Den som er klaga for ei straffbar handling, har rett til å bli rekna som skuldlaus til ein offentleg domstol, der han har fått full trygd for retten til å forsvare seg, har prova at han er skuldig etter lova. Ingen skal kjennast skuldig i ei straffbar handling når det han har gjort eller forsømt ikkje streid mot nasjonal lov eller folkeretten på den tida det hende. Han må heller ikkje dømast hardare enn det lova gav høve til då den straffbare handlinga vart utførd. Artikkel 12. Ingen skal lide under vilkårleg innblanding frå andre, anten det gjeld hans eigen person, familie, heim, brevskifte, eller åtak på ære og omdøme. Alle har krav på at lova vernar dei mot slik innblanding eller slike åtak. Artikkel 13. Alle menneske har rett til å ferdast fritt og til å velje bustad innafor grensene i sitt eige land. Det skal også vere full rett til å reise ut or det landet ein bur i, same kva land det er, og til å vende attende til sitt eige land. Artikkel 14. Alle som blir forfølgde har rett til å søkje og ta imot asyl i eit anna land. Denne retten gjeld ikkje i rettssakar som har røynleg grunnlag i upolitiske brotsverk eller handlingar som strir mot formålet og prinsippet til Dei Sameinte Nasjonane. Artikkel 15. Alle har rett til eit statsborgarskap. Ingen skal misse statsborgarskapet sitt vilkårleg, eller bli nekta retten til å endre det. Artikkel 16. Vaksne menn og kvinner har rett til å gifte seg og skipe familie utan avgrensing av noko slag på grunn av rase, nasjonalitet eller religion. Dei har krav på dei same rettane når det gjeld ekteskapet, både så lenge ekteskapet varer og medan det blir løyst opp. Ekteskapet må berre kome i stand etter fritt og fullt samtykke frå begge partar. Familien er den naturlege og grunnleggjande eininga i samfunnet og har krav på at staten og samfunnet vernar om det. Artikkel 17. Alle har rett til å ha eigedom åleine og saman med andre. Ingen skal vilkårleg bli fråteken eigedomen sin. Artikkel 18. Alle har rett til tankefridom, samvitsfridom og religionfridom. Denne retten gjeld fridom til å endre religion eller tru, og fridom til å målbere sin eigen religion eller si eiga truslære i gjerning og framferd, anten åleine eller saman med andre, offentleg eller privat. Artikkel 19. Alle skal ha meinings- og ytringsfridom. Denne retten gjeld fridom til å ha meiningar utan innblanding, til å søkje, ta imot og gjere kjent opplysningar og idear gjennom alle dei informasjonskanalar som finst, og på tvers av alle grenser. Artikkel 20. Alle har rett til fritt å vere med på møte og i organisasjonar med fredelege formål. Ingen kan tvingast inn i ein organisasjon. Artikkel 21. Alle skal ha rett til å vere med på å styre landet sitt, beinveges eller gjennom talsmenn som er peika ut i frie val. Alle skal ha same retten til å gjere teneste i offentlege ombod i landet sitt. Folkeviljen skal vere grunnlaget for den makta som er lagd til styremaktene. Folkeviljen skal kome til syne gjennom regelfaste og røynlege val, som er grunna på allmenn og lik røysterett i løynlege val eller på annan jamgod røystemåte. Artikkel 22. Kvar einskild medlem i samfunnet har rett til sosial tryggleik, og har krav på at dei økonomiske, sosiale og kulturelle godane, som han ikkje kan vere utan om han skal ha vørdnad for seg sjølv og styrke den personlege karakteren sin, blir løyste gjennom nasjonale tiltak og internasjonalt samarbeid i samsvar med det kvar stat maktar. Artikkel 23. Alle har rett til arbeid, til fritt å velje yrke, til rettferdige og gode arbeidstilhøve og vern mot arbeidsløyse. Alle har same rett til å få lik betaling for likt arbeid, utan skilnad av noko slag. Den som arbeider har krav på rettferdig og god betaling, så han kan syte for familien sin og seg sjølv på ein menneskeverdig måte, og om det trengst, få hjelp gjennom andre og utfyllande sosiale midlar. Alle har rett til å skipe og melde seg inn i fagforeningar for å verne interessene sine. Artikkel 24. Alle har rett til kvile og fritid, og dermed til ei rimeleg avgrensa arbeidstid, og til ferie med løn. Artikkel 25. Alle har rett til ein levestandard som kan tryggje helsa og velværet til forsytaren og familien hans, og gje dei mat, klede, hus, helsestell og nødvendige sosiale trygder ved arbeidsløyse, uføre, dødsfall, alderdom eller andre tilhøve som skiplar livskåra, og som forsytaren ikkje er herre over. Mor og barn har rett til særskild omsorg og hjelp. Alle barn skal ha same sosiale vern, anten dei er fødde i eller utafor ekteskapet. Artikkel 26. Alle har rett til undervisning. Opplæringa skal vere kostnadsfri, i det minste i den allmenne grunnskulen. Den elementære undervisninga skal vere pliktig for alle. Alle skal ha høve til å få fagopplæring, og det skal vere like vilkår for alle til å få høgre utdaning, alt etter dei evnene dei har. Undervisninga skal ha til mål å styrkje den menneskelege personlegdomen og auke vørdnaden for menneskerettane og den grunnleggjande fridomen, fremje skjønsemd, toleranse og venskap mellom alle nasjonar, folkeslag og religiøse grupper og stø fredsarbeidet til Dei Sameinte Nasjonane. Foreldra har førsteretten til å velje kva slag opplæring barna deira skal få. Artikkel 27. Alle har rett til fritt å vere med i det kulturelle livet i samfunnet, til å nyte kunst og til å få sin part av dei vitskaplege nyvinningane og godane som følgjer med dei. Kvar einskild har rett til å få verna dei moralske og materielle interessene som han har skapt seg gjennom vitskapleg, litterært eller kunstnarleg arbeid. Artikkel 28. Alle har krav på å få leve under slike sosiale kår og internasjonale tilhøve at dei fullt ut kan gjere til røyndom retten og fridomen i denne fråsegna. Artikkel 29. Alle har plikter andsynes samfunnet, då personlegdomen til den einskilde einast der kan få frie og fullgode voksterkår. Retten og fridomen til den einskilde skal ikkje vere avgrensa av anna enn det lova tydeleg slår fast for å tryggje den vørdnaden alle andre har krav på når det gjeld rett og fridom, og dei krav som eit demokratisk samfunn med rette kan setje til moral, offentleg orden og allmenn velferd. Denne retten og fridomen kan ikkje i noko høve nyttast i strid med formålet og prinsippet til Dei Sameinte Nasjonane. Artikkel 30. Ikkje noko i denne fråsegna må tolkast slik at det gjev stat, grupper eller einskildmenneske rett til å vere med på tiltak eller handlingar av noko slag som har til mål å øydeleggje den retten og fridomen som denne fråsegna stadfester. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nr.txt000066400000000000000000000233101520214632600216700ustar00rootroot00000000000000AMALUNGELO OMUNTU WONKE EMHLABENI WONKE JIKELELE Loba isimilo lenhlonipho lamalungelo agcweleyo oluntu kuyisisekelo senkululeko, lesokulunga lokuthula emhlabeni, Loba ukunganaki lokungahloniphi amalungelo abantu kubangele izenzo zocuku oludabula inhliziyo lenembeza, kwadala umhlaba lapha abantu abangathola khona injabulo lenkululeko yokuthi bakhulume bekhululekile bengesabi njalo kungekho ubuyanga, konke lokhu kuphakanyiswa njengento eqakathekileyo ngabantu bonke, Loba ukuze umuntu angavuki umphenyana ngenxa yokucindezelwa, kufanele ukuthi amalungelo abantu asekelwe ngumthetho, Loba kufanele ukukhulisa ubudlelwano phakathi kwezizwe, Loba abantu baMazwe aManyaneyo betshengise ukholo lwabo kumalungelo oluntu lokuhlonipha lokuqakathekisa umuntu emalungelweni alingeneyo lamalungelo alinganayo phakathi kwamadoda labafazi, lokuzimisela ukuthuthukisa ingqubelaphambili lokuhlala kuhle kwabantu, Loba amazwe ami wodwa ezimisela uKumanyana laMazwe aManyaneyo ukuze aqakathekise ukuhlonitshwa kwamalungelo abantu, Lobanje ulwazi lwamalungelo blwenkululeko kuyinto eqakathekileyo, ukuze amalungelo lenkululeko kwaziwe, INKUNDLA YEZIZWE ITHI Lesisivumelwano samalungelo oluntu silotshiwe ukuze umuntu lezigaba zabantu jikelele zigcine lesi sivumelwano engqondweni, yizizwe zonke lamazwe asabuswa ngamanye. Isivumelwano Abantu bonke bazalwa bekhululekile njalo belingana kumalungelo abo. Balesipho sikanembeza, ngakho bamele baphathane ngomoya otshengisa ubuhlobo lobunye. Isivumelwano 2 Wonke umuntu ulelungelo lokuthola inkululeko lamalungelo alotshwe kulesi sivumelwano hngokupheleleyo kunganakwa ubuhlobo, umbala, ukuthi uyindoda kumbe ngumfazi, ulimi, ukholo, ezimayelana lombangazwe, lenotho kanye lasipi lasiphi isimo phakathi kwabantu. Njalo kakusoze kube lomahluko ekuphathweni kwabantu emthethweni loba ngowaliphi ilizwe loba yisiphi lesimo selizwe lapho umuntu avela khona - lanxa lelolizwe lizibusa kumbe libuswa ngelinye. Isivumelwano 3 Wonke umuntu ulelungelo lempilo, lelenkululeko lelenhlalakahle. Isivumelwano 4 Kakho umuntu ozakwenziwa isigqili, kumbe isithunjwa; ubugqili lokuthengisa izichaka kuzanqatshelwa ngazo zonke indlela. Isivumelwano 5 Akula muntu ozahlutshwa ahlukuluzwe loba aphathwe ngesihluku langendlela eyangisayo kumbe elocuku. Isivumelwano 6 Wonke umuntu ulelungelo emthethweni lokuphathwa njengomuntu. Isivumelwano 7 Bonke abantu bayalingana phambi komthetho, kungekho bandlululo. Abantu bonke bayavikelwa ekubandlululweni. Ubandlululo luvunyelwa yisivumelwano lesi njalo akuvunyelwa ukubasela ubandlululo. Isivumelwano 8 Omunye lomunye umuntu ulelungelo lokuvikelwa ngababusi lomthethwandaba uma kulezenzo ezephula amalungelo akhe asemthethweni. Isivumelwano 9 Akumelanga ukuthi umuntu abotshwe okungekho emthethweni, loba abotshwe mahlayana, loba axotshwe elizweni lakubo. Isivumelwano 10 Omunye lomunye umuntu ulelungelo lokuthi athoniselwe icala phambi kwenkundla ezimeleyo kumbe agwetshwe yinkundla engabandlululiyo ekuthetheni amacala. Isivumelwano 11 Omunye lomunye umuntu owetheswe icala ulelungelo lokuthi aphathwe njengomuntu ongela cala aze adliwe licala emthethwandaba. Kumele njalo aphiwe ithuba lokuthola umeli. Kakho umuntu ongajeziswa emthethweni ngenxa yecala alenzayo uma icala leli lenziwa umthetho owenza lokho akwenzayo kube licala wawungekho ngaleso sikhathi. Isijeziso salelo cala akumelanga sedlule isijesiso esasifanele icala lelo umthetho omutsha ungakabekwa. Isivumelwano 12 Omunye lomunye umuntu ulelungelo lokuhlonitshwa - ubuntu bakhe, imuli yakhe, umuzi wakhe lezincwadi zakhe. Omunye lomunye umuntu kumele avikelwe ngumthetho ezintweni ezinje. Isivumelwano 13 Wonke umuntu ulelungelo lokuhamba lokuhlala kuwo wonke amazwe. Wonke umuntu ulelungelo lokuthutha loba kuliphi ilizwe, ngitsho laselizweni lakhe, lelokubuyela elizweni lakhe. Isivumelwano 14 Wonke umuntu ulelungelo lokubalekela kwelinye ilizwe ukuze abe yisiphepheli khona nxa ehlutshwa elizweni lakubo. Leli lungelo alikhululi umuntu obotshiweyo ngaphandle kokuba ebotshelwe izindaba zombangazwe kumbe okungavunyelwa ngaMazwe aManyaneyo. Isivumelwano 15 Wonke umuntu ulelungelo lokuba yisakhamuzi ezweni lakhe. Kakho ongathathelwa ilungelo leli loba alelwe ukuba yisakhumuzi selinye ilizwe. Isivumelwano 16 Amadoda labafazi asebekhulilwe, balelungelo lokuthatha lokuthathwa babe lemizi yabo, kungenani ukuthiukholo lomuntu yiluphi lokuthi ungumhlobo bani. Balamalungelo alinganayo ekuthathaneni kwabo lasekwehlukaneniekeni kwaho. Umendo kumele ubotshwe ngukuvumelana kwabathathanayo. Imuli yisisekelo sezizwe, ngakho kumele isekelwe yizakhamizi languHulumende. Isivumelwano 17 Omunye lomunye ulelungelo lokuba lezimphala zakhe yedwa lokuba lezimpahla ndawonye labanye. Kakho umuntu ongahluthunelwa indawo kanye lempahla engeyakhe. Isivumelwano 18 Omunye lomunye ulelungelo lokucabanga njengokuthanda kwakhe, lelokukhonza ngentando yakhe, ekhokhelwa ngunembaza wakhe. Leli lungelo lipha umuntu imvumo yokutshintsha ukholo lwakhe, lemvumo yokuthi yena yedwa kumbe elabanye atshengise ukholo lwakhe kumphakathi ngezenzo, ngokukhonza, ngokufundisa kunye Tokuziphatha kwakhe kunye lokufundisa ukholo lwakhe. Isivumelwano 19 Omunye lomunye ulelungelo lokukhuluma izifiso zakhe lokusengqondweni yakhe. Leli lungelo lipha umuntu inkululeko yokudinga lokwamukela lokwazisa akwaziyo lokusengqondweni yakhe ngayiphi layiphi indlela lakwamanye amazwe. Isivumelwano 20 Wonke umuntu ulelungelo lokumanyana kanye lokuhlangana labanye. Akula muntu ozabanjwa ngamandla ukuthi abelilunga lenhlanganiso iphi layiphi. Isivumelwano 21 Omunye lomunye ulelungelo lokuphathisana lohulumende wakhe yena ngokwakhe kumbe amelwe ngabakhethiweyo. Omunye lomunye ulelungelo loncedo lwelizwe lakhe. Izifiso zabantu yizo okumele ziphe uhulumende amandla okubusa. Lezi zifiso zizatshengiswa lukhetho oluzakwenziwa ngezikhathi ezifaneleyo, oluzavumela njalo wonke umuntu ukukhetha ngendlela engasoze itshengise abanye ukuthi ukhethe bani. Isivumelwano 22 Omunye lomunye umuntu, njengesakhamuzi, ulelungelo lokusekelwa yilizwe lakhe lelokusuthiseka. Lokhu kuzavela ezenzweni zesizwe sakhe lasencedweni oluvela kwamanye amazwe, ukuze kuthuthukiswe amalungelo akhe empilweni lasemasikweni akhe ukuze kumlethele inhonipho lentuthuko yobuntu bakhe. Isivumelwano 23 Omunye lomunye ulelungelo lokusebenza lelokukhetha umsebenzi awufunayo, lelokuphathwa kuhle emsebenzini, lelokuncedwa nxa umsebenzi udingakala Omunye lomunye ulelungelo lokwamukela imbandalo elingene lomsebenzi wakhe. Wonke umuntu osebenzayo ulelungelo lokuthola imbadalo efaneleyo ezokwenza ukuthi yena labantwana bakhe bathole impilo lenhalakahle ehloniphekayo njengabantu, lelokusekelwa ngezinye izindlela. Omunye lomunye ulelungelo lokuba lilunga lomhlangano wezisebenzi ukuze asekele izifiso zakhe. Isivumelwano 24 Omunye lomunye ulelungelo lokuthatha ikhefu engephulelwa imbadalo yakhe, njalo ulelungelo lokusebenza amahora angamanengi kakhulukazi. Isivumelwano 25 Omunye lomunye ulelungelo lempilo lenhlalakahle yakhe labantwana bakhe. Lokhu kuhlanganisa ukudla, izembatho, indawo yokuhlala kanye lempilo enhle, ukugcinwa kuhle uma engasebenzi. Lokhu kuhlanganisa abafelwaokazi, abadala, abalimeleyo labehlulekayo ukuzonga. Ababelethileyo labantwana kumele bagcinwe njalo bancediswe. Abantwana bonke abazalelwe emendweni kumbe ngaphandle kwawo, kumele basekelwe ngokufanayo. Isivumelwano 26 Omunye lomunye ulelungelo lemfundo. Imfundo ayizukuba lembadalo, kusukela phansi kuze kufike esigabeni esithe thuthu. Imfundo ephansi (elementary) ngeyomuntu wonke, ngakho omunye lomunye uzabanjwa ngamandla ukuthi ayithole. Imfundo ephezulu yezandla (technical) lenye njalo eyolwazi olwehlukeneyo olwezigaba ezehlukeneyo kumele ibe khona, lemfundo ephakemeyo kumele itholwe yilabo abayifaneleyo ngolwazi abalalo. Imfundo kuzamela ithuthukise ubuntu lokuhlonipha amalungelo obuntu lenkululeko engcweleyo. Kufanele ikhulise ukuzwelana, ukuzwisisa lobudlelwano phakathi kwezizwe zonke, kwemihlobo yonke lakwabenkonzo ezehlukeneyo, isekele njalo imisebenzi yeZizwe eziManyeneyo (UN) yokuletha ukuthula emhlabeni. Abazali balelungelo lokukhetha imfundo yabantwana babo. Isivumelwano 27 Wonke umuntu ulelungelo lokumanyana labanye lokukhululeka ekuphathisaneni labanye kwezemvelo lakwezamasiko lelokuvuna kukho konke okuvezwa yizifundo zemvelo. Omunye lomunye ulelungelo lokusekelwa empilweni yakhe lelokuqiniswa ebuntwini bakhe mayelana lokwemvelo lokwezombukiso. Isivumelwano 28 Umuntu munye lamunye ulelungelo lokuthola indawo lapha okuhlonitshwa lokugcinwa khona izimiso zezivumelwano lezi. Isivumelwano 29 Wonke umuntu ulemisebenzi okumele ayenze njengesakhamuzi okuyiyo ezagcwalisa ubuntu bakhe. Kukho konke akwenzayo, uzakhokhelwa yikuhlonipha lokwethula ingowane yakhe kumalungelo abanye, ananzelele ukuqakatheka kombuso wabanengi (UN). La amalungelo lenkululeko akumelanga kuphambane lezimiso zeZizwe eziManyaneyo. Izivumelwano 30 Akukho kuleziZivumelwano okungavumela umuntu loba abantu ukubhidliza amalungelo lenkululeko ezilotshwe lapha. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/nso.txt000066400000000000000000000323421520214632600220550ustar00rootroot00000000000000BOIKANOKAKARETŠO BJA DITOKELO TŠA BOTHO TEMOGO Le ge re dutše re tseba gore seriti seo motho a belegilwego ka sona le tekatekanelo gammogo le ditokelo tšeo di sa tšeelwego kgang tša batho ka moka ke motheo wa tokologo ya toka le khutšo lefseng ka bophara. Le ge re dutše re tseba gore go se elwe hloko le go phaelwa ka thoko ga ditokelo tša botho go tlišitše dilešadihlong tšeo di rumutšego le go šišinya maikutlo le letswalo la botho bathong, go tla ga pono le tebelelo ye mpsha mo lefaseng yeo e ikemišeditšego go ela hloko gore batho ba swanetše go ipshina ka tokologo ya polelo, ya bodumedi gammogo le go se tšhoge selo goba gona go duma, go dirile gore se se boletšwego ka mo godimo e be dinyakwa tša maemo a godimodimo tša batho ka moka. Le ge re dutše re tseba gore go bohlokwa, ntle le ge motho a gapeletšwa ke mabaka, go thibela ka gohlegohle pušo ya mmušakatshipi le kgatelelo gore ditokelo tša botho di swanetše go šireletšwa ke molao. Le ge re dutše re tseba gore go bohlokwa go godiša tšweletšopele ya segwera magareng a ditšhaba. Le ge re dutše re tseba gore batho ba Ditšhaba Kopano ka gare ga Molao wa Ditokelo tša bona ba tiišetša tshepo ya bona motheong wa ditokelo tša botho, ka seriti le bohlokwa bja motho le gona go ba gona ga tekatekanelo gare ga banna le basadi, ba ikemišeditše go godiša tšweletšopele ya setho gammogo le kaonafatšo ya maemo a bophelo ka gare ga tokologo ye kgolo. Le ge re dutše re tseba gore Maloko a Ditšhaba Kopano a ikanne go fihlelela, ka thušo ya Ditšhaba Kopano, kgodišo ya tšweletšo ya tlhompho le kelohloko ya ditokelo tša botho gammogo le theo ya ditokologo. Le ge re dutše re tseba gore kwešišo yeo e kopanetšwego ya ditokelo le ditokologo tše ke taba ye bohlokwa gore go tle go kgonwe go fihlelela boikano bjo bo dirilwego. KA FAO, GE Lekgotla Kopanokakaretšo Le tšea sephetho sa gore Boikanokakaretšo bjo bja Ditokelo tša Botho ke kelo ya batho ka moka ya go ela bokgoni bja batho gammogo le ditšhaba ka moka go fihla, mafelelong, fao mang le mang yo e lego setho sa setšhaba, ba na le Boikano bjo dikgopolong tša bona mme ba leka ka mešogofela, ka go ruta le mo thutong, go godiša tlhompho ya ditokelo le ditokologo tše ka mekgwa ya sebjalebjale ya go ela, setšhabeng le gare ga ditšhaba tše dingwe, go bona gore tsebego ya tšona lefaseng ka bophara di a tsebega e bile di elwa hloko ke batho ba Mebušomaloko ka bobona gammogo le batho ba nagadilete tšeo di lego ka tlase ga pušo ya bona. Temana 1 Batho ka moka ba belegwe ba lokologile le gona ba na le seriti sa go lekana le ditokelo. Ba filwe monagano le letswalo mme ba swanetše go swarana ka moya wa bana ba mpa. Temana 2 Mang le mang o swanetše ke ditokelo le ditokologo ka moka tše go boletšwego ka tšona ka mo Boikanong bjo, ntle le kgethollo ya mohuta wo mongwe le wo mongwe bjalo ka morafe, mmala, bong, polelo, bodumedi, dipolitiki goba ka kgopolo, botšo go ya ka setšhaba goba maemo, diphahlo, matswalo goba maemo a mangwe le a mangwe. Go feta fao, ga go kgethollo yeo e swanetšego go dirwa go ya ka maemo a dipolitiki, tokelo ya boahlodi, goba maemo a ditšhabatšhaba goba lefelo leo motho a dulago go lona, goba ke naga ye e ipušago, trasete, naga ya go se ipuše goba se sengwe le se sengwe seo se ka fokotšago maemo a go ikemela ga naga ya gabo. Temana 3 Mang le mang o na le tokelo ya bophelo, tokologo le tšhireletšo ya gagwe. Temana 4 Ga go motho ya a swanetšego go swarwa bjalo ka lekgoba goba mohlanka. Bokgoba le go gweba ka makgoba go tla thibelwa ka gohlegohle. Temana 5 Ga go motho yo a swanetšego go gobošwa goba a swarwa ka mokgwa wo mobe wa go nyefola seriti sa gagwe goba a otlwa gabohloko. Temana 6 Mang le mang o na le tokelo ya go tsebja lefelong le lengwe le le lengwe bjalo ka motho pele ga molao. Temana 7 Batho ka moka ba a lekana pele ga molao mme ba dumeletšwe ntle le kgethollo go šireletšwa ka go lekana pele ga molao. Ka moka ba swanetše go fiwa tšhireletšo ya go lekana maleba le kgethollo yeo e tshelago goba e robago Boikano bjo le maikemišetšo a mangwe le a mangwe ao a bonalago a rata go kgetholla. Temana 8 Mang le mang o na le tokelo ya go hwetša phošollo ya nnete yeo e tlago ka bao ba tsebago ditokelo tša botho maleba le ditiro tšeo di phaelago ditokelo tša batho ka thoko tšeo a di fiwago ke molaotheo goba molao. Temana 9 Ga go motho yo a swanetšego go no swarwa, go hlahlelwa goba go rakwa nageng ka mokgwa wo o sa kwešišegego. Temana 10 Mang le mang o dumeletšwe go fiwa tsebe ke lekgotla leo le sa kgethego mahlakore go bona ge eba ditokelo tša gagwe le dinyakwa tša setšhaba go yena gammogo le molato wo mongwe le wo mongwe wo a pharwago ka wona ga se tša maitirelo. Temana 11 Mang le mang yo a pharwago ka molato o na le tokelo ya go se bonwe molato go fihla ge go laetšwa gore o na le molato go ya ka molao le gona mo kgorong ya phatlalatša yeo a nago le ditokelo ka moka tša tšhireletšo. Ga go motho yo a tla bonwago molato go ya ka tiro goba tlogelo yeo e sa bopego karolo ya molato wo a pharwago ka wona, ka tlase ga molao wa setšhaba goba wa ditšhabatšhaba ka nako yeo molato o dirwa. Goba a fiwa kotlo ye boima go feta yeo a bego a tla e fiwa ka nako ya ge molato o dirwa. Temana 12 Ga go motho yo a swanetšego go šalwašalwa morago fao e bilego a se sa na sephiri ka boyena, ka lapeng, mangwalong a gagwe, goba fao go mo šalašala morago go tshwenyanago le maemo le go tsebega ga gagwe. Motho yo mongwe le yo mongwe o na le tokelo ya go šireletšwa ke molao maleba le go šalašalwa morago ka tsela ye goba go hlaselwa. Temana 13 Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya mosepelo le mo a dulago gona ka gare ga naga ye nngwe le ye nngwe. Mang le mang o na le tokelo ya go tlogela naga ye nngwe le ye nngwe, go akaretšwa le ya gabo, le go boela go yona naga yeo ya gabo ge a rata. Temana 14 Mang le mang o na le tokelo ya go nyaka le go ipshina ka tšhireletšo dinageng tše dingwe maleba le tshekišo. Tokelo ye e ka se dirišwe ge tshekišo e tšwelela mo molatong wo o sa amanego le dipolitiki goba mo molatong wo o thulanago le melao le maikemišetšo a Ditšhaba Kopano. Temana 15 Mang le mang o na le tokelo ya go ba wa setšhaba seo se itšego. Ga go yo a ka amogwago, ka go rata, mohlobo wa gagwe goba a ganetšwa ka tokelo ya go fetola mohlobo wa gagwe. Temana 16 Basadi le banna ba ba godilego, ka ntle le go beelwa mellwane go ya ka mohlobo goba bodumedi, ba na le tokelo ya go nyala le go thea lapa. Ba loketšwe ke ditokelo tše di lekanego tša lenyalo, ka nako ya tšeano le ge lenyalo le fedišwa. Lenyalo le tla diragatšwa fela ka tumelelo ye e lokologilego le gona ya go tlala go tšwa go banyalani. Lapa ke tlhago le motheo wa sehlopha sa botee bja setšhaba gomme le loketše go šireletšwa ke setšhaba le mmušo. Temana 17 Mang le mang o na le tokelo ya go ba le phahlo a nnoši goba go di hlakanela le ba bangwe. Ga go yo a ka amogwago phahlo ka mabaka a go se kwagale. Temana 18 Mang le mang o na le tokelo ya kgopolo ye e se nago mellwane gammogo le letswalo le bodumedi, tokelo ye e akaretša tokologo ya go ka fetola borapedi goba tumelo, le tokologo, a nnoši goba ka kopano le ba bangwe phatlalatša goba sephiring, go tšweletša pepeneneng bodumedi goba tumelo ya gagwe go ruteng, phethagatšong, borapeding le bohlokomeding. Temana 19 Mang le mang o na le tokelo ya tokologo ya kgopolo le tlhagišo ya kgopolo ye: tokelo ye e akaretša tokologo ya go ba le dikgopolo, ka ntle le thibelo le go nyakišiša, go amogela le go tšwleletša dikgopolo le dikakanyo ka sephatlalatši se sengwe le se sengwe ntle le mellwane. Temana 20 Mang le mang o na le tokelo ya go kgona go ka swara kopano ya khutšo le go tsenela makgotla ao a a ratago. Ga go yo a ka gapeletšwago go ba leloko la lekgotla ge yena mong a sa rate. Temana 21 Mang le mang o na le tokelo ya go tšea karolo mmušong wa naga ye, ka nnoši, goba ka boemedi bjo bo kgethilwego ka tokologo. Mang le mang o na le tumelelo ye e tletšego ya go ipshina ka ditirelo tša mmušo wa naga ya gabo. Thato ya batho e tla ba motheo wa maatla a mmušo. Thato ye e tla tšweletšwa ka go swara dikgetho tša kgonthe kgafetšakgafetša. Dikgetho tše di tla ba tša kakaretšo le gore mang le mang o tla ba le tokelo ya go bouta. Dikgetho tše di swanetše go dirwa ka kgetho ya sephiri goba ke mekgwa ye mengwe ya go bouta ye e swanetšego le gona e amogelegago. Temana 22 Mang le mang, yo e lego leloko la setšhaba, o na le tokelo ya tšhireletšo ya setšhaba e bile o lokela go fihlelela ditumo tša gagwe maitekong a setšhaba le ka go šomišana le ditšhaba tše dingwe. Taba ye e ama gape le thulaganyo le dithušo tša lefase le lengwe le le lengwe, tša ekonomi, kgwerano le ditokelo tša setho. Dintlha tše ka moka di swanetše go godiša seriti le botho bja gagwe ka mokgwa wo o lokologilego. Temana 23 Mang le mang o na le tokelo ya go šoma, go kgetha mošomo ka tokologo, ditlamo tše di kaone tša mošomo, le tšhireletšo maleba le go hloka mošomo. Mang le mang, ka ntle le kgethollo, o na le tokelo ya go amogela moputso wa go lekana le mošomo wo a o dirago. Mang le mang yo a šomago o na le tokelo ya go amogela moputso wo o kgotsofatšago wa go mo kgoniša go phela ka tlhompho gammogo le lapa la gagwe. Tokelo ye e swanetše go tlaleletšwa, ge go kgonagala, ka dithušo tše dingwe tša tšhireletšo ya setšhaba. Mang le mang o na le tokelo ya go thoma le go ba leloko la mokgatlo wa bašomi go šireletša dikgahlego tša gagwe. Temana 24 Mang le mang o na le tokelo ya go khutša le go itketla, go akaretšwa le nako ye e swanetšego ya diiri tša mošomo le matšatši a maikhutšo ao a lefelwago ka mehla ge a le boikhutšong. Temana 25 Mang le mang o na le tokelo ya maemo a bophelo a swanetšego bophelo le boiketlo bja gagwe gammogo le lapa la gagwe. Maemo a a bophelo a akaretša dijo, diaparo, kago ya dintlo le tlhokomelo ya kalafo le ditirelo tše dingwe tše bohlokwa tša setšhaba, tokelo ya tšhireletšo maleba le tlhokego ya mošomo, bolwetši, bofokodi, bohlologadi, botšofadi goba ditšhitišo tše dingwe tša bophelo tše di sa laolegego. Botswadi le bongwana di swanetše go fiwa tlhokomelo ya moswananoši le thušo. Bana ka moka bao ba belegwago e ka ba ka lenyalong goba ka ntle ga lenyalo ba swanetše go amogela tšhireletšo ya setšhaba ya go swana. Temana 26 Mang le mang o na le tokelo ya thuto. Thuto e tla ba e sa lefelwe mefatong ya ka fase le ya go thoma. Thuto ya mathomo e tla ba ya kgapeletšo. Thuto ya thekniki le thuto ya profešene di tla hwetšwa gabonolo ka kakaretšo. Thuto ya godimo le yona e tla hwetšwa ke bohle go ya ka bokgoni bja bona. Thuto e tla lebantšhwa kgodišong ye e tletšego ya botho le tiišong ya tlhompho ya ditokelo tša botho le motheo wa ditokologo. E tla tšweletša kwešišo, kgotlelelo le segwera gare ga ditšhaba, dihlopha tša morafe goba tša bodumedi gomme e tla thuša go tšweletša gape le ditiro tša Ditšhaba Kopano mo phegelelong ya go lota khutšo. Batswadi ba na le tokelo ya pele ya go kgetha mohuta wa thuto ye e tla rutwago bana ba bona. Temana 27 Mang le mang o na le tokelo ya go tšea karolo meetlong ya setšhaba, go ipshina ka bokgabo, le go abelana ka tšwelopele ya thutamahlale le dithutišo tša yona. Mang le mang o na le tokelo ya tšhireletšo ya setho le phišegelo ya didirišwa tše di tšwago thutamahlaleng, dingwalong goba dipoelong tša bokgabo tšeo a lego mongwadi wa tšona. Temana 28 Mang le mang o lokelwa ke bophelo bjo bo lokilego setšhabeng le lefaseng ka bophara moo ditokelo le ditokologo tše di theilwego Boikanong bjo di kgonago go tšweletšwa. Temana 29 Mang le mang o na le ditshwanelo tšeo a di phethago setšhabeng fao go lego bonolo go tšweletša le go godiša ka botlalo botho bja gagwe. Mo tšweletšong ya ditokelo tša gagwe le ditokologo, mang le mang ga a swanela go tshela mellwane ye e beilwego fela ke molao ka mabaka a go boloka kwešišo le tlhompho ya ditokelo le ditokologo tša ba bangwe le go amogela dinyakego tše lokilego tša setho. Ga di a swanela gape go tshela molao wa botho, polokego ya setšhaba le maemo a bophelo ka kakaretšo mmušong wa setšhaba wa demokrasi. Ditokelo tše le ditokologo ga di a swanela go ka šomišwa thulanong le mehola le maikemišetšo a Ditšhaba Kopano. Temana 30 Ga go selo mo Boikanong bjo se se ka kwešišwago bjalo ka seo se lebanego le mmušo ofe kapa ofe, sehlopha goba motho go dira mošomo ofe goba ofe wo o lebišitšwego pšhatlaganyong ya ditokelo le ditokologo tše di beilwego mokhwi. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ny.txt000066400000000000000000000263261520214632600217110ustar00rootroot00000000000000CHIBVOMEREZO CA LAMULO LOSAMALIRA KHALIDWE LA MUNTHU PA DZIKO LONSE LA PANSI CIYAMBI Popeza kuti citsimikizo ca khalidwe loyenera la munthu mu banja lonse ndico tsinde la ufulu, ungwiro ndi mtendere pa dziko liri lonse la pansi, Popeza kuti kusalabadira ufulu wa munthu kwabweretsa khalidwe la nkhalwe pa umoyo wa munthu, ndi kutinso kusintha kwa zinthu pa dziko la pansi mwakufuna kupereka ufulu weni-weni pa umoyo wa munthu aliyense ndilo funo la munthu wamba aliyense, Popeza kuti ndi kofunikira kuti ufulu wa munthu ucinjirizidwe ndi lamulo pofuna kupewa nkhondo yomenyera ufulu kukhala ngati njira yomwe munthu angagwiritse nchito pofuna kumasulidwa ku nsinga za nkhalwe, Popeza kuti ndi kofunikira kukweza umodzi pakati pa mitundu ya maiko osiyana-siyana pa dziko lonse la pansi, Popeza kuti anthu a m' maiko amene ali mamembala a bungwe la United Nations anabvomereza za kufunikira kwa ufulu wa munthu mu makhalidwe ace onse ndiponso kuti sipayenera kukhala kusiyana pakati pa mwamuna ndi mkazi m' makhalidwe ao ndikutinso maikowa anadzipereka kukweza nchito za cisangalalo ndi makhalidwe ena pa ufulu wa munthu, Popeza kuti maiko amene ali mamembala a bungweli la United Nations anatsimikiza kugwirizana ndi bungweli pa nchito zokweza ufulu wa munthu pa umoyo wace ndi kutsatira zofunikira zonse mu lamuloli lopereka ufulu weni-weni pa umoyo wa munthu, Popeza kuti kumvetsetsa cifuniro ca kufunika kwace kwa ufulu wa munthu pa umoyo wace kuli kofunikira kwambiri pofuna kuti cibvomerezoci cigwire nchito yace moyenera. Motero tsopano, bungwe lalikulu la General Assembly likulengeza Chibvomerezoci pakati pa imitundu ya antu onse a dzikoli la pansi, ndikuti munthu aliyense mokumbukira chibvomerezoci nthawi zonse adzakhoza kuthandiza kukweza ndi kukwaniritsa lamuloli pakati pa maiko onse amene ali mamembala a bungwe la United Nations ndiponso ku anthu okhala m' maiko ena amene sakhudzidwa ndi nchito za bungweli pa dziko lonse la pansi. Mutu 1 Anthu onse amabadwa mwa ufulu ndiponso olinganga m' makhalidwe ao. Iwo amakhala ndi nzeru za cibadwidwe kotero ayenera kucitirana zabwino wina ndi mnzace. Mutu 2 Munthu aliyense ali ndi danga lokhala ndi ufulu onse ofunikira pa umoyo wace molingana ndi zofunikira mu chibvomerezoci kopanda tsankho liri lonse monga la mtundu, khungu, kukhala mwamuna kapena mkazi, cilankhulidwe, cuma kapena maonekedwe ena ace onse. Ndiponso tsankho lina liri lonse monga la malire a maiko, ndale kapena malo opezeka maikowo mosayang' ana pa ulamuliro wace wa dzikolo pai nkhani za ufulu kapena kayendetsedwe ka ulamuliro wace. Mutu 3 Munthu aliyense ali nao ufulu wapa umoyo m' makhalidwe ace onse mocinjirizidwa. Mutu 4 Palibe munthu amene adzakhala monga kapolo kapena kugwira nchito yopanda malipiro mokakamizidwa; Ukapolo kapena cibalo sizidzaloledwa ngakhale pang' ono. Mutu 5 Palibe munthu aliyense amene adzayenera kuzunzidwa mu njira iriyonse pa nthawi ya moyo wace. Mutu 6 Munthu aliyense ali obvomerezedwa mu umoyo wace wa umunthu molingana ndi lamulo loyang' ana pa makhalidwe a munthu. Mutu 7 Anthu onse ali olingana m' makhalidwe a umoyo wao kotero kuti palibe kusiyana kuli konse mu lamulo la kasamalidwe ka umoyo wao. Motero munthu aliyense ali nalo danga lokhala ndi cisamaliro coyenera molingana ndi chibvomerezo ca lamulo losamalira khalidwe la umoyo wa munthu aliyense. Mutu 8 Munthu aliyense ali nalo danga lodandaula pa khalidwe la umoyo wace ku mabungwe akulu-akulu oyang' ana pa madandaulo osiyana-siyana mu dziko malinga ndi ufulu wa munthu aliyense opatsidwa mwa lamulo pa umoyo wace. Mutu 9 Munthu aliyense sayenera kumangidwa, kusungidwa mu ndende kapena kuthamangitsidwa mu dziko lace mosayenera. Mutu 10 Munthy aliyense ali ndi danga lopereka dandaulo lace lokhudza za ufulu wa moyo wace ku bungwe la padera la cilungamo pofuna kulandira ciweruzo coyenera pa mlandu uli onse umene munthu angapezeke nao. Mutu 11 Munthu aliyense akazengedwa mlandu wofika nao mu khoti, munthuyo ayenera kuyesedwa osacimwa kufikira pataoneka umboni otsimikiza kuti iyeyo anacita cimolo. Munthu aliyense sayenera kuzengedwa mlandu osayenera motsutsana ndi lamulo la dziko lace kapena dziko lonse la pansi. Ndipo munthu aliyense ocimwila lamulo ayenera kupatsidwa cilango colingana ndi mlanduyo mosapitilira malire a lamulo la mlandu wace. Mutu 12 Munthu aliyense ayenera kulemekezedwa pa umoyo wace wa mseri (private life), banja kapena nyumba yace ndiponso umoyo wina wa iye yekha, mwinanso kudzudzulidwa pa khalidwe la umoyo wace wa mseri. Aliyense ali nalo danga locinjirizidwa ku khalidwe losokoneza umoyo wace mwa lamulo. Mutu 13 Munthu aliyense ali nalo danga loyenda kapena kukhala kuli konse mu dziko lace. Munthu aliyense ali ndi danga locoka mu dziko lace kapena dziko lina liri lonse ndiponso ali nalo danga lobwelera mu dziko lace mwakufuna kwace. Mutu 14 Munthu aliyense angathe kupita kukakhala ku dziko liri lonse mwakuthawa mazunzo mu dziko lace. Komatu danga lotereli siridzaperekedwa ku munthu ofuna kulangidwa kaamba ka zolakwa zina zobvomerezedwa ndi bungwe la United Nations. Mutu 15 Munthu aliyense ali ndi danga lokhala nzika ya dziko. Munthu aliyense sayenera kuletsedwa kapena kulandidwa unzika wa dziko lace ndiponso kuletsedwa kusintha unzika wace. Mutu 16 Mwamuna ndi mkazi wa msinkhu obvomerezeka ali ndi danga lokwatira kapena kukwatiwa ndi kukhala ndi banja kopanda tsankho la mtundu, unzika kapena mpingo. Anthu awiriwa ali ndi danga lomanga banja ndiponso kumasula banja lao. Cikwati ciri conse cidzamangidwa mobvomerezedwa ndi anthu awiri ofuna kukwatirana mwa ufulu. Banja ndilo maziko eni-eni a mtundu wa dziko kotero kuti liyenera kukhala locinjirizidwa mokwanira ndi Boma la dziko. Mutu 17 Munthu aliyense ali nalo danga lokhala ndi cuma pa iye yekha kapena mwakukhala gulu ndi anzace. Palibe munthu amene ayenera kulandidwa cuma cace mosayenera. Mutu 18 Munthu aliyense ali ndi danga lokhala ndi maganizo, nzeru kapena mpingo wa kukhosi kwace; ufuluwu ndi osintha mpingo kapena cipembedzo cace ndiponso ufulu wofalitsa nchito ndi cikhulupiliro ca mpingo mwa iye yekha kapena mogwirizana ndi anzace kupsyolera m' maphunziro, kacitidwe ka zinthu, cipembedzo ndiponso mu kaonekedwe ka nchitoyo. Mutu 19 Munthu aliyense ali ndi danga la ufulu wa maganizo ndi malankhulidwe; ufuluwu ukhudza maganizo a munthu kopanda msokonezo wina wace, kupempha ndi kulandira nzeru ndiponso kuphunzitsa ena nzeru kapena maganizo mogwiritsa nchito njira iriyonse. Mutu 20 Munthu aliyense ali ndi danga lopezeka pa msonkhano kapena bungwe liri lonse. Munthu aliyense sayenera kukakamizidwa kukhala membala wa bungwe liri lonse. Mutu 21 Munthu aliyense ali ndi danga logwapo pa kayendetsedwe ka Boma la dziko lace mwakudzipereka pa nchito zace kapena mwakusankhako atsogoleri olankhulira nchito za Bomalo. Aliyense ali ndi ufulu olandira thandizo la Boma mu dziko lace. Boma liri lonse lidzayenera kuyendetsedwa molingana ndi zofuna za anthu amu dzikolo; zofuna za anthuwo zidzaonetsedwa kupsyolera mu masankho oyenera amene adzayenera kucitika mwa cilungamo mwa ufulu wa munthu aliyense wa dziko. Mutu 22 Munthu aliyense pokhala nzika ya dziko ali ndi danga lolandira citetezo pa nchito za cisangalalo ca moyo wace ndi kuti ayenera kuzindikira za ufulu wace pa nchito za cuma, cisangalalo ndi miyambo cinthu comwe ciri cofunikira kwambiri pa ubwino ndi citukuko ca moyo wace. Mutu 23 Munthu aliyense ali ndi danga logwira nchito yaku khosi kwace, kugwira nchito ya malamulo oyenera ndiponso kuthandizidwa pa bvuto la kusowa kwa nchito. Munthu aliyense kopanda tsankho liri lonse ali ndi danga lolandira malipiro molingana ndi anzace ogwira nao nchito imodzi. Munthu aliyense ogwira nchito ali ndi danga lolandira malipiro okwanira kusamalira banja lace mopatsidwanso thandizo lina la padera losamalira umoyo wace. Munthu aliyense ali ndi danga lokhala membala wa bungwe liri lonse lothandiza pa umoyo wace. Mutu 24 Munthu aliyense ali ndi danga lopeza mpumulo ndi cisangalalo mwakupatsidwa maola okwanira ogwiliramo nchito ndi masiku a chuti ca malipiro. Mutu 25 Muthu aliyense ali ndi danga lokhala ndi umoyo wabwino mu banja lace, mwakukhala ndi cakudya, zobvala, nyumba yogonamo ndiponso thandizo la mankhwala, kudzanso thandizo loyenera pa nthawi yosowa nchito, nthawi ya matenda, nthawi yopuwala (kulemala), nthawi ya umasiye, nthawi ya ukalamba kapena nthawi yosowa thandizo liri lonse lofunikira pa umoyo wa munthu kaamba ka zobvuta zina zodziwika bwino. Anakubala pamodzi ndi ana ayenera kupatsidwa cisamaliro ca padera pa umoyo wao. Ana onse pamodzi ndi aja amene abadwa mu njira zosayenera ayenera kutetezedwa mu njira imodzi. Mutu 26 Munthu aliyense ali ndi ufulu wa kupata maphunziro. Maphunziro oyamba adzayenera kukhala a ulere komanso mokakamiza mwana aliyense kupata maphunzirowa. Maphunziro a nchito za luso adzayenera kupatsidwa kwa aliyense pamene maphunziro a pamwamba adzapatsidwa ku ana molingana ndi nzeru zao. Munthu aliyense adzaphunzitsidwa za kasamalidwe ndi kakulidwe ka umoyo wa munthu ndi kakwezedwe ka ulemu wa munthu ndi ufulu wa umoyo wace. Maphunziro oterewa adzakhala ofuna kukweza umodzi, cikhululukiro ndi ubwenzi pakati pa anthu a maiko, magulu a mipingo ndi ena osiyana-siyana ndiponso kulimbikitsa nchito za bungwe la United Nations pofuna kukhazikitsa mtendere. Makolo ali ndi danga losankha maphunziro ofunikira ku ana ao. Mutu 27 Munthu aliyense ali ndi ufulu wogwapo pa umoyo wa zisangalalo za magulu a anthu, kusangalala kapena kudzipereka pa nchito zokweza nchito za zisangalalo zosiyana-siyana pakati pa anthu. Aliyense ali ndi danga lopeza citetezo pa citukuko ca nchito zace za citukuko cosiyana-siyana mokomera dziko. Mutu 28 Munthu aliyense ali nalo danga kapena ufulu wa cisangalalo ca moyo wace molingana ndi chibvomerezo ca zofuna za lamulo losamalira khalidwe la umoyo wa munthu. Mutu 29 Munthu aliyense ali ndi nchito yothandiza kukweza citukuko ca umoyo wa anthu molingana ndi mphamvu yace. Mogwiritsa nchito ufulu wace, munthu aliyense adzayenera kugwira nchito molingana ndi malamulo a Boma pofuna kuthandiza pa nchito zokweza umoyo wa anthu onse amu dziko ndi lingo lofuna kubweretsa cimvano ndi citukuko coyenera pakati pa anthu. Ufulu wa kagwiridwe ka nchito zothandiza kukweza citukuko ca dziko uyenera kulingana ndi zolinga za bugwe la United Nations. Mutu 30 Zosindikizidwa zonse za chibvomerezo ca lamulo losamalira khalidwe la umoyo wa munthu, sizitanthauza kuti Boma, kagulu ka anthu kapena munthu wina aliyense ali ndi danga kapena ufulu ocita zinthu zina zonse zofuna kuononga cilingo ca chibvomerezoci ai. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/oc.txt000066400000000000000000000322651520214632600216630ustar00rootroot00000000000000DECLARACION UNIVERSALA DELS DRETS HUMANS Preambul Considerant que de reconéisser la dignitat inerenta a totes los membres de la familha umana e lors dreches egals e inalienables constituís lo fondament de la libertat, de la justícia e de la patz dins lo mond, Considerant que de desconéisser e mespresar los dreches de l'òme a menat a de barbaritats otrajantas per la consciéncia de l'umanitat e que l'aveniment d'un mond ont los èssers umans seràn liures de parlar e de creire, deliurats de la terror e de la misèria, es estat proclamat coma l'aspiracion mai nauta de l'òme, Considerant qu'es essencial que los dreches de l'òme siàn aparats per un regime de drech per tal que l'òme siá pas obligat al suprème recors de se revoltar contra la tirania e l'opression, Considerant qu'es essencial d'encoratjar lo desvolopament de relacions amicalas entre las nacions, Considerant que, dins la Carta, los pòbles de las Nacions Unidas an tornat proclamar lor fe dins los dreches fondamentals de l'òme, dins la dignitat e la valor de la persona umana, dins l'egalitat dels dreches dels òmes e de las femnas, e que se son declarats resolguts a favorir lo progrès social e a instaurar de melhoras condicions de vida dins una libertat mai bèla, Considerant que los Estats Membres se son engatjats a assegurar, en cooperacion amb l'Organisacion de las Nacions Unidas, lo respecte universal e efectiu dels dreches de l'òme e de las libertats fondamentalas, Considerant qu'una concepcion comuna d'aqueles dreches e libertats es de la màger importància per que se realise plenament aquel engatjament, l'Assemblada Generala proclama la presenta Declaracion Universala dels Dreches de l'òme coma l'ideal comun que totes los pòbles e las Nacions devon cercar a aténher, per tal que totes los individús e totas las institucions, en gardant de contunh aicesta Declaracion presenta a l'esperit s'efòrcen, per l'ensenhament e l'educacion, de desvolopar lo respècte d'aqueles dreches e libertats e d'assegurar, per de mesuras progressivas d'òrdre nacional e internacional, la reconeissença e l'aplicacion universalas e efectivas, tant demest los pòbles dels Estats Membres coma demest los dels territòris plaçats jos lor jurisdiccion. Article 1 Totes los èssers umans naisson liures e egals en dignitat e en dreches. Son dotats de rason e de consciéncia e se devon comportar los unes amb los autres dins un esperit de fraternitat. Article 2 Tota persona se pòt prevaler de totes los dreches e de totas las libertats proclamada dins la presenta Declaracion, sense cap de distincion de raça, de color, de sèxe, de lenga, de religion, d'opinion politica o d'autra mena, d'origina nacionala o sociala, de fortuna, de naissença o de quina autra situacion que siá. Se farà pas tanpauc cap de distincion fondada sus l'estatut politic, administratiu e internacional de país o territòri que la persona ne depend juridicament, qu'aquel país o territòri siá independent, jos tutèla, non-autonòme o somés a quina limitacion de sobeiranetat que siá. Article 3 Tot individu a drech a la vida, a la libertat e a la seguretat de sa persona. Article 4 Degun serà pas tengut en esclavatge ni en servitud; l'esclavatge e lo trafic d'esclaus son proïbits dins totas lors formas. Article 5 Degun serà pas somés a la tortura, ni a de penas o tractaments crudèls, inumans o degradants. Article 6 Tota persona, a quin endrech que siá, a drech a la reconeissença de sa personnalitat juridica. Article 7 Totes son egals davant la lei e an lo drech de n'obténer la meteissa proteccion, sense distincions. Totes an lo drech a una meteissa proteccion contra quina discriminacion que siá que viòle la presenta Declaracion e contra tota provocacion a una tala discriminacion. Article 8 Tota persona a drech a un recors efectiu al prèp de las jurisdiccions nacionalas competentas contra los actes que viòlen los dreches fondamentals que li son reconeguts per la constitucion o la lei. Article 9 Degun pòt pas èsser arrestat, embarrat o exiliat arbitràriament. Article 10 Tota persona a lo drech, en plena egalitat, que sa causa siá recebuda ambe equitat e publicament per un tribunal independent e imparcial, que decidirà, siá de sos dreches e obligacions, siá de la legitimat de tota acusacion portada contra ela en matèria penala. Article 11 Se presumís qu'es innocenta tota persona acusada d'un acte delictuós, tant que sa culpablitat es pas estada establida legalament al cors d'un procès public ont totas las garentias necessàrias per la siá defensa li seràn estadas asseguradas. Degun serà pas condemnat per d'accions o d'omissions que, quand foguèron comesas, constituïssián pas un acte delictuós segon lo drech nacional o internacional. S'impausarà pas tanpauc cap de pena mai fòrta que la qu'èra aplicabla al moment que se cometèt l'acte delictuós. Article 12 Degun serà pas l' objècte d'intrusions arbitràrias dins sa vida privada, sa familha, son domicili o sa correspondéncia, ni d'atacs contra son onor e sa reputacion. Tota persona a drech a la proteccion de la lei contra d'intrusions e d'atacs d'aquela mena. Article 13 Tota persona a lo drech de circular liurament e de causir sa residéncia a l'interior d'un Estat. Tota persona a lo drech d'abandonar tot país, quitament lo sieu, e de tornar dins son país. Article 14 En cas de persecucion, tota persona a lo drech de cercar asil e de beneficiar de l'asil dins d'autres païses. Aquel drech se poirà pas invocar contra una accion judiciària que s'aprendrà vertadièeirament a de crimes de drech comun ou o a d'actes opausats a las finalitats e als principis de las Nacions Unidas. Article 15 Tot individú a drech a un nacionalitat Degun pòt pas èsser privat arbitràriament de sa nacionalitat ni del drech de cambiar de nacionalitat. Article 16 Tanleu que son maridadors, l'òme e la femna sense cap de restriccion per rason de raça, nacionalitat o religion, an lo drech de se maridar e de fondar una familha. An de dreches egals en çò que pertòca al maridatge, pendent lo maridatge e al moment de sa dissolucion. Los maridatge se poirà pas contractar qu'ambe lo consentiment liure e plen dels futurs esposes. La familha es l'element natural e fondamental de la societat e a drech a la proteccion de la societat e de l'Estat. Article 17 Tota persona, individualament e collectivament, a drech a la proprietat. Degun pòt pas èsser privat arbitràriament de sa proprietat. Article 18 Tota persona a drech a la libertat de pensada, de consciéncia e de religion; aquel drech implica la libertat de cambiar de religion ou de cresença, emai la libertat de manifestar sa religion o sa cresença individualament o en comun, tant en public coma en privat, per l'ensenhament, la practica, lo culte e l'acompliment dels rites. Article 19 Tot individú a drech a la libertat d'opinion e d'expression, çò qu'implica lo drech d'èsser pas carcanhat per sas opinions e lo de cercaer, de recebre e d'espandir, sense consideracion de frontiras, las informacions e las idèas per quin mejan d'expression que siá. Article 20 Tota persona a drech a la libertat de reünion e d'associacion pacificas. Degun pòt pas èsser obligat de far partida d'una associacion. Article 21 Tota persona a lo drech de participar a la direccion del afars publics de son país, siá dirèctament, siá per l'intermediairi de representants causits liurament. Tota persona a drech a accedir, dins de condicions d'egalitat, a las foncions publicas del sieu país. La volontat del pòble es lo fondament de l'autoritat dels poders publics; aquela volontat se deu exprimir gràcias a d'eleccions vertadièiras que se tendràn periodicament, al sufragi universal egal amb lo vòte secret o un autre procediment equivalent que garentisca la libertat de vòte. Article 22 Tota persona, coma membre de la societat, a drech a la seguretat sociala e a la satisfaccion dels dreches economics, socials e culturals indispensables a sa dignitat e al liure desvolopament de sa personalitat, gràcias a l'efòrç nacional e a la cooperacion internationala, segon l'organisacion e los mejans de cada país. Article 23 Tota persona a drech al trabalh, a la causida liura de son emplec, dins de condicions equitablas e satisfasentas de trabalh e a la proteccion contra lo caumatge. Tota persona a drech, sense cap de discriminacion, a un salairi egal per un trabalh egal. Tota persona que trabalha a drech a una paga equitabla e satisfasenta que li assegure, a ela emai a la familha una existéncia confòrma a la dignitat umana e que serà completada, se per cas es necessari, per totes los autres mejans de proteccion sociala. Tota persona a lo drech de fondar, ambe d'autres, de sindicats e de se sindicar per defendre sos interèsses. Article 24 Tota persona a drech al repaus e als lesers e, particularament, a una limitacion rasonabla de la durada del trabalh e a de vacanças periodicas pagadas. Article 25 Tota persona a drech a un nivèl de vida que li assegure la santat e lo benestar a ela e a la siá familha, mai que mai pel manjar, lo vestit, lo lòtjament, los suènhs de santat e los servicis socials necessaris; a drech tanben a la seguretat en cas de caumatge, malautiá, invaliditat, veusatge, vielhesa, e dins los autre cases que pèrd los mejans de se ganhar la vida sense o aver volgut. Las maires e los pichons an drech a una ajuda e a una assisténcia especialas. Totes los mainatges, nascut dins lo maridatge o fòra maridatge, benefícian de la meteissa proteccion sociala. Article 26 Tota persona a drech a l'educacion. L'educacion deu èsser a gratis, al mens en çò que pertòca a l'ensenhament elementari e fondamental. L'ensenhament elementari serà obligatòri. L'ensenhament tecnic e professional serà generalisat; l'ensenhament superior serà dubèrt a totes d'un biais parièr, en foncion dels meritis de cadun. L'educacion aurà coma finalitat lo plen desvolopament de la personalitat umana e l'afortiment del respècte qu'es degut als dreches de l'òme e a las libertats fondamentalas. Deu favorir la compreneson, la tolerància e l'amistat entre totas las nacions e totes los grops etnics o religioses, emai los desvolopament de las activitats de las Nacions Unidas per manténer la patz. Son los parents qu'an, en primièr, lo drech de causir la mena d'educacion que se donarà als mainatges. Article 27 Tota persona a lo drech de prene part liurament a la vida culturala de la comunitat, de gausir de las arts e de participar al progrès scientific e als beneficis que ne son la consequéncia. L'autor de tota òbra scientifica, literària o artistica a drech a l'aparament dels interèsses morals e materials que ne resultan. Article 28 Tota persona a lo drech que s'establisca un òrdre social e ont los dreches e las libertats enonciats dins aicesta Declaracion se pòscan aplicar plenament. Article 29 Tota persona a de devers als respècte de la comunitat, qu'es lo sol endrech ont lo desvolopament liure e complèt de sa personalitat es possible. Per profechar de sos dreches e de sas libertats, tota persona serà pas somesa qu'a las limitacions establidas per la lei unicament per assegurar la reconeissença e lo respècte dels dreches e de las libertats dels autres e per tal de respectar las justas exigéncias de la morala, de l'òrdre public e del benestar general dins una societat democratica. Aquestes dreches e libertats se poiràn pas jamai aplicar contràriament a las finalitats e als principis de las Nacions Unidas. Article 30 Res dins aicesta Declaracion se pòt pas interpretar coma que un Estat, un gropament ou un individú auriá quin drech que siá d'entreprene una activitat o de realisar una accion ambe la tòca d'avalir los dreches e las libertats que s'i enóncian. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/om.txt000066400000000000000000000301211520214632600216620ustar00rootroot00000000000000Labsii Walii-gala Mirgoota Namummaa Murtoo Wal-ga'ii Walii-gala kan Dhaabbata Waldaa Mootummootaatiin qabxii 217 A (iii) jalatti Mudde baatii 10 bara 1948 itti Akka Murteeffamee, Ragga'ee Labsametti. SEENSA Ulfinni fi wal-qixxummaan ilmoo namaa kan uummattoota hundaa akka ifatti kabajamu gochuun bu'ura bilisummaa, haqaa fi nageenya addunyaa waan ta'eef; Mirga namummaa irra ijjechuun yookaan tuffachuun yeroo hunda jeequmsa badiisa fidu uumee uummata kan dheekamsiisu waan ta'eef, akkasumas addunyaa haaraa kan uummanni ishee wal-qixxummaadhaan, bilisummaa yaadaa fi amantii argatanii, yaaddoo fi dhaba irraa birmaduu ta'anii gammachuudhaan akka jiraatan gochuun hawwii fi fedha uummattoota addunyaa waan ta'eef; Uummanni bulchiisa rooroo fi cunqursaa ofirra kuffisuuf humnaan akka hinfayyadamnetti yoo barbaachise, mirgooti namummaa seeraan akka eegamu gochuun barbaachisaa waan ta'eef; Biyyoota gidduutti walitti-dhufeenyi michumaa fi wal-jaalalaa akka dagaagu gochuun barbaachisaa waan ta'eef; Miseensoti Waldaa Mootummoota hundi chartarii waldichaa keessatti mirga namummaa irratti, ulfina namaa irratti akkasumas wal-qixxummaa namoota hundaa (dhiiras ta'ee dubartii) irratti amantee qaban kan ibsan waan ta'eef; Akkasumas guddina hawaasummaa fi wayyaawuu sadarkaa jireenyaa fiduuf kan murannoodhaan hojjetan waan ta'eef; Miseensoti Waldaa Mootummootaa marti, Dhaabbata Waldaa Mootummootaa wajjin wal-ta'uudhaan kabajaan walii-galaa kan mirga namummaa fi kan bilisummaa hundaa akka eegamuuf waadaa waan seenaniif; Mirgootaa fi bilisummaa kana akka gaariitti hubatanii beekuun waadaa kana hojii irra oolchuuf guddisee kan gargaaru waan ta'eef; Kanaafuu Wal-ga'iin Walii-gala Waldaa Mootummootaa: Labsii Waliigala Mirgoota Namummaa kan uummattoonni fi biyyooti hundi walii-galteedhaan kabajan labsuudhaan, tokkoon- tokkoon uummataa fi qaamoti hawaasaa marti labsii kana hubatanii yeroo hunda akka kabajan, labsii kana barsiisuudhaan mirgootii fi bilisummaan hundi akka kabajaman akka carraaqan, karaa tarkaanfii sadarkaa biyyaa fi addunyaatti fudhatamaniinis mirgootii fi bilisummaan kun akka kabajaman akka godhan, kunis immoo uummattootaa fi miseensota Waldaa Mootummootaa giduutti akka hubatamu akka godhan jecha, labsii kana labseera. Qabxii 1 Namooti hundinuu birmaduu ta'anii mirgaa fi ulfinaanis wal-qixxee ta'anii dhalatan. Sammuu fi qalbii ittiin yaadan waan uumamaan kennameef, hafuura obbolummaatiin walii-wajjin jiraachuu qabu. Qabxii 2 Namni kamiyyuu mirgootaa fi birmadummaa labsii kana keessatti ibsaman, garaagarummaa sanyii, bifaa, saalaa (dhiiraa fi dubartummaa), qooqaa, amantii, ejjennaa siyaasaa, sablammummaa, hawaasummaa, qabeenyaa, dhalootaa fi waan biraatiin utuu addaan hin ba'in, ni argata. Kana malees immoo, garaagarummaan kamiyyuu karaa siyaasaa, karaa biyyummaa, karaa wal-caalmaa sadarkaa bulchiisa biyyaa fi karaa adda-addaa hin godhamu. Qabxii 3 Namni kamiyyuu mirga jiraachuu, birmadummaa argachuu fi mirga qaamni isaa eegamuu ni qaba. Qabxii 4 Namni homtuu garbummaa jalatti hin bulu, garbummaa fi daldalli garbaa bifa kamiin iyyuu dhorkaa dha. Qabxii 5 Namni kamiyyuu reebichii fi gidiraan hammeenyaa yookaan immoo wanti ulfina namummaa isaa hanqisu yookaan kan hammeenyaan adabsiisu irra hin ga'u. Qabxii 6 Namni kamiyyuu akka namummaa isaatti seera duratti beekame kabajaa argachuu qaba. Qabxii 7 Namoonni hundi seera fuula duratti wal-qixxee ilaalamanii, garaagarummaa tokko malee, eegumsa seeraa argachuu qabu. Namoonni hundinuu waan labsii kanaan mormee isaan addaan qoodu hundumaa irraa eegamuu qabu. Qabxii 8 Namni kamiyyuu mirgoota heeraan yookaan seeraan isaaf kenname cabsuudhaan waan isa hubu hundumaa irraa karaa mana murtii yookaan yaa'ii biyyaa eegumsa argachuuf mirga ni qaba. Qabxii 9 Namni kamiyyuu garmalee hin hidhamu, biyyaas hin ari'atamu. Qabxii 10 Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamee mirgooti isaa fi ittigaafatamni isaa murteeffamutti, qaama loogii irraa birmaduu ta'etti dhiyaatee sirrii, qajeeltoo fi wal-qixummaadhaan gaafatamuuf mirga ni qabaata. Qabxii 11 Namni kamiyyuu yeroo yakkaan himatamutti, hanga seeraan yakkaa ta'uun isaa itti muramutti, mirga qulqulluu ta'ee ilaalamuu ni qaba. Yeroo yaa'iitti dhiyaatus waan egumsa isaaf wabii darbu hunda ni argata. Namni kamiyyuu waan yakka ta'ee hin lakka'amnetti, sadarkaa biyyaattis ta'e sadarkaa addunyaatti, yakkamuu hin danda'u. Kana malees, adaba kan yeroo yakkichi raawwatame muramuu qabu caalaatiin hin adabamu. Qabxii 12 Namni kamiyuu mirgi inni mana isaa keessa, qofaa isaa ykn. maatii isaa wajjin jiraachuuf qabu, yookaan mirgi inni ergaa xalayaa isaa dhoksaadhaan akka eegamuuf qabu jalaa hin tuqamu. Ulfinni namummaa isaa fi ulfinni maqaa isaas hin tuqamu. Namni kamiyyuu hubaatii ykn. yaalii akkanaa irraa seeraan ni eegama. Qabxii 13 Namni kamiyyuu biyya isaa keessatti mirga asiif achi adeemuu ni qaba. Namni kamiyyuu biyya kan isaas ta'e kan biraa keesaa gadi ba'ee itti deebi'uuf mirga ni qaba. Qabxii 14 Namni kamiyyuu biyyoota kan biraa keessatti mirga koolu galtummaa gaafatee argachuu ni qaba. Mirgi kunis waan yakka siyaasaatiin alaa ta'e ykn. waan kaayyoo yookaan hafuura Waldaa Motummootaatiin mormu yoo ta'e hin kennamu. Qabxii 15 Namni kamiyyuu mirga lammummaa ni qaba. Namni kamiyyuu akkasummaan mirga lammummaa hin dhabu, yookaan mirga lammummaa isaa gedderachuu hin dhabu. Qabxii 16 Dhiirris, dubartiinis kan umuriin isaanii fudhaaf heeruma ga'e. garaagarummaa sanyii, lammumaa fi amanteetiin utuu addaan hin qoodamin, wal-fuudhanii mirga bultii ijaarachuu ni qabaatu; yeroo wal-fuudhanis ta'ee yeroo wal-hiikanittis mirga qixxee ni qabaatu. Fudhaaf heerumni fedha namoota wal-fuudhan irratti kan hundeeffamu ta'a. Maatiin tokko qaama hawaasummaa ishee xinnoo waan ta'eef, eegumsi hundi hawaasichaa fi mootummaa irraa kennamuu fi qaba. Qabxii 17 Namni kamiyyuu qofaattis ta'e namoota biraa wajjin ta'uudhaan mirga qabeenya horachuu ni qaba. Namni kamiyyuu seera malee qabeenya isaa dhabuu hin qabu. Qabxii 18 Namni kamiyyuu bilisummaa yaaduu, samuu fi amantii ni qaba. Mirgi kun, namni kamiyyuu, amantii yookaan amantee filate qabachuu yookiin fudhachuu, amantii fi amantee isaa qofaa isaatti yookiin namoota biraa wajjin ifatti yookiin dhunfaatti waaqefachuu, hordofuu, hojii irra olchuu, barsiisuu yookiin ibsuu of keessaa qaba. Qabxii 19 Namni kamiyyuu ilaalcha isatti fakkaate qabachuu, yaada isaas ibsuuf mirga qaba. Mirgi kun, dhiibbaa tokko malee yaada isaa ibsuu, odeeffannoo fi yaada kamiyyuu walitti qabuu fi karaa meeshaa tamsaasaa daangaan utuu itti hin godhamin dabarsuu of keessaa qaba. Qabxii 20 Namni kamiyyuu mirga nagayaan wal-ga'uu fi nagayaan hiriira ba'u ni qaba. Namni kamiyyuu miseensa walda tokkoo ta'uuf hin dirqisiifamu. Qabxii 21 Namni kamiyyuu, kallattiidhaanis ta'ee karaa bakka-buutota isaa, hojii mootummaa biyya isaa keessatti qooda fudhachuu ni danda'a. Namni kamiyyuu tajaajilaa uummataa argachuuf mirga ni qaba. Fedhi uummataa bu'uura aangoo mootummaati. Fedhi kunis yeroo filannootti ibsama. Filannoon kunis kan namni marti wal-qixummaadhaan qooda keessatti fudhatu yoo ta'u, sirni sagalee ofii ittiin kennanis dhoksaadhaan ni ta'a. Qabxii 22 Namni kamiyyuu, akka miseensa hawaasichaatti, wabii hawaasaa argachuuf mirga ni qaba. Karaa carraaqa biyyaa fi waliigaltee addunyaas, akkasumas akka qabeenyaa fi caasaa biyya isaattis, ulfinaa fi guddina mataa isaaf waan barbaachisaa ta'an mirgoota dinagdee, hawaasummaa fi aadaa ni qaba. Qabxii 23 Namni kamiyyuu mirga hojjechuu, hojji filachuu, hojjii keessatti haala mijuu argachuu fi hojii dhabuu irraa egamuu ni qaba. Namni kamiyyuu, utuu addaan hin qoodamin, hojii wal-fakkaatuuf mindaa qixxee argachuuf mirga ni qaba. Namni kamiyyuu gatii hojii isaatiif mindaa isaa fi maatii isaa ga'u argachuu qaba. Kunis kan ulfina namummaa isaaf ga'u ta'e, yoo barbaachises, eegumsa hawaasaa kan biraas argachuu ni danda'a. Namni kamiyyuu dhaabbatoota hojjetootaa uummatee keessatti qooda fudhachuudhaan mirgoota isaa eegsifachuu ni danda'a. Qabxii 24 Namni kamiyyuu boqonnaa fi bashannana argachuuf, yeroo muramaa hojjechuuf, akkasumas mindaa isaa argachaa boqochuuf mirga ni gaba. Qabxii 25 Namni kamiyyuu, innis maatiin isaas, fayyaa guutuu argatanii sadarkaa jireenya gaarii akka jiraatanitti, waan nyaata, uffataa, mana, eegumsa fayyaa fi tajaajila hawaasummaa hunda argatanii akka jiraatanitti, akkasumas hojii dhabuu, kunuunsa hawaasummaa dhabuu, dhukuba, kophummaa, dullumaa fi rakkoo jireenyaa adda addaa irraa egamuuf mirga qaba. Haadholii fi daa'iman gargaarsaa fi eegumsa qofaa argachuuf mirga ni qabu; daa'imman hundi, manattis ta'e bakkeedhaa yoo dhalatan, eegumsa hawaasummaa qixxeetti argachuuf mirga ni qabu. Qabxii 26 Namni kamiyyuu mirga barumsa argachuu ni qaba. Barumsi, yoo xinnaate sadarkaa tokkoffaa fi lammataatti, tola ni kennama. Barumsi sadarkaa tokkoffaa dirqii dha. Barumsi tekinikii fii ogummaa kan biraa sadarkaa lammaftaatti kan kenamu yoo ta'u, kunis kan kennamu akka dandeettii abbaatti ta'a. Barumsi kennamu kan namummaa namaa guddisuu fi kan eegumsa mirgootaa fi bilisummaa ilmoo namaa jabeessu ta'uu qaba. Kana malees, uummattoota addunya gidduutti waliigaltee fi michummaa kan jabbeessu, sanyii fi amantii adda-addaa gidduuti waliigaltee kan uumu, akkasumas hojiiwwan Dhaabbata Waldaa Mootummootaa fi nageenya uummataa kan jabeessu ta'uu qaba. Warri ijoollee, akaakuu barumsaa kan fedhan ijoollee isaaniitiif filachuuf mirga ni qabu. Qabxii 27 Namni kamiyyuu jireenya aadaa biyyaa keessatti dhorkaa malee qooda fudhachuu ni danda'a; faayidaa aartii fi saayinsii irraas bashannana yookiin gammachuu argachuu ni qaba. Namni kamiyyuu waan ogummaa saayinsii, aartii fi barreessuu ofii isaaf hojjeterraa bu'aan argamu hundi akka eegamuuf mirga ni qaba. Qabxii 28 Namni kamiyyuu mirgootii fi bilisummaan labsii kana keessatti tarreeffaman marti, akka hojiitti hiikamaniif sirna hawaasaa fi addunyaa irraa waan barbaadamu hunda ni argata. Qabxii 29 Namni kamiyyuu hawaasa namummaan isaa keessatti eegamee gabbatu keessatti itti gaafatamummaas ni qaba. Namni kamiyyuu, mirgootaa fi bilisummaa isaa yeroo hojiitti hiikutti, mirgootii fi bilisummaan isaa kan daangeffamuu danda'u seeraan ta'ee, kunis immoo mirgootaa fi bu'aa namoota biraa kan eegsisu, yookiin immoo bu'aa fi negeenya uummataa kan eegsisu yeroo ta'uu dha. Mirgootii fi bilisummaan kun hojii irra kan oolan kaayyoo fi hafuura Dhaabbata Waldaa Mootummoota kan hin faallessine ta'anii you argaman qofa. Qabxii 30 Wanti labsii kana keessatti ibsame hundi, mirgootaa fi bilisummaa ibsaman cabsuuf yaadamee, yookiin gocha tokko raawwachuuf jedhamee, akka waan mootummaa tokko, yookin dhaabbata tokko yookiin nama tokko ilaalu jedhamee lakka'aamu hin qabu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/pa.txt000066400000000000000000000714331520214632600216620ustar00rootroot00000000000000ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਐਲਾਨਨਾਮਾ (10 ਦਸੰਬਰ 1948 ਦੇ ਆਮ ਇਜਲਾਸ ਦੇ ਮਤਾ ਨੰ: 217-ਏ(3) ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵਾਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ) 10 ਦਸੰਬਰ 1948 ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਆਮ ਇਜਲਾਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਐਲਾਨਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤਰਜ਼ਮਾ ਹੇਠਲੇ ਪੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ । ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਦਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜਲਾਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜਸੀ ਜਾਂ ਖੇਤਰੀ ਭੇਦਭਾਵ ਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਣ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ, ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਵਿਦਿਅਕ ਅਦਾਰਿਆ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ । ਮੁੱਖ ਬੰਦ : ਜਦ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਧੁਰ ਅੰਦਰਲੀ ਅੰਤਰੀਵ ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਨਾ ਟਾਲੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਇਨਸਾਫ ਅਤੇ ਅਮਨ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹਨ । ਜਦ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਰਾਦਰ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਉਜੱਡ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਸਦਮਾ ਪੁਜਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਹ ਅਜਿਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਤਾਂਘ ਤੇ ਰੀਝ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਇਨਸਾਨੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਡਰ ਤੇ ਗਰੀਬੀ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਾਣ ਸਕੇ । ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਬੇਬਸ ਹੋ ਕੇ ਆਖਰੀ ਚਾਰੇ ਵਜੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਦਮਨ ਦੇ ਵਿਰੁਧ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਉਤੇ ਉੱਤਰ ਆਏ, ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਾਨੂੰਨ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਏ । ਜਦਕਿ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਲਕਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲੇ । ਜਦ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਰਟਰ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਾਨੋਸ਼ੌਕਤ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਪੁਨਰਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿਚ ਚੰਗੇਰੀ ਜਿ਼ੰਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ । ਜਦ ਕਿ ਮੈਂਬਰ ਮੁਲਕਾਂ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਖਲੋਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਿਆਪੀ ਸਤਿਕਾਰ ਰਖਦਿਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ, ਜਦ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਕਾਂ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸਮਝ ਉਕਤ ਪ੍ਰਣ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨਾ ਇਕ ਅਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਗੱਲ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਯੂ.ਐਨ.ਓ ਦੀ ਜਨਰਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਐਲਾਨਨਾਮਾ ਸਭਨਾ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਸਭਨਾ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਇਕ ਮਾਪ ਦੰਡ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੇ ਸਮਾਜ ਦਾ ਹਰੇਕ ਅੰਗ ਇਸ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰਖਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਿਅਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉਤੇ ਉਸਾਰੂ ਕਦਮ ਚੁਕੇਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਦੀ ਸੰਸਾਰ ਪੱਧਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਾਨਤਾ ਤੇ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਏਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਮੈਂਬਰ ਮੁਲਕ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਆਉਂਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕਰਨਗੇ । ਆਰਟੀਕਲ: 1 ਸਾਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ, ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਤੇ ਸਿੱਧ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਹਨ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾ ਨੂੰ ਤਰਕ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸੌਗਾਤ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਾਤਰੀਭਾਵ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਰਖਦਿਆਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਰਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 2 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਨਸਲ, ਰੰਗ, ਲਿੰਗ, ਭਾਸ਼ਾ, ਧਰਮ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੋਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰੁਤਬਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਰਖਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਭੇਦ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਹੜੇ ਮੁਲਕ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁਲਕ ਦਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੁਤਬਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਖਿਆਲ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਆਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਮੁਲਕ ਕਿਸੇ ਟਰੱਸਟ ਅਧੀਨ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਵੈਸ਼ਾਸਨ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਸੀਮਤ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 3 ਹਰੇਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਿ਼ੰਦਗੀ ਜੀਊਣ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 4 ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਮ ਜਾਂ ਦਾਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 5 ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਵਰਤਾਓ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਏਗੀ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ । ਆਰਟੀਕਲ: 6 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਮਿਲੇਗਾ । ਆਰਟੀਕਲ: 7 ਸਭਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਸਾਹਮਣੇ ਬਰਾਬਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਤੋਂ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ । ਸਭਨਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਭੇਦ ਭਾਵ ਦੇ ਖਿ਼ਲਾਫ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਕਸਾਹਟ ਵਿਰੁਧ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ । ਆਰਟੀਕਲ: 8 ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਵਿਧਾਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮਿਲੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਿ੍ਰਬਿਊਨਲਾਂ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 9 ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਆਪਹੁਦਰੇ ਢੰਗ ਜਾਂ ਮਨਮਰਜੀ ਨਾਲ ਗਿ੍ਰਫਤਾਰ, ਨਜ਼ਰਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ ਜਾ ਦੇਸ਼ ਨਿਕਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਏਗਾ । ਆਰਟੀਕਲ: 10 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਫੌਜਦਾਰੀ ਦੋਸ਼ ਲਗਣ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਤੇ ਜਿ਼ੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਇਕ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਟਿ੍ਰਬਿਊਨਲ ਅੱਗੇ ਨਿਆਂ ਪੂਰਵਕ ਤੇ ਜਨਤਕ ਸੁਣਵਾਈ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 11 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਉਤੇ ਸਜ਼ਾ-ਯਾਫ਼ਤਾ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ, ਉਹ ਉਦੋਂ ਤਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੰਨਣ ਦਾ ਹੱਕ ਰਖਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤਕ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਖੁਲ੍ਹੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਤਾਂ ਹੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਤਮਾਮ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਾਏ ਗਏ ਹੋਣਗੇ । ਕਿਸੇੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਦੰਡ-ਯੋਗ ਜੁਰਮ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਏਗਾ ਜੋ ਕਿਸੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੁਰਮ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿਚ ਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੋਏ । ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਜੁਰਮ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ । ਆਰਟੀਕਲ: 12 ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਿਜੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ, ਘਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਆਪਹੁਦਰੀ ਦਜ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਏਗੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਮਾਣ ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ੋਹਰਤ ਨੂੰ ਧੱਕਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਏਗਾ । ਹਰੇਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਦਜ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿਰੁਧ ਕਾਨੂੰਨ ਹੇਠ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ । ਆਰਟੀਕਲ: 13 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਘੁੰਮਣ ਫਿਰਣ ਤੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ । ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਛਡ ਕੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਮੁਲਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਪਰਤਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 14 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਤਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਉਕਤ ਅਧਿਕਾਰ ਉਸ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਦੋਂ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਉਤੇ ਗੈਰਰਾਜਸੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਯੂ.ਐਨ.ਓ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ । ਆਰਟੀਕਲ: 15 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੌਮੀਅਤ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਹੁਦਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਕੌਮੀਅਤ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮੀਅਤ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 16 ਸਭ ਬਾਲਗ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਸਲ, ਕੌਮੀਅਤ ਜਾਂ ਧਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਥੋਂ ਤਕ ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਬਰਾਬਰ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤਲਾਕ ਆਦਿ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੀ ਉਹ ਬਕਾਇਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ । ਵਿਆਹ ਤਾਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕੇਗਾ ਜੇਕਰ ਜੋੜੇ ਵਿਚੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਏਗੀ । ਪਰਿਵਾਰ ਸਮਾਜ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਇਕਾਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਸਟੇਟ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ । ਆਰਟੀਕਲ: 17 [missing] ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਮਿਲਕੇ ਜਾਇਦਾਦ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 18 ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਹੁਦਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ, ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਗੁਪਤ ਜਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸਿਖਿਆਵਾਂ ਦੇਣ ਦਾ, ਰਵਾਇਤਾਂ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਦਾ, ਪਾਠ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਗੈਰਾ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 19 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਇਸ ਹੱਕ ਵਿਚ ਬਗੈਰ ਕਿਸੇ ਦਜ਼ਲ ਅੰਦਾਜ਼ੀ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਮੰਗਣ, ਲੈਣ ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੱਕ ਇਸ ਅਧਿਕਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 20 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪੁਰਅਮਨ ਇਕੱਠ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਭਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਬਰਨ ਕਿਸੇ ਸਭਾ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਆਰਟੀਕਲ: 21 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਵਿਚ ਸਿਧੇ ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਹਰੇਕ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੱਤਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਉਤੇ ਆਧਾਰਤ ਹੋਏਗੀ । ਇਸ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਪਤ ਚੋਣ ਪਰਚੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਪੱਖ ਚੋਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੁੰਤਤਰ ਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਏਗਾ । ਆਰਟੀਕਲ: 22 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾਤੇ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ ਸਬੰਧਿਤ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਆਰਥਕ, ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦੇ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਣ ਤਾਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਆਰਟੀਕਲ: 23 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ, ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਸੁਖਾਵੀਆਂ ਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਹਾਲਤਾਂ ਮਾਨਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਭਾਵ ਤੋਂ ਬਰਾਬਰ ਕੰਮ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਤਨਜ਼ਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਮੁਨਾਸਿਬ ਮੇਹਨਤਾਨਾ ਹਾਸਲ ਕਰਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਇਸ ਹੱਦ ਤਕ ਆਪਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਉਦਰ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਸ਼ਾਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਬੁਲੰਦ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਮੰਜਿ਼ਲ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਏਗਾ । ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਵਪਾਰਕ ਸੰਗਠਨ ਬਣਾਉਣ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 24 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਤੇ ਵਿਹਲ ਮਾਨਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਕੰਮ ਦੇ ਮੁਨਾਸਿਬ ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਹੱਦ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤਨਖਾਹ ਸਮੇਤ ਛੁਟੀਆਂ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 25 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਕ ਚੰਗੇਰੇ ਜੀਵਨ ਮਿਆਰ ਮਾਨਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਇਸ ਵਿਚ ਜ਼ੁਰਾਕ, ਕਪੜਾ, ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਮਾਜਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਬੀਮਾਰੀ, ਅਪੰਗਤਾ, ਵਿਧਵਾਪਨ, ਬੁਢੇਪਾ ਜਾਂ ਬੇਵੱਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਤੋਂ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਬੱਚੇ ਦੇ ਜੰਮਣ ਮੌਕੇ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਿਛੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੇ ਭਾਵੇਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਕਤ ਸਮਾਜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਨਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 26 ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਵਿਦਿਆ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਏਗੀ । ਘਟ ਤੋਂ ਘਟ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਦਿਆ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਏਗੀ । ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਵਿਦਿਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਏਗੀ । ਤਕਨੀਕੀ ਤੇ ਕਿੱਤਾ ਸਿਖਿਆ ਤਕ ਹਰ ਇਕ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਹੋਏਗੀ । ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚੇਰੀ ਵਿਦਿਆ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ । ਮਨੁੱਖੀ ਸਖਸ਼ੀਅਤ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਪ੍ਰਫ਼ੁਲਤਾ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਉਦੇਸ ਹੋਏਗਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਲਕਾਂ, ਨਸਲੀ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸੰਗਠਨਾ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਮੰਜਿ਼ਲ ਹੋਏਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਾਇਮ ਰਖਣ ਲਈ ਸੰਪੂਰਣ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਏਗੀ । ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ । ਆਰਟੀਕਲ: 27 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਜਿ਼ੰਦਗੀ ਵਿਚ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੋਏਗਾ । ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਨਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਉੱਨਤੀ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਫ਼ਾਇਦਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ । ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਿਗਿਆਨਕ, ਸਾਹਿਤਕ ਜਾਂ ਕਲਾਤਮਕ ਕਿ੍ਰਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਇਜ਼ਲਾਕੀ ਤੇ ਮਾਇਕ ਪੱਖੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲੈਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹਾਸਲ ਹੈ । ਆਰਟੀਕਲ: 28 ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜਕ ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਜ਼ਾਮ ਵਿਚ ਵਿਚਰਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਜਿਥੇ ਇਸ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਹੱਕ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ । ਆਰਟੀਕਲ: 29 ਹਰ ਇਕ ਬੰਦੇ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਰਤੱਵ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਚਰ ਕੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਮੁਕੰਮਲ ਵਿਕਾਸ ਸੰਭਵ ਹੈ । ਉਕਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਹਰੇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਉਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬੰਦਸ਼ਾਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਕੇਵਲ ਏਨਾ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਵਾਈ ਜਾ ਸਕੇ । ਉਕਤ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਏਗਾ ਜੋ ਯੂ.ਐਨ.ਓ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਿਧਾਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ । ਆਰਟੀਕਲ: 30 ਇਸ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿਚ ਦਿਤੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਜਾਂ ਨੁਕਤੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਸਟੇਟ, ਗਰੁੱਪ ਜਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇਹ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਸਰਗਰਮੀ ਕਰੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ਵਿਚ ਦਿਤੇ ਹੱਕਾਂ ਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨਾ ਹੋਏ । libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/pap.txt000066400000000000000000000314271520214632600220410ustar00rootroot00000000000000DECLARACION UNIVERSAL DI DERECHO HUMANO Preambulo Considerando cu reconocemento di e dignidad inherente y di e derechonan igual y inalienabel di tur miembro di famia humano ta base di libertad, husticia y paz na mundo; Considerando cu indiferencia y menosprecio pa derecho humano a resulta den actonan di barbarie cu a agredi consenshi di humanidad, y cu a proclama, como e aspiracion mas halto di ser humano, binimento di un mundo den cua hende, libera di temor y di miseria, lo disfruta di libertad di palabra y libertad di creencia; Considerando cu ta esencial pa derecho humano ta protegi pa un regimen di derecho, a fin cu ser humano no haya su mes obliga di recuri, na ultimo instancia, na rebelion contra tirania y opresion; Considerando cu ta esencial pa promove desaroyo di relacion amistoso entre e nacionnan; Considerando cu e pueblonan di Nacionnan Uni a reafirma den e Carta nan fe den e derechonan fundamental di ser humano, den dignidad y balor di e persona humano y den igualdad di derecho di homber y muhe, y a dicidi di promove progreso social y di hisa nivel di bida denter di un concepto mas amplio di libertad; Considerando cu e Estadonan Miembro a compromete nan mes pa logra, den cooperacion cu Organisacion di Nacionnan Uni, promocion di respet universal pa y tenemento di cuenta cu e derechonan y libertadnan fundamental di ser humano; Considerando cu un concepcion comun di e derechonan y libertadnan aki ta di e mayor importancia pa e pleno cumplimento di dicho compromiso; Asamblea General ta proclama e presente Declaracion Universal di Derecho Humano como ideal comun cu tur pueblo y nacion mester alcansa, a fin cu cada individuo y cada organo di sociedad, teniendo e Declaracion aki constantemente na mente, lo aspira na promove, pa medio di enseñansa y educacion, respet pa e derechonan y libertadnan aki, y na garantisa, pa medio di medidanan progresivo di caracter nacional y internacional, nan reconocemento y aplicacion universal y efectivo, tanto entre e pueblonan di e Estadonan Miembro mes como entre e pueblonan di e teritorionan cu ta cay bou di nan hurisdiccion. Articulo 1 Tur ser humano ta nace liber y igual den dignidad y den derecho. Nan ta dota cu rason y cu consenshi y nan mester comporta nan den spirito di fraternidad pa cu otro. Articulo 2 Tur persona tin tur e derechonan y libertadnan proclama den e Declaracion aki, sin ningun clase di distincion di rasa, colo, sexo, idioma, religion, opinion politico of di otro indole, origen nacional of social, posicion economico, nacemento of cualke otro condicion. Ademas, lo no haci ningun distincion a base di e condicion politico, huridico of internacional di e pais of teritorio na cual un persona ta pertenece, irespecto si ta trata di un pais independiente, un teritorio bou di administracion fiduciario, no autonomo of someti na cualke otro limitacion di soberania. Articulo 3 Tur individuo tin derecho riba bida, riba libertad y riba seguridad di su persona. Articulo 4 Ningun hende lo no ta someti na sclavitud ni na servidumbre; sclavitud y comercio di catibo lo ta prohibi den tur su formanan. Articulo 5 Ningun hende lo no ta someti na tortura ni na trato of castigo cruel, inhumano of degradante. Articulo 6 Tur ser humano tin derecho riba reconocemento di su personalidad huridico tur caminda. Articulo 7 Tur persona ta igual dilanti di ley y nan tin, sin ningun distincion, derecho riba proteccion igual door di ley. Tur persona tin derecho riba proteccion igual contra tur discriminacion cu ta en pugna cu e Declaracion aki y contra tur provocacion di tal discriminacion. Articulo 8 Tur persona tin derecho riba asistencia huridico efectivo di parti di e tribunalnan nacional competente contra actonan cu ta en pugna cu e derechonan fundamental conferi na nan pa medio di Constitucion of pa medio di ley. Articulo 9 Ningun hende lo no ta someti na aresto, detencion ni destiero arbitrario. Articulo 10 Tur persona tin, a base di pleno igualdad, derecho riba un tratamento husto y publico di nan caso door di un tribunal independiente y imparcial pa determinacion di nan derechonan y obligacionnan y pa stipulacion di e hustificacion di cualke persecucion penal entama contra nan. Articulo 11 Tur persona acusa di delito penal tin derecho di ser considera inocente, te ora cu proba su culpabilidad di acuerdo cu ley, den un audiencia publico den cua el a haya tur garantia necesario pa su defensa. Lo no considera ningun hende culpabel di ningun delito penal a base di cualke acto of omision cu no tabata constitui un delito penal, segun derecho nacional of internacional, na momento cu a comete e acto of omision. Tampoco lo no impone un castigo mas pisa cu esun cu tabata aplicabel na momento cu a comete e delito penal. Articulo 12 Ningun hende lo no ta obheto di interferencia arbitrario den su privacidad, su famia, su cas of su corespondencia, ni di agresion contra su honor y su reputacion. Tur persona tin derecho di wordo protegi pa ley contra dicho interferencianan of agresionnan. Articulo 13 Tur persona tin derecho riba libertad di movemento y di scogencia di nan residencia denter di e teritorio di cada Estado. Tur persona tin derecho di sali di cualke pais, incluyendo nan propio pais, y di bay bek nan pais. Articulo 14 Tur persona tin derecho di busca asilo y di disfruta di dje den otro pais den caso di persecucion. No por invoca e derecho aki den caso di persecucion realmente origina pa motibo di delito no politico of pa motibo di acto en pugna cu e propositonan y e principionan di Nacionnan Uni. Articulo 15 Tur persona tin derecho riba un nacionalidad. No por priva ningun hende arbitrariamente di su nacionalidad ni neng’e su derecho di cambia di nacionalidad. Articulo 16 Homber y muhe cu tin edad di casa tin, sin ningun limitacion pa motibo di rasa, nacionalidad of religion, derecho di casa y funda un famia. Nan tin igual derecho encuanto matrimonio durante matrimonio y den caso di disolucion di e matrimonio. Por contrae matrimonio solamente cu consentimento liber y pleno di e futuro esposonan. Famia ta e unidad colectivo natural y fundamental di sociedad y tin derecho riba proteccion door di sociedad y door di Estado. Articulo 17 Tur persona tin derecho riba propiedad, tanto individualmente como colectivamente. No por priva ningun hende arbitrariamente di su propiedad. Articulo 18 Tur persona tin derecho riba libertad di pensamento, di consenshi y di religion; e derecho aki ta inclui e libertad di cambia di religion of creencia, y e libertad, sea individualmente of colectivamente, tanto den publico como priva, di manifesta nan religion of creencia pa medio di enseñansa, practica, culto y cumplimento. Articulo 19 Tur persona tin derecho riba libertad di opinion y di expresion; e derecho aki ta inclui e libertad di tin opinion sin interferencia y di busca, haya y suministra informacion y idea via cualke medio y sin limitacion di frontera. Articulo 20 Tur persona tin derecho riba libertad di reunion y di asociacion pacifico. No por obliga ningun hende pa pertenece na un asociacion. Articulo 21 Tur persona tin derecho di participa den gobierno di nan pais, directamente of pa medio di representante elegi libremente. Tur persona tin, a base di igualdad, derecho riba acceso na funcionnan publico di nan pais. Boluntad di pueblo lo ta e base di autoridad di gobierno; e boluntad ey lo keda expresa den eleccionnan periodico y autentico, cu lo tene pa medio di sufragio universal y igual y pa medio di voto secreto of pa medio di otro procedura ekivalente cu ta garantisa libertad di voto. Articulo 22 Tur persona, como miembro di sociedad, tin derecho riba seguridad social y tin, pa medio di esfuerso nacional y cooperacion internacional y di conformidad cu e organisacion y recursonan di cada Estado, derecho riba realisacion di e derechonan economico, social y cultural cu ta indispensabel pa nan dignidad y desaroyo liber di nan personalidad. Articulo 23 Tur persona tin derecho riba trabou, riba scogencia liber di nan trabou, riba condicionnan di trabou husto y faborabel y riba proteccion contra desempleo. Tur persona tin, sin ningun clase di discriminacion, derecho riba pago igual pa trabou igual. Tur persona cu ta traha tin derecho riba un pago husto y faborabel, cu ta garantisa nan y nan famia un existencia conforme dignidad humano y cu, den caso necesario, lo complementa cu otro medionan di proteccion social. Tur persona tin derecho di lanta sindicato y di afilia nan mes na nan pa proteccion di nan interesnan. Articulo 24 Tur persona tin derecho riba descanso y tempo liber, inclusive un limitacion rasonabel di ora di trabou y periodicamente vakantie paga. Articulo 25 Tur persona tin derecho riba un nivel di bida adecuado, cu ta garantisa nan y nan famia salud y bienestar, incluyendo cuminda, paña, vivienda y cuido medico y e servicionan social necesario, y derecho riba prevision den caso di desempleo, malesa, invalidez, viudez, biehes of otro falta di medio di existencia pa motibo di circunstancianan fuera di nan boluntad. Mama y mucha tin derecho riba cuido y asistencia special. Tur mucha, naci den matrimonio of pafo di matrimonio, tin derecho riba proteccion social igual. Articulo 26 Tur persona tin derecho riba enseñansa. Enseñansa lo ta gratuito, por lo menos na nivel elemental y fundamental. Enseñansa elemental lo ta obligatorio. Lo mester pone enseñansa di ofishi y enseñansa profesional na disposicion di tur hende. Enseñansa superior lo ta igualmente accesibel pa tur hende, a base di merito. Enseñansa lo ta dirigi riba desaroyo completo di personalidad humano y riba fortalecemento di respet pa e derechonan humano y libertadnan fundamental. E lo fomenta comprension, tolerancia y amistad entre tur nacion y entre tur grupo etnico of religioso y lo promove e actividadnan di Nacionnan Uni pa mantencion di paz. E mayornan lo tin derecho preferente pa scoge e tipo di enseñansa y educacion cu lo mester duna nan yiunan. Articulo 27 Tur persona tin derecho di participa libremente den bida cultural di comunidad, di gosa di arte y di participa den progreso cientifico y su beneficionan. Tur persona tin derecho riba proteccion di e interesnan moral y material cu ta resultado di cualke produccion cientifico, literario of artistico di cua nan ta autor. Articulo 28 Tur persona tin derecho riba existencia di un orden social y internacional den cua por realisa plenamente e derechonan y libertadnan proclama den e Declaracion aki. Articulo 29 Tur persona tin obligacion cu comunidad, pasobra ta den dje so e desaroyo liber y completo di nan personalidad ta posibel. Den ehercicio di nan derechonan y goso di nan libertadnan, tur persona lo ta solamente suheto na e limitacionnan stipula pa ley, cu e unico fin di garantisa e debido reconocemento di e derechonan y libertadnan di otro persona y e debido respet pa nan, y di cumpli cu e exigencianan husto di moralidad, orden publico y bienestar general den un sociedad democratico. E derechonan y libertadnan aki no por wordo eherci den ningun caso en pugna cu e propositonan y e principionan di Nacionnan Uni. Articulo 30 No por interpreta nada den e Declaracion aki comosifuera cu e ta implica cu cualke Estado, grupo of persona por deriva for di dje cualke derecho pa efectua cualke actividad of pa realisa cualke acto cu tin como obhetivo destruccion di cualke di e derechonan y libertadnan proclama den e Declaracion aki. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/pl.txt000066400000000000000000000302101520214632600216610ustar00rootroot00000000000000POWSZECHNA DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA Trzecia Sesja Ogólnego Zgromadzenia ONZ, obradująca w Paryżu, uchwaliła 10 grudnia 1948 roku jednomyślnie Powszechną Deklarację Praw Człowieka. Dokument ten stanowi niewątpliwie jedno z największych i najtrwalszych osiągnięć ONZ. Przetłumaczona na większość języków świata Powszechna Deklaracja Praw Człowieka zbiera oraz porządkuje osiągnięcia i postulaty człowieka, który od wielu setek lat toczy nie skończoną jeszcze walkę o swoją wolność i swoją godność. ZWAŻYWSZY, że uznanie przyrodzonej godności oraz równych i niezbywalnych praw wszystkich członków wspólnoty ludzkiej jest podstawą wolności, sprawiedliwości i pokoju świata, ZWAŻYWSZY, że nieposzanowanie i nieprzestrzeganie praw człowieka doprowadziło do aktów barbarzyństwa, które wstrząsnęły sumieniem ludzkości, i że ogłoszono uroczyście jako najwznioślejszy cel ludzkości dążenie do zbudowania takiego świata, w którym ludzie korzystać będą z wolności słowa i przekonań oraz z wolności od strachu i nędzy, ZWAŻYWSZY, że konieczne jest zawarowanie praw człowieka przepisami prawa, aby nie musiał - doprowadzony do ostateczności - uciekać się do buntu przeciw tyranii i uciskowi, ZWAŻYWSZY, że konieczne jest popieranie rozwoju przyjaznych stosunków między narodami, ZWAŻYWSZY, że Narody Zjednoczone przywróciły swą wiarę w podstawowe prawa człowieka, godność i wartość jednostki oraz w równouprawnienie mężczyzn i kobiet, oraz wyraziły swe zdecydowanie popierania postępu społecznego i poprawy warunków życia w większej wolności, ZWAŻYWSZY, że Państwa Członkowskie podjęły się we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych zapewnić powszechne poszanowanie i przestrzeganie praw człowieka i podstawowych wolności, ZWAŻYWSZY, że jednakowe rozumienie tych praw i wolności ma olbrzymie znaczenie dla ich pełnej realizacji, PRZETO ZGROMADZENIE OGÓLNE Ogłasza Uroczyście niniejszą Powszechną Deklarację Praw Człowieka jako wspólny najwyższy cel wszystkich ludów i wszystkich narodów, aby wszyscy ludzie i wszystkie organy społeczeństwa - mając stale w pamięci niniejszą Deklarację - dążyły w drodze nauczania i wychowywania do rozwijania poszanowania tych praw i wolności i aby zapewniły za pomocą postępowych środków o zasięgu krajowym i międzynarodowym powszechne i skuteczne uznanie i stosowanie tej Deklaracji zarówno wśród narodów Państw Członkowskich, jak i wśród narodów zamieszkujących obszary podległe ich władzy. Artykuł 1 Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa. Artykuł 2 Każdy człowiek posiada wszystkie prawa i wolności zawarte w niniejszej Deklaracji bez względu na jakiekolwiek różnice rasy, koloru, płci, języka, wyznania, poglądów politycznych i innych, narodowości, pochodzenia społecznego, majątku, urodzenia lub jakiegokolwiek innego stanu. Nie wolno ponadto czynić żadnej różnicy w zależności od sytuacji politycznej, prawnej lub międzynarodowej kraju lub obszaru, do którego dana osoba przynależy, bez względu na to, czy dany kraj lub obszar jest niepodległy, czy też podlega systemowi powiernictwa, nie rządzi się samodzielnie lub jest w jakikolwiek sposób ograniczony w swej niepodległości. Artykuł 3 Każdy człowiek ma prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa swej osoby. Artykuł 4 Nie wolno nikogo czynić niewolnikiem ani nakładać na nikogo służebności; niewolnictwo i handel niewolnikami są zakazane we wszystkich swych postaciach. Artykuł 5 Nie wolno nikogo torturować ani karać lub traktować w sposób okrutny, nieludzki lub poniżający. Artykuł 6 Każdy człowiek ma prawo do uznawania wszędzie jego osobowości prawnej. Artykuł 7 Wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo, bez jakiejkolwiek różnicy, do jednakowej ochrony prawnej. Wszyscy mają prawo do jednakowej ochrony przed jakąkolwiek dyskryminacją, będącą pogwałceniem niniejszej Deklaracji, i przed jakimkolwiek narażeniem na taką dyskryminację. Artykuł 8 Każdy człowiek ma prawo do skutecznego odwoływania się do kompetentnych sądów krajowych przeciw czynom stanowiącym pogwałcenie podstawowych praw przyznanych mu przez konstytucję lub przez prawo. Artykuł 9 Nikogo nie wolno samowolnie aresztować, zatrzymać lub wygnać z kraju. Artykuł 10 Każdy człowiek ma na warunkach całkowitej równości prawo, aby przy rozstrzyganiu o jego prawach i zobowiązaniach lub o zasadności wysuwanego przeciw niemu oskarżenia o popełnienie przestępstwa być słuchanym sprawiedliwie i publicznie przez niezależny i bezstronny sąd. Artykuł 11 Każdy człowiek oskarżony o popełnienie przestępstwa ma prawo, aby uznawano go za niewinnego dopóty, dopóki nie udowodni mu się winy zgodnie z prawem podczas publicznego procesu, w którym zapewniono mu wszystkie konieczne środki obrony. Nikt nie może być skazany za przestępstwo z powodu działania lub zaniechania nie stanowiącego w chwili jego dokonania przestępstwa według prawa krajowego lub międzynarodowego. Nie wolno także wymierzać kary wyższej niż ta, która była przewidziana w chwili popełnienia przestępstwa. Artykuł 12 Nie wolno ingerować samowolnie w czyjekolwiek życie prywatne, rodzinne, domowe, ani w jego korespondencję, ani też uwłaczać jego honorowi lub dobremu imieniu. Każdy człowiek ma prawo do ochrony prawnej przeciwko takiej ingerencji lub uwłaczaniu. Artykuł 13 Każdy człowiek ma prawo swobodnego poruszania się i wyboru miejsca zamieszkania w granicach każdego Państwa. Każdy człowiek ma prawo opuścić jakikolwiek kraj, włączając w to swój własny, i powrócić do swego kraju. Artykuł 14 Każdy człowiek ma prawo ubiegać się o azyl i korzystać z niego w innym kraju w razie prześladowania. Nie można powoływać się na to prawo w przypadku ścigania wszczętego rzeczywiście z powodu popełnienia przestępstwa pospolitego lub czynu sprzecznego z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych. Artykuł 15 Każdy człowiek ma prawo do posiadania obywatelstwa. Nie wolno nikogo pozbawiać samowolnie obywatelstwa ani nikomu odmawiać prawa do zmiany obywatelstwa. Artykuł 16 Mężczyźni i kobiety bez względu na jakiekolwiek różnice rasy, narodowości lub wyznania mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. Mają oni równe prawa w odniesieniu do zawierania małżeństwa, podczas jego trwania i po jego ustaniu. Małżeństwo może być zawarte jedynie za swobodnie wyrażoną pełną zgodą przyszłych małżonków. Rodzina jest naturalną i podstawową komórką społeczeństwa i ma prawo do ochrony ze strony społeczeństwa i Państwa. Artykuł 17 Każdy człowiek, zarówno sam jak i wespół z innymi, ma prawo do posiadania własności. Nie wolno nikogo samowolnie pozbawiać jego własności. Artykuł 18 Każdy człowiek ma prawo wolności myśli, sumienia i wyznania; prawo to obejmuje swobodę zmiany wyznania lub wiary oraz swobodę głoszenia swego wyznania lub wiary bądź indywidualnie, bądź wespół z innymi ludźmi, publicznie i prywatnie, poprzez nauczanie, praktykowanie, uprawianie kultu i przestrzeganie obyczajów. Artykuł 19 Każdy człowiek ma prawo wolności opinii i wyrażania jej; prawo to obejmuje swobodę posiadania niezależnej opinii, poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania informacji i poglądów wszelkimi środkami, bez względu na granice. Artykuł 20 Każdy człowiek ma prawo spokojnego zgromadzania i stowarzyszania się. Nikogo nie można zmuszać do należenia do jakiegoś stowarzyszenia. Artykuł 21 Każdy człowiek ma prawo do uczestniczenia w rządzeniu swym krajem bezpośrednio lub poprzez swobodnie wybranych przedstawicieli. Każdy człowiek ma prawo równego dostępu do służby publicznej w swym kraju. Wola ludu jest podstawą władzy rządu; wola ta wyraża się w przeprowadzanych okresowo rzetelnych wyborach, opartych na zasadzie powszechności, równości i tajności, lub na innej równorzędnej procedurze, zapewniającej wolność wyborów. Artykuł 22 Każdy człowiek ma jako członek społeczeństwa prawo do ubezpieczeń społecznych; ma również prawo do urzeczywistniania - poprzez wysiłek narodowy i współpracę międzynarodową oraz zgodnie z organizacją i zasobami każdego Państwa - swych praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, niezbędnych dla jego godności i swobodnego rozwoju jego osobowości. Artykuł 23 Każdy człowiek ma prawo do pracy, do swobodnego wyboru pracy, do odpowiednich i zadowalających warunków pracy oraz do ochrony przed bezrobociem. Każdy człowiek, bez względu na jakiekolwiek różnice, ma prawo do równej płacy za równą pracę. Każdy pracujący ma prawo do odpowiedniego i zadowalającego wynagrodzenia, zapewniającego jemu i jego rodzinie egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej i uzupełnianego w razie potrzeby innymi środkami pomocy społecznej. Każdy człowiek ma prawo do tworzenia związków zawodowych i do przystępowania do związków zawodowych dla ochrony swych interesów. Artykuł 24 Każdy człowiek ma prawo do urlopu i wypoczynku, włączając w to rozsądne ograniczenie godzin pracy i okresowe płatne urlopy. Artykuł 25 Każdy człowiek ma prawo do stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny, włączając w to wyżywienie, odzież, mieszkanie, opiekę lekarską i konieczne świadczenia socjalne, oraz prawo do ubezpieczenia na wypadek bezrobocia, choroby, niezdolności do pracy, wdowieństwa, starości lub utraty środków do życia w inny sposób od niego niezależny. Matka i dziecko mają prawo do specjalnej opieki i pomocy. Wszystkie dzieci, zarówno małżeńskie jak i pozamałżeńskie, korzystają z jednakowej ochrony społecznej. Artykuł 26 Każdy człowiek ma prawo do nauki. Nauka jest bezpłatna, przynajmniej na stopniu podstawowym. Nauka podstawowa jest obowiązkowa. Oświata techniczna i zawodowa jest powszechnie dostępna, a studia wyższe są dostępne dla wszystkich na zasadzie równości w zależności od zalet osobistych. Celem nauczania jest pełny rozwój osobowości ludzkiej i ugruntowanie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności. Krzewi ono zrozumienie, tolerancję i przyjaźń między wszystkimi narodami, grupami rasowymi lub religijnymi; popiera działalność Organizacji Narodów Zjednoczonych zmierzającą do utrzymania pokoju. Rodzice mają prawo pierwszeństwa w wyborze nauczania, które ma być dane ich dzieciom. Artykuł 27 Każdy człowiek ma prawo do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym społeczeństwa, do korzystania ze sztuki, do uczestniczenia w postępie nauki i korzystania z jego dobrodziejstw. Każdy człowiek ma prawo do ochrony moralnych i materialnych korzyści wynikających z jakiejkolwiek jego działalności naukowej, literackiej lub artystycznej. Artykuł 28 Każdy człowiek ma prawo do takiego porządku społecznego i międzynarodowego, w którym prawa i wolności zawarte w niniejszej Deklaracji byłyby w pełni realizowane. Artykuł 29 Każdy człowiek ma obowiązki wobec społeczeństwa, bez którego niemożliwy jest swobodny i pełny rozwój jego osobowości. W korzystaniu ze swych praw i wolności każdy człowiek podlega jedynie takim ograniczeniom, które są ustalone przez prawo wyłącznie w celu zapewnienia odpowiedniego uznania i poszanowania praw i wolności innych i w celu uczynienia zadość słusznym wymogom moralności, porządku publicznego i powszechnego dobrobytu demokratycznego społeczeństwa. Z niniejszych praw i wolności nie wolno w żadnym przypadku korzystać w sposób sprzeczny z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych. Artykuł 30 Żadnego z postanowień niniejszej Deklaracji nie można rozumieć jako udzielającego jakiemukolwiek Państwu, grupie lub osobie jakiegokolwiek prawa do podejmowania działalności lub wydawania aktów zmierzających do obalenia któregokolwiek z praw i wolności zawartych w niniejszej Deklaracji. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/plt.txt000066400000000000000000000317461520214632600220640ustar00rootroot00000000000000 Ny 10 desembra 1948 no nolaniana sy nampahafantarin'ny Fivoriamben'ny Firenena Mikambana ny Fanambarana Iraisam-pirenena momba ny zon'olombelona. Taorian'izany vanin'andro manan-tantara izany dia nangataka tamin'ireo firenena mpikambana rehetra ny Fivoriambe mba hampiely ity " Fanambarana Iraisam-pirenena momba ny Zon'olombelona" ity - Hizara sy hanao azy ho peta-drindrina, hahafahan'ny tsirairay mamaky sy mandalina ny ventin-kevitra voafono ao anatiny, indrindra any an-tsekoly sy ireo toeram-pampinarana hafa. Ka tsy hanavahana izay sata politika ijoroan'ny firenena ny fanaovana izany. FANAMBARANA IRAISAM-PIRENENA MOMBA NY ZON'OLOMBELONA Sasin-Teny Heverina fa ny fankatoavana ny fahamendrehan'olombelona sy ny zony mitovy ary tsy azo tohintohinina dia anisan'ny fototry ny fahafahana, ny rariny ary ny fandriam-pahalemanana eran-tany, Heverina fa ny tsy fahafantarana sy fanaovana tsinintsinona ny zon'olombelona dia mitarika amin'ny fihetsika feno habibiana mampikomy ny fieritreretan'ny mpiara-belona. Ny fametrahana tontolo vaovao ; hivelaran'ny olona afaka eo amin'ny filazana ny hevitra sy ny finoana, ary tsy voagejan'ny tahotra sy ny fahoriana no hetaheta lehibe indrindra ho an'ny olombelona, Heverina fa ilaina ny miaro ny zon'olombelona amin'ny fametrahana rafitra tan-dalna mba tsy hitarika azy hikomy sy hanohitra ny fampihorohoroana sy ny fampijaliana, Heverina fa zava-dehibe ny famporisihana hatrany ny fifandraisana ara-pirahalahiana eo amin'ny firenen-tsamihafa, Heverina fa ny Fanjakana Mpikambana rehetra dia manaiky hanaja ny zon'olombelona sy ny fahafahana fototra, ka miara miasa amin'ny Firenena Mikambana izy amin'izany, Heverina fa tao anatin'ny Dina dia nohamafisin'ny olon-drehetra ao amin'ny Firenena Mikambana indray ny finoany an'ireo zo fototry ny olombelona- hanajana ny hasina maha-olombelona, ny fitovian-jo ny lehilahy sy ny vehivavy; ary izy rehetra dia maneho ny fahavononany hiasa ho an'ny fandrosoana socialy hanatsaratsara kokoa ny farim-piainana ao anatin'ny fahafahana bebe kokoa. Heverina fa ny Fanjakana mpikambanarehetra dia manaiky hanaja ny zon'olombelona sy ny fahafahana fototra, ka iara-miasa amin'ny Firenena Mikambana izy amin'izany. Heverina fa ny fitoviam-pijery mikasika ireny zo sy fahafahana ireny zo sy fahafahana ireny dia zava-dehibe ho an'ny fanatanterahana feno izao fiandanianan miharihary izao. Koa dia manambara ny Fivoriambe fa ity Fanambarana iraisam- pirenena momban'ny Zon'olombelona dia toy ny idealy iombonana ka ny firenen-drehetra sy ny vahoaka rehetra no hiara-manatratra azy mba hahatonga ny olona tsirairai sy ny sampan-draharaha samihafa ao amin'ny fiaraha-monina hiezaka hampandroso ny asa enti-manaja ny so sy ny fahafahan'olombelona amin'ny allan'ny fampianarana sy ny fanabeazana ary hiantoka koa ny hampanekena sy hampakatoavana izany amin'ny allan'ny fepetra samihafa na nasionaly na iraisam- pirenena ho fampiarana hentitra ny Zon'olombelona na eo amin'ny vahoakan'ny Fanjakana efa mpikambana na eo amin'ny mponina any amin'ireo tany napetraka eo ambany fitantanan'izy ireny. ANDININY VOALOHANY Teraka afaka sy mitovy zo sy fahamendrehana ny olombelona rehetra. Samy manan-tsaina sy fieritreretana ka tokony hifampitondra am- pirahalahiana. ANDININY FAHA-2 Samy afaka hizaka ny zo sy ny fahafahana rehetra voalaza ato amin'ity Fanambarana ny Zon'olombelona ity ny tsirairay na inona volon-kodiny na firazanany na vavy na lahy na manao ahoana na manao ahoana firehin-keviny sy fivavahany sy izay fihaviany na laharana sosialy misy azy na inona. Ambonin'izany, tsy tokony hahatonga fanavahana mihitsy izay sata politika zakain'ilay firenena nipoiran'ny olona na mahaleotena na zanatany na eo ambany fitantanan'ny Firenena Mikambana na mizaka tena izany tany izany. ANDININY FAHA-3 Manana zo hiaina, ho afaka, hahazo fiarovana ny olona tsirairay. ANDININY FAHA-4 Tsy misy olombelona azo handevozina na hampanompoana. Rarna ny fanandevozana sy ny varotra andevo na inona na inona endrika isehoany. ANDININY FAHA-5 Tsy misy olombelona azo hampijaliana na saziana na hanaovana fitondrana feno hasiahana, tsy mifanaraka na mampihetry ny maha- olona. ANDININY FAHA-6 Manan-jo hitaky ny fankatoavana ny maha-olona azy araka ny voafaritry ny lalna ny tsirairay na aiza na aiza toerana aleany. ANDININY FAHA-7 Mitovy ny olon-drehetra eo anatrehan'ny lalna ary samy manan-jo ho arovan'izany lalna izany, indrindra manoloana izay mety ho fanavakavahana na fihantsiana manana endrika fanavakavahana ka mety hanitsakitsaka ity Fanambarana ity. ANDININY FAHA-8 Manan-jo hitory amin'ny Fitsarana misy ao amin'ny taniny ny olona tsirairay raha mahatsapa fa hosena ny zo fototra nomen'ny lalam- panorenana azy. ANDININY FAHA-9 Tsy misy olona azo samborina tsy amin'antony na tazonim-poana na atao sesi-tany tsy voameloka. ANDININY FAHA-10 Manan-jo ny olon-drehetra mba hohenoin'ny Fitsarana am-pahibemaso sy tsy am-piangarana ny heviny, ka ho fitsarana mahaleo tena sy tsy miangatra no hametra ny zony sy ny mahamarim-pototra na tsia ny fiampangana atao aminy. ANDININY FAHA-11 Izay olona voapanga dia heverina ho mbola tsy manan-tsiny mandra- pivoakan'izay didy manameloka azy. Izany didy izany dia havoakan'ny tribonaly nitsara am-pahibemaso ka nanome ny antoka rehetra fa afaka niaro tena ilay voampanga. Tsy misy olona azo helohina noho ny asa na fanadinoana raha toa izany ka natao tamin'ny fotoana izay tsy mbola ahafantarana fa mahadiso ilay fihetsika na ilay asa araka ny lalna nasionaly na iraisam-pirenena. Torak'izany koa, tsy misy azo saziana mihoatra noho izay sazy voalaza fa ampiharina ao amin'ny tany misy azy tamin'ny fotoana nanaovany ilay fahadisoana. ANDININY FAHA-12 Tsy misy olona azo hitsabahana ny fiainany manokana, ny fianankaviany, ny fonenany, ny taratasy ifandefasany na hitsahana ny voninahiny sy ny lazany. Zon'ny olona ny harovan'ny lalna eo anatrehan'ny fanitsakitsahana tsy ara-drariny sy tsy ara-dalna rehetra. ANDININY FAHA-13 Zon'ny olona rehetra ny mivezivezy an-kalalahana ary mifidy izay toerana tiany hipetrahana ao anatin'ny fanjakana iray. Zon'ny olon-drehetra koa ny miala amina tany iray, eny fa na dia ny taniny aza, ka miverina amin'ny tany misy azy. ANDININY FAHA-14 Raha misy fanenjehana azy, dia zon'olon-drehetra ny mitady fialokalofana any an-kafa; Io zo io kosa dia tsy azo hampiharina amin'ny raharahan-keloka tsotra na amin'ireo asa sy fihetsika mifanohitra amin'ny foto- pisainana sy zava-kendren'ny Firenena Mikambana. ANDININY FAHA-15 Manan-jo hizaka zom-pirenena ny isam-batan'olona. Tsy misy olona azo verezin-jo tsy amin'ny rariny na rarna tsy hiova zom-pirenena. ANDININY FAHA-16 Rehefa tonga taona ny lehilahy sy ny vehivavy dia manan-jo hivady sy hanorina fianankaviana ka tsy mahasakana izany na fihodirana na zom-pirenena na finoana. Mitovy zo eo anatrehan'ny fanambadiana, mandritra ny fanambadiana ary amin'ny faharavan'ny fanambadiana izy ireo. Tsy misy mariazy azo raiketina raha tsy sitrapon'ireo hivady. Ny fianankaviana no fototra ara-boajanahary iorenan'ny fiaraha- monina, ka manan-jo hoarovan'ny fiaraha-monina sy ny fanjakana. ANDININY FAHA-17 Ny olon-drehetra dia manan-jo hanana fananana manokana na itambarana. Tsy misy olona azo alaina amin-kery ny fananany. ANDININY FAHA-18 Malalaka amin'ny heviny sy amin'ny fivavahana hinoany ary manan-jo hiheno ny feon'ny fieritreretany ny olon-drehetra. Io zo io dia mamela azy malalaka hiova fivavahana na firehana samihafa. Ny olon-drehetra koa dia manan-jo haneho izany finoany na firehany izany am-pahabemaso na ho an'olom-bitsy ; amin'ny alalan'ny fampianarana na fanaovana fomba... ANDININY FAHA-19 Ny olon-drehetra dia afaka manana ny heviny ka hilaza izany an- kalalahana. Tsy tokony hampitahorina amin'izay fomba fijeriny, ary afaka mikaroka, mandray, mampiely izay vaovao na hevitra hitany amin'ny alalan'ireo fitaovam-pifandraisana misy ny olon-drehetra ; tsy hijerena sisin-tany. ANDININY FAHA-20 Ny olon-drehetra dia manan-jo malalaka hivory sy hanana fikambanana mitandro ny filaminana. Tsy misy olona azo terena hiditra amina fikambanana anankiray ANDININY FAHA-21 Manan-jo handray anjara amin'ny fitantanana raharaham-bahoaka ao amin'ny taniny ny olon-drehetra - mivantana na amin'ny alalan'ny solontena nofinidy malalaka. Manan-jo hiditra amim-pitoviana amin'ny raharaham-panjakana ao amin'ny taniny ny olon-drehetra. Ny sitrapon'ny vahoaka no fototry ny fahefan'ny fitondram- panjakana Amin'ny fifidianana no tokony hanehoany izany sitrapony izany, ka tokony ho marina sy hisy ara-potoana izany fifidianana izany. Handraisan'ny daholobe anjara ary miafina ny latsa-bato na ara-pomba mitovitovy amin'izany ka miantoka ny fahalalahan'ny fifidianana. ANDININY FAHA-22 Ny olon-drehetra amin'ny maha-mpikambana ao amin'ny fiaraha-monina azy dia manan-jo ho voaantoka ara-tsosialy. Fiantohana natao hanajana ny zo ara-toe-karena, sosialy sy ara-kolotsaina izay ilain'ny fahamendrehan'ny olona sy ny fivoatran'ny maha-izy azy amin'ny alalan'ny ezaka nasionaly na iraisam-pirenena, araka ny fandaminana sy ny harem-pireneny. ANDININY FAHA-23 Manan-jo hanana asa ny olon-drehetra, hifidy izay asa tiany, ka amim-pitoviana sy ara-drariny no hanaovana izany. Manan-jo ho arovana amin'ny tsy fananan'asa koa izy. Ny olon-drehetra dia manan-jo hahazo karama mitovy amin'ny asa mitovy, ka tsy asiana fanavakavahana izany. Izay miasa dia manan-jo hahazo karama ara-drariny hahafahany mivelona sy mamelona ny ankohonany araka ny tokony ho izy. Fidiram-bola ampiana fiarovana ara-tsosialy raha misy izany. Manan-jo hanorina na hiditra amina sendika ihany koa ny tsirairay mba hiarovany ny zony. ANDININY FAHA-24 Manan-jo hiala sasatra sy hiala voly ny olon-drehetra. Tokony ho ferana ara-drariny ny fotoam-piasana ary handraisana karama ny fialan-tsasatra amin'izany. ANDININY FAHA-25 Manan-jo hanana fari-piainana antonony sy ampy ny tsirairay mba hiantoka ny fahasalamany, sy izay rehetra mahasoa azy sy ny ankohonany : sakafo, fitafiana, fonenana, fitsaboana ary kojakoja sosialy ilaina rehetra. Manan-jo ihany koa hahazo fiahiana ara-tsosialy ny tsirairay raha sendra ny tsy fananan'asa, aretina, takaitra, fahanterana na antony hafa tsy niniany ka tsy ahafahany mivelona. Manan-jo hahazo fanampiana sy fanaraha-maso manokana ny reny sy ny zaza. Ny ankizy rehetra, teraka tao anatin'ny mariazy na ivelany dia manan-jo mitovy amin'ny fiahiana ara-tsosialy. ANDININY FAHA-26 Manan-jo hahazo fanabeazana ny olon-drehetra. Tokony ho maimaim- poana izany, farafaharatsiny any amin'ny fampianarana fototra. Tsy maintsy atao ny fampianarana ambaratonga voalohany. Ny fampianarana teknika sy fanofanana ara-asa kosa dia tokony ho azon'ny rehetra hidirana araka ny fahaizan'ny tsirairay. Ny fanabeazana dia tokony hikendry ny fivelaran'ny maha-olona ; hanamafy ny fanajana ny fahafahana sy zo fototra, hampanjaka ny fifandeferana sy ny fifankatiavana eo amin'ny olon-drehetra sy ny firenen-tsamihafa ; ary hikatsaka izay hampandrosoana ny asan'ny Firenena Mikambana ho amin'ny fitandroana ny fandriampahalemana. Ny ray aman-dreny ihany no voalohany manan-jo hifidy izay karazam- panabeazana omena ny zanany. ANDININY FAHA-27 Ny olon-drehetra dia manan-jo handray anjara amin'ireo fihetsiketsehana ara-kolotsaina atao ao amin'ny faritra misy azy. Mahazo mankafy ny zava-kanto sy mandray anjara amin'ny fampivelarana ny siansa sy ireo tombo-tsoa aterak'izany. Tokony ho arovana ny zon'ny mpamorona eo amin'ny lafiny rehetra : voka-pikarohana siantifika, haisoratra, zava-kanto... ANDININY FAHA-28 Manan-jo hivelatra ao anatina rafitra mitandro ny zo sy ny fahafahana fototra voalaza ato anatin'ity fanambarana ity ny olon- drehetra, eo amin'ny lafiny sosialy sy iraisam-pirenena. ANDININY FAHA-29 Manana adidy amin'ny fiaraha-monina izay ahafahany mivelatra ny tsirairay. Ny lalna ihany no mametra ny fizakan'ny tsirairay ny zony sy ny fahafahany. Izany dia mba hitandroana ny fanajana ny zon'ny hafa, ny lalna ara-moraly, ny filaminam-bahoaka ary ny mahasoa ny olon- drehetra ao anatina fiaraha-monina demokratika. Tsy azo ampiharina ireo zo sy fahafahana ireo raha mifanohitra amin'ny foto-pisainana sy foto-kevitry ny Firenena Mikambana. ANDININY FAHA-30 Ny zava-boalaza rehetra ato anatin'ity Fanambarana ity dia tsy azon'ny Fanjakana na vondron'olona na olon-tsotra hadika ho manome azy ireo fahefana hanao asa mikendry handrava ny zo sy ny fahafahana voatanisa etsy ambony. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/pt.txt000066400000000000000000000271571520214632600217110ustar00rootroot00000000000000Declaração Universal dos Direitos Humanos Preâmbulo Considerando que o reconhecimento da dignidade inerente a todos os membros da família humana e dos seus direitos iguais e inalienáveis constitui o fundamento da liberdade, da justiça e da paz no mundo; Considerando que o desconhecimento e o desprezo dos direitos do Homem conduziram a actos de barbárie que revoltam a consciência da Humanidade e que o advento de um mundo em que os seres humanos sejam livres de falar e de crer, libertos do terror e da miséria, foi proclamado como a mais alta inspiração do Homem; Considerando que é essencial a proteção dos direitos do Homem através de um regime de direito, para que o Homem não seja compelido, em supremo recurso, à revolta contra a tirania e a opressão; Considerando que é essencial encorajar o desenvolvimento de relações amistosas entre as nações; Considerando que, na Carta, os povos das Nações Unidas proclamam, de novo, a sua fé nos direitos fundamentais do Homem, na dignidade e no valor da pessoa humana, na igualdade de direitos dos homens e das mulheres e se declaram resolvidos a favorecer o progresso social e a instaurar melhores condições de vida dentro de uma liberdade mais ampla; Considerando que os Estados membros se comprometeram a promover, em cooperação com a Organização das Nações Unidas, o respeito universal e efectivo dos direitos do Homem e das liberdades fundamentais; Considerando que uma concepção comum destes direitos e liberdades é da mais alta importância para dar plena satisfação a tal compromisso: A Assembléia Geral proclama a presente Declaração Universal dos Direitos Humanos como ideal comum a atingir por todos os povos e todas as nações, a fim de que todos os indivíduos e todos os orgãos da sociedade, tendo-a constantemente no espírito, se esforcem, pelo ensino e pela educação, por desenvolver o respeito desses direitos e liberdades e por promover, por medidas progressivas de ordem nacional e internacional, o seu reconhecimento e a sua aplicação universais e efectivos tanto entre as populações dos próprios Estados membros como entre as dos territórios colocados sob a sua jurisdição. Artigo 1° Todos os seres humanos nascem livres e iguais em dignidade e em direitos. Dotados de razão e de consciência, devem agir uns para com os outros em espírito de fraternidade. Artigo 2° Todos os seres humanos podem invocar os direitos e as liberdades proclamados na presente Declaração, sem distinção alguma, nomeadamente de raça, de cor, de sexo, de língua, de religião, de opinião política ou outra, de origem nacional ou social, de fortuna, de nascimento ou de qualquer outra situação. Além disso, não será feita nenhuma distinção fundada no estatuto político, jurídico ou internacional do país ou do território da naturalidade da pessoa, seja esse país ou território independente, sob tutela, autônomo ou sujeito a alguma limitação de soberania. Artigo 3° Todo indivíduo tem direito à vida, à liberdade e à segurança pessoal. Artigo 4° Ninguém será mantido em escravatura ou em servidão; a escravatura e o trato dos escravos, sob todas as formas, são proibidos. Artigo 5° Ninguém será submetido a tortura nem a penas ou tratamentos cruéis, desumanos ou degradantes. Artigo 6° Todos os indivíduos têm direito ao reconhecimento, em todos os lugares, da sua personalidade jurídica. Artigo 7° Todos são iguais perante a lei e, sem distinção, têm direito a igual protecção da lei. Todos têm direito a protecção igual contra qualquer discriminação que viole a presente Declaração e contra qualquer incitamento a tal discriminação. Artigo 8° Toda a pessoa tem direito a recurso efectivo para as jurisdições nacionais competentes contra os actos que violem os direitos fundamentais reconhecidos pela Constituição ou pela lei. Artigo 9° Ninguém pode ser arbitrariamente preso, detido ou exilado. Artigo 10° Toda a pessoa tem direito, em plena igualdade, a que a sua causa seja equitativa e publicamente julgada por um tribunal independente e imparcial que decida dos seus direitos e obrigações ou das razões de qualquer acusação em matéria penal que contra ela seja deduzida. Artigo 11° Toda a pessoa acusada de um acto delituoso presume-se inocente até que a sua culpabilidade fique legalmente provada no decurso de um processo público em que todas as garantias necessárias de defesa lhe sejam asseguradas. Ninguém será condenado por acções ou omissões que, no momento da sua prática, não constituíam acto delituoso à face do direito interno ou internacional. Do mesmo modo, não será infligida pena mais grave do que a que era aplicável no momento em que o acto delituoso foi cometido. Artigo 12° Ninguém sofrerá intromissões arbitrárias na sua vida privada, na sua família, no seu domicílio ou na sua correspondência, nem ataques à sua honra e reputação. Contra tais intromissões ou ataques toda a pessoa tem direito a protecção da lei. Artigo 13° Toda a pessoa tem o direito de livremente circular e escolher a sua residência no interior de um Estado. Toda a pessoa tem o direito de abandonar o país em que se encontra, incluindo o seu, e o direito de regressar ao seu país. Artigo 14° Toda a pessoa sujeita a perseguição tem o direito de procurar e de beneficiar de asilo em outros países. Este direito não pode, porém, ser invocado no caso de processo realmente existente por crime de direito comum ou por actividades contrárias aos fins e aos princípios das Nações Unidas. Artigo 15° Todo o indivíduo tem direito a ter uma nacionalidade. Ninguém pode ser arbitrariamente privado da sua nacionalidade nem do direito de mudar de nacionalidade. Artigo 16° A partir da idade núbil, o homem e a mulher têm o direito de casar e de constituir família, sem restrição alguma de raça, nacionalidade ou religião. Durante o casamento e na altura da sua dissolução, ambos têm direitos iguais. O casamento não pode ser celebrado sem o livre e pleno consentimento dos futuros esposos. A família é o elemento natural e fundamental da sociedade e tem direito à proteção desta e do Estado. Artigo 17° Toda a pessoa, individual ou colectiva, tem direito à propriedade. Ninguém pode ser arbitrariamente privado da sua propriedade. Artigo 18° Toda a pessoa tem direito à liberdade de pensamento, de consciência e de religião; este direito implica a liberdade de mudar de religião ou de convicção, assim como a liberdade de manifestar a religião ou convicção, sozinho ou em comum, tanto em público como em privado, pelo ensino, pela prática, pelo culto e pelos ritos. Artigo 19° Todo o indivíduo tem direito à liberdade de opinião e de expressão, o que implica o direito de não ser inquietado pelas suas opiniões e o de procurar, receber e difundir, sem consideração de fronteiras, informações e idéias por qualquer meio de expressão. Artigo 20° Toda a pessoa tem direito à liberdade de reunião e de associação pacíficas. Ninguém pode ser obrigado a fazer parte de uma associação. Artigo 21° Toda a pessoa tem o direito de tomar parte na direcção dos negócios, públicos do seu país, quer directamente, quer por intermédio de representantes livremente escolhidos. Toda a pessoa tem direito de acesso, em condições de igualdade, às funções públicas do seu país. A vontade do povo é o fundamento da autoridade dos poderes públicos: e deve exprimir-se através de eleições honestas a realizar periodicamente por sufrágio universal e igual, com voto secreto ou segundo processo equivalente que salvaguarde a liberdade de voto. Artigo 22° Toda a pessoa, como membro da sociedade, tem direito à segurança social; e pode legitimamente exigir a satisfação dos direitos econômicos, sociais e culturais indispensáveis, graças ao esforço nacional e à cooperação internacional, de harmonia com a organização e os recursos de cada país. Artigo 23° Toda a pessoa tem direito ao trabalho, à livre escolha do trabalho, a condições equitativas e satisfatórias de trabalho e à protecção contra o desemprego. Todos têm direito, sem discriminação alguma, a salário igual por trabalho igual. Quem trabalha tem direito a uma remuneração equitativa e satisfatória, que lhe permita e à sua família uma existência conforme com a dignidade humana, e completada, se possível, por todos os outros meios de protecção social. Toda a pessoa tem o direito de fundar com outras pessoas sindicatos e de se filiar em sindicatos para defesa dos seus interesses. Artigo 24° Toda a pessoa tem direito ao repouso e aos lazeres, especialmente, a uma limitação razoável da duração do trabalho e as férias periódicas pagas. Artigo 25° Toda a pessoa tem direito a um nível de vida suficiente para lhe assegurar e à sua família a saúde e o bem-estar, principalmente quanto à alimentação, ao vestuário, ao alojamento, à assistência médica e ainda quanto aos serviços sociais necessários, e tem direito à segurança no desemprego, na doença, na invalidez, na viuvez, na velhice ou noutros casos de perda de meios de subsistência por circunstâncias independentes da sua vontade. A maternidade e a infância têm direito a ajuda e a assistência especiais. Todas as crianças, nascidas dentro ou fora do matrimônio, gozam da mesma protecção social. Artigo 26° Toda a pessoa tem direito à educação. A educação deve ser gratuita, pelo menos a correspondente ao ensino elementar fundamental. O ensino elementar é obrigatório. O ensino técnico e profissional dever ser generalizado; o acesso aos estudos superiores deve estar aberto a todos em plena igualdade, em função do seu mérito. A educação deve visar à plena expansão da personalidade humana e ao reforço dos direitos do Homem e das liberdades fundamentais e deve favorecer a compreensão, a tolerância e a amizade entre todas as nações e todos os grupos raciais ou religiosos, bem como o desenvolvimento das actividades das Nações Unidas para a manutenção da paz. Aos pais pertence a prioridade do direito de escholher o género de educação a dar aos filhos. Artigo 27° Toda a pessoa tem o direito de tomar parte livremente na vida cultural da comunidade, de fruir as artes e de participar no progresso científico e nos benefícios que deste resultam. Todos têm direito à protecção dos interesses morais e materiais ligados a qualquer produção científica, literária ou artística da sua autoria. Artigo 28° Toda a pessoa tem direito a que reine, no plano social e no plano internacional, uma ordem capaz de tornar plenamente efectivos os direitos e as liberdades enunciadas na presente Declaração. Artigo 29° O indivíduo tem deveres para com a comunidade, fora da qual não é possível o livre e pleno desenvolvimento da sua personalidade. No exercício deste direito e no gozo destas liberdades ninguém está sujeito senão às limitações estabelecidas pela lei com vista exclusivamente a promover o reconhecimento e o respeito dos direitos e liberdades dos outros e a fim de satisfazer as justas exigências da moral, da ordem pública e do bem-estar numa sociedade democrática. Em caso algum estes direitos e liberdades poderão ser exercidos contrariamente e aos fins e aos princípios das Nações Unidas. Artigo 30° Nenhuma disposição da presente Declaração pode ser interpretada de maneira a envolver para qualquer Estado, agrupamento ou indivíduo o direito de se entregar a alguma actividade ou de praticar algum acto destinado a destruir os direitos e liberdades aqui enunciados. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/quh.txt000066400000000000000000000350051520214632600220520ustar00rootroot00000000000000LLAJTANCHEJNINTINPAJ QHELQESQA TUKUY RUNAJPA ATIYNINKUTA SUT'INCHASPA [Preamble] Kaytaqa jatun tantakuypi, tukuynin llajtasmanta ujllachasqa runa qhelqerqanku, imakunachus kay pachapi atiyninghej kasqanta yachananchejpaj. Kay qhelqesqanku qhalichakurqa iskay chunka ujniyoj p'unchayllaña kasajtin waranqa jisq'on pachaj tawa chunka pusajniyoj wata tukukunanpaj. Manaraj runaj atiynin imachus kasqanta rimayta qallarisasparaj, qhepallanpi qhelqesunchej imakunatachus runa masikuna qhatinanku kasqanta, tukuynejpi allin kay kawsayllapuni kananpaj. Munaspa tukuypaj walej kawsay kananpaj. Munaspa tukuy ujllachasqallapuni kawsakunankuta. Munaspa qheshpi kay tukuypaj kananta. Munaspa tukuypaj khuskamanta uj munaylla junt'akunanta. Munaspa tukuy mana ujniyoj, uj llajtayojllapis kankuman jina, ayñillapipuni yanaparikuspa kawsakunankuta. Munaspa cheqan kay tukuynejpi kananta, ama kawsaqe masikuna millay pejtuspi rikhurinankupajtaj, kay jinata riman, runaj allin kayninpaj atiyninkunaqa. Ñawpaj kay rimay (1) Tukuy kay pachaman paqarimujkuna libres nasekuntu tukuypunitaj kikin obligacionesniycjllataj, jinakamalla honorniyojtaj atiyniyojtaj, chantaqa razonwantaj concienciawantaj dotasqa kasqankurayku, kawsaqe masipura jina, tukuy uj munakuyllapi kawsakunanku tian. Iskay kay rimay (2) Kay pachapi kaj chhika, tukuy mana ujniyojpata atiyninku tian kay Declaracionespi qhaparikusqanman; yana qarayojpis, yuraj qarayojpis, puka kunkapis kachun chayri warmipis qharipis kachun, qheshwa simiyojpis, aymara simiyojpis, yuraj paralyniyojpis, mayqen religionllamantapis kayta atin, chayri mayqen polìtica yuyayllapipis atisqa kayta atinman chayri waj laya runa qollumanpis. Kayta atin maynejllamantapis ima rijch'aj llawartapis sirk'asninpi apaykachaspa, qhapaj kachun, wajcha kachun, mana chijllasqachu kanan tian. Chantapis, ima rijch'aj polìtica qotumanchus uj runa atisqa kasqanraykupis, chay jawaqa mana qhawapayasqachu kanqa, jina uj qhapaj llajtamanta kachun, pay kikillanmantataj purikuj llajtayoj kachun, mana kay rimaykunamanta chijllasqachu pillapis kanqa. Kinsa kay rimay (3) Pillapis kay kawsayman atiyniyoj, mana ujllapatachu; tukuy runaspata atiynin tian qheshpisqataj, mana walej paypaj kaymantataj karuncharikuspa puririyta, sumj kawsaypi kananpaj jina. Tawa kay rimay (4) Mana pipis ujpaj kamachisqallanmanchu watasqa kanan tian munarisqallantapuni qhatispa, mana pipis esclavitud nisqaman sujituchu kanqa nitaj servidumbreman. Phishqa kay rimay (5) Mana pipis mayqen laya muchuykunaman nitaj llakiykunaman ñak'arinanpaj jina tanqasqachu kanqa, mana pitapis usuchinqankuchu chayri k'umuykachachinqankuchu sua alqota jinaqa. Sojta kay rimay (6) Tukuy kaj chhika atiyniyoj, may cheqanejllapipis, chay atiynin sumaj qhawarisqataj maynejllapipis yupaychasqataj kananpaj. Qanchis kay rimay (7) Mayqen runa masillapis leypa ñawpaqenpi kikin derechosniyojllapuni, chayraykutaj tukuy khuskamanta atinku kay kamachisqa leyespi atikuyta, kay leyes mana allin kajmanta jark'arinanpaj. Tukuy atiyniyoj kanku kikin amaprollamantaj pillapis mana kay declaracionesta uyarispa, munasqanman jina apaykachayta munanman chayqa, munankumantaj chayqa wajchakunata qhapajkunamanta, llank'ajkunata atiyniyoj qolqesapakunamanta, ñawiyojkuna mana ñawiyojkunamanta t'aqarayta, pillapis munaspa, kay Declaracionesta mana uyarispa, munasqanman jina apaykachariyta. Pusaj kay rimay (8) Pillapis atiyniyoj justiciata purichijkuna ñawpaqenkupi rimarinanpaj, ima juchapipis pejtusqa rikhurinman chayqa; jinamanta amparasqa llajta masisninwan khuska sumaj kawsaypi tiakunanpaj, kamachisqa leyes rimasqanman jina. Jisq'on kay rimay (9) Mana pipis mana kajllamanta presuchasqa kanqachu, nitaj wisq'asqa manataj llajtanmanta wajnejman qharqorparisqa. Chunka kay rimay (10) Pillapis atin, mashkha ukhu qayllankupipis kachun tukuy justiciawan rimasqanta uyarichikuyta, chijllasqa leyespi yachayniyoj kajkuna cheqan justiciata ruanankupaj; imachus derechusnin obligacionesnintaj sut'inchakunanpaj, chayri imatachus tumpasasqankuta unanchanankupaj, ley penal rimasqanman jinalla. Chunka ujniyoj kay rimay (11) Mayqen juchawan atiykusqa runallapis, manaraj juchayojpuni kasqanta yachakusaspa, maynejllapipis atiyniyoj tukuy uyarinankupaj jina tapuykachakunanpaj ima juchasninmantachus tumpasasqankumanta, tukuy laya garantiastataj waqaychapunanku tian, mana manchikuyniyojta tukuy ima cheqan kasqanta parlananpaj jina. Mana pipis juchaman tanqasqachu kanqa, ruasqasninmanta, chayri ruanan kasajtin mana ruasqanmanta, mana chay ruasajtinpacha Derecho Nacional chayri Internacional rimasqanman jina jucha karqa chayqa, manataj juchan kasqanman jina asllawan llakiyta yapakunqachu. Chunka iskayniyoj kay rimay (12) Mana pipis kawsaynin ukhupi t'ojpisqachu kanqa, nitaj llawar masisnin ukhupi, manpunitaj wasinpi sat'ikusqankurayku abususta pillapis muchunanchu tian; chayri masisninwan jinapurasqanwan ichus honranta t'akariyta munasqankumanta. Tukuy laya runa atiyniyoj leyeswan qhawachikunapaj, chay mana kaj millay, runaj kawsakuyninpi chajrukuyta munasqankumanta jark'asqa kananpaj. Chunka kinsayoj kaj rimay (13) Pillapis atiyniyoj mana manchikuyniyoj mayllapipis purikunanpaj, kikillantaj wasichakuyta mayqen rijch'aj llajtallapipis. Pillapis atin mayqen llajtallamantapis llojsipuyta, kikin llajtanmantapis kachun, munaspari llajtanmantaj kutimpuyta. Chunka tawayoj kaj rimay (14) Pitapis ayqeykachachisanku chayqa, tukuy runa kaj chhikajpata atiynin tian mayqen wasillamanpis wajyarichikunanpaj, kikin llajtanpipis kachun wajnejpipis, chay wasipi pakasqa karikunanpaj. Kay tukuy nisqaqa manamin runa wañuchi runaspaj jinachu rimasqa kasan, manataj pipajchus ima juchanraykupis justicia ayqeykachachisan, nitaj imatachus Naciones Unidas allin kananpaj rimayninkuna contranpi juchachakujkunapajchu. Chunka phishqayoj kaj rimay (15) Pillapis atiyniyoj uj llajtata legitimun llajtanta jina rejsikapunanpaj. Mana pitapis sajramanta kallpaykuspa llajtanta wajnojtachinankuchu tian, nillataj oponekunankuchu tian waj llajtata llajtanta jina rejsikapuyta munanqa chayqa. Chunka sojtayoj kaj rimay (16) Mana riparaspalla ima rijch'aj runa kasqanta nitaj ima laya religiontachus paypaj rejsikapusqanta, chayri ima llajtayojchus kasqanta, qharispis warmispis kallpañojña kaspaqa atiyniyoj kanku yananchakunankupaj, casamientomanta parlaspari khuskamanta kikin derechosniyojllataj kanqanku, tantallapuni kawsakusaspapis, t'aqakunqanku chaypis. (missing) Aylluqa llajtaspaj sapin kaqanrayku, atiynin tian yanapachikunanpaj tukuy llajtayoj runakunawan Estadovan ima. Chunka qanchisniyoj kaj rimay (17) Pillapis atiyniyoj tukuy ima kapuyllamanpis, ujpallatapis kachun ashkhakunajpatapis. Sajramantaqa mana pij kapuyninpis t'ojpisqa kanqachu. Chunka pusajniyoj kaj rimay (18) Pijpallatapis atiynin tian yuyasqantawan concienciantawan religionnintawan sut'inchananpajtaj qhatinanpajtaj; kay atiyqa khuskachan ima religionpis creenciapis waj jina religionmanpis creenciamanpis tukuykunanpaj, chantapis kay religiontawan creenciatawanqa mayllapipis qhapariyta atikusqanta, pipis yachananpaj chay yuyasqanwanpis, chay concienciawanpis chay religionwanpis khuskallapuni purisqanta. Chunka jisq'onniyoj kaj rimay (19) Tukuy runakaj chhikajpata atiynin tian yuyasqanta mayllapipis qhaparinanpaj, kay atiy kamachillantaj ama pipis rimarisqanrayku t'ojpisqa kananpaj, kamachillantajmin puriyta atisqanta tapuykachaspataj unancharispataj ujkuna waillasqankuta, chayri chay tukuy rimasqata maykamallapis ninrimanta ninri purichiyta. Iskay chunka kaj rimay (20) Pillapis atiyniyoj runa masisninwan khuska tantakuypi kananpaj, paykunawantajri, sumaj kawsaypaj kanqa chayqa, ujllachakuyta. Mana pipis kallparparisqachu kanqa, mayqen runa qollumantapis ujnin kaj kananpajqa. Iskay chunka ujniyoj kaj rimay (21) Mayqen llajtayojllapis atiyniyoj llajtanta cheqa yanninta puriysichinanpaj, pay kikin kamachispa chayri munayninmanta chijllasqa llajta masisninnejta. Pillapis atiyniyoj, kikin derechosllawantaj, llajtanpa llajta kamachis qotuman yaykunanpaj. Llajta masikunaj munayninkuqa, tukuynin aylluspata sapin kasqanrayku, chay munayqa mana imaynapi kallpasqachu nitaj jark'asqachu kanqa, llajta masikuna mana manchikuyniyojta, walej kasqallanta qhawaspataj apusninta chijllanankupaj, chay chijllasqa runa llajtanku ukhupi, leyes rimasqanman jina kamachinankupaj. Kay elecciones sutiyojqa, sapa llajta kamachista chijllarina mit'a chayamujtillan ruakunan tian. Iskay chunka iskayniyoj kaj rimay (22) Pillapis, llajta masisnin qotumanta ujnin kasqanrayku, atiynin tial llajtanpi qhawaykachayta tukuy ima walej kananpaj jina, puriytataj yacharinankama imawanchus, imaynatachus, payllamantachus chayri waj laajtaswan yanapachikuspachus llajtan kawsasqanta, chaykunata unanchaspa, allin kayta ruaspataj tukuy imapi kikin llajta masi astawan astawan runayayta atinanpaj. Iskay chunka kinsayoj kaj rimay (23) Tukuy runaspata atiynin tian munasqanman jina llank'ananpaj, maynejllapipis llank'aspa kaswayninta mask'ananpaj, llank'aspallapunitaj kawsakuyman; chay llank'asqanmantatajri yupachikuyta, llank'ay patapitaj wasinpitaj runa jina kawsakuyta atinanpaj. Ujkunawan khuska llank'ay patapi ruasqanmantaqa, pillapis a tiyniyoj kikin lllank'asqanmatna, ujkuna jap'isqankuman jina kikillantataj yupachikunanpaj. Mayqen llank'aj runallapis llank'asqanmanta walej sonqochasqa kanan tian, paytaj yawar masisnintaj p'unchaymanta p'unchay runayaspallapuni kawsakunankupaj jina. Pillapis atiyniyoj, ima sajra kaymantapis jark'arikunanpaj, uj sindicatupi apuntachikuspa chay sindicatumanta ujnin kananpaj, chayri munaspa pay kikin uj sindicatuta rikhurichispa. Iskay chunka tawayoj kay rimay (24) Mana ujllachu, tukuy atiyniyoj kanku samarinkunankupaj samarikusaspataj munaynillanku ruasqa kunanpaj, ña ruanasninta junt'aykuspaqa pillapis atiyniyoj mana munanpaj, ruasqan patapi asllawan unayta llank'anallantapuni munanqanku chayqa. Watapi uj kuti samarikuy mit'a kanqapuni, chay samarikuy mit'amantapis llank'aj runa qolqeta jap'inapuri tian, samarikuy mit'atinta lllank'anmanpis karqa jina. Iskay chunka phishqayoj kaj rimay (25) Pillapis atiyniyoj, allin kay kawsay patapi tiakuyta munananpaj llawar masisninwan khuska, mana imamanta usurispalla runa jina kawsakuyta atinanpaj, mana mikhunamanta, mana pìachamanta nillataj jampichikuymanta; kikin atiyniyojllataj llajtanpa Seguro Social nisqawan yanapachikunanpaj, mana paypaj ima ruanapis kasqanraykuchus, onqorparisqanraykuchus, manaña llank'ananpaj jina qheparparikusqanraykuchus, imanta k'irikusqanraykuchus, warmi mana qosayoj qharichus mana warmiyoj qhepakusqankurayku, icha machuyarparisqanrayku chaychus mana paymantapuni kapuyninta runa jina kawsakunanpaj jina chinkachisqanraykuchus manaña llank'ayta atinqa chayqa. Onqoj warmikunawan, wawataña uywasanku warmikunawan, tukuy wawaswan imaqa, atiyniyoj kanku may chhika sumaj qhawasqa kanankupaj, tukuy ima rijch'aj millay sajrakunamantataj jark'asqa kanankupaj. Wawaspis tukuy atiyniyoj kanku, k'ipa wawasnintin rejsisqa tatasniyoj wawasnintin, tukuypuni atiyniyoj kanku llajtanku ukhupi tiakujkunawan yanapachikunankupaj. Iskay chunka sojtayoj kaj rimay (26) Tukuypata atiynin tian uj yachay wasipi kaspa runayanankama yachakunanpaj. Pillapis qhasilla, mana uj phatata mañarispalla yachachinanku leeytawan qhelqeytawan yupaytawan yachakunankukamallapis. Kay nisqataqa mana ujniyoj qhatinanku tian. Instrucción técnica y profesional castellani simipi sutiyojqa tukuy taripanankupaj jina kanan tian. Aswan yachayniyoj kayta munajkunapajqa jatun yachay wasispa punkusnin kicharisqa kanan tian. Educación sutiyoj yannin tukuy runa masista, uj munakuyllapi ujllachasqa kawsakunankupaj jina, pusanantaj yanapanantaj tian p'unchaymanta p'unchay allinta runayanpaj. Educación nisqaqa yanapanan tian tukuy runa ujllachakunankupaj, mana pipis chijllaspalla may llajtayojchus runa masin kasqanta, ima religiontachus apasqanta chayri ima ayllumantachus kasqanta, jina kaspa tukuy uj llajtayojllapis kankuman jina uj munakuyllapi kawsakunankupaj Ujllachasqa Llajtaspa ruanasninta kallpachaspa, tukuy allin kayllapipuni tiakunankupaj. Tataswan mamaswanqa aswan atiyniyoj, ujkunamanta nisqa kanqanku, chijllanankupaj mayqen yachay wasillatapis wawasninku munayninkuman jina yachakunakupaj. Iskay chunka qanchisniyoj kaj rimay (27) Pillapis atiyniyoj, kikin munayninmanta, khuskachakunanpaj pejtukunanpajtaj llajtanpa yachasqasninwan, yuyasqasninwan imachus llajtanpi k'acha kasqanwan ima, llajtanpata ujnin kaj kasqanraykuri atiyniyojllataj, kawsaqe masisninwan khuska, llajtanmanta sumaj kayninta jap'ikuyta, pìunchaymanta p'unchay astawan astawan jatunyachiytataj. Pillapis imata jinasqanmanta, ruasqanmanta, imata qhelqesqanmanta chayri parlaspa yuyayta qosqnmanta kikin pay chay nisqata ruaj jina, ruasqasninmanta jinaqasmantapis tukuy atiyniyoj qhawakapunanpaj jayk'ajllapis poqoyninta pallananpaj. Iskay chunka pusajniyoj kaj rimay (28) Pillapis atiyniyoj, kay Declaraciones ama nisqalla jina qhepaykukunanpaj, sayachiyta ima rijch'aj runa qotusllatapis kay Declaraciones tukuy runakunaj kawsayninta allinchananpajpuni. Iskay chunka jisq'onniyoj kaj rimay (29) Tukuj runa kaj chhika, comunidadmanta ujnin kasqanrayku, ashkha obligacionesniyoj comunidad ukhupi: runa masisnillanwan khuska kawsakuspa pillapis sumaj kayninta tariparqoytataj runayaytataj atisqanrayku. Democraciayoj llajta ukhupiqa pillapis leyes rimasqallanman purinqa, waqaychanapaj runaj derechosnintam ama pejtus kananpaj, tukuy llajta masikuna cheqan yannillantapuni purisqankuraykutaj llajta masikunapaj mana walej kay chinkapunanpaj. Tukuy kay derechostawan libertadestawanqa, mana imarayku pipis apaykachanqachu Ujllachasqa Llajtas rimasqanta wajninchayta munaspa. Kinsa chunka raj rimay (30) Mana mayqen kay Declaracionpi rimasqa kasqan unanchakunanchu tian yuyaspa Estadowan, ima qotullamanpis, chayri pillamanpis atiyta qosqanta, mayqen rimasqa derechosnillanpis mana yupasqa kananpajqa. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/qul.txt000066400000000000000000000301341520214632600220540ustar00rootroot00000000000000KAY TIKUYRUNAJ PAJTACHAY KAWSAYNINPATA RIMARIYNINQA tukuy ayllu tiyakujkuna, llajtakunapiwanqa, uj yuyayllwan kallpachakuna tiyan, sapankupis, jinal lataj llank’aj ukhupi kajkunapis, paykunata yanapaspallapuni, yachaqakuykunapi yachachispa, allin uyarikuyniyuj kayta qheshpichachikuykunatawan, pisimanta pisi uj llajtamanta jawa ilajtakunkama mirananpaj, chay junt’achilynin tukuyliapj, mana pita qonqaspa, karu Ilajtakunaj ayüunkupajpis, chaykunaj kamachinpi karashnku chaykunapajpis. Rak’ik 1 Tukuy paqarikuj runaqa payllamanta mana pijpa kamachinpi kanapaj paqarikun nakuynin, uyarinakuynin, purajpapis kikiilan kanan tiyan, yuyayman jina sut’i kananta, ujpis ujkunawan, aSIin kawsaypi kakunankupaj. Rak’ik 2 Runaj rimariyninman jinaqa tukuy runaj qhespi kaynin, chayaqen kashan imaymana panakayujpis kachun sawqayay, qharipis, warmipis, siminraykupis, ininiyninraykupis, lloq’eman q’emijpis kachun, panaman qemijpis kachun, wajkunamantapis, maymantapis kachun, mashkha qoiqe kapuyniyojpis kachun, paqarikuyninmanta, imayna paqaarikujpis, kachun. Chantapis, mana qhawarayqa kananchu tiyan, mayqen polikamanpis q’emichun, kamachiman jina, mayqen sispa karu liajtamantapis kamachichinqa kachun, uj Ilajtallamantapis, kachun, manari, mayqen llajtallamantapis qolqe manukuchun, mana paypaj nisqalian, manaqa wakjunaj kamachisqanrayku. Rak’ik 3 Pillapis kay kawsaypiqa, qhispisqataj, waqaychasqataj kawsakunan tiyan. Rak’ik 4 Mana pipis saruclY asqaqa kananchu tiyan, mana yankunajipis, manallataj qhasiíía llank’achichiypis, yanakunajipi kachiyqa kamachijrnan jinaqa, juchamin. Rak’ik 5 Mana piipis watasqaqa maqasqapis kananchu tiyan, manallataj waqachichiypis, wanuchiypis, runa kashajtin mana phutirikuspa wanuchiypis. Rak’ik 6 Tikuy runaga, mayilapipis runa jina atillan kawsayta chayaqeyoj kayta. Rak’ik 7 Kamachiman jinaqa tukuypis kikillan, yanapis kachun yurajpis kachun chayaqenpis kikillantaj. Sajra runa, mana allin ruwaykunamantaqa, tukuyíla waqaychasqa, jark’asqataj kanan tiyan, chay tukuy rimapuykunapis, runaj rimariyninman jinaqa juchamin. Rak’ik 8 Tukuy runa qolqeta mask’akuyta atin, chaymanta kamachijkunaman asuykuspa, mülay jasut’iykunamanta jark’asqa, jatun junt’achiman jina qhawaqa kanan tiyan. Rak’ik 9 Mana pipis qhasillamantaqa ja’isqaqa kayta atinchu, watay wasipi kachiy, manallataj karu llajtaman qharqoypis kanallantajchu tiyan. Rak’ik 10 Tukuy runapaj kawsaynin patapiqa ujpajpis, ujpajpis ujlia kanan tiyan, tukuy runarayku uyarisqa-, jamach’ajkunaraykupis pajtachasqa kananpaj, maychus kanaüanpi mana piman sayakuspa, kamachikuman jina, tukuy kamachiykunata junt’aspa, tapuykunawan, ch’uyallata uyapuranakuspa, junt’aspa ima. Rak’ik 11 Pillapis qhasillamanta tunpasqa kaspaqa, sut’inchayta mana jina kasqanta sut’inchayta atin, tapujkuna juchanman jina juchachayta atin, manaqa manapis, kamachiman jina runaj qhawananpi sut’inchasqa kanan tiyan, chayman jina sapa ujpis jiwiqayninta mask’ananpaj, chaykamataj mayllapipis sut’ita purikunaiian tiyan. Imapi juchallikuspaa, manaraj maychus kajta yachasparajqa, mana pipis kasqanta yachasparajtajqa, mana pipis wanaykunata, muchuykunatajunt’achiyta atinchu, chayata llajtaj kamachin qhawanan tiyan manaqa tukuy llajtakunajta chay panpachaykunapis manallataj manaraj allinta ukhunchaykurishajtinkuqa, kallpaliawan sinch’i wanaykunata qonankuchu. Rak’ik 12 Runaj kawsayninpi, ayllun, wasin maypi tiyasqan imapiqa, mana pipis rimapayasqaqa, chijnipayasqapis kayta atinchu, Kamachiman jina tukuyíla waqaychasqa kanan tyyan, c h’aj waraymanta, manaqa muyuykachasqamantapis, mejnuykukunankumanta chayri ch’allparaykushanankunantaqa. Rak’ik 13 Maylíapipis tukuypis puriykachakuyta atiílan mayqen ilajta, mayqen suyulianpipis, mask’arispa líajtachakuytan atin, mana pipis jark’ayta atinchu. May llajtapi kashaspapis runaqa, waj üajtaman üojsiytaqa atiilantaj, llajtallanmantatapijpis atillan liajtaílanmantajpis kutiykapuyta. Rak’ik 14 Pillapis qhatiykachasqa rikukuspaqa, maypi tiyakunanpaj mask’ayta atin, chaypi wasinpi jina allinta kawsakunanpaj, may llajtallapipis. Kay chayaqeqa, mana pijpa kallpallanwan kamaachiqa kamachisqaqa kananchu tiyan, mana ch’ajwaywan q’eqontaykusqa, mana qhesachasqa kanan tiyan tantasqa Ilajtakunaj kamachi rimariyninrayku. Rak’ik 15 Tukuy runalla llajtayuj atin kayta. Mana pitapis llajtayuj kajtajqa qharqoytaqa atinmanchu, manallataj waj llajtaman kachaytapis. Rak’ik 16 Qharipis warmipis, na sawarakunanmanna chayaspaqa, sawarakapuyta atin, imayna panakayujpis kachun, may lljtayujpis, manaqa ininiyniyujpis, mana pi jark’ayta, kamachiytapis atinchu, chayrayku ayllunchakapuyta atin, allin kawsaypi purajmanta kawsakunankupaj, mana allinfa kawakuspaqa t’aqanakapuyta atinku. Qharijpa, warmijpa ari niykurininjuwan purajpis sawaranakunanku tiyan, mana pijpa nisqanraykuchoqa. Aylluqa, kay pachapi runa masiwan kawsakunanpaj, chayrayku runa masillataj yanapanan, waqaychanan tiyan, jinailataj llajta jatun kamachejpis. Rak’ik 17 Tukuy runa kay atin tukuy imayuj, jalllp’ayuj, wasiyuj, sapallan kaspapis, ashkha kaspapis. Mana pipis jalip’anmantapis, wasinmantapis qharqosqapa kayta atinchu. Rak’ik 18 Tukuy runa yuyayninman jina yuyaychakuyta atin, sut’i kayninmanta, ininiymaytapis, chayrayku uj inininiyuj kasshaspa, wajpipis ininillanman, yupaychanman, jinallataj ininiymanta parlayta, uypaychachiytapis, sapalla manaqa askha ukhumantapis, runa ijhupi, paykuna ukhullapis, yachachinaman jina, parlaypi ruwaypipis, aiíin yuyayta jap’inapaj. Rak’ik 19 Piiiapis munayninman jina mayllapipis parlayta atin, mana pi jark akunanchu tiyan, parlashajtiíían mana pipis pijpa rimasqanrayku ch’inyachiyta atinchu, mana pimantapis ima ruwasqanta suti yachashaspaqa imatapis paralpunachu tiyan, runanejtapis manqa mayqn nejlltapis. Rak’ik 20 Tukuy runa chayaqenman jina tantakuyta atin, jinaííataj mayqen qotuchakuman chinpaytapis. Mana pipis qhinalla enqhaykusqaqa qotuchakumanqa chinpayta atinchu, payllamanta chinpaspa chinpanan tiyan. Rak’ik 21 Tukuy runa liajtanpa jatun kamachiyninpi kaysikuyta atin, pay kikin manqa runanrayku allinmanta chhijillsqa kanan tiyan. Tukuy runalla, runaj liajtanpa llank’anaman yaykuyta atin, pipajpis kikilllan kanan tiyan. Aylluy munaynillnwan purirantinkunaqa runata kamachinanpajqa kanan tiyan, chay munayqa maychus rinanpi chhijllayllwan, junt’akuyninmanqa, sapa kuti yankispa, chay chhijllayqa tukuypaj ujlla kanan tiyan, munasqankuman jina sapaila, pakayliapi chhijiiaspa, manqa imaynachá kamachi chayman jina munayniianchijwan chhijiiaspa. Rak’ík 22 Tukuy runa, runawan kawsakusqanrayku, onqurayaymanta, qoiquemanta, wanuymanta waqaychaqa atin kayta, may ilajtapipis yanapachikuspa manqa llajtanpipis, üajtaj kapuyninman jina, qotuchaku kamachiman jina, yanapachikunanpaj, chay qolqwan kawsakunanpaj, runa ukhupi, yachaykunawan, kikin kawsakuyninman jina, munasqanman jinataj nawpajman thaskirinapaj. Rak’ik 23 Tukuy runaqa ilank’ananpuni,tiyan, ima llank’ayüapipis, atisqanaman jina, ilank’asqanwanqa kamachiman jina, qolqeta jap’ikunanpaj, chaywan ayilunta uywananpaj, chantá, mana pipis qharqorpasqaqa kaytá atinchu, chayqa allin waqaychasqa kanan tiyan. Tukuy runa ilank’asqankumantaqa, liank’ayninkuman jina, uj rijllata qolqeta junt’achikunanku tiyan, mana ancha iiank’achiypis kananchu tiyan, maychus kajlla. Tukuy llank’aj runaqa llank’anan jawa, ayüunpaj jina yanapachikuyta atin, chaywan aliinta kawsakunanpaj, nana jina kajtinqa maskha kananman jina jaywachikapunan tiyan, chaypajqa waqaychasqa kanan tiyan. Tukuy runa sindikatuta rikhurichiyta atin, mana chinpaytapis munayninta mask’anapaj. Rak’ik 24 Tukuy runa llank’aytawanqa samakuyta atin llank’ananman jina mayuk’a unayllatapis, jinaílataj samakunanpunipis, qolqe junt’apusqa kanan tiyan. Rak’ik 25 Tukuy runalla wajkunaj kawsayninkuman jinallataj kawsakuyta atin, ayliunpis, onqorayaymanta, mikhunamantapis astawanpuniqa umikunamanta, p’achallikuymanta, wasiyoj kanamanta, janpichikuj ri nan manta, i maku natachá, munanman, chaykunamantawan, jinallataj manana machitumanta, sayk’usqamanta, liank’akuyta atejtinnapks samakuyninpi qhawaqa kanan tiyan chantá jina llank’akushaspa imanta nanaykuchikojtinpis, p’akiykukojtinpis, qhawaqapuni kanan tiyan thanikunankama. Mama kaspá, erque kaspapisqa, qhawajkunawan allin qhawasqa kanan tiyan, sapa sapitapi, yanapaykunawan ima.Tukuy wawa sawarakuy ukhupi paqarikuy manqa mana sawarakuy ukhupipisqa, chayaqen, waqaychayninpis ujila kanan tiyan. Rak’ik 26 Tukuy runa yachaqachisqa kayta atin. Chay yachachiyqa mana qolqenraykullachu kanan tiyan, astawanpuniqa naawpaj nequenkunapi. Nawpaj neqenkunapi yachaqakuyqa, yachachisapuni kanan tiyab. Makiwan yachachiy, yachayniyojkanankamapis, tukuypaj kanan tiyanb,jatun yachaywasikunamampis atisqankuman jina. Yachachiyqa, kawsayninpi aI!in kananpaj kanan tiyan, tukuy runamasinta ailinpi qhawananpaj, qheshpisca kananpaj ima, tukuy llajtakuna ukhu parlapayarinakuspa, suyarinakuspa, ayilu ukhupi manqa ininyninpipis, chayman jina tukuy llajtakunata nawapajman llank’aspa purichinanjupaj,al!in kawasay kananpaj. Tata mamaqa i m ay nata wawankuta yachachinataqa, atinku mask’aysispa yanapayta, layan yachaqayman jina. Rak’ik 27 Tukuy runa ayllujpa yachaynintaqa ailinpi qhawarispa kawsaysikuyta atin, tukuy ruwayninkupi kawasaysikuspa, qhepa kawsay allin kananta yuyaspa, musoj, yuyakunata suyaspa. Tukuy runa, imayna,yuyaynin kasqan munayninman jina, qhawasqa waqaychasqataj kanan tiyan, allin musuj yuyaykunata mask’aspa, paypaj, jamawt’a yuyaynin kasqanrayku, llakiypipis, kusirikuypipis. Rak’ik 28 Runaj qhapariyninman,jinaqa,tukuylia kamachita junt’ana tiyan may Ilajtallapipis, purajmanta allin kananta uyarinakuspa. Rak’ik 29 Tukuy runa llajta ayllutaqa, allinpi qhawaspa uyarinan tiyan, tukuy imata uyarispa, jinamanta runaqa allin kawasayta mask’aspa tiyakunanpaj. Kawaynin patapi, munayninman, qheshpi munayninman jinaqa, tukuy runa kamachiyman jina kawsanan tiyan, jinamanta mana maypipis saruch’asqa kananpaj, purajmanta qheshpichinakuspa, munayninchejman jina tukuy ima junt’asqa kananpaj, sut’i uyarinakuy, runa ukhupi, manqa mayliapipis, mana pejpa sajra kamachinwan, allinta kakuspa. Kay chayaqekunataqa, qheshpi kawsaykunatapisqa, mana pi t’ustiytaqa atinmanchu, kayqa tukuy llajtakunaj qhapariy willasqan kashan, chaylla atin imata ruwaytaqa. Rak’ik 30 Kay rimaririyqa mana llatajpa kamachiynin orqosqachu, mana wakillanpajpischuqa, mana uj runallapajpijchu, manallataj paykuna qhesachaspa chinkarichiytaqa atinkuchu, chayqa rimay qhapaririyman jina wakichisqa kasqarayku, charaqen, qhespichin, kasqanrayku ima. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/quz.txt000066400000000000000000000264351520214632600221030ustar00rootroot00000000000000PACHATIN LLAQTAKUNAPI RUNAQ ALLIN KANANPAQ JATUN KAMACHIKUY Pachantin ayllu wawaq allin kausaypi kananta yuyaykuspan, kay kamachikuy paqarin. Runaq kausay qasi kusi kausaypi kananpaq, tukuy llakipi kaspapas "justicia" taripananpaq. Kikin runakayninta runa masinkunawan reqsichispa kausananpaq. Runaq runa kayninta sarunchasqata rikuspan, wakin ima mil lay salqa runakunaq runa masinta ku'muchisqanta, waqachisqanta rikuspan, kay ancha sut'i kamachikuykuna rikhurin, ashwan allin, ashwan sumaq kausay runaq taripananpaq; mana imamanta manchakuspa, mana yarqayta muchuspa, sut'i simipi rimarispa qasi kausaypi kananpaq. Runapaqpuni tukuy ima allinkunapas kamasqa karqan. Chay kamasqa kasqanta reqsispan; "derechon" kasqanta yachaspan kay simikuna kamakun qharipas warmipas kushkachasqalla kausanankupaq, sapa p'unchay ashwanta jananchakuspa. Kausanankupaq: paykuna ukhupipas, llapa ayllu runa uldiupipas, sapanka runataqmi tukuy llakimanta qespisqalla purikunan, llapa "mundo" pachantinman qasi kausay mast'arikunanpaq. Teqse muyuntin "munduq" "estadonkuna" juñuykunakuspan, ancha allinta rimanakunku "Organización de las Naciones Unidas" sutita churaykukuspa. Jina sumaqta, allinta yuyayukuspataq, ruwaspataq, juq sonqolla kamachinakunku yanapanakunankupaq, runaq runakayninta, qespesqa kayninta, tukuy "derechunta" junt'achinankupaq. Chay rimasqanku junt'akunanpaqtaqmi, jatun "Asamblea" nisqa, ancha sut'inta qowanchis kay "Declaración Universal de los Derechos Humanos" qelqapi, llapa llaqtakuna ch'ullallata yuyaykuspa runaq allinkayninta tajyachinanpaq, chay allin kamachikuy simikuna junt 'akunanpaq. Kaqllataqmi reqsichina, yachachina qhipa wiñay runamanpas, waynakunamanpas ashwan allinta paykuna junt'achinanpaq ashwan allin yuyaytawanpas yapanankupaq, kikin "nacion-ninkupipas", pachantin nacionkunapipas. JATUN RIMANAKUYPI CHANINCHASQA KAMACHIKUY JUQ ÑIQEN (1) Llapa runan kay pachapi paqarin qispisqa, "libre" flisqa, allin kausaypi, chaninchasqa kausaypi kananpaq, yuyayniyoq, yachayniyoq runa kasqanman jina. Llapa runamasinwantaqmi wauqentin jina munanakunan. ISHKAY ÑIQEN (2) Kay jatun kamachikuyqa llapa runapaqmi, qasilla qespisqalla purikunanpaq, pipas kachun, mistipas, runapas, yuraqpas yanapas; warmipas, qharipas. Taytachakuna mamachakunapi i-ñiqpas. Pacha Mama yupaychaqpas; imayna yuyaykuq runapas. May llaqtayoqpas; wajchapas, qhapaqpas. KINSA ÑIQEN (3) Llapan runan kausaypachapaq kamasqa, mana piqpa rimapayasqantaqmi purikunan kausanan p 'unchaykama. TAWA ÑIQEN (4) Manan pipas runaq chitasqan kamachipi puriyta atinchu. Runawan yanachikuyqa unayñan tukukapun, kay "Declaración de los Derechos Humanostaq" chaninchan chay tukukuyninta, wiñaypaq. Yanachikuyqa qonqaypachaman churasqan kapun. PHISQA ÑIQEN (5) Manan pipas, peqpapas, k'irisqan, muchuchisqan, k'umuchisqan kananchu. SOQTA ÑIQEN (6) Llapa runaq "derechunmi", maypipas runa jina "respetasqa" kananpaq. QANCHIS ÑIQEN (7) Leypaq-qa, jatun kamachikuypaq-qa llapa runapas kikillan, "igual-lían kanchis; mana pitapas ajílaspa, mana pitapas t'aqarparispa. PUSAQ ÑIQEN (8) Llapa runapaq churasqan sapanka "nacionpi", jatun llaqtapi "tribunalkuna", "leywan", "amparakunanpaq" piña mayña runakayninta sarunchayta munaqtinpas. ISQON ÑIQEN (9) Manan pipas yanqa qasinmantaqa muchuy wasipi wesq'asqapas, Ilaqtanmanta qarqosqapas kayta atinchu. CHUNKA ÑIQEN (10) Llapa runapas, imamantaña juchachasqa kaspapas, "tribunalpa" uyarisqanmi kanan; chayman jina juchayoq kasqanpas, mana juchayoq kasqanpaq yachakunanpaq. CHUNKA JUQNIYOQ ÑIQEN (11) Jayk'an juchachasqa runaq-qa, kanmi "derechon" manan juchayoqcho kani, ninanpaq "justicia" taripanankama. Allin ch'uyaman "justicia" chayaspa, ima muchuymanpas churana, juchanman jina. CHUNKA ISHKAYNIYOQ ÑIQEN (12) Manan piqpa imayna kausakusqantapas tapupakuyta atinchischo. Manataqmi imaynatas warminwan, wawankunawan tiyan chaytapas yachayta munananchischu. Manan runaq allin kasqanta, "honranta", allin runa kasqanta panpachanachu; Chaykuna ruwasqamantaqa "leymi" muchuchinan. Chay tukuywanpis, manan pipas qelqa apachisqanchista, "carta" chaskinanchista pakallapi, mana yachasqanchis "liita" yachayta atinchu. Llapa runan chay mana chaninmanta "libre" l:anan, "leypa" "protejisqan CHUNKA KINSAYOQ ÑIQEN (13) Llapa runan may munasqantapas purikunan, tiyananpaqtaq may llaqtatapas, may cheqastapas aj llakunan. "Nacion-ninmanta" lloqsispapas kaqmi kutiykampuyta atillantaq. CHUNKA TAWAYOQ ÑIQEN (14) Cheqnisqaña, qatiykachasqaña kaspapas, piqpa wasinpipas, maypipas pakuykukuyta atinmi, may "nacionpipas", may llaqtapipas, may cheqaspipas. Manan "común" juchayuqman aypanchu kay "derecho". CHUNKA PHISQAYOQ ÑIQEN (15) Llapa runakunaq "derechunmí juj nacionalidadniyoq" kay. Llapataqmi mayqen naciontapas tiyananpaq ajllakuyta atin. Chaymantaqa manan pipas jark'akuyta atinchu. Manataqmi pipas, maypas "nacionalidadninchista" qechuyta atinchu, nitaq juj "nacionalidad" aj llakunanchista tatichiyta atinchu. CHUNKA SOQTAYOQ ÑIQEN (16) Qharipas warmipas junt'asqa watanman chayaspaqa "casarakuyta" atin piwanpas maywanpas, mana piqpa jark'akusqan, yuraqwanña yanawanña, paykuna pura tinkuku, munanakunku chayqa. Warmi qhari wawakunantin tiyaspataqmi allin rimanakuypi tiyananku, kikin "derechuyoq" juj sonqolla tiyaspapis, t'aqanakuspapis. CHUNKA QANCHISNIYOQ ÑIQEN (17) Llapa runaqmi kanan jallp'apas, wasipas, tukuy ima kausaypas, pay sapanpa, llank'ananpaqpas, wakipi llank'ananpaqpas. Manan piqpa kaqninpas qechuy atikunchu. CHUNKA PUSAQNIYOQ ÑIQEN (18) Llapa runan yuyaykukuyta, jamut'ayta atin yuyaychakusqanman jina. Manan pipas chaytaqa jark'ayta atinmanchu. Kaqtaqmi ima "religionpipas" kausayta atin tukuy runaq yachashasqan. CHUNKA ISQONNIYOQ ÑIQEN (19) Tukuy runapas umanpi yuyaykusqantan rimarinan manapitapas manchakuspa. Yuyaykusqantataqmi pachantin runaman, teqsi muyuntin, lluy "munduntin" runaman riqsichinan yachananpaq. Sut'in rimaqtan pacha kamaq taytachapas yanapan. Chay yuyaykukusqanmantaqa, ruwasqanmantaqa manan pipas cheqniytapas, juchachaytapas atinchu. ISKAYCHUNKA ÑIQEN (20) Pi runapas, may runapas juñunakuytaqa atinmi. Runa juñunakuyqa kananpunin; allin rimanakuypaq, sumaq rimanakuypaq-qa. Ichaqa, manataqmi pipas tanqasqaqa, mat'isqaqa, ima juñunakuymanpas jaykunanchu. ISKAYCHUNKA JUJNIYOQ ÑIQEN (21) Llapa runapas atinmi llaqtanta "nacionninta" kamachiyta; chaypaq ajílasqa, chaypaq churasqa kaspaqa; pay kikinpas, mashki mink'anta churaspapas. Kushkallan llapa runapas kanchis, llapataqmi kamachikuq kaytapas atinchi Llaqtaq munayninmi kamachikuqtaqa jurqon, llapa runamante jujta ajílaspa sumaq jatun rimanakuypi, "eleccionispí ajílaspa. ISHKAY CHUNKA ISHKAYNIYOQ ÑIQEN (22) Llapa runan, imaynan kausasqanman jina llaqtanwan, "nacionninwan" qochikunan mikhuytapas, tukuy ima kausaytapas; yachaytawanpas, yachayninman yapananpaq, chaywantaq jananchasqa runa kananpaq. ISHKAYCHUNKA KINSAYOQ ÑIQEN (23) Llapa runapaq kamasqan llank'ayqa, sapanka runataqmi ajllakunan iman munasqan llank'ayta. Tukuymi llank'ananpaq yanapasqa kanan. Yanqa, qasi kaytaqa mana runa atinchu. Runaqa chanintan, llank'asqanman jina chaskinan "salariontaqa". Llapa runan chaskinan kallpanpa chanintaqa, paypa kausananpaq jina; warminpa, wawankunaq kausananpaq jina. Manachaytaqmi llaqta runa yanapanan. Tukuy runan "sindicato" "organizayta" atin; jinallataq "sindicalizado" "derechun" "respetachinanpaq". ISHKAYCHUNKA TAWAYOQ ÑIQEN (24) Llapa llank'aq runapaqmi samana p'unchayqa churasqa. Kikillantaqmi, kaqllataqmi "vacaciones" ñisqa, sapa wata aslíapas juj killa samayniyoq kanan mana llankaspa "pagasqa". ISHKAYCHUNKA PHISQAYOQ ÑIQEN (25) Llapa runapaqmi kanan allin kausay, kaqllataq warminpaqpas, wawankunapaqpas. Kananmi mikliunanpas, wasinpas, p 'achanpas; kanantaqmi janpiqnin "medicupas". "Seguro Socialpas" kananmi paypaq-qa mana llank'ayta atiqtin, onqoqtin; warmin wañuqtin, ima llakipiña kaqtinpas. Wachakoq warmiqa rikusqan qhawasqan kanan. Wawakunapas kaqllataqmi kanan; "Casadoq" wawanpas, mana "casadoq" wawanpas. ISHKAYCHUNKA SOQTAYOQ ÑIQEN (26) Tukuy runapaq churasqan "escuela", "colegio", "educación", llapataqmi chaykunata chaskinan mana qolqellamanta. Jatun yachaywasimantaqmi jaykunan ashwan umayuq, yuyayniyoq, jamautayoq jina. "Educacionqa" llapa runaq ashwan allinruna kananpaqmi, llapa runamasintin munanakunanpaqmj, maymantaña kaqtinpas, may llaqtayuqña kaqtinpas. ISHKAYCHUNKA QANCHISNIYOQ ÑIQEN (27) Llapa runan reqsinan jatun yachayniyoqpa yachayninkunata, chaymi "ciencia" nisqa, llapan reqsinan tukuy sumaq ruwaykunata: "artes" sutiyoq. Llapa runan yachanan, aypanan jatun yachay, kausay yachay, ashwan jatun "filosofía" nisqa jamutay kuraq yachayta. ISHKAYCHUNKA PUSAQNIYOQ ÑIQEN (28) Sapanka runan munannanchis kay jatun kamachikuy simikunaq juntakunanta, llapa pachantin, "munduntin" llaqtakunapi. ISHKAYCHUNKA ISHQONNIYOQ ÑIQEN (29) Ayllunchispi kausaq runataqa, llaqtanchis runataqa, anchatan, munana, yupaychana; ayllun, llaqtan sapanka runatapas uywawanchis, wawanmi kanchis. KINSACHUNKA ÑIQEN (30) Kay jatun kamachikuy simikunaqa manan juj runallapaqchu; manataqmi "nacionkunaq" kamacheqkunallapaqchu, llapa runaq allinninpaqmi, pachantin llaqtakunapitaqmi junt'akunan. ÑAUPAQ NISQA SIMIKUNA Perú "paisninchisqa" "munduntinpi paiskunamanta" ashwan ashkha rijchayniyoqmi, chay raykupischá llapa runaq sonqonman chayan, chaypistaqchá ch'ulla kausayllapi kan runaq llaqtan. Kay "nacionninchispin" imaymana rijch 'aq runapas; imaymana simi rimaqpas; imaymana yachayniyoqpas juñuykunakun kushka, ancha unay watakunamantaña. Yunkayoq, qhiswayoq, punakunayoq ancha jatun jallp'api. Chaymi kay "patriapi" tiyaq "peruano" runamasinchiskunaqa, kausayninku allin ñanman churay munaqkunaqa, sapa kuti, sapa p'unchay sumaq rimanakuypi kanan, sonqonkuq ashwan allinta tinkunanpaq, ñaupa pacha allin runakuna jina kausananpaq. Kunan kamachiqninchis "gobiernon" musoq kausayman jaykunanchista munan; ashwan k'apaj chaninchasqa allin kausaypi kananchista munan. Jinataqmi juñunaykusqa "nacionkunata", "Naciones Unidas" nisqata, tawachunka watanpi, jaywarin kay runasimiman t'ijrasqa JATUN KAMACHIKUYTA, "Declaración Universal de los Derechos Humanos" nisqata. Wakin pisi runakunallaq rimasqan simikunamanwanpas t'ijrakunmi kay nisqanchis Jatun Kamachikuyqa, mana piqpa kausaynin, mana piqpa yachaynin tanqasqa, wijch'urparisqa kananpaq; llapa jatun suyunchispi tantaykusqa llaqtakunaq jananchakunanpaq. Kayta ruwaspan "gobiernonchispa" allin yuyaykusqanta, tukuy sonqota churaspa, Perú kamachisqanta sut 'inchasun. Runasimipi rimaspan pachantin llaqtakunawan rimanakusun. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/rm.txt000066400000000000000000000302761520214632600217000ustar00rootroot00000000000000Decleranza universala dals drets da l'uman Pream Considerand cha l'arcugnuschentscha da la dignità immanenta in tuot ils members da la famiglia umana e da lur drets eguals ed inalienabels constituischa la fundamainta da la libertà, da la guistia e da la pasch in quist muond. Considerand cha la mancanza da la cugnuschentscha e'l spredsch dals drets da l'uman han manà a fats da barbarissem chi offendan la conscienza da l'umanità e cha la fuormaziun d'ün muond, ingio cha'ls umans saran libers da discuorrer e da crajer, liberats da la temma e da la misiergia, es gnu proclamà sco la mera la plü ota da l'uman, Considerand chi'd es important, cha'ls drets da l'uman vegnan protets d'ün regimaint da dret, per cha l'uman nu vegna sforzà sco ultim mez a la revolta cunter la tirannia e l'oppressiun, Considerand chi'd es important da promouver il svilup da relaziuns amicalas tanter las naziuns, Considerand cha'ls pövels da las Naziuns unidas han proclamà in lur Charta lur cretta i'ls drets fundamentals da l'uman, illa dignità e la valur da la persuna umana, illa egualità dals drets dad homens e da duonnas e ch'els han decis da promouver il progress social e megldras relaziuns da viver in libertà plu granda, Considerand cha'ls stadis chi sun members s'han obliats dad asgürar, in cooperaziun cun l'Organisaziun da las Naziuns unidas, il respet universal ed effectiv dals drets da l'uman e da las libertats fundamentalas, Considerand ch'üna concepziun cumünaivla da quists drets e da quistas libertats es d'importanza maximala per accumplir plainamaing quist ingaschamaint, proclama l'Assemblea Generala la preschainta Decleranza universala dals drets da l'uman sco l'ideal cumünaivel dad obtgnair per tuot ils pövels e tuot las naziuns, per cha mincha singul e tuot ils organs da la vita publica hajan adüna adimmaint quista Decleranza ed as sfadajan da promouver il respet da quists drets e da quistas libertats tras l'instrucziun e l'educaziun e dad asgürar tras masüras progressivas i'l ram naziunal ed internaziunal lur arcugnuschentscha ed applicaziun effectiva ed universala, tant pro la populaziun da lur stadis sco eir pro quella da territoris chi suottastan a lur giurisdicziun. Artichel ün. (1) Tuots umans naschan libers ed eguals in dignità e drets. Els sun dotats cun intellet e conscienza e dessan agir tanter per in uin spiert da fraternità. Artichel duos. (2) Mincha uman no far valair ils drets e las libertats proclamats in quista Decleranza, sainza ingüna differenza, ne da razza, da culur, da sex, da lingua, da religiun, d'opiniun politica o d'üna otra opiniun, d'origin naziunal o social, da proprietà, da naschentscha ne da qualunque otra circunstanza. Plünavant nu poja gnir fat ingüna differenza in basa a la situaziun politica, giuridica o internaziunala dal pajais o dal territori, al qual üna persuna appartegna, cha quist pajais o territori saja independent, suot tutela, na autonom ch'el saja suottamiss a qualunque otra limitaziun da sia libertà. Artichel trais. (3) Mincha uman ha il dret da la vita, da la libertà e da la sgürezza da sia persuna. Artichel quatter. (4) Ingün nu po gnir tgnü in sclavitüd o in servitüd; sclavitüd e commerzi da sclavs sun scumandats in tuot lur appariziuns. Artichel tschinch. (5) Ingün nu po gnir suottamiss a la tortura, ne a painas o trattamaints crudels, inumans o ümiliants. Artichel ses. (6) Mincha uman ha dapertuot il dret, cha sia persunalità giuridica vegna arcugnuschüda. Artichel set. (7) Tuots umans sun eguals davant la ledscha ed han il dret da gnir protets egualmaing da la ledscha sainza ingüna distincziun. Tuots han il dret da gnir protets egualmaing cunter mincha discriminaziun chi violess quista Decleranza e cunter mincha provocaziun ad üna tala discriminaziun. Artichel ot. (8) Mincha persuna ha il dret a protecziun legala davant las giurisdicziuns naziunalas competentas cunter tuots fats chi violeschan ils drets fundamentals chi tilla sun gnüts concess tras la constituziun o tras la ledscha. Artichel nouv. (9) Ingün nu po gni arrestà arbitrariamaing, tgnü in fermanza o gir exilà arbitrariamaing. Artichel desch. (10) Mincha persuna la il dret, in plaina egualità, ad üna procedura tenor dret e güstia e publica davant ün tribunal independent ed imparzial chi ha da decider sur da seis drets e seis dovairs o sur da qualunque achüsa in materia penala drizzada cunter eIla. Artichel ündesch. (11) Mincha persuna chi vain achüsada d'ün fat culpabel sto gnir resguardada sco innozainta, fintant cha sa cuolpa nu vain cumprovada legalmaing in üna procedura publica, ingio cha tilla sun asgüradas tuottas garanzias necessarias per sa defaisa. Ingün nu po gnir chastià per ün fat o per ün interlasch chi nu d'eira punibel tenor il dret naziunal o internaziunal da quel temp ch'els sun gnüts commiss. Medemmamaing nu poja gnir inchargià ün chasti plü greiv co quel chi d'eira applichabel da quel temp cha l'act penal d'eira gnü commiss. Artichel dudesch. (12) Ad ingün nu's poja as masdar arbitrariamaing in sa vita privata, in sa famiglia, in seis domicil o in sia correspundenza ed ingün nu po gnir attachà in sia onur ed in sia reputaziun. Mincha uman ha il dret a protecziun legala cunter talas infiltraziuns o attachas. Artichel traidesch. (13) Mincha persuna ha il dret da circular libramaing e da tscherner libramaing seis domicil aint il intern d'ün stadi. Mincha persuna ha il dret da bandunar mincha pajais, cumprais seis agen, e da tuornar in seis pajais. Artichel quattordesch. (14) Pervi da persecuziuns ha mincha persuna il dret da tscherchar asil e da giodair asil in oters pajais. Quist dret nu po gnir fat valair in cas da persecuziuns pervi da delicts na politics o pervi da fats cuntraris a las meras ed als princips da las Naziuns unidas. Artichel quindesch. (15) Mincha persuna ha il dret ad üna naziunalità . Ad ingün nu poja gnir priva arbitrariamaing sia naziunalità e neir il dret da müdar sia naziunalità. Artichel saidesch. (16) Homens e duonnas ill'età da's maridar han il dret da conclüder üna lai e da fuondar üna famiglia, sainza ingüna restricziun in reguard, a la razza, Ia naziunalità o la religiun. Els han ils medems drets pro'l maridar, dürant il matrimoni e pro'l sfar oura. La marida po gnir conclüda be in basa a l'acconsentimaint liber e cumplet da tuots duos conjugals venturs. La famiglia es l'elemaint natüral e fundamental da la cumünanza umana ed ha il dret da gnir protetta da la cumünanza e dal stadi. Artichel deschset. (17) Mincha persuna, o suletta o in comuniun cun otras, ha il dret a proprietà. Ingün nu po gnir privà arbitrariamaing da sia proprietà. Artichel deschdot. (18) Mincha persuna ha il dret e libertà d'impissamaints, da conscienza e da religiun; quist dret cumpiglia la libertà da müdar la religiun o la persvasiun ed eir la libertà da manifestar sa religiun o sa persvasiun sulet o in comuniun cun oters, tant publicamaing o privatamaing, tras instrucziun, in pratcha, in cult divin o accumplind rits. Artichel deschnouv. (19) Mincha uman ha il dret a la libertà d'opiniun e d'expressiun: quista libertà cumpiglia il dret dad aderir libramaing ad opiniuns da tscherchar e dad artschaiver e derasar infuormaziuns ed ideas per qualunque mez d'informaziun pussibel sainza resguards da cunfins. Artichel vainch. (20) Mincha uman ha il dret a la libertà da reuniun e d'associaziun cun meras paschaivlas. Ingun nu po gnir oblià dad appartgnair ad üna associaziun. Artichel vainchün. (21) Mincha uman ha il dret da tour part a la direcziun dals affars publics da seis pajais, opür directamaing o tras rapreschantants tschernüts libramaing. Mincha persuna ha il dret da tour part cullas medemmas cundiziuns als uffizis publics da seis pajais. La voluntà dal pövel es la fundamainta per l'autorità da la pussanza publica: quista voluntà sto s'exprimer tras elecziuns vardaivlas chi ston seguir periodicamaing cun dret da vuschar general ed egual e cun scrutin secret o tenor üna procedura equivalenta chi garantischa la libertà da vuschar. Artichel vaincheduos. (22) Mincha persuna, sco member da la cumünanza umana, ha il dret a la sgürezza sociala; ella ha il dret dad obtgnair ils drets economics, socials e culturals indispensabels per sia dignità e pel svilup liber da sia persunalità, tras sforzs naziunals e tras la cooperaziun internaziunala, tgnand quint da l'organisaziun e dals mezs da mincha pajais. Artichel vainchetrais. (23) Mincha persuna ha il dret a lavur, a tscherna libra d'üna vocaziun, a cundiziuns cunvgnaintas e satisfacentas per la lavur ed a protecziun cunter dischoccupaziun. Tuots han il dret, sainza ingüna discriminaziun, a paja eguala per lavur eguala. Minchün chi lavura ha il dret ad üna remuneraziun cunvgnainta e satisfacenta chi garantischa ad el ed a sia famiglia üna existenza correspundenta a la dignità umana e chi'd es da cumplettar, schi fa dabsögn, tras oters mezs da protecziun sociala. Mincha persuna ha il dret da fuondar insembel cun oters associaziuns professiunalas e da s'affiliar a talas per defender seis interess. Artichel vainchequatter. (24) Mincha persuna ha il dret a pos ed a temp liber, ad üna limitaziun radschunaivla dal temp da lavur ed a congedis pajats periodics. Artichel vainchetschinch. (25) Mincha persuna ha il dret ad ün livel da vita satisfacent per garantir sa sandà e seis bainstar e quels da sa famiglia, cumprais la nudritüra, la büschmainta, I'abitaziun, la chüra medicala e'ls servezzans socials necessaris; ella ha il dret a sgürezza in cas da dischoccupaziun, malatia, invalidità, sch'el(la) dvainta guaivd(a), in cas da vegldüna o sch'el perda otramaing ils mezs da viver sainza aigna cuolpa. La mamma e l'uffant han il dret ad ün agüd ed üna assistenza speciala. Tuot ils uffants, legitims ed illegitims, giodan la medemma protecziun sociala. Artichel vaincheses. (26) Mincha persuna ha il dret ad educaziun. L'educaziun sto esser gratuita, almain illas scoulas elementaras e fundamentalas. L'instrucziun elementara es obligatoria. L'instrucziun specifica e professiunala dess esser generalmaing accessibla; I'access als stüdis superiuors dess esser avert a tuots in basa a lur capacitats e prestaziuns. L'educaziun dess avair sco mera il svilup cumplet da la persunalità umana e'l rinforzamaint dal respet dals drets da l'uman e da las libertats fundamentalas. Ella dess promouver l'incletta, la toleranza e l'amicizcha tanter tuot las naziuns e tuot las gruppas da razza e da religiuns, e favurisar l'actività da las Naziuns unidas per mantgnair la pasch. In prüma lingia han ils genituors il dret da tscherner il möd d'educaziun chi`d es da dar a lur uffants. Artichel vaincheset. (27) Mincha persuna ha il dret da tour part libramaing a la vita culturala da la cumünanza, da giodair las arts e da partecipar al progress scientific ed a seis resultats. Minchün ha il dret a la protecziun dals interess morals e materials chi resultan da mincha producziun scientifica, litterara o artistica, da la quala el es l'autur. Artichel vainchot (28) Mincha persuna ha il dret ad ün uorden social ed internaziunal, i'l qual ils drets e las libertats manzunats illa Decleranza preschainta pon gnir realisats plainamaing. Artichel vainchenouv. (29) Mincha uman ha dovairs invers la cumünanza; be in quella es pussibel il svilup liber e cumplet da sia persunalità. Pratichand seis drets e sas libertats es suottamiss minchün be a quellas restricziuns chi sun gnüdas stabilidas tras la ledscha per garantir l`arcugnuschentscha e'l respet dals drets e da las libertats dals oters e per satisfar a las exigenzas güstas da la moralà, da l'uorden public e dal bainstar general in üna cumünanza democratica. Quists drets e quistas libertats nu pudaran gnir pratichats in ingüns cas in sen cuntrari a las meras ed als princips da las Naziuns unidas. Artichel trenta. (30) Ingüna disposiziun da la Decleranza preschainta nu po gnir interpretada in quel sen chi resultess landroura per ün stadi, per üna gruppa o per üna persuna qualunque dret da pratichar una actività o dad accumplir ün fat chi vessan per mera da desdrüer ils drets e las libertats manzunadas in quista Decleranza. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ro.txt000066400000000000000000000310471520214632600216770ustar00rootroot00000000000000DECLARAŢIA UNIVERSALĂ A DREPTURILOR OMULUI Preambul Considerînd că recunoaşterea demnităţii inerente tuturor membrilor familiei umane şi a drepturilor lor egale şi inalienabile constituie fundamentul libertăţii, dreptăţii şi păcii în lume, Considerînd că ignorarea şi dispreţuirea drepturilor omului au dus la acte de barbarie care revoltă conştiinţa omenirii şi că făurirea unei lumi în care fiinţele umane se vor bucura de libertatea cuvîntului şi a convingerilor şi vor fi eliberate de teamă şi mizerie a fost proclamată drept cea mai înaltă aspiraţie a oamenilor, Considerînd că este esenţial ca drepturile omului să fie ocrotite de autoritatea legii pentru ca omul să nu fie silit să recurgă, ca soluţie extremă, la revoltă împotriva tiraniei şi asupririi, Considerînd că este esenţial a se încuraja dezvoltarea relaţiilor prieteneşti între naţiuni, Considerînd că în Cartă popoarele Organizaţiei Naţiunilor Unite au proclamat din nou credinţa lor în drepturile fundamentale ale omului, în demnitatea şi în valoarea persoanei umane, drepturi egale pentru bărbaţi şi femei şi că au hotărît să favorizeze progresul social şi îmbunătăţirea condiţiilor de viaţă în cadrul unei libertăţi mai mari, Considerînd că statele membre s-au angajat să promoveze în colaborare cu Organizaţia Naţiunilor Unite respectul universal şi efectiv faţă de drepturile omului şi libertăţile fundamentale, precum şi respectarea lor universală şi efectivă, Considerînd că o concepţie comună despre aceste drepturi şi libertăţi este de cea mai mare importanţă pentru realizarea deplină a acestui angajament, ADUNEAREA GENERALA proclamă prezenta DECLARAŢIE UNIVERSALĂ A DREPTURILOR OMULUI, ca ideal comun spre care trebuie să tindă toate popoarele şi toate naţiunile, pentru ca toate persoanele şi toate organele societăţii să se străduiască, avînd această Declaraţie permanent în minte, ca prin învăţătură şi educaţie să dezvolte respectul pentru aceste drepturi şi liberţăţi şi să asigure prin măsuri progresive, de ordin naţional şi internaţional, recunoaşterea şi aplicarea lor universală şi efectivă, atît în sînul popoarelor statelor membre, cît şi al celor din teritoriile aflate sub jurisdicţia lor. Articolul 1 Toate fiinţele umane se nasc libere şi egale în demnitate şi în drepturi. Ele înzestraţe cu raţiune şi conştiinţă şi trebuie să se comporte unii faţă de altele în spiritul fraternităţii. Articolul 2 Fiecare om se poate prevala de toate drepturile şi libertăţile proclamate în prezenta Declaraţie fără nici un fel de deosebire ca, de pildă, deosebirea de rasă, culoare, sex, limbă, religie, opinie politică sau orice altă opinie, de origine naţională sau socială, avere, naştere sau orice alte împrejurări. În afară de aceasta, nu se va face nici o deosebire după statutul politic, juridic sau internaţional al ţării sau al teritoriului de care ţine o persoană, fie că această ţară sau teritoriu sînt independente, sub tutelă, neautonome sau supuse vreunei alte limitări a suveranităte. Articolul 3 Orice fiinţă umană are dreptul la viaţă, la libertate şi la securitatea persoanei sale. Articolul 4 Nimeni nu va fi ţinut în sclavie, nici în servitute; sclavajul şi comerţul cu sclavi sînt interzise sub toate formele lor. Articolul 5 Nimeni nu va fi supus torturi, nici la pedepse sau tratamente crude, inumane sau degradante. Articolul 6 Fiecare om are dreptul să i se recunoaşca pretutindeni personalitatea juridică. Articolul 7 Toţi oamenii sînt egali în faţa legii şi au, fără nici o deosebire, dreptul la o egală protecţie a legii. Toţi oamenii au dreptul la o protecţie egală împotriva oricărei discriminări care ar viola prezenta Declaraţie şi împotriva oricărei provocări la o asemenea discriminare. Articolul 8 Orice persoana are dreptul la satisfacţia efectivă din partea instanţelor juridice naţionale competente împotriva actelor care violează drepturile fundamentale ce-i sînt recunoscute prin constituţie sau lege. Articolul 9 Nimeni nu trebuie să fie arestat, deţinut sau exilat în mod arbitrar. Articolul 10 Orice persoană are dreptul în deplină egalitate de a fi audiată în mod echitabil şi public de către un tribunal independent şi imparţial care va hotărî fie asupra drepturilor şi obligaţiilor sale, fie asupra temeiniciei oricărei acuzări în materie penală îndreptată împotriva sa. Articolul 11 Orice persoană acuzată de comiterea unui act cu caracter penal are dreptul să fie presupusă nevinovată pînă cînd vinovăţia sa va fi stabilită în mod legal în cursul unui proces public in care i-au fost asigurate toate garanţiile necesare apărării sale. Nimeni nu va fi condamnat pentru acţiuni sau omisiuni care nui constituiau, în momentul cînd au fost comise, un act cu caracter penal conform dreptului internaţional sau naţional. De asemenea, nu se va aplica nici o pedeapsă mai grea decît aceea care era aplicabilă în momentul cînd a fost săvîrşit actul cu caracter penal. Articolul 12 Nimeni nu va fi supus la imixtiuni arbitrare în viaţa sa personală, în familia sa, în domiciliul lui sau în corespondenţa sa, nici la atingeri aduse onoarei şi reputaţiei sale. Orice persoană are dreptul la protecţia legii împotriva unor asemenea imixtiuni sau atingeri. Articolul 13 Orice persoană are dreptul de a circula în mod liber şi de a-şi alege reşedinţa în interiorul graniţelor unui stat. Orice persoană are dreptul de a părăsi orice ţară, inclusiv a sa, şi de reveni în ţara sa. Articolul 14 În caz de persecuţie, orice persoană are dreptul de a căuta azil şi de a beneficia de azil în alte ţări. Acest drept nu poate fi invocat în caz de urmărire ce rezultă în mod real dintr-o crimă de drept comun sau din acţiuni contrare scopurilor şi principiilor Organizaţiei Naţiunilor Unite. Articolul 15 Orice persoană are dreptul la o cetăţenie. Nimeni nu poate fi lipsit în mod arbitrar de cetăţenia sa sau de dreptul de a-şi schimba cetăţenia. Articolul 16 Cu începere de la împlinirea vîrstei legale, bărbătul şi femeia, fără nici o restricţie în ce priveşte rasa, naţionalitatea sau religia, au dreptul de a se căsători şi de a întemeia o familie. Ei au drepturi egale la contractarea căsătoriei, în decursul căsătoriei şi la desfacerea ei. Căsătoria nu poate fi încheiată decît cu consimţămîntul liber şi deplin al viiitorilor soţi. Familia constituie elementul natural şi fundamental al societăţii şi are dreptul la ocrotire din partea societăţii şi a statului. Articolul 17 Orice persoană are dreptul la proprietate, atît singură, cît şi în asociaţie cu alţii. Nimeni nu poate fi lipsit în mod arbitrar de proprietatea sa. Articolul 18 Orice om are dreptul la libertatea gîndirii, de conştiintă şi religie; acest drept include libertatea de a-şi schimba religia sau convingerea, precum şi libertatea de a-şi manifesta religia sau convingerea, singur sau împreună cu alţii, atît în mod public, cît şi privat, prin învăţătură, practici religioase, cult şi îndeplinirea riturilor. Articolul 19 Orice om are dreptul la libertatea opiniilor şi exprimării; acest drept include libertatea de a avea opinii fără fără imixtiune din afară,precum şi libertatea de a căuta, de a primi şi de a răspîndi informaţii şi idei prin orice mijloace si independent de frontierele de stat. Articolul 20 Orice persoană are dreptul la libertatea de întrunire şi de asociere paşnică. Nimeni nu poate fi silit să făcă parte dintr-o asociaţie. Articolul 21 Orice persoană are dreptul de a lua parte la conducerea treburilor publice ale ţării sale, fie direct, fie prin reprezentanţi liber aleşi. Orice persoană are dreptul de acces egal la funcţiile publice din ţăra sa. Voinţa poporului trebuie să constituie baza puterii de stat; această voinţă trebuie să fie exprimată prin alegeri nefalsificate, care să aibă loc în mod periodic prin sufragiu universal, egal şi exprimat prin vot secret sau urmînd o procedură echivalentă care să asigure libertatea votului. Articolul 22 Orice persoană, în calitatea sa de membru al societăţii, are dreptul la securitatea socială; ea este îndreptăţită ca prin efortul national şi colaborarea internaţională, ţinîndu-se seama de organizarea şi resursele fiecărei ţări, să obţină realizarea drepturilor economice, sociale şi culturale indispensabile pentru demnitatea sa şi libera dezvoltare a personalităţii sale. Articolul 23 Orice persoană are dreptul la muncă, la libera alegere a muncii sale, la condiţii echitabile şi satisfăcătoare de muncă, precum şi la ocrotirea împotriva şomajului. Toţi oamenii, fară nici o discriminare, au dreptul la salariu egal pentru muncă egală. Orice om care munceşte are dreptul la o retribuire echitabilă şi satisfăcătoare care să-i asigure atît lui, cît şi familiei sale, o existenţă conformă cu demnitatea umană şi completată, la nevoie, prin alte mijloace de protecţie socială. Orice persoană are dreptul de a întemeia sindicate şi de a se afilia la sindicate pentru apărarea intereselelor sale . Articolul 24 Orice persoană are dreptul la odihnă şi recreaţie, inclusiv la o limitare rezonabilă a zilei de muncă şi la concedii periodice plătite. Articolul 25 Orice om are dreptul la un nivel de trai care să-i asigure sănătatea şi bunăstarea lui şi familiei sale, cuprinzînd hrana, îmbrăcămintea, locuinţa, îngrijirea medicală, precum şi serviciile sociale necesare; el are dreptul la asigurare în caz de şomaj, boală, invaliditate, văduvie, bătrîneţe sau în celelalte cazuri de pierdere a mijloacelor de subzistenţă, în urma unor împrejurări independente de voinţa sa. Mama şi copilul au dreptul la ajutor şi ocrotire deosebite. Toţi copiii, fie că sînt născuţi în cadrul căsătorii sau în afara acesteia, se bucură aceeaşi protecţie socială. Articolul 26 Orice persoana are dreptul la învăţătură. Invăţămîntul trebuie să fie gratuit, cel puţin în ceea ce priveşte invăţămîntul elementar şi general. Invăţămîntul elementar trebuie să fie obligatoriu. Invăţămîntul tehnic şi profesional trebuie să fie la îndemîna tuturor, iar învăţămîntul superior trebuie să fie de asemenea egal, accesibil tuturora, pe bază de merit. Învăţămîntul trebuie să urmărească dezvoltarea deplină a personalităţii umane şi întărirea respectului faţă de drepturile omului şi libertăţile fundamentale. El trebuie să promoveze înţelegerea, toleranţa, prietenia între toate popoarele şi toate grupurile rasiale sau religioase, precum şi dezvoltarea activităţii Organizaţiei Naţiunilor Unite pentru menţirenea păcii. Părinţii au dreptul de prioritate în alegerea felului de învăţămînt pentru copiii lor minori. Articolul 27 Orice persoană are dreptul de a lua parte în mod liber la viaţa culturală a colectivităţii, de a se bucura de arte şi de a participa la progresul ştiinţific şi la binefacerile lui. Fiecare om are dreptul la ocrotirea intereselor morale şi materiale care decurg din orice lucrare ştiinţifică, literară sau artistică al cărei autor este. Articolul 28 Orice persoană are dreptul la o orînduir socială şi internaţională în care drepturile şi libertăţile expuse în prezenta Declaraţie pot fi pe deplin înfăptuite. Articolul 29 Orice persoană are îndatoriri fată de colectivitate, deoarece numai în cadrul acesteia este posibilă dezvoltarea liberă şi deplină a personalităţii sale. In exercitarea drepturilor şi libertăţilor sale, fiecare om nu este supus decît numai îngrădirilor stabilite prin lege, exclusiv în scopul de a asigura cuvenita recunoaştere şi respectare a drepturilor şi libertaţilor altora şi ca să fie satisfăcute justele cerinţe ale moralei, ordinii publice şi bunăstării generale într-o societate democratică. Aceste drepturi şi libertăţi nu vor putea fi în nici un caz exercitate contrar scopurilor şi principiilor Organizaţiei Naţiunilor Unite. Articolul 30 Nici o dispoziţie a prezentei Declaraţii nu poate fi interpretată ca implicînd pentru vreun stat, grupare sau persoană dreptul de a se deda la vreo activitate sau de a săvîrşi vreun act îndreptat spre desfiinţarea unor drepturi sau libertăţi enunţate în prezenta Declaraţie. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ru.txt000066400000000000000000000526521520214632600217120ustar00rootroot00000000000000Всеобщая декларация прав человека Принята и провозглашена резолюцией 217 А (III) Генеральной Ассамблеи от 10 декабря 1948 года. ПРЕАМБУЛА Принимая во внимание, что признание достоинства, присущего всем членам человеческой семьи, и равных и неотъемлемых прав их является основой свободы, справедливости и всеобщего мира; и принимая во внимание, что пренебрежение и презрение к правам человека привели к варварским актам, которые возмущают совесть человечества, и что создание такого мира, в котором люди будут иметь свободу слова и убеждений и будут свободны от страха и нужды, провозглашено как высокое стремление людей; и принимая во внимание, что необходимо, чтобы права человека охранялись властью закона в целях обеспечения того, чтобы человек не был вынужден прибегать, в качестве последнего средства, к восстанию против тирании и угнетения; и принимая во внимание, что необходимо содействовать развитию дружественных отношений между народами; и принимая во внимание, что народы Объединенных Наций подтвердили в Уставе свою веру в основные права человека, в достоинство и ценность человеческой личности и в равноправие мужчин и женщин и решили содействовать социальному прогрессу и улучшению условий жизни при большей свободе; и принимая во внимание, что государства-члены обязались содействовать, в сотрудничестве с Организацией Объединенных Наций, всеобщему уважению и соблюдению прав человека и основных свобод; и принимая во внимание, что всеобщее понимание характера этих прав и свобод имеет огромное значение для полного выполнения этого обязательства, Генеральная Ассамблея, провозглашает настоящую Всеобщую декларацию прав человека в качестве задачи, к выполнению которой должны стремиться все народы и государства с тем, чтобы каждый человек и каждый орган общества, постоянно имея в виду настоящую Декларацию, стремились путем просвещения и образования содействовать уважению этих прав и свобод и обеспечению, путем национальных и международных прогрессивных мероприятий, всеобщего и эффективного признания и осуществления их как среди народов государств-членов Организации, так и среди народов территорий, находящихся под их юрисдикцией. Статья 1 Все люди рождаются свободными и равными в своем достоинстве и правах. Они наделены разумом и совестью и должны поступать в отношении друг друга в духе братства. Статья 2 Каждый человек должен обладать всеми правами и всеми свободами, провозглашенными настоящей Декларацией, без какого бы то ни было различия, как-то в отношении расы, цвета кожи, пола, языка, религии, политических или иных убеждений, национального или социального происхождения, имущественного, сословного или иного положения. Кроме того, не должно проводиться никакого различия на основе политического, правового или международного статуса страны или территории, к которой человек принадлежит, независимо от того, является ли эта территория независимой, подопечной, несамоуправляющейся или как-либо иначе ограниченной в своем суверенитете. Статья 3 Каждый человек имеет право на жизнь, на свободу и на личную неприкосновенность. Статья 4 Никто не должен содержаться в рабстве или в подневольном состоянии; рабство и работорговля запрещаются во всех их видах. Статья 5 Никто не должен подвергаться пыткам или жестоким, бесчеловечным или унижающим его достоинство обращению и наказанию. Статья 6 Каждый человек, где бы он ни находился, имеет право на признание его правосубъектности. Статья 7 Все люди равны перед законом и имеют право, без всякого различия, на равную защиту закона. Все люди имеют право на равную защиту от какой бы то ни было дискриминации, нарушающей настоящую Декларацию, и от какого бы то ни было подстрекательства к такой дискриминации. Статья 8 Каждый человек имеет право на эффективное восстановление в правах компетентными национальными судами в случаях нарушения его основных прав, предоставленных ему конституцией или законом. Статья 9 Никто не может быть подвергнут произвольному аресту, задержанию или изгнанию. Статья 10 Каждый человек, для определения его прав и обязанностей и для установления обоснованности предъявленного ему уголовного обвинения, имеет право, на основе полного равенства, на то, чтобы его дело было рассмотрено гласно и с соблюдением всех требований справедливости независимым и беспристрастным судом. Статья 11 Каждый человек, обвиняемый в совершении преступления, имеет право считаться невиновным до тех пор, пока его виновность не будет установлена законным порядком путем гласного судебного разбирательства, при котором ему обеспечиваются все возможности для защиты. Никто не может быть осужден за преступление на основании совершения какого-либо деяния или за бездействие, которые во время их совершения не составляли преступления по национальным законам или по международному праву. Не может также налагаться наказание более тяжкое, нежели то, которое могло быть применено в то время, когда преступление было совершено. Статья 12 Никто не может подвергаться произвольному вмешательству в его личную и семейную жизнь, произвольным посягательствам на неприкосновенность его жилища, тайну его корреспонденции или на его честь и репутацию. Каждый человек имеет право на защиту закона от такого вмешательства или таких посягательств. Статья 13 Каждый человек имеет право свободно передвигаться и выбирать себе местожительство в пределах каждого государства. Каждый человек имеет право покидать любую страну, включая свою собственную, и возвращаться в свою страну. Статья 14 Каждый человек имеет право искать убежища от преследования в других странах и пользоваться этим убежищем. Это право не может быть использовано в случае преследования, в действительности основанного на совершении неполитического преступления, или деяния, противоречащего целям и принципам Организации Объединенных Наций. Статья 15 Каждый человек имеет право на гражданство. Никто не может быть произвольно лишен своего гражданства или права изменить свое гражданство. Статья 16 Мужчины и женщины, достигшие совершеннолетия, имеют право без всяких ограничений по признаку расы, национальности или религии вступать в брак и основывать свою семью. Они пользуются одинаковыми правами в отношении вступления в брак, во время состояния в браке и во время его расторжения. Брак может быть заключен только при свободном и полном согласии обеих вступающих в брак сторон. Семья является естественной и основной ячейкой общества и имеет право на защиту со стороны общества и государства. Статья 17 Каждый человек имеет право владеть имуществом как единолично, так и совместно с другими. Никто не должен быть произвольно лишен своего имущества. Статья 18 Каждый человек имеет право на свободу мысли, совести и религии; это право включает свободу менять свою религию или убеждения и свободу исповедовать свою религию или убеждения как единолично, так и сообща с другими, публичным или частным порядком в учении, богослужении и выполнении религиозных и ритуальных обрядов. Статья 19 Каждый человек имеет право на свободу убеждений и на свободное выражение их; это право включает свободу беспрепятственно придерживаться своих убеждений и свободу искать, получать и распространять информацию и идеи любыми средствами и независимо от государственных границ. Статья 20 Каждый человек имеет право на свободу мирных собраний и ассоциаций. Никто не может быть принуждаем вступать в какую-либо ассоциацию. Статья 21 Каждый человек имеет право принимать участие в управлении своей страной непосредственно или через посредство свободно избранных представителей. Каждый человек имеет право равного доступа к государственной службе в своей стране. Воля народа должна быть основой власти правительства; эта воля должна находить себе выражение в периодических и нефальсифицированных выборах, которые должны проводиться при всеобщем и равном избирательном праве путем тайного голосования или же посредством других равнозначных форм, обеспечивающих свободу голосования. Статья 22 Каждый человек, как член общества, имеет право на социальное обеспечение и на осуществление необходимых для поддержания его достоинства и для свободного развития его личности прав в экономической, социальной и культурной областях через посредство национальных усилий и международного сотрудничества и в соответствии со структурой и ресурсами каждого государства. Статья 23 Каждый человек имеет право на труд, на свободный выбор работы, на справедливые и благоприятные условия труда и на защиту от безработицы. Каждый человек, без какой-либо дискриминации, имеет право на равную оплату за равный труд. Каждый работающий имеет право на справедливое и удовлетворительное вознаграждение, обеспечивающее достойное человека существование для него самого и его семьи, и дополняемое, при необходимости, другими средствами социального обеспечения. Каждый человек имеет право создавать профессиональные союзы и входить в профессиональные союзы для защиты своих интересов. Статья 24 Каждый человек имеет право на отдых и досуг, включая право на разумное ограничение рабочего дня и на оплачиваемый периодический отпуск. Статья 25 Каждый человек имеет право на такой жизненный уровень, включая пищу, одежду, жилище, медицинский уход и необходимое социальное обслуживание, который необходим для поддержания здоровья и благосостояния его самого и его семьи, и право на обеспечение на случай безработицы, болезни, инвалидности, вдовства, наступления старости или иного случая утраты средств к существованию по не зависящим от него обстоятельствам. Материнство и младенчество дают право на особое попечение и помощь. Все дети, родившиеся в браке или вне брака, должны пользоваться одинаковой социальной защитой. Статья 26 Каждый человек имеет право на образование. Образование должно быть бесплатным по меньшей мере в том, что касается начального и общего образования. Начальное образование должно быть обязательным. Техническое и профессиональное образование должно быть общедоступным, и высшее образование должно быть одинаково доступным для всех на основе способностей каждого. Образование должно быть направлено к полному развитию человеческой личности и к увеличению уважения к правам человека и основным свободам. Образование должно содействовать взаимопониманию, терпимости и дружбе между всеми народами, расовыми и религиозными группами, и должно содействовать деятельности Организации Объединенных Наций по поддержанию мира. Родители имеют право приоритета в выборе вида образования для своих малолетних детей. Статья 27 Каждый человек имеет право свободно участвовать в культурной жизни общества, наслаждаться искусством, участвовать в научном прогрессе и пользоваться его благами. Каждый человек имеет право на защиту его моральных и материальных интересов, являющихся результатом научных, литературных или художественных трудов, автором которых он является. Статья 28 Каждый человек имеет право на социальный и международный порядок, при котором права и свободы, изложенные в настоящей Декларации, могут быть полностью осуществлены. Статья 29 Каждый человек имеет обязанности перед обществом, в котором только и возможно свободное и полное развитие его личности. При осуществлении своих прав и свобод каждый человек должен подвергаться только таким ограничениям, какие установлены законом исключительно с целью обеспечения должного признания и уважения прав и свобод других и удовлетворения справедливых требований морали, общественного порядка и общего благосостояния в демократическом обществе. Осуществление этих прав и свобод ни в коем случае не должно противоречить целям и принципам Организации Объединенных Наций. Статья 30 Ничто в настоящей Декларации не может быть истолковано, как предоставление какому-либо государству, группе лиц или отдельным лицам права заниматься какой-либо деятельностью или совершать действия, направленные к уничтожению прав и свобод, изложенных в настоящей Декларации. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/rue.txt000066400000000000000000000356651520214632600220640ustar00rootroot00000000000000Довбач великый Перейти до: навіґація, Найти Дорослый самець довбача великого на буку Довбач великый (Dendrocopos major) є шыроко росшыреный дятлообразный птах з родины дятловых (Picidae). Середня годнота довжкы є 22,5 цм, фарба є чорнобіла з червеныма спіднїма хвостовыма кровками. У поглавей є притім выразно вывинутый поглавный діморфізм, самцї мають на роздїл од саміць і червеный тыл. Росшыреный є на вшыткых контінентах выходна півкуля з выїмков Австралії, на своїй россяглій теріторії росшырїня притім творить 14 підвидів. Ёго природным біотопом суть лїсы вшыткых сорт, росшырено жыє і в парках і загородах. На початку ярї є выразный своїм характерістічным „бубнованём“ до скоры стромів або на бляшаны части будов. Через лїто в ёго страві переважують малы безхырбетны, обчас рабує і гнїзда другых птахів; через зиму, коли є недостаток стравы з жывотных, жере особливо різны плоды. Гнїздить в дуплах стромів, котры собі сам глубить, векшынов высоко в спорохнївитых стромах. В єдній зношцї пак бывать 4-7 сметаново білых яєць. Обсяг 1 Опис 1.1 Голос 2 Росшырїня 2.1 Біотоп 2.2 Предаторы 2.3 Страва 2.4 Розмножованя 3 Одказы 3.1 Референції Опис Довбач великый досягує приближно тых самых розмірів як шпак, росте до 22–23 цм, в роспятю крыл мірять 34–39 цм а ёго вага колыше міджі 70–90 ґ. Будовов тїла є вынятково приспособленый жывоту на стромах. Ёго штири персты, з котрых два ідуть допереду а два дозаду, мають загнуты пазуры, котры улегчують лїзїня а ёго певны хвостовы пірка при нім служать як опора тїла. На розбиваня дерева мать дуже міцный, шпіцятый дзёбак з дуже довгым і чутливым, щіглым плохым языком, котрый мать на кінцї драпаву щуточку а котрый му помагать здобывати жертву і з тяжко доступных місць. Дякуючі ёго дуже силным шыёвым свалам є способный до дереве вдарити дуже швыдко, зато мать і барз силну лебку, котра хранить ёго мозоґ перед зпятныма ударами. Саміця (влїво) а самець (вправо) Зверьха є довбач великый переважно чорный з выразныма білыма сімболами на крылах в образї великого фляку на їх верьхнїй части і тонкых світлых смужок на пірках лїтаня. Спід тїла мать мягко жовткастый, піря на спіднїх хвостовых кровках помаранчово-червены. На боку інакше світлой головы мать два выразны, в серединї споєны тмавы смугы. У поглавей є вывинутый очівисный сексуалный діморфізм – самцї мають выразный червеный фляк на тылї, закляшто саміцям тот ознак цїлком хыбує а тыл мають чорный. Молоды птахы суть од дорослых аж до новембра, коли у них біжыть черяня піря, легко одрізнятельне вдяка чорной фарбі на тимю і ружовому пірю на спіднїх кровках хвоста. Тыж як і другы довбачі лїтать у вовнках з куртыма, доразныма ударами крыл. Голос Награвка з бубнованём довбача великого Мате проблем пустити авдіо? Посмотьте поміч Озывать ся найчастїше куртым, але выразным кік (часто в рядї як кі-кі-кі-кі) або кікс, при розрушіню тыж шкрептавым чрет чрет або ґіґіґіґі. Молодята в гнїздї ся пак озывають голосным детдетдет. На ярь є выразный вдяка свому „бубнованю“ до скоры стромів, але і до бляшаных частей будов. до бань церьквей. Цїль того про довбача великого справованя є вабити представителькы вспачного поглавя на свою теріторую і разом і одогнати потенціалных конкурентів. Бубнованя довбача великого є курте, творене приближно 10–15 ударами за секунду і нагло ся кінчачіма. Преферує при тім дуты або збутнявиты стромы, у котрых ся звук розлїгать лїпше, чого резултатом є і голоснїше бубнованя. Росшырїня Довбач великый є шыроко росшыреный дятлёобразный. Ёго ареал росшырїня покрывать цїлу Европу з выїмков Ісланду, северу Шкандінавского півострова і Ірьска. Чіслено тыж засягує на азійскый контінент, де жыє на шырокій смузї в меджах од ёго западной части аж по Кітай а Японію, ізоловано обывать і северозапад Африкы. Быв але тыж збаченый і далеко одтыль, наприклад в Северній Америцї або на Фаерьскых островах. Великость ёго ґлобалного ареалу росшырїня не є взглядом к великости вычіслена, точно не є вычіслена ани ёго ґлобална популація, котра є гадана на 73 500 000 – 216 000 000 екземпларів. В Европі, котра покрывать 25–49 % ёго ґлобалного россягу, іде о вообще найросшыренїшого довбача, чісло гнїздячіх птахів є ту гадане на 12–18 міл. парів. В сучасній добі не є нияк видительно огроженый. Є сталый, выїмков є лем часть птахів із зимных северьскых областей, котры ся на зиму за стравов стягують на юг. Біотоп Стары лїсовы поросты з векшыма стромами суть про довбача великого ідеалным біотопом з множеством гнїздовых окацій і стравы Природным біотопом довбача великого суть шпильковы лїсы, листяны і змішаны, здасть ся але, же преферує особлибо россяглишы листяны комплексы з векшыма стромами. Тыж є приспособливый а в богатім чіслї зато жыє і близко людьского обыстя, найчастїше пак в містьскых парках а у векшых, стромами зароснутых загородах. Довбач великый жыє єднотливо або в парах. Актівный през день а векшыну часу перебывать на стромах, де ся рушать дуже незґрабно, злїтать лем малоколи на землю. Предаторы Міджі частых предаторів дорослых птахів належать ястрябовы птахы, молоды птахы їсть куна а в містї і домашня мачка. Яйця і молодята в гнїздї мають лем мало множество предаторів, міджі котрых належыть особливо куна, котра ся до дупла діставать векшынов росшырїнём вступной дїры. Таке ничіня гнїзд выконує даколу і шпак, котрый собі хоче дупло присвоїти про себе. Страва Саміця при выглядаваню страву в збутнявитым стромі Є вшыткопожераючій. В лїтї ся в ёго страві обявують головно малы безхырбетны, враховано мурянок, павукіб, стоножок, мотылїв, моль, деревоказных шкодцїв і їх ларв, але тыж насїня і різны плоды, обчас облізує і мязґу стромів. Рабує і гнїзда другых в дуплах гнїздячіх птахів, як суть наприклад синицї. Суть знаёмы і припады, коли вырабовав гнїздо другых видів довбачів. До гнїзда ся притім найчастїше діставать звекшінём вступной дїры, чому годен у гнїздовых будёк заборонити лем єй обляхованём. В часї, коли є выразный недостаток стравы (конець осени аж зачаток ярї), ся в ёго страві піднимать подїл плодів, переважно бобуль, орїхів і жолудів, котры втрепе до щербин стромів а пак їх дзёбаком легше годны розбити. Такы місця суть называны „ковадлины“ а довбачі ся к ним все вертають. В зимі іде тыж о часто навщівника кормиток, де преферує передовшыткым арашіды, сонячницёвы насіня і шмалець. При здобываню стравы внутрі стромів векшынов зачінать зверьха і поступує з бока на бік. В припадї, же під скоров зазначіть жертву, товче ді скоры своїм місцым дзёбаком аж дотыль, як ся роспаде, а зо щербин ся потім зміцнює своїм довгым вытрищательным языком. Розмножованя Самець в дуплї Довбач великый поглавно дозрївать у віку єдного рока. В середнїй Европі зачінать гнїздити бігом апріля а гнїздить аж до авґуста, а то раз за рік. Гнїзда собі будує особливо в дутинах старых, гниючіх, рівных стромів з мягкым деревом, мінімално 3 м над землёв. Хоць ся видить, же не проявує преференції над жадным видом строму, гнїзда часто будує в березах і дубах. Бігом веце років вытесать дупел омного веце як му треба. Тоты суть потім хоснованы і другыма створїнями, напр пергачамі. Каждый рік собі робить нову гнїздову дутину. Дутины мають куляту вступну дїру, котра мать діаметер дас 5 цм а на їй глубіню мають участь обомі партнеры. Ходьба є курта, зато гнїздова коморка, котру стеле пилинами, є аж 30 цм глубока а 15 цм шырока. Саміця кладе 4–7 кулятых, сметаново білых, 20 x 27 мм великых а 5,7 ґ тяжкых (з того 7 % творить шкрупина) яєць, на котрых сидить вєдно з партнером по час 14–16 днїв. Саміця притім звычайно сидить через день а самець в ночі. Молодята суть по вылягнутю обомі родічами кормлены переважно ларвами, у віку 7 днїв ся їм зачінають одкрывати очі, о два дни пізнїше їм зачінать рости крыюче піря а од 12. дня їх дорослы птахы уж цїлком переставають зогрївати, у выспым віку наслмдно вылїзають аж к самому кінцю дїры і голосно жебрають о страву. Дутины пак цїлком опущають по 20–24 днях. Успішность гнїздїня є дуже высока, у дятлёвых іде звычайно о веце як 90 %. У вольній природї ся довбач великый дожывать аж 11 років, найвысшый зазначеный вік походить од екземплара з Шведьска, у котрого быв дослїдованый вік мінімално 12 років а 8 місяцїв. Одказы Референції Далшы інформації о темі на проєктах Фонду Вікімедія: Commons-logo.svg мултімедіалный обсяг на Вікіскладї Wikispecies-logo.svg інформації о таксонї на Віківидах Тота статя є часточно або цалком основана на перекладї статї Strakapoud velký на чеській Вікіпедії. Катеґорії: Дятловы Птаство Підкарпатьской Руси libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/rw.txt000066400000000000000000000245601520214632600217110ustar00rootroot00000000000000 Taliki ya cumi y'ukwa desembri mu mwaka wa 1948, niwo munsi Ikoraniro rusange rya ONU ryemeje likanamenyesha Itangazo ryo kwamamaza hose ibyerekeye agaciro ka Muntu. Ikoraniro rusange ryasabye ibihugu byose bili muli l'ONU gukora uko bishoboye kugira ngo iryo Tangazo lizatangirwe ku mugaragaro, ryamamare hose kandi lisobanurwe, cyane cyane mu mashuli, ali amato ali ayisumbuye, mu bihugu byose, ibyigenga n'ibigitegekwa. ITANGAZO RYAMAMAZA HOSE AGACIRO K'UMUNTU Intangiliro. Ikoraniro rusange lilibutsa ko: - Ugushyira ukizana, ituze n'ubutungane mu bihugu bishingiye ku karusho ka buli muntu, kadasibangana, gahamya icyubahiro akwiye n'agaciro twese duhulijeho, - Gusuzugura no kwirengagiza ako gaciro n'icyubahiro bya buli muntu nibyo byateye bamwe imigenzereze isa n'iy'inyamaswa, umutima w'umuntu utakwihanganira. Nicyogituma twemeza ko icyo umuntu wese yimilije imbere y'ibindi al'ugushyira akizana, nta nkomyi mu mvugo no mu bitekerezo, akibera aho nta nduru nta butindi, - Ali ngombwa ko hashingwa amategeko arengera ako gaciro ka buli muntu, akamulinda ubuja n'agahato, - Ikindi ngombwa nu gukomeza umubano w'ibihugu, - Ibihugu byunz'ubumwe byiyemeje muli Charte ya l'ONU kuzahora byubaha agaciro k'umuntu wese, yaba umugore yaba umugabo, bose niko bakwiye kwubahwa kimwe. Ibyo bihugu byiyemeje kandi kuzaharanira amajyambere mu mibanire m'imibereho y'abantu ku mudendezo, - Ibihugu byose byunz'ubumwe byarahiliye gufasha umuryango wa l'ONU kwubahisha hose agaciro n'uburenganzira bishingiye kuli kamere ya buli muntu, - Kugira ngo ibyo twarahiliye tubishyikire, tugomba no guhuza igitekerezo ku byerekeye ako gaciro n'uburenganzira bya buli muntu, - Ikoraniro rusange ryamamaje ili Tangazo ryerekeye agaciro ka buli muntu, ligomba kuyobora abaturage b'ibihugu byose uburyo bwo kwitoza umuco wo kwubaha agaciro n'uburenganzira bw'umuntu. Uwo muco niwo amategeko agenga buli gihugu n'atunganya umubano w'igihugu agomba gushishikalira kwinjuza muli byose, ali nu nyigisho z'urubyiruko mu mashuli, ali no mu milirere yose y'abaturage, kugira ngo bose hamwe, ali abatuye mu bihugu muli l'ONU, ndetse n'abatarashyikira ubwigenge, uwo muco abe aliwo bimiliza imbere. Article 1. Abantu bose bavuka aliko bakwiye agaciro no kwubahwa kimwe. Bose bavukana ubwenge n'umutima, bagomba kugilirana kivandimwe. Article 2. Umuntu wese akwiye kwemererwa kwafite agaciro n'uburenganzira bwose bwahamijwe muli ili Tangazo. Nta muntu uzongera gucishwa ku wundi ku mpamvu gusa z'ubwoko, ibara ry'umubili, idini yemera cyanga se ibitekerezo afite muli politique no mu zindi ngingo, ntawe uzazira igihugu akomokamo, ubworo amavuka cyanga se indi mimerere yindi. Kandi nta muntu uruta undi, ngo kuko baba bakomoka mu bihugu batareshya. Ali abaturage b'ibihugu byigenga cyanga se bigitwarwa, bikiyoborwa n'ibindi, bose ni abantu kimwe. Article 3. Umuntu wese agomba kubaho, gushyira akizana no kutarengana. Article 4. Nta muntu ukwiye guhinduka imbohe cyanga umuja. Kugira abantu abaja cyanga se kubacururuza biraciwe rwose. Article 5. Nta muntu ugomba kugilirwa urugomo, kuzira agashinyaguro, kwicwa urupfu rubi. Article 6. Aho umuntu ali hose agomba kurengerwa n'amategeko y'igihugu. Article 7. Abantu bose ni kimwe ku byerekeye amategeko, kandi bose niki agomba kubarengera kimwe, akabalinda akarengane gaciye ukubili n'ili Tangazo, akabalinda ndetse n'ibishobora byose gutera ako karengane. Article 8. Buli muntu afite ububasha bwo kuregera inkiko imigenzereze yose iciye ku burenganzira yahawe n'amategeko. Article 9. Ntawe ushobora gufunga umuntu ku karengane cyanga se kumuca mu gihugu. Article 10. Urubanza rw'umuntu wese, mbere yo gucibwa, rugomba kwumvikana ku mugaragaro, nta karengane, abacamanza bakabona kurukiranura batabera. Article 11. Umuntu wese urezwe igicumuro, mu gihe ataracirwa urubanza rukimuhamya, agomba gufatwa nk'intungane kugeza igihe ubugiranabi bwe bwemeza n'urukiko kumugaragaro, kandi bamaze kumuha uburyo bwose bwo kwiburanira. Nta muntu ugomba guhanirwa amafuti yigeze gukora, niba mu gihe ayakoze nta tegeko ry'igihugu cyanga ryerekeye umubano w'igihugu, ryali libibujije. Kandi lero nta n'uzajya acibwa igihano kirenze icyali gitegetswe, igihe akoze akabi agomba guhanirwa. Article 12. Ntawe ugomba kwirohera nta mpamvu mu byerekeye imibereho y'umuntu n'iy'abe, mu rugo rwe no mu nzandiko ze, cyanga se ngo amusebye. Muli ibyo byose kandi amategeko y'igihugu agomba kulinda umuntu wese akarengane. Article 13. Umuntu wese agomba kugenda uko ashaka mu gihugu, no kwihitiramwo aho ashaka gutura. Umuntu wese ashobora kuva mu gihugu abishatse, no kugaruka mu gihugu cye kavukire. Article 14. Umuntu wese, iyo atotejwe, ashobora guhungira mo kwakirwa mu bindi bihugu. Ubwo burenganzira aliko ntibwarengera umuntu ukulikiranywe kubera ubugome busanzwe, cyangase imigenzereze ye inyuranye n'amaherezo l'ONU yimilije imbere. Article 15. Buli muntu agomba kwitilirwa igihugu cye kavukire. Icyo kimenyetso cy'ubuturage ntawe ushobora kukinyagwa ku karengane, aliko umuntu ashobora kwiyakira ubuturage bw'aho yihitiyemo. Article 16. Umuhungu n'umukobwa bageze mu kigero cyo kwubaka, bashobora gusezerana uko bashaka. Nta nkomyi ituruka ku bwoko, ku nkomoko cyanga se idini. Mubyerekeye kurongora umugabo n'umugore bahwanije agaciro, mbere yo gusezerana, igihe bali kumwe ndetse n'iyo batandukanye. Ntabagomba gushyingirwa batabyiyemereye ubwabo. Ishingiro ryambere ry'umubano mu bantu ni murugo, amategeko ya leta agomba kururengera. Article 17. Umuntu wese afite ububasha bwo kugira icyo yitungira, ukwe kwa yenyine cyanga se afatanije n'abandi. Ntawe ushobora kunyagwa ikintu yitungiye ku karengane. Article 18. Mu bitekerezo by'umuntu, mu bimutunganiye idini, buli muntu agomba gushyira akizana. Nukuvuga ko ashobora guhindura ibitekezo bye n'idini, kubigaragaza mu ruhame cyanga ahiherereye, kubyigisha na kubikulikiza, ku mutima no mu mihango ibigaragaza. Article 19. Buli muntu akwiye gutekerza no kuvuga akamuli ku mutima. Nukuvuga ko adakwiye kuzira ibitekerezo bye, ko ashobora gushaka, guhabwa no kwamamaza hose uko ashaka ibihuje n'icyo atekereza. Article 20. Abantu bashobora guterana na kwiremamo amashyaka mu mahoro. Nta muntu ukwiye guhatirwa kwinjira mw'ishyaka atabishaka. Article 21. Buli muntu afite uburenganzira bwo guhagurukira ibyerekeye ubutegetsi bw'igihugu cye kavukire, ali ukubyigiramo ubwe, cyanga se kubishinga intumwa zatowe bitalimo agahato. Mu byo gukorera leta y'igihugu cyabo, abaturage bose bagomba gucishwa mu kigero kimwe. Ubutegetsi mu gihugu bukomoka ku bushake bw'abaturage. Ubwo bushake bugaragara uko igihe cy'itora kigarutse. Mw'itora abaturage bose bakuze bahwanije ijwe, kandi bitorera uwo bashatse nta gahato. Article 22. Umuntu wese mu gihugu niko agizwe n'abandi. Ishyaka ry'abaturage n'ubugobokane bw'igihugu bigomba gukiza buli muntu, bikamugeza ku mibereho imukwiye kandi imufasha kujyambere. Article 23. Umuntu wese akwiye kubona umulimo yihitiyemo nta gahato. Akawukora mu neza, bitalimo amananiza kandi atikanga kubura amulimo. Abakora umulimo umwe bose bagomba guhembwa kimwe, nta kubera, Umukozi wese agomba guhabwa umushahara umutunze we n'abe, kandi akanarengerwa n'amategeko alinda abakozi akarengane, Umuntu wese ashobora gufatanya n'abandi gushinga syndicats zimurengera. Article 24. Buli muntu ukora agomba kurangiza akazi mu masaha akwiye no guhabwa ibiruhuko, kandi iminsi ahawe y'ibiruhuko agomba nayo kuyihemberwa. Article 25. Umuntu wese akwiye ikimubeshaho neza , we n'abo mu rugo, cyane cyane mu byerekeye imyambaro ibyo kurya, aho atuye n'ibyo kwivuza, mbese ibya ngombwa byose ngo umuntu ashobore kubaho. Iyo umuntu yabuze akazi, igihe c'indwara cyanga ubumuga, mu bupfakazi no mu zabukuru, mbese iyo umuntu atakigira ikimubeshaho bidaturutse ku bwende bwe, agombwa gutungwa n'integanyo leta yageneye iminsi mibi. Ababyeyi n'abana bakwiye cyane gufashwa. Kandi abana bose ndetse n'ibinyandaro, bagomba kurengerwa kimwe. Article 26. Umuntu wese agomba kurerwa na guhabwa ku busa inyigisho zose z'amashuli yambere. Amashuli y'abanyamyuga agomba gukwira hose. Kandi ababishoboye bose bagomba gufashwa kimwe kujya mu mashuli makuru. Imilerere n'yo igomba kugeza abantu ku bugabo buhamye kubongeramo icyubahiro cy'agaciro ka buli muntu n'ibyo afitiye uburenganzira byose. Imilerere niyo izatera imbaga z'amoko anyuranye, nako ibihugu byose, kwumvikana no kubana bitanduranya nibwo buryo bwo gufatanya na l'ONU gukwiza amahoro hose. Ababyeyi bafite uburenganzira bwo gutoraniliza abana babo imilerere ibakwiye. Article 27. Umuntu wese akwiye uko ashaka mu gitaramo cyogeza ubutore n'umuco w'igihugu, akwiye kwizihiza ibinezereje byose no guharanira amajyambere n'ibyiza byose ubuhanga butuma dushyikira. Abahanga bahimbye ikintu gishya cyanga se abanditsi b'ibitabo, bishobora kubaviramo inyungu y'ikiguzi cya byo cyanga se y'agaciro bibahesha, nabyo bikarengerwa n'amategeko y'igihugu. Article 28. Ibyemejwe byose muli ili Tangazo bigomba amahoro mu baturage, ndetse no mu mibanire y'igihugu, kugira ngo bishobore kugilira umuntu wese akamaro kahageze. Article 29. Umuntu nawe agomba kumenya agaciro k'urugaga rw'abo atuyemo,kuko narwo rumufasha kwigeza ku bugabo buhamye. Mu burenganzira bwe bwose n'agaciro afite buli muntu agomba kugarukira ku rubibi yashingiwe n'amategeko y'igihugu, kugira ngo n'abandi bagere ku gaciro kabo n'uburenganzira bwabo, mu neza n'ituze vy'ingaga y'abadasumbana. Ibyo byose byahamijwe ntawe ushobora kubyigarulira ku buryo buciye ukubili n'amaherzo l'ONU yimilije imbere. Article 30. Mu magambo yose y'ili Tangazo, nta Leta, nta ngaga, nta n'umuntu ushobora kwibwira ko hali ilimuga ububasha bwatuma atambuka ku byemejweho uburenganzira muli ili Tangazo. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sa.txt000066400000000000000000000723401520214632600216630ustar00rootroot00000000000000 मानवाधिकाराणां जागत-अभिघोषणाया: पंचाशत्तमा वर्षपूर्ति:। 1948-1998 मानवाधिकाराणां जागत-अभिघोषणा {अन्य-भाषा-रूपान्तराणि सामग्र्यश्च} एतच्छताब्दस्य अष्टचत्वारिंशत्तमे वर्षे डिसेम्बर-मासे अभ्युपगत: अभिघोषितश्च, महासभाया: 217-अ-{3}-इत्याय्व्य: प्रस्ताव:। प्रस्तावना यत्र जगति शान्ति-न्याय-स्वातन्त्र्याणां आधार: मानव-परिवारस्य सर्वेषामपि सदस्यानां साम्यानां अय्वण्डितानाञ्च अधिकाराणां, पारम्परिक-गौरवस्य चाभिज्ञाने स्यात्,यत्र मानवाधिकाराणां अवमानेन अनादरेण च कार्याणि दुर्दान्तरूपेण परिणमितानि, यै: मानवीय-चेतना विक्षोभिता, अपि च,सामान्य-जनानां उच्चतमाकांक्षा: अभिघोषिता: स्यु:, एवं हि नूतनविश्वारंभेण, मानवा: अभिव्यक्ते: स्वातन्त्र्यमनुभवितुं शक्ष्यन्ति, निर्भयाश्च भवितार:, यत्र चैतत् अनिवार्यम् यदि शोषणात्याचारान् विरुध्य अन्तिम-प्रयासत्वेन मनुष्य:, प्रयासानुष्ठानार्थं नैव विवशीक्रियते चेत्तदा, मानवाधिकारा: विधि-नियमेन संरक्षणीया:,यत्र च राष्ट्रेषु परस्परं सय्व्य-सम्बन्धानां विकासजातं समुन्नेतुं परमावश्यकं स्यात्,यत्र मौलिकेषु मानवाधिकारेषु संयुक्त-राष्ट्र-संघस्य जना: घोषणापत्रे स्वीयास्थां दृढ़ीकृतवन्त:, बृहत्तरे च स्वातन्त्र्ये भद्रतरं जीवनस्तरं सामाजिक-प्रगतिं च समुन्नेतुं निर्णीतम्, स्त्री-पुरुषाणां साम्याधिकारेषु मानव-व्यक्ते: गौरवे मूल्ये च निष्ठा दृढ़ीकृता,यत्र, सदस्यदेशा: मौलिक-स्वातन्ञ्याणां मानवाधिकाराणाञ्च परिपालनार्थं वैश्विकादरस्य समुन्नतये च, संयुक्त-राष्ट्र-संघेन संभूय प्रतिश्रुता: स्यु:,यत्र स्वीय-प्रतिश्रुतीनां परिपूर्णतायै एतेषां अधिकाराणां स्वातन्ञ्याणां च सामान्यावगमनं महत्तमं महत्त्वाधायि च स्यात्,तदर्थं साम्प्रतम्,महासभा सर्वेषां राष्ट्राणां सर्वेषां च जनानां कृते सामान्योपलब्धि-स्तर-रूपेण मानवाधिकाराणां एनां जागताभिघोषणां अभिघोषयति। समाजस्य प्रत्येकमपि अंगम्, प्रत्येकमपि जन:, मनसि सततं अभिघोषणामेनां निधाय, एतेषां अधिकाराणां स्वातन्ञ्याणां च कृते सम्मानं समुन्नेतुं शिक्षाध्यापनार्थं प्रयतिष्यते, अपि च, स्वीय-क्षेत्राधिकारान्तर्गतं क्षेत्रवास्तव्येषु जनेषु स्वेषु च सदस्यदेशेषु तदीयेषु जनेषु च स्वीय-वैश्विक-प्रभावि-परिपालनाभ्युपगमनानि संरक्षितुं आन्ताराष्ट्रिकाणां राष्ट्रिकाणाञ्च प्रगतिशीलोपायानां च माध्यमेन प्रयतिष्यते। अनुच्छेद: 1 सर्वे मानवा: स्वतन्त्रा: समुत्पन्ना: वर्तन्ते अपि च, गौरवदृशा अधिकारदृशा च समाना: एव वर्तन्ते। एते सर्वे चेतना-तर्क-शक्तिभ्यां सुसम्पन्ना: सन्ति। अपि च, सर्वेऽपि बन्धुत्व-भावनया परस्परं व्यवहरन्तु। अनुच्छेद: 2 अस्यां अभिघोषणायां निर्दिष्टा: सर्वेऽपि अधिकारा: सर्वाण्यपि च स्वातन्त्र्याणि, विनैव जाति-वर्ण-लिंग-भाषा-धर्म-राजनीतिक-तदितर-मन्तव्यादि-भेदम्, राष्ट्रीयं सामाजिकाधारं सम्पज्जन्म-तदितर स्तरञ्च अविगणय्य, अधिगन्तुं सर्वोऽपि जन: प्रभवति। एतदतिरिक्तम्, कस्याश्चिदपि प्रभुसत्ताया: नियमनान्तर्गतम्, स्वाधीनस्य आत्मप्रशासनेतर-तन्त्रस्य, न्यासितन्त्रस्य वा वास्तव्यस्य प्रदेशस्य देशस्य वा राजनीतिक-सीमा-निबन्धनान्ताराष्ट्रिक-स्तराधारेण न कोऽपि भेदो विधास्यते। अनुच्छेद: 3 सर्वोऽपि जन: जीवन-स्वातन्त्र्य-सुरक्षाधिकारं संधत्ते। अनुच्छेद: 4 न कमपि जनं दासत्वेन पराधीनत्वेन वा धारयितुं अनुज्ञास्यते। अपि च दासव्यापार: पूर्णरूपेण प्रतिषिद्ध: स्थास्यति। अनुच्छेद: 5 न कमपि जनं विरुध्य अवमाननात्मकं व्यवहारं दण्डं वा क्रूरं अमानवीयं प्रतोदनं वा प्रवर्तयितुं अनुज्ञास्यते। अनुच्छेद: 6 विधे: समक्षं सर्वोऽपि जन: सर्वत्र अभिज्ञातुं अधिकारं संधत्ते। अनुच्छेद: 7 विधे: समक्षं सर्वेऽपि तुल्या: समानाश्च वर्तन्ते। अपि च विनैव कमपि भेदं विधे: तुल्यं संरक्षणमवाप्तुं अर्हन्ति। अस्या: अभिघोषणाया: उल्लंघने कमपि भेदं, एतादृग्भेदं वा अभिलक्ष्य कामपि चेष्टां विरुध्य समान-संरक्षणार्हा: सर्वेऽपि वर्तन्ते। अनुच्छेद: 8 विधिना संविधानेन वा प्रदत्तानां मौलिकाधिकाराणामुल्लंघन-कार्याणां कृते, योग्यै: राष्ट्रीय-न्यायपीठै: संस्तुतानां प्रभाविनां समुपायानां प्रयोगार्हो हि सर्वो जनोऽस्ति। अनुच्छेद: 9 न कोऽपि जन: स्वेच्छया निग्रहीतुं, धर्तुं, निष्कासयितुं वा अनुज्ञास्यते। अनुच्छेद: 10 सर्वोऽपि जन:, स्वं विरुध्य प्रवर्त्तितस्य कस्यापि आपराधिकाक्षेपस्य, स्वीयाधिकाराणां दायित्वानां च, विनिर्धारणस्य च कृते, स्वाधीनेन निष्पक्षेण च न्यायपीठेन विधीयमानस्य समुचितस्य सार्वजनिकस्य श्रवणस्य च कृते सर्वोऽपि जन: पूर्णां समानतां धारयति। अनुच्छेद: 11 प्रत्येकमपि जन:, विधेरनुसारेण यावदवधि सार्वजनिकाभियोग-प्रकरणे प्रमुय्वापराध-सिद्धिं नैव भजते, तावत्पर्यन्तं निर्दुष्ट: इत्यामंस्यते। अपि च, स्वीय-प्रतिरक्षार्थं तेन जनेन सर्वमपि आवश्यक-प्रतिभूतिजातं उपपादनीयं वर्तते। आन्ताराष्ट्रिकस्य राष्ट्रिकस्य च विधेरन्तर्गतम् प्रमुय्वापराध-निष्प्रभावकस्य कस्यापि कार्यस्य कारणात् न कोऽपि प्रमुय्वापराधार्थं अपराधीति गणयिष्यते। न वा, प्रमुय्वापराध-काले प्रवर्तनीय-दण्ड-दानात् नाधिकतरो दण्ड: कस्मिंश्चिदपि प्रवर्तनीयो भविता। अनुच्छेद: 12 द्वादशोऽनुच्छेद:न कस्यापि व्यक्तिगते पारिवारिके च जीवने, गृहे, पत्रव्यवहारे च स्वेच्छया हस्तक्षेपोऽनुज्ञास्यते, न वा कस्यापि य्व्यातिं सम्मानं वाक्रान्तुं कोऽपि शक्ष्यति। एताहक्-हस्तक्षेपाक्रमणानि विरुध्य प्रत्येकमपि-जन: विधि-संरक्षणं संधत्ते। अनुच्छेद: 13 प्रत्येकमपि राष्ट्रस्य सीम्नि आवासस्य गमनागमनस्य च स्वातन्ञ्याधिकारं प्रत्येकमपि जन: संधारयति।स्वदेशोपेतं कमपि देशं त्यक्तुं स्वदेशं च प्रत्यागन्तुं प्रत्येकमपि अधिकृतोऽस्ति। [missing?] अनुच्छेद: 14 उपद्रवेभ्यो रक्षितुं अन्यदेशेषु शरणमधिगन्तुं प्रत्येकमपि अधिकारं संधत्ते।संयुक्तराष्ट्रसंघस्य सिद्धान्तानां उद्देश्यानां च प्रतिकूलकार्येभ्य: राजनीतिकेतरापराधेभ्यश्च समुत्त्थितेषु वास्तविकाभियोग-प्रकरणेषु अधिकारोऽयं नैव प्रभविता। [missing?] अनुच्छेद: 15 प्रत्येकमपि राष्ट्रियताया: अधिकारं धारयति।न कोऽपि स्वेच्छया स्वीयराष्ट्रीयतातो वञ्चित: स्यात्, न वा स्वीय-राष्ट्रीयता-परिवर्तनाधिकारात् प्रत्याय्व्यातो भवेत्। [missing?] अनुच्छेद: 16 जाति-धर्म-राष्ट्रीयता-नियमनं विनैव पूर्ण-वयस्का: स्त्री-पुरुषा:, परिवारं प्रतिष्ठापयितुं विवाहाधिकारवन्तो वर्त्तन्ते। विवाहार्थं, विवाहावसरे, विवाह-विच्छेदे वा ते समानाधिकारान् संधारयन्ति। विवाहेच्छुकानां पूर्ण-स्वतन्त्र-सहमत्यैव विवाह-संस्कार: अनुष्ठेयोऽस्ति।परिवारस्तु, समाजस्य स्वाभाविको मौलिकश्च वर्गीयैकांशो वर्तते, अपि चायं समाजेन राष्ट्रेण वा संरक्षणीयोऽस्ति। अनुच्छेद: 17 प्रत्येकमपि अन्येषां सहयोग-पुरस्सरं एकाकि एव वा सम्पत्संधारण-स्वामित्वाधिकारं संधत्ते। न कोऽपि स्वेच्छया स्वीयसंपत्स्वामित्वाधिकारात् वञ्चितो भवेत्। अनुच्छेद: 18 प्रत्येकमपि विचाराणां चेतनाया: धर्मस्य च स्वातन्ञ्याधिकारं संधत्ते। अस्मिन् अधिकारे, स्वीयं धर्मं विश्वासं वा शिक्षयितुं अभ्यस्तुं अर्चितुं परिपालयितुं वा, वैयक्तिके सामाजिके च जीवने, अन्यैश्च सह सामुदायिकजीवने एकाकिना वा स्वीयं धर्मं विश्वासं स्वातन्ञ्यं च परिवर्तयितुमपि प्रत्येकं जन: स्वातन्त्र्यं धारयति। अनुच्छेद: 19 प्रत्येकमपि मन्तव्याभिव्यक्त्यो: अधिकारं संधत्ते। सीमाव्यवधानं अविगणय्य, केनापि संचार-माध्यमेन विचाराणां सूचनानां च आदान-प्रदानार्थं विनैव हस्तक्षेपं किश्चदपि जन:, स्वीय-मन्तव्य-संघारणार्थं अधिकारेऽस्मिन् अर्हिष्यते। अनुच्छेद: 20 प्रत्येकमेव जन: शान्तिपूर्णरीत्या सम्मिलितुं संघटनानि च विरचयितुमर्हो वर्तते।केनचिदपि संघटनेन सह आत्मानं संयोजयितुं न कोऽपि विवशीकर्तुं शक्यते। [missing?] अनुच्छेद: 21 स्वीयराष्ट्रस्य प्रशासने प्रत्यक्षरीत्या अथवा निष्पक्षनिर्वाचित-प्रतिनिधि-माध्यमेन प्रत्येकं जन: सहभागिभवितुमर्हति। प्रत्येकं जनस्तदीये राष्ट्रे लोकसेवाया: तुल्यमधिकारं संधत्ते। लोकेच्छया प्रशासनाधिकारो विरचयिष्यते; इयमिच्छा कालबद्धै: नियमोचितैश्च निर्वाचनै: प्रकाश्यम् आगन्त्री; इमानि निर्वाचनानि च वैश्विकं तुल्यं गुप्तं मतदानेन अथवा तुल्यमेवेतरेण मतदानविधिना भवितार:। अनुच्छेद: 22 प्रत्येकमेव जन:, सामाजिकत्वात्, सामाजिक-सुरक्षाया अधिकारं सन्धारयति; असौ हि राष्ट्रीयप्रयासेन आन्ताराष्ट्रीयसहयोगे न च प्रत्येकं राज्यस्य संघटन-संसाधनानुरूपम्, स्वीयाविभाज्यार्थिक-सामाजिक-सांस्कृतिकाधिकाराणां प्रतिष्ठायै, स्वीयव्यक्तित्वस्य उन्मुक्त {सर्वांगीण} विकासार्थं च संसिद्धिं अर्हति। अनुच्छेद: 23 प्रत्येकमपि निर्वृत्तितां विरुध्य संरक्षणमधिगन्तुं, अनुकूल-कार्य-स्थितीनां न्यायीकरणमवाप्तुं स्वतन्त्र-वृत्तिता-चयनं विधातुं कार्याणि चानुष्ठातुं अधिकारं धत्ते।प्रत्येकम्, विनैव भेदम्, सम-कार्यार्थम्, समान-वेतनमानं {पारिश्रमिकं} अधिगन्तुं अधिकृतोऽस्ति। कार्यनिरत: प्रत्येकमपि जन:, स्वस्य स्वीय-परिवारस्य च मानवीय-गौरव-युतस्य अस्तित्वस्य संरक्षणार्थं समुचितानुकूल-पारिश्रमिकादानस्य अधिकारं धारयति। आवश्यके सति चासौ सामाजिक-संरक्षणस्य अन्योपायै: एतत्पूरयितुं अर्हिष्यते। स्वीयहितानां संरक्षणार्थं प्रत्येकम् श्रमिकसंघटनै: साकं आत्मानं संयोजयितुं एतादृक्-संघटनं वा संरचयितुं अधिकृतोऽस्ति। अनुच्छेद: 24 कार्यहोराणां समुचित-नियमन-पुरस्सरम्, सवेतनं च नियतावधिकावकाशेन सह विश्रमाधिकार: प्रत्यकस्मै प्रदेयोऽस्ति। अनुच्छेद: 25 प्रत्येकं जन: य्वाद्य-वस्त्रावास-चिकित्सोपचर्यादिभि:, आवश्यक-सामाजिक-सेवाभिश्च सह स्वस्य स्वीयपरिवारस्य च अनामयतायै स्वस्थतायै च पर्याप्तं जीवनस्तरं संधारयितुं अधिकृतोऽस्ति। अपि च, नियन्त्रण-शून्यासु परिस्थितिषु अन्यस्मिन् जीवकोपार्जनाभावे वृद्धावस्थायां, वैधव्यप्राप्तौ, अयोग्यतायां, रुग्णतायां निर्वृत्तितायां च सत्याम्, प्रत्येकमपि सुरक्षाधिकारं सन्धारयति। मातृत्वस्य शिशुत्वस्य च कृते विशिष्टसाहाय्योपचर्याजातं प्रदेयं भविता। अवैधा: वैधाश्च सर्वेऽपि बाला:, समानं सामाजिकं संरक्षणं अवाप्तुं अर्हिष्यन्ति। अनुच्छेद: 26 प्रत्येकमपि जन: शिक्षाधिकारं संधत्ते। प्राथमिकेषु, मौलिकस्तरेषु च शिक्षा नि:शुल्का वर्तिता। प्राथमिकी शिक्षा अनिवार्या भविता। प्राविधिकी व्यावसायिकी च शिक्षा सामान्यतया उपपादयिष्यते, उच्चतरशिक्षा च, सर्वेषामपि कृते योग्यताधारेण समानरूपेण प्राप्या भविता। शिक्षैषा मानवीय व्यक्तित्वस्य सर्वांगीण-विकासं प्रति निर्दिष्टा भविता अपि चैषा मौलिक स्वातन्ञ्याणां मानवाधिकाराणां च कृते सम्मान-संवर्धिका भविता। सर्वेस्वपि राष्ट्रेषु जातीयेषु धार्मिकेषु-वा वर्गेषु शिक्षैषा। सय्व्यसहिष्णुता-सद्भाव-संवर्धिका वर्त्तिता। अपि चैषा, शान्ति-संधारणार्थं संयुक्त राष्ट्रसंघस्य कार्याणि इतोऽप्यग्रे प्रसारयिष्यति। बालानां कृते प्रदेयां शिक्षां चेतुं पितरौ प्राथम्याधृतं अधिकारं धारयत:। अनुच्छेद: 27 विविधकलानां आनन्द-सन्दोहमनुभवितुं वैज्ञानिको-पलस्धीनां लाभान् च संविभक्तुं विभिन्नानां समुदायानां सांस्कृतिक-जीवने च स्वतन्त्रतया सहयोक्तुं सर्वोऽपि जन: अधिकारयुतोऽस्ति। कस्यापि वैज्ञानिक-साहित्यिक-कलात्मकानां निर्माणानां, यस्यासौ रचयितास्ति, नैतिकानां वस्तुगतानां हितानां संरक्षणार्थं प्रत्येकं जनोऽधिकारं संधत्ते। अनुच्छेद: 28 अस्यां अभिघोषणायां निर्दिष्टानां अधिकाराणां स्वातन्त्र्याणां च प्राप्तये सामाजिकान्ताराष्ट्रिक-व्यवस्थायां च पूर्णतया एतान् अधिगन्तुं प्रत्येकमपि जनोऽर्हिष्यते। अनुच्छेद: 29 प्रत्येकं जन: समुदायस्य कृते कर्तव्यदायित्वं धारयति येन हि स्वीय-व्यक्तित्वस्य पूर्ण-स्वतन्त्र-विकास: संभवेत्। स्वीयाधिकार-स्वातन्त्र्याणां क्रियान्वयने प्रत्येकम् जन:, अन्येषां अधिकार-स्वातन्त्र्याणि प्रति समुचिताभिज्ञानादर-संरक्षणदृशा नूनं व्यवहरिष्यति। अपि चासौ लोकतान्त्रिक-समाजे, सामान्य-कल्याणं सार्वजनिक-व्यवस्थां नैतिकताया: समुचितावश्यकताश्च प्रति पूर्णं दायित्वं निर्वक्ष्यति। एतेऽधिकारा: एतानि स्वातन्त्र्याणि च, संयुक्तराष्ट्रसंघस्य उद्देश्यानि सिद्धान्तान् च विरुध्य न कथमपि प्रयोक्ष्यन्ते। अनुच्छेद: 30 अस्यां अभिघोषणायां निर्दिष्टानां अधिकाराणां स्वातन्त्रयाणां च न कोऽप्यंश:, प्रणाश-लक्ष्याधारेण किमपि कार्यमनुष्ठातुं एतादृक्कार्यानुष्ठानार्थं वा कस्यचित् राष्ट्रस्य वर्गस्य जनस्य वा समीहित-सिद्धयर्थं अन्यथा व्याय्व्यातुं नैव शक्ष्यते। स्वत्वाधिकार: 1997 मानवाधिकाराणां कृते संयुक्तराष्ट्रोच्चायुक्तस्य कार्यालय: जिनेवा, स्वीट्ज़रलैण्ड libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sc.txt000066400000000000000000000343471520214632600216720ustar00rootroot00000000000000DECRARATZIONE UNIVERSALE E SOS DERETOSDE S'ÒMINE Proclamada dae sas Natziones Unidas su 10 de nadale de su 1948 [Preamble] Cunsiderende chi su reconnoschimentu de sa dinnidade inerente a totu sos membros de sa famìlia umana e de sos deretos issoro eguales e inalienàbiles costìtuit su fundamentu de sa libertade, de sa zustìssia e de sa paghe in su mundu, Cunsiderende chi su misconnoschimentu e su dispretziu de sos deretos de s'òmine ant zutu a atziones de barbaridade chi bulluzant sa cussèntzia de s'umanidade e chi sa bènnida de unu mundu in ue sos èsseres umanos ant a esser lìberos de faeddare e de creer, liberados dae su terrore e dae sa misèria, est proclamadu comente s'isetu prus mannu de s'òmine, Cunsiderende chi est essentziale chi sos deretos de s'òmine siant garantidos dae unu rezìmene de deretu, a manera chi s'òmine non siat custrintu prus, comente remediu estremu, a si bortare contra a sa tirannia e a s'opressione, Cunsiderende chi est essentziale a animare s'isvilupu de sas relatziones de amighèntzia intre sas natziones, Cunsiderende chi in sa Carta sos pòpulos de sas Natziones Unidas ant proclamadu torra sa fide issoro in sos deretos fundamentales de s'òmine, in sa dinnidade e su balore de sa pessone umana, in s'egualidade de sos deretos de sos òmines e de sas fèminas, e chi issos si sunt decrarados dispostos a favorire su progressu sotziale e a instaurare cunditziones mezus de bida in una libertade prus manna, Cunsiderende chi sos Istados Membros si sunt postos de acordu pro assegurare, in cooperatzione cun s'Organizatzione de sas Natziones Unidas, su respetu universale e efetivu de sos deretos de s'òmine e de sas libertades fundamentales, Cunsiderende chi un'idea comuna de custos deretos e libertades tenet s'importàntzia prus manna pro cumprire custu acordu, s'Assemblea Zenerale proclamat custa decraratzione universale de sos deretos de s'òmine comente s'ideale comunu chi totu sos pòpulos e totu sas natziones depent sighire pro fagher a manera chi totu sos indivìduos e totu sos òrganos de sa sotziedade, tenende semper in coro custa Decraratzione, s'isfortzent, cun s'amaestramentu e s'educatzione, pro isvilupare su respetu de custos deretos e libertades e pro nd'assegurare, cun mesuras progressivas de òrdine natzionale e internatzionale, su reconnoschimentu e s'aplicatzione universales e efetivas, siat in mesu de sas populatziones de sos Istados Membros etotu, siat in mesu de cussas de sos territòrios postos suta de sa zurisditzione issoro. Artìculu 1 Totu sos èsseres umanos naschint lìberos e eguales in dinnidade e in deretos. Issos tenent sa resone e sa cussèntzia e depent operare s'unu cun s'àteru cun ispìritu de fraternidade. Artìculu 2 Onzi unu podet fagher baler totu sos deretos e totu sas libertades proclamadas in sa Decraratzione presente, sena distintzione peruna, mescamente de ratza, de colore, de sessu, de limba, de relizione, de opinione polìtica o de onzi àtera opinione, de orìzine natzionale o sotziale, de cunditzione, de nàschida o de onzi àtera cunditzione. In prus, no at a esser fata peruna distintzione fundada supra s'istatutu polìticu, zurìdicu o internatzionale de su paìsu o de su territoriu dae ue una pessone podet benner, chi custu paìsu o territoriu siat indipendente, suta tutela, no autònomu o assuzetadu a una limitatzione cale si siat de soveranidade. Artìculu 3 Onzi individuu tenet deretu a sa bida, a sa libertade e a sa seguràntzia de sa pessone sua. Artìculu 4 Nemos at a poder esser mantesu ne in istadu de iscravitùdine, nen de terachiu; s'iscravitùdine e sa trata de sos iscraos sunt preubidas in totu sas formas. Artìculu 5 Nemos at a poder esser assuzetadu a sa tortura, ne a penas o a tratamentos crudeles, inumanos o degradantes. Artìculu 6 Onzi unu tenet su deretu a su reconnoschimentu in onzi logu de sa personalidade zurìdica sua. Artìculu 7 Totus sunt eguales in cara de sa leze e tenent deretu sena peruna distintzione a una tutela eguale de sa leze. Totus tenent deretu a una tutela eguale contra a onzi discriminatzione chi diat contraìgher sa Decraratzione presente e contra a onzi istigamentu a custa discriminatzione. Artìculu 8 Onzi pessone tenet deretu a unu recursu efetivu a sas zurisditziones natzionales cumpetentes contra a sos atos chi bìolant sos deretos fundamentales chi li sunt reconnotos dae sa costitutzione o dae sa leze. Artìculu 9 Nemos podet esser arrestadu, impresonadu o esiliadu arbitrariamente. Artìculu 10 Onzi pessone tenet su deretu, in egualidade prena, a fagher intender sa boghe sua ecuamente e publicamente dae unu tribunale indipendente e impartziale, chi at a detzider, siat de sos deretos e òbrigos suos, siat de su fundamentu de onzi acusa, in matèria penale, direta contra a issa. Artìculu 11 Onzi pessone acusada de un'atzione delituosa si depet cunsiderare innossente finas a cando si nd'at a istabilire legalemente sa neghe in unu protzessu pùblicu in ue ant a esser asseguradas totu sas garantias netzessàrias a sa defensa sua. Nemos at a poder esser cundennadu pro atziones o omissiones chi, in su mamentu chi sunt istadas fatas, non costituiant un'atu delituosu pro su deretu natzionale o internatzionale. In prus, non s'at a poder imponner peruna pena prus forte de sa chi fit aplicàbile in su mamentu chi s'atu delituosu est istadu cumpridu. Artìculu 12 Nemos at a poder esser ozetu de intromissiones arbitràrias in sa bida privada sua, in sa famìlia sua, in sa domo o in sa currispondèntzia sua, nen de atentados a s'onore o a sa reputatzione sua. Onzi pessone tenet deretu a esser tutelada dae sa leze contra a custas intromissiones o a custos atentados. Artìculu 13 Onzi pessone tenet su deretu de zirare liberamente e de s'isseperare sa residèntzia in intro de un'Istadu. Onzi pessone tenet su deretu de si nch'andare dae unu logu -finas dae su suo-, e de torrare a su logu suo. Artìculu 14 Onzi pessone, si est pessighida, tenet su deretu de si chircare asilu e de otenner asilu in àteros logos. Custu deretu non podet esser chircadu si sa pessone est pessighida pro unu crìmine de deretu comunu o pro atziones contràrias a sos fines e printzìpios de sas Natziones Unidas. Artìculu 15 Onzi individuu tenet deretu a una natzionalidade. Nemos podet esser privadu de sa natzionalidade sua, nen de su deretu de cambiare natzionalidade. Artìculu 16 Dae cando sunt baganzos, s'òmine e sa fèmina, sena perunu impedimentu pro sa ratza, sa natzionalidade o sa relizione, tenent su deretu de si cojuare e de si fagher una famìlia. Issos tenent sos matessi deretos in ocasione de su cojuiu, a pustis de su cojuiu e in s'ora de s'isparzimentu. Su cojuiu s'at a poder fagher petzi cun s'acordu lìberu e prenu de sos isposos. Sa famìlia est s'elementu naturale e fundamentale de sa sotziedade e tenet deretu a esser tutelada dae sa sotziedade e dae s'Istadu. Artìculu 17 Onzi pessone, sola chi siat o a cumone, tenet deretu a sa propiedade. Nemos podet esser privadu arbitrariamente de sa propiedade sua. Artìculu 18 Onzi pessone tenet deretu a sa libertade de pessamentu, de cussèntzia e de relizione; custu deretu ìmplicat sa libertade de cambiare relizione o idea, e finas sa libertade de manifestare sa relizione o s'idea sua, a sa sola o a cumone, siat in pùblicu siat in privadu, cun s'insinnamentu, sas pràticas, su cultu e su cumprimentu de sos ritos. Artìculu 19 Onzi individuu tenet deretu a sa libertade de opinione e de espressione. Custu ìmplicat su deretu a no esser pessighidu pro sas opiniones suas e su de chircare, de retzire e de difunder, sena cunsideru de peruna frontera, sas informatziones e sas ideas cun onzi zenia de mediu. Artìculu 20 Onzi pessone tenet deretu a sa libertade de reunione e de assotziamentu patzìficu. Nemos podet esser obrigadu a fagher parte de unu sotziu. Artìculu 21 Onzi pessone tenet su deretu de intrare in parte de sa diretzione de sos afares pùblicos de su logu suo, siat diretamente, siat tràmite rapresentantes isseperados liberamente. Onzi pessone tenet su deretu de intrare, in cunditziones de egualidade, in sas funtziones pùblicas de su paìsu suo. Sa boluntade de su pòpulu est su fundamentu de s'autoridade de sos poderes pùblicos; custa boluntade si depet espressare cun eletziones onestas chi depent esser fatas periodicamente, cun botu universale eguale e segretu o cunforma a una norma ecuivalente chi asseguret sa libertade de botu. Artìculu 22 Onzi pessone, comente membru de sa sotziedade, tenet deretu a sa seguridade sotziale, chi est fundada pro otenner su godimentu de sos deretos econòmicos, sotziales e culturales indispensàbiles a sa dinnidade e a s'isvilupu lìberu de sa personalidade sua, pro more de s'isfortzu natzionale e de sa cooperatzione internatzionale, a pustis de aer tentu in contu s'organizatzione e sas richesas de onzi paìsu. Artìculu 23 Onzi pessone tenet deretu a su traballu, a isseperare liberamente su traballu suo, a cunditziones de traballu ècuas e chi podant acuntentare, e a sa protetzione contra a sa disocupatzione. Totus tenent su deretu, sena peruna discriminatzione, a unu salariu eguale pro unu traballu eguale. Chie traballat tenet deretu a una paga ècua e chi l'acuntentet, chi asseguret a issu e a sa famìlia sua un'esistèntzia chi siat cunforma a sa dinnidade umana e cumpretada, si si podet, dae totu sos àteros mèdios de tutela sotziale. Onzi pessone tenet su deretu de fundare sindicados paris cun àtere e de intrare in sos sindicados pro difender sos interessos suos. Artìculu 24 Onzi pessone tenet deretu a su pasu e a su disaogu e mescamente a unu lìmite zustu de su tempus de traballu e a lissèntzias periòdicas pagadas. Artìculu 25 Onzi pessone tenet deretu a unu gradu de bida bastante pro l'assegurare sa salude, su bonistare suo e su de sa famìlia sua, mescamente pro s'alimentatzione, sa bestimenta, sa domo, sas curas mèdicas e finas pro sos servìtzios sotziales indispensàbiles; tenet deretu a sa seguridade si est disocupada, malaìda, imbàlida, biuda, betza o si at pèrdidu sos mèdios suos pro campare a pustis de eventos indipendentes dae sa boluntade sua. Sa maternidade e s'infàntzia tenent deretu a un'azudu e a un'assistèntzia particulare. Totu sos pitzinnos, chi siant naschidos foras de su cojuiu o a pustis, godint de sa matessi tutela sotziale. Artìculu 26 Onzi pessone tenet deretu a s'educatzione. S'educatzione depet esser gratuita, a su nessi pro s'insinnamentu elementare e fundamentale. S'insinnamentu elementare est obrigatoriu. S'insinnamentu tènnicu e professionale depet esser zeneralizadu; s'intrada a sas iscolas superiores depet esser aperta in egualidade prena a totus, cunforma a su mèritu issoro. S'educatzione depet punnare a s'isvilupu prenu de sa personalidade umana e a s'afortimentu de su respetu de sos deretos de s'òmine e de sas libertades fundamentales. Issa depet favorire sa cumprensione, sa toleràntzia e s'amighèntzia intre totu sas natziones e totu sos grupos ratziales o reliziosos, comente puru s'isvilupu de sas atividades de sas Natziones Unidas pro su mantenimentu de sa paghe. Babos e mamas tenent, comente prioridade, su deretu de isseperare sa casta de educatzione de dare a sos fizos issoro. Artìculu 27 Onzi pessone tenet su deretu de pigare parte liberamente a sa bida culturale de sa comunidade, de godire de sas artes e de tenner parte in su progressu sientìficu e in sos benefìtzios chi nde resurtant. Onzi unu tenet su deretu a sa protetzione de sos interessos morales e materiales chi derivant dae cale si siat produtzione sientìfica, literària o artìstica de sa cale est autore. Artìculu 28 Onzi pessone tenet deretu chi rennet, in àmbitu sotziale e in àmbitu internatzionale, un'òrdine fatu a manera chi sos deretos e sas libertades proclamadas in sa Decraratzione presente bi podant agatare efetu cumpretu. Artìculu 29 S'individuu tenet deveres cun sa comunidade in ue petzi est possìbile s'isvilupu lìberu e prenu de sa personalidade sua. In sa pràtica de sos deretos suos e in su godimentu de sas libertades suas, onzi unu est assuzetadu e bia a sas limitatziones istabilidas dae sa leze petzi cun s'intentu de assegurare su reconnoschimentu e su respetu de sos deretos e libertades de àtere e cun su fine de atatare sos disizos zustos de sa morale, de s'òrdine pùblicu e de su bonistare zenerale in una sotziedade democràtica. Custos deretos e libertades no ant a poder, in perunu casu, esser praticados in manera contrària a sos fines e printzìpios de sas Natziones Unidas. Artìculu 30 Non b'at perunu disponimentu de custa Decraratzione chi podat esser interpretadu comente implicante pro un'Istadu, un'aggrupamentu o un'individuu unu deretu cale si siat a si dare a un'atividade o de fagher un'atzione chi punnet a sa distrutzione de sos deretos e libertades chi bi sunt proclamados. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sco.txt000066400000000000000000000253311520214632600220420ustar00rootroot00000000000000Universal Declaration o Human Richts Adoptit and proclaimed by General Assemlie resolution 217A (III) o 10 December 1948. On December 10, 1948 the General Assemlie o the Unitit Nations adoptit and proclaimed the Universal Declaration o Human Richts shawn hereablo in its ful text. Efter this historic act the Assemlie cried on aw Member States tae publicise the text o the Declaration and tae gar it be ‘disseminatit, displayed, read and exponed principally in scuils and ither learning institutions, wi nae distinction on grunds o the political status o countries or territours.’ Inning Forsameikle as kenning for the inherent dignity and for the richts, equal and nane-alienable, o aw members o the human faimily is the foond o freedom, justice and peace in the warld, Forsameikle as misregaird and contemption for human richts hes resultit in barbour acts that hes scunnert the conscience o mankind, and the advent o a warld whaur aw human sowels enjoys freedom o thocht and speech, and quittance frae dearth and dreid hes been proclaimed the tapmaist aspiration o the commonty, Forsameikle as it is necessar, gin man be no gart tak recourse tae rebellion as a hinmaist resort conter tirannie and dounhaudenment, that human richts shuld be beildit by the rule o law, Forsameikle as it is necessar tae gar freendly relations atween nations aye win forrit, Forsameikle as the peoples o the Unitit Nations hes in the Chairter affirmit aince mair their faith in fundamental human richts, in the dignity and worth o the human person and in the equal richts o men and wemen and hes resolved tae promote social progress and better standarts o life in braider freedom, Forsameikle as Member States hes gien their hecht tae win, in compluterance wi the Unitit Nations, the promotion o universal tent and respect for human richts and fundamental freedoms, Forsameikle as a common understaunding o thir richts and freedoms is o the greatest importance for the ful kenning o this hecht, Nou, syne, The General Assemlie Proclaims this Universal Declaration o Human Richts as a common standart o achievement for aw peoples and aw nations, tae the end that ilka individual and ilka organ o society, aye haudan in mind this Declaration, shal ettle throu teaching and lear tae promote respect for thir richts and freedoms and throu progressive meisures, national and international, mak sover their universal and effective kenning and tenting, baith amang the folk o the Member States theirsels and amang the folk o territours in ower their jurisdiction. Airticle 1 Aw human sowels is born free and equal in dignity and richts. They are tochered wi mense and conscience and shuld guide theirsels ane til ither in a speirit o britherheid. Airticle 2 Awbody is entitelt til aw the richts and freedoms furthset in this Declaration wi nae distinction o ony kind, sic as race, colour, gender, language, religioun, political or ither opinioun, national or social origin, gear, birth or ither status. Mair, nae distinction shal be made on the grunds o the political, jurisdictional or international status o the countrie or territour a bodie belangs, whuther it be staund-alane, trust, nane-self-governing or in ower ony ither haims o soverantie. Airticle 3 Awbody hes the richt tae life, liberty and security o person. Airticle 4 Naebody shal be hauden in thirldom or slavery; slavery and the slave trade shal be prohibit in aw their forms. Airticle 5 Naebody shal be gart thole torture nor ill-kindit, inhuman nor bemeanan treatment nor punishment. Airticle 6 Awbody hes the richt awgaits tae kenning as a person afore the law. Airticle 7 Aw are equal afore the law and entitelt wi nae distinction tae equal beilding o the law. Aw are entitelt tae equal beilding conter ony discrimination in skaith o this Declaration and conter ony incitement tae sic discrimination. Airticle 8 Awbody hes the richt til an effective remeid aff o the competent national tribunals for acts that daes skaith til the fundamental richts grantit him o the constitution or by law. Airticle 9 Naebody shal be gart thole wulsome arrest, detention nor exile. Airticle 10 Awbody is entitelt in ful equality til a fair and public hearing frae a staund-alane and even-haundit tribunal in the determination o his richts and duties and o ony criminal chairge conter him. Airticle 11 1. Awbody chairged wi a penal faut hes the richt tae be thocht innocent til pruved guilty conformand til law in a public trial whaur he hes haen aw the warranties necessar for his defence. 2. Naebody shal be taen as guilty o ony penal faut on accoont o ony act or omission that didna mak for a penal faut, in ower national or international law, at the time whan it wes committit. Nor shal a penalty be imposed hivvier nor the ane that wes applicable at the time the penal faut wes commitit. Airticle 12 Naebody shal be gart thole wulsome intromission wi his privacy, faimily, hame or letters, nor tae onsets upon his honour and repute. Awbody hes the richt tae the beild o the law conter sic intromission or onsets. Airticle 13 1. Awbody hes the richt tae freedom o traivel and residence ben the mairches o aw States. 2. Awbody hes the richt tae win awa frae ony countrie, includin his ain, and tae win back til his countrie. Airticle 14 1. Awbody hes the richt tae seek and tae enjoy in ither countries asylum frae persecution. 2. This richt mayna be cried on in the case o prosecutions genuinely arisan ower the heids o nonpolitical crimes or o acts contrair til the purposes and principles o the Unitit Nations. Airticle 15 1. Awbody hes the richt til a nationality. 2. Naebody shal be wulsomely twined o his nationality nor disalloued the richt tae chynge his nationality. Airticle 16 1. Men and wemen o ful age, wi nae ony branks on accoont o race, nationality or religioun, hes the richt tae mairry and foond a faimily. Entitelt they are tae equal richts anent mairrage, oot throu mairrage and at its upbrak. 2. Mairrage shal be gane intil wi the free and ful consent alane o the intendin marras. 3. The faimily is the naitural and fundamental group unit o society and is entitelt tae the beild o society and the State. Airticle 17 1. Awbody hes the richt tae awn gear his lane as weel as in commonty. 2. Nane shal be wulsomely twined o his gear. Airticle 18 Awbody hes the richt tae freedom o thocht, conscience and religioun; this richt includes the freedom tae chynge his religioun or belief, and freedom, aither his lane or in commonty and in public or in quietie, tae witness his religioun or belief in teaching, practick, worship and observance. Airticle 19 Awbody hes the richt tae freedom o opinioun and expression; this richt includes freedom tae haud opiniouns wi nae intermeddling and tae seek, come by and gie oot wittings and conceits throu ony media and tentless o frontiers. Airticle 20 1. Awbody hes the richt tae freedom o peacefu forgethering and association. 2. Nane may be gart belang an associe. Airticle 21 1. Awbody hes the richt tae tak a haund in the government o his countrie, directly or throu representatives freely waled. 2. Awbody hes the richt til equal access tae public service in his countrie. 3. The wull o the people shal be the grunds o the authoritie o government; this wull shal be expressed in periodic and jonick elections that shal be by universal and equal suffrage and shal be hauden by secret vote or by the like free voican procedures. Airticle 22 Awbody, as a member o society, hes the richt tae social security and is entitelt tae realisation, throu national darg and international compluterance and confeerin til the organisation and fends o ilka State, o the economic, social and cultural richts that maun be haen for his dignity and the free development o his personality. Airticle 23 1. Awbody hes the richt tae hae wark, free choice o employ, fair and guid tids o wark, and security gin wark gaes wantin. 2. Awbody, wi nae ony discrimination, hes the richt tae equal pey for equal wark. 3. Awbody in wark hes the richt tae fair and guid pey that maks siccar for himsel and his faimily an existence worthy o human dignity, and hae it eikit til, if necessar, wi ither means o social beild. 4. Awbody hes the richt tae mak and tae jyne trade unions for the beild o his interests. Airticle 24 Awbody hes the richt tae saucht and leisure, includin wyce stents on wark-oors and periodic time aff wi pey. Airticle 25 1. Awbody hes the richt til a standart o life fit for the guid-heal and weel-daean o himsel and his faimily, includin meat, claes, hoosing and medical care as weel as necessar social services and the richt tae security in the event o job loss, seikness, disability, wedowheid, auld eild or ither want o fends in circumstances oot o his pouer. 2. Mitherheid and bairnheid is entitelt tae special tent and assistance. Aw childer, whuther born in or oot o wadlock, shal enjoy the samelike social beild. Airticle 26 1. Awbody hes the richt tae learning. Learning shal be free, at least in the elementar and foondin stages. Elementar learning shal be compelt. Technical and professional learning shal be made generally available and secondar learning shal be available tae aw equal like on grunds o merit. 2. Learning shal be airtit at the ful development o the human personality and at the steivening o respect for human richts and fundamental freedoms. It shal promote understaunding, toleration and freendship amang aw nations, racial or religious groups, and shal gar the purposes o the Unitit Nations win forrit in the uphauding o peace. 3. Parents hes a prior richt tae wale the kind o lear that shal be gien til their bairns. Airticle 27 1. Awbody hes the richt tae tak pairt freely in the cultural life o the commonty, tae enjoy the airts and tae share in the advancement o science and its benefits. 2. Awbody hes the richt til the haining o the moral and material interests that results frae ony scientific, literary or airtistic production he is the makar o. Airticle 28 Awbody is entitelt til a social and international order in the whilk the richts and freedoms furthset in this Declaration can kythe in ful. Airticle 29 1. Awbody hes duties tae the commonty in the whilk alane the free and ful development o his personality is possible. 2. In the exercise o his richts and freedoms, awbody shal thole nae mair nor whit branks are determined by law for the ae purpose o makand the due kenning and respect for the richts and freedoms o ithers and the meeting o the just needs o morality, public order and the common weill in a democratic society siccar. 3. Thir richts and freedoms can niver in nae case be exercised conter the purposes and principles o the Unitit Nations. Airticle 30 Nocht in this Declaration may be interpret as allouin for ony State, group or person ony richt tae tak pairt in ony ploy or perform ony act ettled at the cowping o ony o the richts and freedoms herein furthset. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sd.txt000066400000000000000000001240231520214632600216620ustar00rootroot00000000000000شخصيات مختصر سوانح حيات مرحوم ” منٺارفقير راڄڙ“ واديءِ مهراڻ جو مردم خيز خطو ازل کان ئي افضل رهندو آيو آهي اهڙا هيرا ۽ جواهر پيدا ڪيا اٿس جو ڪوبه انهن جو مُلھ ڪٿي نٿو سگهي . سائين منٺار فقير راڄڙ به انهن مان هڪ آهي راڄڙ قوم جي مختصر تاريخ راڄڙ قوم سنڌ جي قديم سمان قوم جي هڪ شاخ آهي شجري موجب 14 هاشم سان 20 راڄڙ سان 29 لاکي ڦلاڻي سان(مشهور سخي ڏاتار)42سمي سان ملي ٿي فقير صاحب جا وڏا فقير صاحب جا وڏا اصل جيسلمير رياست جا رهندڙ هئا ، پاڻ ڀاڳيا مالوند ماڻهو هئا ، سندن گذر سفر مال تي هو جيئن ته جيسلمير وارياسو علائقو آهي لاڳيتن مينهن نه پوڻ ۽ خشڪ سالي جي ڪري پنهنجي مال متاع سميت اچي سنڌ ۾ آباد ٿيا. (اهو وقت ميرن جي صاحبي وارو هو) ۽ موجوده ڳوٺ کاڻي راڄڙ ۾ اچي آباد ٿيا. فقير صاحب جن جا وڏا اصل کانئي ، قبله حضرت مخدوم نوح رحمت الله عليه جا مريد هئا ، انهن مان ٻه فقير وڏا درويش اڳ به ٿي گذريا آهن (1) مهراڻ فقير راڄڙ ڪنگور جيسلمير انڊيا ،۽ ٻيو (2) سائين منٺار فقير راڄر. انگريزن جي دور ۾ مهراڻ فقير راڄڙ ڳوٺ ڪنگور جو رهندڙ هو شروعات ۾ مشهور ڌاڙيل هو هڪ رات ڌاڙو هڻي موٽيو ، ڏسي ته هڪ ( لڏو) يعني مسافر فيملي پاڻي نه ملڻ ڪري اڃ جي شدت کان بيحال آهي ۽ انهن مان ٻه ماڻهوڪجھ ٺيڪ حالت ۾ هئا. پاڻ انهن کان پڇيائين ته توهين ڪير آهيو، انهن ٻڌايو ته اسين ڀيل آهيون پاڻي نه ملڻ ڪري تنگ ٿي پيا آهيون . پاڻ انهن کان سانداري ” مشق “ وٺي کين هڪ ويجهو تڙ ”کوه“سجھندو هوئن ان تان پاڻي ڀري اچي ، سڄي لڏي کي پياريئون ۽انهن کي چيائون ته مونکي دُعا ڪريو لڏي وارن چيو ته اسان جون دُعائون توساڻ آهين . پاڻ اتان روانا ٿيا ، اڳتي وڃي اهو خيال آين ته آئون هڪ لڏي کي پاڻي پياري انهن جي جان بچايم ، ۽ ٻين ڪيترن ئي بيگناهن جو مال ڪاهيو پيو وڃان . اهو خيال ڪري پوئتي موٽيا ته اڌ پنڌ تي اها واهر گڏين پاڻ سڀ مال انهن کي ڏئي انهن کان معافي ورتائين . ۽ پاڻ اتان سڌو جبل ڏي هليا جتي هڪ درويش رهندو هو ان وٽ پهتا . زمين سروي ٿي ته فقير صاحب جي وڏن کي به ڪافي زمين ملي. فقير صاحب جن جو والد وڏيرو قبول محمد پنهنجي راڄ جو چـڱون مڙس هو ، فقير صاحب جن جي ولادت باسعادت ، منٺار فقير جي ولادت کان اڳ وڏيري قبول محمد کي ٻه فرزند هئا هڪ ميان پرچي ٻيو ميان حافظ . ان کان پوءِ وڏيري قبول محمد کي ٻيو ڪوبه نرينه اولاد ڪون هو. هڪ دفع حضرت مخدوم امين محمد ” پکن ڌڻي “ رحمته الله عليه ناري جي سفر تي نڪتا ۽ کاڻي راڄڙ ۾ وڏيري قبول محمد جي دعوت تي تشريف فرما ٿيا . اُن کين چيو ته هتي ڪجھ ڪونه ٿيندو توهان پنهنجي مرشد وٽ وڃو، چيائين ته منهنجو مُرشد ڪٿي آهي ، هُن چيو اولھ طرف ڏي ، هو وڻ ڏسين ٿو اهي هالن جون نمِون اٿئي پوءِ مهراڻ فقير هالا شريف وٺي ويو ۽ فيض پرايائين. منٺار فقير ڪنگور وارو هي مهراڻ فقير جو پوٽو هو وڏو درويش ٿي گذريو آهي جنهن جي چونڪي اڄ تائين مشهور آهي . اڃا تائين ڀاڳيا ماڻهو وڃايل يا جهنگ ۾ رهجي ويل مال جي لاءِ هيئن چوندا آهن. ته کين پنهنجو مال سلامت ملندو آهي هونئن به ماڻهو چوڪي ڏيندا آهن ( فقير منٺار تنهنجي چوڪي آهي چوڌار ، لوھ جو ڪڙو رُڪ جي واڙ ) منٺار فقير ڪنگور واري جي وصال جو سال ۽ منٺار فقير کاڻي واري جي ولادت جو سال ساڳيو آهي ته الله سائين نيڪ ۽ صالح فرزند ڏي. سندن دُعا جواثر ٿيو ۽ پوءِ جلد ئي فقير صاحب جن تولد ٿيا ۽ سندن نالو منٺار رکيو ويو ، فقير صاحب جي ولادت جو سن متفق روايتن موجب 1865ع آهي ٻالجتي جئين ته فقير صاحب پنهنجي والدين جا ننڍا فرزند هئا تنهنڪري کيس گهر ۾ لاڏ ڪوڏ سان نپايو ويو پاڻ ننڍي هوندي کان حليم سلڇڻا ۽ هد کان وڌيڪ خوبصورت هئا، ليڪن کين ظاهري تعليم بلڪل ڪانه ملي ڇو جو ان وقت تعليم عام مروج ڪانه هئي پاڻ جڏهن ڳالهائڻ لائق ٿيا ته امومن هڪ ڏهر جا ڪجھ لفظ آلاپيندا هئا فقير صاحب جي ولادت کان ڪجھ ڏيهن پوءِ هڪڙا چار درويش دروازي تي آيا ۽ اچي صدا هنيائون ته جيجان اسان کي ڏاڏي جي زيارت ڪراءِ اهڙي طرح ٽي دفعا اها صدا هڻندا رهيا ، فقير صاحب جي والده فقير صاحب کي پينگهي مان کڻي دروازي تي آئي ، ۽ انهن مان وڏي فقير ٻارڙي کي هنج ۾ وٺي ۽ وات ۾ پڪ وجهي هئين چئي روانا ٿيا ته هي منٺار فقير ڪنگور وارو هتي آيو آهي هن جو ادب ڪجو هي دنيا ۾ مشهور ٿيندو. جواني ديواني جڏهن پاڻ سن بلوغت کي رسيا ته اڪثر گوشه نشين رهندا هئا ۽ تمام گهٽ ڳالهائيندا هئا جيڪڏهن ڪا ڳالھ چوندا هئا ته شعر ۾ چئي ويندا هئا ، سندن طاقت ۽ جواني جو اندازو هن ڳالھ مان لڳائي سگهجي ٿو ته ڪيترائي ڀيرا سرحل واھ جيڪو فقير صاحب جي ڳوٺ کان هڪ ميل تي آهي پنجويھ ٽيھ فوٽ ويڪرو آهي واھ تان ٽپي ويندا هئا خوشحالي طاقت ۽ زمينداري هوندي هئي پر سندن طبيعت ۾ غرور ۽ تڪبر نه آيو هڪ دفع سندن ڀاءُ ميان پرچي کين چيو ته فلاڻي ڪڙيي تي وڃي بٽئي ڪري اچو انهي ڪڙيي جي سار سنڀار به سندن هٿ هيٺ هئي پاڻ هارين جو حصو هارين کي ڏنائون باقي سڀ غريبن ۾ ورهائي ڇڏيائون انهي واقعي مان سندن دنيا سان لاطمعي جو اندازو لڳائي سگھجي ٿو. ذڪر بيعت جئين ته سندن وڏا اصل کان ئي حضرت مخدوم نوح عليه رحمته جن جا مريد هئا ۽ پاڻ به حضرت پکن ڌڻي عليه رحمته جي دعا سان تولد ٿيا هئا جڏهن حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه ”راهونڊ“ راهونڊ هالا شريف کان اوڀر طرف ڏيڍ ميل پنڌ تي آهي ان وقت اُتي تمام گهڻو گهاٽو جهنگ هو ، اُتي جنگهلي جانور به گهڻا رهندا هئا راهونڊ کي پکا شريف پڻ چيو ويندو آهي ڇاڪاڻ ته پاڻ اُتي پکا اڏي عبادت ۽ زيارت ۾ مشغول رهيا ان ڪري کين پکن ڌڻي پڻ چيو ويندو آهي . پاڻ حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه جن جوڳ پچائڻ لاءِ چلا ڪشي ڪري رهيا هئا ۽ اها خبر جماعت ۾ عام ٿي ويئي هئي . حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه جڏهن جوڳ پچائي واپس هالا شريف پهتا ته جماعتون هال شريف زيارت لاءِ روانيون ٿيون ، فقير صاحب جن به هال شريف روانا ٿيا اُتي کين اهو خيال آيو ته ذڪر بيعت وقت حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه جي حاضري ۾ هڪ سيّد هو، پاڻ ان کي چيائون ته آئون ذڪر وٺندس ان سادات جواب ڏنو ته ذڪر بند آهي . فقير صاحب کين چيو ته مون تي مهرباني ٿئي شاھ صاحب چيو ته ڇوڪرا تون ڪير آهين پاڻ چيائون ته آئون راڄڙ آهيان ۽ ناري ۾ رهان ٿو . شاھ چيو ته آئون وڃي ٿو عرض ڪريان پوءِ کٽن تنهنجا ڀاڳ شاھ صاحب وڃي حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه کي عرض ڪيو پاڻ يڪدم پڇيائون ته ڪير آهي ، شاھ صاحب وراڻيو ته راڄڙ آهي پاڻ فرمايائون ته ڪٿي جو آهي شاھ صاحب چيو ته ٿري ڇوڪرو آهي ، پاڻ چيائون ته سڏ ڪريو . شاھ صاحب يڪدم سڏ ڪيو فقير صاحب جن آيا ۽ حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه نظرون ملائي کين ذڪر تحليل ڏنائون . پاڻ ذڪر تحليل وٺي واپس ٿيا ته شاھ صاحب ۽ سڄي جماعت کين مبارڪ ڏني ته ڇوڪرا تون وڏي قسمت وارو آهين ، جو سڀن کان پهرين ذڪر ورتو اٿئي ۽ پاڻ واپس ڳوٺ پهتا سندن شادي انهي سال فقير صاحب جي ڀائرن ميان پرچي ۽ ميان حافظ پنهنجي برادر مان فقير صاحب جي شادي ڪرائي . هڪ دفعي مخدوم امين محمد سائين جن ناري جي سفر تي نڪتا ۽ پاڻ راڙ ۾ صحب چانهيون جيڪو حاجي عثمان چانهين کپري واري جو ڏاڏو هو. ( سندن ڀاءُ حافظ به هڪ درويش ٿي گذريو آهي) انهن جي دعوت تي پهتا ته کين واپس هالا شريف وڃڻ جو اشارو مليو پاڻ تياري ڪيائون اها خبر سڄي جماعت ۾ پکڙجي ويئي ڪافي ماڻهو رستا وٺي زيارت لاءِ بيٺا . فقير صاحب جن زيارت لاءِ نه وڃين سگهيا ڇو جو سندن وڏي ڀاءُ ميان محمد حافظ جي طبيعت ناچاڪ هوئي . پکن ڌڻي جيئن واپس هالا شريف پهتا ته جلد ئي بقا جي مُلڪ ڏي روانا ٿيا ، انهي واقعي جو فقير صاحب جن تي وڏو اثر پيو. عشق جي چوٽ فقير منٺار اڃان جواني ۾ مس رسيو ته حضرت عشق جي لپيٽ ۾ اهڙو سوگهو ٿيو جو مڙس عشق جي چنبن ۾ ڦاسي پيو. حقيقت هئين آهي ته ، ذات جا ڀيل ڳوٺ ڍيڳاري ذات لهڙيا تعلقو سودرو (جيڪو هينئر هندستان انڊيا ۾ آهي) مزدوري سانگي ڳوٺ کاڻي ۾ اچي ويٺا انهن ۾ هڪ ڇوڪري جيڪا صورت ۽ سيرت ۾ پنهنجو مٽ پاڻ هئي جنهن جي به ان ڇوڪري تي نظر تي پئي ، ته اهو پنهنجي پر ۾ مٿس ڇڪن ٿي تي پيو اُن ناز ڀري صورت تي اٽڪل ڇاونجاه ڄڻا عاشق ٿيا. فقير صاحب جو هڪ شعر آهي جنهن ۾ ڇاونجاه ڄڻن جا نالا آيل آهن پر افسوس جو پورو شعر هٿ نه اچي سگهيو صرف چند سٽون مليون . اچي ساماڻي اوچتي ناز ڀري نينگر جنهن تي مڙئي عاشق ٿيا ڇاونجاه ڇوڪر مهت مليو منٺار کي جنهن ڇيهو ڪيو ڇوڪر فقير صاحب به انهن ڇاونجاه ڄڻن مان هڪ هو گويا اها هڪ عشق جي بازي هئي کٽڻ هارائڻ ٻين جي هٿ ۾ هو. فقير صاحب جو هڪ شعر انهي حقيقت جي عڪاسي ڪري ٿو، عشق بادشاھ آهي بادشاهن کي تخت ڇڏائي عاقلن کي ناچو ڪري نچايو اٿس ، فقير صاحب جي حوالي جيڪو ڪڙيو هو ان جي سموري پيدائش ڀيلن جي حوالي ٿي . آخر اهو وقت آيو جو فقير صاحب کي پهريون انجام مليو ، پاڻ اتي پهتا ۽ مائي به انجام مطابق آئي ۽ پاڻ به ڏسڻ پسڻ ۾ موهت ٿي ويا تان جو رات جا اٽڪل (3) ٽي اچي ٿيا ، اتي کين نفساتي خواهش ٿي ، ته کين اُٺن ۽ گهوڙن جي هلڻ ۽ ذڪر ڪلمي جي تنوار ٻڌڻ ۾ آئي ، جي سڌا پاڻ ڏانهن پي آيا ، ۽ اهو آواز ٻڌائون ته مخدوم امين محّمد سائين جن اچي رهيا آهن ۽ پاڻ هڪدم اٿيا ۽ مائي کي چيائون ته وري سڀهاڻي ملنداسون اڄ مهنجو مُرشد اچي رهيو آهي ۽ پاڻ واپس وريا ۽ سڄو ڏينهن انهي ڳالھ تي سوچيندا رهيا ته مرشد سائين ته دارالبقا ڏانهن ويا آهن . هي ماجرا ڇا آهي آخر وري ٻي رات ٿي ۽ وري انجام تي ويا ۽ مائي به آئي ۽ وري ساڳئي وقت تي کين نفسياتي خواهش ٿي ته وري ساڳيا اُٺ ساڳيا گهوڙا ۽ ساڳئي ذڪر ۽ ڪلمي جي تنوار . پاڻ چيائون ته انجام واري جاءِ مٽائجي ۽ سڀهاڻ رات وري ٻي جاءِ تي ملنداسون ، ائين چئي پاڻ روانا ٿيا ۽ ٻيو ڏينهن به انهي خيالن ۾ رهيا ته هي آهي ڇا . آخر ٽي رات به ساڳي حالت ٿي ۽ صبوح جو ڀيلن لڏو کنيو، واپس پنهنجي ملڪ روانا ٿيا ۽ فقير صاحب جن به پيڇو ڪيو ، رات ٿي لڏي ڍاٻو ڪيو ، فقير صاحب جن به ڪنهن کٻڙي هيٺان سمهي رهيا ، صبح جو لڏو ناري جو آباد علائقو ڇڏي ٿر جي وارياسي علائقي ۾ روانا ٿيا ۽ پاڻ نا اميد ٿي واپس وريا ۽ اچي جتي هينئر سندن درگاھ آهي اُتي ويهي رهيا ، پاڻ سڄي رات نفسياتي خيالن ۾ رهيا ۽ پوئين رات ساڳئين وقت تي کين ننڊ جي جهير آئي ، خواب ۾ ڇا ڏسن ته حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه گهوڙي تي چڙهي اچي رهيا آهن ۽ پاڻ اُٿي گهوڙو ورتائون سائن لهي فرمايو ته گهوڙي کي ڇڏي ڏيو توهين هيڏانهن اچو ۽ پاڻ اچي جتي فقير صاحب ويٺا هئا اتي ويٺا ۽ هڪ ڪتاب ڪڍي فقير صاحب کي ڏنائون ته پڙھ پاڻ جواب ۾ عرض ڪيائون ته قبله سائين آئون پڙهيل ڪونه آهيان ، پاڻ فرمايائون ته پڙھ اسين توکي پڙهايون ٿا ۽ پاڻ ڪتاب جي هر هڪ سٽ تي اڱر رکي پڙهندا ويا ۽ فقير صاحب پٺيان پڙهندو رهيو فقير صاحب کي هي ڪلام پڙها يائون . ٿلھ ؛ لاهي ويھ مَ لڏ هل ته پهچين هوت کي 1 ڪم نه ايندئي ڪيچ ري ڪا ٻي اڏاوت اڏ 2 ڀنڀا هن ڀنڀور جا نيئي رسائيندئي کڏ 3 ٻانڀڻ عشق ٻروچ جو بيٺو ڪرئي سڏ 4 هل ته ڪيچ قبول ٿئين هت رلاءِ مَ هڏ 5متان منجھين ”منٺار “ تون ڏينهن وڃنئي ٿا ڏڏ اهو ڪلام پڙهائڻ کان پوءِ ڪتاب ڏيئي فرمايائون ته هاڻ اسين اوهان سان گڏ آهيون ماشا الله ۽ پاڻ گهوڙي تي سوار ٿيا ۽ جتي هينئر سندن مزار آهي اتي اچي فرمايائون ته هي اوهان جو مڪان ميخانو آهي ۽ پاڻ روانا ٿيا . فقير صاحب جن گهوڙي جي واڳ وٺي اڳ ۾ ڊڪندا هليا ۽ انهي حالت ۾ سندن اک کُلي ته پاڻ کي پگهر ۾ شم ڏٺائون صبح جو اکر شناس ٿي پيا ۽ ڀٽائي صاحب جو رسالو رواني سان پڙهڻ لڳا ۽ پاڻ شعر چوڻ به شروع ڪيائون جو لکندا به پاڻ هُيا ۽ پڙهندا به هيا جيڪو به شعر هڪ دفعوزبان مان نڪرندو هو ته اهو دل تي ڇپجي ويندو هو پاڻ افاقي ۽ الهامي شاعر ٿي پيا ۽ مٿن مستي جو جذبو وارد ٿيو جو جڏهن به ننڍ جي جھير ايندي هُين ته حضرت پکن ڌڻي رحمته الله عليه جن جي زيارت ٿيندي هئي ۽ وري انهي جذب ۽ (سيرسياحت)جلال ۾ اچي ويندا هئا. فقير صاحب جن پوءِ سگهوئي دائود فقير سان گڏ سودري روانا ٿيا سودري پهچڻ کان پوءِ فقير صاحب انهن ڀيلن وٽ ويو ۽ ڀيل فقير صاحب جن جا طالب ٿيا ۽ خدمت ڪرڻ لڳا ۽ پوءِ پاڻ اتان اجمير شريف روانا ٿيا جتي خواجه غريب نواز جي زيارت کان مستفيض ٿيا . سندن وفات جئين ته فقير صاحب جن پنهنجي حياتي ۾ پنهنجو مقبرو ۽ ان جي لحد مبارڪ ٺهرايو هئائون ڪڏهن ڪڏهن ڪجه وقت اُن ۾ سمهندا به هئا ان مان ثابت آهي ته پاڻ موت کي هر وقت ياد رکندا هئا. (1)هڪ شوال سن 1353ھجري عيد الفطر نماز پڙهي عزيز اقارب ۽ سڄي جماعت کي مڪان تي وٺي آيا ۽ پنهنجي آخري آرام گاھ تي بيهي کين چيائون ته هي جاءِ اسان جي آخري جاءِ آهي ۽ پاسن ۾ به جايون ٿينديون جيڪي آئون پنهنجي ٻنهي پوٽن کي ڏيان ٿو . ڇو جو سندن فرزند سندن حياتي ۾ وفات ڪري ويو هو تنهن ڪري ، سندن وڏي ڀائٽي حاجي مير حسن کين چيو ته الله سائين توهان کي وڏي حياتي عطاڪي اهڙيون ڳالهيون ڇو ٿا ڪريو . پاڻ فرمائيائون ته آئون هاڻي توهان وٽ صرف ڏھ ڏينهن آهيان مون گهُري محرم جي ڏهين تاريخ هئي پر هاڻ ٿي شوال جي ڏهين ، جيئين ته پاڻ پنهنجي هڪ مرثئي ۾ چيو اٿن . ماھ محرم جي ڏهين تاريخ تي شل دم ڏيان حُب رکي حُسنين ڏي روئندي هتان راهي ٿيان نائين شوال تي کين معمولي بخار آيو ۽ پاڻ شام جي وقت پنهنجي سڀني عزيزن ۽ ڳوٺ وارن کي گهُرايائون ۽ کين چيائون اسان کي پنهنجي مُلڪ وڃڻ جي خوشي آهي ۽ پُٺيان روئجو متان ۽ نيڪ نصيحتون ۽ دعائون ڪيائون سومهڻي مهل سڀني کي چيائون ته هاڻي وڃي آرام ڪريو اسين به آرام ٿا ڪريون . ٻيا سڀ ويا هليا ليڪن سندن وڏو پوٽو فقير ولي بخش مرحوم کان پڇيائون ته رات ڪيتري آهي، پاڻ جواب ڏنائون ته پهر کن رات آهي پاڻ وضُو ڪيائون ۽ فقير ولي بخش مرحوم کي چيائون ته کير پياريو . ان وقت فقير ولي بخش جن کين کير آڻي ڏنو پاڻ کير پي سولا ٿي سُتا ۽ چيائون ته هاڻ اسان جي مٿان ٽپڙ وجهي ڇڏيو ۽ پاڻ ڪلمون پڙهڻ شروع ڪيائون ۽ ڪلمي پڙهندي پڙهندي سندن دم پرواز ٿي ويو ( انا الله و انا عليه راجعون) سندن شاعري منٺار فقير جو شعر آفاقي ۽ اِلهامي آهي . منٺار شعر جي ڪيترن ئي صنفن ۾ ڪلام چيو آهي جئين ته ڪافي ، بيت ، مدح مولود مناجات، مرثيو ، ڏهر ثي حرفي لولي وغيره هتي اسين هي ڳالھ فخر سان لکون ٿا ته سڄي سنڌ جي گذريل شاعرن مان ڪلام جي تعداد تي نظر وجهبي ته سچل سرمست کان پوءِ ٻيو نمبر منٺار فقير کي ڏبو ته وڌاءُ نه ٿيندو پاڻ چار رسالا مڪمل ڇڏيا اٿن. 1رسالو خدائي ڇپجي چڪو آهي . جنهن مان هي ڪجھ بيت آئون وائس آف سنڌ کي موڪلي رهيو آهيان اهي بيت رسالي خدائي جي 700صفن مان صرف 22 صفن تي مشتمل سمجھو ته سمپل طور توهان جي آڏو پيش ڪري رهو آهيان تمام مختصر بيت . 2 رسالو مرتضائي . سوبه ٻيو دفعو ڇپجي ڪو آهي 3 رسالو رهنمائي .اهو به ٻيو دفعو سروري پبليڪيشن طرفان ڇپيو آهي 4 رسالو سدائي جيڪو قلمي صورت ۾ موجود آهي سندن ڪيترو ئي ڪلام قلمبند نه ٿي سگهيو ۽ عام محفلن ۾ ٻڌ جي ٿو جنهن جي گڏ ڪرڻ لاءِ ڪوشش جاري آهي . اِلهامي شاعر منٺار فقير جي شاعري مان ڪجھ بيت هيٺ ڏجن ٿا. شاعر منٺار فقير راڄڙ (کاڻي) بيت 1 اول نام الله جو ، جو خالق خالقڻهار قادر رب ڪريم ، سو جل جلال جبار وصف ۽ واکاڻ کان آهي پري تنهنجو پار ڳڻي ڳڻيندو ڪيترا ، ان جا معجزا ”منٺار“ صاحب رب ستار ، ٿيو راضي رب رسول تي 2 ٿيو راضي رب رسول تي ، محّمد لڌو مان مَلڪن کان به مٿي ڪيئين تنهن سيّد سندو شان پيدا سندس نور ٿيو جمع سڀ جهان سج چنڊ تارا ڪتِيون عرش زمينون آسمان سڀئي سوالي سيّد جا تنهن در گهرن دان ”منٺار“ به منگتو تنهن جو آهي ڀٽ ڳائيندڙ ڀان او آخرآھ ضمان ڪريم ڏينهن قيام جي 3 واري ڳول وجود ۾ ته تو ۾ ٻولي ڪير مجھئي تيرت تڪيو تون پري پاءِ م پير الانسان سري واناسره جنهن منجھ ڦند نه ڦير متان منجهين ”منٺار“ تون ڇڏ ٻولي جو ڀير سمجھي لهج سوير ته الک تو هي کي اوڏڙو 4 الکه تو هي کي اوڏڙو تون پري پير م پاءِ تو ۾ سر سميع جو تون دئوڙي دل سين لاءِ ونحن اقرب اوڏڙو الکه توهي کي آھ ”منٺار“ پنهنجي من جي هئن کي هٽاءِ غير غئين جو لاھ ته عين وڃي اثبات ٿئي 5 عين وڃي اثبات ٿئي جنهن منجھ حال حلاج پاڻ پسڻ کان پري ٿيئي تڏهن صورت سرتاج غير جنهن سين گم ٿئي اهو ڪر علاج ته ڏاتر بخشئي ڏاج ، کڻي مردن جي منزل جو 6 مردن جي منزل ۾ ڇڏ لاڳاپا لاهي تنهنجو ڪم ڪريم سين پوءِ دنيا سان ڇاهي فاذڪروني اُذ ڪر ڪم ، وڃ قرب منجھئون ڪاهي مٿو محبوبن کي ڏج سر سنت لاهي اهو مرڪ آهي محبتين منٺار چئي 7 محبتي منٺار چئي انهي ريت رهن جو پسڻ ڪارڻ پرين جي ٿا سر صدقي ڪن باغ بهشت جا جنتون ترڪ ڏنائون تن طالب الدنيا مخنث ڪر خلق ڦٽو کدڙن طالب الموليٰ مذڪر ٿيءُ مرد منجھان مردن سڃاڻج حرف حديث جو ائين چيو محبوبن محبت ۾ ”منٺار“ تون ڏج پساه پرين جيڪي انهيءَ اهنڃاڻ عاشق چئجي اُن کي 8 ڪر ياد پنهنجي رب کي جنهن توکي اُپايو مٽي سنديءَ مُٺ مان توکي باري بنايو پوءِ پاڻيءَ مان پيدا ڪري توکي هادي هلايو هنر حرفت ڪيتري توکي صاحب سيکاريو ”منٺار“ پنهنجي من سين سو سدا ساراهيو ڳايو وڃايو ڪج تعريفون تنهن رب جون 9 ڪر ياد پنهنجي رب کي جنهن جوڙيو سڀ جهان سڀــــــئي عالم اُن جو هندو مسلمـــــــــــان ”منٺار“ مالڪ آهي راحم ڌڻي رحمـــــــــــــــــان ساراهي سبحان ڪر تعريفون تنهن رب جون 10 ڪر ياد پنهنجي رب کي تون وسئون ڪيم وسار جان جان آهين جيئرو تان تان تند تنوار دنيا سڀ ترڪڻ تال اٿئي غفلت ۾ م گذار مُئي سندي منٺار تون هستي مڙئي هار ڏينهن اٿئي ٻه چار اُٿي اور الله سين 11 ڪر ياد پنهنجي رب کي اندر ساھ پساھ بنا ياد يار جي تنهنجو ٻيو نه وسيلو واھ اِن ويسر سندي وير ۾ لکين ٿيا گمراھ تون تون سندي تسبي منٺار پڙھ مداھ هو هو ڪر همراھ ته وڃين سفر ۾ سکيو ٿي 12 هت حاڪم اڳه به هزار هئا پر ڪھ ته ويا ڪاڏانهن هرگز هت نه رهڻو تون به ويندي تاڏانهن ”منٺار“ پنهنجي من سين جن سڃاتو الله سرهو ٿئي ساھ جڳ جڳ رهن جيئرا 13 واھ قدرت واحد سندئي چئو قبلي چوڌارا ڪئين زمين ڪئين فلڪي سج چنڊ ڪتيون تارا جيڪي خلقي خلقڻهارا ، سو معلوم اٿئي منٺار چئي 14 واحد وڏائي تنهنجي جا مون آهي لائي من ته هادي تنهنجي حڪم سان اکيون ٿيون ڏسن ته هي جي ڪن ڪپار جا سببا تو سڻن زبان تنهنجي زور سين چپ ڏند ٿا چرن اڱڙا تنهنجي احسان سين هٿ پير ٿا هلن جڏهن صاحب ساھ کسيو وٺي تڏهين بازيون بسم ٿين وڃيو مٽي گڏجي مٽي سين منجھ واري جي ورڪن يا موليٰ ”منٺار“ چئي تون آهين قادر ڌڻي ڪُلن ڳڻي ڇا ڳڻجن ڪئين عجب تنهنجا اهڙا 15 توريءَسرت نه سمجھ ڪا توريءَ نه ٿئي اُڪلاءُ توريءَڪنڌي منهنجي ڪانه ڪا توريءَنه وسيلو واھ يا موليٰ ”منٺار“ چئي تون هادي ٿيءُ همراھ آهين تون الله ڪُل قدرت جو ڌڻــــــــــــــــــــــــــي 16 ڪلمي جي ڪنجيءَ سان ڪرُف قلب جو کول سٽون سڪ جي سور جون اندر ٻاهر ٻول فاذ ڪروني اذڪر ڪم دل ترازيءَ تول ”منٺار“ مالڪ ملڪ جو آهي قادر تنهنجي ڪول ڳوٺ وسيون مَ ڳول الکه تنهنجي اندر ۾ 17 الکه تنهنجي اندر ۾ صاحب رب ستار ونحن اقرب اليھ من حبل الوريد ، ڪر انهي آيت اعتبار منٺار موڳائي ڇڏي پنهنجو هُوش ڪجان هُشيار ته واحد تو کان وار ، پرور پري ڪين ڪي 18 پرور پري ڪين ڪي توکان رازق رب رحيم آهي ڪک پن ۾ ڪلتار سو قادر پاڻ ڪريم والله بڪل شيءَ محيط ٿو آگو چوي عليم جي ” منٺار“ سڃاڻي ميم ته احد توکي عين ٿئي 19 احد توکي عين ٿئي هوند چئو قبلي چوڌار ٿي موتو قبل انت موتو ته لهي مرڻ ميار الاانسان سري وانا سره اِيءَ معنيٰ ڏس منٺار ته تون پڻ تند تنوار هي هو هادي هيڪڙو 20 هي هو هادي هيڪڙو جان ڪيو مطالع مون ڪلمون لاالله الاالله جو پڙهي پروڙيو سون ته ريءَ خدا ٻيو ناھ ڪي جنهن کي چئجي ڏون آءُ پڻ آهيان ڪين ڪي تون رب آهين تون ” منٺار “ پنهنجي من مان ماري ڇڏج مون عرش آسمان ڀون ، آهي هونگ مڙيائي هيڪڙي 21 بحر بلاول جو چڙهيو دل مٿي درياھ موج مٿاهين ٿو ڪري البيلو اوڙاھ واقف گهرجي وير جو ميربحر ملاح سو تڙ سرور شاھ مان ڪري ”منٺار“ کي 22 مان ڪري ”منٺار“ کي سوتڙ سرور شاھ ڏسي ٿو ڏاتار جو اسم نام الله افضل اٻوجهن کي آهي رند رسولي راھ ساقي سرور شاھ آهي آب حيات جو 23 آهي آب حيات جو ساقي سرور گهوٽ جتي واھ وحدت جو وهي چڙهندڙ چوٽان چوٽ منگتا اور نه موٽ وڃ ته واصل تون ٿئين 24 چئو تون الله هيڪڙو سمجهي سرت ساڻ ذڪر پڙهڻ ذات جو آهي اجرڻ جو اُهڃاڻ ته پارس منجهان پاڻ هوند سڄوئي سون ٿئين 25 راڳه ڪجي ڪلياڻ جو ڀلو منجھ راڳن جنهن جي سوز سڻڻ سان ٿا جوش گھڻا جاڳن مان مُٺي ”منٺار“ چئي برھ ذرو ڀاڳن موٽي جن ماڳن رم انهي راھ سان 26 ڪوٽ قصر قيد اچي آءٌ پياس آءُ بندياڻي بند ۾ هتي هئين ٿياس تن مارن کي ”منٺار “ چئي وسري آءُ وياس ڪرم هيئن ڪياس جو ٿر مارو آءُ ماڙيئين 27 پهاڙي پريت کي ٿي سڀ دم سڌاري تنهن جي تند تنوار تون وجود ۾ واري ”منٺار“ پنهنجي من ۾ اُداس نر تئون نهاري جو اندر اجاري سو صيقل هڻ ته صاف ٿئي 28 پهاڙي پياس يار جيءَ منهنجو من ماري ڪيو مڃ دلبر دل کسي ويو ڪري سرير ۾ سڃ اَٿم يار عجيب جي اڪنڊ ۽ ٻي اُڃ برھ لائي ڀُنڃ مون مُئي سين ”منٺار“ چئي 29 جيسي پياس پهاڙي راڳني ، تيسي پياس ميري من ڪي لنئون صنم سون لڳه رهي تار ميري تن ڪي صورت سجن ڪي موھ ڳئي ”منٺار“ نون 30 جيسي پياس پهاڙي راڳني تيسي پياس ميري من پاس لنئون صنم سون لڳه رهي تار طلب ڪي تاس اڪ وار ملن ڪي آس مجڪون” منٺارو“ ڪهي 31 ڪونسيو ڳاءِ قلب مان پنهنجو هوش ڪري هشيار رکج انهي راڳه تي اندر جو اعتبار ”منٺار“ پنهنجي من ۾ ڪر ويسھ جو ويچار ته پريون پار سڪ سچائي جي رکين 32 روپ ڪري چئو راڳني قربئون ڪسوري دلڙي ڏجان دوست کي سنت سموري ”منٺار“ تنهنجي من جي هوند پوءِ ٿئي پوري اي مقصد منظوري مان ملئي محبوب کان 33 روپ ڪري چئو راڳني ڳاءِ تلنگ جي تان هستي هئڻ وجود ۾ ڪاوڙ ڇڏ ڪان پوءِ ”منٺار“ محبت جو ماسو ملئي مان عشق ملئي احسان مل سان ملي ڪينڪي 34 بروو ڳاءِ برھ مان جو وڍيل ويچارو من اثر وٺي ان راڳه مان من ٿئي ورھ وارو محبت ري ”منٺار“ چئي اٿئي مڙئي مونجھارو چل وٺي چارو ، عشق جي آڌار سان 35 چئي ڪيڏارو ڪربلا جو ياد ڪجان تون ڏينهن علي جي اولاد تي مرغ وٺو مينهن موليٰ جو ”منٺار“ چئي نبيھ ٿيڙن نينهن سورهيه سيد شينهن عاشق ٿيو الله جو 36 حسينيءَ جي حال مادر ماري آهيان وسرن ڪين وجود مان جيڪي ڪيچي ويڙا ڪالھ ريءَ محبوبن ”منٺار“ چئي مون نه گهرجن مال ڇپر جھاڳي شال پسان مان پنهون کي 37 ڪوهيارل ڪيا ڪامڻ جادو جيءَ ۾ وسرن ڪين وجود مان جي هتان هوت ويا مونکي سندن ”منٺار“ پل پل پور پيا هلنديس آءُ هِيا ويهنديس ڪين سرتين وچ ۾ 38 ڪوهيارل ڪوري منهنجا جيرا جگر جدا ڪيا لائي باھ برھ جي چت اندر چوري مان مِلان ”منٺار“ چئي ڏونگر سڀ ڏوري وڃان گهوٽ مٿان گهوري ، ڏيان سر سيج رڻ ۾ صدقو 39 آءُ سُتي هو هليا ڪشيو ڪيچيئڙن اٿيس ويل عصر جي ته هاڃو ڪيو هوتن مونکي گهڻيون ”منٺار“ چئي اوقاتون اچن پڄاڻا پرين ڏيندس باھ ڀنڀور کي 40 آهيان تنهن جي آسري جنهن جو جوڙيو جڳه جهان ڪاهي ڏسنديس ڪيچ کي جو موچارو مڪان پسان مان پنهوءَ کي جو سر ڪردو سلطان سو آرياڻي اڳواڻ ، مان مُٺي ”منٺار“ چئي 41 جبلڙا جواب ڏي آءُ ٿي پڇان ڏس ڏونگرڙا ڏيکار مون گهوٽ پنهل جو گس جي آءُ مليس ”منٺار“ چئي ته توکي چوندس جس ڪريان وڃڻ سان وس ، پسان مان پنهون کي 42 سارنگ کي سنباھ ، لاءِ وسڻ ولائتن جي پورپ ۽ پنجاب تي پلر کي پلٽاءِ قابل ۽ ڪشمير تي ڪڪرن کي ڪڙڪاءِ ابر عربستان تي چڳي ڀيڄ ڀڄاءِ هاڻي هندستان جا پوٺا پٽ پُساءِ والي مينهن وساءِ موهر تي ”منٺار“ چئي 43 سارنگ آيو سنڀري ڪئي مينهن ملاري چئو قبله ڪئين چيز ٿيا سبز زمين ساري کيڙن کيٽ خوشيء مان حرص ڪيو هياري آءُ پڻ اُڃاري ريءَ محبوبن ”منٺار“ چئي 44 سارنگ ڪر سينگار سڻي سدائون منهنجون ڏيھ ڏڪاريا گهڻو سي هنڌ ڪر سڪار رحمت سان راڄڙ چوي ڪجان ميگھ ملهار سرهو ٿئي سنسار، جي وسي آب ابر جو 45 سورٺ ساز سڻڻ سان ، وسري مون ويئي سڻندي سرير ۾ اچي پرت ڳنم پيئي مرڪائي ”منٺار“ چئي سو ڏان ڳنئي ڏيئي مال مٿو ٻئي ملڪ تنهن جي منگتا 46 سورٺ ڪئين سوين ڪيون کي منٿون مڱڻهار ته ڏيئين بدل ڏياج جي هيرا لعل جواهر تڏهن منگتي ڪيو ”منٺار“ چئي اتي پڻ انڪار ڪيس ڌڙ سسيءَ کان ڌار ، مٿو کڻي موٽيو 47 بسنت راڳ بناءِ تون سمجھي سرت ساڻ سڀ سٽائون سڪ جون ثابت تون سڃاڻ ”منٺار“ موليٰ جي محبت ۾ پڻي ڪجانءِ پاڻ عاشقن اهڃاڻ ، ٿيا مثل مٽيءَ خاڪ جي 48 کنڀاٽ چئي خيال سان ويهي ڪر واکاڻ تهڙو مورهون ناهي ملڪ ۾ جهڙو پين پاڻ قمر مهتاب ”منٺار“ چئي سڪن لاءِ سڄاڻ سورج سنديس آڻ ، اٺئي پهر ادب ۾ 49 پيلو راڳ پريت سان چڱي ڀت چئيج روپ انهي جي راڳني ڪري لات لئيج تنهن معنيٰ ۾”منٺار“ تون پڻي ٿئي پئيج منجهان نياز نئيج ، عشق جي آواز کي 50 مانجھ چئي تون مهل سر روپ ڪري چئو راڳ سڻي جي سمجھي رهيا تن لڳو عشق اجھاڳ موليٰ ريءَ ”منٺار“ چئي ٻيو ڇڏ ملڪيت ماڳ سندو تن سڀاڳ ، جي عاشق ٿيا الله جا 51 پوربيا پري ويا سامي سمجھائي مادر ماري آهيان آئون سندن ڦوڙائي الله آديسين کي من واحد ورائي شل پير اچن پائي ، مون اڱڻ ”منٺار“ چئي 52 جوڳ جوڳي دي نال ٿيسان مئين جيجل جوڳياڻي کھ ٻن کيڙا جهنگ سياليان کھ پيڙهي ڏاڏاڻي ويکو ماهي ڇوڙي ”منٺار“ آکي شاهي شاهاڻي ڪيو مين هير نماڻي ، ڪيوين رانجھن مالڪ راڄ دا 53 جيئن جوڳ نماڻي راڳڻي تيئن عشق نماڻي هير ميثاقئون ”منٺار“ چئي هئي طرف سندس تقدير جڏهن فضل ڪيو فقير،تڏهن راجهن مليو رنگپور ۾ 54 جيئن جوڳ نماڻي راڳڻي تئين هير نماڻي هوءِ ڪي مشڪل جا ڏينهن ”منٺار“ چئي هئي لاءِ جدائي جوءِ تنهن وقت پڃاڻان پوءِ رانجھن رنگپور ۾ مليو 55 انهي ورھ مونکي ماءُ ! وڌو مامري عشق يار عجيب جي چوري ڪيس چري ريءَ ملڻ”منٺار“ چئي وينديس مفت مري ان ڳڻتي منجھ ڳري ، وينديس کپي خاڪ ٿي 56 آسا ڪر الله جي جو ڏيڻ جو ڏاتار آهي ڏيندڙ ڪُل کي ڏيھ ڌڻي هر وقت هروار منڱا سدا ”منٺار“ تون سون سڃاڻي ستار ته ڏسين ڪونه ڏڪار ، جي در داتا جو نه ڇڏين 57 آسا اباڻن ۾ اڃان مون آهي ڇيهئون ڇڏينديس ڪينڪي آسرو لاهي جو عيبن ڀريل اولاد کي مائٽ نه مارائي تڏهين قيدون ڪڍائي ، مارو نيئندم ”منٺار“ چئي 58 آسا چئي الله کي ويهي ڪيرت ڪر ڏهاڙي ڏاتار جي وڃ داتا جي در متان ڇڏين ”منٺار“ تون سا پينارن جي پر گهُر ته آڻين گهَرِ ماڻڪ موتي منگتا 59 ڳاءِ بلاول ڀان ٿي سڃاڻي سلطان عالم جنهن جي آسري آهي جڳ جهان تنهن محّمد کان ”منٺار“ چئي منڱتن لڌو مان داتا وٽان دان ، پينو وٺي پُر ٿيا 60 ڀوَر کي چوء ڀيروي سنڀالي سرڪار ڪل نفس ذائقت الموت نرتئون تون نهار ”منٺار“ معنيٰ تنهنجي وجود ۾ ويچار هستي هئڻ هار ، رکي خوف خدا جو 62 چوء لوڙا لئولات سين جو ڦٽيل منجھ فراق وره جا وجود ۾ چور ته چِڪِنَئي چاڪ محبت ۾”منٺار“ چئي ڪئين مري ويا مُشتاق خدا پرور پاڪ ، سڪندڙ سي سرها ڪري 62 چوء جھونگاري جهنگلو ڪري وجود ۾ ويچار ته ڪک پن ۾ ڪلتار سو صاحب رب ستار ”منٺار“ پنهن جي من جون اکيون ڪر اِظهار ته واحد توکان وار ، پرور پري ڪينڪي 63 وڻجارن جي واٽ ، نت نت ٿي نهاريان انجي اچڻ لاءِ ، تي باسيم جاٽ مونکي سندن ”منٺار“ چئي آهي اُڃ اُساٽ ڳوڙهن ڀريو ڳاٽ اکيون اوڏانهين کڻان 64 ليلان لولا ٽيون ڪري ٿي داسڙا تو در ته چنيسر ڄام چڱايون تون ڪامل مونسان ڪر معافي ڪج ”منٺار“ چئي مون منجھ عيب اپر آئون آهيان بي اثر ، تون ڍولا ڍولج ڪيم ڪي 66 راڻا ڪيم رسيج سوڍا سرت سڃاڻ تون ڍڪي عيب اسان جا ترسي تون تسيج هن محلي ۾ ”منٺار“ چئي وارث ٿي وسيج ڪا ڏاهپ جي ڏسيج مت مومل کي مينڌرا 67 مارئي کي ميان ، عمر! عيب مَ لاءِ تون سنگھارن جي سٿ ۾ شل وڃي ٿر ٿيان تن مارن سان ”منٺار“ چئي وڃي پِسَ پِيان ته جان ڪي تان جيان ، جي پنهوار ڪنم پنهن جي 68 مرڪ نه مونهنجو سومرا جو عيش ڪريان آئون کاڄ اسا جو کنڀيون سنڱر ۽سائون تنهن مارون سان ”منٺار“ چئي لڌيم جت لائون اُت مونکي چتاري چيائون ته ريت مَ ڇڏج راڄ جي 69 ڌناسري جي ڌير منهنجو جيءَ جياريو اسين اوهان جي آهيون دامن دستگير متان ڇڏين ”منٺار“ چئي مونکي پلئه لائج پير منجهان سختيءَ سِير ، اڪارج احسان سان 70 ڌناسري نار ، ڇڏ يو ڇنيو ڪينڪي واري گڏج وَڳ ۾ ، سنڀاري سنگهار منهني ڪج ”منٺار“ چئي پوئيواري پنهوار هاڻي اچان تو آڌار ، پنهنجي وطن جي وٿاڻ ۾ 71 بروو بندياڻي آئون قسمت قيد ڪياس لکئي لوح قلم جي پياريم پاڻي مارو ٿيندم”منٺار“ چئي سختي ۾ ساڻي ننگڙو سڃاڻي ، وٺي ويندم ويڙھ ۾ 72 چئي پرڀاتي جو پنهنجي ڪج پروڙ اٿي اور الله سان ڇڏي ٻيا ضرور سچ ملندئي ”منٺار“ چئي ڪم نه ايندئي ڪوڙ آتڻ منجھ اروڙ ، سٽ صافن ڦولهيا 73 چئي صبحڙو صبح جو ذڪر دليئون زبان فاذڪروني اذڪرڪم فرمايو فرقان ايءَ معنيٰ پڙھ ”منٺار“ تون اهو ڪوڙ نه منجھ قرّان وسهي ساڻ ايمان ، واحد وسارج ڪينڪي 74 چئي ڪانرو قلب سان صاحب رب سڃاڻ ته ساري دل صفا ٿئي هوند ذڪر ذاتيء ساڻ ”منٺار“ محبت رب جي آهي اُجرڻ جو اهڃاڻ تنهن پارس جو پرياڻ جنهن لک مڻ لوھ جا سون ڪيا 75 سڙن سدا سڪ سوز ۾ محب تنهنجا مشتاق وڍيا جي وهلور ۾ نت چير چڪائن چاڪ ماريا سي ”منٺار“ چوي تن جي ڦوڙائي ڦراڪ اچين جي اوطاق ، ته سورن کان سگهي ٿيا 76 سڪندي سڪندي سڙ رهيا ميڪون سڪندي ٿي ڳيا سال سڻ عرض ميڏيان آزيان ڪروي ڀلائي ڀال سڻ اسان ڏا سوال مڃ عرض”منٺار“ دا 77 جئين نوازي نوري ڪيئ ، مٿي مهاڻي مونکي تيئن تماچي ڄام ، رنگ محفل ۾ رساڻي پنهنجي پلئه ۾ آئون ، لائق لڄاڻي ڏي پلئه ته پاڪ ٿئي وڃي نوري نماڻي لائق تنهنجي لطف جو ، پرو ناھ پڄاڻي اچي نواز ته ٿيان نئين ، نه ته پاند پُراڻي جيڪا توکي تماچي وڻي ، آهي اُها اگهاڻي نيئي راڻين ۾ راڻي،مونکي من ڪرين”منٺار“ چئي دعائن جو طلبگار خير محمد ولد حاجي فيض محمد هنڱورجو کپرو libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/se.txt000066400000000000000000000345601520214632600216710ustar00rootroot00000000000000OLMMOŠVUOIGATVUODAID OPPAMÁILMMÁLAS JULGAŠTUS Danne go friddjavuoða, vanhurskkisvuoða ja rafi vuoððu máilmmis lea buot olmmošgoddái gullevaččaid lunddolaš olmmošárvvu dovddiidus ja sin dássásaš ja massemeahttun vuoigatvuođaid dovddiidus, danne go olgguštus olmmošvuoigatvuoðain ja badjelgeahččanvuohta daid hárrái lea mielddisbuktán veahkájo]aš daguid, mat leat suorggahan olmmošgotti oamedovddu, ja danne go álbmogiid alimus joksanmearrin lea dovddastuvvon dakkáraš máilmmi ovdanšaddu, gos lea sárdnun- ja oskkofriddjavuohta ja gos lea balus ja heaðis friddjavuohta, danne go lea vealtameahttun dárbbašlaš suodjalit olmmošvuoigatvuoðaid lága bokte, amaset olbmot fertet manimuš heaðisteaset stuimádaga noastit bággoválddi ja soarddu vuostá, danne go lea deaŧalaš ovddidit ustitlaš gaskavuoðaid gárgedusa náššuvnnaid gaskkas, danne go Ovttastuvvon Náššuvnnaid álbmogat lihtu bokte oððasis duocðaštit sin oskkuset olbmo vuocððovuoigatvuoðaide, olmmošoktagasa árvui ja mávssolašvuhtii, olmmáiolbmo ja nissonolbmo dássásaš vuoigatvuoðaide, ja leat soahpan ovddilit sosiálalaš ovdáneami ja buorránahttit eallineavttuid stuorit friddjavuoða siste, danne go mielahttostáhat leat geatnegahttán iežaset, Ovttastuvvon Náššuvnllaiguin ovttasbarggadettiin, váfestit olmmošvuoigatvuođaid oppalaš gudnejahttojumi ja doahttaleami, danne go dáid vuoigatvuoðaid ja friddjavuoðaid oktasaš ipmárdusas lea stuorimus mávssolašvuohta dan fertehusa duohtandahkamis, de danne OAIVEČOAHKKIN dákko bokte almmoha dán olmmošvuoigatvuotðaid oppamáilmmálaš julggaštusa oktasaš joksanmearrin buot álbmogiidda ja buot náššuvnnaide vai juohke olmmošoktagas ja juohke servodateisseváldi, álo muittus anedettiin dán julggaštusa, vikkašii oahpahusa ja bajásgeassima bokte ovddidit gudnejahttujumi dáid vuoigatvuoðaid ja friddjavuaoðaid hárrái, ja náššuvnnalaš ja internáššuvnnalaš doaibmabijuid bokte váfestit ahte dat šaddet oppalaččat ja fámolaččat dovddastuvvot ja doahttaluvvot sihke miellahttostáhtaid iežas álbmoga siste ja daid lágaváldi vuolde orru rádjosiid álbmogiid siste. Ártihkkal 1. Buot olbmot leat riegádan friddjan ja olmmošárvvu ja olmmošvuoigatvuoðaid dáfus dássásažžab, Sudhuude kea addib huervnu ha ianedivdym ha vyigjat gakget neabbydut gyunnuudeaset gyivdy vuekhakaš vuoiŋŋain. Ártihkkal 2. Juohkehaš lea vuoigaduvvon buot daid vuoigatvuoðaide ja friddjavuoðaide, mat dán julggaštusas leat namahuvvon, almmá mange vealahaga, náli, ivnni, sohkabeali, giela, oskku, politihkalaš dahje eará miellaguottu, náššuvnnalaš dahje sosiálalaš surggiideami, opmodaga, riegádeami dahje eará dilálasvuoða dáfus. Orruneatnama dahje -guovllu politihkalaš, lágaválddálaš dahje internáššuvnnalaš dilli maiddá ii galgga váikkuhit vealahusa, lehkos dat eanan dahje guovlu iešstivrejeaddji dahje earáid geahču vuolde dahje muđui mange láhkái earáid hálddus stivrra dáfus. Ártihkkal 3. Juohke olbmos lea vuoigatvuohta eallimii, friddjavuhtii ja persovnnalaš oadjebasvuhtii. Ártihkkal 4. Ii oktage galgga dollojuvvot šlávvan dahje bággo bálvalusas. Slávvavuohta ja šlávvagávppi joraheapmi, vaikko guðege vuogi mielde, galgá leat gildojuvvon. Ártihkkal 5. Ii oktage galgga illastusa vuollái dagahuvvot dahje goaves, olmmošmeahttun dahje vuolideaddji gieðahallama dahje ráŋggáštusa vuollái. Ártihkkal 6. Juohke olbmos lea juohke sajis vuoigatvuohta dasa, ahte son galgá dovddastuvvot olmmošoktagassan lága ovddas. Ártihkkal 7. Buohkat leat lága ovddas dássásaččat ja almmá mangelágán vealahusa haga lea buohkain vuoigatvuohta oažžut seammá láhkasuodjalusa. Buohkain lea dássásaš vuoigatvuohta oažžut lága suodjalusa buotlágán vealahusa vuostá, man bokte dát julggaštus rihkkojuvvo, ja juohkelágán ávžžullusa vuostá danlágán vealahusa dahkamii. Ártihkkal 8. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta oažžut ulmmálaš veahki dohkálaš náššuvnnalaš duopmostuoluin dakkáraš daguid vuostá mat rihkkot daid vuođðodahkki vuoigatvuoðaid, mat leat sutnje addon vuoððoásahusa dahje lága bokte. Ártihkkal 9. Ii olitage galgga sahte sivas gitta váldojuvvot, giddagassii biddjojuvvot dahje riikkabáhtarussii áddjojuvvot. Ártihkkal 10 Go geange vuoigatvuoðatja geatnegasvuoðat galget mearriduvvot, ja go su vuostá nostojuvvon ráŋggáštussivahus galgá merrejuvvot, de juohke olbmos lea ollislaš dássásaš vuoigatvuohta oažžut vánhurskkis ja almmolaš ášševuodjima sorjjasmeahttun ja bealágahtes duopmostulu ovddas. Ártihkkal 11. Juohke olbmos guhte ráŋggáštusvuloš daguin sivahuvvo, lea vuoigatvuohta lohkkojuvvot vigiheapmi gitta dasságo su sivalašvuohta lea nanuduvvon almmolaš duopmostuolu riektemeanuin, main sus leat leamaš buot dat dáhkádusat mat leat dárbbašlaččat iežas bealuštussii. Ii oktage galgga dubmejuvvot ráŋggáštussii dakkár dagu dahje šláibmahusa ovddas, mii dahkoáiggi ii lean ráŋggáštusvuloš náššuvnnalaš lága mielde dahje álbmotrievtti mielde. Iige galgga garraset duomu sáhttit cealkit go dan mii lágas leai mearriduvvon dalle go ráŋggástusvuloš dahku dáhpáhuvai. Ártihkkal 12. Ii oktage galgga gillát evttolaš seaguheami iežas olitahašeallimii, bearrašii, ruktui dahje reivelonohallamii, iige alageavvama gudni dahje máinnolmasvuođa ala. Juohkeilaš lea vuoigaduvvon lága suodjalussii dakkár seaguheami dahje alageavvama vuostá. Ártihkkal 13. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta friddja johtalit ja friddja válljet alccesis orrunsaji stáhta rájiid siskkobealde. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta vuolgit riikkas eret, maiddái iežas riikkas, ja máhccat ruoktot su iežas riikii. Ártihkkal 14. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta vierroriikkain ohcat ja oažžut dorvobáikki doarrádallama sivas. Dát vuoigatvuohta ii sáhte čurvojuvvot doarjjan go riektedoarrádallama duođalaš vuoððun leat eahpepolitihkalaš rihkkosat dahje dagut, mat leat Ovttastuvvon Náššuvnnaid ulbmiliid ja vuoððojurdagiid vuostá. Ártihkkal 15. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta stáhtaboargárvuhtii. Ii ovttasge galgga evttolaččat váldojuvvot eret stáhtaboargárvuohta, dahje biehttaluvvot vuoigatvuohta molsut stáhtaboargarvuođa. Ártihkkal 16. Dievasahkásaš olmmáiolbmuin ja nissonolbmuin lea vuoigatvuohta náitalit ja vuoððudit bearraša almmá mange ráddjehusailaga mii boahtá nális, náššuvnnalašvuoðas dahje oskkus. Sis lea gáibádus dássásaš vuoigatvuoðaide náitosa dáfus, náitosa áiggi ja náitosa háddjehusa maŋŋá. Náittosvuhtii mannan galgá dušše dalle dáhpáhuvvat go friddja ja ollislaš mieðáhus guktuid saddi beallelačcaid bealis lea duoðaštuvvon. Bearaš lea servodaga lunddolas vuoððooktavuohta ja servodat ja stáhta galgá dan suodjalit. Ártihkkal 17. Juolliieilaččas lea vuoigatvuohta opmodaga eaiggáduššat, okto dahje earrásiiguin searválagaid. Ii ovttasge galgga su opmodaga evttolaččat eret váldojuvvot. Ártihkkal 18. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta jurddašan-, oamedovddo- ja oskufriddjavuhtii. Dát vuoigatvuohta sisttisdoallá friddjavuoða religiuvnna dahje oskku ovdandoallamii juogo okto dahje earrásiiguin searválagaid, almmolaččat dahje oktahaččat, oallpalleami bokte, meanuid bokte, bálvalusa boikte ja religiuvnnal1aš vieruid basuhemiin. Ártihkkal 19. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta oaivil- ja sátnefriddjavuhtii. Dát vuoigatvuohta sisttisdoallá friddjavuođa čuoččuhit oaiviliid almmá earrásiid seaguhusahaga, ja friddjavuođa ohcat, vuostáváldit ja almmuhit dieđuid ja oainnuid juohkelágán almmuhusgaskomiid čaða, beroškeahttá riikarájiin. Ártihkkal 20 Juohkehaččas lea vuoigatvuohta ráfálaš čoahkkimiin ja ovttastumiin friddja oassádallat. Ii oktage galgga bággejuvvot searvat makkárge ovttastupmái. Ártihkkal 21 Juohkehaččas lea vuoigatvuohta lea osolaš iežas riikka stivrejumis, juogo vuigestaga dahje friddja válljejuvvon ovddasteddjiid bokte. Juohkehaččas lea dássásaš vuoigatvuohta beassat iežas riikka almmolaš doaimmaide. Álbmoga dáhttu lea almmolaš válddi vuoððu. Dát dáhttu galgá dovdosii boahtit mearreáigásaš ja duoðalaš válggain main oppalaš ja dássásaš jienastanvuoigatvuohta čiegus jienasteapmi dahje eará ovttaárvosaš friddja jienastanvuohki. Ártihkkal 22 Servodatmiellahttun lea juohkehaččas vuoigatvuohta sosiálalaš oadjebasvuhtii ja juohkehaš sáhttá gáibidit ahte dat ekonomalaš, sosiálalaš ja kultuvrralaš buorit, mat leat vealtameahttun dárbbašlaččat olbmo árvui ja su persovnnalaš friddja ovdáneapmái, duohtandahkkojuvvojit náššuvnnalaš doaibmabijuid bokte ja internáššuvnnalaš ovttasbarggu bokte vuhtiiválddedettiin juohke sierralaš stáhta organisašuvnna ja veahkkeváriid. Ártihkkal 23 Juohkehaččas lea dássásaš vuoigatvuohta oažžut barggu, beassat friddja válljet alccesis fitnu, oažžut vánhurskkis ja buriid bargoeavttuid ja oažžut suodjalusa bargguhisvuođa vuostá. Almmá mange vealahusahaga lea juohkehaččas vuoigatvuohta oažžut seammá bálkká seammá barggu ovddas. Juohke bargolaččas lea vuoigatvuohta oažžut vánhurskkis ja govttolaš mávssu, mii dáhkida sutnje alccesis ja su bearrašii olmmošárvvolaš áigáboađu, ja mii, juos dárbašlažžan čájehuvvo, ollistuvvo eará sosiálalaš suodjalusa bokte. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta vuođđudit fágaservviid, ja miellahttun searvat dakkáriidda, suodjalan dihte iežas beroštumiid. Ártihkkal 24 Juohkehaččas lea vuoigatvuohta vuoigatvuohta vuoiŋŋadussii ja luopmoáigái: dan vuoigatvuoða vuollái gullá maiddái bargoáiggi govttolaš ráddjehus ja mearreáigásaš bálkkáhuvvon luopmu. Ártihkkal 25 Juohkehaččas lea vuoigatvuohta danmuddosaš eallindássái, ahte dat dáhkida su ja su bearraša dearvvašvuoða ja buorredili borramša, biktasiid, ásodaga ja dearvvašfuola dáfus, ja maiddái dárbbašlaš sosiálalaš addosiid dáfus ja velá lassin oadjebasvuoða dáfus go bargguhisvuohta , buohcovuohta, bargolámisvuohta, leaskavuohta, boarisvuohta dahjege muðui birgenvádjitvuohta deaivida, masa olmmoš ieš ii leat sivalaš. Etniin ja mánáin lea vuoigatvuohta sierralaš ovddasmorrašii ja veahkkái. Buot mánáin, lehkoset sii dal riegádan náittosvuoða siskkobealde dahje olggobealde, galgá lea seammá sosiálalaš suodjalus. Ártihkkal 26. Juohkehaččas lea vuoigatvuohta oahpahussii. Oahpahus galgá addojuvvot almmá mávssuhaga, goit álgo- ja vuođđooahpahusa dáfus. Algooahpahus galgá leatbákkolaš. Buohkain galgá leat vejolašvuohta fidnooahpahusa oažžut ja buohkaide galgá leat dássásaš vejolašvuohta váldit alit oahpahusa veajuideaset mielde. Oahpahus galgá atnit joksanmearrin gárgedit olmmošlaš persovnnalasvuoða ja nannudit olmmošvuoigatvuoðaid ja vuoððodahkki friddjavuoðaid gudnejahttujumi. Dat galgá ovddidit ipmárdusa, sobalašvuoða ja ustitvuoða buot náššuvnnaid, buot nállejuhkosiid ja buot religiuvnna juhkosiid gaskkas ja dat galgá ovdánahttit Ovttastuvvon Náššuvnnaid barggu bisuhan dihte ráfi. Vánhemiin lea vuosttassadjásaš vuoigatvuohta válljet sin mánáideaset várás oahpahusvuogi. Ártihkkal 27. Juohkellaččas lea vuoigatvuohta friddja oassádallat servodaga kultuvrralaš eallimis, návddašit máhttagiin ja šaddat osolažžan dieđalaš ovdáneapmái ja daid buriide, mat das čuvvot. Juohkehačcas lea vuoigatvuohta oažžut daidda vuoiŋŋalaš ja ávnnaslaš beroštumiide suodjalusa, mat čuvvot boađusin vaikko guđelágán dieðalas, girjjálaš dahje máhtolaš dahkosis, maid guhtege ieš lea ávdnen. Ártihkkal 28. Juollkehaš sáhttá gáibidit dakkár sosiálalaš ja internášuvnnalaš ortnega mii ollislaččat sáhttá duohtandallkat daid vuoigatvuođaid ja friddjavuođaid , mat dán julggaštusas leat namohuvvon. Ártihkkal 29. Juohliellaččas leat dat geatnegasvuođat servodaga guovdu, mat aittonassii dahket vejolažžan perosvnnalašvuođa friddja ja dievaslás ovdáneami. Geavahettiin vuoigatvuoðaidis ja návddašettiin friddjávuoðaidis ii leat oktage earálágán ráddjehusa vuloš, go dakkáriid mat lága bokte leat mearriduvvon aittonassii dáhkidan dihte earrásiid vuoigatvuoðaid ja friddjavuoðaid dárbbašlaš dovdiidusa ja gudnejahttujumi ja deavdin dihte daid gáibádusaid maid morala, almmolaš ortnet ja oppalaš buorredilli demokráhtalaš servodagas rievttuid mielde ovdandivvu. Diet vuoigatvuoðat ja friddjavuoðat eai guðege dáhpáhusas sáhte adnojuvvot vuostá Ovttastuvvon Náššsuvnnaid ulbmiliid ja vuoððojurdagiid. Ártihkkal 30. Ii mihkige dán julggaštusas sáhte nu dulkojuvvot ahte dat vuoigada ovttage stáhta, juhkosa dahje olmmošoktagasa oassádallat dakkár doaimmas, dahje dahkat dakkár dagu, mii duššindagašii ovttage dain vuoigatvuoðain dahje friddjavuoðain mat leat namahuvvon Julggaštusas. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sg.txt000066400000000000000000000324331520214632600216700ustar00rootroot00000000000000DÊPÄ TÎ PÖPÖKÖDÖRÖ TÎ NDIÄ TÏ BATA NENGÖ TERÊ TÏ ZO TAKAPA Na hïngängö bîanî atene nëngö terê tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî lo laâ sï ayeke na gündâ tî zarä , tî nzönî ngbanga na tî sîrîrî na ndö tî dûnîa, Na hïngängö nî pëpëe na këngö ândiä tî bata nëngö terë tî zo laâ adü kpälë tî birä sô abi ngonzo na bê tî âhalëzo, ngâ sï gängö tî mbênî finî ködörö sô âhalëzo kûe alîngbi tî tene tënë tî bê tî âla, tî mäbê tî âla afa nî töngana taâ kötä bêkü tî âzo tî ndö tî gïgî, Ayeke kötä yê mîngi tî tene azî lë na ndö tî ândiä tî bata nëngö terê tî zo gï na lëngö mbênî gerê tî ndiä ndâli tî sïönî sêgbïä na lëngö pâsi, Na hïngängö nî atene ayeke kötä yê mîngi tî mû ngangü na mäïngö tî lëngö söngö na pöpö tî ködörö ndê ndê, Na hïngängö nî atene na yâ tî sêndiä halëzo tî bêndo tî gïgî afa tî finî nî mäbê tî âla na âtaâ ndiä tî zo , na nëngö terë ngâ na kötä tî zo na lïngbïngö terê tî ângangü tî kôlï na wâlï, sï âla atene ânï yeke sâra ngangü kûê tî mäïngö tî sêdutï tî zo na lëngö ânzönî lêgë tî dutï na yâ tî mbênî kötä zarä , Na hïngängö nî atene âködörö sô abûngbi amû yângâ tî lë kpëngö ndiä tî bata nëngö terë tî zo na zarä tî lo na yâ tî kua tî mabôko na mabôko na bûngbi tî bêndo tî gïgî, Na hïngängö atene mängbïngö bê na ândiä sô na âzarä sô ngâ ayeke bîanî ngangü yê mîngi tî sâra kua sô gï na pekö tî yângâ sô âla mû, Kötä Lîngö Avûnga Dêpä tî pöpöködörö tî bätängö nëngö terê tî zo sô töngana kunibê sô halëzo na âködörö kûê alîngbi tî wara, sî âzo kûê ngâ na âkûndû tî bôso kûê asâra ngangü, na lêgë tî fängö mbëtï na fängö-ndo, tî lë kpëngö ândiä na âzarä sô ngâ tî sâra na kodë tî ândiä tî ködörö wala tî pöpöködörö tî tene ayêka nî ngâ sï alë tambûla nî na ndo kûe, na pöpö tî halëzo na letäa nî sô alü mbere nî, töngana âla sô angbâ na gbe tî lê tî âla. Sura 1 Adü âzo kûê yamba, ngâ âla lîngbi terê na lêgë tî nëngö-terê na tî ângangü. Ala kûê awara ndarä na börö-li sï âla lîngbi tî dutï na âmbâ tî âla gï na lêngö söngö. Sura 2 Zo ôko ôko alîngbi tî pîka kate na ndö tî ângangü sô dêpä avûnga, na särängö kângbi ôko pëpë wala na ndö tî tenë tî marä, wala tî nzorôko tî terê wala tî ndiä wala tî kôlï na wâlï tî yângâ ködörö wala tî mosoro, tî ndo tî düngö wala tî marä dutï, Na ndönî kûê, alîngbi tî sâra mbênî kângbi ôko pëpë sô alöndö na ndö tî tënë tî porosö wala tî ndiä wala tî pöpöködörö, tî mbênî zo wala tî mbênî ködörö nî sô alîngbi tî dutï lipandä wala na gbe lê tî mbênî ködörö wala sô ayeke na kpälë tî sêgbïä. Sura 3 Zo kûê ayeke na ngangü tî dutï na finî tî lo, tî dutï yamba na tî dutï na mbeto tî wara sïönî pëpëe. Sura 4 Zo ôko alîngbi tî dutï na gbe tî ngbâa pëpëe. Akânga lêgë bîanî na dutï tî ngbäa ngâ na dëngö buzë tî kängö zo na ngbâa. Sura 5 Zo ôko alîngbi tî sâra mbâ tî lo na pâsi tî ponön wala na pâsi tî finön pëpëe. Sura 6 Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo na âsïönî lâkûê na ndo kûê. Sura 7 Azo kûe alîngbi terê na lê tî ndiä, ngâ âla yeke na ngangü lêgë ôko na särängö kângbi ôko pëpëe. Amû na âla ngangü na sêbätängö terë lêgë ôko, na tënë tî kângbi tî marä sô alîngbi tî fîngi dêpä sô ngâ na tënë tî gïngö lêgë tî kângbi tî marä sô. Sura 8 Zo kûê alîngbi tî lï ngbanga na âdangbanga tî ködörö tî lo töngana âzo akpë pëpëe ângangü sô sêndiä tî ködörö tî lo amû na lo. Sura 9 Alîngbi ôko pëpëe tî gbû zo na kânga wala tî bata lo na kânga wala tî tokua zo yongôro na ködörö tî lo gï sêngê sêngê, töngana ndâ nî ayeke da pëpëe. Sura 10 Zo kûê ayeke na ngangü, lêgë ôko na âmbâ tî lo, tî tene amä polêlê tënë tî yângâ tî lo na lê tî boro ngbanga sô fadë afa ânde wala ângangü wala âkuandiä tî lo wala töngana pängö ïrï na tënë sô alï ngbanga da na ndö tî lo sô ayeke mbîrîmbîrî. Sura 11 Zo kûê sô apä ïrï tî lo na ndö tî mbênî kpälë angbâ mokondö asï na ngôi sô afa na lêgë tî ndiä atene lo sâra sïönî, na lê tî mbênî ngbanga tî polêlë sô âwakokö kûê adu da na pekö tî lo. Alîngbi pëpëe tî kânga zo ndâli tî âyê sô lo sâra wala tî bêgirisa sô, na ngôi sô asï sô, ndiä tî ködörö wala ndïä tî pöpöködörö afa nî töngana kpälë pëpëe. Lêgë ôko, alîngbi tî dîko pëpëe mbênî ponön sô akono ahön ndö tî lo sô ayeke dë ka nî na ngôi sô zo asâra kpälë sô. Sura 12 Alîngbi ôko pëpëe tî yôro terê na mbänä na yâ tî sêdutï tî zo wala tî sëwa tî lo wala tî da tî lo wala tî dîko mbëtïsû tî lo. Alîngbi pëpëe tî buba ïrï tî zo ngâ na wüngö tî ïrï tî lo. Zo kûê ayeke na ngangü tî tene ndiä abata lo ngbanga tî âmarä kpälë töngasö. Sura 13 Zo kûe ayeke na ngangü tî fonon yamba na yâ tî ködörösêse kûê. Lo yeke ngâ na ngangü tî soro ndo tî dutï tî lo na yâ tî mbênî ködörösêse. Zo kûê ayeke na ngangü tî sïgî na yâ tî ködörösêse kûê atâ adu ködörö tî lo, ngâ tî kîri na ködörö nî töngana sô bê tî lo ayê. Sura 14 Na yâ tî ponön tî honga-ndo, amû lêgë na zo kuê tî gi ndo tî dutî da ngâ lo lîngbi tî wara nî na ködörö wandê. Alîngbi pëpëe tî mû ngangü sô na wakpälë tî fängö zo wala na zo tî särängö âyë sô ague pëpëe na lêgë tî âpo na âkunibê tî bûngbi tî bêndo tî gïgî. Sura 15 Amû ngangü na zo kûê tî tene lo du zo tî mbênî ködörösêse. Alîngbi pëpëe tî gbânzi mbêni zo na mbänä tî du waködörösëse ngâ na ngangü tî gbîan ködörösêse tî lo. Sura 16 Asî na ngôi sô âla lîngbi tî mû terê, amû ngangü na kölï na wâlï tî mû terê töngana kôlï na wâlï, sï âla lë sewä sêngê, tënë tî marä wala tî ködörösëse wala tî mâbë alîngbi tî kânga lêgë nï pëpëe. Na mbâgë tî müngö terê, amû ngangü, lêgë ôko na kôlï na wâlï na yâ tî dutïngö tî âla ngâ na kängbïngö tî âla. Kôlï na wâlï alîngbi tî mû terë gï töngana bê tî âla ûse kûê ayê tënë nî bîanî. Sëwä ayeke na gündâ tî halëzo. Ni laâ, amû ngangü na letäa ngâ na âzo kûê tî tene âla bata nî ngangü. Sura 17 Zo kûê wala lo dutï na bôsôngbi wala lo dutï lo ôko ayeke na ngangü tî wara âkûngbâ tî lo mvenî. Alîngbi pëpëe tî mû âkûngba tî mbênî zo na ngangü na mabôko tî lo. Sura 18 Amû na zo kûe zarä tî bibê, tî boro-li na tî mäbê ; ngangü sô afa atene zo kûê ayeke na zarä tî gbîan mäbê tî lo, wala bibê tî lo ngâ na zarä tî fa polêlê mäbê ti lo, lo ôko wala na yâ tî mbênî bûngbi, polêlê wala koiko, na lêgë tî fängô mbëtï, tî särängö yê, tî vöröngö nzapä ngâ na särängö ângôbo. Sura 19 Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî bibê na tî särängö tënë. Sô atene alîngbi tî doroko zo pëpëe ndâli tî âbibê tî lo. Amû ngâ na zo kûê ngangü tî gi, tî wara na tî vûnga âsango na âkodë na âmarä lêgë kûê, na zïängö bê pëpëe na ndö tî tënë tî âmeka. Sura 20 Amû na zo kûê ngangü tî zarä tî gbë lïngö, tî lï na yâ tî bôsôngbi tî sîrîrî. Alîngbi pëpëe tî gbû zo na ngangü tî lï na yâ tî mbênî bôsôngbi. Sura 21 Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua tî lëngö ködörö tî lo, wala lo mvenî wala na lêgë tî âwasêlê sô asoro âla yamba. Amû na zo kûê ngangü tî wara kua na yâ tî ndokua tî letäa, lêgë ôko na âmbâ tî lo. Kunibê tî halëzo ayeke na gündâ tî ngangü tî awalëngö ködörö. Kunibê sô alîngbi tî fa gï na lêgë tî aboro soro sô ayeke bâa gïgî ngôi na ngôi, na lêge tî gbegô mobimba ngâ na köbö soro wala na mbênî ngôbo sô amû ngangü tî zarä tî soro. Sura 22 Zo kûê töngana wabôso tî halëzo ayeke na ngangü na kodëkua tî bätängö terë. Alöndö na âbängö nzönî na pekö tî ângangü tî mosoro, tî zängbingörö terë, tî ndara sô ayeke kötä yê ndâli tî nëngö terê na boro mäïngö tî sëterë tî lo; gï na lêgë tî gbüngö mbîrîmbîri kua tî ködörö ngâ na tî tängbïngö kua na âködörö wandë sô abäa dôngôngbi na môsôrô tî ködörö ôko ôko. Sura 23 Amû na zo kûê ngangü tî sâra kua, na zarä tî söröngö kua tî bê tî lo, na yâ tî boro ngâ na nzönî gerê tî kua. Alîngbi ngâ tî bata zo ngbanga tî tënë tî ponön tî särängö kua pëpëe. Zo kûe alîngbi tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi na kua sô lo sâra Zo sô asâra kua alîngbî tî wara boro nginza tî kua sô alîngbi tî tene lo na âsëwä tî lo adutï na yâ tî nëngö terê. Na ndönî kûê, amû na lo anzîna ngangü tî sêbätängö terê. Zo kûê awara ngangü tî kîi na âmbâ tî lo âbûngbi tî âwakua, ngâ tî lï bûngbi na âmbênî âbûngbi tî âwakua ngbanga tî gbüngö kokö tî âla. Sura 24 Amû na zo kûe ngangü tî woterë tî lo, tî sâra ngîâ ngâ. Sô atene alîngbi tî dë gï na lêgë nî längö kâpä tî kua ngâ na âlängö tî wöngö terê sô afûta nî. Sura 25 Zo kûê alîngbi tî wara nginza sô alîngbi na lo sï lo lë sênî tî lo, nzönî dutï tî lo ngâ na tî sewä tî lo bianî na lêgë tî tëngö kôbe, yüngö bongö, müngo yoro ngâ na zängbïngö terê. Amû na lo ngangü tî bâa nzönî na lêgë tî zangbîngö terê na ngôi sô lo du na kua pëpëe, wala na ngôi tî söngö terê wala ngbanga tî zën, wala ngbanga tî ndü, tî kangba wala na yâ tî âmbênî ngôi sô zo nî ayeke na mbênî lêgë tî bätängö na finî tî lo pëpëe, na pekô tî âmbênî sïökpälë sô asï na lo. Awâlï tî ngo na âmolengê tî âla alîngbi tî wara taâ nzönî na kua tî zängbïngö ndo. Amôlengê kûê, wala adü âla na yâ tî müngö terê wala adü âla da pëpëe ayeke na ngangü na nî lêgë ôko. Sura 26 Amû na zo kûê ngangü tî mändängö mbetï. Ayeke fûta mändängö mbëtï nî pëpëe, mbîrîmbîrî na âkêtê dambëtï. Mändängö kodëyê na kodëkua alîngbi tî gbû ndo kûe. Zo kûê alîngbi tî manda mbëtï na kötä dambëtï, gï na lêgë tî kodë tî lo na hïngängö ndo tî lo. Fängö mbëtï alîngbi tî gue na lêgë tî kono sêterê tî âzo ngâ tî kono ndiä tî bätängö nëngö terê tî âzo . Lo lîngbi ngâ tî mû lêgë tî kpêngba mängö terê, vürüngö bê na sôngô na pöpö tî âködörösêse tî âmarä wala âmabë ndê ndê ngâ na mäïngö âkua tî bûngbi tî bêndo tî gïgî ngbanga tî bata sîrîrî. Awadüngö môlengê âmvenî alîngbi tî soro yamba kodë lêgé tî fängö hïngägö ndo na âmôlengê tî âla. Sura 27 Zo kûê ayeke na ngangü tî lë kua tî sêndâgâo tî âsöngö tî lo, tî tene lo wara âpendere yê tî ködörö tî lo na lo zîa mabôko na mäïngö tî âsêndâyê ngâ na lo bâa nzönî na pekô nî. Amû na zo ôko ôko ngangü tî sêbätängö ânzönî yê tî lo sô alîngbi tî dutï âkûngbâ wala âbibê ti lo-mvenî. Anzönî yê sô alîngbi tî löndö na pekô tî âkodëkua, asêndâyê, âsêndâsû wala tî sêndägâo sô lo mvenî lo sâra. Sura 28 Tî tene âzo akpë ângangü sô afa ge sô, ayeke nzönî mbênî dôngôngbi adu da sô alîngbi tî bata nî. Dôngôngbi sô alîngbi tî dutï na yâ tî ködörö nî töngana na yâ tî dûnîa mobimba. Sura 29 Zo ayeke na âhonga na mbâgë tî bôso sô lo du da sï lo mâi da yamba . Nî laâ sï alîngbi tî mû na lo lêgë tî tene sêterê tî lo amâi nzönî bîanî. Ndiä alîngbi tî lë ângangü tî bätängö nëngö terê tî zo . Lo lingbi ngâ tî mû lêgë na zo ôko ôko tî kpë âmbâ tî lo ngâ tî tene âmbâ tî lo akpë lo. ângangü sô na âzarä sô alîngbi ôko pëpë tî fîngi âwêsêlö, âpö, na gbegôndiä tî bûngbi tî bêndo tî gïgî mobimba. Sura 30 Mbênî ködörösêse ôko pëpëe wala mbênî zo tî gïgî ôko alîngbi pëpëe tî buba lêgë tî ândiä sô afa ge na yâ tî mbëtï-dêpä sô. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/shs.txt000066400000000000000000000300401520214632600220440ustar00rootroot00000000000000Tá7a k stsq̓mínstec k stem ne tmicw. Tá7a ri7 k stsc7emtéps re tmicw-kt. Tá7us k scwit.s ke7 stq̓íw̓sem. Tá7us k sllépen-c re7 xqweltén̓. Tcúsem-sekt tek tsit̕. Ec k stsún̓emctcwes re7 stsmelt tek scwík̓em. Ec k tslecékstemstpes re tmícw-emp. Ec k yucwementsutúcw re m-w7éc-ucw ne xyum te splulk̓w. Scwet̕nemél̕eqs te stkwelk̓úl̕ te sk̓wel. Melámcte te stsugws tek sllég̓wmen. Mell t̕éxelc-ekwe re sqlelten7úw̓i. Teméke7 ri7. Meníp ri7, t7él̕ksten ne swéwlem. Yen re newí7 me7 pwum ell tek me7 setsínem? Xetáqs me7 q̓iyen̓téc re7 sq̓wext. Xexé7 re qelmúcw re sw7ecs re m-tá7us k qwenqwentsínes. Ye7éne le t7él̕kstens lq̓7es te qelmúcw. Ye7éne stúkwtsen, t7él̕ksten ne setétkwe e wéwelmucw. Me7 cwícwk̓em-ken tek úpekst ell tsilkst tek sqlélten. Me7 knúcwentwecw-kp ne temtmícwem-ep. Me7 kúk̓wlem-ken tek silltsʼu7úw̓i. Re7 kyé7e me7 setsínem ri7. Me7 k̓úlem-ekwe re Laura tek sellts'u7úw̓i. Me7 k̓úlem-kt ri7 tek melámen nek sexqél̕qeltemc. Me7 kwék̓wen yehé7en k xwexwistéten. Me7 kwéllen-k te síse7 tek swelmín̓k. Me7 llépen-c-en re7 xqweltén? Me7 nes ne tswec tek me7 sécwem. Me7 néns-ken ens yéywem te Tsgétsepe7. Me7 néns-ken t̕lu7 te sq̓ílye enén̓ses. Me7 pwum-k. Me7 qwentsíctem re mescen̓, re mesékst te snewt ell re mesúsem te qelmúcw. Me7 q̓ílye ell re7 síntse. Me7 sécwem-k éystell me7 cw7ú7ll-ucw. Me7 sécwem-k nek tswec. Le7 te syéwem re m-t̕pépes. Me7 técknem-k ek tsilkst tek sqlélten. Me7 tmól̕senc nerí7 k scencénc. Me7 txetéqs re stxt̕ex7é7em tek me7 c7íllen. Me7 tsekwénstem re ckwenémten-kt ell re tmicw-kt. Me7 tselxemwílcstem ri7 re ck̓últen-kt penhén. Me7 tselxémstem ri7 me7 késtem re tmicw-kt. Me7 tsk̓elél̕nem ell re stsmémelt ne secplúl̕k̓w. Me7 tsyecwemínstc re tsyeqw. Me7 t̕ékstem ri7 re ckwnémten-kt. Me7 t̕qwentéten nerí7 k t.susúsú7t. Me7 úkwenc te sq̓ílye. Le7 wenécum re p̓úsmens re Dennis le7 m-tícwts ̓us te teníye. Me7 yet̕entsút-k tek qwéltsen. Me7 yécwekstmens ri7 k sk̓úlem tek mim̓c. Me7 yéwem-ekwe re Tom ne skellésq̓t. Te7óy̓e péwel m-c7íllenses re sték̓les te m-pelq̓ílc. Te7óy̓e re síse7 ne sqít̕em. Re kiyéy7e yemtném ne pumín wel ctsetéws. Re kyé7e me7 cw7u7llcwst.s re imts.s. Te m-sxwetcwétt̓.s re Kelie wi7-enke k sq̓ílyes. Ne secwéyt.s re stem te tsúwet-kt ri7 me7 qweqwentsín-kt. Re síse7 me7 cw7u7llcw méte qwse7s. Re spel̕qwéqs ri7 re sk̓wenmelltímcs te tqeltkúkwpí7. Re spel̕qwéqs ri7 re srelrált.s re qelmúcw. Re spi7úy ri7 re srelrált.s re qelmúcw. Re spwum ell ri7 re sqweqwentsín. Ne s7istk wes re tsq̓westémes re spepqlltsʼe, w7ec n7ek̓es te megmégt ne sqepts. Re tuwíwt tsut es nest.s ne pexpíxem. Re Sara me7 élksens re teníye sesp̓éys. Wéllenwi7-kt ri7 ni7 me7 pell-sqweqwlúten ne tmicw-kt. Héqen ri7 me7 tlléqelcew̓s kekéw te sqwetséts. Péwel llxup re Pete le m-líq̓wmes. Simpcw re stse7mét.stem re Simpcw re tsyémes. Yirí7 re stxetéqs re spíxems re tuwíwt. Wíkem-ekwe re Jimmy re sesésle te teníye t̕lu7. Nínk̓en ren qéqewtn. Skectsétsems ri7 nkyé7e te stemstítem̓t.s. Sk̓etst ri7. Ck̓útmelesem re kúkwpi7, cw7ít-enke k sptínesems. Ell ne sq̓ílye wes me7 qweqwentsínucw. Ell ye7éne? Tmól̕sem-ce cú7tsem tek scencénc. Enwí7 me7 knúcwmen. Tselxémstes penhé7e me7 píxmes re qelmúcw. Tsk̓elél̕nemstcwes re stet̕ex7ém. Tskwékwctsme tek sxwút̕em. Tskwném-ucw tek qwéltsen. Estúllens re ts'i7 re síse7 Tom. Tsukw lu7 re swíkems nekúk̓w7e te seqwyíts. Tsut e sc7ell7íllens re qelmúcw nu7. Tsúntem ri7 tek steq̓míntens. Stémenke ri7 ye7éne... Stém̓i k sten ne tmicw-kt ri7 súten-kt. Stnminst.s re sesp̓éys re tsʼi7 m-k̓úlmes te pumín re túm̓e Mary. Stpen̓mínst.s re xwexwéytes re stem ne teníye re qelmúcw. Kumtús k stsyucwemínstec re7 pumín. Cuy̓ e qweqwentsín-kt éytsell me7 c7íllnet! Cuy̓ me7 píxem-kt ne scwén̓wen. Qweq̓ú7ll ri7 ne séyse te sllekméw̓es. Xwexwéyten re qelmúcw tek kem c7íllen? Xwexwéyt.s re stem ne qelmecúl̕ecw ri7 tsxyen ne mums. Xwexwyúsem ri7 re melámen-kt t̕len. Swétes-enke k tsq̓élens re cteniye7í7elt. Swéti7 lu7 ec k qweqwentsínes ne sq̓ílye? Swéti7 ye7éne k pell-pumín? Swéti7 ye7éne k pell-tmícw? Swéti7 ye7éne k pesk̓úlem te pumín? Qwnen yeré7 tek sllekméw̓s. Xwqwllin̓t ri7 yeréy. Cw7it re kiyéy7e re melámens. Cw7it ri7 re stselcméms ne stseptékwll. Txéteqs ri7 re stet̕ex7ém tek me7 metém tek tsʼi7. Pyin te sr7al me7 q̓ílye-kt ell me7 píxmet. Xyum te kekésu7 re st7ustks re Richard. Xyúmes tek t7ikw ke7 sk̓úlem. M-kwens es k̓wens es qwens re sesp̓éy. M-llecwpéntes e sp7ers le7 sticwts't.s te tcets. M-píxem wel gep ell m-te7óy̓e. M-qwetséts es ctsrems le7 túm̓e. M-qwetséts e sq̓ílye le kúkwpi7. Íq̓entem-kucw re sesp̓éy. M-scup lu7 es píxems t̕uc le tsek̓úl̕ecwes. E wi7 k sq̓íly-emp me7 sécwem-kp. E wi7 k sq̓íly-emp me7 trentép re qwéltsen. E xyep tek tet7í7kwem re scencénc me7 cw7u7llcw-kt. M-yéwem lu7 le Willie tek kek̓esú7. T̕hé7e kem llécwpenteses le swelmín̓ks? T̕hé7e me7 píxmet? T̕ucw tsukw es necwentés ri7 re Tqeltkúkwpi7 re tsekwén-stels. K̕wén̓cnem-kucw te trepelcús-kucw ne7éne ne cucwéwll. K̓winc tek sqlélten ke7 sqwenén? P̕7ecw re7 slé7es e sxeqpenwén̓-c re Secwepemctsín. P̕7ecw re sle7s es xeqcítc re7 stsmelt te ckwném̓tens. P̓7ecw re sle7s e sxeqcítec re7 stsmelt te sqweqwentsín. Q̕7es ri7 ten stemstítem̓t. Tá7us k snexélmenc re sqéxe. Tá7 t̕ri7 k sw7ecs re pus-kt. Ec re7 áwtes re sek̓lép ne sqeltús. Me7 estk̓éy̓ re setsʼúye t̕7élye. Me7 élksenc re ts ̓i7. Me7 kénem-kt e wíkmet? Me7 pupéwem-kt nek llkep. Re m-wíkem mell ri7 re xpé7e te smúwe7. Kénmenke k snek̓westsút.s? Kénmenke me7 swíkem-kt tek kenkéknem. Wíkctcen te yect te súpe7s? Wíktpen re smúwe7? Cwsenwéntls-enke. E wíkem-kt tek kenkéknem ta7 me7 scwíselc-kt. Kem ke7 swíkem yúmell tek estsék̓? Pexpíp̓xsem re sulén̓sem. Teyt re pus. Me7 éxwelc re swewll éytsell me7 qwtséqes. Le7 re s7estcwél̕s re sulén̓sem. Me7 7élksen-c pyin re7 tmicw. Ne kelléw̓ses re setétkwe nerí7 llts'émes e tsitcws re sqlu7úw̓i. Re m-nexelstéc le sqwyits. Re qetsʼwéw̓ye m-nuxw ne kwlékwle, m-t̕7ek wel m-tq̓wemút ne tsrep. Ne sxwexwéyt.s re swucwt wes re pelq̓ílcwes ne clel̕ctns re swewll. Ne s7istk ll7átes-ekwe re s7elkwstsíllens re scwicwéye. Ne tkwékwltks re tqelxítse7 re qwíwelcwes re tsllecwllcús. Tétxmen re stse7mét.s re "fish fins". Tétxmen re stse7mét.s re "fish fins". Egwt re sqéxe. Kitsc re kelkléts ec re tektsíllnes, q̓wéxmens re sxwicwéye esmetém. Sk̓epqén̓ re stse7mét.s re "fish head". Sk̓epqén̓ re stse7mét.s re "fish head". Llecwpentéke re7 llellúcw ell re7 qmut. Lluk̓wpépkst-ken te t̕ney̓tkwllp. Llúmelc tken setétkwe ell kwenwéllen̓ te swewll re spel̕qwéqs. Tl7éne te qweqwllóy̓es wes re súp̓mes re swewll. Sllúmlkwe re stse7mét.s re "fish soup". Sllúmllkwe re stse7mét.s re "fish soup". Tmegmégt re pus. Tnesnésmens-kucw te nekéct re sqexqéxe. Spem te sxúsem. Splútsen re stse7mét.s re "fish mouth". Splútsen re stse7mét.s re "fish mouth". Sp̓entéke re sxwesméllp. Sp̓úm̓lltsʼe re stse7mét.stem re stq̓wéxem̓ te swewll. Sp̓úm̓lltsʼe re stse7mét.stem re stq̓wéxem̓ te swewll. Sqleltn7úw̓i re stse7mét.stem. Sq̓ucén̓ re stse7mét.s re "fish tail". Sq̓ucén̓ re stse7mét.s re "fish tail". Sq̓wlem re stse7mét.s re "baked fish". Tscllemllém te swewll re stse7mét.stem re "canned fish". Tsekwték̓es re skwék̓w7es m-xúl̕cwes re tmicw. Tskip̓ re stem ne7éne ne sq̓u7-kt. Tsk̓ult te t̕ney̓tkwllp te cwit. Tsmat̕ ne c7ú7setn re cpi7í7elt. Tspukwmínst.s re ék̓wens re nuxwnuxwésell. Tsqnínemstn re sal ne sítest. Tsqwmenk re pus. Tsq̓wle re stse7métstem re sq̓lem te swewll. Estp̓en̓llexwstéke re sqéxe. Tsúntem te kelkléts: “Ta7 lu7 ken sxelenwéw̓llen, t̕ucw w7ec lu7 re setsítsnemwem, t̕ucw tsukw lu7 re setsínem ren tsútswet.” Itc re sqéxe. Stém̓i tek tsrep te7 stsut? Stslax tek sllxwúps-enke k stem tl7éne te sq̓u7-kt. Suk̓t re tkekelcméke7s re tsreprép te m-yetsetséts. Guyt re sulén̓sem. Qweqwllóy̓e re stse7mét.s re "fish gills". Qweqwllóy̓e re stse7mét.s re "fish gills". Xwexwéyt well ye7éne te sulén̓sem re kwáltes. Swéti7 me7 knúcwemne scts'éwem? Cwéyem re sqéxe. Cwkwetkwt̕ústen re stse7mét.s re "fish eyes". Cwkwetkwt̕ústen re stse7mét.s re "fish eyes". Twlílmentem te sxwicwéye, m-tsúntmes: “Wes le m-setsínm-ucw, pyin q̓wyíl-ce!” Sxeyqs re stse7mét.s re "Coho (salmon)". Sxeyqs re stse7mét.s re "Coho (salmon)". Xyum re welápst.s yeréy re tcetsʼ. W7ec re ctáxelcwes re swewll. W7ec t̕ucw re tspáq̓es re sulén̓sem. Ék̓wen re stse7mét.stem re ú7ses re swewll. M-tsúntmes: “Kénem k sta7s ke7 sxílem te ke7 s7selk̓wstsíllen ne sexqél̕qeltemc?” T̕ecwentsút re sqéxe. K̕ist re s7estcwél̕s re sulén̓sem. K̓woyí7se te skék̓i7 m-répelc lu7 ne tsrep. K̓woyí7se te skék̓i7 m-répelcwes cúy̓tsem. Ta7s k sllépen-c re7 sílltsʼu7 ell re7 ckúpcen. Kectéke re xpé7e tek tsʼelcwíl̕ep. Kectéke te qweq̓ú7ll re sqéxe. Kectéke te selltsʼu7úw̓is re xpé7e. Kectéke te sílltsʼus re Billy. Tektít̕sem-ce. Melmál̕qwentmes ke re tsxlellcw tek kwalte7úy e stsellts'ílles te necnélestn. Tentéke re secp̓7úmcw ell re se7úy ne letép. Ye7éne ren tsitstcw. Ye7éne ri7 re smútens re kyé7e. Me7llucwllícwpenc k stektíts'e7 ell me7 penp̓néwsenc k s7i7llcw. Me7 cpwétkwenc tek cenk̓wéwll tek ts'éwsten nek sqwíts'em. Me7 íxwem-k ell me7 ctsʼéwlesm-ucw. Me7 k̓úlem-k tek lkápi e kítsc-ucw te setétkwe. Me7 kwenc k s7i7llcw me7 tntécwes ne xwqwíts'men̓. Me7 kwenc re stemstítem̓t me7 ckíllencwes k piq, pegpégt héqen. Me7 le7 k stítsʼenc re7 stektítsʼe7? Me7 qwítsʼem-k ell me7 qwetsét-ucw. Me7 teqelxitsʼen̓-c re7 tmicw. Me7 t7eyentwécw-kt t̕lu7 ne spélem e r7áles. Me7 tskwékwen re pétkweten ell t̕qwemín. Re kí7ce qwenmíns re Mark e sut̕mélesens re cnélestn. Re m-pelpstéten ren ckúkwpcen̓. Te m-tsqwlentéten, k̓émell ta7 ks mut.s. Re stsmémelt siséyse ntsitcw te skllekstemnúcws. Ne tk̓emqín̓s re tsitcw re tsk̓úles re necnústen̓. Re xpé7e ell re kyé7e el7élkst ne cwk̓wen̓llqtn te q̓7es éytsell méllelcwes. Kéctes re Sally re tsétses te stsyexs. Sécwem-ce ell me7 nek̓él̕qsm-ucw. Ték̓pyen̓te re kwlékwle. Yéqwllpem-ce ctsʼelltém nukw. Wíts'em-ce tek stektsúsem. Wí7stem-kucw re s7elkst.s yeri7 spíqws-kucw te spiqw. Llcwentéke re7 sxét̕emcen. Llecwpentéke re7 llellúcw! Llellúcwem-ce. Lletllát re7 stemstítem̓t! Elk̓wcte re7 síntse te stsyexs. Kllentéke re7 llellúcw e xyepe7úy-ucw. Kllentéke re7 qmut ell re7 llellúcw me7 llecwpentécwes. Emút ne tekmúten̓. Knúcwente re7 kí7ce e stkilléw̓sems. Knúcwente re7 méme7 e swík̓ems. Knúncwentsme es penmímen re tq̓wetcen̓ te ckúpcen̓. Tsectslutús le xpé7e. Tsektsʼús re stektsúsem ntsk̓empéllcw. Tsqip̓ ren stektít.tsʼe7. Tsút.st-ken en skúk̓lem tek stektsúsem. Ts7úkwem-ce tek steksúsem. Ts7úllcwem-ce tek stektsúsem. Stém̓i tek sk̓wen̓llq ke7 sqwénen? Stseltsʼléwt-kucw ne ck̓emstenéllcw te m-tsk̓lém-kucw. Ct̕eptém̓ re tkwékweltks re tsitcw. Qwetséts-ce me7 cyet̓én̓sm-ucw. Qwetséts-ce me7 sécwm-ucw. Qwetséts-ce me7 tséwsm-ucw. Swéti7 me7 élk̓wens re re syelyélt? W7ec t̕ímes te stektsúsem. C7íllen ell m-xwéntes re sc7ectícs le m-t̕pépes. Me7 knúcwent.s re7 tsétse. M-k̓wén̓llq-en le7 kí7ce? Élk̓wente re7 stsyex. Élk̓wente re7 syéksten. Élk̓wente re stem ne cyél̕ten. E piq tek stemstítem̓t, me7 nxixyétkwe ke7 séwllkwe. E qwíts'encwes re stemstítem̓t E ta7 e spiqs tek stemstítem̓t, me7 cts'ell tek séwllkwe ne7 sqwíts'em. E wi7stc ke7 sqwíts'em, me7 títs'enc k s7i7llcw héqen. E wi7st re7 s7elkst me7 el7élk̓wenc re ts' éwsten ell re títs 'ke7. T̕hé7en le t̕emín? T̕kllu7 ntkwékweltk re sténes. T̕kllu7 ntsk̓empéllcw re sténes. T̕ucw e c7emút-k me7 tsecél̕epm-ucw. K̓úlem-ce tek cúlen̓kten. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/si.txt000066400000000000000000000310021520214632600216610ustar00rootroot00000000000000මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම අරමුණු කොටගෙන සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබද අන්තර්ජාතික සම්මුතියට එකතු කළ දෙවැනි වෛකල්පිත ගිවිසුම 1989 දෙසැම්බර් 15 වෙනි දින අංක 44/28 දරණ මහා මණ්ඩල යෝජනාවෙන් ප‍්‍රකාශයට පත්කොට සම්මත කර ගන්නා ලදි. මේ ගිවිසුමේ රාජ්‍ය පාර්ශවකරුවෝ මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම මානව අභිමානය පෝෂණය කිරීමටවත්, මානව අයිතිවාසිකම්වල ක‍්‍රමික සංවර්ධනයටත් ඉවහල් වන බව පිළි ගනිමින්. 1948 දෙසැම්බර් 10 වැනිදා සම්මත කොටගත් මානව අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අන්තර් ජාතික සම්මුතියේ හයවැනි වගන්තිය සිහිපත් කරමින්, සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබද අන්තර්ජාතික සම්මුතියේ 6 වැනි වගන්තිය මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම සුදුසුයැයි දැඩිව යෝජනා කරන අයුරින් ඒ ගැන සඳහන් කර ඇති බව සටහන් කරමින්, මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීමට ගනු ලබන සියලූ ක‍්‍රියා මාර්ග ජීවත් වීමට ඇති අයිතිය භුක්ති විදීම තව දුරටත් තහවුරු කිරීමක් සේ සැලකිය යුතු බව ඒත්තු ගෙන, මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීමේ අන්තර්ජාතික ප‍්‍රතිඥාවකට කැපවීමේ අභිලාෂය ඇතිව, පහත සඳහන් අයුරින් එකඟත්වයට පැමිණියහ. 1 වන වගන්තිය 1.මේ ගිවිසුමේ පාර්ශවකාර රාජ්‍යයක අධිකරණ බල ප‍්‍රදේශය ඇතුලත කවරෙක් හෝ මරණ දඩුවමට භාජනය නොකළ යුත්තේය. 2.සෑම පාර්ශවකාර රාජ්‍යයක්ම තම අධිකරණ බල ප‍්‍රදේශය තුළ මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීමට අවශ්‍ය සෑම ක‍්‍රියා මාර්ගයක්ම ගත යුත්තේය. 2 වන වගන්තිය 1.යුද්ධ කාලයකදී සිදු කෙරෙන යුද්ධමය ස්වාභාවයක් ගත් අතිශය බරපතල අපරාධයක් සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරු කරනු ලැබුවෙකුට යුද්ධ කාලයේදී මරණ දඬුවම නියම කිරීමට ඉඩ සලසන විශේෂ වගන්තියක් ගිවිසුම සපථ කිරීමේදී හෝ ඊට ප‍්‍රවේශ වීමේදී හෝ ඇතුලත් කර තිබේ නම් මිස අන් කිසි විටෙකත් මේ ගිවිසුමට විශේෂ වගන්තියක් එක් කිරීමට අවසර නැත. 2.සපථ කිරීමේ දී හෝ ප‍්‍රවේශවීමේ දී හෝ එබඳු විශේෂ වගන්තියක් එක් කරන්නාවු පාර්ශවකාර රාජ්‍යය ස්වකීය ජාතික නීති සංග‍්‍රහයේ අන්තර්ගත යුද්ධ කාලයේ දී ක‍්‍රියාත්මක කළ හැකි අදාළ විධිවිධාන කවරේදැයි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම්වරයාට දැනුම් දිය යුතුය. 3.එබඳු විශේෂ වගන්තියක් එකතු කළ පාර්ශවකාර රාජ්‍යය ස්වකීය භුමි ප‍්‍රදේශයට සම්බන්ධ යුධ තත්ත්වයක ආරම්භය හෝ අවසානය ගැන එක්සත් ජාතින්ගේ මහ ලේකම්වරයා වෙත දැනුම් දිය යුතුය. 3 වන වගන්තිය මේ ගිවිසුමේ පාර්ශවකාර රාජ්‍යයන් මේ ගිවිසුම ක‍්‍රියාත්මක කිරීම පිණිස තමන් කුමන පියවර ගෙන ඇත්තේදැයි, සම්මුතියේ 40 වැනි වගන්තියට අනුකූලව තමන් විසින් මානව අයිතිවාසිකම් කමිටුව වෙත ඉදිරිපත් කෙරෙන වාර්තාවල සඳහන් කළයුතු වන්නේය. 5 වන වගන්තිය 1966 දෙසැම්බර් 16 වැනිදා සම්මත කොටගත් සිවිල් සහ දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබද අන්තර්ජාතික සම්මුතියේ ප‍්‍රථම වෛකල්පිත ගිවිසුමේ පාර්ශවකාර රාජ්‍යයන් සම්බන්ධයෙන් සලකන කල්හි, ස්වකීය අධිකරණ බලයට යටත් පුද්ගලයන් වෙතින් තොරතුරු ලබා ගැනිමටත් ඒවා සලකා බැලීමටත් මානව අයිතිවාසිකම් කමිටුවට ඇති අධිකාර බලය, අදාල රාජ්‍යය සපථ කිරීමේ දී හෝ ප‍්‍රවේශවීමේ දී හෝ ඊට පටහැනි ප‍්‍රකාශයක් කර නැත්නම්, මේ ගිවිසුමේ වගන්තිවලට අදාල වන අයුරින් පුළුල් කළයුතු වන්නේය. 6 වන වගන්තිය 1.මේ ගිවිසුමේ විධිවිධාන සම්මුතියේ අතිරේක විධිවිධාන ලෙස භාවිත කළ යුත්තේය. 2.මේ ගිවිසුමේ දෙවනි වගන්තිය යටතේ විශේෂ කොන්දේසියක් එක් කිරීමට ඇති ඉඩකඩට බාධා නොවන සේ, මේ ගිවිසුමේ පළමුවැනි පරිඡේදයේ පළමුවැනි වගන්තියෙන් සහතික කරඇති අයිතිය සම්මුතියේ හතරවැනි වගන්තිය යටතේ කුමන ආකාරයක හෝ කෙළෙසීමකට භාජන නොකළ යුත්තේය. 7 වන වගන්තිය 1.මේ ගිවිසුම සම්මුතියට අත්සන් තබා ඇති කවර හෝ රාජ්‍යයක් විසින් අත්සන් තබනු ලැබීමට විවෘතය. 2.මේ ගිවිසුම,සම්මුතිය සපථ කොට ඇති හෝ ඊට ප‍්‍රවිෂ්ට වී ඇති හෝ රාජ්‍යයක් විසින් සපථ කරනු ලැබීමට යටත්ය. සපථ කිරීමේ ලියකියවිලි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම්වරයා වෙත භාර දිය යුතුය. 3.සම්මුතිය සපථ කොට ඇති හෝ ඊට ප‍්‍රවිෂ්ට වී ඇති කවර හෝ රාජ්‍යයක් විසින් ප‍්‍රවිෂ්ට වනු ලැබීමට මේ ගිවිසුම විවෘතය. 4.ප‍්‍රවිශ්ට වීමේ ලියකියවිලි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම්වරයා භාරයට පත් කිරීමෙන් ප‍්‍රවිෂ්ට වීම කළ හැකි වන්නේය. 5.තමන් භාරයට පත් කරන ලද සපථ කිරිමට හෝ ප‍්‍රවිෂ්ට විමට අදාළ සෑම ලේඛනයක් ගැනම එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම්වරයා මේ ගිවිසුම අත්සන් තබා ඇති හෝ සියලූ රාජ්‍යයන් වෙත දැනුම් දෙනු ඇත්තේය. 8 වන වගන්තිය 1.සපථ කිරිමේ හෝ ප‍්‍රවිෂ්ටවීමේ හෝ දසවැනි ලේඛනය එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ ලේකම්වරයා වෙත භාරදුන් දිනයේ සිට තුන් මසක් ගියකල මේ ගිවිසුම ක‍්‍රියාත්මක භාවයට පැමිණෙන්නේය.2.සපථ කිරිමේ හෝ ප‍්‍රවිෂ්ටවීමේ දසවැනි ලේඛනය භාරදීමෙන් පසු මේ ගිවිසුම සපථ කරන්නාවු හෝ ඊට ප‍්‍රවිෂ්ට වන්නාවු හෝ සෑම රාජ්‍යයක් සම්බන්ධයෙන්ම මේ ගිවිසුම ක‍්‍රියාත්මක භාවයට පැමිණෙන්නේ එකී රාජ්‍යයේ සපථ කිරිමේ හෝ ප‍්‍රවිෂ්ඨවීමේ ලේඛනය භාරදුන් දිනයෙන් පසු තුන් මසක් ගතවු විටය. 9 වන වගන්තිය මේ ගිවිසුමේ විධිවිධාන කිසිදු සීමාවකින් හෝ විශේෂයකින් හෝ තොරව සන්ධීය රාජ්‍යයන්ගේ සියලූ ප‍්‍රදේශ වලට වලංගු වන්නේය. 10 වන වගන්තියඑක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම්වරයා, සම්මුතියේ පළමුවන පරිච්ෙඡ්දයේ 48 වැනි වගන්තියේ සඳහන් සියළු රාජ්‍යයන් වෙත පහත සඳහන් විස්තර දැනුම් දෙනු ඇත. (අ) විශේෂ වගන්ති,නිවේදන සහ මේ ගිවිසුමේ දෙවැනි වගන්තිය යටතේ කරන දැනුම් දීම් පිළිබඳව, (ආ)මේ ගිවිසුමේ හතරවැනි හෝ පස්වැනි වගන්ති යටතේ කෙරෙන ප‍්‍රකාශන පිළිබදව, (ඇ)ගිවිසුමේ 7 වැනි වගන්තිය අදාළ අත්සන් සපථ කිරීම් සහ ප්‍රවිෂ්ඨවීම් පිළිබදව, (ඈ)ගිවිසුමේ 8 වැනි වගන්තිය යටතේ මේ ගිවිසුම ක‍්‍රියාත්මකභාවයට පැමිණි දිනය පිළිබදව, 11 වන වගන්තිය 1.අරාබි,චීන,ඉංග‍්‍රිසි,ප‍්‍රංශ රුසියානු සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාවලින් සකසන ලද මේ ගිවිසුමේ එක සමාන යථාභූත පිටපත් එක්සත් ජාතීන්ගේ ලේඛනාගාරයේ තැන්පත් කර තබනු ලැබේ. 2.එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා ලේකම්වරයා සම්මුතියේ 48 වැනි වගන්තියේ සඳහන් සියළු රාජ්‍යයන් වෙත මේ ගිවිසුමේ ලද පිටපත් බෙදාහරිනු ඇත්තේය. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sid.txt000066400000000000000000000275431520214632600220440ustar00rootroot00000000000000Kalqoomu Mannihimmate Qoossubba Wodho Baalanku mannu sirchiha kalaqamu ayirrinye hattono hoollannikkinna taalo ikkitino qoossubba ayirrisanna afamooshshe aa kalqete keerira, farcotenna wolaphote damatte ikkasenni; Mannihimmate qoossubba kisamanna ayirra hooga miiccannonna tiiaho shorodhi yitanno assootubbara kaima ikkitino. Konninni ha’ruunse baalu manchu beetti coyi’ratenna amma'note wolapho afi’rannoha hattono waajjatewiinni fayyo ikke hee’rannohu heeshshote amuraati hee’ra mittu mittunku manchiha balaxote halcho ikkassinni; Manchu beetti kadote gashshootenna fugo hunate gaance doorsha asse adhannokki gede mannihimmate qoossubba seeru aliidimmanni agarama hasiissannohura; Gobbuwate mereerono dancha xaadooshshe bowirsanna lossa hasiissinnoha ikkinohura; Halantino mootimma miilla ikkitino gobbuwa damatte mannihimmate qoossubba, manchu beetti ayirrinyenna waaga, labbaahunna meyaate taalloonyu qoossubba hattono dagoomittete woyyaawanna heeshshote deerri lopho aana noonsata kaajjado ammana gutu galtino sanade iima buuxisansanni; Miilla gobbuwa uminsanninna halantino mootimma uurrinsha ledo mitteenni ikkatenni mannihimmate qoossubbanna damatte wolapho ayirrinyinna hala’la heedhanno gede gondooro eansanni; Kuri qoossubbanna wolapho qooxeessira gutu huwanyo kalaqa gondooro faajjetenni loosu iima hosiisate jawa horonna kaa'lo noohura; Halantino mootimma uurrinsha xaphoomu songo konne kalqete mannihimmate qoossubba seera mittu mittunku manchinna dagooomu bisi kuri qoossubbanna wolapho ayirrisiisate barru barrunkunni qaagiissatenni rosiisatenninna huuwachishatenni hattono gobboomunna kalqoomu ha’rinsho qaafo adhatenni gumaamimmate gutu safaraancho ikke nooha mannihimmate qoosubbanna wolapho gumu noota kalqoomu afamooshshenna ayirrinye miilla gobbuwa dagaranna baalante gashshootu danninsara hee’ranno gede konne lallawa wonsitino. Quwa 1 Manchi beetti kalaqamunni wolaphinoho. Ayirrinyunninna qoossotennino taaloho. Huwatanno tiiano kalaqamunni ba’raarinoha ikkasinni mittu wolu ledo rodiimmate ayyaaninni hee’ra noosi. Quwa 2 Ayee manchi konni seeri giddo worroonnire baalanta qoossubbanna wolapho ayee garinnino sirchu, danu, kooteemmate, afuu, amma’note, poletiku woy wole hedo, gobboomu woy dagoomu dhagge, jirote, ilamate woy wolu gari ikkituwanni babbadooshshe assinikkinni horonsi’rate qoosso noosi. Quwa 3 Mittu mittunku manchi walaphotenninna keerunni hee’rate qoosso noosi. Quwa 4 Ayee manchi borojjimatenni woy borojjimmate qanbarinni amadama dinosi. Borojjimmanna borojjimmate daddali ayee daninnino hoollloonniho. Quwa 5 Ayee manchi quuxxo qarrinni woy kakkachimmatenni hattono mannimalenna ayirrinye kissanno woy shollishanno amadooshshinni amadama woy qorichama dinosi. Quwa 6 Ayee manchi ayee baychono seeru albaanni manchu beetti gede la”amate qoosso noosi. Quwa 7 Baalunku manni seeru albaanni taaloho. Baalunku manni badooshshiweelo taalo seerunni dukkisamatenna agaramate qoosso noonsa. Quwa 8 Mittu mittunku manchi seerunni woy bayriidi seerinni uynoonniti damatte qoossubba aana huno iillitannosi yannara biilloonye afidhino gobboomu farcote uurrinshubbanni gumaame ikkitino farco afi’rate qoossosi agarantinote. Quwa 9 Aye macnhi yoo nookkiha amadama woy usurama dinosi. Quwa 10 Mittu mittunku manchi qoossosinna gadachosi jeefishsha hattono qaxxaramannoti ayee dani jaddote qaxxaro hajo fayyonna mallaaddannokkita hattono garanna halaalaancho ikkitino yoote shongonni hajosi la”antannosi gede assi’rate wo’ma qoosso noosi. Quwa 11 Jaddotenni qaxxaraminohu ayee manchi gargadhate hasiisannosire baalare shiqishi’re yekkeeramannoti faajjete yoote shongo woy shilooti hunaancho ikkasi seerunni buunxa geeshsha jaddotenni keeraancho ikke kiiramate qoosso noosi. Ayee manchi gobboomu woy kalqoomu seeri garinni jaddo ikke seeraminokki assoote assasinni hatte yannara jaddaanchoho yaamame qaxxaramara didandaanno. Hattono jaddo loosantu yannara murroonni qorichinni roore digumullanisi. Quwa 12 Ayee manchi hojjisi heeshshonni, maatesinni, minisi giddo woy borreessanno sokko aana yoote mini gobbaanni assinanni hi’ra eanni keeraanchoho. Hattoto ayirrinyenna dancha su’ma kissanno ayee dani gawajjonni agaraminoho. Mittu mittunku manchi togoo labbanno hi’ra eanna gawajjonni seeru agarooshshe afi’rate qoosso noosi. Quwa 13 Mittu mittunku manchi gobbasi giddo baychunni baycho millisatenna hee’rate qooso noosi. Mittu mittunku manchi umisi gobba woy ayee gobbano agure ha’rate woy umisi gobba wirro higate qoosso noosi. Quwa 14 Ayee manchi qarru giddonni xooqe wole gobbubbara irki’ra xa’miratenna keerunni hee’rate qoosso noosi. Poletikunnita ikkitinokki jaddubba woy halantino mootimma uurrinshata qara hexxubba hettissanno loossa ka’iminni illitannosi qaxxaro korkaatinni ikkiro tenne qoosso horonsi’ra didandaanno. Quwa 15 Ayee manchi qansichimma afi’rate qoosso noosi. Ayee manchita yoote gumulo gobbaanni qansichimmasi diadhinannisi woy qansichimmasi soorri’rate qooso difungannisi. Quwa 16 Illiimmoottu labballinna meyaati sirchunni, gosatenna amma’note badooshshinni ittisantukkinni maate kalaqi’ratenna adhamate qooso noonsa. Adhamate yannarano adhamme diigantanno yannara taalo qoosso noonsa. Adhama jeefinsannihu adhannohunna adhantannoti lamunku assitanno fayyonna wo’ma hedonni sumuu yaatenni calla ikkanno. Maate dagoomaho kalaqamunna damatte booso ikkitinohura dagoommuna mootimma agarooshshe assa hasiissannonsa. Quwa 17 Ayee manchirano hojjinni woy mitteenni jajja kalaqi’ratenna jajju anna ikkate qoosso noosi. Ayee manchi yoote mini gumulo gobbaanni jajjisi adhamara didandaanno. Quwa 18 Ayee manchira hedote, tiiunna amma’note wolapho qoosso noosi. Tini qoosso amma’nosi woy ammanosi soorri’rate wolaphonna hojjisi woy wolootu ledo ikke faajjete rosiisate, loosanni leellishate magansi’ratenna ayirrisate wolaphono ledanno. Quwa 19 Ayee manchira hedatenna hedosi faajje assate qoosso noosi. Tini qoosso hedonna mashalaqqe ittishshiweelo afi’ra, adha, beehanna hi’ra eannohu nookkiha heedotenni kaajja amaddamnno. Quwa 20 Ayee manchi keeraancho doogonni gamba yaatenna tantanamate qoosso noosi. Ayee manchi ayee maamari miila ikkate gadachama didandaanno. Quwa 21 Ayee manchi gobbbasira mootimmate gashshooti giddo dhaaddotenni woy fayyo ikkitino ha’rinshonni doorantino lekkisaano widoonni beeqqaancho ikkate qoosso noosi. Ayee manchi gobbasita dagoomitte owaante horonsi’rate taalo ikkitino qoosso noosi. Mootimmate biilloonyi dagate hasattonninna sumuummenni xintaminoha ikka noosi. Kunino dagate hasattona sumuumme kalqoomanna baalaho taalo ikkironna hattono maanxe assinanni huuro aate doorshinni woy ikkado ikkitino huuro xawisata garinni yanna yannatenninna garunni jeefissanni doorshubbanni buunxanniha ikka noosi. Quwa 22 Mittu mittunku manchi dagoomu biso ikkasinni dagoomitte hobbaatesi agaramate qoosso noosi. Ledoteno gobboomunna kalqete jawaantenna halamme hattono mootimmaawe uurrinshubbanna jirote bu’a ayirrinyisiranna mannihimmasi wolaphote lophora hasiissanno miinju, dagoomunna budu qoosssubba agarantanni buunxantannosi gede xa’mi’rate qoosso noosi. Quwa 23 Mittu mittunku manchi looso loosatenna looso hogate wiinni agaramate goosso noosi. Hattono umisi fajjonni loosu doorshanna farco kaima assinoha injaaannosi loosu akkata afi’rate qoosso noosi. Ayee manchino ayee dani mallaado nookkiha mittu dani loosira mittu dani baatooshshe afi’rate qoosso noosi. Loosu aana noo manchi umisiranna maatesira mannihimmate ayirrinye hasiissanno hobbaate agarate hayyonni irkisaminoha halaalanyanna sumuu yaanno baatooshshe afi’rate qoosso noosi. Mittu mittunku manchi horosi ayirrisiisate ogimmate maamarra uurrisi’ratenna miila ikkate qoosso noosi. Quwa 24 Mittu mittunku manchira fooliishsho afi’ratenna gangalatate qoosso noosi. Hattono garunni gumulloonni loosu saatenna yanna yannatenni foolliishshote yanna damoozu ledo afi’rate qoosso noosi. Quwa 25 Ayee manchi umisinna maatesi fayyimmanna keeraanchimmara sagale, uddanno minenna xagishsha hasiissannota dagoommitte heeshsho owaante ledo ikkanno heeshshote deerra afi’rate qoosso noosi. Loosoho qaxarama hoogiro, xiwame loosa dandaa hoogiro woy galte reyturo woy geedhiro woy wolqasira aleenni ikkitino korkaatubbanni gufichu xaadiro keeraanchimmasi agaramate qoosso noosi. Amimmatenna beettimmate baxxitino qorophonna kaa’lo afi’rate qoosso noonsa. Adhammete giddo woy adhammete gobbaanni ilantanno qaaqquullino mittu garinni keeraanchimmansa agaramate qoosso noonsa. Quwa 26 Ayee manchirano rosate qoosso noosi. Rosu ajanni ajeenna safonnihunna umi dirimihu baatooshshiweelo shiqa noosi. Umi dirimi roso rosa gadachote. Tekiniketenna addi addi ogimma roso xaphoomunni aliidi deerri roso qole dandoote kaiminni baalunkura taalo shiqa noosi. Rosu mittu mittunku manchira ikkito woyyeessatenna mannihimmate qoossubba hattono dammatte wolapho ayirrinye boowirsate hosannnoha ikka noosi. Hattono babbaxxino sirchi woy amma’no noosa daga mereero sumuu yaa, dandee hee’ranna halamate ayyaana kaajjishannohanna halantino mootimma uurrinsha keere agarate loossanno loossa hala’litanno gede assannonna jawaachishannoha ikka noosi. Annunna ama oosonsara uynara hasidhanno roso doorate balaxote qoosso noonsa. Quwa 27 Mittu mittunku manchi dagoomu budi heeshsho fajjosinni beeqqatenna seesi qalotenni horonsi’rate sayinsete qaafonninna horote beeqqate qoosso noosi. Mittu mittunku manchi borreessinote ayee sayinsete qalote borronninna seesi qalote loosinni afi’rannoti mooraaletenna jirote horo ayirrisantasira qoosso noosi. Quwa 28 Ayee manchino konni lallawi giddo noo qoossubbanna wolapho wo’munni wo’ma horote aana hosa dandiitannote dagoomunna kalqoomu heeshshote amuraati miilla ikkate qoososi agarantinote. Quwa 29 Ayee manchino mannimmasi wolaphoranna wo’ma lophora callicho kaima ikkinoha hee’ranno dagoomira jeefisara hasiisanno gadacho noosi. Ayee manchino qoossosinninna wolaphosinni horonsi’ranno yannara ittishshu xaadannosihu dimokiraasete dagoomita damatte safaraano ikkitino akatubba dagoomu amuraatenna gutu hobbaate buuxatenna wolootu qoossubbanna wolapho afisiisatenna ayirrisate seerunni worroonni ittishshubba sa”annokki gede callaati. Kuri qoossubbanna wolapho ayee garinnino halantino mootimma damatte hexxo gurchitanno doogonni jeefama dihasiissannonsa. Quwa 30 Konni giddo worroonnire ayee qoossubba woy wolapho sa”ate assoote loosate ayee mootimmara woy uurrinshara woy manchira hoolloonnite. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sk.txt000066400000000000000000000261131520214632600216720ustar00rootroot00000000000000VŠOBECNÁ DEKLARÁCIA LUDSKÝCH PRÁV Úvod Vo vedomí že uznanie prirodzenej dôstojnosti a rovnych a neodcudzite ľných práv členov ľudskej rodiny je základom slobody, spravodlivosti a mieru na svete, že zneuznanie ľudských práv a pohrdanie nimi viedlo k barbarským činom, ktoré urážajú svedomie ľudstva, a že vybudovanie sveta, v ktorom ľudia, zbavení strachu a núdze, budú sa tešiť slobode prejavu a presvedčenia, bolo vyhlásené za najvyšší cieľ ľudu, že je nutné, aby sa ľudsk práva chránily zákonom, ak nemá byť človek donúteý uchýliť sa, keď všetko ostatné zlyhalo, k odboju proti tyranii a útlaku, že je nutné podporovať rozvoj priateľských vzťahov medzi národmi, že ľud Spojených národov zdoraznil v Charte znovu svoju vieru v základné ľudské práva, v dostojnosť a hodnotu ľudskej osobnosti, v rovnaké práva mužov a žien a že sa rozhodol podporovať sociálny pokrok a vytvoriť lepšie životné podmienky za vačšej slobody, že členské štáty prevzaly závazok zaistiť v spolupráci s Organizáciou Spojeých národov všeobecné uznávanie a zachovávanie ľudských práv a základýých slobod a že rovnaké chápanie týchto práv a slobod má nesmierny význam pre dokonalé splnenie tohto závazku, vyhlasuje VALNÉ SHROMAŽDENIE túto všeobecnú deklaráciu ľudských práv ako spoločný cieľ pre všetky národy a všetky štáty, aby sa každý jednotlivec a každý orgán spoločnosti, majúc túto deklaráciu stále na mysli, snažil vyučovaním a výchovou rozšíriť úctu k týmto právam a slobodám a zaistiť postupnými opatreniami vnútroštátnými i medzinárodnými ich všeobecné a účinné uznávanie a zachovávanie ako medzi ľudom členských štátov samých, tak medzi ľudom území , ktoré sú pod ich právomocou. Článok 1. Všetci ľudia sa rodia slobodní a sebe rovní , čo sa týka ich dostojnosti a práv. Sú obdarení rozumom a majú navzájom jednať v bratskom duchu. Článok 2. Každý má všetky práva a všetky slobody, vyhlášené v tejto deklarácii, bez hociakého rozlišovania najma pod ľa rasy, farby, pohlavia, jazyka, náboženstva, politického alebo iného smýšľania, národnostného alebo sociálného povodu, majetku, rodu alebo iného postavenia Žiaden rozdiel sa nebude robiť na podklade politického, právného alebo nedzinárodného postavenia krajiny alebo územia, ku ktorému osoba prí sluší, či je to krajina alebo územie nezávislé alebo pod poručenstvom, nesamosprávne alebo podrobené hociakému inému obmedzeniu suverenity. Článok 3. Každý má právo na život, slobodu a osobnú bezpečnosť. Článok 4. Nikto sa nesmie držať v otroctve alebo v nevoľníctve: všetky formy otroctva a obchodu s otrokmi sú zakázané. Článok 5. Nikto nesmie byť mučený alebo podrobený krutému, neľudskému alebo ponižujúcemu zaobchádzaniu alebo trestu. Článok 6. Každý má právo, aby bola všade uznávaná jeho právna osobnosť. Článok 7. Všetci sú si pred zákonom rovní a majú právo na rovnakú ochranu zákona bez hociakého rozlišovania. Všetci majú právo na rovnakú ochranu proti hociakej diskriminácii, ktorá porušuje túto deklaráciu, a proti každému podnűcovaniu k takej diskriminácii. Článok 8. Každý má právo, aby mu príslušné vnútroštátne súdy poskytly účinnú ochranu proti činom porušujúcim zčkladné práva, ktoré sú mu priznávané ústavou alebo zákonom. Článok 9. Nikto nesmie byť svojvoľne zatknutý, držaný vo vazbe alebo vyhnaný do vyhnanstva. Článok 10. Každý má úplne rovnaké právo, aby bol spravodlive a verejne vypočutý nezávislým a nestranným súdom, ktorý rozhoduje o jeho právach a povinnostiach a o každom trestnom obvinení, vznesenom proti nemu. Článok 11. Každý, kto je obvinený z trestného činu, považuje se za nevinného, dokiaľ nie je zákonným postupom dokázaná jeho vina vo verejnom pokračovaní, pri ktorom mal zaistené všetky možnosti obhajoby. Nikto nesmie byť odsúdený pre čin alebo opomenutia, ktoré v čase, ked' boly spáchané, neboly trestné podľa štátného alebo medzinárodného práva. Rovnako nesmie byť uložený ťažší trest než trest, ktorý mohol byť uložený v čase, ke trestný čin bol spáchaný. Článok 12. Nikto nesmie byť vystavený svojvoľnému zasahovaniu do súkromného života, rodiny, domova alebo korešpondencie, ani útokom na svoju česť a povesť. Každý má právo na zákonnú ochranu proti takýmto zásahom alebo útokom. Článok 13. (1) Každý má právo voľne sa pohybovať a slobodne si zvoliť bydlisko v tom - ktorom štáte. (2) Každý má právo opustiť hociktorú krajinu, i svoju vlastnú, a vrátiť sa do svojej krajiny. Článok 14. Každý má právo vyhľadať si pred prenasledovaním útočište v iných krajinách a požívať tam azyl. Toto právo nemožno uplatňovať v prípade stíhania na ozaj odôvodneného nepolitickými zločinmi alebo činmi, ktoré sú v rozpore s cieľami a zásadami Spojených národov. Článok 15. Každý má právo na štátnu príslušnosť. Nikto nesmie byť svojvoľne zbavený svojej štátnej príslušnosti, ani práva svoju štátnu príslušnosť zmieniť. Článok 16. Muži a ženy, ak dosiahli plnoletosť, majú právo bez hociakého obmedzenia z dôvodov rasovej, národnostei alebo náboženskej príslušnosti uzavrieť manželstvo a založiť rodinu. Čo sa manželstva týka, majú počas jeho trvania i pri jeho rozlúčení rovnaké práva. Manželstvá môžu byť uzavrené len so slobodným a plným súhlasom nastávajúcich manželov. Rodina je prirodzenou a základnou jednotkou spoločnosti a má nárok na ochranu so strany spoločnosti štátu. Článok 17. Každý má právo vlastniť majetok ako sám, tak spolu s inými. Nikto nesmie byť svojvoľne zbavený svojho majetku. Článok 18. Každý má právo na slobodu myslenia, svedomia a náboženstva; toto právo obsahuje aj voľnosť zmeniť náboženstvo alebo vieru, ako i slobodu prejavovať svoje náboženstvo alebo vieru, sám alebo společne s inými, či už verejne alebo súkromne, vyučovaním, vykonávaním náboženských úkonov, bohoslužbou a zachovávaním obradov. Článok 19. Každý má právo na slobodu presvedčenia a prejavu: toto právo nepripúšťa, aby niekto trpel ujmu pre svoje presvedčenie a zahrňuje právo vyhľadávať, prijímať a rozširovať informácie a myšlienky hociakými prostriedkami a bez ohľadu na hranice. Článok 20. Každému je zaručená sloboda pokojného shromažďovania a sdružovania sa. Nikto nesmie byť nútený, aby bol členom nejakého sdruženia. Článok 21. Každý má právo, aby sa účastnil na vláde svojej krajiny buď priamo, alebo prostredníctvom slobodne volených zástupcov. Každý má právo vstúpiť za rovnakých podmienok do verejných služieb svojej krajiny. Vôľa ľudu má byť základom vládnej moci: táto vôľa musí byť vyjadrená správne prevádzanými voľbami, ktoré sa majú konať v pravidelných obdobiach na základe všeobecného a rovného hlasovacieho práva tajným hlasovaním alebo rovnocenným postupom, ktorý zabezpečuje slobodu hlasovania. Článok 22. Každý človek má ako člen spoločnosti právo na sociálne zabezpečenie a nárok, aby mu boly národným úsilím i medzinárodnou súčinnosťou a v súlade s organizáciou a prostriedkami príslušného štátu zaistené hospodárske, sociálne a kultúrne práva, potrebné k jeho dôstojnosti a k slobodnému rozvoju jeho osobnosti. Článok 23. Každý má právo na prácu, na slobodnú voľbu zamestnania, na spravodlivé a uspokojivé pracovné podmienky a na ochranu proti nezamestnanosti. Každý, bez hociakého rozlišovania, má nárok na rovnaký plat za rovnakú prácu. Každý pracujúci má právo na spravodlivú a dostačujúcu odmenu, ktorá by zaisťovala jemu samému a jeho rodine živobytie odpovedajúce ľudskej dôstojnosti, a ktorá by bola doplnená, keby toho bolo treba, inými prostriedkami sociálnej ochrany. Každý má právo na ochranu svojich záujmov zakladať s inými odborové organizácie a pristupovať k ním. Článok 24. Každý má právo na odpočinok a na zotavenie, zvlášť aj na rozumné vymedzenie pracovných hodín a na pravidelnú platenú dovolenku. Článok 25. Každý má právo na takú životnú úroveň, ktorá môže zaistiť jeho zdravie a blahobyt a zdravie jeho rodiny, počítajúc v to menovite výživu, šatenie, bývanie a lekárske ošetrovanie, ako aj potrebné sociálne opatrenia: má právo na zabezpečenie v nezamestnanosti, v nemoci, pri neschopnosti k práci, pri ovdovení, v starobe alebo v iných prípadoch straty zárobkových možností, ktoré nastanú za okolností nezávislých ne jeho vôli. Materstvo a detstvo majú nárok na zvláštnu strarostlivosť a pomoc. Všetky deti, či manželské alebo nemanželské, požívajú rovnakú sociálnu ochranu. Článok 26. Každý má právo na vzdelanie. Vzdelanie nech je bezplatné aspoň v začiatočných a základných stupňoch. Základné vzdelanie je povinné. Technické a odborné vzdelanie nech je všeobecne prístupné a vyššie vzdelanie má byť rovnako prístupné každému podľa jeho schopností. Vzdelanie má smerovať k plnému rozvoju ľudskej osobnosti a k posilneniu úcty k ľudským právam a základným slobodám. Má napomáhať k vzájomnému porozumeniu, snášanlivosti a priateľstvu medzi všetkými národmi a všetkými rasovými i náboženskými skupinami, ako aj k rozvoju činnosti Spojených národov pre zachovanie mieru. Rodičia majú prednostné právo voliť druh vzdelania pre svoje deti. Článok 27. Každý má právo slobodne sa účastniť na kultúrnom živote spoločnosti, užívať plodov umenia a účastniť sa na vedeckom pokroku a jeho výťažkoch. Každý má právo na ochranu morálnych a materiálnych záujmov, ktoré vyplývajú z jeho vedeckej, literárnej alebo umeleckej tvorby. Článok 28. Každý má právo na to, aby vládol taký sociálny a medzinárodný poriadok, v ktorom by práva a slobody vyhlásené v tejto deklarácii boly plne uplatnené. Článok 29. Každý má povinnosť voči spoločnosti: jedine v nej môže slobodne a plne rozvinúť svoju osobnosť. Vo výkone svojich práv a v užívaní svojich slobôd je každý podrobený iba takým obmedzeniam, ktoré stanoví zákon a ktoré slúžia výhradne k zabezpečeniu náležitého, uznávania a zachovávania práv a slobôd iných, ako aj k uspokojeniu spravodlivých požiadaviek mravnosti, verejného poriadku a obecného blaha v demokratiskej spoločnosti. Výkon týchto práv a slobod nesmie byť v žiadnom prípade v rozpore s cieľami a zásadami Spojených národov. Článok 30. V tejto deklarácii nič sa nesmie vykladať tak, aby oprávňovalo ktorýkoľvek štát, skupinu, alebo osobu vyvíjať činnosť alebo dopúšťať sa činov, ktoré by smerovaly k potlačeniu niektorého z práv alebo slobôd v tejto deklarácii vyhlásených. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/skr.txt000066400000000000000000000444561520214632600220660ustar00rootroot00000000000000انسانی حقوق داعالمی منشور پہلی ڱالھ دنیا دے سارے انسان ہکو ڄئے تے نہ مکڻ والے حقوق تے ازادیاں گھن تے پیدا تھیڈن ۔ اقوام متحدہ نے ہر کہیں دے حقوق دی حفاظت تے ودھارے دا جھنڈا اچار کھڻ دا ارادہ کیتا ہوے ۔ جیمبڑا اقوام متحدہ دے منشور دا حصہ ہے ۔ ایندے وچ انسانی عزت تے و قار، جیادی انسانی حقوق، عزت نفس اتے لوکاں دے یقین دا اقرار کیتا ڱے ۔ اقوام متحدہ دی جنرل اسمبلی نے ڋہ دسمبر1948 کوں انسانی حقوق داعالمی منشور منظور کرتے ایند اعام اعلان کیتا ۔ اگلے صفیاں تے اینہ منشور دی پوری عبارت پیش کیتی ویندی اے ۔ منشور اچ اقوام متحدہ نے صاف تے سادہ لفظاں اچ حقوق ڋساڋتن ۔ جنباں وچ ہر کوئی برابر داشر یک ہے ۔ ایں تر یخی کار نامے دے بعد اسمبلی نے سارے شریک ملکاں تے زور ڋتاجوایں اعلان کوں عام کڔن تے ایندے ودھارے وچ حصہ ڱھئن ۔ مشلا اے جو ایکوں پوسٹر دی شکل وچ چھپوا کے جاجا تے لایا ونڄی ۔ خاص طور تے سکولاں تے ڋو جھے تعلیمی اداریاں وچ ایکوں پڑھ کے سنڑایا ونڄے ۔ ایندی تفصیلات کھول تے ڋسائی ونڄن تے ایں سلسلے وچ سیاسی جیاداں تے کہیں ملک نال کوئی فرق ناں کیتا ونڄے ۔ اے حقوق تہاڋی ملکیت ہن تے انہاں دے بارے وچ پوری معلومات حاصل کرو ۔ آپڻے تے ڋوجھیاں کیتے انہاں حقوق دے بچئو تے ودھارے وچ اساڋ اہتھ وٹائو ۔ تمہید تے عبارت کیوں جو ہر انسان دی ذاتی عزت تے انساناں دے ہکو ڄئے تے نہ مکڻ وا لے حقوق کوں منڑاں دنیا وچ ازادی، انصاف تے امن دی جیاد ہے ۔ کیوں جو انسانی حقوق کنوں لاپر وائی تے انہاں دی خلاف ورزی، ایہو ڄئے و حشیانہ کماں دی صورت وچ ظاہر تھئی ہے جینے انسانی ضمیر کوں ہلا کے رکھڋ تے ۔ ہیں کیتے ہر انسان دی سب کنوں وڋی خواہش رہی ہے جو دنیا ایہو ڄئی بنڑ ونڄے جیندے وچ ہر انسان کوں آپڻی ڱال آکھڻ تے آپڻے عقیدے تے قائم رہوڻ دی ازادی ہووے ۔ کوئی ڋر خوف نہ ہووے اتے لوندیاں ضرور تاں وی پوری تھیندیاں رہون ۔ کیوں جو ظلم تے زیادتی دے خلاف انسان کوں بغاوت تے مجبور تھیوڻ کنوں بچاوڻ کیتے ضروری ہے جو قنون دی بالاد ستی دے ذریعے انسانی حقوق دا بچئو کیتاو بڄے کیوں جواے ضروری ہے جو قوماں تے ملکاں دے درمیان دوستانہ تعلقات کوں ودھایا ونڄے ۔ کیوں جور کن ملکاں نے اقوام متحدہ دے چارٹر وچ جیادی انسانی حقوق، انسانی عزت تے وقار، عزت نفس اتے مرداں تے عورتاں دے ہکو ڄئے حقوق اُتے آپڻے یقین دا اقرار کیتے اتے زیادہ ازادی دے محول وچ وسیب دی ترقی تے چنگے معیار زندگی دے ودھارے دا ارادہ ظاہر کیتے ۔ کیوں جور کن ملکاں نے اے دی وعدہ کیتے جو اقوام متحدہ دے تعاون نال پوری دنیا وچ انسانی حقوق منویسن تے جیادی ازادیاں ڋویسن ۔ کیوں جو انہاں و عدیاں کوں پورا کرڻ کیتے ضروری ہے جو اساں حقوق تے ازادیاں کو سمجھوں ۔ ہیں کیتے ة ۔ جنرل اسمبلی اعلان کریندی ہے جو انسانی حقوق دا اے عالمی منشور ساریاں قوماں تے ملکاں کیتے این مقصد دے حصول داہکو ڄیاں معیار ہو سی تاں جو ہر بندہ تے وسیب دا ہر طبقہ ایکوں آپڻے سامڻے رکھیندے ہوے تعلیم تے تدریں دے ذریعے حقوق تے ازادیاں دا احترام پیدا کرے اتے قومی تے بین الا قوامی کار گزاری دے ذریعے رکن ملکاں تے انہاں دے ماتحت علا قیاں وچ انہاں کوں منولوڻ دیاں کوششاں کرے ۔ دفعہ ۱ سارے انسان ازادا تے حقوق تے عزت دے اعتبار نال ہکو ڄئے پیدا تھیندن ۔ قدرت ولوں انہاں کوں عقل تے سمجھ عطا تھیندی اے ۔ ہیں کیتے ہک ڋوجھے نال بھرپی داسلوک کرڻا چاہی دا اے ۔ دفعہ ۲ ہر شخص نسل، رنگ، جنس، زبان، مذہب، سیاسی، قومی تے سماجی ڱانڋھے، جائداد، ڄم پل اتے ڋو جھی حیثیت کنوں قطع نظر انہاں سارے حقوق تے ازادیاں دا حقدار ہے جتھاں داذ کر اعلان وچ کیتا ڱے ۔ ایندے علاوہ ایں سلسلے وچ کہیں انسان نال اوندے ملک دی سیاسی، علاقائی یابین الا قوامی حیثیت دی جیاد تے کوئی فرق نہ کیتا ویسی ۔ چا ہے اوندا ملک یا علاقہ ازادیااتو لیتی ہووے، غیر خود مختاریا خود مختاری دی ڋو جھی حدود دا پابند ہووے ۔ دفعہ ۳ ہر شخص کوں آپڻی جان، ازادی تے ذاتی بچئو دا حق حاصل ہے ۔ دفعہ ۴ کوئی شخص ٻانھایاٻا نھی بنڑا کے نہ رکھیاویسی ۔ ہر قسم دی غلامی یاٻا تھیاں دے کاروبار تے پابندی ہو سی ۔ دفعہ ۵ کہیں شخص تے ظلم یا او کوں ماریا کٹیانہ ویسی ۔ ناں اوندی بے عزتی کیتی ویسی تے ناں ہی لوکوں سزاڋتی ویسی ۔ دفعہ ۶ ہر شخص کوں حق حاصل ہے جو ہر جاتے قنون اوندی شخصیت کوں مڻے ۔ دفعہ ۷ قنون دی نظر وچ سب برابر ہن تے کہیں فرق دے بغیر قنون دے ہکوڄئیں بچئو دے حق دار ہن ۔ ایں اعلان دے خلاف کوئی فرق کیتے و نجڻ یا فرق واسطے ابھارے و بڄڻ دی صورت اچ سارے ہکو ڄئے بچئو دا حق رکھیندن ۔ دفعہ ۸ ہر شخص کوں انہاں کماں دے خلاف قنونی چارہ جوئی دا پورا حق حاصل ہے جنہاں نال آئین یا قنون دی طرفوں ملے ہوئے اوندے حقوق ختم تھیندے ہوون ۔ دفعہ ۹ کہیں شخص کوں غیر قنونی طریقے نال نہ گرفتار کیتا ویسی نہ حراست وچ رکھا ویسی تے نہ ہی ملک توں ٻاہر کڈھیا ویسی ۔ دفعہ ۱۰ ہر شخص کوں ہکو ڄیاں حق حاصل ہے جو اوندے حقوق تے فرائض دا تعین یا اوندے خلاف کہیں فوجداری مقدمے دی سماعت ازاد تے غیر جانبدار عدالت دے کھلے اجلاس وچ انصاف نال کیتی ونڄے ۔ دفعہ ۱۱ ہر شخص ڄیندے اتے کوئی مقدمہ قائم تھیوے اوں توڑیں بے گناہ سمجھے ونڄڻ دا احقدار ہے جیں توڑیں لوندے خلاف کھلی عدالت وچ قنون دے مطابق جرم ثابت نہ جھیسی اتے لوکوں آپڻی صفائی پیش کرڻ دا اپورا موقع نہ ڋتا ویسی ۔ کہیں شخص کوں، ایہو ڄئے کم یا غلطی دی جیاد تے، جیمبڑا کرڻ ویلے ملکی یابین الا قوامی قنون وچ جرم شمار نہ تھیند اہا، کہیں جرم وچ پکڑ یا نہ ویسی ۔ دفعہ ۱۲ کہیں شخص دی نجی یا گھر یلو زندگی اتے خط و کتابت یا مسیل جول وچ ناجائز طریقے نال دخل اندازی نہ کیتی ویسی تے نہ ای کہیں دی عزت یا نیک نامی تے حملہ کیتا ویسی ۔ ہر شخص کوں حق حاصل ہے جو قنون ایہو ڄئی مد اخلت یا حملے کھڑں لوکوں محفوظر کھے ۔ دفعہ ۱۳ ہر شخص کوں ازادی نال آپڻے ملک وچ ہر جا تے آون ونڄن اتے رہوڻ داحق حاصل ہے ۔ ہر شخص کوں آپڻے ملک سمیت ہر ملک کوں چھوڑن اتے آپڻے ملک واپس و نڄڻ دا حق حاصل ہے ۔ دفعہ ۱۴ ہر کہیں کوں ظلم تے زیادتی کنوں بچڻ کیتے تے ڈو ڄھے ملکاں وچ پناہ حاصل کرڻ اتے اوندے کنوں فائدے چاوڻ دا حق حاصل ہے ۔ اے حق انہاں عدالتی کارروائیاں کنوں بچڻ کیتے استعمال نہیں کیتا ونڄ سگیند اجہیڑیاں غیر سیاسی جرائم یا ایہو ڄئے کماں دی وجہ نال کیتیاں ویندن جھیڑے اقوام متحدہ دے مقاصد تے اصولاں دے خلاف ہین ۔ دفعہ ۱۵ ہر شخص کوں قومیت دا حق حاصل ہے ۔ کوئی شخص ناجائز طور تے قومیت کنوں محر وم نہ رکھیا ویسی اتے نہ ای کہیں کوں قومیت تبدیل کرڻ دا حق ڋیوڻ کنوں انکار کیتا ویسی ۔ دفعہ ۱۶ بالغ مراں تے عورتاں کوں نسل، قومیت یا مذہب دی کہیں پابندی دے بغیر برنیجڻ تے گھر وساوڻ دا پورا حق حاصل ہے ۔ ڋوہاں کوں نکاح، پرنیوے دی زندگی اتے طلاق دے معاملے وچ ہکو ڄئے حقوق حاصل ہن ۔ شادی ہک ڋوجھے دی مکمل رضا مندی نال تھیونڑی چاہی دی اے ۔ کنبہ، وسیب دی فطری تے جیادی اکائی ہے اتے وسیب تے ریاست لوکوں تحفظ ڈیوڻ دے ذمہ دار ہن ۔ دفعہ ۱۷ ہر انسان کوں کلہایاڋ وجھیاں نال مل کے جائد اور کھڻ دا حق حاصل ہے ۔ کہیں شخص کوں زبردستی اوندی جائد او کنوں محر وم نہ رکھیا ویسی ۔ دفعہ ۱۸ ہر انسان کوں سوچ، ضمیرا تے مذہب دی ازادی دا پورا حق حاصل ہے ۔ ایندے مطابق بندہ ازادی نال آپڻے مذہب یا عقیدے کوں تبدیل کر سڱدے اتے کلہایاڋ و جہیاں نال مل کے سر عام یا کلہی جاتے، آپڻے مذہب یا عقیدے دی تبلیغ، عبادت اتے مذہبی رسماں ازادی نال ادا کر سڱدے ۔ دفعہ ۱۹ ہر مخص کوں ازادی نال اپڻی رائے قائم کرڻ اتے رئے ڋیوڻ دا حق حاصل ہے ۔ ایندے مطابق انسان ازادی نال رائے قائم کر سڱدے تے کہیں ذریئے نال کہیں ملک توں علم تے نظریات حاصل کر سڱدے تے ہر جاتیئں آپڻے نظریات تے خیالات پڄا سکدے ۔ دفعہ ۲۰ ہر شخص کوں پرا من طریقے نال میل ملاپ اتے کھٔ کرڻ تے ٹو لے بناوڻ احق حاصل ہے ۔ کہیں شخص کوں کہیں ٹو لے وچ شامل تھیوڻ کیئے مجبور نہیں کیتا ونڄ سڱدا ۔ دفعہ ۲۱ ہر شخص کوں آپڻے ملک دی حکومت وچ براہ راست یا ازادی نال چڻے ہوئے نمائندیاں دے ذریئے حصہ گھنڻ دا حق حاصل ہے ۔ ہر شخص کوں آپڻے ملک وچ سرکاری ملازمت حاصل کرڻ داہکو ڄیاں حق حاصل ہے ۔ لوکاں دی صلاح، حکومت دے اختیارات دی جیاد ہو سی ۔ ایں صلاح دا اظہار، معیاد پوری تھیوڻ تے اصلی انتخابات دے ذریعے کیتا ویسی ۔ انتخابات وچ ہر کہیں کوں ووٹ پاوڻ داہکو ڄیاں موقع ڋتا ویسی اتے ووٹنگ ازادی نال تے حفیہ انداز وچ تھیسی ۔ دفعہ ۲۲ وسیب دار کن ہودڻ دی وجہ نال ہر شخص کوں سماجی تحفظ داحق حاصل ہے ۔ او کوں اے دی حق حاصل ہے جو او ملک نظام تے وسائل دے مطابق اتے قومی کو شش تے بین الا قوامی تعاون نال ایہو ڄئے اقتصادی، معاشرتی تے ثقافتی حقوق حاصل کرے جیمبڑے اوندی عزت تے وقار تے شخصیت دی تعمیر تے ترقی کیئے ضروری ہن ۔ دفعہ ۲۳ ہر شخص کوں کم کار تے ازادی نال روزی رزگار کرڻ، کم دا منصفانہ تے ساز گار ماحول اتے بے روزگاری دے خلاف بچئو دا حق حاصل ہے ۔ ہر شخص کوں کہیں فرق دے بغیر ہکو ڄئے کم دے کیتے ہکو ڄئے معاو ضے دا حق حاصل ہے ۔ کم کرن والا ہر شخص منصفانہ تے مناسب معاوضے دا حق رکھیندے ۔ جیمبڑ الوندے تے لوندے ٻال بچیاں کیتے عزت دی حیاتی دا ضامن ہووے اتے اوندے وچ ضرورت دے مطابق سماجی تحفظ دے بے ذریاں و لوادھا کیتاو نڄے ۔ ہر شخص کوں فائدیاں دے بچئو کیتے تجار تی ٹو لے بنڑ اوڻ تے انہاں وچ شامل تھیوڻ دا حق حاصل ہے ۔ دفعہ ۲۴ ہر شخص کوں ارام تے دل وند لاوڻ دا حق حاصل ہے ۔ ایندے وچ کم دے مناسب اوقات اتے تنخواہ دے نال چھٹیاں دی سہو لتاں شامل ہن ۔ دفعہ ۲۵ ہر شخص کوں آپڻی تے آپڻے ٻال بچیاں دی صحت تے بھلائی کیتے چنگی زندگی دا حق حاصل ہے ۔ اوکوں خوراک، لباس، رہائش علاج معالجے اتے و سیب دیاں ڋوجہبیاں سہو لتاں ملڻیاں چاہی دیاں ہن اتے بے رزگاری، بیماری، معزوری، رنڈیپا، ٻڈھیپایا وس کنوں باہر ایہو ڄئے حالات دے خلاف جنہاں وچ رزگار چھٹ و نڄے، بچئو دا حق حاصل ہے ۔ ٻال تے اوندی ما ڋوہیں خاص ڋیکھ بھال تے امداد دے حق دار ہین ۔ سارے ٻالاں کوں بھانویں او شادی کنوں پہلے ڄمے ہوون یا شادی دے بعد، و سیب دے ہکو ڄئے بچئو دا حق حاصل ہے ۔ دفعہ ۲۶ ہر شخص کوں تعلیم دا حق حاصل ہے ۔ تعلیم، شروع تے منڈھلا دے درجیاں کنوں مفت ہووڻی چاہی دی اے ۔ فنی تے پیشہ ورانہ تعلیم وسی سہولت سب کیتے ہووے اتے عالی تعلیم دی سہولت دی لیاقت دسی جیاد تے سب کیتے ہکو ڄئی ہووڻی چاہی دی اے ۔ تعلیم دا مقصد انسانی شخصیت دی مکمل تعمیر تے انسانی حقوق تے جیادی ازادیاں دا اخترام ہوسی ۔ ایہہ ساریاں قوماں اتے نسلی یا مذہبی گروپاں دے وچ، مفاہمت دو ستی تے رواداری کوں ودھیسی اتے امن قائم رکھڻ کیتے اقوام متحدہ دی سر گرمیاں دا اڱواڻ کریسی ۔ والدین کوں ایں ڱال دا حق حاصل ہے جو او آپڻے ٻالاں کوں آپڻی مرضی دے مطابق تعلیم ڋیوا سڱدن ۔ دفعہ ۲۷ ہر شخص کوں وسیب دی ثقافتی زندگی وچ ازادی نال شامل تھیوڻ، اوندے کنوں مزہ گھڻ اتے سائنس دی ترقی تے اوندیاں سہولتاں کنوں فائدے چاوڻ دا حق حاصل ہے ۔ ہر شخص کوں حق حاصل ہے جو اوندے انہاں اخلاقی تے مادی فائدیاں دا بچئو کیتاو نڄے جھیڑے اوندی سا ئنس ایجاد یا ادلمی یا فنکار لنہ تخلیق دی وجہ نال لوکوں ملدن ۔ دفعہ ۲۸ ہر شخص ایہوڄئیں سماجی تے بین الاقوامی نظام وچ شامل تھیوڻ دا حقدار ہے ڄبندے وچ ایں اعلان دے مطابق حقوق تے ازادیاں ڋتیاں ویندیاں ہوون ۔ دفعہ ۲۹ ہر شخص تے وسیب دیاں ذمہ داریاں دی ہوندن جیندے وچ اوندی شخصیت کوں ازادی نال مکمل ترقی ملدی ہے ۔ آپڻی ازادیاں تے حقوق کنوں فائدہ چاوڻ وچ ہر شخص انہاں پابندیاں دا خیال رکھیسی جھیڑیاں ٻیاں دے حقوق تے ازادیاں دے بچئو کیتے اتے جمہوری وسیب وچ اخلاق تے لوکاں دے امن تے بھلائی دے تقاضے پورے کرڻ کیتے قنون دی طر فوں لائے ویدن ۔ ایہہ حقوق تے ازادیاں کہیں صورت وچ اقوام متحدہ دے مقصداں تے اصولاں دے خلاف نئیں ڋتیاں ونج سڱدیاں ۔ دفعہ ۳۰ ایں اعلان دی کہیں ڱالھ دا ایہہ مطلب نئیں ڱدا ونج سڱدا جو ایندے ذریعے کہیں ملک، گروپ یا شخص کوں ڋو جھیاں دے حقوق تے ازادیاں دی خلاف ورزی کرڻ کیتے کوئی کار گزاری دا حق حاصل تھی ڱے ۔ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sl.txt000066400000000000000000000246721520214632600217030ustar00rootroot00000000000000SPLOŠNA DEKLARACIJA ČLOVEKOVIH PRAVIC PREAMBULA Ker pomeni priznanje prirojenega človeškega dostojanstva vseh članov človeške družbe in njihovih enakih in neodtujljivih pravic temelj svobode, pravičnosti in miru na svetu; ker sta zanikanje in teptanje človekovih pravic pripeljala do barbarskih dejanj, žaljivih za človeško vest, in ker je bila stvaritev sveta, v katerem bi imeli vsi ljudje svobode govora in verovanja in v katerem ne bi živeli v strahu in pomanjkanju, spoznana za najvišje prizadevanje človeštva; ker je nujno potrebno, da se pravice človeka zavarujejo z močjo prava, da človek ne bi bil prisiljen zatekati se v skrajni sili k uporu zoper tiranijo in nasilje; ker je nujno potrebno pospeševati razvoj prijatelskih odnosov med narodi; ker so ljudstva Združenih narodov ponovno potrdila svojo vero v temeljne človekove pravice osebnosti, v enakopravnost moških in žensk in se odločila, da bodo podpirala družbeni napredek in ustvarjanje boljših življenjskih pogojev v večji svobodi; ker so se vse države članice zavezale, da bodo, v sodelovanju z Združenimi narodi, pospeševale splošno in resnično spoštovanje človekovih pravic in temeljnih svoboščin; ker je skupno razumevanje teh pravic in svoboščin največjega pomena za popolno uresničitev te zaveze, GENERALNA SKUPŠČINA razglaša TO SPLOŠNO DEKLARACIJO ČOVEKOVIH PRAVIC kot skupen ideal vseh ljudstev in vseh narodov z namenom, da bi vsi organi družbe in vsi posamezniki, vedno v skladu s to Declaracijo, pri pouku in vzgoji razvijali spoštovanje do teh pravic in svoboščin ter s postopnimi državnimi in mednarodnimi ukrepi zagotovili in zavarovali njihovo splošno in resnično priznanje in spoštovanje, tako med narodi držav članic samih, kakor tudi med ljudstvi ozemelj pod njihovo oblastjo. 1. člen. Vsi ljudje se rodilo svobodni in imajo enako dostojanstvo in enake pravice. Obdarjeni so z razumom in vestjo in bi morali ravnati grug z grugim kakor bratje. 2. člen. Vsakdo je upravičen do uživanja vseh pravic in svoboščin, ki so razglašene s to Declaracijo, ne glede na raso, barvo, spol, jezik, vero, politično ali drugo prepričanje, narodno ali socialno pripadnost, premoženje, rojstvo ali kakršnokoli drugo okoliščino. Nadalje ni dopustno nikakršno razlikovanje glede na politično ali pravno ureditev ali mednarodni položaj dežele ali ozemlja, ki mu kdo pripada, pa naj bo to ozemlje neodvisno, pod skrbništvom, nesamoupravno ali kakorkoli omejeno v svoji suverenosti. 3. člen. Vsakdo ima pravico do življenja, do prostosti in do osebne varnosti. 4. člen. Nikogar se ne sme imeti niti v suženjustvu niti v podložništvu; suženjstvo in trgovina s sužnji v kakršnikoli obliki sta prepovedana. 5. člen. Nikogar se ne sme mučiti ali z njim surovo, nečloveško ali ponižujoče ravnati. 6. člen. Vsakdo ima povsod pravico do priznanja pravne sposobnosti. 7. člen. Vsi so enaki pred zakonom, vsi, brez diskriminacije, imajo pravico do enakega pravnega varstva. Vsi imajo pravico do enakega varstva pred sleherno diskriminacijo, ki bi kršila to Declaracijo, kakor tudi pred vsakim ščuvanjem k takšni diskriminaciji. 8. člen. Vsakdo ima pravico do učinkovitega pravnega sredstva pri pristojnih državnih sodnih oblasteh proti dejanjem, ki kršijo temeljne pravice, priznane mu po ustavi ali zakonu. 9. člen. Nihče ne sme biti samovoljno zaprt, pridržan ali izgnan. 10. člen. Vsakdo je pri odločanju o njegovih pravicah in dolžnostih in v primeru kakršnekoli kazenske obtožbe zoper njega upravičen ob polni enakosti do pravičnega in javnega obravnavanja pred neodovisnim in nepristranskim sodiščem. 11. člen. Vsakdo, ki je obtožen kaznivega dejanja, ima pravico, da velja za nedolžnega, dokler ni spoznan za krivega v skladu za zakonom o javnem postopku, v katerem so mu dane vse možnosti, potrebne za njegovo obrambo. Nihče ne sme biti spoznan za krivega kateregakoli kaznivega dejanja zaradi kakršnegakoli ravnanja ali opustitve, po notranjem ali mednarodnem pravu. Prav tako se ne sme izreči strožja kazen od tiste, ki je bila predpisana v času storitve kaznivega dejanja. 12. člen. Nikogar se ne sme nadlegovati s samovoljnim vmešavanjem v njegovo zasebno življenje, v njegovo družino, v njegovo stanovanje ali njegovo dopisovanje in tudi ne z napadi na njegovo čast in ugled. Vsakdo ima pravico do zakonskega varstva pred takšnim vmešavanjem ali takšnimi napadi. 13. člen. Vsakdo ima pravico do svobodnega gibanja in izbire prebivališče znotraj meja določene države. Vsakdo ima pravico zapustiti katero koli državo, vklljučno svojo lastno, in vrni ti se v svojo državo. 14.člen. Vsakdo ima pravico v drugi državah iskati in uživati pribežališče pre preganjanjem. Na to pravico se ni mogoče sklicevati primeru pregona, ki dejansko temeljih nepolitičnih kaznivih dejanjih ali dejanih ki so v nasprotju s cilji in načeli Združe nih narodov. 15. člen. Vsakdo ima pravico do državljanstva. Nikomur se ne sme samovoljno vze državljanstvo ali zakonita pravica do spre membe državljanstva. 16. člen. Polnoletni moški in žensi imajo brez kakršnihkoli omejitev glede in raso, državljanstvo ali vero, pravico skloniti zakonsko zvezo in ustanoviti družin Upravičeni so do enakih pravic v zvezi zakonsko zvezo, tako med zakonsko zver kot tudi, ko ta preneha. Zakonska zveza se sme skleniti samo svobodno in polno privolitvijo obeh bodčih zakoncev. Družina je naravna in temeljna celi družbe in ima pravico do družbenega državnega varstva. 17. člen Vsakdo ima pravico do prmoženja, tako sam, kakor tudi skupno drugimi. Nikomur ne sme biti prmoženje samovoljno vzeto. 18. člen. Vsakdo ima pravico do svobodne misli, vesti in veroizpovedi; ta pravi zajema svodobo spreminjati prepričan in vero kakor tudi nujno svobodno, jav ali zasebno izražanje, bodisi posamezr ali v skupnosti z drugimi, s poučevanjem, v praksi, z bogoslužjem in opravljanjem obredov. 19. člen. Vsakdo ima pravico do svobode mišljenja in izražanja vštevši pravico, da nihče ne sme biti nadlegovan zaradi svojega mišljenja, in pravico, da lahko vsak išče, sprejema in širi informacije in ideje s kakršnimikoli sredstvi in ne glede na meje. 20. člen. Vsakdo ima pravico do svobodnega in miroljubnega zbiranja in združevanja. Nikogar se ne sme prisiliti k članstvu v katerokoli društvo. 21. člen Vsakdo ima pravico sodelovati pri opravljanju javnih zadev svoje države bodisi neposredno ali po svobodno izbranih predstavnikih. Vsakdo ima pod enakimi pogoji pravico do javnih služb v svoji državi. Volja ljudstva je temelj javne oblasti; ta volja se mora izražati v občasnih in poštenih volitvah, ki morajo biti splošne ob načelu enakosti in tajnega glasovanja ali po kakšnem drugem enakovrednem postopku, ki zagotavlja svobodo glasovanja. 22. člen. Vsakdo ima kot član družbe pravico do socialne varnosti in pravico do uživanja, s pomočjo prizadevanj svojih skupnosti in mednarodnega sodelovanja in v skladu z ureditvijo in sredstvi neke države, ekonomskih, socialnih in kulturnih pravic, nepogrešljivih za njegove dostojansvto in svoboden razvoj njegove osebnosti. 23. člen. Vsakdo ima pravico do dela in proste izbire zaposlitve, do pravičnih in zadovoljivih delovnih pogojev in do varstva pred nezaposlenostjo. Vsakdo ima, brez kakršnekoli diskriminacije, pravico do enakega plačila za enako delo. Vsakdo, kdor dela, ima pravico do pravične in zadovoljive nagrade, ki zagotavlja njemu in njegovi družini človeka vreden obstoj in ki naj se po potrebi dopolni z drugimi sredstvi socialnega varstva. Vsakdo ima pravico sodelovati pri ustanavljanju sindikata ali pridružiti se sindeikatu za zavarovanje svojih interesov. 24. člen. Vsakdo ima pravico do počitka in prostega časa, vključno z razumno omejitvijo delovnih ur, in pravico do občasnega plačanega dopusta. 25. člen. Vsakdo ima pravico do takšne življenjske ravni, ki zagotavlja njemu in njegovi družini zdravje in blagostanje, vključno hrano obleko, stanovanje, zdravniško oskrbo in potrebne socialne usluge; pravico do vastrva v primeru nezaposlenosti, bolezni, delovne nezmožnosti, vdovstva ter starosti ali druge nezmožnosti pridobivanja živlljenjskih sredstev zaradi okoliščin, neodvisnih od njegove volje. Materinstvo in otroštvo sta upravičena do posebne skrbi in pomoči. Vsi otroci, bodisi da so rojeni kot zakonski ali zunaj zakonske skupnosti, uživajo enako socialno varstvo. 26. člen. Vsakdo ima pravico do izobrazbe. Izobraževanje je brezplačno vsaj na začetni in temeljni stopnji. ·olanje na začetni stopnji je obvezno. Tehnično in poklicno šolanje mora biti splošno dostopno. Višje šolanje mora biti na osnovi doseženih uspehov vsem enako dostopno. Izobrazba mora biti usmerjena k polnemu razvoju človekove osebnosti in utrjevanju spoštovanja človekovih pravic in temeljnih svoboščin. Pospeševati mora razumevanje, strpnost in prijateljstvo med vsemi narodi in med rasnimi in verskimi skupinami ter pospeševati dejavnos Združenih narodov za ohranitev miru. Starši imajo prvo pravico do izbire vrste izobrazbe za svoje otroke. 27. člen. Vsakdo ima pravico prosto se udeleževati kulturnega življenja svoje skupnosti, uživati umetnost in sodelovati pri napredku znanosti in biti deležen koristi, ki iz nje izhajajo. Vsakdo ima pravico do varstva moralnih in premoženjskih koristi, ki izhajajo iz kateregakoli znanstvenega, knijiževnega ali umetniškega dela, katerega avtor je. 28. člen. Vsakdo je upravičen do družbenega in mednarodnega reda, v katerem se lahko v polni meri uresničujejo pravice in svoboščine, določene v tej Declaraciji. 29. člen. Vsakdo ima dolžnosti do skupnosti, v kateri je edino mogoč svoboden in popoln razvoj njegove osebnosti. Pri izvanjanju svojih pravic in svoboščin je vsakdo podvržen samo takšnim omejitvam, ki so določene z zakonom, katerih izključni namen je zavarovati obvezno priznanje in spoštovanje pravic in svoboščin drugih ter izpolnjevanje pravičnih zahtev morale, javnega reda in splošne blaginje v demokratični družbi. Te pravice in svoboščine se v nobenem primeru ne smejo izvajati v nasprotju s cilji in načeli Združenih narodov. 30. člen. Nobene določbe te Declaracije se ne sme razlagati tako, kot da iz nje izhaja za državo, skupino ali posameznika kakršnakoli pravica do kakršnegakoli delovanja ali dejanja, ki bi hotelo uničiti v njej določene pravice in svoboščine. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/smn.txt000066400000000000000000000332721520214632600220560ustar00rootroot00000000000000Olmoošvuoigâdvuođâi almosmaailmlâš julgáštus Laiđiittâs Olmooškode puoh jesânij šodâdijn tiettum áárvu já sii oovtlágán já luovâttemes vuoigâdvuođâi tubdâstem lááčá vuáđu rijjâvuotân, vuoigâlâšvuotân já ráávhun maailmist, peerusthánnáávuotâ olmoošvuoigâdvuođâin já tai ucášem láá jođettâm julmevuođáid, moh láá hirmástuttâm olmooškode uámitobdo, já aalmugij alemus mittomeerrin lii julgáštum taggaar maailm huksim, kost ulmuin lii säni- já oskoldâhrijjâvuotâ iäge sij taarbâš eelliđ paaloost já vänivuođâst, vâi olmooš ij kartâččii majemuš vyehhin turvâstiđ stuimediđ págguvääldi já suárdim vuástá, te olmoošvuoigâdvuođâid kalga turviđ riehtistaatâprinsiip vievâst, eromâš tehálâš lii ovdediđ ustevlij koskâvuođâi ovdánem aalmugkuudij kooskâ, Ovtâstum aalmugij aalmugeh láá vuáđukirjeest uđđâsist nonnim, ete sij oskoh ulmuu vuáđuvuoigâdvuođáid, ovtâskâs ulmuu áárvun já merhâšumán já almai já nisonij oovtlágán vuoigâdvuođáid sehe meridâm ovdediđ sosiaallii ovdánem já pyerebijd eellim hinnáid rijjâsub tiilijn, jeessânstaatah láá čonâdâttâm ovdediđ ohtsâštooimâst Ovtâstum aalmugijguin olmoošvuoigâdvuođâi já vuáđurijjâvuođâi almosmaailmlii kunnijâttem já nuávdittem, já ohtsâš ibárdâs tain vuoigâdvuođâin já rijjâvuođâin lii eromâš tehálâš taan čonâdâttâm olášutmân puoh oosij uásild. Tondiet almosčuákkim addel taam olmoošvuoigâdvuođâi almosmaailmlii julgáštus raavân, mon puoh aalmugeh já puoh aalmugkodeh pyehtih háputtâllâđ, vâi jieškote-uv ovtâskâs olmooš já ohtsâškode jieškote-uv orgaan, anemáin taam julgáštus eivi mielâst, vigâččij čuovviimáin já máttátmáin ovdediđ tai vuoigâdvuođâi já rijjâvuođâi kunnijâttem, já oovtmanolij aalmuglij já aalmugijkoskâsij toimâiguin turviđ toi almosmaailmlii já tuođâlii tubdâstem já nuávdittem sehe jieš jeessânstaatâi aalmugij já toi laavâkevttimvááldán kullee kuávlui aalmugij kooskâst. 1 artikkâl Puoh ulmuuh šaddeh rijjân já oovtviärdásâžžân jieijâs áárvu já vuoigâdvuođâi háárán. Sijjân lii adelum jiermi já uámitobdo, já sij kalgeh toimâđ nubijdis kuáttá viljâvuođâ vuoiŋâst. 2 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ puoh taan julgáštusâst mainâšum vuoigâdvuođáid já rijjâvuođáid tienuuvt, ete ij lah mihheen sierriimijd ovdâmerkkân nääli, liškeivne, suhâpele, kielâ, oskolduv, poolitlii tâi eres uáivil, aalmuglii tâi ohtsâškodálii algâvuolgâ, omâduv, suhâtuáváá tâi eres sajattuv vuáđuld. Maggaargin sierrim ij meid uážu toohâđ ton staatâ tâi kuávlu poolitlii, vuoigâdvuođâlii tâi aalmugijkoskâsii sajattuv vuáđuld, moos olmooš kulá, peerusthánnáá tast, lii-uv tot staatâ tâi kuávlu jiečânâs, huolâttâshaaldâšmist, jiešhaldâšem vááijuv tâi olesváldálâšvuođâ eres raijim vuálásâš. 3 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ elimân, rijjâvuotân já persovnlii torvolâšvuotân. 4 artikkâl Kiämmán ij uážu anneeđ uárjivuođâst tâi uárjivuođâ sullâsii pággupargoost, já puoh uárjivuođâ já uárjikäävpi häämih láá kieldum. 5 artikkâl Kiämmán ij uážu pijnediđ ige kohtâliđ tâi ráŋgášiđ julmes, olmoošmettum tâi hálbášeijee vuovvijn. 6 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ jyehi saajeest tubdâstuđ olmožin laavâ oovdâst. 7 artikkâl Puohah láá oovtviärdásiih laavâ oovdâst já vuoigâdvuođâliih oovtlágán laavâ suáján olgoošthánnáá. Puohâin lii vuoigâdvuotâ oovtviärdásii suoijâlmân taan julgáštus vuástásii olgooštmist já puoh kihtâlmist taggaar olgooštmân. 8 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ pehtilis riehtisyejivuáhán toimâváldálii aalmuglii tuámustoovlist tagarij tavoi vuástá, moh luávkkájeh sunjin staatânjuolgâdussáin tâi eres lavváin torvejum vuáđuvuoigâdvuođâid. 9 artikkâl Kiämmán ij uážu mielâvääldi mield tolliittiđ, faŋgiđ tâi ääijiđ enâmist. 10 artikkâl Juáhháást lii aaibâs oovtviärdásávt vuoigâdvuotâ vuoigâlii já almos riehtijotemân jiešráđálii já pelettes tuámustoovlist talle, ko meriduvvoo suu vuoigâdvuođâin já kenigâsvuođâin tâi suu vuástá pajedum rikosášáškutmist 11 artikkâl Juáhháá, kote lii ášáškuttum rikosist, kalga anneeđ sujâttemmin tassaaš ko suu sujâlâšvuotâ lii lavâlávt čaittum tuotân almos riehtijotemist, mast sunjin lii torvejum puoh suu piäluštem várás tárbulijd táhádâsâid. Kiämmán ij uážu tuommiđ tavoin tâi tovâhánnáákyeđđimijn, moh iä aalmuglii tâi aalmugijkoskâsii rievti mield lah lamaš rikoseh toi toohâmääigi. Kiämmán ij meid uážu tuommiđ korrâsub ráŋgáštâsân ko toos, mii lâi heiviittemnáál talle ko rikos tohhui. 12 artikkâl Kiämmán priivaateellim, perruu, pääihi tâi reeivâlonottem háárán ij uážu toimâđ mielâvääldi mield, ige kiämmán kunnee tâi peggim uážu luávkkáđ. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ laavâ suáján taggaar toimâm tâi luávkkám vuástá. 13 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ jotteeđ rijjâ já valjiđ aassâmsaajees jieškote-uv staatâ kuávlust. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ vyelgiđ enâmist, meid jieijâs enâmist, já maccâđ eennâmsis. 14 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ uuccâđ já navdâšiđ torvosaje vajedem vuáđuld eres enâmijn. Taan vuoigâdvuotân ij uážu keessiđ, ko lii koččâmuš ášáškutmijn, moh tuođâlávt vuáđuduveh epipoolitláid rikosáid, tâi tavoin, moh láá Ovtâstum aalmugij mittomeerij já prinsiipij vuástásiih. 15 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ aalmugjeessânvuotân. Kiästen ij uážu mielâvääldi mield nisteđ aalmugjeessânvuođâ ige kieldiđ vuoigâdvuođâ lonottiđ aalmugjeessânvuođâ. 16 artikkâl Olesahasijn almain já nisonijn lii vuoigâdvuotâ naaijâđ já vuáđudiđ perruu raijiittâsâittáá, moh vuáđuduveh náálán, aalmugjeessânvuotân tâi oskoldâhân. Sist láá oovtlágán näimiliiton lohtâseijee vuoigâdvuođah sehe näimilito ääigi, já talle ko tot raččoo. Naaijâđ ij uážu, jis ij lah rijjâ já tievâslâš miettâm kuohtuin näimilito pelikuoimijn. Peerâ lii ohtsâškode luándulâš vuáđuohtâdâh, já tast lii vuoigâdvuotâ ohtsâškode já staatâ adelem suoijâlmân. 17 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ omâstiđ omâduv ohtuu já oovtâst iärásijguin. Kiästen ij uážu mielâvääldi mield nisteđ suu omâduv. 18 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ jurdui, uámitobdo já oskolduv rijjâvuotân. Taat vuoigâdvuotâ ana sistees rijjâvuođâ lonottiđ jieijâs oskolduv tâi osko sehe rijjâvuođâ tubdâstiđ jieijâs oskolduv tâi osko ohtuu tâi oovtâst iärásijguin, sehe almolávt já priivaatlávt, máttátmáin, rukkoospuudâin, immeelpalvâlusâin já oskoldâhlijn tavoin. 19 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ uáivil- já sänirijjâvuotân. Taat vuoigâdvuotâ ana sistees rijjâvuođâ anneeđ uáivilijd iärásij toid kuoskâhánnáá sehe haahâđ, vuástáväldiđ já sirdeđ tiäđuid já jurduid mon peri viestâdempiergâs peht kuávlulijn raajijn peerusthánnáá. 20 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ rijjâvuotân čokkâniđ rávhálávt já vuoigâdvuotâ ovtâstumrijjâvuotân. Kiämmán ij uážu páguttiđ kulluđ siärván. 21 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ uásálistiđ jieijâs eennâm almolij aašij hoittáámân jo-uv njuolgist tâi rijjâ väljejum ovdâsteijei peht. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ oovtlágán máhđulâšvuođáid peessâđ jieijâs eennâm almos virgijd. Almos vääldi vuáđustâssân lii aalmug táttu. Taam táátu kalga pyehtiđ oovdân meriáigásijn já puigâ vaaljâin, main juáhháást lii almos já oovtlágán jienâvuoigâdvuotâ já moh toimâttuvvojeh syeligâs jienâstem peht tâi västideijee vuovvijn, mii torvee valjârijjâvuođâ. 22 artikkâl Juáhháást lii ohtsâškode jesânin vuoigâdvuotâ sosiaaltoorvon, já juáhháást lii vuoigâdvuotâ jieijâs olmoošáárvun já persovnlâšvuođâ rijjâ ovdánmân velttidmettum ekonomâlij, sosiaallij já čuovviittâslij vuoigâdvuođâi olášumán aalmuglij tooimâi já aalmugijkoskâsii oovtâstpargo vievâst, väldimáin huámmášumán jieškote-uv staatâ oornig já naavcâid. 23 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ paargon, pargo rijjâ valjiimân, vuoigâláid já pyeri pargotiilijd já suoijâlmân pargottesvuođâ vuástá. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ siämmáá páálkán siämmáá pargoost ollágin olgoošthánnáá. Juáhháást, kote parga, lii vuoigâdvuotâ vuoigâlii já hiäivulii sajanmáksun, mii torvee sunjin já suu perrui olmoošárvusii eellim já mii táárbu mield tievâsmittoo sosiaallii suojâlem eres vuovijguin. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ algâttiđ áámmátseervijd já servâđ toid jieijâs hiäđui suojâlem várás. 24 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ vuoiŋâstmân já astoááigán, moos kulá pargoääigi kuáhtulâš raijim já pajasiih pálháliih luámuh. 25 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ eellimtáásán, mii lii tuárvi turviđ suu já suu perruu tiervâsvuođâ já pyereestvaijeem já mii ana sistees iärásij juávhust purrâmuš, pihtâsijd, aassâmviste, tiervâsvuođâhuolâttâs já velttidmettum sosiaalpalvâlusâid, sehe vuoigâdvuotâ toorvon pargottesvuođâ, puácuvuođâ, vádulâšvuođâ, leskâvuođâ, puárisvuođâ tâi eres sust sorjohánnáá suujâ tovâttem áigápuáđu monâttem verrin. Eenijn já párnáin lii vuoigâdvuotâ eromâš huolâtmân já išán. Puoh párnááh navdâšeh siämmáá sosiaallii suojâlem tast peerusthánnáá, ete láá-uv sij šoddâm näimilittoost vâi näimilito ulguubeln. 26 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ finniđ máttááttâs. Kuittâg algâ- já vuáđumáttááttâs kalga leđe nuuvtá. Algâmáttááttâs kalga leđe págulâš. Teknisâš já áámmátlâš máttááttâs kalga leđe almolávt finniimist, já puohâin kalgeh leđe oovtviärdásiih máhđulâšvuođah finniđ ollâškovlim naavcâi vuáđuld. Máttááttâsâst kalga viggâđ ulmuu persovnlâšvuođâ oles ovdánmân sehe nonniđ olmoošvuoigâdvuođâi já vuáđurijjâvuođâi kunnijâttem. Tot kalga lasettiđ ibárdâs, soováášvuođâ já ustevlâšvuođâ puoh aalmugkuudij já puoh náálán já oskoldâhân lohtâseijee juávhui kooskâ sehe ovdediđ Ovtâstum aalmugij tooimâ ráávhu siäiluttem pyerrin. Vaanhimijn lii vuosâsajasâš vuoigâdvuotâ valjiđ, ete maggaar máttááttâs sunnuu párnáid adeluvvoo. 27 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ uásálistiđ rijjâ ohtsâškode kulttuurelimân, navdâšiđ taiđuin sehe peessâđ kuáskulâžžân tiettuu ovdánmist já hiäđuin, maid tot puáhtá fárustis. Juáhháást lii vuoigâdvuotâ tagarij immateriaallij já materiaallij hiäđui suoijâlmân, moh šaddeh suu rähtim tieđâlii, kirjálii tâi taaiđâlii pyevtittâsâst. 28 artikkâl Juáhháást lii vuoigâdvuotâ taggaar ohtsâškodálii já aalmugijkoskâsii oornigân, mast taan julgáštusâst mainâšum vuoigâdvuođah ja rijjâvuođah pyehtih olášuđ tievâslávt. 29 artikkâl Juáhháást láá kenigâsvuođah ohtsâškode kuáttá, ko tuš ohtsâškoddeest suu persovnlâšvuotâ puáhtá ovdániđ rijjâ já tievâslávt. Kiässán ij uážu, talle ko sun kiävttá vuoigâdvuođâidis já rijjâvuođâidis, čyecciđ eres ko tagarijd lavváin asâttum raijiittâsâid, moi áinoo ulmen lii turviđ nubij ulmui vuoigâdvuođâi já rijjâvuođâi tubdâstem já kunnijâttem sehe mooraal, almos oornig já almos pyereestvaijeem vuoigâdvuođâlijd vátámâšâid demokraatlii ohtsâškoddeest. Taid vuoigâdvuođâid já rijjâvuođâid ij kuássin uážu kevttiđ Ovdâstum aalmugij mittomeerij já prinsiipij vuástásávt. 30 artikkâl Mihheen, mii taan julgáštusâst lii, ij uážu tulkkuđ tienuuvt, ete tot meerhâš staatâ, juávhu tâi ulmuu vuoigâdvuođâ taggaar tooimân tâi tahon, mon tárguttâssân lii mitáttistiđ taan julgáštusâst mainâšum vuoigâdvuođâid já rijjâvuođâid. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sms.txt000066400000000000000000000354411520214632600220630ustar00rootroot00000000000000Ooumažvuõiggâdvuõđi õõlmâsmaailmallaš čõõđtõs Jååʹđtõs Ooumažkååʹdd puki vuäzzlai šõddâmäiggsa äärv da sij õõutlaaǥǥan da luõvteʹmes vuõiggâdvuõđeez tobdstummuš rääjj vuâđ jiijjâs väʹlddvuõʹtte, vuõiggmeâldlažvuõʹtte da raauhu maaiʹlmest, straammteʹmesvuõtt ooumažvuõiggâdvuõđin da tõi vännšummuš liâ viikkâm rueʹššesvuõđid, kook liâ puuštčam ooumažkååʹdd kââm, da meerai ââʹlmõs mieʹrren lij čuõjtum nåkam maaiʹlm raajjmõš, koʹst oummuin lij sääʹnn- da åskldõkväʹlddvuõtt da seeʹst ij taarbâž jieʹlled pââlast da vääʹnest, što ooumaž ij jõõudči mââimõs kuånsttân tuõrvvõõttâd aggstummša päkkvääʹld da suärddmõõžž vuâstta, ooumažvuõiggâdvuõđ aʹlǧǧe tuõrvvâd vuõiggâdvuõttriikkvuâđđjurddi veäkka, miârkteeinalla vääžnai lij viikkâd ooudâs ǩeʹnnvõs kõskkvuõđi ouddnummuž meerkooʹddi kõʹsǩǩe, Õhttõõvvâm meerkooʹddi meer liâ vuâđđǩeeʹrjest oʹđđest raavääm što sij åskka oummu vuâđđvuõiggâdvuõđid, oummu ärvvu da miârktõʹsse da åummai da neezzni õõutnallšem vuõiggâdvuõđid da tuʹmmääm oouʹdeed sosiaalʼlaž ouddnummuž da pueʹrab jieʹllem määinaid pääkkteʹmes åårrmõõžžin, vueʹssbieʹllriikk liâ čõnnõõttâm oouʹdeed õhttsažtåimmʼmõõžžâst Õhttõõvvâm meerkooʹddin ooumažvuõiggâdvuõđi da vuâđđväʹlddvuõđi õõlmâsmaailmallaš ciʹsttjummuž da jääʹǩǩtummuž, da õhttsaž fiʹttjõs täin vuõiggâdvuõđin da väʹlddvuõđin lij vuõssärvvsa vääžnai tän čõnnõõttmõõžž teâuddmõʹšše pukin beäʹlin. Tõn diõtt õõlmâs-sååbbar oudd tän ooumažvuõiggâdvuõđi õõlmâsmaailmallaš čõõđtõõzz puki meerai da puki meerkooʹddi täävtõõllâmnalla õhttsaž vuäʹppõsân, što kååʹtt-a ooumaž da kååʹtt-a õhttsažkååʹdd orgaan, ââʹneeʹl tän čõõđtõõzz čõõđ ääiʹj miõlâst, põõrǥči čuõvteeʹl da mättʼteeʹl viikkâd ooudâs täi vuõiggâdvuõđi da väʹlddvuõđi ciʹsttjummuž di juätkkjeei meersaž da meeraikõskksaž tååimain tuõrvvâd tõi õõlmâsmaailmallaš da tuõttääššlaž tobdstummuž da jääʹǩǩtummuž nuʹt jiõčč vueʹssbieʹllriikki meerai ǥu tõi lääʹjjââʹnnemväldda kuulli vuuʹdi meerai kõskkvuõđâst. 1 artikla Puk oummu šâʹdde jiõččvääldliʹžžen da õõutverddsiʹžžen äärvai da vuõiggâdvuõđi beäʹlnn. Siʹjjid lij uvddum jeäʹrmm da kââmm, da seeʹst âlgg tåimmad nuuʹbbeez årra villjvuõđ jiõʹǧǧe. 2 artikla Juâkksaž lij vuõiggõttum pukid täin čõõđtõõzzâst peäggtum vuõiggâdvuõđi da jiijjâsväʹlddvuõđid krååʹma ni måkam ouddmiârkkân rooʹdde, leeʹšǩ eunna, sooǥǥbeälla, ǩiõʹlle, ååskldõʹǩǩe, poliittlaž leʹbe jeeʹres miõlljurddja, meersaž leʹbe õhttsažkååddlaž alggpuättmõʹšše, vääʹrkõsvuõʹtte, šõddâmvuõʹtte leʹbe sâjja vuâđđõõvi jeeʹres jeärtõõllmõõžž. Ij ni måkam jeärtõõllmõõžž vuäǯǯ´tuejjeed tõn jânnam leʹbe vuuʹd poliittlaž, vuõiggâdvuõđlaž leʹbe meeraikõskksaž sââʹj vuâđald, koozz ooumaž kooll, leäi-ba tät jânnam leʹbe vuʹvdd jiõččnaž, huâllvaldšmest, jiõččvaaldâšm väjja leʼbe jeeʹres tiuddvälddsažvuõđ rajjtõõzz vuâllsaž. 3 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt jieʹllma, väʹlddvuõʹtte da persoonlaž staanvuõʹtte. 4 artikla Ij ni ǩeän vuäǯǯ ââʹnned åʹrjjvuõđâst leʹbe åʹrjjvuõđnallšem päkktuâjast, da puk åʹrjjvuõđ da åʹrjjkaaupnallšem maall liâ ǩiõlddum. 5 artikla Ij ni ǩeän vuäǯǯ mueʹǩǩeed ij-ǥa ââʹnned leʹbe raŋsted rueʹššeld, pannluučkeld leʹbe pâiʹlǩiõččeeʹl. 6 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt šõddâd pukveeʹzz tobdstum ooumžen lääʹjj ooudâst. 7 artikla Puk liâ õõutverddsaž lääʹjj ooudâst da vuõiggõttum čårsteǩani õõutlaaǥǥan lääʹjj suâjja. Pukin lij vuõiggâdvuõtt õõutverddsaž suõjjlummša tän čõõđtõõzz vuâsttsaž čårstummšest di puk ǩiuʹrrjummšest nåkam čårstummša. 8 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt viõkkšõs vuõiggâdvuõttsuõjjniâvvu tåimmvääldlaž meersaž suudišttmest nåkam tuâjai vuâstta, kook neuʹrree suʹnne riikkvuâkkõõzzin leʹbe jeeʹres laaʹjjin tuõrvvuum vuâđđvuõiggâdvuõđid. 9 artikla Ij ni ǩeän vuäǯǯ miõllvääʹld ââʹneeʹl tuõʹllʼjed, vaʹŋǧǧeed leʹbe karbbâd jânnmest. 10 artikla Juâkksast lij samai õõutverddsânji vuõiggâdvuõtt vuõiggvuõđmeâldllaž da õõlmâs suudõõttmõʹšše čõnnõõttʼtem da paaʹrtitemes suudišttmest tâʹl, ǥu tuʹmmeet suu vuõiggâdvuõđin da õõlǥtemvuõđin leʹbe suu vuâstta kaggum reäkkõsviârtõõzzâst. 11 artikla Juõʹǩǩ reäkkõõzzâst viârtum oummu âlgg ââʹnned viârteʹmmen, poka suu vieʹrrvuõttâs lij lääǥǥlânji čuäʹjtum tuõttân õõlmâs suudõõttmõõžžâst, koʹst suʹnne lij tuõrvvum puk suu peälštõõzz diõtt taarblaž staan. Ij ni ǩeän vuäǯǯ suudâd tuâjain leʹbe huõlteʹmesvuõđin, kook jiâ meersaž leʹbe meeraikõskksaž vuõiggâdvuõđ mieʹldd leäkku leämmaž reäkkõõzz tõi tuejjeempoodd. Ij ni ǩeän vuäǯǯ suudâd kõrrsab raŋstõʹsse ǥu tõõzz, kååʹtt lij suåvtemnalla reäkkõõzz tuejjeempoodd. 12 artikla Ij ni ǩeän privattjieʹllma, piârrja, domoi leʹbe ǩeeʹrjvaajtõʹsse vuäǯǯ kässjõõttâd miõllvääʹld ââʹneeʹl, ij-ǥa ni ǩeän ciist da slääʹv vuäǯǯ neuʹrreed. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt lääʹjj suâjju nåkam kässjõõttmõõžž leʹbe neuʹrrummuž vuâstta. 13 artikla Juâkksast lij vääʹldstes vuõiggâdvuõtt liikkeed da vaalšed jälstempääiʹǩes tättmes riikk vuuʹdest. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt vueʹlǧǧed jânnmest, še jiijjâs jânnmest, da mäʹcced väʹst jânnma. 14 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt ooccâd da naaudšed tuõrvvpääiʹǩ vääinast jeeʹres jânnmin. Tän vuõiggâdvuõʹtte ij vuäǯǯ nuäjjõõttâd, ǥu lij kõõččmõš tuõttääʹššest pannpoliittlaid reäkkõõzzid vuâđđõõvvi viârtummšin leʹbe Õhttõõvvâm meerkooʹddi meäʹri da vuâđđjurddji vuâsttsaž tuâjain. 15 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt meerlažvuõʹtte. Ij ni ǩeäʹst vuäǯǯ miõllvääʹld ââʹneeʹl äʹnsted meerlažvuõđ ij-ǥa ǩeʹldded vuõiggâdvuõđ meerlažvuõđ vaajtummša. 16 artikla Tiuddâkksaž åummain da neezznin lij vuõiggâdvuõtt veänccõõttâd da piârrõõvvâd krååʹma ni måkam rooʹdde, meerlažvuõʹtte leʹbe åskldõʹǩǩe vuâđđõõvvi rajjtõõzzin. Seeʹst liâ õõutnallšem veänccõõttmõʹšše õhttneei vuõiggâdvuõđ nuʹtt vieʹnc ääiʹj ǥu vieʹncest rätkkjem ääiʹj. Veänccõõttâd ij vueiʹt krååʹma veäncca äiggai pieʹllkuõiʹmi jiõččtäättlaž da tiudd miâsttmõõžž. Piâr lij õhttsažkååʹdd luâđlaž vuâđđvueʹss, da tõʹst lij vuõiggâdvuõtt õhttsažkååʹdd da riikk uʹvddem suõjjlummša. 17 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt vuäʹmsted jeällmõõžž õhttu da õõutsââʹjest nuuʹbbivuiʹm. Ij ni ǩeäʹst vuäǯǯ miõllvääʹld ââʹneeʹl äʹnsted suu jeällmõõžžâs. 18 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt juurd-, kââmm- da åskldõkväʹlddvuõʹtte. Tät vuõiggâdvuõtt âânn seʹst vääʹld vaajted åskldõõǥǥâs leʹbe ååskas di vääʹld tobdsted åskldõõǥǥâs leʹbe ååskas õhttu leʹbe õõutsââʹjest nuuʹbbivuiʹm, nuʹt õlmmsânji ǥu privaattlânji, mättʼteeʹl, sluužvharjjteeʹl, vuâsppåʹdsluužvin da åskldõõǥǥlaž pooddin. 19 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt jiijjâs juurd- da sääʹnnväʹlddvuõʹtte. Tät vuõiggâdvuõtt âânn seʹst vääʹld ââʹnned jiijjâs jurddjid ni ǩeän kässjõõđǩani di haʹŋǩǩeed, vuâsttaväʹldded da liâvted teâđaid da jurddjid mõõn täättas saaǥǥtemneävv veäkka vooudlaž raajin huõlǩani. 20 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt väʹlddvuõʹtte noorõõttâd rääuhnallšeld da vuõiggâdvuõtt õhttõõvvâmväʹlddvuõʹtte. Ij ni ǩeän vuäǯǯ pääkkted kuullâd õhttõʹsse. 21 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt vuässõõttâd jânnmes õõlmâs aaʹšši håiddmõʹšše juʹn-a vuõiʹǧǧest leʹbe vaalväʹlddvuõđin vaalšum eeʹttkõʹsttji pääiʹǩ. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt õõutnallšem vueiʹtlvažvuõđid piâssâd jânnmes õõlmâs viiʹrjid. Õõlmâs vääʹld vuâđđan lij meer tätt. Tän täätt âlgg õlmmeed mieʹrräiggsaž da vuõigg vaalin, koin juâkksast lij aalmilaž da õõutnallšem jiõnnvuõiggâdvuõtt da kook tååimtet peittsaž jiõnstummšin leʹbe vaʹstteei vaalväʹlddvuõđ tuõrvvi mõõntõõllmõõžžin. 22 artikla Juâkksast lij õhttsažkååʹdd vuäzzliʹžžen vuõiggâdvuõtt sosiaalstaaʹne, da juâkksaž lij vuõiggõttum ooumažärvvses da persoonʼnallšemvuõttâs pääkkteʹmes ouddnummša vieʹltʼteʹmes tällõõzzlaž, sosiaalʼlaž da čuõvtõõzzlaž vuõiggâdvuõđi teâuddjummša meersaž tååimai da meeraikõskksaž õhttsažtuâj veäkka, juõʹǩǩ riikk riâžldõõǥǥ da viõkkvääraid lokku vääʹldeeʹl. 23 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt riõuggu, reâuǥ jiõččvääldlaž vaalšummša, vuõiggvuõđmeâldlaž da suåvlaž reâuggjieʹllma di suõjjlummša reâuǥteʹmesvuõđâst. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt seämma pälkka seämma reâuǥast krååʹma ni måkam čårstummuž. Juâkksast tuâjjlast lij vuõiggâdvuõtt vuõiggvuõđlaž da suåvlaž koʹrvvõʹsse, kååʹtt tuõrvvad suʹnne da suu piârrja ooumažärvvsaž jieʹllem da koon taarbšeen tiuddeet jeeʹres sosiaalʼlaž suõjjlummuž neävvaivuiʹm. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt aalǥted ämmatõhttõõzzid da õhttned tõid ouddõõzzeez suõjjlummšen. 24 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt vuâŋŋmõʹšše da âsttäigga, kook âʹnne seʹst tuâjjääiʹj toolkvaž rääʹjtummuš di põõʹji mieʹldd päälklaž luõvâsaaiʹjid. 25 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt jieʹllemtässa, kååʹtt riʹjttai tuõrvveed suu da suu piârrjes tiõrvâsvuõđ da pueʹrrvââjjmõõžž da âânn seʹst jeeʹrab mieʹldd porrmõõžž, aazzâlm, tiõrvâsvuõtthuâl da vieʹltʼteʹmes sosiaalkääzzkõõzzid, di vuõiggâdvuõđ staaʹne reâuǥteʹmesvuõđ, puõʒʒâlm, lääʹmesvuõđ, liâskkvuõđ, puäʹresvuõđ leʹbe jeeʹres suʹst čõõnteʹmes määin tuejjtem piʹrǧǧeem mõõntõõzz vääras. Jieʹnnin da päärnain lij vuõiggâdvuõtt takai jeeʹrab huõllâânnmõʹšše da veäkka Puk päärna naaudše seämma sosiaalʼlaž suõjjlummuž ǩiõččkani tõn, liâ-a sij šõddâm vieʹncest avi vieʹnc åålǥbeäʹlnn. 26 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt vuäǯǯad mättʼtõõzz. Aainâs altteem- da vuâđđmättʼtõs âʹlǧǧe leeʹd määusteʹmes mättʼtõõzz. Altteem-mättʼtõõzz âlgg leeʹd pääkklaž. Teeknlaž da ämmtallaš mättʼtõs âʹlǧǧe leeʹd õlmmsest vuäǯǯamnalla, da pukin aʹlǧǧe leeʹd õõutverddsaž vueiʹtlvažvuõđ vuäǯǯad õllškooultõõzz oddlõsvuõđ vuâđald. Mättʼtõõzzâst âlgg põrggâd oummu persoonʼnallšemvuõđ ooudâsviikkmõʹšše tiudd mettses di raaveed ooumažvuõiggâdvuõđi da vuâđđväʹlddvuõđi ciʹsttjummuž. Tõn âlgg lââʹzzted fiʹttjõõzz, sååʹvšemvuõđ da naʹzvaanvuõđ puki meerkooʹddi da puki näälʼlaž da åskldõõǥǥlaž joouki kõõsk di oouʹdeed Õhttõõvvâm meerkooʹddi toiʹmmjummuž rääuh seeiltem ouʹdde. Puärrsin lij vuõss-sâjjsaž vuõiggâdvuõtt vaalšed, måkam mättʼtõõzz sij päärnaid uuʹdet. 27 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt jiõččvääldlânji vuässõõttâd õhttsažkååʹdd kulttuurjieʹllma, naaudšed čeäppõõzzin di piâssâd vuäzzliʹžžen tiõtti ouddnummšest da tõn mieʹldes puʹhttem ouddõõzzin. Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt nåkam aaunâsteʹmes da aunnsallaž ouddõõzzi suõjjummša, kook šâʹdde suu raajjmes tiõđlaž, ǩeerjlaž leʹbe čeäppõõzzlaž puuʹtʼtõõzzâst. 28 artikla Juâkksast lij vuõiggâdvuõtt nåkam õhttsažkååddlaž da meeraikõskksaž jieʹrǧǧe, koʹst tän čõõđtõõzzâst peäggtum vuõiggâdvuõđ da väʹlddvuõđ vueiʹtte teâuddjed märddnalla. 29 artikla Juâkksast liâ õõlǥtemvuõđ õhttsažkååʹdd årra, ǥu tåʹlǩ õhttsažkååʹddest suu persoonʼnallšemvuõtt vuäitt mõõnnâd luõvâld da märddnalla ooudâs. Ij ni ǩeän vuâstta vuäǯǯ suu ââʹneen vuõiggâdvuõđeez da väʹlddvuõđeez piijjâd jeeʹres ǥu nåkam laaʹjjin šiõttuum rajjtõõzzid, kooi jurddjen lij tåʹlǩ tuõrvveed nuuʹbbi oummui vuõiggâdvuõđi da väʹlddvuõđi tobdstummuž da ciʹsttjummuž di moraal, aalmilaž jiârǥ da aalmilaž pueʹrrvââjjmõõžž vuõiggõttum õõlǥtõõzzid demokraattlaž õhttsažkååʹddest. Täid vuõiggâdvuõđid da väʹlddvuõđid ij ni kuäʹss vuäǯǯ ââʹnned Õhttõõvvâm meerkooʹddi mieʹri da vuâđđjurddji vuâstta. 30 artikla Ij ni mõõn tän čõõđtõõzzâst vuäǯǯ tuʹlǩǩeed miârktem riikk, joouk leʹbe oummu vuõiggâdvuõđ nåkam toiʹmmjummša leʹbe tuõjju, koon jurddjen lij tuššeed tän čõõđtõõzzâst peäggtum vuõiggâdvuõđid da väʹlddvuõđid. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/so.txt000066400000000000000000000302261520214632600216760ustar00rootroot00000000000000BAAQA CAALAMIGA EE XUQ WQDA AADANAHA Hordhac Iyadoo aqoonsiga sharafta uu ku dhashay iyo xuquuqda maguurtada ah ee ay u siman-yihiin dadweynaha adduunku uu yahay saldhigga xorriyada, caddaaladda iyo nabadda dunida. Iyadoo aqoonsi la'aanta iyo ku tumashada xuquuqda aadanuhu ay ka dhasheen falal waxashtinimo ah oo shucuurta aadanuhu ka danqato iyo iyadoo gaaritaanka duni aadanaha ku nooli haystaan xornimo ay ku cabbiraan fikradahooda iyo waxay aaminsan yihiin iyo iyagoon qabin cabsi iyo baahi, laguna dhawaaqay inay tahay ujeedada ugu weyn ee uu dadku leeyahay. Iyadoo ay tahay lagama maarmaan in xuquuqda aadanuhu ay noqdaan kuwo sharcigu dhowro, si uusan qofku, ugu dambeynta, ugu baahan inuu xoog kaga soo horjeesto cadaadiska. Iyadoo ay tahay lagama maarmaan in sare loo qaado horumarinta xiriirka saaxiibtinimo ee ka dhexeeya Dowladaha. Iyadoo dadyowga dunidu ay ku caddeeyeen mar kale Dastuurka Qaramada Midoobay sida ay u aaminsan yihiin sharafta iyo qiimaha qofka aadamiga ah iyo sinnaata xuquuqda ragga iyo dumarka iyagoo goostay inay hore u mariyaan bulshada heerka, noloshoodane la wanaajiyo iyagoo ku nool xornimo ballaaran. Iyadoo Dawladaha xubnaha ka ah Qaramada Midoobay ay dhexdooda iska ballan qaadeen iyagoo la kaashanaya Hayadaha caalamiga ah sare u qaadidda dhowritaanka iyo xushmaynta xuquuda aadanaha iyo xorriyadda aasaasiga ah. Iyaadoo helitoanka aragti midaysan ee la xiriirta xuquuqdan iyo xorriyaadkan ay tahay arrin qiima weyn ku fadhisa si loo fuliyo ballan qaadkan. Golaha loo dhanyahay ee Qaramada Midoobay wuxuu soo saarayaa Baaqan oo saldhig u ah dadyowga dunida ku nool dhammaantood sidii qof waliba ama xubin kasta oo ka mid ah bulshada, isagoo maskaxda ku haya Baaqan, ugu dadaali lahaa sare u qaadidda dhowritanka xuquuqdan iyo xorriyaadkan, isagoo u mareya waxbarasho iyo barbaarin, talaabooyin xiriir ah qaadaya xagga dibadda iyo gudahaba sidii loo xaqiijin lahaa in si dhab ah loo aqoonsado ha ahaato dadweynaha ku dhex nool Dawladaha xubinta ka ah Qaramada Midoobay ama dadyowga ku nool dhulalka xukonkooda hoos yimaado. Qod I Aadanaha dhammaantiis wuxuu dhashaa isagoo xor ah kana siman xagga sharafta iyo xuquuqada Waxaa Alle (Ilaah) siiyay aqoon iyo wacyi, waana in qof la arkaa qofka kale ula dhaqmaa si walaaltinimo ah. Qod II Qof kastaa wuxuu leeyahay xuquuqda lagu tilmaamay Baaqan iyada oo aan loo kale soocin xag qabiil, midabka, dheddig ama lab, afka, diinta, siyaasadda ama fikrad kale, dhalasho ama meesha uu ka soo askumay, xoolaha, dhalasho ama xaalada kale. Waxaa kale oo aan lagu samayneyn kala soocid ku salaysan arrimaha siyaasadeed, xukun ama xaal caalami ee uu ku suganyahay, dhulka ama dalka uu qofka u dhashay, ha ahaado dalkaasi mid madax bannaan, mid weli dawlad kale maamusho (wisaaya) mid aan haysan xukun hoosaad ama aan haysan gobanima buuxda. Qod III Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay nolol, xorriyo iyo nabad gelyo. Qod IV Ma jiro qof loo hoysan karo addoon, addoonsiga iyo ka ganacsiga addoonta way reebanyihiin cayn kasta ay ku yimaadaan. Qod V Ma jiro qof loo geysan karo silic dilyo ama ciqaab ka baxsan aadaninimada. Qod VI Qof kastaa wuxuu xaq u laayahay in loo aqoonsado, meel kasta oo uu Joogo, qofnimadiisa. Qod VII Dadka oo dhammi way u simanyihiin sharciga waxayna xaq u leeyihiin, iyaga oo aan la kala soocin, in sharcigu dhowro. Dadka oo dhammi waxay xaq u leeyihiin in si siman looga badbaadiyo wax alla wixii kala sooc-sooc ah oo ka soo horjeeda Baaqan ama dhiirigelni kara kala sooc-soocid. Qod VIII Qof kasta wuxuu xaq u leeyahay inuu helo Maxkamadaha ku hawsha leh ee dalkiisa cawin celin dhab ah marka lagu xad-gudbo xuquuqda asaasiga ah oo uu dastuurka ama sharciga siiyay. Qod IX Qofna looma xiri karo, looma hayn karo, ama looma masaafurin karo si sharci darro ah. Qod X Qof Kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo sinnaan buuxda Maxkamad Caadil ah horteed marka la gaynayo xuquuqdiisa iyo waajibaadkiisa iyo marka ay dhacdo in loo haysto dacwo ciqaab ah. Qod XI Qof kasta oo lagu soo oogay dacwo ciqaab ah wuxuu xaq u leeyahay in loo ictiqaado inuu yahay dembi laawe ilaa laga caddeeyo inuu yahay dembiile sida uu qabo sharcigu, ayna ku dhawaaqdo Maxkamad dadka u furun oo eedeysanayaasha loo oggolaaday dammaanadaha lagama maarmaanka u ah difaacooda. Qofna lama saari karo ciqaab ka dhalatay fal ama fal l'aan haddii falkaasi ama fal la'aantaasi xagga sharciga Dalka ama kan Caalamiga ah, aanay ahayn dembi waqtiga la galay. Sidoo kale dembilaha lama saari karo ciqaab ka adag tii u degsanayd falka dembigaas markii la galay. Qod XII Qofna si sharci darro ah looma faragelin karo arrimihiisa u gaarka ah, qoyskiisa, gurigiisa ama warqadihiisa; sidoo kale lama dhaawici karo sharaftiisa ama sumcaddiisa. Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu sharciga ka hoos galo fara gelintaas iyo dhaawicidaas. Qod XIII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu si xornimaa ugu dhex socdo una dego gudaha dal kasta. Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu ka dhoofo dal kasta oo uu ku jiro kiisa, kuna soo laabto. Qod XIV Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu dal kale u raadsado kana helo magan gelyo siyaasadeed isagoo ka baxsanayo cadaadis. Xaqa kor ku xusan laguma doodi karo haddii cadaadisku yahay mid dhab ahaan ka dhashay dembi aan siyaaso la xiriirin ama falal ka soo horjeeda ulajeedooyinka iyo mabaadiida Qaramada Midoobay. Qod XV Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay Jinsiyad. Qofna si sharci darro ah loogama qaadi karo Jinsiyadiisa, loomana diidi karo xaqa ah inuu Jinsiyadiisa beddesho. Qod XVI Ragga iyo dumarka qaan gaarka ah, iyaga oo aan loo kala soocin xagga dhalashada, qowmiyada ama diinta, waxay xaq u leeyihiin inay guursadaan oo qoys abuuraan. Way u siman yihiin xaqa ku saabsan guriga, muddada xiriirka guurka socdo iyo marka uu xiriirkaas dhammaanayo. Guur wuxuu dhici karaa oo keli ah marka la helo rabitaan buuxa oo xor ah ee labada doonaysa inay is-guursadaan. Qoysku waa unugga saldhigga u ah bulshada, wuxuuna xaq u leeyahay in Dawladda iyo mujtamacu bad baadiyaan. Qod XVII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu keli ahaan xoolo yeesho ama cid kale xoolo kula shirkoobo. Qofka xoolahiisa si sharci darro ah loogama qaadi karo. Qod XVIII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo xorriyadda xagga fikradda, wacyiga iyo diinta; wuxuu kale uu qofka xaq u leeyahay inuu beddelan karo diinta iyo wax alle wuxuu aaminsanyahay. Waxa kale uu qofku xaq u leeyahay inuu, keli ahaan ama isaga oo dad kale wehliyaan, soo bandhigo meel fagaara ah ama meel gaar ah, diintiisa ama waxa uu aaminsan yahay, kuna muujinayo xagga waxbarid, ku dhaqanka, caabudid iyo cibaadaysi. Qod XIX Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo xornimo xagga ra'yiga iyo hadalka; wuxuu kale xaq u leeyahay inaan lagu fara gelin ra'yigiisa iyo inuu raadsado, helo, dhiibo warar iyo fikrado isaga oo isticmaalaya qalab kasta oo war baahin ah iyaga oo aan loo fiirin ama xayirin wax soohdima ah. Qod XX Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo xornimo uu uga qayb galo isu-tag iyo urur leh ulajeeddo nabad-gelyo. Qofna laguma khasbi karo inuu ka mid noqdo urur. Qod XXI Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu ka qayb galo maamulka Dalkiisa si toos ah ama isagoo si xornimo ah u dooranaya cid wakiil ka ah. Dadka oo dhami way u simanyihiin inay ka qayb galaan maamulka sare ee dalka ka jira. Rabitaanka dadweynuhu waa saldhigga awoodda Dawladda; rabitaankaas waxaa lagu muujinyaa dooroshooyin run ah oo xilliyo joogta ah dhacaya, laga wada qayb-galaya, waxayna u dhacayaan si qarsoodi ah ama hab kale oo wax lagu doorto oo xor ah. Qod XXII Qof kastaa, maadaama uu xubin ka yahay bulshada, uu xaq u leeyahay inuu helo daryeel caafimaad. Daryeelkaas oo qof waliba u fududaynaya xuquuq dhaqaale, mujtamac iyo mid aqooneed ee lagama maarmaanka u ah qofka sharaftiisa, xornimadiisa iyo koritaanka qofnimadiisa. Taasoo ku imaanaysa dadaalka gudaha iyo iskaashiga caalamiga, isagoo laga eegayo nidaamka iyo ilaha dhaqaale ee Dawlad kasta. Qod XXIII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu shaqo helo, inuu u madax bannaanaado doorashada shaqada uu qabanayo, in sharuuduhu shaqada ahaadaan kuwo caddaalad ku fadhiya, isagana u danaynaya iyo inaysan shaqo la'aan ku dhicin. Qof kastaa, iyadoon dadka la kala soocin, wuxuu xaq u leeyahay inuu helo mushaar la mid ah kan uu qaato qof kale oo ay isku shaqa qabtaan. Qofka shaaqeeyaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo mushaar wax taro, kuna filan si uu ugu noolaado isaga iyo qoyskiisuba. Loona kabo haddii loo baahdo daryeellada kale. Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu abuuro urur ama ku biiro kuwo jiray si uu u ilaaliyo danihiisa. Qod XXIV Qof kasta wuxuu xaq u leeyahay nasasho oo ay ku jirto waqti kooban oo macquul ah oo laga jaro saacadaha shaqada iyo xilliyo fasax oo uu mushaar u socdo. Qod XXV Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu gaaro heer nololeed oo waxtar u ah caafimaadka iyo ladnaanta naftiisa iyo qoyskiisa; ha ugu horeeyaan cuntada, dharka, hoyga, daryeel caafimaad iyo wax alle wixii adeeg bulshadeed oo lagama maarmaan ah; wuxuu kale uu xaq u leeyahay inuu helo daryeel markii ay ku timaada shaqo la'aan, cudur, curyaanimo, geeri, gabow ama dhibaatooyinka kale uusan la shaqaysan kari ka baxsan awoodiisa. Hooyada umusha iyo dhalaanku waxay xaq u leeyihiin xannaano iyo gacan siin gaar ah. Caruurta oo idil, ha ku dhashaan ama yaanay ku dhalan meher, waxay xaq u leeyihiin xannaana isku mid ah. Qod XXVI Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu helo wax-barasho. Waxbarashadu waa lacag la'aan, ugu yaraan heerka dugsiyada hoose iyo heerka aasaasiga ah. Waxbarashada dugsiyada hoose waa khasab. Waxbarashada farsamo iyo midda xirfadeed waa inay noqdaan kuwo la helo; tacliinta sare sidoo kale waa inay u furnaataa dadka oo dhan, iyada oo la tix-gelinayo qof la arko mudnaantiisa. Waxbarashadu waa inay ahaato mid loola jeedo in lagu kobciyo shakhsiyadda qofka xoojinta dhowritaanka xuquuqda aadanaha iyo xorriyaadka asaasiga ah. Wax-barashadu waa inay ahaato mid wax ka tarta is-af-garadka isu-dulqaadka iyo saaxibtinimada ka dhexaysa qowmiyaadka ama dadka kala jinsiga iyo diinta ah, waana inay si adkayso hawlaha Qaramada Midoobay ee la xiriira sugidda nabad-gelyada. Waalidka ayaa iska leh xaqa koobaad oo ah inay doortaan nooca waxbarashada la siinayo caruurtooda. Qod XXVII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay inuu si madax bannaan uga qayb qaato hiddaha nololeed ee bulshada, inuu ka faa'idaysto farshaxanka, inuu ka qayb galo, horumarinta cilmiga iyo ka faa'idaysigiisa. Qof kastaa wuxuu xaq u leeyahay in la daafoco danihiisa maadiga iyo macnawiga ha ee ka dhasha waxa uu isagu curiyay xagga cilmi suugaanta iyo farshaxanka. Qod XXVIII Qof kastaa wuxuu xaq u leeyaday inuu helo nidaam bulsho iyo hab caalami ah oo xuquuqda iyo xorriyaadka lagu tilmaamay Baaqan si buuxda loogu dhaqan gelin karo. Qod XXIX Qof kasta waxaa ka saaran bulshadiisa waajibaad; bulshadu waa meesha qura oo ay suurtowdo in qofku shakhsiyadiisu si madax bannaan oo buuxda ay ugu kobocdo. Marka uu qofku gudanayo xuquuqdiisa iyo xorriyaadkiisa waxaa xiraya oo qura inta sharcigu ka reebay, iyadoo ula jeedadu tahay oo keliya aqoonsiga iyo dhowritaanka xuquuqda iyo xorriyaadka dadka kale in la dhowro iyo sidoo kale anshaxa, nabad-gelyada guud iyo wanaagga guud ee mujtamaca diimaqaraadiga ah. Xuquuqda iyo xorriyaadka kor ku xusan looma isticmaali karo si ka soo horjeeda ulajeedooyinka iyo mabaadiida Qaramada Midoobay. Qod XXX Baaqan kuma jiraan wax loo fasiri karo in micnahoodu yahay in Dawlad, koox ama qof xaq u leeyahay inuu ku kaco fal ama falal loola jeedo in lagu burburiyo xuquuqda ama xorriyaadka lagu qoray Baaqan. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sq.txt000066400000000000000000000311231520214632600216750ustar00rootroot00000000000000Më 10 dhjetor të vitit 1948, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara nxori dhe shpalli Deklaratën e Përgjithshme mbi të Drejtat e Njeriut, tekstin e plotë të së cilës po e botojme në faqet që vijojnë. Mbas këtij akti historik, Asambleja ftoi të gjitha shtetet anëtare që ta shpallin tekstin e Deklaratës dhe të përpiqen që të përhapet, paraqitet, lexohet dhe të shpjegohet, sidomos në shkolla dhe institucione të tjera edukuese, në të gjitha vendet dhe shtetet pa marrë parasysh statusin e tyre politik. Teksti zyrtar i Deklaratës mund të gjindet në gjashtë gjuhë zyrtare të Kombeve të Bashkuara: angleze, frënge, kineze, ruse, spanjolle dhe arabe. DEKLARATA E PERGJITHSHME MBI TE DREJTAT E NJERIUT HYRJE Mbasi njohja e dinjitetit të lindur të të drejtave të barabarta dhe të patjetërsueshme të të gjithë anëtarëve të familjes njerëzore është themeli i lirisë, drejtësisë dhe paqes në botë; mbasi mosrespektimi dhe përbuzja e të drejtave të njeriut ka çuar drejt akteve barbare, të cilat kanë ofenduar ndërgjegjen e njerëzimit, dhe mbasi krijimi i botës në të cilën njerëzit do të gëzojnë lirinë e fjalës, të besimit dhe lirinë nga frika e skamja është proklamuar si dëshira më e lartë e çdo njeriu; mbasi është e nevojshme që të drejtat e njeriut të mbrohen me dispozita juridike, kështu që njeriu të mos jetë i shtrënguar që në pikën e fundit t'i përvishet kryengritjes kundër tiranisë dhe shtypjes; mbasi është e nevojshme që të nxitet zhvillimi i marrëdhënieve miqësore midis kombeve; mbasi popujt e Kombeve të Bashkuara vërtetuan përsëri në Kartë besimin e tyre në të drejtat themelore të njeriut, në dinjitetin dhe vlerën e personit të njeriut dhe barazinë midis burrave dhe grave dhe mbasi vendosën që të nxitin përparimin shoqëror dhe të përmirësojnë nivelin e jetës në liri të plotë; mbasi shtetet anëtare u detyruan që, në bashkëpunim me Kombet e Bashkuara, të sigurojnë respektimin e përgjithshëm dhe zbatimin e të drejtave të njeriut dhe të lirive themelore; mbasi kuptimi i përbashkët i këtyre të drejtave dhe lirive është më i rëndësishëm për realizimin e plotë të këtij detyrimi; ASAMBLEJA E PERGJITHSHME shpall Këtë DEKLARATE TE PERGJITHSHME MBI TE DREJTAT E NJERIUT si ideal të përgjithshëm të cilin duhet ta arrijnë të gjithë popujt dhe të gjitha kombet, në mënyrë që çdo njeri dhe çdo organizëm shoqëror, duke pasur parasysh gjithmonë këtë Deklaratë, të përpiqet që, me anë të mësimit dhe edukimit, të ndihmonte në respektimin e këtyre të drejtave dhe lirive dhe që, me anë të masave progresive kombëtare dhe ndërkombëtare, të sigurohej njohja dhe zbatimi i tyre i përgjithshëm dhe i vërtetë, si midis popujve të vetë shteteve anëtare , ashtu edhe midis popujve të atyre territoreve që janë nën administrimin e tyre. Neni 1. Të gjithë njerëzit lindin të lirë dhe të barabartë në dinjitet dhe në të drejta. Ata kanë arsye dhe ndërgjegje dhe duhet të sillen ndaj njëri tjetrit me frymë vëllazërimi. Neni 2. Secili gëzon të gjitha të drejtat dhe liritë e parashtruara në këtë Deklaratë pa kurrfarë kufizimesh përsa i përket racës, ngjyrës, gjinisë, gjuhës, besimit fetar, mendimit politik ose tjetër, origjinës kombëtare a shoqërore, pasurisë, lindjes ose tjetër. Asnjë dallim nuk do të bëhet në bazë të statusit politik, juridik ose ndërkombëtar të shtetit ose vendit të cilit i përket çdo njeri, qoftë kur shteti ose vendi është i pavarur, qoftë nën kujdestari, qoftë jo vetëqeverisës ose që gjindet në çfarëdo kushtesh të tjera të kufizimit të sovranitetit. Neni 3. Gjithkush ka të drejtë të jetojë, të jetë i lirë dhe të ketë sigurimin vetjak. Neni 4. Asnjeri nuk duhet të mbahet si skllav ose çifçi; skllavëria dhe tregtia e skllevërve janë të ndaluara në të gjitha format. Neni 5. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet mundimit, veprimit ose dënimit të egër, jonjerëzor ose poshtërues. Neni 6. Gjithkush ka të drejtë që t'i njihet kudo personaliteti juridik. Neni 7. Të gjithë janë të barabartë para ligjit dhe kanë të drejtë pa asnjë diskriminim të mbrohen barabar nga ligji.Të gjithë kanë të drejtën për t'u mbrojtur barabar kundër çdo diskriminimi që cënon këtë Deklaratë, si dhe kundër çdo nxitje për një diskriminim të tillë. Neni 8. Gjithkush ka të drejtë për mjete juridike të frytshme para gjykatave kompetente kombëtare për veprimet me të cilat shkelen të drejtat themelore të garantuara nga kushtetuta ose ligjet. Neni 9. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet arbitrarisht arrestimit, ndalimit ose internimit. Neni 10. Gjithkush gëzon njëlloj të drejtën për një proces gjyqësor objektiv e publik para një gjykate të pavarur e të paanshme, në përcaktimin e të drejtave dhe detyrimeve të veta dhe për vendimin mbi çfarëdo lloj akuze penale. Neni 11. Kushdo që është i akuzuar për një vepër penale ka të drejtë të konsiderohet i pafajshëm deri sa të vërtetohet fajsia në bazë të ligjit dhe në një proces publik në të cilin ka pasur të gjitha garancitë e duhura për mbrojtjen e vet. Asnjeri nuk duhet të dënohet për veprime ose mosveprime të cilat nuk përbëjnë një vepër penale, sipas ligjeve kombëtare dhe ndërkombëtare, në kohën kur janë kryer. Gjithashtu nuk mund të vendoset një dënim më i rëndë nga ai që ka qenë zbatuar në kohën kur është kryer vepra penale. Neni 12. Asnjeri nuk duhet t'i nënshtrohet ndërhyrjes arbitrare në jetën, familjen, banesën ose korrespondencën vetjake, si dhe sulmeve kundër nderit dhe prestigjit personal. Gjithkush ka të drejtën të mbrohet nga ligji kundër ndërhyrjeve ose sulmeve të tilla. Neni 13. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së qarkullimit dhe banimit brenda kufijve të çdo shteti. Gjithkush ka të drejtë të largohet nga cilido vend qoftë, përfshirë këtu edhe të vetin, si dhe të kthehet në vendin e vet. Neni 14. Gjithkush ka të drejtë të kërkojë dhe gëzoje në vende të tjera azil nga ndjekjet. Këtë të drejtë nuk mund ta gëzojë askush në rast se ndiqet për krime jopolitike ose për vepra në kundërshtim me qëllimet dhe parimet e Kombeve të Bashkuara. Neni 15. Gjithkush ka të drejtën e një shtetësie. Asnjeri nuk duhet të privohet arbitrarisht nga shtetësia e tij si dhe as nga e drejta që të ndërrojë shtetësinë. Neni 16. Burrat dhe gratë në moshë të pjekur kanë të drejtë të lidhin martesë dhe formojnë familje, pa kurrfarë kufizimi për sa i përket racës, shtetësisë ose besimit. Ata kanë të drejta të barabarta si në rastin e lidhjes së martesës, gjatë martesës si dhe në rast shkurorëzimi. Martesa duhet të lidhet vetëm me pëlqimin plotësisht të lirë të personave që do të martohen. Familja është bërthama e natyrshme dhe themelore e shoqërisë dhe ka të drejtën e mbrojtjes nga shoqëria dhe shteti. Neni 17. Gjithkush ka të drejtën të ketë pasuri, si vetëm ashtu edhe në bashkësi me të tjerët. Asnjeri nuk duhet të privohet arbitrarisht nga pasuria e tij. Neni 18. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mendimit, ndërgjegjes dhe besimit; kjo e drejtë përfshin lirinë e ndryshimit të besimit ose bindjeve dhe lirinë që njeriu, qoftë vetë ose në bashkësi me të tjerët, të shfaqë publikisht ose privatisht, besimin ose bindjen e vet me anë të dhënies së mësimeve, kryerjes së kultit dhe ceremonive fetare. Neni 19. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mendimit dhe të shprehjes; kjo e drejtë përfshin lirinë e mendimit pa ndërhyrje, si dhe lirinë e kërkimit, marrjes dhe njoftimit të informacionit dhe ideve me çfarëdo mjeti qoftë, pa marrë parasysh kufijtë. Neni 20. Gjithkush ka të drejtën e lirisë së mbledhjes dhe bashkimit paqësor. Asnjeri nuk duhet të detyrohet të bëjë pjesë në ndonjë bashkim. Neni 21. Gjithkush ka të drejtë të marrë pjesë në qeverisjen e vendit të vet, drejtpërdrejt ose me anë të përfaqsuesve të zgjedhur lirisht. Gjithkush ka njëlloj të drejtë të hyjë në shërbimet publike në vendin e vet. Vullneti i popullit është baza e pushtetit shtetëror; ky vullnet duhet të shprehet në zgjedhje periodike dhe të lira të cilat duhet të jenë të përgjithshme dhe votimi i barabartë, si dhe me votim të fshehtë ose sipas procedurës përkatëse të votimit të lirë. Neni 22. Si anëtar i shoqërisë, gjithkush ka të drejtën e sigurimit shoqëror dhe realizimit të të drejtave ekonomike, sociale, kulturore të domosdoshme për dinjitetin e vet dhe për zhvillimin e lirë të personalitetit, me ndihmën e shtetit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar dhe në përputhje me organizimin dhe mundësitë e çdo shteti. Neni 23. Gjithkush ka të drejtën për punë, të zgjedhë lirisht profesionin, të ketë kushte të favorshme pune dhe të jetë i mbrojtur nga papunësia. Gjithkush, pa kurrfarë diskriminimi, ka të drejtë që për punë të njëjtë të marrë rrogë të njëjtë. Gjithkush që punon ka të drejtën për një shpërblim të drejtë dhe favorshëm, në mënyrë që t'i sigurojë atij dhe familjes së tij një jetë që i përgjigjet dinjitetit njerëzor dhe, në qoftë se do të jetë e nevojshme ky shpërblim të plotësohet edhe me mjete të tjera të sigurimit shoqëror. Gjithkush ka të drejtë të formojë sindikatë and të bëjë pjesë në të për mbrojtjen e interesave të veta. Neni 24. Gjithkush ka të drejtë për pushim dhe kohë të lirë, duke përfshirë kufizimin e arsyeshëm të orarit të punës dhe pushimin e paguar periodik. Neni 25. Gjithkush ka të drejtë për një nivel jetese të mjaftueshëm i cili t'i përgjigjet shëndetit dhe jetës së përshtatshme si të atij personalisht, ashtu edhe të familjes së tij, duke përfshirë ushqimin, veshmbathjen, banesën, kujdesin mjeksor dhe shërbimet e nevojshme sociale, si edhe të drejtën për të qenë i siguruar në rast sëmundjeje, papunësie, vejanie, pleqërie dhe raste të tjera të humbjeve të mjeteve për jetesë për shkak të rrethanave të pavarura nga vullneti i tij. Nënat dhe fëmijët kanë nevojë për kujdes dhe ndihmë të posaçme. Të gjithë fëmijët, të lindur brenda ose jashtë martese, gëzojnë të njëjtat mbrojtje sociale. Neni 26. Gjithkush ka të drejtën e shkollimit. Arsimi duhet të jetë falas, të paktën në shkollat fillore dhe të ulta. Arsimi fillor është i detyrueshëm. Arsimi teknik dhe profesional duhet të zgjerohet e arsimi i lartë duhet t'u bëhet i mundshëm të gjithëve në bazë të aftësisë. Arsimi duhet të drejtohet nga zhvillimi i plotë i personalitetit të njeriut dhe nga forcimi i respektimit të të drejtave të njeriut dhe lirive themelore. Ai duhet të nxisë kuptimin, tolerancën dhe miqësinë midis të gjithë popujve, grupeve të racave dhe besimeve, si dhe veprimtarinë e Kombeve të Bashkuara për ruajtjen e paqes. Të drejtën për të zgjedhur llojin e arsimit për fëmijët e tyre e kanë në rradhë të parë prindërit. Neni 27. Gjithkush ka të drejtë të marrë pjesë lirisht në jetën kulturore të bashkësisë, të gëzojë artet dhe të përfitojë nga përparimi shkencor dhe dobitë e tij. Gjithkush ka të drejtë të mbrojë interesat morale dhe materiale, që rrjedhin nga çdo krijimtari shkencore, letrare dhe artistike, autor i të cilave është ai vetë. Neni 28. Gjithkush ka të drejtë për një rend shoqëror dhe ndërkombëtar në të cilin mund të realizohen plotësisht të drejtat dhe liritë e shpallura në këtë Deklaratë. Neni 29. Gjithkush ka detyrime vetëm ndaj asaj bashkësie në të cilën është i mundur zhvillimi i lirë dhe i plotë i personalitetit të tij. Në ushtrimin e të drejtave dhe lirive të veta, gjithkush do t'u nënshtrohet vetëm atyre kufizimeve të cilat janë parashikuar me ligj, ekskluzivisht me qëllim që të sigurohet njohja dhe respektimi i nevojshëm i të drejtave dhe lirive të të tjerëve e që të plotësohen kërkesat e drejta të moralit, rendit publik dhe mirëqenies së përgjithshme në shoqërinë demokratike. (3)Këto të drejta dhe liri nuk mund të zbatohen në asnjë rast kundër qëllimeve dhe parimeve të Kombeve të Bashkuara. Neni 30. Asgjë në këtë Deklaratë nuk mund të interpretohet si e drejtë e një shteti, grupi apo personi për të kryer çfarëdo veprimtarie ose për të bërë një akt drejtuar kundër çdo të drejte ose lirie të shpallur në këtë Deklaratë. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sr-Cyrl.txt000066400000000000000000000453111520214632600226110ustar00rootroot00000000000000Universal Declaration of Human Rights - Serbian (Cyrillic) © 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights This plain text version prepared by the “UDHR in Unicode” project, http://www.unicode.org/udhr. --- ОПШТА ДЕКЛАРАЦИЈА О ПРАВИМА ЧОВЕКА УВОД Пошто је признавање урођеног достојанства и једнаких и неотуђивих права свих чланова људске породице темељ слободе, правде и мира у свету; пошто је непоштовање и презирање права човека водило варварским поступцима, који су вређали савест човечанства, и пошто је стварање света у којем ће људска бића уживати слободу говора и веровања и бити слободна од страха и немаштине проглашено као највиша тежња сваког човека; пошто је битно да права човека буду заштићена правним системом како човек не би био приморан да као крајњем излазу прибегне побуни против тираније и угњетавања; пошто је битно да се подстиче развој пријатељских односа међу народима; пошто су народи Уједињених нација у Повељи поново прогласили своју веру у основна права човека, у достојанство и вредност човекове личности и равноправност мушкараца и жена и пошто су одлучили да подстичу друштвени напредак и побољшају животни стандард у већој слободи; пошто су се државе чланице обавезале да у сарадњи с Уједињеним нацијама обезбеде опште поштовање и примену људских права и основних слобода; пошто је опште схватање ових права и слобода од највеће важности за пуно остварење ове обавезе, ГЕНЕРАЛНА СКУПШТИНА ПРОГЛАШАВА ОВУ ОПШТУ ДЕКЛАРАЦИЈУ О ПРАВИМА ЧОВЕКА као заједнички домет који треба да постигну сви народи и све нације да би сваки појединац и сваки орган друштва, имајући ову Декларацију стално на уму, тежио да учењем и васпитавањем допринесе поштовању ових права и слобода да би се поступним унутрашњим и међународним мерама обезбедило њихово опште и стварно признање и поштовање како међу народима самих држава чланица, тако и међу народима оних територија које су под њиховом управом. Члан 1. Сва људска бића рађају се слободна и једнака у достојанству и правима. Она су обдарена разумом и свешћу и треба једни према другима да поступају у духу братства. Члан 2. Сваком припадају сва права и слободе проглашене у овој Декларацији без икаквих разлика у погледу расе, боје, пола, језика, вероисповести, политичког или другог мишљења, националног или друштвеног порекла, имовине, рођења или других околности. Даље, неће се правити никаква разлика на основу политичког, правног или међународног статуса земље или територије којој неко лице припада, било да је она независна, под старатељством, несамоуправна, или да јој је сувереност на ма који други начин ограничена. Члан 3. Свако има право на живот, слободу и безбедност личности. Члан 4. Нико се не сме држати у ропству или потчињености: ропство и трговина робљем забрањени су у свим облицима. Члан 5. Нико не сме бити подвргнут мучењу или свирепом, нечовечном или понижавајућем поступку или казни. Члан 6. Свако има право да свуда буде признат као правни субјект. Члан 7. Сви су пред законом једнаки и имају право без икакве разлике на подједнаку законску заштиту. Сви имају право на једнаку заштиту против било какве дискриминације којом се крши ова Декларација и против сваког подстицања на овакву дискриминацију. Члан 8. Свако има право да га надлежни национални судови ефикасно штите од дела кршења основних права која су му призната уставом или законом. Члан 9. Нико не сме бити произвољно ухапшен, притворен, нити протеран. Члан 10. Свако има потпуно једнако право на правично јавно суђење пред независним и непристрасним судом који ће одлучити о његовим правима и обавезама, и о основаности сваке кривичне оптужбе против њега. Члан 11. Свако ко је оптужен за кривично дело има право да буде сматран невиним док се на основу закона кривица не докаже на јавном суђењу на којем су му обезбеђене све гарантије потребне за његову одбрану. Нико не сме бити осуђен за дела или пропусте који нису представљали кривично дело по националном или међународном праву у време када су извршени. Исто тако не сме се изрицати тежа казна од оне која се могла применити у време када је кривично дело извршено. Члан 12. Нико не сме бити изложен произвољном мешању у приватни живот, породицу, стан или преписку, нити нападима на част и углед. Свако има право на законску заштиту против оваквог мешања или напада. Члан 13. Свако има право на слободу кретања и избора становања у границама поједине државе. Свако има право да напусти било коју земљу, укључујући властиту, и да се врати у своју земљу. Члан 14. Свако има право да тражи и ужива у другим земљама уточиште од прогањања. На ово право се нико не може позвати у случају гоњења за кривична дела која нису политичког карактера или прогона због дела која су у супротности са циљевима и начелима Уједињених нација. Члан 15. Свако има право на држављанство. Нико не сме самовољно бити лишен свог држављанства нити права да промени држављанство. Члан 16. Пунолетни мушкарци и жене, без икаквих ограничења у погледу расе, држављанства или вере, имају право да склопе брак и да оснују породицу. Они су равноправни приликом склапања брака, за време његовог трајања и приликом његовог развода. Брак се закључује само слободним и потпуним пристанком лица која ступају у брак. Породица је природна и основна ћелија друштва и има право на заштиту друштва и државе. Члан 17. Свако има право да поседује имовину, сам као и у заједници с другима. Нико не сме бити самовољно лишен имовине. Члан 18. Свако има право на слободу мисли, савести и вере; ово право укључује слободу промене вере или убеђења и слободу да човек, било сам или у заједници с другима, јавно или приватно, упражњава своју веру или убеђење путем наставе, вршења култа и обављања обреда. Члан 19. Свако има право на слободу мишљења и изражавања, што обухвата и право да не буде узнемираван због свог мишљења, као и право да тражи, прима и шири обавештења и идеје било којим средствима и без обзира на границе. Члан 20. Свако има право на слободу мирног окупљања и удруживања. Нико не може бити приморан да припада неком удружењу. Члан 21. Свако има право да учествује у управљању својом земљом, непосредно или преко слободно изабраних представника. Свако има право да на равноправној основи ступа у јавну службу у својој земљи. Воља народа је основа државне власти; ова воља треба да се изражава на повременим и слободним изборима, који ће се спроводити општим и једнаким правом гласа, тајним гласањем или одговарајућим поступком којим се обезбеђује слобода гласања. Члан 22. Свако, као члан друштва, има право на социјално осигурање и право да остварује привредна, друштвена и културна права неопходна за своје достојанство и за слободан развој своје личности, уз помоћ државе и међународне сарадње, а у складу с организацијом и средствима сваке државе. Члан 23. Свако има право на рад, на слободан избор запослења, на правичне и задовољавајуће услове рада и на заштиту од незапослености. Свако, без икакве разлике, има право на једнаку плату за једнаки рад. Свако ко ради има право на праведну и задовољавајућу накнаду која њему и његовој породици обезбеђује егзистенцију која одговара људском достојанству и која ће, ако буде потребно, бити употпуњена другим средствима социјалне заштите. Свако има право да образује и да ступи у синдикате ради заштите својих интереса. Члан 24. Свако има право на одмор и разоноду, укључујући разумно ограничење радног времена и повремени плаћени одмор. Члан 25. Свако има право на животни стандард који обезбеђује здравље и благостање, његово и његове породице, укључујући храну, одећу, стан и лекарску негу и потребне социјалне службе, као и право на осигурање у случају незапослености, болести, инвалидности, удовиштва, старости, или других случајева губљења средстава за издржавање услед околности независних од његове воље. Мајке и деца имају право на нарочито старање и помоћ. Сва деца, рођена у браку или ван њега, уживају једнаку социјалну заштиту. Члан 26. Свако има право на школовање. Школовање треба да буде бесплатно бар у основним и нижим школама. Основна настава је обавезна. Техничка и стручна настава треба да буде опште доступна, а виша настава треба да буде свима подједнако приступачна на основу утврђених критеријума. Школовање треба да буде усмерено пуном развоју људске личности и јачању поштовања људских права и основних слобода. Оно треба да унапређује разумевање, трпељивост и пријатељство међу свим народима, расним и верским групацијама, као и делатност Уједињених нација за одржавање мира. Родитељи имају првенствено право да бирају врсту школовања за своју децу. Члан 27. Свако има право да слободно учествује у културном животу заједнице, да ужива у уметности и да учествује у научном напретку и у добробити која отуда проистиче. Свако има право на заштиту моралних и материјалних интереса који проистичу из било ког научног, књижевног или уметничког дела чији је он творац. Члан 28. Свако има право на друштвени и међународни поредак у којем права и слободе објављени у овој Декларацији могу бити потпуно остварени. Члан 29. Свако има дужност према заједници која једина омогућава слободно и пуно развијање његове личности. У вршењу својих права и остваривању слобода свако може бити подвргнут само оним ограничењима која су предвиђена законом у циљу обезбеђења нужног признања и поштовања права и слобода других и у циљу задовољења правичних захтева морала, јавног поретка и општег благостања у демократском друштву. Ова права и слободе ни у ком случају не могу се извршавати противно циљевима и начелима Уједињених нација. Члан 30. Ниједна одредба ове Декларације не може се тумачити као право за ма коју државу, групу или лице да предузима било коју активност или да врши било какву радњу усмерену на поништење права и слобода који су у њој садржани. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sr-Latn.txt000066400000000000000000000252041520214632600225750ustar00rootroot00000000000000OPŠTA DEKLARACIJA O PRAVIMA ČOVEKA UVOD Pošto je priznavanje urođenog dostojanstva i jednakih i neotuđivih prava svih članova ljudske porodice temelj slobode, pravde i mira u svetu; pošto je nepoštovanje i preziranje prava čoveka vodilo varvarskim postupcima, koji su vređali savest čovečanstva, i pošto je stvaranje sveta u kojem će ljudska bića uživati slobodu govora i verovanja i biti slobodna od straha i nemaštine proglašeno kao najviša težnja svakog čoveka; pošto je bitno da prava čoveka budu zaštićena pravnim sistemom kako čovek ne bi bio primoran da kao krajnjem izlazu pribegne pobuni protiv tiranije i ugnjetavanja; pošto je bitno da se podstiče razvoj prijateljskih odnosa među narodima; pošto su narodi Ujedinjenih nacija u Povelji ponovo proglasili svoju veru u osnovna prava čoveka, u dostojanstvo i vrednost čovekove ličnosti i ravnopravnost muškaraca i žena i pošto su odlučili da podstiču društveni napredak i poboljšaju životni standard u većoj slobodi; pošto su se države članice obavezale da u saradnji s Ujedinjenim nacijama obezbede opšte poštovanje i primenu ljudskih prava i osnovnih sloboda; pošto je opšte shvatanje ovih prava i sloboda od najveće važnosti za puno ostvarenje ove obaveze, GENERALNA SKUPŠTINA PROGLAŠAVA OVU OPŠTU DEKLARACIJU O PRAVIMA ČOVEKA kao zajednički domet koji treba da postignu svi narodi i sve nacije da bi svaki pojedinac i svaki organ društva, imajući ovu Deklaraciju stalno na umu, težio da učenjem i vaspitavanjem doprinese poštovanju ovih prava i sloboda da bi se postupnim unutrašnjim i međunarodnim merama obezbedilo njihovo opšte i stvarno priznanje i poštovanje kako među narodima samih država članica, tako i među narodima onih teritorija koje su pod njihovom upravom. Član 1. Sva ljudska bića rađaju se slobodna i jednaka u dostojanstvu i pravima. Ona su obdarena razumom i svešću i treba jedni prema drugima da postupaju u duhu bratstva. Član 2. Svakom pripadaju sva prava i slobode proglašene u ovoj Deklaraciji bez ikakvih razlika u pogledu rase, boje, pola, jezika, veroispovesti, političkog ili drugog mišljenja, nacionalnog ili društvenog porekla, imovine, rođenja ili drugih okolnosti. Dalje, neće se praviti nikakva razlika na osnovu političkog, pravnog ili međunarodnog statusa zemlje ili teritorije kojoj neko lice pripada, bilo da je ona nezavisna, pod starateljstvom, nesamoupravna, ili da joj je suverenost na ma koji drugi način ograničena. Član 3. Svako ima pravo na život, slobodu i bezbednost ličnosti. Član 4. Niko se ne sme držati u ropstvu ili potčinjenosti: ropstvo i trgovina robljem zabranjeni su u svim oblicima. Član 5. Niko ne sme biti podvrgnut mučenju ili svirepom, nečovečnom ili ponižavajućem postupku ili kazni. Član 6. Svako ima pravo da svuda bude priznat kao pravni subjekt. Član 7. Svi su pred zakonom jednaki i imaju pravo bez ikakve razlike na podjednaku zakonsku zaštitu. Svi imaju pravo na jednaku zaštitu protiv bilo kakve diskriminacije kojom se krši ova Deklaracija i protiv svakog podsticanja na ovakvu diskriminaciju. Član 8. Svako ima pravo da ga nadležni nacionalni sudovi efikasno štite od dela kršenja osnovnih prava koja su mu priznata ustavom ili zakonom. Član 9. Niko ne sme biti proizvoljno uhapšen, pritvoren, niti proteran. Član 10. Svako ima potpuno jednako pravo na pravično javno suđenje pred nezavisnim i nepristrasnim sudom koji će odlučiti o njegovim pravima i obavezama, i o osnovanosti svake krivične optužbe protiv njega. Član 11. Svako ko je optužen za krivično delo ima pravo da bude smatran nevinim dok se na osnovu zakona krivica ne dokaže na javnom suđenju na kojem su mu obezbeđene sve garantije potrebne za njegovu odbranu. Niko ne sme biti osuđen za dela ili propuste koji nisu predstavljali krivično delo po nacionalnom ili međunarodnom pravu u vreme kada su izvršeni. Isto tako ne sme se izricati teža kazna od one koja se mogla primeniti u vreme kada je krivično delo izvršeno. Član 12. Niko ne sme biti izložen proizvoljnom mešanju u privatni život, porodicu, stan ili prepisku, niti napadima na čast i ugled. Svako ima pravo na zakonsku zaštitu protiv ovakvog mešanja ili napada. Član 13. Svako ima pravo na slobodu kretanja i izbora stanovanja u granicama pojedine države. Svako ima pravo da napusti bilo koju zemlju, uključujući svoju vlastitu, i da se vrati u svoju zemlju. Član 14. Svako ima pravo da traži i uživa u drugim zemljama utočište od proganjanja. Na ovo pravo se niko ne može pozvati u slučaju gonjenja za krivična dela koja nisu političkog karaktera ili progona zbog dela koja su u suprotnosti sa ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 15. Svako ima pravo na državljanstvo. Niko ne sme samovoljno biti lišen svog državljanstva niti prava da promeni državljanstvo. Član 16. Punoletni muškarci i žene, bez ikakvih ograničenja u pogledu rase, državljanstva ili vere, imaju pravo da sklope brak i da osnuju porodicu. Oni su ravnopravni prilikom sklapanja braka, za vreme njegovog trajanja i prilikom njegovog razvoda. Brak se zaključuje samo slobodnim i potpunim pristankom lica koja stupaju u brak. Porodica je prirodna i osnovna ćelija društva i ima pravo na zaštitu društva i države. Član 17. Svako ima pravo da poseduje imovinu, sam kao i u zajednici s drugima. Niko ne sme biti samovoljno lišen imovine. Član 18. Svako ima pravo na slobodu misli, savesti i vere; ovo pravo uključuje slobodu promene vere ili ubeđenja i slobodu da čovek, bilo sam ili u zajednici s drugima, javno ili privatno, upražnjava svoju veru ili ubeđenje putem nastave, vršenja kulta i obavljanja obreda. Član 19. Svako ima pravo na slobodu mišljenja i izražavanja, što obuhvata i pravo da ne bude uznemiravan zbog svog mišljenja, kao i pravo da traži, prima i širi obaveštenja i ideje bilo kojim sredstvima i bez obzira na granice. Član 20. Svako ima pravo na slobodu mirnog okupljanja i udruživanja. Niko ne može biti primoran da pripada nekom udruženju. Član 21. Svako ima pravo da učestvuje u upravljanju svojom zemljom, neposredno ili preko slobodno izabranih predstavnika. Svako ima pravo da na ravnopravnoj osnovi stupa u javnu službu u svojoj zemlji. Volja naroda je osnova državne vlasti: ova volja treba da se izražava na povremenim i slobodnim izborima, koji će se sprovoditi opštim i jednakim pravom glasa, tajnim glasanjem ili odgovarajućim postupkom kojim se obezbeđuje sloboda glasanja. Član 22. Svako, kao član društva, ima pravo na socijalno osiguranje i pravo da ostvaruje privredna, društvena i kulturna prava neophodna za svoje dostojanstvo i za slobodan razvoj svoje ličnosti, uz pomoć države i međunarodne saradnje, a u skladu s organizacijom i sredstvima svake države. Član 23. Svako ima pravo na rad, na slobodan izbor zaposlenja, na pravične i zadovoljavajuće uslove rada i na zaštitu od nezaposlenosti. Svako, bez ikakve razlike, ima pravo na jednaku platu za jednaki rad. Svako ko radi ima pravo na pravednu i zadovoljavajuću naknadu koja njemu i njegovoj porodici obezbeđuje egzistenciju koja odgovara ljudskom dostojanstvu i koja će, ako bude potrebno, biti upotpunjena drugim sredstvima socijalne zaštite. Svako ima pravo da obrazuje i da stupi u sindikate radi zaštite svojih interesa. Član 24. Svako ima pravo na odmor i razonodu, uključujući razumno ograničenje radnog vremena i povremeni plaćeni odmor. Član 25. Svako ima pravo na životni standard koji obezbeđuje zdravlje i blagostanje, njegovo i njegove porodice, uključujući hranu, odeću, stan i lekarsku negu i potrebne socijalne službe, kao i pravo na osiguranje u slučaju nezaposlenosti, bolesti, invalidnosti, udovištva, starosti, ili drugih slučajeva gubljenja sredstava za izdržavanje usled okolnosti nezavisnih od njegove volje. Majke i deca imaju pravo na naročito staranje i pomoć. Sva deca, rođena u braku ili van njega, uživaju jednaku socijalnu zaštitu. Član 26. Svako ima pravo na školovanje. Školovanje treba da bude besplatno bar u osnovnim i nižim školama. Osnovna nastava je obavezna. Tehnička i stručna nastava treba da bude opšte dostupna, a viša nastava treba da bude svima podjednako pristupačna na osnovu utvrđenih kriterijuma. Školovanje treba da bude usmereno punom razvoju ljudske ličnosti i jačanju poštovanja ljudskih prava i osnovnih sloboda. Ono treba da unapređuje razumevanje, trpeljivost i prijateljstvo među svim narodima, rasnim i verskim grupacijama, kao i delatnost Ujedinjenih nacija za održavanje mira. Roditelji imaju prvenstveno pravo da biraju vrstu školovanja za svoju decu. Član 27. Svako ima pravo da slobodno učestvuje u kulturnom životu zajednice, da uživa u umetnosti i da učestvuje u naučnom napretku i u dobrobiti koja otuda proističe. Svako ima pravo na zaštitu moralnih i materijalnih interesa koji proističu iz bilo kog naučnog, književnog ili umetničkog dela čiji je on tvorac. Član 28. Svako ima pravo na društveni i međunarodni poredak u kojem prava i slobode objavljeni u ovoj Deklaraciji mogu biti potpuno ostvareni. Član 29. Svako ima dužnost prema zajednici koja jedina omogućava slobodno i puno razvijanje njegove ličnosti. U vršenju svojih prava i ostvarivanju sloboda svako može biti podvrgnut samo onim ograničenjima koja su predviđena zakonom u cilju obezbeđenja nužnog priznanja i poštovanja prava i sloboda drugih i u cilju zadovoljenja pravičnih zahteva morala, javnog poretka i opšteg blagostanja u demokratskom društvu. Ova prava i slobode ni u kom slučaju ne mogu se izvršavati protivno ciljevima i načelima Ujedinjenih nacija. Član 30. Nijedna odredba ove Deklaracije ne može se tumačiti kao pravo za ma koju državu, grupu ili lice da preduzima bilo koju aktivnost ili da vrši bilo kakvu radnju usmerenu na poništenje prava i sloboda koji su u njoj sadržani. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ss.txt000066400000000000000000000427361520214632600217130ustar00rootroot00000000000000 MHLABUHLANGENE Mhla tilishumi enyangeni yeNgongoni emnyakeni wanga‐1948 (10 December 1948), uMhlangano wawonkhewonkhe waMhlabuhlangene wemukela waphindze wamemetela simemetelo Sawonkhewonkhe Lesimayelana Nemalungelo Ebuntfu. LeSimemetelo sibhalwe ngalokugcwele kulamakhasi (emapheji) lalandzelako. Kulandzela Lesimiso lesingumlandvo loMhlangano‐ke wabese ukhulumisana nemave lakulenhlangano yakaMhlabuhlangene yawatjela kutsi akasakate atise bantfu mayelana nalendzaba lebhaliwe leSimemetelo aphindze futsi lamave "asakate atise labanye bantfu labatayichubela embili lendzaba ngekuyisakata, babonise labanye ngalendzaba, baphindze bayichasise etikolweni, nakuletinye takhiwo netimiso letiphatselene netemfundvo, ngaphandle kokwenta lubandlululo lolusukela kutembusave wakulawo mave noma wakuleto tifundza. SIMEMETELO SEMHLABA WONKHE MAYELANA NEMALUNGELO EBUNTFU SINGENISO Njengoba kwatiswa ngekubakhona ngekwemvelo kwesitfunti sebuntfu, nekulingana lokufananako, nangekuba nemalungelo langenakwemukwa noma langenakutsatfwa kulelo nalelo lilunga lelingumndeni webuntfu, konkhe loku‐ke kungumgogodla noma kusisekelo senkhululeko, sekwenta lokulungile nesekuba nekuthula emhlabeni wonkhe jikelele, Nanjengoba , kunganaki nekwedzelela emalungelo ebuntfu kugcine sekudale tento letinelunya nebulwane kwabuye futsi kwatfukutselisa nembeza wesintfu sonkhe, kwashabalalisa sifiso nekulobitela kwekutsi etikhatsini letitako sintfu sitawutfokotela kuba nenkhululeko yekukhuluma, nekukholwa, nenkhululeko yekuhlala ngaphandle kokwesaba nekweswela, konkhe loku‐ke sekumenyetelwe njengetifiso letimcoka kabi eluntfwini, Nanjengoba‐ke kwekutsi lomunye umuntfu akufanele kutsi aze aphoceleleke kubalekela noma ekucindzetelelekeni kutsi atsatse tinyatselo letitsite kuze atikhiphe ekuphatfweni ngelunya nangekucindzetelwa, kuze emalungelo esintfu avikeleke ngalokusemtsetfweni, Njengoba kumcoka kukhulisa budlelwane lobuhle emkhatsini wetive, Nanjengoba bantfu bakaMhlabuhlangene kulencwadzi yetivumelwano (i‐Charter) baphindze futsi bagcizelela kukholelwa kwabo esisekelweni semalungelo ebantfu, esitfuntini nasebunguyeni, nasekulinganeni kwemalungelo ebantfu besifazane nebesilisa, nasekucopheleleni ekuphakamiseni inchubekela phambili yemphakatsi, nekwenta lizinga lenhlalo libencono enkhululekweni, Njengoba emave langemalunga (Member States) enta sitsembiso ekufezeni, ngekubambisana naMhlabuhlangene, ekuchubekiseleni phambili inhlonipho yemhlaba wonkhe nekunakekela emalungelo ebantfu kanye nekukhululeka lokusisekelo, Njengoba kucondzakala lokuvamile kwalamalungelo naletinkhululeko kuyintfo lemcoka kakhulu kuze kubonakale ngalokugcwele lokwenta lesitsembiso, Nyalo, Ngakoke, UMHLANGANO WAWONKHEWONKHE Umemetala kutsi LESI SIMEMETELO SEMHLABA WONKHE LESIMAYELANA NEMALUNGELO EBUNTFU singatsi silizinga lelivamile lelikhomba imphumelelo yebantfu bonkhe kanye netive tonkhe, kuze kutsi ekugcineni wonkhe umuntfu ngamunye ngamunye, nemagatja anoma ngumuphi umphakatsi, ngekuhlala bacabanga ngaleSimemetelo ngaso sonkhe sikhatsi, batawuzama ngekufundzisa nekwatisa kuze bakhulise lizinga lokuba nenhlonipho mayelana nalamalungelo netinkhululeko, nangekutsatsa tinyatselo letiya embili, esiveni nasemphakatsini wetive, kuze letintfo titfole kutsi tatiwe mhlabawonkhe, tatiwe ngemiphumela nangekuvumeleka kwato nangekutsi‐ke tiyagcinwa (noma tiyentiwa), tigcine tigcinwa ngiwo onkhe emave langemalunga elenhlangano (Member States) ngekwawo tibuye futsi tigcinwe futsi ngemave langaphansi kwalamave lakulenhlangano. INTFO YEKUCALA (1) Bonkhe bantfu batalwa bakhululekile balingana ngalokufananako ngesitfunti nangemalungelo. Baphiwe ingcondvo nekucondza kanye nanembeza ngakoke bafanele batiphatse nekutsi baphatse nalabanye ngemoya webuzalwane. INTFO YESIBILI (2) Wonkhe umuntfu uvumelekile kuwo onkhe emalungelo netinkhululeko letibhalwe lapha kuleSimemetelo, ngaphandle kokubandlululwa noma nganguyiphi indlela, njengokutsi lowo muntfu akafanele abandlululwe ngenca yebuve, yembala, yebulili, yelulwimi, yelukholo, yembusave noma‐ke ngabe nganguwuphi umbono lakholelwa kuwo, buve bakhe noma umphakatsi laphuma kuwo, imphahla lanayo, kutalwa noma nalokunye lokumayelana nesikhundla saloyo muntfu. Ngetulu kwaloko, kute lubandlululo lolungentiwa lususelwa kutembusave, kuletiphatselene nemandla etikhundla, noma‐ke kuletiphatselene nesikhundla (noma lizinga) lelolive lelikuso nalicatsaniswa nalamanye emave emhlaba wonkhe jikelele, noma‐ke kubukwe live noma sifundza lapho lomuntfu achamuka khona, noma lelolive lite mazibuse, noma lelolive linetimali, noma lelolive lite mazibuse, noma‐ke linaleminye imininingwane lekhubatako lemayelana nekutibusa. INTFO YESITSATFU (3) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuphila, lokukhululeka nekutibusela kanye nekuphepha kwakhe. INTFO YESINE (4) Kute namunye umuntfu lotawuphatfwa njengesigcila noma asetjentiswe njengesigcila, bugcila kanye nemsebenti wekutsengiselana ngetigcila wona‐ke awukavunyelwa noma ngabe wentiwa ngaluphi luhlobo. INTFO YESIHLANU (5) Kute namunye umuntfu longaphatfwa ngekuvisa buhlungu noma aphatfwe ngelunya, noma ngendlela lengenabo buntfu noma ngekumehlisa sitfunti noma ngekumjezisa. INTFO YESITFUPHA (6) Wonkhe umuntfu unelilungelo lekutsi abonakale kuyo yonkhe indzawo atsatfwe njengentfo lehamba embili kunemtsetfo. INTFO YESIKHOMBISA (7) Bonkhe bantfu bayalingana embikwemtsetfo kantsi banelilungelo lekuvikeleka ngaphansi kwemtsetfo ngaphandle kokubandlululwa. Bonkhe banelilungelo lelifananako ekuvikelekeni nasekubandlululweni lokwephula leSimemetelo, kantsi futsi‐ke bavikelekile noma ngabe ngukutiphi tindlela letingasetjentiswa tekubayenga kantsi tibe tibandlulula. INTFO YESIPHOHLONGO (8) Wonkhe muntfu unelilungelo lokutfola likhambi lelinemiphumela lebonakalako lelinganikwa libandla lelinelikhono ekutsetseni emacala esive ikakhulu emacaleni laphatselene netento tebudlova ekuphuleni emalungelweni lasisekelo lanawo lomuntfu, anawo ngekwemtsetfo‐mgogodla walelolive nemitsetfo yakhona. INTFO YEMFICA (9) Kute noma ngabe munye umuntfu longaboshwa noma ngayiphi indlela, noma abanjwe noma adzingiswe. INTFO YELISHUMI (10) Wonkhe umuntfu uvumelekile kutsi atfole kuviwa lokulinganako nalokufananako kantsi futsi lokungakhetsi uma lowo muntfu atekiswa licala; lelicala kufanele alitekiswe libandla lekutsetsa emacala lelingenako kukhetsa, ikakhulu uma lelibandla lizama kuncuma mayelana nemalungelo kanye netibopho takhe lomuntfu, nanoma‐ke lomuntfu atsetsiswa emacala lamabi kakhulu lamangalelwe wona. INTFO YELISHUMI NAKUNYE (11) Wonkhe umuntfu lobekwe licala leliphatselene nekujeziswa, lowo muntfu unelilungelo lekutsi acatjangwe njengemuntfu lomsulwa kuze kube nesiciniseko sekutsi unalo lelicala ngalokusemtsetfweni uma ngabe lomuntfu atsetsiwa lelicala phambi kwebantfu, lapho anikwe siciniseko sekutsi konkhe lokumcoka ekutivikeleni kwakhe lokuvunyelwene ngako kuyentiwa. Kute umuntfu loyawubekwa licala lelihambelana nekujeziswa uma ngabe wente sento noma ngoba aphutse kwenta sento lesitsite lesingahambelani nekujeziswa, ngaphansi kwemtsetfo wesive newemave onkhe ngesikhatsi lomuntfu enta lesento noma angakasenti lesento. Kute futsi umuntfu longanika lomuntfu inhlawulo lematima leyendlula lenhlawulo lelayifanele anikwe yona ngalesosikhatsi uma lomuntfu enta lelo licala lelaliphatselene nekujeziswa. INTFO YELISHUMI NAKUBILI (12) Kute umuntfu longahlala njalo ahlushwa ngalokungekho emtsetfweni ahlushwa ngoba bantfu bangena tindzaba takhe letingesito tawonkhewonkhe, bangene tindzaba temndeni wakhe, telikhaya lakhe, noma ngekumbalela, noma‐ke ngekumsukela bahlambalaze bucotfo nesimilo salomuntfu kanye neligama lelihle lalomuntfu. Wonkhe umuntfu unalo lilungelo lekuvikeleka ngaphansi kwemtsetfo lobhekene nebantfu labatsandza kungena tindzaba talabanye noma‐ke labo labatsandza kuhlasela basukele labanye. INTFO YELISHUMI NAKUTSATFU (13) Wonkhe umuntfu unelilungelo nenkhululeko yekuhamba noma kunyakata nekuhlala ngekhatsi kwemcele wakulelo nalelo live. Wonkhe umuntfu unelilungelo lekuphuma noma lekushiya noma nganguliphi live, kufake ekhatsi live lakhe latalwa kulo, nekutsi‐ke unelilungelo lekubuyela eveni lakhe. INTFO YELISHUMI NESINE (14) Wonkhe umuntfu uvumelekile kuyocela kukhosela nekutfola injabulo kulamanye emave nakabalekela kuhlushwa noma inhlupheko. Lelilunglo lokuncengela noma lokucela kuyohlala kulelinye live ngeke lisetjentiswe uma ngabe lenhlupheko lecosha lomuntfu akusiyo inhlupheko lesuselwa emacaleni etembusave, noma‐ke uma ngabe lenhlupheko idalwe ngemacala ekuphula imigomo nemitsetfo yaMhlabuhlangene. INTFO YELISHUMI NESIHLANU (15) Wonkhe umuntfu unelilungelo lebuve. Kute umuntfu longemukwa buve bakhe nobe afuna kubugucula. INTFO YELISHUMI NESITFUPHA (16) Bantfu besilisa nebesifazane lasebakhulile bafika emnyakeni logcwele, ngaphandle kwetivimbelo letisuselwa ekutseni lomuntfu wasive sini, nekutsi usive sini noma‐ke ukholwaphi, unelilungelo lokushada acale umndeni. Laba labashadile banemalungelo lalinganako nalafananako kulomshado, ngesikhatsi bahlalisana basashadile, noma‐ke ngesikhatsi sewupheliswa lomshado. Umshado uyangenelwa kuphela uma ngabe labobantfu bakhululekile kantsi futsi banemvume yabo lephelele yekushada lomuntfu labamshadako. Umndeni yinhlangano yemvelo nesisekelo lesiyintfo leyodvwa leyakha noma leyenta umphakatsi, umndeni‐ke unelilungelo lokulondvolotwa ngumphakatsi kanye nelive. INTFO YELISHUMI NESIKHOMBISA (17) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuba nemphahla lengeyakhe yedvwa abe futsi nemphahla layihlanganyele nalabanye. Kute umuntfu longemukwa imphahla yakhe ngalokungekho emtsetfweni. INTFO YELISHUMI NESIPHOHLONGO (18) Wonkhe umuntfu unelilungelo lenkhululeko yengcondvo, yanembeza kanye neyelukholo; lelilungelo lifaka ekhatsi inkhululeko yekushintja lukholo noma inkholo, nenkhululeko, noma uyedvwa lowo muntfu noma usemphakatsini nalabanye, ekusitsekeni noma embikwebantfu, lowo muntfu uvumelekile kubonakalisa lukholo lwakhe noma inkholo yakhe ekufundziseni, enkonzweni nasekugcineni imitsetfo yekukholwa nekusontsa kwakhe. INTFO YELISHUMI NEMFICA (19) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokukhuluma imibono yakhe ngenkhululeko nekukhuluma loku lafuna kukukhuluma; lelilungelo lifaka ekhatsi inkhululeko yekukholelwa emicondvweni letsite ngaphandle kokuphatanyiswa ngekufuna nekutfola nekusakata imibiko kanye nemicondvo noma ngabe ngangukuwuphi umsakato losakata tindzaba utisakata noma ngabe ngukuwuphi umncele. INTFO YEMASHUMI LAMABILI (20) Wonkhe umuntfu unelilungelo lenkhululeko lokuba senhlanganweni noma embutfwaneni lonekuthula Kute umuntfu longaphocelelwa kutsi abe lilunga lanoma ngabe nguyiphi inhlangano. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NAKUNYE (21) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuhlanganyela kuhulumende welive lakhe akwente loko ngekuba lilunga noma‐ke ngekukhetsa ngenkhululeko emalunga langammelela. Wonkhe umuntfu uvumelekile noma unemalungelo lafananako nalalinganako ekusebentiseni tintfo letikhona letingasetjentiswa eveni lakhe. Intsandvo yebantfu ngiyo sisekelo lesinika emandla noma ligunya emandla ahulumende; loku kufanele kushiwo ngetikhatsi letitsite nangesikhatsi selukhetfo lolungilo; lolukhetfo‐ke lona lufanele lwentiwe ngumuntfu wonkhe lapho emalungelo ekuvota entiwe ngemfihlo ngekubhala emapheshaneni, noma‐ke ngalenye indlela yekuvota lenenkhululeko nalelandzela imitsetfo yakhona yekuvota. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NAKUBILI (22) Wonkhe umuntfu, njengelilunga lemphakatsi, unelilungelo lekuvikeleka emphakatsini nekutsi uvumelekile ekuboneni, ngekusebentisa imitamo leyentiwa live kanye nemave emhlaba ekuhlanganyeleni nangekulandzela imitsetfo yenhlangano kanye nemnotfo walelo nalelo live, kutemnotfo, netintfo letimayelana nekuhlalisana kahle kwebantfu emphakatsini, kanye‐ke nemalungelo emasiko nemisimeto lokunguwona anika lowomuntfu sitfunti sakhe nenkhululeko yekutfutfukisa bunguye nebuntfu bakhe. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NAKUTSATFU (23) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokusebenta, asebente umsebenti latikhetsele wona ngenkhululeko, asebente endzaweni lelungile nalefanele nalesitanako ekwenteni lomsebenti, nekuvikeleka ekuhlaleni ngoba umuntfu angenawo umsebenti. Wonkhe umuntfu, ngaphandle kokubandlulula, unelilungelo lekutfola liholo lelilinganako nemsebenti lawentako. Wonkhe umuntfu losebentako unelilungelo ngalokuvumelekile emtsetfweni nekutsi atfole umholo lokahle lonika siciniseko sekutsi yena kanye nemndeni wakhe bangahlala baphile imphilo lefanele, lenika sitfunti kumuntfu, nekutsi ibe nekuchitjelwa, uma kunesidzingeko, ichitjelwa nguletinye tintfo letiletsa inhlalakahle nekuvikeleka kulowo mphakatsi. Wonkhe umuntfu unelilungelo lekucala noma lekungena enhlanganweni yetisebenti kuze kuvikeleke iminako yakhe. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NAKUNE (24) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuphumula atsatse likhefu nekutsi ente tintfo letimjabulisako, lokufaka ekhatsi kuncishiswa kwesikhatsi sekusebenta ngekusebenta ema‐awa lalingene, noma‐ke ngekunikwa sikhatsi semaholideyi kepha abe abhadalwa lomuntfu lotsetse sikhatsi semaholideyi INTFO YEMASHUMI LAMABILI NESIHLANU (25) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuhlala kahle, ahlale ezingeni lelinetisako nalelifanele kutsi kuhlale bantfu labaphilile emtimbeni, ahlale kahle lomuntfu kanye nemdeni wakhe, kufake ekhatsi kudla, tintfo tekugcoka, tintfo tasendlini kanye netintfo tekunakekela imphilo, naletinye tintfo letitfolakala emphakatsini letingasetjentiswa, nekutsi‐ke lomuntfu unalo lilungelo lokuhlala aphephile noma ngabe akanawo umsebenti, ngesikhatsi sekugula, ngesikhatsi asakhubatekile, nasagugile noma‐ke asate tintfo tekumphilisa ngendzaba yesimo latifica asakuso langeke akwati kusivimbela yena ngekwakhe. Bumake nebuntfwana buvumelekile kutsi butfole lusito lolutsite kanye nekunakekeleka. Bonkhe bantfwana, noma batalwe batali sebashadile kanye nalabo labatalwa ngaphandle kwemshado, bafanele batfokotele imphilo nenhlalo kantsi futsi baphindze baphatfwe bavikelwe njengawo wonkhe umuntfu lokulowo mphakatsi. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NESITFUPHA (26) Wonkhe umuntfu unelilungelo lekufinyelela emfundvweni. Imfundvo ifanele ingabhadalelwa, ikakhulu eminyakeni lesephansi nasetigabeni letitisekelo. Imfundvo yalabancane ifanele yentiwe ibe sibopho kwekutsi itfolwe nguwonkhe wonkhe. Imfundvo lefaka kuceceshwa ekhatsi nalena lefaka I‐thekhinoloji (kusetjentiswa kwemishini emsebentini) kufanele kutsi itfolakale ngalokuvamile, nemfundvo lephakeme nayo‐ke ifanele itfolakale, bonkhe bafinyelele kuyo ngoba bafanele kufinyelela kuyo. Imfundvo ifanele icondziswe ekutfutfukiseni buntfu bonkhe bemuntfu, nasekuciniseni ekuhlonipheni emalungelo ebuntfu kanye nenkhululeko lesisekelo. Ifanele ichubele embili kuva nekucondza, kubeketela nebuhlobo bebungane phakatsi kwato tonkhe tive, emabandla etive newelukholo, kantsi futsi bafanele bachube umsebenti waMhlabuhlangene kuze kutfolakale kuthula nelucolo. Batali banelilungelo lelihamba embili ekukhetseni luhlobo lwemfundvo labafuna ifundziswe bantfwa babo. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NELISONTFO (27) Wonkhe umuntfu unelilungelo lokuhlanganyelwa ngekukhululeka emphilweni yemasiko nemisimeto emphakatsi wakhe, atijabulise atfokotele imisebenti yebuciko abuye futsi ahlanganyele abelane entfutfukweni leyiletfwa ngutesayensi abuye futsi ahlanganyele abelane ngelusito nangetinzuzo letiphuma noma letitfolakala kuyo. Wonkhe umuntfu unelilungelo lekuvikela bucotfo nemphahla layitsandzako nalayinakako lephuma noma nganguyiphi isayensi, noma nganguluphi luhlobo lwalokubhaliwe ngebungcweti kubhalwe noma kwentiwe ngulowo muntfu. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NESIPHOHLONGO (28) Wonkhe umuntfu uvumelekile kutsi ahlale imphilo lehlalwa bantfu bonkhe, nangendlela lehlalwa bantfu bonkhe emaveni etive ngetive lapho khona emalungelo nenkhululeko atfolakala entiwa khona njengoba abhalwe lapha kuleSimemetelo. INTFO YEMASHUMI LAMABILI NEMFICA (29) Wonkhe umuntfu unesibopho emphakatsini lapho kukhula, kukhululeka nekutfutfuka kwebuntfu bakhe lowo muntfu kwentekele lowo mphakatsi. Ekusebentiseni emalungelo akhe nenkhululeko yakhe lomuntfu, wonkhe umuntfu ufanele awasebentise emalungelo akhe ngaphandle kokudzelela nekungahloniphi emalungelo nenkhululeko yalomunye umuntfu ngoba onkhe emalungelo nenkhululeko yebantfu kufanele kuvikeleke ngekuwavuma, kuwatisa nekuwahlonipha lawo malungelo nenkhululeko yalabanye, nekutsi afike ezingeni lelitsite letintfo leliwanika bucotfo, indlela yekuhlala ngekwemtsetfo emphakatsini lobuswa ngendlela yelinyenti. Lamalungelo nalenkhululeko akufanele kusetjentiswe ngendlela lephambene nemitsetfo netisusa takaMhlabuhlangene. INTFO YEMASHUMI LAMATSATFU (30) Kute kuleSimemetelo lokungachazwa ngendlela yekutsi lemitsetfo yentelwe noma ishayelwe emave latsite, noma emacembu latsite, noma umuntfu lotsite, kodvwa‐ke bonkhe labantfu abanalo lilungelo lekutifaka emsebentini noma entfweni nome bente sento lesitsite basenta ngoba bacondze kubulala noma nganguliphi lemalungelo netinkhululeko lokubhalwe ngato kuleliphepha. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/st.txt000066400000000000000000000300151520214632600216770ustar00rootroot00000000000000TOTOBATSO E AKARETSANG YA DITOKELO TSA BOTHO TLHEKELO Ka hona he, ho amohela seriti seo motho a tswalwang le sona ha mmoho le ditokelo tse lekanang tseo motho a ke keng a di amohuwa tsa batho bohle, ke mohlodi wa tokoloho, toka le kgotso lefatsheng. Ka hona he, ho se natse le ho tella ditokelo tsa botho, ho tswetse diketso tsa bohlaha tse tamukantseng letswalo la batho, mme tsena di entse hore ho labalabelwe lefatshe leo ho lona batho ba tlang ho thabela bolokolohi ba ho bua le tumelo, le bolokolohi ditlamong tsa matswalo le bohloki. Tsena he ho thwe ke tabatabelo e hodimodimo ya batho ka kakaretso. Ka hona he, ho a hlokahala, ha motho a sa dumellwa ho ba le boipiletso, e le monyetla wa ho qetela, hore a hanane le tlatlapo le kgatello. Ka lebaka lena ditokelo tsa botho di tlamehile ho sireletswa ke taolo ya molao. Ka hona he, taba ya bohlokwa ke ho kgothallesta ntshetsopele ya dikamano tsa setwalle matjhabeng. Ka hona he, batho ba Matjhaba a Kopaneng, ho molao wa motheo wa bona, ba tiisa botjha tumelo ya bona ya ditokelo tsa motheo tsa botho, seriti le bohlowa ba motho, ha mmoho le ditokelo tse lekanang tsa banna le basadi, mme ba dumellane ho kgothalletsa ntshetsopele ya kahisano le maemo a betere a bophelo bolokolohing bo namileng. Ka hona he, Dinaha tsa Mokgatlo ona di itlamile ho fihlella , ka tshebetsommoho le Matjhaba a Kopaneng, ntshetsopele ya tlhonepho e akaretsang ha mmoho le poloko ya ditokelo tsa botho le bolokolohi ba motheo. Ka hona he, kutlwisiso e akaretsang ya ditokelo le bolokolohi bona ke taba ya bohlokwahadi ho fihlella kano ena. JWALE HE, Seboka se Akaretsang Se phatlalatsa Totobatso e Akaretsang ya Ditokelo tsa Botho e le boemo bo tlwaelehileng bo ka fihlellwang ke batho bohle le matjhaba ohle. Qutellong motho e mong le e mong le mokgatlo o mong le o mong, ho sa lebalwe Totobatso ena, o tla hahamalla ho ruta ho ntshetsa pele tlhompho ya ditokelo le bolokolohi. Batho le mekgatlo ena, ka ho sebedisa ditsela tsa tswelopele tsa naha le tsa matjhaba, ba hlokomele hore ditokelo le bolokolohi bona, di a amoheleha, di be di baballwe ditjhabeng tseo e leng ditho tsa Matjhaba a Kopaneng le ditjhabeng tse taolong ya Matjhaba a Kopaneng. Pehelo ya 1 Batho bohle ba tswetswe ba lokolohile mme ba lekana ka botho le ditokelo. Ba tswetswe le monahano le letswalo mme ba tlamehile ho phedisana le ba bang ka moya wa boena. Pehelo ya 2 Motho e mong le e mong o na le ditokelo le bolokolohi bo boletsweng Phatlalatsong ena, ho se kgethollo ya letho, e kang ya morabe, mmala, bong, puo, tumelo, dipolitike, kapa mohopolo o mong, botjhaba kapa e itshetlehile ka naha eo motho a ahileng ho yona, le ha e ka ba e lokolohileng ya bodisa, e sa ipuseng, kapa e le tlasa dithibelo tse itseng tsa bolokolohi. Pehelo ya 3 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho phela, ya bolokolohi le ya paballo ya botho ba hae. Pehelo ya 4 Ha ho motho ya tla etswa lekgoba kapa mohlanka ; bokgoba le kgwebo ya makgoba di tla hanelwa ka hohlehohle. Pehelo ya 5 Ha ho motho ya tla tujwa kapa a tshwarwe ka tsela e khopo, eo e seng ya botho, kapa a otlwa ka tsela e tlotlollang. Pehelo ya 6 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho amoheleha hohle e le motho molaong. Pehelo ya 7 Batho bohle ba a lekana molaong, mme ba lokelwa, ho se kgethollo ya letho, ke tahireletso e lekanang molaong. Batho bohle ba lokelwa ke tshireletso e lekanang kgahlanong le kgethollo e hananang le Phatlalatso ena, le kgohlanong efe kapa efe e hlohlelletsang kgethollo ena. Pehelo ya 8 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho fumantshwa matshediso ke makgotla a molao a setjhaba, mabapi le diketso tse lwantshang le ditokelo tsa motheo tseo motho a di filweng ke molao wa motheo. Pehelo ya 9 Ha ho motho ya tla tshwarwa feelafeela, a kwallwe kapa a lelekwe naheng. Pehelo ya 10 Motho e mong le e mong o na le tokelo e tletseng ya ho mamelwa ke lekgotla le ikemetseng, le se nang leeme, ha ho qaqiswa ditokelo le boikarabelo ba hae, la mabapi le tseo a di qosetswang. Pehelo ya 11 Motho e mong le e mong ya qoswang ka molato o tsamayang le kotlo, o na le tokelo ya ho tadingwa a se molato ho fihlela a fumanwa a le molato lekgotleng la setjhaba moo a bileng le tiiso tsohle tsa ho itshireletsa. Ha ho motho ya tla fumanwa a le molato o tsamayang le kotlo ka baka la ho etsa kapa ho se phethe taba eo e leng molato o tsamayang le kotlo, ho ya ka molao wa setjhaaba kapa wa matjhaba, nakong eo tlolo ena e neng e etsahala. Ho feta mona ho ke ke ha fanwa ka kotlo e matla ho feta e neng e ka fuwa ha tlolo e ne e etswa. Pehelo ya 12 Ha ho motho ya tla hlekefetswa boinotshing ba hae ba lelapa, lehae kapa mangolong, esitana le ho tlatlapuwa ho hlompheheng le setumong sa hae. Motho e mong le e mong o na le tokelo ya tshireletso ya molao mabapi le tlhekefetso le ho tlatlapuwa hona. Pehelo ya 13 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho tsamaya le ho dula ka bolokolohi ka hara naha yabo. Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho falla naheng efeng kapa efeng, seitana le ya habo, le ho kgutlela naheng ya habo. Pehelo ya 14 Motho e mong le e mong o na le tokelaoya ho batla le ho fumana tshireletso ya tlatlapo, dinaheng tse ding. 2.Tokela ena e se ke ya sebediswa ho phema diqoso tsa melato eo e seng ya dipolotiki kapa diketso tse kgahlanong le sepheo le melao ya Matjhaba a Kopaneng. Pehelo ya 15 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ba wa morabe o itseng. Ha ho motho ya tla hanelwa botjhaba ba hae ka mabaka a fokolang, esitana le ho hanelwa ho fetola botjhaba ba hae. Pehelo ya 16 Banna le basadi ba dilemong, ho sa kgathallwe morabe, botjhaba kapa tumelo, ba na le tokelo ya ho nyalana le ho thea malapa. Ba na le ditokelo tse lekanang tsa ho nyalana bophelong ba lenyalo, le mohla le kgaolwang. Lenyalo le tla phethahala feela ka bolokolohi le tumellano ya banyalani. Lelapa ke bonngwe ba tlhaho le motheo setjhabeng mme le tlamehile ho sireletswa ke setjhaba le mmuso. Pehelo ya 17 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ba le thepa ya hae a le inotshi kapa a e kopanetse le ba bang. Ha ho motho ya tla amohuwa thepa ya hae ka mabaka a fokolang. Pehelo ya 18 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya bolokolohi ba menahano, maikutlo le tumelo. Tokelo ena e kenyeletsa le bolokolohi ba ho fetola bodumeding, tumelong, le bolokolohing, ba motho a le inotshi kapa a ena le ba bang, pontsheng kapa boinotshing. Bodumedi kapa tumelo eo a e totobatse dithutonng, diketsong, borapeding le ho hlompheng. Pehelo ya 19 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya bolokolohi ba tjhadimo le dipuo. Tokelo ena e kenyeletsa le bolokolohi ba ho ba le tjhadimo ya hao ntle le tshitiso, esitana le ho batla, ho amohela le ho phatlalatsa aitaba le mehopolo ka tsela efe kapa efe ya phatlalatso, ho sa natswe meedi. Pehelo ya 20 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ba setho kapa ho ba sebokeng sa kgotso. Ha ho motho ya ka qobellwang ho ba setho sa mokgatlo. Pehelo ya 21. Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ba le kabelo pusong ya naha ya habo, ka ho otloloha kapa ka thuso ya baemedi ba kgethilweng ka bolokolohi. Motho e mong le e mong o na le tokelo e lekanang le ya ba bang ditshebeletsong tsa setjhaba tsa naha ya habo. Thato ya setjhaba e tla ba motheo wa matla a mmuso. Thato ena e tla ipontshahatsa dikgethong tsa nako le nako ha mmoho le tsa sebele. Dikgetho tsena e tla ba tse akaretsang tsa ditokelo tse lekanang, mme di tla phethwa ka divoutu tsa sephiri kapa ka ditsela tse tshwanang le tsona tsa divoutu tsa bolokolohi. Pehelo ya 22 Motho e mong le e mong, jwalo ka setho sa setjhaba, o na le tokelo ya polokeho ya setjhaba, mme o lokelwa ke ho fumana, ka thuso ya setjhaba le tshebetsommoho ya matjhaba le ho ya ka tsamaiso le mehlodi ya naha ka bong, ditokelo tsa ekonomi, botjhaba le meetlo, tse hlokahalang mabapi le seriti sa hae le kgolo, ka bolokolohi, ya botho ba hae. Pehelo ya 23 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho sebetsa, le ho ikgethela mosebetsi ka bolokolohi, ha mmoho le boemo ba mosebetsi bo se nang leeme, bo bile bo rateha. O na le tokelo ya ho sireletswa kgahlanong le ho hloka mosebetsi. Motho e mong le e mong, ho sa kgethollwe, o na le tokelo ya moputso o lekanang mosebetsi. Motho e mong le e mong ya sebetsang o na le tokelo ya moputso o se nang leeme, o kgotsofatsang, o mmehang boemong, yena le ba lelapa, ho phela bophelo bo dumellanang le seriti sa botho, mme bo tshehetswa, ha ho hlokahala, ke ditsela tse ding tsa tshireletso ya setjhaba. Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho theha le ho ba setho sa mekgatlo ya basebetsi, ho sirelletsa ditabatabelo tsa hae. Pehelo ya 24 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya phomolo le boikgathollo, ho kenyelletswa le dihora tsa mosebetsi tse beetsweng meedi, ha mmoho le matsatsi a phomolo a lefellwang. Pehela ya 25 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya bophelo ba boemo bo mo lokelang yena le ba lelapa la hae, ho balellwa le dijo, diaparo, ntlo,le meriana, ha mmoho le ditshebeletso tsa setjhaba tse hlokahalang, le tokelo ya tshireletso ha a felletswe ke mosebetsi, a kula, a holofetse, e le mohlolohadi, a tsofetse, kapa a na le tlhoko ya ho iphedisa ka mabaka ao a sitwang ho a phema. Bomme le bongwana bo hloka tlhokomelo le thuso tse ikgethang. Bana bohle, le ba dikgaupane, ba tla sireletswa ke setjhaba ka ho tshwana. Pehelo ya 26 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ruteha. Thuto e tla fumaneha mahala, bonyane bohatong bo qalang ba motheo. Thuto e qalang e tla tlama bohle. Thuto ya botegnike le ya pitso e tla fumaneha ka kakaretso mme thuto e phahameng le yona e tla fumaneha ka ho lekana ho bohle ho ya ka dineo tsa batho. Thuto e tla tobana le ho hodisa bohle ka botlalo le ho matlafatsa tlhompho ya ditokelo tsa botho ha mmoho le bolokolohi ba motheo. E tla kgothalletsa kutlwisiso, mamello le setswalle ditjhabeng tsohle, merabeng yohle kapa dihlopheng tsa bodumedi, mme e tla ntshetsa pele mesebetsi ya mtjhaba a kopaneng ho boloka kgotso. Batswadi ba na le tokelo ya pele ho kgethela bana ba bona thuto eo ba tlamehang ho e fumana. Pehelo ya 27 Motho e mong le e mong o na le tokelo ya ho ba le kabelo ka bolokolohi meetlong ya setjhaba, ho thahasella mekgabo, le ho ba le seabo tswelopeleng ya saense le melemo ya yona. Motho e mong le e mong o na le tokelo ya tshireletso ditabeng tsa moya le tsa nama tse tswalwang ke tlhahiso ya saense, dingolwa kapa bonono boo e leng moqapi wa teng. Pehelo ya 28 Motho e mong le e mong o lokelwa ke tokelo ya setjhaba le matjhaba eo ho yona ditokelo le bolokolohi, tse hlahang Phatlalatsong ena, di fumanehang ka botlalo. Pehelo ya 29 Motho e mong le e mong o na le boikarabelo setjhabeng moo botho ba hae bo ka holang ka botlalo le ka bolokolohi. Tshebedisong ya ditokelo le bolokolohi ba hae, motho e mong le e mong o tla laolwa feela ke meedi e entsweng ka molao bakeng sa ho amohela le ho hlompha ditokelo le bolokolohi ba ba bang, le ho phethisa ditlhoko tse lokelang tsa boitshwaro, tlhomphano setjhabeng le bophelo bo botle ka kakaretso setjhabeng sa demokrasi. Ditokelo le bolokolohi bona ha ho ka moo di ka sebediswang kgahlanong le merero le melao ya Matjhaba a Kopaneng. Pehelo ya 30 Ha ho letho Phatlalatsong ena le tshwanetseng ho hlalosa hore naha efeng kapa efeng, batho kapa motho, ba na le tokelo ya ho itshunya kapa ho etsa ketso efeng kapa efeng eo sepheo sa yona e leng ho heletsa ditokelo le bolokolohi bofeng kapa bofeng bo ngotsweng mona. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sun.txt000066400000000000000000000336101520214632600220620ustar00rootroot00000000000000 Sakabeh manusa, gubragna ka alam dunya teh bari nampa hak-hak anu sarua jeung mutlak, kalawan dibarung ku ayana kabebasan anu fundamental. Perserikatan Bangsa-Bangsa boga komitmen pikeun nanjeurkeun jeung nangtayungan hak-hak asasi manusa sakumna. Ieu komitmen teh awalna lahir dina Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa anu ngeceskeun kayakinan sakumna bangsa di ieu dunya kana ayana hak-hak asasi manusa anu fundamental dina martabat katut ajen kamanusaan. Dina Pernyataan Umum ngeunaan Hak-Hak Asasi Manusa, Perserikatan Bangsa-Bangsa nerangkeun kalawan eces ngeunaan hak-hak anu geus jadi milikna saban jalma sacara adil. Eta hak-hak teh saestuna pisan bogana saderek. Eta hak - hak teh saestuna pisan mangrupa hak saderek. Atuh ku kituna, saderek kedah wanoh kana hak-hak saderek teh. Heg jalankeun eta hak-hak teh boh keur diri urang pribadi boh pikeun sasama. PERNYATAAN UMUM NGEUNAAN HAK - HAK ASASI MANUSA Mukadimah Dumasar ku ayana timbangan yen pangakuan kana ayana martabat alamiah katut hak-hak anu sarua ti sakumna anggota kulawarga manusa nu dasarna kamerdikaan, kaadilan jeung perdamaian di dunya. Ku ayana timbangan yen ngalelewodehkeun katut nganggap enteng kana hak-hak manusa teh geus nyiptakeun polah - polah bengis anu nimbulkeun kaceuceub kana nurani manusa tur ngawangun hiji dunya tempat manusa ngasaan nikmatna kabebasan nyarita jeung ngagem agama sarta bebas tina kasieun jeung katuna, geus ditembrakkeun salaku cita-cita luhung ti rahayat biasa. Ku ayana timbangan yen hak-hak manusa teh perlu ditangtayungan ku aturan hukum sangkan ulah milih cara anu kapaksa dina ngalawan nu lalim jeung anu resep ngajajah. Ku ayana timbangan yen dina ngabina hubungan duduluran di antara nagara-nagara perlu dironjatkeun. Ku ayana timbangan yen bangsa-bangsa ti Perserikatan Bangsa-Bangsa dina Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa geus ngeceskeun deui ayana kapercayaan kana hak-hak dasar manusa katut hak-hak anu sajajar boh keur lalaki boh keur awewe, jeung geus mutuskeun rek ngarojong kamajuan sosial jeung taraf hirup anu leuwih hade dina kamerdikaan nu leuwih jembar. Ku ayana timbangan yen nagara-nagara anggota geus guyub pikeun ngahontal kamajuan nu mangrupa pangajen jeung rasa hormat sacara umum kana hak-hak asasi manusa sarta kana kabebasan - kabebasan anu asasi, ku jalan gawebabarengan jeung Perserikatan Bangsa-Bangsa. Ku ayana timbangan yen janji ayana paham anu sarua ngeunaan hak-hak jeung kabebasan-kabebasan teh kacida pentingna pikeun dilaksanakeun kalawan daria, atuh ku kituna. MAJELIS UMUM ku jalan ieu ngaproklamasikeun PERNYATAAN UMUM NGEUNAAN HAK - HAK ASASI MANUSA Salaku standar umum hiji-hijina pikeun ngahasilkeun sakumna bangsa katut sakumna nagara, kalawan tujuanana malar saban jalma jeung saban badan-badan masarakat, mun inget kana ieu pernyataan rek satekah polah mere pangaweruh malar bisa ngajenan kana hak-hak jeung kabebasan ku tindakan-tindakan anu progresif boh sacara nasional boh sacara internasional sifatna, ngajamin ayana pangakuan jeung pangajen anu universal jeung efektif, ti sakumna bangsa nagara anggota sorangan, boh ti bangsa-bangsa anu aya di wilayah kawasan hukum luar ti eta. PASAL 1 Sakumna jalma gubrag ka alam dunya teh sifatna merdika jeung boga martabat katut hak-hak anu sarua . Maranehna dibere akal jeung hate nurani, campur-gaul jeung sasamana aya dina sumanget duduluran. PASAL 2 Saban jalma boga hak kana sakumna hak jeung kabebasan anu dicatetkeun dina ieu pernyataan bari teu diiwalkeun, saperti perbedaan ras, warna kulit, jenis kelamin, basa, agama, pulitik atawa pandangan sejen, asal usul kabangsaan atawa kamasarakatan, hak milik, kalahiran atawa kadudukan sejen. Saterusna, moal dibeda-bedakeun ngeunaan kadudukan pulitik, hukum, atawa kadudukan internasional ti nagara atawa daerah mana-manana, naha eta jalma teh datang ti nagara nu geus merdika, atawa ti nagara anu bentukna wilayah-wilayah perwalian, jajahan atawa anu aya dina handapeun kadaulatan nagara sejen. PASAL 3 Sakumna jalma, saha bae, boga hak kana kahirupanana, kabebasanana sarta kasalamatenana. PASAL 4 Sing saha bae, teu meunang diperbudak atawa dibujangkeun; perbudakan atawa perdagangan budak nu kumaha bae rupana kudu dihulag. PASAL 5 Sing saha bae teu meunang nandangan panyiksa atawa kakejeman, atawa narima hukuman anu jauh tina rasrasan atawa nampa panghina. PASAL 6 Sing saha bae nampa pangaku nu sarua di hareupeun hukum, di mana bae ayana. PASAL 7 Sing saha bae, boga kadudukan sajajar di hareupeun hukum jeung ngabogaan hak dina narima panangtayungan hukum bari teu diwilah-wilah. Sakumna jalma boga hak anu sarua dina narima panangtayungan tina polah-polah anu sok ngawilah-wilah anu patukang-tonggong jeung ieu pernyataan, katut tina sagala rupa hasudan anu deukeut-deukeut kana polah diskriminasi. PASAL 8 Sing saha bae, sacara mandiri boga hak dina mulangkeun deui ngaran hade ti pangadilan nasional anu boga urusan dina nguruskeun tindakan-tindakan nu ngarempak hak-hak fundamental anu dibikeun ka manehna ku undang-undang dasar atawa hukum. PASAL 9 Sing saha bae teu meunang ditewak, ditahan atawa dibuang bari sawenang-wenang. PASAL 10 Sing saha bae, sacara gembleng, boga hak nampa kaadilan ti pangadilan sacara adil jeung nembrak jeung henteu mihak, dina netepkeun hak jeung kawajiban-kawajibanana sarta tina saban tungtutan pidana anu ditibankeunana. PASAL 11 Sing saha bae anu unggah balewatangan ku sabab disangka ngarempak hukum, ulah waka dianggap salah, satungtung ku pangadilan anu terbuka acan dibuktikeun kasalahanana. Manehna boga jaminan anu diperlukeun dina pembelaanana. Sing saha bae teu meunang disalahkeun geus ngarempak hukum dumeh polahna anu lalawora satungtung henteu ngarempak hukum dumasar kana undang-undang nasional boh kana undang-undang internasional waktu eta polah dipigawe. Pon kitu deui, dipahing nibankeun hukuman leuwih beurat ti batan hukuman anu geus sakuduna ditibankeun dumasar kana polahna tea. PASAL 12 Sing saha bae teu meunang diganggu sacara sawenang-wenang kana urusan pribadina, kulawargana, rumah-tanggana atawa mun manehna ngayakeun hubungan surat-sinurat ; pon kitu deui dipahing ngaganggu kana kahormatan sarta ngaruksak ngaran manehna. Sakumna jalma boga hak narima panangtayungan hukum tina gangguan jeung polah-polah sarupa kitu. PASAL 13 Sing saha bae boga hak kana kabebasan, boh anu kumelendang boh anu cicing dina wates-wates saban nagara. Sing saha bae boga hak pikeun ninggalkeun nagara mana bae, kaasup nagarana sorangan, jeung boga hak pikeun balik deui ka nagarana sorangan. PASAL 14 Sing saha bae boga hak neangan suaka (panyalindungan) di nagri sejen pikeun neangan katengtreman jeung katingtriman katut panangtayungan dirina ti pihak-pihak sejen anu ngudag-ngudag manehna. Tapi ieu hal teh henteu lumaku pikeun kasus jalma anu diudag-udag alatan polah-polah kajahatan (pidana) anu taya patula-patalina jeung pulitik atawa alatan polah-polah anu tojaiah jeung tujuan katut dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa. PASAL 15 Sing saha bae boga hak dina nangtukeun kawarga-nagaraanana. Sing saha bae kawarganagaraanana teu bisa dicabut sacara samena-mena, atawa ditolak hakna dina ngaganti kawarga-nagaraanana. PASAL 16 Lalaki jeung awewe anu geus dewasa, kalawan teu diwatesan kabangsaanana, kawarganagaraanana atawa agamana, boga hak pikeun rarumah - tangga jeung ngawangun kahirupan rumahtanggana. Maranehna boga hak anu sarua dina perkawinan, dina mangsana rarumah-tangga jeung dina mangsa pipirakan. Eta perkawinan ngan ukur bisa dilaksanakeun dumasar kana pilihan bebas turta hasil tina babadamian eta calon ewe-salaki. Kulawarga teh hiji kesatuan nu alamiah tur fundamental masarakat, atuh ku kituna boga hak dina narima panangtayungan boh ti masarakat sabudeureunana boh ti nagara. PASAL 17 Sing saha bae boga hak ngukumpul harta, boh sosoranganan boh babarengan jeung batur. Sing saha bae teu meunang dirampas hartana kalawan samena-mena. PASAL 18 Sing saha bae boga hak dina kabebasan mikir, hate nurani jeung agama; dina hal ieu oge aya kabebasan ganti agama atawa kapercayaan, katut kabebasan dina nembongkeun agama jeung kapercayaanana ku jalan ngajarkeun, milampah, ibadah jeung taat kana agama atawa kapercayaanana, boh sosoranganan boh jeung batur, naha di hareupeun umum atawa rerencepan. PASAL 19 Sing saha bae boga hak dina ngaluarkeun pamanggih; ieu kaasup kabebasan dina boga pamanggih bari henteu diganggu deungeun, kaasup dina neanganana, narima atawa nepikeun informasi tina hasil mikirna ngaliwatan media naon bae kalawan henteu kawatesan ku wilayah. PASAL 20 Sing saha bae boga hak kana kabebasan ririungan nyieun serikat tanpa kekerasan. Sing saha bae teu meunang dipaksa asup kana hiji beungkeutan. PASAL 21 Sing saha bae boga hak ilubiung kana pamarentahan nagarana, boh sacara langsung boh ngaliwatan wakil-wakilna anu dipilih sacara bebas. Sing saha bae boga lolongkrang anu sarua pikeun diangkat dina jabatan pamarentahan di nagarana. Kereteg rahayat kudu jadi dasar kakawasaan pamarentah; ieu kereteg teh kudu dinyatakeun dina wangun pilihan umum anu dilaksanakeun sacara berkala jeung murni, kalawan hak pilihna sacara umum tur sajajar, kalawan ngayakeun pungutan sora sacara rusiah atawa ku ngagunakeun prosedur sejen anu pokona mah bisa ngajamin kabebasan dina ngasongkeun sora. PASAL 22 Sing saha bae salaku anggota masarakat boga hak dina narima jaminan sosial, sarta hak-hak ekonomi, sosial jeung budaya anu kacida dipikabutuhna pikeun nanjeurkeun martabat jeung tumuwuhna pribadi anu bebas, ngaliwatan usaha-usaha nasional katut gawe babarengan internasional anu luyu jeung anu diatur sarta jeung sumber daya saban nagara. PASAL 23 Sing saha bae boga hak kana rupa-rupa pagawean, boga hak milih jenis pagawean, boga hak narima pasaratan pagawean anu adil jeung nguntungkeun sarta boga hak narima panangtayungan dimana ngaligeuh teu digawe. Sing saha bae bari teu diwilah-wilah, boga hak narima upah anu sarua ladang digawe anu sarua. Sing saha bae anu boga pagawean, boga hak narima upah anu adil jeung nguntungkeun, anu sakirana bisa mere jaminan kana kahirupan anu minuhan ajen martabat, boh keur dirina boh keur kulawargana, jeung lamun perlu ditambahan ku panangtayungan sosial sejenna. Sing saha bae boga hak ngadegkeun jeung asup kana sarikat-sarikat pagawe pikeun nangtayungan kapentinganana. PASAL 24 Sing saha bae boga hak pikeun reureuh jeung libur, kaasup boga hak nampa jam gawe anu ngawates tur merenah, boga pere anu mayeng bari angger narima upah. PASAL 25 Sing saha bae boga hak kana taraf hirup anu merenah pikeun kasehatan jeung kasejahteraan dirina katut kulawargana, kaasup boga hak narima pangan, pakean, imah jeung miara kasehatan sarta pangladen sosial anu diperlukeun, oge boga hak kana jaminan saupamana ngaligeuh, gering, jadi tanpa-daksa, jadi randa, geus kolot atawa kaayaan sejen anu ngabalukarkeun pangasilan ngurangan luareun wates kamampuhanana. Awewe jeung anak-anakna boga hak narima bantuan istimewa. Sakumna turunan, boh anu lahir sacara sah boh anu diluar pernikahan, kudu narima panangtayungan sosial anu sarua. PASAL 26 Sing saha bae boga hak nampa atikan. Atikan teh kudu garatis, sakurang-kurangna pikeun tingkat sakola rendah jeung pendidikan dasar. Pendidikan rendah kudu diwajibkeun. Pendidikan teknik jeung jurusan sacara umum kudu terbuka pikeun sing saha bae, ari pendidikan tinggi kudu bisa diabusan ku saban jalma dumasar kumaha pantesna. Atikan kudu ditujulkeun pikeun ngamekarkeun kamampuh pribadi sajembar-jembarna sarta ngandelan rasa ajen kana hak-hak asasi manusa jeung kabebasan fundamental. Pendidikan kudu bisa ningkatkeun rasa saling pengertian, toleransi jeung duduluran di sasama bangsa, kelompok ras atawa agama sarta kudu bisa ngamajukeun kagiatan Perserikatan Bangsa-Bangsa dina ngamumule perdamaian. Kolot boga hak utama dina milih-milih jenis pendidikan anu baris dibikeun ka anak-anakna. PASAL 27 Sing saha bae boga hak pikeun ilubiung dina kabudayaan masarakat sacara bebas pikeun neuleuman kasenian jeung milu ngararasakeun majuna sarta mangpaatna elmu pangaweruh. Sing sah bae boga hak pikeun narima panangtayungan kana kauntungan moril atawa materil anu ditarima tina hasil karya ilmiah, sastra atawa kasenian anu diciptakeunana. PASAL 28 Sing saha bae boga hak kana tatanan nasional jeung internasional. Eta hak jeung kabebasan anu aya dina ieu pernyataan teh bisa dilaksanakeun sacara jembar. PASAL 29 Sing saha bae boga kawajiban di masarakat tempat dimana manehna bisa ngamekarkeun kapribadian kalawan bebas. Dina ngajalankeun hak jeung kawajibanana, saban jalma kudu taat kana watesan-watesan anu geus ditetepkeun ku undang-undang anu tujuanana ukur pikeun ngajamin pangakuan sarta mere pangajen anu merenah kana hak jeung kabebasan balarea jeung pikeun minuhan pasaratan anu adil dina kasusilaan, katartiban jeung kasejahteraan umum di masarakat anu demokratis. Hak jeung kabebasan ieu teh, sanajan kumaha bae oge dipahing ulah henteu dilaksanakeun, angot bari patukang-tonggong jeung tujuan sarta prinsip-prinsip Perserikatan Bangsa-Bangsa mah. PASAL 30 Tina ieu Pernyataan, hiji oge ulah ditafsirkeun saolah-olah mere nanaon ka hiji nagara, kelompok atawa pribadi anu mangrupa hak, pikeun kalibet atawa nyieun polah anu tujuanana rek ngaruksak kana hak-hak jeung kabebasan anu kacatet dina Pernyataan. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sv.txt000066400000000000000000000302001520214632600216750ustar00rootroot00000000000000Förenta Nationernas generalförsamling antog och kungjorde den 10 december 1948 en allmän förklaring om de mänskliga rättigheterna. Förklaringen antogs med 48 ja-röster. Inget land röstade emot. Åtta länder avstod. Omedelbart efter denna historiska händelse uppmanade generalförsamlingen alla medlemsstater att offentliggöra förklaringens text och att "göra den spridd, känd, läst och förstådd framför allt i skolor och andra undervisningsinstitutioner utan hänsyn till olika länders eller regioners politiska förhållanden". Förklaringens officiella text finns tillgänglig på FN:s sex officiella språk: arabiska, engelska, franska, kinesiska, ryska och spanska. Vidare har en rad enskilda medlemsländer hörsammat generalförsamlingens uppmaning och översatt förklaringen. Den svenska översättningen påföljande sidor har godkänts av svenska regeringen. Vid hänvändelse till FN:s nordiska informationskontor i Köpenhamn kan gratis-exemplar beställas av förklaringen på FN:s sex språk, svenska och övriga nordiska språk samt ett begränsat antal andra språk. ALLMÄN FÖRKLARING OM DE MÄNSKLIGA RÄTTIGHETERNA INLEDNING Enär erkännandet av det inneboende värdet hos alla medlemmar av människosläktet och av deras lika och oförytterliga rättigheter är grundvalen för frihet, rättvisa och fred i världen, enär ringaktning och förakt för de mänskliga rättigheterna lett till barbariska gärningar, som upprört mänsklighetens samvete, och enär skapandet av en värld, där människorna åtnjuta yttrandefrihet, trosfrihet samt frihet från fruktan och nöd, kungjorts som folkens högsta strävan, enär det är väsentligt för att icke människan skall tvingas att som en sista utväg tillgripa uppror mot tyranni och förtryck, att de mänskliga rättigheterna skyddas genom lagens överhöghet, enär det är väsentligt att främja utvecklandet av vänskapliga förbindelser mellan nationerna, enär Förenta Nationernas folk i stadgan ånyo uttryckt sin tro på de grundläggande mänskliga rättigheterna, den enskilda människans värdighet och värde samt männens och kvinnornas lika rättigheter, ävensom beslutat främja socialt framåtskridande och bättre levnadsvillkor under större frihet, enär medlemsstaterna åtagit sig att i samverkan med Förenta Nationerna säkerställa allmän och effektiv respekt för de mänskliga rättigheterna och de grundläggande friheterna, enär en gemensam uppfattning av dessa fri- och rättigheters innebörd är av största betydelse för uppfyllandet av detta åtagande, kungör GENERALFÖRSAMLINGEN denna ALLMÄNNA FÖRKLARING OM DE MÄNSKLIGA RÄTTIGHETERNA såsom en gemensam riktlinje för alla folk och alla nationer, på det att varje individ och varje samhällsorgan må med denna förklaring i åtanke ständigt sträva efter att genom undervisning och uppfostran befordra respekten för dessa fri- och rättigheter samt genom framstegsfrämjande inhemska och internationella åtgärder säkerställa deras allmänna och verksamma erkännande och tilllämpning såväl bland folken i medlemsstaterna som bland folken i områden under deras överhöghet. Artikel 1. Alla människor äro födda fria och lika i värde och rättigheter. De äro utrustade med förnuft och samvete och böra handla gentemot varandra i en anda av broderskap. Artikel 2. Envar är berättigad till alla de fri- och rättigheter, som uttalas i denna förklaring, utan åtskillnad av något slag, såsom ras, hudfärg, kön, språk, religion, politisk eller annan uppfattning, nationellt eller socialt ursprung, egendom, börd eller ställning i övrigt. Ingen åtskillnad må vidare göras på grund av den politiska, juridiska eller internationella ställning, som intages av det land eller område, till vilket en person hör, vare sig detta land eller område är oberoende, står under förvaltarskap, är icke-självstyrande eller är underkastat någon annan begränsning av sin suveränitet. Artikel 3. Envar har rätt till liv, frihet och personlig säkerhet. Artikel 4. Ingen må hållas i slaveri eller träldom; slaveri och slavhandel i alla dess former äro förbjudna. Artikel 5. Ingen må utsättas för tortyr eller grym, omänsklig eller förnedrande behandling eller bestraffning. Artikel 6. Envar har rätt att allestädes erkännas som person i lagens mening. Artikel 7. Alla äro lika inför lagen och äro utan åtskillnad berättigade till lika skydd från lagens sida. Alla äro berättigade till lika skydd mot varje åtskillnad i strid med denna förklaring och mot varje framkallande av sådan åtskillnad. Artikel 8. Envar har rätt till verksam hjälp från sitt lands behöriga domstolar mot handlingar, som kränka de grundläggande rättigheter, vilka tillkomma honom genom lag eller författning. Artikel 9. Ingen må godtyckligt anhållas, fängslas eller landsförvisas. Artikel 10. Envar är under full likställdhet berättigad till rättvis och offentlig rannsakning inför oavhängig och opartisk domstol vid fastställandet av såväl hans rättigheter och skyldigheter som varje anklagelse mot honom för brott. Artikel 11. Envar, som blivit anklagad för straffbar gärning, har rätt att betraktas som oskyldig, till dess hans skuld blivit lagligen fastställd vid offentlig rättegång, under vilken han åtnjutit alla för sitt försvar nödiga garantier. Ingen må dömas för handling eller underlåtenhet, som vid tidpunkten för dess begående icke var straffbar enligt inhemsk eller internationell rätt. Ej heller må högre straff utmätas än vad som var tillämpligt vid tidpunkten för den straffbara gärningens begående. Artikel 12. Ingen må utsättas för godtyckliga ingripanden i fråga om privatliv, familj, hem eller korrespondens, ej heller angrepp på heder och anseende. Envar har rätt till lagens skydd mot sådana ingripanden eller angrepp. Artikel 13. Envar har rätt att inom varje stats gränser fritt förflytta sig och välja sin vistelseort. Envar har rätt att lämna varje land, inbegripet sitt eget, och att återvända till sitt eget land. Artikel 14. Envar har rätt att i andra länder söka och åtnjuta fristad från förföljelse. Denna rätt må icke åberopas vid laga åtgärder, reellt grundade på icke-politiska brott eller på handlingar, som strida mot Förenta Nationernas ändamål och grundsatser. Artikel 15. Envar har rätt till en nationalitet. Ingen må godtyckligt berövas sin nationalitet eller förmenas rätten att ändra nationalitet. Artikel 16. Fullvuxna män och kvinnor har rätt att utan någon inskränkning på grund av sin ras, nationalitet eller religion ingå äktenskap och bilda familj. De äga lika rättigheter vid giftermål, under äktenskap och vid äktenskaps upplösning. Äktenskap må ingås endast med de blivande makarnas fria och fullständiga samtycke. Familjen är den naturliga och grundläggande enheten i samhället och äger rätt till skydd från samhället och staten. Artikel 17. Envar har rätt att äga egendom såväl ensam som i förening med andra. Ingen må godtyckligt berövas sin egendom. Artikel 18. Envar har rätt till tankefrihet, samvetsfrihet och religionsfrihet. Denna rätt innefattar frihet att byta religion eller tro och att ensam eller i gemenskap med andra offentligt eller enskilt utöva sin religion eller tro genom undervisning, andaktsövningar, gudstjänst och iakttagande av religiösa sedvänjor. Artikel 19. Envar har rätt till åsiktsfrihet och yttrandefrihet. Denna rätt innefattar frihet för envar att utan ingripanden hysa åsikter och frihet att söka, mottaga och sprida upplysningar och tankar genom varje slags uttrycksmedel och utan hänsyn till gränser. Artikel 20. Envar har rätt till frihet i fråga om fredliga möten och sammanslutningar. Ingen må tvingas att tillhöra en sammanslutning. Artikel 21. Envar har rätt att taga del i sitt lands styrelse direkt eller genom fritt valda ombud. Envar har rätt till lika tillträde till allmän tjänst i sitt land. Folkets vilja skall utgöra grundvalen för statsmakternas myndighet. Denna vilja skall uttryckas i periodiska och verkliga val, vilka skola äga rum med tillämpning av allmän och lika rösträtt samt hemlig röstning eller likvärdiga fria röstningsförfaranden. Artikel 22. Envar äger i sin egenskap av samhällsmedlem rätt till social trygghet och är berättigad till att de ekonomiska, sociala och kulturella rättigheter, som äro oundgängliga för hans värdighet och för en fri utveckling av hans personlighet, förverkligas genom nationella åtgärder och mellanfolkligt samarbete med hänsyn tagen till varje stats organisation och resurser. Artikel 23. Envar har rätt till arbete, till fritt val av sysselsättning, till rättvisa och tillfredsställande arbetsförhållanden och till skydd mot arbetslöshet. Envar har utan åtskillnad rätt till lika lön för lika arbete. Envar, som arbetar, har rätt till rättvis och tillfredsställande ersättning, som tillförsäkrar honom själv och hans familj en människovärdig tillvaro och som, där så är nödvändigt, kompletteras med andra medel för socialt skydd. Envar har rätt att bilda och ansluta sig till fackföreningar till skydd för sina intressen. Artikel 24. Envar har rätt till vila och fritid, innefattande rimlig begränsning av arbetstiden och regelbunden semester med bibehållen lön. Artikel 25. Envar har rätt till en levnadsstandard, som är tillräcklig för hans egen och hans familjs hälsa och välbefinnande, däri inbegripet föda, kläder, bostad, hälsovård och nödvändiga sociala förmåner, vidare rätt till trygghet i händelse av arbetslöshet, sjukdom, invaliditet, makes död, ålderdom eller annan förlust av försörjning under omständigheter, över vilka han icke kunnat råda. Mödrar och barn äro berättigade till särskild omvårdnad och hjälp. Alla barn, vare sig födda inom eller utom äktenskap, skola åtnjuta samma sociala skydd. Artikel 26. Envar har rätt till undervisning. Undervisningen skall vara kostnadsfri, åtminstone på de elementära och grundläggande stadierna. Den elementära undervisningen skall vara obligatorisk. Yrkesundervisning och teknisk undervisning skall vara allmänt tillgänglig. Den högre undervisningen skall stå öppen i lika mån för alla på grundval av deras duglighet. Undervisningen skall syfta till personlighetens fulla utveckling och till att stärka respekten för människans grundläggande fri- och rättigheter. Undervisningen skall främja förståelse, tolerans och vänskap mellan alla nationer, rasgrupper och religiösa grupper samt befordra Förenta Nationernas verksamhet för fredens bevarande. Rätten att välja den undervisning, som skall ges åt barnen, tillkommer i främsta rummet deras föräldrar. Artikel 27. Envar har rätt att fritt taga del i samhällets kulturella liv, att njuta av konsten samt att bli delaktig av vetenskapens framsteg och dess förmåner. Envar har rätt till skydd för de moraliska och materiella intressen, som härröra från varje vetenskapligt, litterärt eller konstnärligt verk, till vilket han är upphovsman. Artikel 28. Envar har rätt till en social och internationell ordning, i vilken de fri- och rättigheter, som uttalas i denna förklaring, till fullo kunna förverkligas. Artikel 29. Envar har plikter mot samhället, i vilket den fria och fullständiga utvecklingen av hans personlighet ensamt är möjlig. Vid utövandet av sina fri- och rättigheter må envar underkastas endast sådana inskränkningar, som blivit fastställda i lag i uteslutande syfte att trygga tillbörlig hänsyn till och respekt för andras fri- och rättigheter samt för att tillgodose det demokratiska samhällets rättmätiga krav på moral, allmän ordning och allmän välfärd. Dessa fri- och rättigheter må i intet fall utövas i strid med Förenta Nationernas ändamål och grundsatser. Artikel 30. Intet i denna förklaring må tolkas såsom innebärande rättighet för någon stat, grupp eller person att ägna sig åt verksamhet eller utföra handling, som syftar till att omintetgöra någon av häri uttalade fri- och rättigheter. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/sw.txt000066400000000000000000000246271520214632600217160ustar00rootroot00000000000000Katika Disemba 10, 1948, Baraza kuu la Umoja wa Mataifa lilikubali na kutangaza Taarifa ya Ulimwengu juu ya Haki za Binadamu. Maelezo kamili ya Taarifa hiyo yamepigwa chapa katika kurasa zifuatazo. Baada ya kutangaza taarifa hii ya maana Baraza Kuu lilizisihi nchi zote zilizo Wanachama wa Umoja wa Mataifa zitangaze na "zifanye ienezwe ionyeshwe, isomwe na ielezwe mashuleni na katika vyuo vinginevyo bila kujali siasa ya nchi yo yote." UMOJA WA MATAIFA OFISI YA IDARA YA HABARI TAARIFA YA ULIMWENGU JUU YA HAKI ZA BINADAMU UTANGULIZI Kwa kuwa kukiri heshima ya asili na haki sawa kwa binadamu wote ndio msingi wa uhuru, haki na amani duniani, Kwa kuwa kutojali na kudharau haki za binadamu kumeletea vitendo vya kishenzi ambavyo vimeharibu dhamiri ya binadamu na kwa sababu taarifa ya ulimwengu ambayo itawafanya binadamu wafurahie uhuru wao wa kusema, kusadiki na wa kutoogopa cho chote imekwisha kutangazwa kwamba ndio hamu kuu ya watu wote, Kwa kuwa ni lazima, ili mtu asishurutizwe kuomba msaada kutokana na maasi ya kupinga dhuluma na uonevu, kwamba haki za binadamu ziwe chini ya ulinzi wa sheria, Kwa kuwa ni lazima kabisa kuendeleza uhusiano wa kirafiki kati ya mataifa, Kwa kuwa watu wa Umoja wa Mataifa wamethibitisha tena katika Mkataba wao imani yao katika haki za asili, heshima na thamani ya binadamu na katika usawa wa haki kwa wanaume na wanawake, na kwa sababu wamekata shauri la kuendeleza mambo ya starehe na hali bora za maisha ya watu kwa kuwa na uhuru zaidi, Kwa kuwa Nchi zilizo Wanachama zimeahidi, kwa kushirikiana na Umoja wa Mataifa, kukuza na kuheshimu haki za binadamu na uhuru wake wa asili, Kwa kuwa kuzitambua haki hizi na uhuru huu ni jambo la maana sana kua kutimiza ahadi hiyo, Kwa hiyo basi, BARAZA KUU linatangaza TAARIFA HII YA ULIMWENGU JUU YA HAKI ZA BINADAMU kama ndio nguzo ya juhudi kwa watu wa mataifa yote ambayo hatimaye kila mtu na kila jamii ya watu - kwa kushikilia daima Taarifa hiyo - watajitahidi kufundisha jinsi ya kukuza heshima ya haki hizo na uhuru huo. Na mataifa yote yatajitahidi kuzifanya haki hizo zifahamike miongoni mwa Nchi zilizo Wanachama na miongoni mwa watu zinaowatawala. Kifungu cha 1. Watu wote wamezaliwa huru, hadhi na haki zao ni sawa. Wote wamejaliwa akili na dhamiri, hivyo yapasa watendeane kindugu. Kifungu cha 2. Kila mtu anastahili kuwa na haki zote na uhuru wote ambao umeelezwa katika Taarifa hii bila ubaguzi wo wote. Yaani bila kubaguana kwa rangi, taifa, wanaume kwa wanawake, dini, siasa, fikara, asili ya taifa la mtu, mali, kwa kizazi au kwa hali nyingine yo yote. Juu ya hayo usifanye ubaguzi kwa kutegemea siasa, utawala au kwa kutegemea uhusiano wa nchi fulani na mataifa mengine au nchi ya asili ya mtu, haidhuru nchi hiyo iwe inayojitawala, ya udhamini, isiyojitawala au inayotawaliwa na nchi nyingine kwa hali ya namna yo yote. Kifungu cha 3. Kila mtu ana haki ya kuishi, haki ya uhuru, na haki ya kulindwa nafsi yake. Kifungu cha 4. Mtu ye yote asifanywe mtumwa au mtwana; utumwa na biashara yake ni marufuku kwa kila hali. Kifungu cha 5. Mtu ye yote asiteswe, asiadhibiwe, asidharauliwe au kutendewa kinyama au kikatili. Kifungu cha 6. Mbele ya sheria kila mtu ana haki ya kutambulika kama mtu. Kufungu cha 7. Mbele ya sheria watu wote ni sawa na wanastahili haki sawa za kulindwa. Wote wana haki sawa ya kulindwa kutokana na ubaguzi wo wote unaoweza kuvunja Taarifa hii na mambo yo yote yanayoweza kuleta ubaguzi kama huo. Kifungu cha 8. Kila mtu ana haki ya kutetewa na baraza la hukumu kwa makosa ya kuvunjiwa haki zake za asili anazostahili kwa mujibu wa kanuni na sheria. Kifungu cha 9. Mtu ye yote asikamatwe, asifungiwe au kuhamishwa kutoka nchi yake bila sheria. Kifungu cha 10 Kila mtu ana haki kamili ya kuhukumiwa vyema hadharani na baraza la hukumu lililo huru na lisilo na upendeleo katika kutoa uamuzi wa haki zake na wajibu wake na wa makosa yo yote yanayomhusu. Kifungu cha 11. Kila mtu anaeshtakiwa kwa kosa la kuvunja sheria ana haki ya kuangaliwa kama si mkosefu mpaka imethibitishwe kwa sheria, kwa kuhukumiwa hadharani, kwamba ana hatia. Mtu ye yote asitiwe hatiani kwa tendo lo lote au jambo lo lote ambalo halikupinga sheria ya taifa au ya kati ya mataifa wakati alipolitenda. Wala asipewe adhabu kali zaidi kuliko ile iliyokuwamo katika sheria wakati alipofanya kosa. Kifungu cha 12. Kila mtu asiingiliwe bila sheria katika mambo yake ya faragha, ya jamaa yake, ya nyumbani mwake au ya barua zake. Wala asivunjiwe heshima na sifa yake. Kila mmoja ana haki ya kulindwa na sheria kutokana na pingamizi au mambo kama hayo. Kifungu cha 13. Kila mtu ana haki ya kwenda mahali anapotaka na kuishi katika kila nchi. Kila mmoja ana haki ya kuhama kutoka nchi yo yote, hata nchi yake mwenyewe, na ana haki ya kurejea katika nchi yake. Kifungu cha 14. Kila mtu ana haki ya kukimbilia na kustarehe katika nchi nyingine kwa ajili ya kuepukana na udhalimu. Haki hii haiwezi kuombwa kwa udhalimu ambao hautokani na makosa ya mambo ya siasa au na makosa ya maazimio na kanuni za Umoja wa Mataifa. Kifungu cha 15. Kila mtu ana haki ya utaifa. Mtu ye yote asinyang'anywe utaifa wake bila sheria wala asinyimwe haki ya kujibadili taifa lake kama akitaka. Kifungu cha 16. Watu wazima, wanaume kwa wanawake wana haki ya kuoana na kuunda jamaa bila kizuio cho chote kwa sababu ya rangi, taifa au dini. Wana haki sawa za ndoa wakati wa maisha yao ya ndoa na wakati wa kutenguka ndoa. Ndoa inaweza kufungwa tu kwa hiari na mapatano kamili kati ya hao wanaotaka kuoana. Jamaa ni kiungo cha asili cha jamii ya watu, na inastahili kulindwa na watu pamoja na Serikali. Kifungu cha 17. Kila mtu ana haki ya kuwa na mali yake binafsi au kwa kushirikiana na watu wengine. Mtu asinyang'anywe mali yake bila sheria. Kifungu cha 18. Kila mtu ana haki ya uhuru wa mawazo, dhamira na dini; haki hii inahusu pia uhuru wa kubadili dini yake au imani, na uhuru wa kubainisha hadharani au faraghani-akiwa peke yake au na watu wengine-dini yake kwa kufundisha, kwa vitendo, kuabudu na kwa kuadhimisha. Kifungu cha 19. Kila mmoja ana haki ya uhuru wa kutoa na kueleza maoni yake; haki hii inahusu pia uhuru wa kushikilia maoni yake bila kuingiliwa kati, na uhuru wa kutafuta na kutoa habari na maoni kwa njia yo yote bila kujali mipaka. Kifungu cha 20. Kila mtu anayo haki ya kushiriki katika mkutano na chama kwa hali ya amani. Mtu ye yote asilazimishwe kuwa manachama wa chama fulani. Kifungu cha 21. Kila mmoja anayo haki ya kushiriki katika Serikali ya nchi yake yeye mwenyewe binafsi au kwa njia ya mjumbe aliemchagua kwa hiari yake. Kila mmoja anayo haki sawa ya kufanya kazi katika Serikali; matakwa hayo huonyeshwa katika uchaguzi halisi unaofanywa muda baada ya muda ambao kila mtu hupiga kura na ambao hufanywa kwa kura ya siri na kila mtu kwa hiari yake. Matakwa ya watu ndiyo yatakuwa msingi wa utawala wa serikali; hali hii itajidhihirisha kwenye chaguzi za haki kwa watu wote na ambazo zinafanyika kwa siri au namna nyingine ambayo itahakikisha uchagazi kuwa huru. Kifungu cha 22 Kila mtu, kama raia, anayo haki ya kutunzwa na anastahili kupata hali zinazotokana na uchumi, starehe na utamaduni-ambazo ni za lazima kwa hali bora na maendeleo ya nafsi yake- kwa njia ya juhudi ya taifa na ushirikiano kati ya mataifa na kwa mujibu wa utaratibu na utajiri wa kila nchi. Kifungu ch 23. Kila mtu ana haki ya kufanya kazi, ya kuchagua kazi aipendayo, ya kuchagua kazi yenye masharti mazuri na ana haki ya kulindwa asikose kazi. Kila mtu ana haki ya kupata mshahara sawa na wengine wenye kazi ya namna moja bila ubaguzi. Kila mfanya kazi anayo haki ya kupata mshahara wa kufaa na unaopendeza utakao mwezesha yeye mwenyewe pamoja na jamaa yake kuishi katika hali bora, na ahifadhiwe-ikiwa lazima- maisha yake kwa njia nyingine. Kila mtu anayo haki ya kuunda au kujiunga na chama cho chote cha wafanya kazi kwa ajili ya kulinda haki zake za kazi. Kifungu cha 24 Kila mtu ana haki ya kupumzika na kufanya kazi kwa kiasi cha saa zinazostahili. Pia ana haki ya kupata likizo, kwa vipindi, na kupokea mshahara kama vile angekuwa kazini. Kifungu cha 25. Kila mtu anayo haki ya kupata hali bora ya maisha yeye mwenyewe pamoja na jamaa yake na kupata chakula, mavazi, nyumba, matibabu na hifadhi za lazima kwa maisha yake. Pia ana haki ya kutunzwa wakati wa kazi, wakati wa ugonjwa, wa kutojiweza, ujane, uzee au anapokosa ridhiki yake kwa kutoweza kujisaidia. Akina mama na watoto wanastahili kutunzwa na kupewa msaada maalum. Watoto wote- wawe wamezaliwa katika hali ya ndoa ama hapana- lazima watunzwe vyema. Kifungu cha 26. Kila mtu ana haki ya kuelimishwa. Elimu yapasa itolewe bure hasa ile ya madarasa ya chini. Elimu ya masarasa ya chini ihudhuriwe kwa lazima. Elimu ya ufundi na ustadi iwe wazi kwa wote. Na elimu ya juu iwe wazi kwa wote kwa kutegemea sifa ya mtu. Elimu itolewe kwa madhumuni ya kuendeleza barabara hali ya binadamu, na kwa shabaha ya kukuza haki za binadamu na uhuru wake wa asili. Elimu ni wajibu ikuze hali ya kueleana, kuvumiliana na ya urafiki kati ya mataifa na kati ya watu wa rangi na dini mbali-mbali.Kadhalika ni wajibu iendeleze shughuli za Umoja wa Mataifa za kudumisha amani. Ni haki ya wazazi kuchagua aina ya elimu ya kufunzwa watoto wao. Kifungu cha 27. Kila mtu anayo haki ya kushiriki katika maisha ya utamaduni ya jamii yo yote, na ana haki ya kufurahia ustadi wa kazi na kushiriki katika maendeleo ya mambo ya sayansi na faida zinazotokana nayo. Kila mtu ana haki ya kulindwa kwa kila hali kutokana na mambo ya sayansi aliyoandika, aliyochora au aliyogundua. Kifungu cha 28. Ni haki kila mtu alindwe na taratibu au kanuni za jamii na zinazohusu mataifa mbalimbali ambazo ndani yake uhuru na haki zilizoelezwa katika Taarifa hii zinaweza kuhifadhiwa barabara. Kifungu cha 29. Kila mtu ana wajibu kwa watu wa jamii yo yote ambao kati yao tu ndio yanaweza kupatikana maendeleo kamili ya hali bora ya maisha yake. Katika kutumia haki na uhuru wake, kila mtu itambidi kufuata kanuni zile tu zilizowekwa na sheria kwa ajili ya kulinda heshima inayotakiwa juu ya haki na uhuru wa watu wengine, na kwa ajili ya kuhifadhi kanuni za haki, usalama na hali njema ya maisha katika jamii ya kidemokrasi. Uhuru huu na haki hizi kamwe visitumiwe kinyume cha maazimio na kanuni za Umoja wa Mataifa. Kifungu cha 30. Hakuna maneno yo yote katika Taarifa hii yanayoweza kubashiriwa kwamba yanaruhusu nchi yo yote, kikundi cha watu au mtu fulani kufanya au kushughulika na jambo lo lote ambalo nia yake ni kuharibu uhuru haki zilizoelezwa humu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/swb.txt000066400000000000000000000343621520214632600220550ustar00rootroot00000000000000FASWIRI HA LUGHA YA SHIMAORE YA MUTEKELEZEO WA SHI ULEMENGU WA ZIHAKI ZA MWANADAMU (HAKI-L-ADAMI) DAIƁADJI (MUKADDIMA) Ha uwafiki amba mukuɓalio wa sheo wahuswiana na watru piya wapanga udjama wa shi ɓinadamu, na wa zihaki zao zilio sawa wala kazitriliha rahani, urendreha ɗe musingi wa unafasi,na wa haki, na wa amani hari mwa lidunia ; Ha uwafiki amba muharalio na mupuzisio wa zihaki za mwanadamu zitsongesha mufanyishio wa zitrendrwa za shi ukatili zikao amba zitsotso fikira ya unadamu, arudi mujilio wa ulemengu ukao amba ziumbe ɓinadamu watsokana nafasi ya ulagua na ya uamini, amba wapukamana na trisidzo na usikini, ɓasi mujilio uwo utrangiziwa mauri ɗe mataradjio maɓole kaɓisa ya mwanadamu ; Ha uwafiki amba irendreha muhimu zihaki za mwanadamu zihafadhwiwe na sirikali ya haki ile pare mwanadamu asulazimishihe, ha udzidailia, arumie shombo ndziro ya uwana kinyume na upeu, na unyonyozi ; Ha uwafiki amba irendreha muhimu mutrilio-shime wa mwendreleombeli wa mingiliano ya shi uwandzani ɓaina ya matwaifa ; Ha uwafiki amba hari mwa sharia-musingi, umati wa Uvhumoja wa Matwaifa watrangaza ha mara yangina iimani yao hari mwa zihaki musingi za mwanadamu, hari mwa usheo na uutru wa uɓinadamu,hari mwa usawa wa zihaki za watruɓaɓa na watrumama, esa wadzitayarisha ha uvhendzelea maendreleo ya shi udjama, esa wadzitayarisha wajau ha utria ndziani masharutwi mema ya uẽshi hari mwa unafasi mɓole kaɓisa ; Ha uwafiki amba zi Daula Wanashama zirenge wahadi ya utria ndziani, mastaha ya shi ulemengu na ya kweli ya zihaki za uɓinadamu na zinafasi musingi ; na zinu, ha mushirikiano na Kungumanyo ya Uvhumoja wa Matwaifa ; Ha uwafiki amba fikira ya shi udjama ya zihaki zinu na zinafasi zinu ya muhimu kaɓisa ha urenga miãdi inu namna yastahiki ; Liɓaraza djimla lisutrangaza Mutekelezeo wa shi Ulemengu uhusu Zihaki za Mwanadamu (Haki-l-Adami) mauri ɗe mataradjio ya djama yakusudiwa na umati piya na matwaifa piya, ile pare watru piya na zidjaniɓu zotsi za imudjitamaã, walio amba wana mutekelezeo unu fikirani, wafanye djitihadi, ha ndzia za musomo na za malezi, ya uendresa mbeli mastaha ya zihaki zinu na zinafasi zinu, na ha utria ndziani, ha urenga satua zendrao na uengedzeha hari mwa mukaɓala wa shi tsiju au wa shi ulemengu, mukuɓalio na mutrilio-ndziani wa shi ulemengu tsena wa kweli, neka mengoni mwa wakazi wa ziDaula Wanashama wawo ha wawo, au mengoni mwa wakazi wa ziardwi zilio utsini mwa imahakama yao. Kanuni ya handra Wanadamu piya udzalwa huru tsena sawa ha ufahari na ha haki. Na wawo wana ãkili na hisi, esa ilazimu wadzivhinge na wanyao ha fikira ya unanya. Kanuni ya vhili Kula mutru atsojua apare faida ya zihaki piya na ya zinafasi piya zadhukurulwa hari mwa mutekelezeo unu, ɓila tafauti itsokao yotsi, hususwani ya kaɓila, ya range ya mwili, ya utruɓaɓa au utrumama, ya lugha, ya dini, ya mafikira ya shi siasa au mafikira itsokao yotsi yahusu aswili ya shi tsiju au ya shi udjama, ya utadjiri, ya mudzalio au heli itsokao yotsi. Arudi, kavhutsofanyishiha tafauti itsokao yotsi yawashiha hari mwa upandre wa shi siasa, wa shi mahakama, au wa shi ulemengu wa itsi au wa iardhwi ya mutru vhahanu alawa, na itsi inu au ardwi inu itsojua ike amba ya huru, au itawaliwa na tsi yangina, au kaidzishindri au ilio hari mwa mupaka itsokao yotsi ya ufalume. Kanuni ya raru Kula mutru ana haki ya uẽshi, ya ukana unafasi na ya uka hari mwa amani ya utru wahe. Kanuni ya nne Kavhusi mutru atsolazimishiwawo ake murumwa au hari mwa urumwa. Namna yotsi itsokao, urumwa na ufanya ɓiashara ya warumwa ziɓalidziwa. Kanuni ya tsano Kavhusi mutru atsopatsiwawo zitriko, wala udziro au maendreleo mbovu, maendreleo tsi ya shi ɓinadamu au ya udili. Kanuni ya sita Kula mutru ana haki ya mukuɓalio wa utru wahe ha ndzia ya shi mahakama, vhahanu votsi vhutsokao. Kanuni ya saɓa Wanadamu piyawo sawa mbeli na isharia, esa wana haki ɓila tafauti itsokao yotsi hari mwa muhafadhwio wa isharia. Wanadamu piya wana haki ya uka hari mwa hifadhwi ha usawa kinyume na kula uɓanguzi utsoendrao kinyume na Mutekelezeo unu, esa kinyume tsena na kula mutsotseo wa uɓanguzi mauri unu. Kanuni ya nane Kula mutru ana haki ya ukana hadja ya kusudi mbeli na hukuma ya tsiju iliona furswa ya uka kinyume na zitrendrwa zendrao kinyume na zihaki musingi zikao amba zikuɓaliwa na sharia musingi au na isharia wiyo wiyo. Kanuni ya shendra Kavhusi mutru atsoziwawo, au atsoɓaliwawo shivani au atolwe muji ɓila uɗunga ihaki. Kanuni ya kumi Kula mutru ana haki, ha usawa wa kusudi, ya uka amba mataradjio yahe yavhulikiwe ha uãdilifu, ama trengweni, na mahakama ilio huru ɓila Na mahakama yanu yatsorenga ãzima neka ɗe ha zahe na farudwi zahe, neka ɗe ha haki yalawa na kula tuhuma hari mwa trongo yapatana na mahakama yendrao kinyume na mutru. Kanuni ya kumi na moja Kula mutru atuhumulwa na shitrendrwa ya peu, waye uhasiɓilwa amba karendra trongo pindri kavhwaparhwana dalili ya dhuluma yahe ha haki mbeli na hukuma ya shi trengwe ikao amba kula zana muhimu za umudifaĩ ziyakinishiha. Kavhusi mutru atsofungwawo ha tasaɓaɓu ya zitrendrwa au trongo zapuzisiwa, zikao amba zaka zafanyishiha kazaka zahasiɓilwa mauri za peu ulawana na haki ya shi tsiju au ya shi ulemengu. Wajau, mutru katsoremwa shengwe ndziro raha na iyo ikao amba ika itrilwa ndziani wakati shitrendrwa ya peu yafanyishiha. Kanuni ya kumi na mbili Kavhusi mutru atsotundwao ɓila haki hari mwa maesha yahe ya kula suku, au hari mwa udjama wahe, au hari mwa makazi yahe, au tsena hari mwa maɓarua yahe, wala atsokanao madhwara hari mwa usheo wahe, na hari mwa mujilihano wahe. Kula mwanadamu ana haki ya waye ukingiwa na isharia kinyume na utunduzi unu au madhwara yanu. Kanuni ya kumi na traru Kula mutru ana haki ya waye uendra na urudi ha nafasi na utsahua makazi yahe moni na Daula. Kula mutru ana haki ya ulawa hari mwa kula tsi, ata shingani ɗe itsi yahe, tsena uregea hari mwa itsi yahe. Kanuni ya kumi na nne Mbeli na ĩzara, kula mutru ana haki ya waye uzunguha vhahanu vhwa uɓamia, esa apare faida ya muɓamilio hari mwa tsi yangina. Ihaki inu kaitsojua yarumilwa hari mwa mukaɓala wa mashitaka yaketsi ha kasidi amba musingi wayo uwashiha ha shitrendrwa ndziro kaɓisa ulawana na sharia djimla au ha mitsakandro kinyume na makswada na zingidzo za Uvhumoja wa Matwaifa. Kanuni ya kumi na tsano Kula mwanadamu ana haki ya ukana uraĩa. Kavhusi mutru atsojuao aziviliwe ɓila uãdilifu uraĩa wahe, wala aziviliwe haki ya ugaudza uraĩa wahe. Kanuni ya kumi na sita Ulawa mwaha wa uɓalighi, mutruɓaɓa na mutrumama, wana haki ya ulolana na utsenga udjama ; na zinu, ɓila muzivilio utsokao wotsi wa shi kaɓila, na wa uraĩa au wa idini. Na wawo, haki zawo sawa uvhandre wa indrola, wakati wa indrola, na wakati indrola ifao. Indrola kaitsojua yafungiha ɓila mukuɓalishio wa kusudi wa ɓiɓi na ɓwana harusi. Udjama uwo khulika wa shi ɓinadamu esa muhimu wa umudjitamaã, na uwo una haki uhifadhwiwe na udjamaã tsena na iDaula. Kanuni ya kumi na saɓa Kula mutru, ahika weke au ahika na udjamaã, ana haki ya ukana yahe miliki. Kavhusi mutru atsojuao, ɓila haki, aziviliwe imiliki yahe. Kanuni ya kumi na nane Kula mutru ana haki ya ukana unafasi wa ufikiri, wa ukana hisi, na wa dini; na ihaki inu isutsongesa unafasi wa uɓuzudza dini au iĩtikadi, vhwamoja na unafasi wa uvenua dini yahe au iĩtikadi yahe ahika weke au ha djamaã, ahika trengweni au sirini, na zinu, ha musomo, na swala, na ĩɓada, na mukamilishio wa zimila. Kanuni ya kumi na shendra Kula mwanadamu ana haki ya ukana nafasi ya utekeleza fikira, na utamuka izo atsahao arongoe, iyo ɗe itsongao mutru akane haki asumarusiwe ha siɓaɓu ya mafikira yahe, na haki ya uzunguha, ya upara, na ya utrangaza mahaɓari na mafikira, ha namuna yotsi ya ulagua, ɓila utunduzi wa mipaka. Kanuni ya shirini Kula mutru ana haki ya ukana nafasi ya mungulidzano ha utrulivu na ya mupangio wa shama ya amani. Kavhusi mutru atsojuao alazimishiwe ake mwana wa shama itsokao yotsi. Kanuni ya shirini na moja Kula mutru ana haki ya urenga fuvu hari mwendreseo wa zitrongo za trengweni za itsi nahika ha iwaye yahe au ha ndzia ya mawakala watsahulwa ha unafasi. Kula mutru ana haki ya waye ungia, ha masharutwi ya usawa, hari mwa zihazi za sirikali ya itsi yahe. Inia ya wanatsi ɗe umusingi wa iezi ya isirikali ; inia inu ilazimu itekelezewe hari mwa mitsahulio ya yalazimu ike hari mwa muda mahususu, ha usawa, udjimulifu wa wakazi wa ɓalighi, na iyo, ha wa siri au ha uɗunga maendreleo sawa na zinu zadhukurulwa zitsositehio unafasi wa mutsahulio. Kanuni ya shirini na mbili Kula mutru ana haki, ha ivho alio moni imudjitamaã, ya upara hifadhwi yahusu unono wahe; musingi wayo ɗe upara mufurahishio wa zihaki za ãkiɓa, za shi udjama, na za shi utamaduni zikao za muhimu na ihishima yahe, na maendreleo mbeli unafasi ya inafusi yahe, na zinu ha tasaɓaɓu ya ya shi tsi, na ya mushirikiano ya shi ulemengu, ulawana na mupangio wa kula tsi, na zirasulumali zazo. Kanuni ya shirini na traru Kula mutru ana haki ya ufanya hazi, na mutsahulio ha unafasi ya ihazi yahe, ha mashaurtwi shi uãdilifu na ya shi mufurahishio ya hazi, na haki wajau ya muhafadhwio kinyume na mukao-ɓure. Watru piya wana haki ya upara mushahara sawa ha hazi sawa, ɓila ufanya tafauti itsokao yotsi. Kula mutru afanyao hazi ana haki ya upara mushahara ya shi uãdilifu na ya shi itsomuruhusuo waye na udjama wahe wakane itsololanao na ihishima ya shi uɓinadamu na utsotsimidziwao, neka ya muhimu, na kwakula ndzia ya hifadhwi ya shi udjama. Kula mutru ana haki ya upanga vhwamoja wanyahe zama za madailiano, na haki ya mwanashama hari mwa zama za madailiano ha udafuĩ zitanafu zahe. Kanuni ya shirini na nne Kula mutru ana haki ya uvumuzi na ya malangadzo, hususwani haki ya mupaka wasitahiki wapatana nyakati za hazi, na haki ya uvumuzi wa muda ulivishihao. Kanuni ya shirini na tsano Kula mutru ana haki ya uẽshi ha daradja kiasi ya ukingia unono wahe, masterehi yahe, na ukingia za udjama wahe, hususwani yapatana na mupindrio, makazi, dzihiro la shi unono, na yapatana na ziidara muhimu za shi udjama; tsena kula mutru haki apare usalama neka a hari mwa uɓure, uwaɗe, ushirewe, ufiliwa na mutrumme au mutrumshe, au hari mwa mikaɓala yangina ikao amba avungushiwa na zombo za uẽshi ulawana na trongo zikao amba kazalekeana na uvhendza yahe. Djumba la mudzalisio (la udzazi) na la unatsa wana haki wapare musada na mushangirio mahususu. Wanatsa piya, ra wana halali ata wa zina, wana haki ya upara muhafadhwio sawa-sawa wa shi udjama. Kanuni ya shirini na sita Kula mutru ana haki hari mwa msomo. Na msomo unu ulazimu uke ɓure, ha ushashi iyo yapatana na musomo wa mwandro na musomo musingi. Na musomo wa mwandro uwo farudhwi. Misomo ya fani na muhono wa hazi ilazimu ieneye; na muɗungio misomo ya uju ulazimu uɓulwe ha watru piya ha usawa kaɓisa ulawana na iyo yawasitahiki. Msomo ulazimu ukusudie mukayo-fetre kaɓisa wa utru wa uɓinadamu, ukusudie wajau mutrilio-nguvu wa masitaha ya zihaki za Mwanadamu (haki-l-adami) na ya zinafasi musingi. Na musomo unu ulazimu uke na uelevu, na muswamaha, na uwandzani ɓaina ya matwaifa yotsi, na zikao zotsi za kaɓila au za dini, vhwamoja na mwendreleo mbeli wa zitrendrwa za Uvhumoja wa Matwaifa ha mukingio wa amani. Wadzaɗe wana haki watsahue namuna ya malezi ya uvha wana wawo, ha ukidza mbeli zizo zilio muhimu. Kanuni ya shirini na saɓa Kula mutru ana haki arenge fuvu ha unafasi hari maesha ya shi utamaduni ya udjamaã, arenge ɓastwi ziswanaã, arenge fuvu hari mwa maendreleo ya shi sayãsi, na zindjema zitsolawanao na wizo. Kula mutru ana haki ya uhafadhwi zifaida za shi na za zombo zitsolawanao na mavuna yatsokao nahika ya shi sayãsi, au ya shi adabi, au tsena ya shi fani yalio amba waye ɗe mutrungizi. Kanuni ya shirini na nane Kula mutru ana haki ya ufanya namna ata vhuɓuhe maendreleo yatsotawalao, hari mwa uvhandre wa udjama, na uvhandre wa shi ulemengu, ile zihaki zinafasi zavumbulwa hari mwa Mutekelezeo unu zishindre zipare ɓandza. Kanuni ya shirini na shendra Mwanadamu ana ziwadjiɓu mbeli na ikao amba mwendreleo mbeli wa uutru wahe tu, ha unafasi, tsena yatsimu, isumukinishiha. Ha umurumilio wa zihaki zahe, na ha ɓastwi wa zinafasi zahe, kula mutru kalazimishiwa nahika tsi ɗe mipaka zahetsiwa na isharia tu ha muhakinishio wa muekeleo na mastaha ya zihaki zinafasi za mutru, na ha utsaha mufurahishio ha haki mataradjio ya shi ãkili, na ya shi trengwe, na masterehi djumla hari mwa imudjitamaã ya shi unafasia. Zihaki zinu na zinafasi zinu, ãla-kulli-hali, zarumishiha kinyume na zimakswada na zisharutwi za Uvhumoja wa Matwaifa. Kanuni ya Kavhusi ata tartiɓu moja ya Mutekelezeo unu ifasiriwe uvandre wa Daula, shikao, au mauri idzitria hari mwa haki itsokao yotsi ya udzivha hazi au ya ufanya shitendrwa ikao amba yayo ɗe ukomoa zihaki na zinafasi zadhukurulwa moni vhanu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ta.txt000066400000000000000000001156661520214632600216750ustar00rootroot00000000000000மனித உரிமைகள் பற்றிய உலகப் பிரகடனம் 1948 திசெம்பர் மாதம் 10ம் திகதி, ஐக்கிய நாடுகள் பொதுச்சபை, மனித உரிமை பற்றிய உலகப் பிரகடனத்தை ஏற்றுச் சாற்றியது. அப் பிரகடனம் மேல்வரும் பக்கங்களில் முற்றுமுழுதாகத் தரப்படுகின்றது. வரலாற்று முக்கியத்துவம் வாய்ந்த அந்நடவடிக்கையின் பின்னர் சபையானது, பிரகடனத்தை வெளியிடுமாறும், அவ்வாறு வெளியிடப் பெற்றதை "நாடுகள் அல்லது ஆள்பலங்கனின் அரசியல் அந்தஸ்துக் காரணமாக எவ்வித வேறுபாடுமில்லாவகையில் எல்லாப் பாடசாலைகளிலும் பிற கல்வி நிறுவனங்களிலும் பரப்பவும், காட்சிக்கு வைக்கவும், வாசிக்கச் ெசய்யவும், விளக்கவும" செயற்படுமாறு அங்கத்துவ நாடுகள் யாவற்றையும் கேட்டுக் ெகாண்டது. மனிதக் குடுப்பதினைச் சேர்ந்த சகலரிவதும் உள்ளார்ந்த கௌரவத்ைதையும், அவர்கள் யாவரதும் சமமான, பராதீனப்படுத்த முடியாத உரிமைகளையும் அங்கீகரித்தலே உலகத்தில் சுதந்திரம், நீதி, சமாதானம் என்பவற்றுக்கு அடிப்படையாகவுள்ளதாலும், மனித உரிமைகள் பற்றிய அசிரத்தையும் அவற்றை அவமதித்தலும், மனுக்குலத்தின் மனச்சாட்சியை அவமானப்படுத்தியுள்ள காட்டுமிராண்டித்தனமான செயல்களுக்கு இடமளித்துள்ளதாலும், பேச்சுச் சுதந்திரம், நம்பிக்கைச் சுதந்திரம், அச்சத்திலிருந்தம், வருமையிலிருந்தும் விடுதலை ஆகியவற்றை மனிதன் பூரணமாக துயக்கத்தக்க ஒரு உலகின் வருகையே சாதாரண மக்கின் மிகவுயர்ந்த குறிக்கோளாக எடுத்துச் சாற்றப்பட்டுள்ளதாலும், கொடுங்கோன்மைக்கும், அடக்குமுறைக்கும் எதிரான இறுதி வழியாக எதிரெழுச்சி செய்வதற்கு மனிதன் கட்டாயப்படுத்தப்படாமலிருக்க, ேவண்டுமேல் சட்டத்தின் ஆட்சியால் மனிதவுரிமைகள் பாதுகாப்பப்படுவது அத்தியாவசமாகவுள்ளதாலும், நாடுகளிடையே நட்புறவுகள் ஏற்படுத்தப்படுவதனை மேம்படுத்துவது அத்தியாவசியமாகவுள்ளதாலும், ஐக்கிய நாடுகள் சபையிற் கூடிய சகல மக்களும், பட்டயத்தில், அடிப்படை மனித உரிமைமகள் பற்றிய நமது நம்பிக்கையை ஒவ்வொரு மனிதப் பிறவினதும், கௌரவம், பெறுமதியை, ஆண் பெண்ணின் சம உரிமையை மீளவலியுறுத்தி அதிசுதந்திரச் சூழலில், சமூக முன்னேற்றம், உயர்ந்த வாழ்க்கைத் தரமாதியவற்றை மேம்படுத்தத் துணிந்துள்ளாராதலாலும், மனித உரிமைகள், அடிப்படைச் சுதந்திரங்களுக்கான உலக மதிப்பையும், அனுட்டானத்தையும் மேம்படுத்தலை, ஐக்கிய நாடுகள் நிறுவனத்தின் கூட்டுறவுடன் முற்று முழுதாகச் ெசயல் படுத்த அங்கத்துவ நாடுகள் சூளுறுதி கொண்டுள்ளனவாதலாலும், இச்சூளுறுதியைப் பரிபூரணமாக நடைமுறைப்படுத்துவதற்கு, இவ்வுரிமைகள் சுதந்திரங்கள் பற்றிய ெபாது விளக்கமிருத்தல் முக்கியமுடையதாதலாலும், இப்பொழுது: பொதுச் சபை பிரகடனப்படுத்துவதாவது சமூகத்தின் ஒவ்வொரு தனி மனிதனும் ஒவ்வொரு சாதனமும், இப்பட்டயத்தை இடையறாது மனத்திலிருத்தி, இவ்வுரிமைகள் சுதந்திரங்களுக்கான மதி்ப்பினை மேம்படுத்துதற்குக் கற்பித்தல் மூலமும், கல்வி மூலமும், தேசிய, சர்வதேசிய நிலைப்பட்ட நடவடிக்கைகள் மூலமும் முயலும் நோக்கிற்காகவும், அங்கத்துவ நாடுகள் ஒவ்வொன்றும், தத்தம் மக்களிடையேயும், அத்துடன் தங்கள் நியாயாதி்க்கத்தின் கீழ் வரும் ஆள்புலத்து மக்களிடையேயும், இவ்வுரிமைகள் சுதந்திரங்கள் முழு மொத்தமாக, வலிவும் பயனுறிதிப்பாடுமுடைய முறையில் ஏற்கப்பட்டு அனுட்டிக்கப்படுவதை நிலைநிறுத்துவதற்காகவும் பயன்படத்தக்க, சகல மக்களும் நாட்டினங்களும் தத்தமது சாதனையிலக்கின் பொது அளவாகக் கொள்ளத்தக்க இந்த மனித உரிமை உலகப் பொதுப் பிரகடனத்தைப் பொதுச் சபையானது எடுத்துச் சாத்துகின்றது. உறுப்புரை 1 மனிதப் பிறிவியினர் சகலரும் சுதந்திரமாகவே பிறக்கின்றனர் ; அவர்கள் மதிப்பிலும், உரிமைகளிலும் சமமானவர்கள், அவர்கள் நியாயத்தையும் மனச்சாட்சியையும் இயற்பண்பாகப் பெற்றவர்கள். அவர்கள் ஒருவருடனொருவர் சகோதர உணர்வுப் பாங்கில் நடந்துகொள்ளல் வேண்டும். உறுப்புரை 2 இனம், நிறம், பால், மொழி, மதம், அரசியல் அல்லத வேறு அபிப்பிராயமடைமை, தேசிய அல்லத சமூகத் தோற்றம், ஆகனம், பிறப்பு அல்லத பிற அந்தஸ்து என்பன போன்ற எத்தகைய வேறுபாடுமின்றி, இப்பிரகடனத்தில் தரப்பட்டுள்ள எல்லா உரிமைகளுக்கும் சுதந்திரங்களுக்கும் எல்லோரும் உரித்துடையவராவர். மேலும், எவரும் அவருக்குரித்துள்ள நாட் டின் அல்லது ஆள்புலத்தின் அரசியல், நியாயாதிக்க அல்லது நாட் டிடை அந்தஸ்தின் அடிப்படையில் அது தனியாட்சி நாடாக, நம்பிக்கைப் பொறுப்பு நாடாக, தன்னாட்சியற்ற நாடாக அல்லது இறைமை வேறேதேனும் வகையில் மட்டப்படுத்தப்பட்ட நாடாக இருப்பினுஞ்சரி - வேறுபாெடதுவும் காட்டப்படலாகாது. உறுப்புரை 3 வாழ்வதற்கும், சுதந்திரத்தையுடையதாயிருத்த தற்கும் பாதுகாப்பிற்கும் சகலரும் உரிமையுடையோராவர். உறுப்புரை 4 எவரும், அடிமையாக வைத்திருக்கபடுதலோ அல்லது அடிமைப்பட்ட நிலையில் வைத்திருக்கப்படுதலோ ஆகாது ; அடிமை நிலையும் அடிமை வியாபாரமும் அவற்றில் எல்லா வகையிலும் தடை செய்தல் வேண்டம். உறுப்புரை 5 எவரும், சித்திரவதைக்கோ அல்லது கொடுமையான, மனிதத் தன்மையற்ற அல்லத இழிவான நடைமுறைக்கோ தண்டனைக்கோ மட்டப்படுத்தலாகாது. உறுப்புரை 6 ஒவ்வொருவரும் எவ்விடத்திலும் சட்டத்தின் முன்னர் ஓர் ஆளாக ஏற்றுக்கொெள்ளப்படுவதற்கு உரிமையுடையவராவர். உறுப்புரை 7 எல்லோரும் சட்டதின் முன்னர் சமமானவர்கள். பாரபட்சம் எதுவுமின்றி சட்டத்தின் பாதுகாப்புக்கும் உரித்துடையவர்கள். இப்பிரகடனத்தை மீறிப் புரியப்பட்ட பராபட்சம் எதற்கேனும் எதிராகவும் அத்தகைய பராபட்சம் காட்டுவதற்கான தூண்டுதல் யாதேனுக்கும் எதிராகவும் எல்லோரும் சமமான பாதுகாப்புக்கு உரித்துடையவர்கள். உறுப்புரை 8 அவ்வந் நாட்டின் அரசியலமைப்பினால், அல்லது சட்டத்தினால் அவர்களுக்கு அளி்க்கப்பட்ட அடிப்படை உரிமைகளை மீறும் ெசயல்களுக்காத் தகுதிவாய்ந்த தேசிய நியாய சபைகளினும் வழங்கப்படும் பயனுறுதியுடைய பரிகாரத்துக்கு உரிமையுடையவர்கள். உறுப்புரை 9 ஒருதலைப்பட்ட மனப்போக்கான வகையில் கைது ெசய்யப்படுதல், தடுத்து வைக்கப்படுதல், நாடுகடத்தல் ஆகியவற்றுக்கு எவரும் ஆட்படுத்தப்படலாகாது. உறுப்புரை 10 அவர்கள் உரிமைகள், கடப்பாடுகள் பற்றியும் அவர்களுக்கெதிராகவுள்ள குற்றவியல் குற்றச்சாட்டுக்கள் பற்றியும் தீர்மானிப்பதற்கு சுயாதீனமான நடுநிலை தவறாத நியாய சபையினால் ெசய்யப்படும் நீதியான பகிரங்கமான விசாரணைக்கு ஒவ்வொருவரும் உரிமையுடையவர்களாவர். உறுப்புரை 11 தண்டனைக்குரிய தவறுக்குக் குற்றஞ்சாட்டப்படும் எல்லோரும் பகிரங்க விளக்கத்தில் சட்டத்துக்கிணங்க அவர்கள் குற்றவாளிகளென காண்பிக்கப்படும் வரை, சுற்றவாளிகளென ஊகிப்படுவதற்கு ஊகிக்கப்படுவதற்கு உரிமையுடையவர்கள். அவ்விளக்கத்தில் அவர்களது எதிரவாதங்களுக்கு அவசியமான எல்லா உறுதிப்பாட்டு உத்தரவாதங்களும் அவர்களுக்கிருத்தல் வேண்டும். தேசிய, சர்வதேசிய நாட்டிடைச் சட்டத்தின் கீழ் ஏதேனும் செயல் அல்லா ெசய்யால் புரியப்பட்ட நேரத்தில் அச்செயல் அல்லது செய்யாமை தண்டணைக்குரிய தவறென்றாக அமையாததாகவிருந்து அச்செயல் அல்லது செய்யாமை காரணமாக, எவரும் ஏதேனும் தண்டணைக்குரிய தவறுக்குக் குற்றவாளியாகக் கொள்ளப்படலாகாது. அத்துடன், தண்டணைக்குரிய தவறு புரியப்பட்ட நேரத்தில் ஏற்புடையதாகவிருந்த தண்டத்திலும் பார்க்கக் கடுமையான தண்டம் விதிக்கப்படலாகாது. உறுப்புரை 12 ஒவ்வொருவரும் அவ்வவரது அந்தரங்கத்துவம், குடும்பம், வீடு அல்லது கடிதப் போக்குவரத்து என்பவை சம்பந்தமாக, ஒருதலைப்பட்ட மனப்போக்கான வகையில் தலையிடப்படுவதற்கோ அல்லத அவரது மரியாதை, நன்மதிப்பு என்பவற்றின் மீதான தாக்குதல்களுக்கோ உட்படுத்தலாகாது. அத்தகைய தலையீட்டுக்கு அல்லது தாக்குதல்களுக்ெகெதிராக ஒவ்வொருவருக்கும் சட்டப் பாதுகாப்புக்கு உரிமையுடையவராவர். உறுப்புரை 13 ஒவ்வொரு நாட் டினதும் எல்லைக்குள் சுதந்திரமாகப் பிரயாணஞ் ெசய்வதற்கும் வதிவதற்கும் ஒவ்வொருவருக்கும் உரிமையுண்டு. தமது சொந்த நாடு உட்பட ஏதேனும் நாட்டை விட்டுச் ெசல்லவும் தத்தமது நாட்டுக்குத் திரும்பவும் ஒவ்வொருவருக்கும் உரிமையுண்டு. உறுப்புரை 14 வேறு நாடுகளுக்குச் ெசல்வதன் மூலம் துன்புறுத்தலிலிருந்து புகலிடம் நாடுவதற்கும், துன்புறுத்ததலிலிருந்து புகலிடம் வாய்ப்பதற்கும் எவருக்கும் உரிமையுண்டு. அரசியற் குற்றங்கள் அல்லாத குற்றங்கள் சம்பந்தமாகவும், அலல்து ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் நோக்கங்களுக்கும் ெநறிகளுக்கும் முரணான செயல்களிலிருந்து உண்மையாக எழுகின்ற வழக்குத் தொகுப்புகள் சம்பந்தமாகவும் இவ்வுரிமை கேட்டுப் பெறப்படலாகாது. உறுப்புரை 15 ஒரு தேசிய இனத்தினராகவிருக்கும் உரிமை ஒவ்வொருவருக்குமுண்டு. எவரினரும் தேசிய இனத்துவம் மனப்போக்கான வகையில் இழப்பபிக்கப்படுதலோ அவரது தேசிய இனத்துவத்தை மாற்றுவதற்கான உரிமை மறுக்கப்படுதலோ ஆகாது. உறுப்புரை 16 முழு வயதடைந்த ஆண்களும், ெபண்களும், இனம், தேசிய இனம் அல்லது சமயம் என்பன காராணமாக கட்டுப்பாெடதுவுமின்றி திருமண ெசய்வதற்கும் ஒரு குடு்ம்பத்தை உருவாக்குவதற்கும் உரிமை உடையவராவர். திருமணஞ் ெசய்யும் பொழுதும் திருமணமாகி வாழும் பொழுதும், திருமணம் குலைக்கப்டும் பொழுதும் அவரக்ள் ஒவ்வொருவருக்கும் சம உரிமையுண்டு. திருமணம் முடிக்கவிருக்கும் வாழ்க்கைத் துணைவோரின் சுதந்திரமான, முழுச் சம்மதத்துடன் மட்டுமே திருமணம் முடிக்கப்படுதல் வேண்டும். குடும்பமே சமுதாயத்தில் இயற்கையானதும் அடிப்படையானதுமான அலகாகும். அது சமுதாயத்தினாலும் அரசினாலும் பாதுகாக்கப்படுவதற்கு உரித்துடையது. உறுப்புரை 17 தனியாகவும் வேெறருவருடன் கூட்டாகவும் ஆதனத்தைச் சொந்தமாக வைத்திருப்பதற்கு ஒவ்வொருவருக்கும் உரிமையுண்டு. எவரினதும் ஆதனம் ஒருதலைப்பட்ட மனப்போக்கான வகையில் இழக்கப்படுதல் ஆகாது. உறுப்புரை 18 சிந்தனைச் சுதந்திரம், மனச்சாட்சிச் சுதந்திரம், மதர் சுதந்திரம் என்பவற்றுக்கு ஒவ்வொருவருக்கும் உரிமையுண்டு. இவ்வுரிமையினுள் ஒருவர் தமது மதத்தை அல்லது நம்பிக்கையை மாற்றுவதற்கான சுதந்திரமும், போதனை, பயில்நெறி, வழிபாடு, அநுட்டானம் என்பன மூலமும் தத்தமது மதத்தை அல்லது நம்பிக்கையைத் தனியாகவும், வேெறருவருடன் கூடியும் , பகிரங்கமாகவும் தனி்ப்பட்ட முறையிலும் வெளிப்படுத்துவதற்கான சுதந்திரமும் அடங்கும். உறுப்புரை 19 கருத்துச் சுதந்திரத்துக்கும் பேச்சுச் சுதந்திரத்துக்கும் எவருக்கும் உரிமையுண்டு. இவ்வுரிமையானது தலைலீடின்றிக் கருத்துக்களைக் கொண் டிருத்தற்கும், எவ்வழிவகைகள் மூலமும் எல்லைகளைப் பொருட்படுத்தாமலும் தகவலையும் கருத்துக்களையும் நாடுவதற்கும் ெபறுவதற்கும் பரப்புவதற்குமான சுதந்திரத்தையும் உள்ளடக்கும். உறுப்புரை 20 சமாதான முறையில் ஒன்று கூடுவதற்கும் இணைவதற்குமான சுதந்திரத்துக்கு உரிமையுண்டு. ஒரு கழகத்தினைச் சேர்ந்தவராகவிருப்பதற்கு எவரும் கட்டாயப்படுத்தப்படலாகாது. உறுப்புரை 21 ஒவ்வொருவருக்கும் தத்தம் நாட் டின் ஆட்சியில் நேரடியாகவோ அல்லது சுதந்திரமான முறையில் ெதரிவு செய்யப்பட்ட பிரதிநிதிகள் மூலமாகவோ பங்குபெறுவதற்கு உரிமையுண்டு. ஒவ்வொருவருக்கும் தத்தம் நாட் டிலுள்ள அரசாங்க சேவையில் சமமான முறையில் அமர்த்தப்படுவதற்கு உரிமையுண்டு. மக்களின் விருப்பே அரசாங்க அதிகாரத்தின் அடிப்படையாக அமைதல் வேண்டும். இவ்விருப்பமானது, காலாலகாலம் உண்மையாக நடைெபறும் தேர்தல்கள் மூலம் வெளிப்படுத்தப்படல் வேண்டும். இத்தேர்தல் பொதுவானதும், சமமானதுமாக வாக்களிப்புரிமை மூலமே இருத்தல் வேண்டுெமன்பதுடன், இரகசிய வாக்குமூலம் அல்லது அதற்குச் சமமான, சுதந்திரமான வாக்களிப்பு நடைமுறைகள் நடைெபறுதல் வேண்டும். உறுப்புரை 22 சமுதாயத்தின் உறுப்பினர் என்ற முறையில் ஒவ்வொருவரும் சமூகப் பாதுகாப்புக்கு உரிமையுடையவர். அத்துடன் தேசிய முறய்சி மூலமும் சர்வதேசிய நாட்டிடை ஒத்துழைப்பு மூலமும் ஒவ்வொரு நாட் டினதும் அமைப்பு முறைக்கும் வனங்களுக்கும் இணையவும் ஒவ்வொருவரும் தத்தம் மதிப்புக்கும் தத்தம் ஆளுமைச் சுதந்திர முறையில் அபிவிருத்தி ெசய்வதற்கும் இன்றியமையாதவையாக வேண்டப்பெறும் பொருளாதார சமூக பண்பாட்டு உரிமைகளைப் ெபருவதற்கும் உரித்தடையவராவர். உறுப்புரை 23 ஒவ்வொருவரும் தொழில் ெசய்வதற்கான, அத்தொழிலினைச் சுதந்திரமான முறையில் தேர்ந்தெடுத்துக் கொள்வதற்கான ெசய்யுந் தொழில் நியாயமானதும் அநுகூலமுடையதுமான தொழில் நிபந்தனைகட்டு உரியோராயிருப்பதற்கான, தொழிலின்மைக்கெதிரான பாதுகாப்பு உடையோராயிருப்பதற்கான உரிமையை உடையர். ஒவ்வொருவரும் வேறுபாெடதுவுமின்றி, சமமான தொழிலுக்குச் சமமான சம்பளம் ெபறுவதற்கு உரித்துடையவராவர். வேலை ெசய்யும் ஒவ்வொருவரும் தாமும் தமது குடும்பத்தினரும் மனித மதிப்புக்கிணையவுள்ள ஒரு வாழ்க்கையை நடத்துவதனை உறுதிப்படுத்தும் நீதியாவதும் அநுகூலமானதுமான ஊதியத்திற்கு உரிமையுடையோராவர். அவசியமாயின் இவ்வூதியம் சமூகப் பாதுகாப்பு வழிமுறைகளினால் குறை நிரப்பபடுவதாயிருத்தல் வேண்டும். ஒவ்வொருவருக்கும் தத்தம் நலன்களைப் பாதுகாப்பதற்கெனத் தொழிற் சங்கங்களை அமைப்பத்தற்கும். அவற்றில் சேர்வதற்குமான உரிமையுண்டு. உறுப்புரை 24 இளைப்பாறுகைக்கும், ஓய்விற்கும் ஒவ்வொருவரம் உரிமையுடயர். இதனுள் வேலை செய்யும் மணித்தியால வரையறை, சம்பளத்துடனான காலாகால விடுமுறைகள் அடங்கும். உறுப்புரை 25 ஒவ்வொருவரும் உணவு, உைட, வீட்டு வசதி, மருத்துவக் காப்பு, அவசியமான சமூக சேவைகள் என்பன உட்பட தமதும் தமது குடும்பத்தினாலும் உடனலத்துக்கும் நல்வாழ்வுக்கும் போதுமான வாழ்க்கைத்தரத்துக்கு உரிமையுடையவராவர். அத்துடன் வேலையின்மை, இயலாமை, கைம்மை, முதுமை காரணமாகவும் அவை போன்ற அவரது கட்டுப்பாட்டுக்கு அப்பாற்பட்ட பிற சூழ்நிலை காரணமாகவும் வாழ்க்கை வழியில்லாைம ஏற்படும் சந்தர்ப்பங்களில் பாதுகாப்புக்கும் உரிமையுடையவராவர். தாய்மை நிலையும் குழந்தைப் பருவமும் விசேட கவனிப்பிற்கும் உதவிக்கும் உரித்துடையன. சகல குழந்தைகளும் அைவ திருமண உறவிலிட் பிறந்தவையாயினுஞ்சரி அத்தலை உறவின்றிப் பிறந்தவையாயினுஞ்சரி, சமமான சமூகப் பாதுகாப்பபினைத் துய்க்கும் உரிமையுடையன. உறுப்புரை 26 ஒவ்வொருவருக்கும் கல்வி கற்பதற்கான உரிமையுண்டு. குறைந்தது ெதாடக்க அடிப்படைக் கட்டங்களிலாவது கல்வி இலவசமானதாயிருத்தல் வேண்டும். தொடக்கக் கல்வி கட்டாயப்படுத்தல் வேண்டும். தொழில் நுட்பக் கல்வியும் உயர் தொழிற் கல்வியும் பொதுவாகப் பெறப்படத்தக்கனவாயிருத்தல் வேண்டும். உயர் கல்வியானது யாவருக்கும் திறமையடிப்படையின் மீது சமமான முறையில் கிடைக்கக் கூடியதாக்கப்படுதலும் வேண்டும். கல்வியானது மனிதனின் ஆளுமையை முழுதாக விருத்தி ெசய்யுமுகமாகவும் மனிதவுரிமைகளுக்கும் அடிப்படைச் சுதந்திரங்களுக்குமான மரியாதையை வலுப்படு்த்துமுகமாகவும் ஆற்றப்படுத்தப்படல் வேண்டும். அது சகல நாடுகளுக்கிடையேயும், இன அல்லத மதக் குழுவினருக்கிைடயேயும் மன ஒத்திசைவு, பொறுதியுணர்வு, தோழமை, ஆகியவற்றை மேம்படுத்துதல் வேண்டுமென்பதுடன், சமாதானத்தைப் பேணுவதற்காக ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் முயற்சிகளை மேற்கொண்டு செல்லுவதற்குதவவும் வேண்டும். தமது குழந்தைகளுக்குப் புகட்டப்பட வேண் டிய கல்வியின் வகை, தன்மையை முதலிலே தெரிந்தெடுக்குமுரிமை ெபற்றோருக்குண்டு. உறுப்புரை 27 சமுதாயத்தின் பண்பாட்டு வாழ்க்கையிற் சுதந்திரமாகப் பங்குகொள்வதற்கும், கலைகளைத் தூய்ப்பதற்கும் அறிவியல் முன்னேற்றத்திலும், அதன் நன்மைகளிலும் பங்கெடு்ப்பதற்கும் எவருக்கும் உரிமையுண்டு. அறிவியல், இலக்கிய, கலைப் படைப்பின் ஆக்கியற் கர்த்தர் என்ற வகையில் அப்படைப்புகள் வழியாக வரும் ஒழுக்க நெறி, பருப்பொருள் நலங்களின் பாதுகாப்பிற்கு அத்தகையோர் ஒவ்வொருவருக்கும் உரிமை உடையவராவர். உறுப்புரை 28 இப்பிரகடனத்தில் எடுத்துக் காட்டப்பட்டுள்ள உரிமைகளும் சுதந்திரங்களும் முழுமையாக எய்தப்படக்கூடிய சமூக, சர்வ தேசிய நாட் டிடை அமைப்பு முறைக்கு ஒவ்வொருவரும் உரித்துடையவராவர். உறுப்புரை 29 எந்த ஒர சமூகத்தினுள் மாத்திரமே தத்தமது ஆளுமையின் கட்டற்ற பூரணமான வளர்ச்சி சாத்தியமாகலிருக்குமோ அந்தச் சமூகத்தின்பால் ஒவ்வொருவருக்கும் கடமைகள் உண்டு. ஒவ்வொருவரும் அவரது உரிமைகளையும் சுதந்திரங்களையும் பிரயோகிக்கும் பொழுது இன்னொருவரின் உரிமைகளுக்கும் சுதந்திரங்களுக்குமுரிய அங்கீகாரத்தையும் மதி்ப்பையும் ெபற்றுக் கொடுக்கும் நோக்கத்துக்காகவும், சனநாயக சமுதாயமொன்றின் ஒழுக்கசீலம், பொது மக்கள் ஒழுங்கமைதி, பொது சேமநலன் என்பவற்றுக்கு நீதியான முறையில் தேவைப்படக் கூடியவற்றை ஏற்படுத்தல் வேண்டுமெனும் நோக்கத்துக்காகவும் மட்டுமே சட்டத்தினால் தீர்மானிக்கப்படும் வரையறைகளுக்கு மாத்திரமே கட்டுப்படுவராயாமைதல் வேண்டும். இவ்வுரிமைகளும் சுதந்திரங்களும் ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் நோக்கங்களுக்கும் நெறிகளுக்கும் முரணாக எவ்விடத்திலேனும் பிரயோகிப்படலாகாது. உறுப்புரை 30 இப்பிரகடனத்திலுள்ள எவையும். இதன்கண் எடுத்துக்காட்டப்பட்டுள்ள உரிமைகள், சுதந்திரங்கள் ஆகியவற்றிலுள்ள எவற்றையும் அழிக்கும் நோக்கத்தையுடைய ஏதேனும் முயற்சியில் ஈடுபடுவதற்கும் அல்லது ெசயலெதனையும் புரிவதற்கும் எந்த ஒரு நாட்டுக்கோ குழுவுக்கோ அல்லது ஒருவருக்கோ உட்கிடையாக யாதேனும் உரிமையளிப்பதாகப் பொருள் கொள்ளப்படுதலாகாது. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/te.txt000066400000000000000000000763371520214632600217020ustar00rootroot00000000000000మానవస్వత్వముల సార్వలౌకిక ప్రకటన ప్రస్తావన మానవకుటంబమునందలి వ్యక్తులందరికిని గల ఆజన్మసిద్ధమైన ప్రతిపత్తిని, అనన్యాక్రాంతములగు సమానస్వత్వములను అంగీకరించుట ప్రపంచమున స్వాతంత్ర్య, న్యాయ, శాంతుల స్థాపనకు పునాది యగును. మానవజాతి అంతఃకరణమును క్షోభపెట్టిన ఘోరచర్యలు, మానవస్వత్వములయెడ గలిగిన అవజ్ఞా నిరసన భావముల పరిణామమనియు, వాక్స్వాతంత్ర్య ప్రత్యయస్వాతంత్ర్యములను, భయవిముక్తిని, దారిద్ర్యవిముక్తిని మానవులు ఎల్లరు అనుభవించుటకు వీలగు లోకముయొక్క ఆవిర్భావమే సామాన్యప్రజానీకముయొక్క మహోన్నతమైన అభికాంక్షయనియు ఉద్ఘోషింపబడియున్నది. నిష్ఠురపాలనా ప్రజాపీడనములపై, గత్యంతరము లేక, మానవుడు తిరుగుబాటు చేయవలసిన బలాత్కార పరిస్థితులు ఏర్పడకుండనుండవలయునన్నచో మానవస్వత్వములు విధినియమముచే పరిరక్షితములగుట ముఖ్యము. రాష్ట్రముల మధ్య సౌహార్దబాన్ధవ్యముల అభివృద్ధికి దోహదము చేయుట అత్యావశ్యకము. మానవుల మూలస్వత్వముల యందును, వ్యక్తుల ప్రతిపత్తి యోగ్యతలయందును, స్త్రీపురుషులకు గల సమాన స్వత్వములయందును, తమకు గల విశ్వాసమును ఐక్యరాష్ట్రములవారు ఈ శాసనపత్రమున పునఃప్రమాణీకరించి, సామాజికాభ్యుదయమును, ఉన్నత జీవిత ప్రమాణములను, విశాల స్వాతంత్ర్యమును పెంపొందించుటకు నిశ్చయించుకొనియున్నారు, మానవస్వత్వ, మూలస్వాతంత్ర్యములయెడ సార్వలౌకిక గౌరవాభివృద్ధిని, వాని యనుష్ఠానమును ఐక్యరాష్ట్రముల సహకారముతో సాధించుటకు వ్యక్తిరాజ్యములు ప్రతిజ్ఞ చేసికొనియున్నవి, ఈ స్వత్వములను గూర్చియు, స్వాతంత్ర్యములను గూర్చియు, సాధారణముగ నెల్లరకును తెలిసియుండుట ఈ ప్రతిజ్ఞా సమగ్రసిద్ధికెంతయు ముఖ్యము. సమాజమునకు చెందిన ప్రతివ్యక్తియు, సమాజము యొక్క ప్రత్యంగమును, ఈ స్వత్వముల ప్రకటనను సదా మనసునందుంచుకొని, ఉపదేశ విద్యాబోధలచే వీనియెడ గౌరవమును పెంపొందించుటకును, మరియు, రాష్ట్రీయములు నంతర్ రాష్ట్రీయములునగు నభ్యుదయ విధానముల ననుసరించి వ్యక్తిరాజ్యములలోని ప్రజల యందును, నా రాజ్యముల యధికారమునకు లోబడియుండు క్షేత్రములలోని ప్రజలయందునుగూడ, నీ స్వత్వస్వాతంత్ర్యముల ఫలకారక అంగీకారానుష్ఠానములను సార్వలౌకికముగ సునిశ్చితము చేయుటకును ప్రయత్నించవలెను, ఇట్టి యాశయముతో సకల మానవులకును రాష్ట్రములకును సమాన ప్రమాణమును సంపాదించునదిగా నీ మానవస్వత్వముల సార్వలౌకిక ప్రకటనను సర్వజనీన పరిషత్తు ఉద్ఘోషించుచున్నది. అనుచ్ఛేదము 1. ప్రతిపత్తిస్వత్వముల విషయమున మానవులెల్లరును జన్మతః స్వతంత్రులును సమానులును నగుదురు. వారు వివేచన-అంతఃకరణ సంపన్నులగుటచే పరస్పరము భ్రాతృభావముతో వర్తింపవలయును. అనుచ్ఛేదము 2. జాతి, వర్ణము, లింగభేదము, భాష, మతము, రాజకీయాభిప్రాయభేదము, రాష్ట్రీయము లేక సామాజికమునగు జననము, ఆస్తి, కులీనత, ప్రతిష్ఠ,---ఇత్యాది యెట్టి విభేదము గాని పాటింపబడక,- ఈ ప్రకటనలో పొందుపఱుపబడియున్న స్వత్వస్వాతంత్ర్యముల కన్నిటికిని ప్రతి యొకరికి నధికారము కలదు. స్వతంత్రముగను, న్యాసముగను, ఆస్వాయత్తశాసకక్షేత్రముగను, లేక, అవధితాధిరాజ్యమునకు లోబడినదిగను నుండు నెట్టిదేశమునకు గాని, రాజ్యక్షేత్రమునకు గాని ఒక వ్యక్తి చెందియున్న కారణమునుబట్టి ఆ దేశముయొక్క లేక, ఆ క్షేత్రముయొక్క రాజకీయాధికారిక అంతర్ రాష్ట్రీయ ప్రతిష్ఠలకు సంబంధించిన యెట్టి విభేదముగాని పాటింపబడదు. అనుచ్ఛేదము 3. జీవితరక్షణకు, స్వేచ్ఛకు, దేహరక్షకు, ప్రతి యొకరికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 4. ఏ వ్యక్తిని గాని బానిసతనమునకును దాస్యమునకును లోనుగావింపగూడదు. అన్ని విధములయిన బానిసతనములును, బానిస వ్యాపారములును నిషేధింపబడవలెను. అనుచ్ఛేదము 5. ఏ వ్యక్తినిగాని, క్రూరము, అమానుషము, నికృష్టము నగు ప్రయోగమునకును శిక్షకును గురి చేయరాదు. అనుచ్ఛేదము 6. సర్వత్ర, విధిసమక్షమున నొక వ్యక్తిగా అంగీకరింపబడు నధికారము ప్రతి యొకరికిని గలదు. అనుచ్ఛేదము 7. విధి సమక్షమున నెల్లరును సామానులు. మరియు, నెట్టి విభేదముగాని పాటించక, విధి యోసగు సమానమగు పరిరక్షణను పొందు నధికారము ఎల్లరకును గలదు. ఈ ప్రకటనను వ్యతిక్రమించు నెట్టి విభేదమునుండిగాని, అట్టి విభేదకారకమగు నే ప్రేరణనుండిగాని పరిరక్షింపబడుట కెల్లరకును సమానమగు హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 8. సంవిధానముచే గాని విధిచే గాని యోసగబడిన మూలస్వత్వములను వ్యతిక్రమించు కార్యముల విషయమున, సమర్థమగు రాష్ట్రీయ న్యాయాధికరణ సభచే ఫలప్రదమగు ప్రతిక్రియను పొందుటకు, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 9. ఏ వ్యక్తినీ విధి విరుద్ధమైన నిర్బంధమునకుగాని, నిరోధమునకుగాని, నిర్వాసమునకుగాని లోబరుపగూడదు. అనుచ్ఛేదము 10. ప్రతి వ్యక్తికిని, అతని స్వత్వములయోక్కయు ఆభారముయొక్కయు నిర్ణయమునందును, అతనిపైనున్న ఏ దోషారోపణయొక్క నిర్ణయమునందును, స్వతంత్రము, నిష్పక్షపాతమునగు న్యాయాధికరణ సభ యెదుట, న్యాయము, బహిరంగము నగు విచారణను పొందుటకు సమానమగు సమగ్రస్వత్వము కలదు. అనుచ్ఛేదము 11. దండనీయమైన నేరమారోపింపబడిన ప్రతియోకరును, తన ప్రతిరక్షకు ఆవశ్యకములగు అభయముల నన్నిటిని పొందియుండి, బహిరంగ విచారణలో విధిననుసరించి దోషిగా నిరూపింపబడునంతవరకు, నిర్దోషిగా పరిగణింపబడుటకు హక్కును కలిగియున్నారు. ఏ కార్యముయొక్క ఆచరణగాని, తదాచరణలోపముగాని, రాష్ట్రీయము లేక అంతర్రాష్ట్రీయము నగు విధి ననుసరించి దండనీయమైన నేరముగా, ఆ నేరము జరిగిన సమయమున విధింపబడియుండలేదో, అట్టి యే నేరమునకై గాని, యెవరును దండనార్హులుగా పరిగణింపబడకూడదు. దండనీయమైన నేరము జరిగిన సమయమున ఆ నేరమునకై విధింపబడిన శాస్తికంటే నధికమగు శాస్తిని విధింపకూడదు. అనుచ్ఛేదము 12. ఆంతరంగిక, కుటుంబ, గృహ, లేఖావ్యవహారములలో, విధి విరుద్ధమయిన జోక్యమునకుగాని, గౌరవప్రతిష్థలను భంగపరచు ప్రచారములకుగాని యెవరిని గురిచేయరాదు. అట్టి జోక్యము నుండియు, ఆ ప్రచారముల నుండియు విధి ద్వారా పరిరక్షింపబడుటకు ప్రతి యొక్కరికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 13. ప్రతి రాజ్యము యోక్కయు హద్దుల లోపల స్వేచ్ఛాసంచారమునకును, నివాసమునకును, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. స్వదేశమునుండిగాని, ఏ ఇతర దేశమునుండుగాని ప్రవేశించుటకును, స్వదేశము మరలి వచ్చుటకును ప్రతి యొక్కరికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 14. పరపీడనమునుండి రక్షణాశ్రయము నన్యదేశములలో నన్వేషించుటకును, అట్టి ఆశ్రయము ననుభవించుటకును ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. రాజకీయములుగానట్టి నేరముల వలన యదార్థముగ నుత్పన్నములగు నట్టియు, లేక, ఈ ఐక్యరాష్ట్రసమితి యొక్క ప్రయోజనములకును సూత్రములకును విరుద్ధములు అయిన కార్యముల వలన ఉత్పన్నములగునట్టియు, అభియోగముల విషయములో పై హక్కులను అర్థించుటకు వీలు లేదు. అనుచ్ఛేదము 15 ప్రతి వ్యక్తికిని ఒక రాష్ట్రీయతకు హక్కు గలదు. ఏ వ్యక్తిని గానీ, విధి విరుద్ధముగా మరియు, తన రాష్ట్రీయతను మార్చుకొనుటకతనికి గల హక్కును లేదనకూడదు. అనుచ్ఛేదము 16. యుక్తవయః పరిపూర్ణులయిన స్త్రీపురుషులెల్లరకును,- జాతీయ రాష్ట్రీయ మతాదిక పరిమితత్వము పాటింప బడక,- వివాహములు చేసుకొనుటకును, కుటుంబస్థాపన చేయుటకును హక్కు గలదు. వివాహ విషయమునను, వివాహకాలమునను, వివాహవిశ్లేష విషయమునను స్త్రీపురుషులకు సమానములగు హక్కులు గలవు. ఉద్దిష్టులగు సతీపతులు తమ స్వేఛ్ఛాపూర్వక సంపూర్ణాంగీకారము తొడనే వివాహ విధి ప్రయుక్తులు గావలయును. కుటుంబము, సమాజమునకు సహజమును, ప్రాతిపదికమునగు ప్రమాపకమూలమై యున్నది. కనుక నది సమాజము చేతను రాజ్యము చేతను పరిరక్షితమగుటకు అధికారము కలిగియున్నది. అనుచ్ఛేదము 17. స్వతంత్రముగగాని, ఇతరులతో చేరిగాని, ఆస్తిని కలిగియుండుటకు ప్రతివ్యక్తికిని హక్కు గలదు. విధి విరుద్ధముగా ఏ వ్యక్తిని గాని ఆస్తిభ్రష్టునిగ చేయరాదు. అనుచ్ఛేదము 18. ప్రతి వ్యక్తికిని భావస్వాతంత్ర్య, అంతఃకరణస్వాతంత్ర్య, మతస్వాతంత్ర్యములకు హక్కు గలదు. తన మతమును ప్రత్యయమును మార్చుకొనుటయును, ఒంటరిగ గాని, సాంఘికముగ గాని, బహిరంగముగను, ఆంతరంగికముగను ఉపదేశ, అనుష్ఠాన, ఆరాధన, ఆచరణలచే తన మతప్రత్యయములను వ్యక్తీకరించుటయును, ఈ హక్కులో నిమిదియున్నవి. అనుచ్ఛేదము 19. ప్రతి వ్యక్తికిని అభిప్రాయస్వాతంత్ర్యమునకును, భావ ప్రకటన స్వాతంత్ర్యమునకును, హక్కు గలదు. పరుల జోక్యము లేక, స్వాభిప్రాయమును గలిగియుండుటకు స్వాతంత్ర్యమును, రాజ్యసీమానిరపేక్షముగా, నెట్టి మధ్యస్థ మార్గముననైన సమాచార, సంసూచనలను అన్వేషించుటకు, పొందుటకు, ఉపపాదించుటకు, స్వాతంత్ర్యమును ఈ హక్కులో నిమిదియున్నవి. అనుచ్ఛేదము 20. ప్రతి వ్యక్తికిని శాంతియుత సమావేశమునకు, సాహచర్యమునకు హక్కు గలదు. ఎవ్వరినిగాని, ఒక సమాజమునకు చేరియుండవలెనని నిర్బంధింపగూడదు. అనుచ్ఛేదము 21. ప్రతి వ్యక్తికిని, స్వయముగా గాని, స్వేచ్ఛగా ఎన్నుకొనబడిన ప్రతినిధుల ద్వారా గాని, తన దేశ ప్రశాసనమునందు పాల్గొనుటకు హక్కు గలదు. ప్రతి వ్యక్తికిని తన దేశమునందలి లోకసేవలలో సమాన ప్రవేశాధికారము గలదు. ప్రభుత్వాధికారమునకు ప్రజల సంకల్ప శక్తియే ఆధారమై యుండవలెను. సార్వజనీనము సమాన మతాధికారయుతమునగు, నియతకాలిక యథార్థ నిర్వాచనలలో ప్రజల సంకల్పము సువ్యక్తము కావలెను. ఈ నిర్వాచన, గూఢశలాకాపద్ధతి ననుసరించి గాని, తత్సమానమయిన స్వేచ్ఛా మతదానప్రక్రియననుసరించి గాని, జరుగవలెను. అనుచ్ఛేదము 22. సంఘమునందలి సభ్యుడుగా, ప్రతి వ్యక్తికిని సామాజిక రక్షకు హక్కు గలదు. రాష్ట్రీయ ప్రయత్న, అంతర్ రాష్ట్రీయ సహకారముల ద్వారా, ప్రతి రాజ్యముయొక్కయు వ్యవస్థాపనా సాధన సామగ్రి ననుసరించి, తన ప్రతిపత్తికిని తన వ్యక్తిత్వముయొక్క స్వేచ్ఛాభివృద్ధికిని అత్యావశ్యకములయిన, ఆర్థిక , సాంఘిక, సాంస్కృతిక స్వత్వముల సంపాదనకు అతనికి అధికారము గలదు. అనుచ్ఛేదము 23. పనికిని ఉద్యోగము పెంచుకొనుటలో స్వేచ్ఛకును, పని విషయమున న్యాయము ననుకూలమునగు పరిస్థితులకును, నిరుద్యోగమునుండి పరిరక్షింపబడుటకును, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. సమాన కార్య నిర్వహణమునకు, సమాన వేతనమును, విభేద రహితముగ, పొందుటకు ప్రతి వ్యక్తికి నధికారము గలదు. మానవ ప్రతిపత్తికి అర్హమగు జీవనమును తనకును తన కుటుంబమునకును సునిశ్చితము చేయునట్టిదియును, ఆవశ్యకమయినచో సామాజిక పరిరక్షా సాధనాంతరములచే పరిపూర్తిని పొందినట్టిదియు, న్యాయము ననుకూలమునయినదియునగు, పారితోషికమును పొందుటకు పని చేయు ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. ప్రతి యొకరికిని, స్వీయ హిత రక్షణార్థము వ్యాపార సంఘములను గూర్చుటకును, వానిలో చేరుటకును హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 24. పని కాలము యొక్క యుక్తపరిమితత్వమునకును, వేతన సహితములగు నియతకాలికములయిన సెలవు దినములకును, విశ్రాంతి విరామములకును, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 25. ఆహార, వస్త్ర, ఆవాసస్థల, వైద్యోపచార, ఆవశ్యక సాంఘిక పరిచర్యలతో గూడినట్టిదియు, తనయోక్కయు తనకుటుంబముయొక్కయు ఆరోగ్యమునకును స్వాస్థ్యమునకును పర్యాప్తమగునదియునగు, జీవనప్రమాణమునకును, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. మరియు నిరుద్యోగ, రుగ్మతా, అసమర్థతా, వైధవ్య, వార్ధక్యములనుండియు, లేక తన వశమునకతీతములయిన సందర్భములందు గలుగు జీవిక లోపమునుండియు, రక్షను పొందుటకు, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. విశిష్ట ఉపచార సహాయములను పొందుటకు, మాతృత్వ శైశవములకు అధికారము గలదు. వైవాహిక సంబంధమున జనించిన వారైనను, తదన్యముగ జనించినవారైనను, శిశువులు ఎల్లరును సమానమయిన సామాజిక పరిరక్షణ ననుభవింతురు. అనుచ్ఛేదము 26. ప్రతి వ్యక్తికిని విద్యకు హక్కు ఉన్నది. ప్రాథమిక ప్రాతిపదిక దశల యందైనను విద్య శుల్క రహితమై యుండవలయును, ప్రాథమిక విద్య నిర్బంధము గావలెను. యోగ్యత ననుసరించి, యెల్లరకును పారిభాషిక వృత్తి విద్యలు, సాధారణముగా, నుపలభ్యములుగను, మరియు, నున్నత విద్య, సమానముగ నెల్లరకును, సుగమముగను చేయబడవలయును. మానవ వ్యక్తిత్వ సమగ్ర-అభివృద్ధికిని, మానవ స్వత్వ ప్రాతిపదిక స్వతంత్రతా విషయిక గౌరవమును దృఢపరచుటకును, విద్యను ప్రవర్తింప జేయవలయును, అన్ని రాష్ట్రములకును, జాతి, లేక మత సంబంధమయిన వర్గములకును మధ్య, సమ్యగ్భావ, సహన, సౌహార్దభావములను, పెంపొందించవలయును. మరియు, శాంతి సంరక్షణకై ఐక్యరాష్ట్రముల కార్యకలాపమును చరింపజేయవలయును. తమ బిడ్డలకు ఏ విధమగు విద్య అవసరమో నిర్ణయించుకొను ప్రాగధికారము తల్లితండ్రులకు గలదు. అనుచ్ఛేదము 27. సమాజముయొక్క సాంస్కృతికజీవితమునందు స్వేచ్ఛగా పాల్గొనుటకును, కళా విషయికానందము ననుభవించుటకును, శాస్త్ర ప్రగమనములందును, తత్ఫలితములందును సహభాగి యగుటకును, ప్రతి వ్యక్తికిని హక్కు గలదు. తన కర్తృత్వముచే సముత్పన్నములయిన శాస్త్ర, సారస్వత, కళా, రచనల వలన సిద్ధించిన నైతిక-ఆర్థిక లాభములను రక్షించుకొనుటకు ప్రతి యొకరికిని హక్కు గలదు. అనుచ్ఛేదము 28. ఈ ప్రకటన యందు పొందుపరుపబడియున్న స్వత్వ స్వాతంత్ర్యములు సంపూర్ణముగా సిద్ధింపగల ఒక సాంఘిక అంతర్ -రాష్ట్రీయవ్యవస్థకు, ప్రతి వ్యక్తికి నధికారము గలదు. అనుచ్ఛేదము 29. సమాజమునందు మాత్రమే మానవ వ్యక్తిత్వము స్వేచ్ఛగా, సంపూర్ణ వికాసము నొందుటకు అవకాశము గలదు. కనుక, సమాజము నెడ ప్రతియొకరును నిర్వహింపవలసిన కర్తవ్యములు గలవు. తమ స్వత్వములను, స్వాతంత్ర్యములను, ప్రయోగించుటలో ప్రతియొకరును, ఇతరుల స్వత్వ స్వాతంత్ర్యముల యెడ అర్హాంగీకారగౌరవములను సురక్షితపరుచు నుద్దేశముతోను, మరియు, ప్రజాస్వామిక సమాజమునందు నీతి, సామాజిక వ్యవస్థ, సార్వజనికస్వాస్థ్యములకు, న్యాయముగ అవసరములగు వానిని కూర్చు నుద్దేశముతోను మాత్రమే, విధిచే నిశ్చయింపబడినట్టి నిబంధనలకు మాత్రమే ఆధీనులయియుందురు. ఈ స్వత్వములు, స్వాతంత్ర్యములు, ఐక్య రాష్ట్రముల ఆశయములకును నియమములకును విరుద్ధముగా నెన్నడును బ్రయుక్తములు గారాదు. అనుచ్ఛేదము 30. ఈ ప్రకటనలో పొందుపరుపబడియున్న ఏ స్వత్వ స్వాతంత్ర్యములనైనను నాశము చేయుటకుద్దిష్టమగు నెట్టి కార్యమునయిన నాచరించుటకుగాని, అట్టి కార్యాచరణమున ప్రవర్తించుటకు గాని, ఏ రాజ్యమునకైనను, లేక వర్గమునకైనను, వ్యక్తికైనను, అధికారము కలిగించునదిగ వివక్షితమయియున్నట్లుగా, ఈ ప్రకటనము నందున్న దేనికిని వ్యాఖ్యానము చేయకూడదు. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tet.txt000066400000000000000000000232741520214632600220560ustar00rootroot00000000000000Deklarasaun Mundu Nia Ba Direitus Ema Nia Preambulu Hanesan hatene tuir dignidade ho direitu ema hotu hanesan membru familia humanidade nia, ne'e hanesan hun ba liberdade, justisa ho damen iha mundu, Hanesan la interese ho la fo laran ba diretus ema nia, sai hahaluk barbarikus mak halu umanidade nia konsiensia hirus. Tuir idh mundu ne be ema hotu sei laran ksolok ba liberdade koalia, fiar ho liberdade husi tauk ho hakarak, foti hanesan aspirasaun as liu ba ema hotu, Hanesan ne'e importanti se ema la iha, ikus atu tuir sei hamrik hasoru ema at ho opresaun, katak direitus ema nia tenki satan, tuir lei, Hanesan importante tebes atu promove desenvolvimentu relasoens belun diak ho rai hotu, Hanesan ema hotu Nasoens Unidas iha nia Carta, fo laran ho sira nia fiar iha direitus fundamentais ema nia, iha dignidade ho ba ema nia an, direitus hanesan ba feto ho mane, haksoin atu halau progresu sosial, moris diak liu iha liberdade bot liu, Hanesan Rai Estadu Hotu, sira hotu fo sira nia lia fuan atu hetan ho Nasoens Unidas, atu promove ho respeitu, hare, direitus ho liberdade bot liu, Hanesan fiar ida deit ba direitus ho liberdade, buat bot liu atu hetan hanoin ida ne'e, Nune'e duni, Assembleia Geral, Proclama Declarasaun Mundu Nia Ba Direitus Ema Nia, hanesan estandarte komun ba hotu atu hetan ba ema hoto no mos ba rai hotu hotu, ema mesak ka organizasaun iha sosiedade, rai Deklarasaun ida ne'e iha neon, sei buras ba hanorin, ba educasaun, atu promove respeitu ba direitus ho liberdades, husi dalan progresiva, nasional ho internasional, atu kaer metin, tuir ho fiar, ho ema membrus Rai Estadu hotu, nos mos ema sira hela iha rai nebe sira ukun, Artigu 1 Ema hotu hotu moris hanesan ho dignidade ho direitu. Sira hotu iha hanoin, konsiensia n'e duni tenki hare malu hanesan espiritu maun-alin. Artigu 2 Ema hotu iha direitus ho liberdades tau iha Deklarasaun ida ne'e, la tuir ho fihir, hare ba rasa, kor kulit, seksu, lia, relijaun hanoin ho politika oin seluk, nasional ka mai husi ema riku ka kiak, tuir moris liurai ka atan. Tuir tan, labele halu, fihir no hare tanba ba situasaun politica, jurisdisaun, no tanba estatutu rai nebe nia moris, se rai ne'e ukun rasik an, ema seluk mak kaer, rai la os ukun rasik an, ka limitasaun iha ukun rasik an. Artigu 3 Ema hotu hotu iha direitu atu moris, liberdade ho seguransa ba ema nia an. Artigu 4 Ema ida labele hatan ka serbi ema, atan ho halu atan tenki bandu tomak. Artigu 5 Ema ida labele hetan tortura ka krueldade, halu hat liu ka kastigu. Artigu 6 Ema hotu maski, nia iha fatin naran ida, iha direitu tuir lei hanesan ema ida. Artigu 7 Tuir lei ema hotu hanesan, iha direitu atu la hetan diskriminasaun, no mos lei hatu satan nia. Hotu hotu iha direitu hanesan hasoru diskriminasaun, la tuir Deklarasaun ida ne'e no mos hasoru, hasa'e lian soran diskriminasaun ida ne'e. Artigu 8 Ema hotu iha direitu atu simu husin tribunal nasaun nia ha haluk nebe halu at nia direitus, tuir lei ka konstituisaun. Artigu 9 Labele kaer ema ida naran deit, kadeia ka ezilio. Artigu 10 Ema hotu iha direitu hanesan ba tuir julgamentu iha tribunal atu rona ka tesi lian, tribunal tenki independente no mos imparsial, hare nia direitu ho obrigasoens, sala nebe hasoru nia. Artigu 11 Ema nebe lei hatene halu sala ka halu krime, iha direitu hatete la sala, bainhira tuir iha tribunal publiku hatete nia sala, mai be nia tenki iha direitu ho garantias ba nia defensa. Labele hatete ema ida sala tuir lei kriminal, tanba lia ka buat sasan nia halu nebe la tuir lei, la sala tuir lei nasional ka internasional, bainhira halu sala ne'e. Nunee mos la bele for sentensa todan liu, tuir ida nebe fo bainhira sala halu. Artigu 12 Ema ida labele iha interferensia arbitraria ho nia privasidade, familia, uma, corespondensia, ka hatete at ninia onra ho reputasaun. Ema hotu iha direitu atu hetan satan husin lei hasoru iha interferensia ka halu at. Artigu 13 Ema hotu iha direitu ba atu la'u livre ho hela iha Estadu nia laran. Ema hotu iha direitu atu husik rai naran ida, ho mos ninian, no mos fila ba nia rai rasik. Artigu 14 Ema hotu iha direitu buka azilu politiku, no mos laran ksolok iha rai seluk husi halu at. Direitu ida ne'e keta la hasa'e se cazu iha persekusaun husi hahaluk la os krime politiku, ka hahaluk hasoru prinsipios Nasoens Unidas nia. Artigu 15 Ema hotu iha direitu ba nasionalidade. Ema ida la bele arbitrariu bandu nia nasionalidade, ka bandu atu muda nia nasionalidade. Artigu 16 Mane ho feto tinan bot, la iha limitasaun tanba rasa, nasionalidade ka relijaun, iha direitu atu kaben no mos hahu familia. Sira iha direitu hanesan iha kaben, bainhira kaben, ka husik malu. Kaben tenki tuir hanoin ho hakarak tomak ema nebe atu kaben. Familia ne'e maka unidade natural iha sosiedade, ida direitu atu hetan protesaun husi soseidade ka estadu. Artigu 17 Ema hotu iha direitu atu rai nia sasan mesak no mos hamutuk ho ema seluk. Ema ida labele arbitrariu ba nia sasan. Artigu 18 Ema hotu iha direitu ba liberdade ho hanoin, neon ho relijaun, nia direitu iha mos liberdade atu troka nia relijaun, nia fiar, liberdade mesak ka ho komunidade iha publiku ka privadu, hatudu nia relijaun nia fiar iha hanorin, hahaluk loro loron, harohan nor tuir loron bot. Artigu 19 Ema hotu iha direitu ba liberdade ho nia opiniaun, espresaun; direitu ida ne'e liberdade atu rai nia opiniaun la iha interferensia, atu buka simu, fo informasaun, hanoin, iha media lalika hare ba fatin hela nebe. Artigu 20 Ema hotu iha direitu ba liderade atu halibur hakmatek ho mos asosiasaun. La bele obriga ema atu tama iha asosiasaun ida. Artigu 21 Ema hotu iha direitu atu tama halu parte iha governu nia rai, tama los deit ka tuir representantes ema foti. Ema hotu iha direitu atu tama simu iha servisus publiku iha nia rai. Vontade povu nia tenki hahu iha hun ho autoridade governu nia; ida ne'e tenki halu iha tempu ho eleisoens tebes ne'be universal ho votu, halu votasaun secreta nor tuir votasaun nebe hatudu halu tebes. Artigu 22 Ema hotu hanesan membru sosiedade nia, iha direitu ba seguransa sosial iha realizasaun, husi nasaun nia forsa ka coperasaun internasional, tuir organizasaun ho riku rai idak nia, iha ekonomia, sosial ho direitus kulturais, ba nia dignidade nos mos livre desenvolvimentu ba nia personalidade. Artigu 23 Ema hotu iha direitu atu serbisu, livre atu halu hili serbisu, tuir los condisoens serbisu nia, satan hasoru desempregu. Ema hotu, la diskriminasaun, iha direitu atu simu osan hanesan serbisu nia halu. Ema hotu nebe serbisu iha direitu atu simu osan los atu ba nia ho nia familia moris ho dignidade humana, fo tulun tan, se preciza, tuir tane husi protesaun sosial. Ema hotu iha direitu atu halu ka tama iha uniaun atu satan nia interese. Artigu 24 Ema hotu iha direitu atu deskansa ho halimar, tuir oras ba serbisu nia, loron ferias nia ho selu. Artigu 25 Ema hotu iha direitu ba moris diak ba saude, nia isin diak mos ba nia familia, nos mos hahan, roupa, uma, tratamento doutor nia, serbisus sosiais, iha seguransa se nia la serbisu, moras, isin at, katuas, ferik, la hetan moris sasan nebe nia la iha kontrol. Inan ho labarik ki'ik iha direitu atu simu tulun ho tane espesial. Labarik hotu moris ho aman, ka la iha aman, hotu tenki simu hanesan tane sosial. Artigu 26 Ema hotu iha direitu ba educasaun. Educasaun tenki saugati, iha eskola primaria no hahu eskola. Eskola primaria tenki obrigatoriu. Educasaun teknika ho profesional tenki jeralmente halu ba ema hotu, educasaun tersiaria tenki halu ema hotu bele tama tuir meritu. Educasaun tenki halu ba desenvolvimentu tomak ba ema nia personalidade, atu halu makas liu ba respeitu ba direitus humanus no mos liberdade fundamental. Educasaun tenki foti hatene, toleransia ho belun ba rai hotu, rasa ka grupu relijan, tenki lori nafatin ba oin hahaluk Nasoens Unidas nai atu rai damen. Inan ho aman iha direitu ho prioridade atu hili educasaun oin sa maka bele fo ba sira nia oan. Artigu 27 Ema hotu iha liberdade tama iha vida kultural komunidade nia, hakarak artes no mos iha avansu siensia ho nia benefisio. Ema hotu iha direitu atu satan intereses moral ho material sai husi sientifico, literariu ka produsaun artitistica nebe nia mak autor. Artigu 28 Ema hotu iha direitu ba orden sosial ho internasional, nebe direitus ho liberdades tau iha Deklarasaun ida ne'e bele halu tuir tomak. Artigu 29 Ema hotu iha obrigasaun ba komunidade nebe nia mesak desenvolvimentu nia persinalidade ne'e tomak bele. Atu tau nia direitus ho liberdade, ema hotu tenki sujeita ba deit limitasoens lei hatete, atu tane no mos hare direitus, liberdades ema seluk nia, hasoru rekerimentos ba moral, ordern publiku, sasan geral iha sosiedade democratica. Direitus ho liberdades ne'e, iha fatin labele halo kontrario hahaluk ho prinsipios Nasoens Unidas nia. Artigu 30 La iha buat ida iha Deklarasaun ida ne'e bele interpreta ka hatete ba rai Estadu, ida, grupu no ema ida iha direitu atu halu ativadade, ka halu buat ruma hasoru atu halu at direitus ho liberdades tau iha ne'e. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tg.txt000066400000000000000000000461531520214632600216750ustar00rootroot00000000000000Эъломияи Умимии Ҳуқуқи Башар Пешгуфтор Бо дарназардошти ин, ки этирофи қадру қимат ба ҳамаи аҳли башар хос буда, ҳуқуқи баробар ва дахлнопазири онҳо асоси озодӣ, адолат ва сулҳи умум аст; бо дарназардошти ин, ки таҳкиру беэътиноӣ ба ҳуқуқи башар боиси сурат гирифтани аъмоли ваҳшиёнае гардидааст, ки виҷдони башариятро сахт озурда мегардонад ва эҷоди чунин дунёе, ки дар он одамон дар сухан ва ақида озод ва аз тарсу эҳтиёҷ фориғ бошанд, ҳамчун волотарин орзуи одамон эълон гардидааст; бо дарназардошти ин, ки ҳуқуқи башар бояд бо хукми қонун ҳимоят карда шавад, то башар ҳамчун охирин илоҷ ба қиёми зидди зулму истибдод маҷбуп нагардад; бо дарназардошти ин, ки халқҳои Милали Муттаҳид имони худро ба ҳуқуқи асосии башар, шараф ва қимати шахсияти инсонию баробари ҳуқуқи марду зан дар Оинномаи эълон кардаанд ва қарор додаанд, ки ба пешрафти иҷтимоӣ мусоидат карда ва дар муҳити озодтар вазъи зиндагии беҳтаре ба вуҷуд оваранд; бо дарназардошти ин, ки давлатҳои аъзо ӯхдадор шудаанд ба эҳтироми риояи воқеии ҳуқуқи башар ва озодиҳои асосӣ бо Созмони Милали Муттаҳид ҳамкорӣ намоянд; бо дарназардошти ин, ки ҳусни тафоҳуми умумӣ дар мавриди ин ҳуқуқу оходиҳо дар иҷрои пурраи ин ӯҳдадорӣ аҳамияти бузург дорад, Ассамблеяи Генералӣ давлатҳо эълон медорад, то ҳар фард ва ҳар мақоми давлатӣ онро доиман дар мадди назар дошта бошад ва ҷидду ҷахд намояд, ки тавассути омӯзишу таълим ва бо тадбирхои пешрафтаи миллию байналмилалӣ эътирофу иҷрои умумию самарбахши онҳоро чи дар миёни халқҳои давлатҳои Созмон ва чи дар миёни халқҳои қаламрави таҳти тобеияти ҳуқуқии онҳо қарордошта ба эҳтироми ин ҳуқуқу озодиҳо ва таъмини онҳо мусоидат намояд. Моддаи 1. Тамоми одамон озод ва аз лиҳози шарафу ҳуқуқ ба ҳам баробар ба дунё меоянд. Онҳо соҳиби ақлу виҷдонанд ва бояд бо якдигар муносибати бародарона дошта бошанд. Моддаи 2. Ҳар як инсон бояд бидуни тафовуте, махсусан аз лиҳози нажод, ранги пӯст, ҷинсият, забон, дин ақидаи сиёсӣ ё ақидаи дигар, асли миллӣ ё иҷтимоӣ, вазъи молӣ, хонаводагӣ ё вазъи дигар тамоми ҳуқуқ ва тамоми озодиҳоро, ки дар ҳамин ъломия зикр шудаанд, дошта бошад. Ғайр аз ин дар заминаи мақоми сиёсӣ, ҳуқуқӣ ё байналмилалии кишвар ё қаламраве, ки фард ба он таалуқ дорад, сарфи назар аз он, ки оё ин қаламрав мустақил аст, таҳти васоят қарор дорад, худидора намебошад ё истиқлолияти он бо ягон тарх маҳдуд гардонида шудааст, набояд тафовуте гузошта шавад. Моддаи 3. Ҳар як инсон ба ҳаёт, озодӣ ва дахлнопазирии шахсӣ ҳақ дорад. Моддаи 4. Ҳеҷ кас набояд дар ғуломӣ ё ҳолати маҷбурӣ нигоҳ дошта шавад; ғуломӣ ва ғуломфурӯшӣ дар ҳамаи навъҳои онҳо маън аст. Моддаи 5. Ҳеҷ кас набояд таҳти азият ё муомила ва ҷазои сахт, ғайриинсонӣ ё таҳқиркунандаи шарафи ӯ қарор дода шавад. Моддаи 6. Ҳар як инсон, дар ҳар куҷое, ки қарор дошта бошад, ба эътирофи ӯ ҳамчун субъекти ҳуқуқӣ ҳақ дорад. Моддаи 7. Ҳамаи одамон дар назди қонун баробаранд ва бидуни ҳеҷ як тафовут ба ҳимояи баробари ҳуқуқӣ ҳақ доранд. Ҳамаи одамон дар муқобили ҳар гуна табъиде, ки хилофи ҳамин Эъломия мебошад ва таҳдиди табъид аз ҷонибе, қи набошад, ба ҳимояи баробар ҳақ доранд. Моддаи 8. Ҳар як инсон дар сурати поймол гардидани ҳуқуқҳои асосии ӯ, ки бо Конститутсия ё қонун пешбинӣ шудаанд, барои барқарорсозии пурраи онҳо аз тарафи судҳои босалоҳияти миллӣ ҳақ дорад. Моддаи 9. Ҳеҷ касро худсарона дастгир, ҳабс ё бадарға кардан мумкин нест. Моддаи 10. Ҳар як инсон барои муайян намудани ҳуқуқу ӯхдадориҳояш ва муқаррар кардани асоснокии айбномаи ҷинояте, ки ба дӯши ӯ гузошта шудааст, ба таври баробарии комил ҳуқуқ дорад, ки парванди ӯро суди мустақилу бетараф ошкоро ва бо риояи талаботи адолат баррасӣ намояд. Моддаи 11. Ҳар як инсоне, ки дар содир кардани ҷиноят гунаҳгор дониста мешавад, ҳақ, дорад то замоне бегуноҳ дониста шавад, ки гуноҳаш дар мурофиаи ошкорои судие, ки дар он барои химояи ӯ томами имкониятҳо фароҳам оварда мешаванд, бо тартиби қонунӣ исбот нагардидааст. Ҳеч касро барои содир кардани кирдоре ё беамалие, ки дар вақти содир шудани онҳо мувофиқи қонунҳои миллӣ ё ҳуқуқи байналмилалӣ ҷиноят ҳисоб намегардид, маҳкум кардан мумкин мест. Ҳамчунин нисбат ба ҷазое, ки метавонист дар вақти содир шудани ҷиноят дода шавад, ҷазои сахттар додан мумкин нест. Моддаи 12. Ба ҳаёти шахсӣ ва оилавии ҳеҷ як фард дахолати худсарона намудан ва ба дахлнопазирии манзил, сирри мукотибот, шараф ва обрӯи ӯ худсарона сӯиқасд кардан мумкин нест. Ҳар як инсон ҳуқуқ дорад, ки дар мавриди чунин мудохила ё сӯиқасд аз ҳимояи қонун истифода намояд. Моддаи 13. Ҳар як инсон ҳақ дорад, ки дар ҳудуди ҳар як давлат озодона рафтуомад кунад ва ба худ маҳалли зист интихоб кунад. Ҳар як инсон ҳақ дорад, ки ҳар кишвар, аз ҷумла кишвари худро тарк кунад ва ба кишвари худ бозгардад. Моддаи 14. Ҳар як инсон ҳақ дорад, ки аз таъқибот дар дигар кишварҳо паноҳгоҳ ҷӯяд ва аз ин паноҳгоҳ истифода намояд. Дар мавриде, ки таъқибот воқеан дар асоси ҷинояти ғайрисиёсӣ ё кирдори мухолифи мақсаду усулҳои Созмони Милали Муттаҳид бошад, аз ин ҳақ истифода намудан мумкин нест. Моддаи 15. Ҳар як инсон ба шаҳрвандӣ ҳақ дорад. Ҳеҷ касро худсарона аз шаҳрвандӣ ё аз ҳаққи тағйири шаҳрвандӣ маҳрум кардан мумкин нест. Моддаи 16. Мардон ва заноне, ки ба синни балоғат расидаанд, ҳақ доранд бидуни ягон маҳдудияти нажодӣ, миллӣ ё динӣ издивоҷ кунанд ва оила бунед намоянд. Онҳо дар мавриди ақди никоҳ, дар давраи дар никоҳи якдигар будан ва ҳангоми бекор кардани он баробарҳуқуқанд. Ақди никоҳ метавонад танҳо дар сурати ризоияти озодона ва пурраи ҳарду тарафи ба ақди никоҳ дароянда баста шавад. Оила рукни табиӣ ва асосии ҷамъият буда, ба ҳимояи ҷамъият ва давлат ҳақ дорад. Моддаи 17. Ҳар як инсон ҳақ дорад амволро чи шахсан ва чи якҷоя бо дигарон ихтиёрдорӣ намояд. Ҳеҷ кас набояд аз амволи худ худсарона маҳру м карда шавад. Моддаи 18. Ҳар як инсон ба озодии фикр, виҷдон ва дин ҳуқуқ дорад; ин ҳуқуқ аз тағйири озодонаи дин ва эътиқод, пайравии озодонаи дин ё эътиқоди худ чи бо тартиби инфиродӣ ва чи якҷоя бо дигарон, ба таври оммавӣ ё хусусӣ, дар таълим гирифтан, ибодат намудан ва расму оинҳои динӣ ва маросимиро иҷро кардан иборат аст. Моддаи 19. Ҳар як инсон ба озодии ақида ва баёни озодонаи он ҳақ дорад; ин ҳуқуқ; бемамониат нигоҳ доштани ақидаи худ, озодона, бо ҳар восита ва сарфи назар аз сарҳадоти давлатӣ, ҷустуҷӯ, дастрасу интишор намудани маълумоту ғояҳоро дар бар мегирад. Моддаи 20. Ҳар як инсон ҳаққи озодии ҷамъомадҳои осоишта ва иттиҳодияҳоро дорад. Ҳ,еҷ як инсон наметавонад ба ягон иттиҳодия маҷбуран ҷалб карда шавад. Моддаи 21. Ҳар як инсон ҳақ дорад, бевосита ё ба воситаи намояндагоне, ки озодона интихоб шуданд, дар идораи корҳои кишвари худ ширкат намояд. Ҳар як инсон дар кишвари худ ба хизмати давлатӣ ҳуқуқи баробар дорад. Иродаи халқ бояд асоси ҳокимияти ҳукумат бошад; ин ирода бояд ба воситаи интиҳоботи давра ба давра ва бидуни сохтакорӣ, ки дар сурати мавҷудияти ҳаққи интихоботи умумӣ ва баробар бо роҳи овоздиҳии пинҳонӣ ё тавассути шаклҳои дигари баробар, ки овоздиҳии озодонаро таъмин менамоянд, ба амал бароварда мешавад. Моддаи 22. Ҳар як инсон ҳамчун узви ҷамъият ба таьминоти иҷтимоӣ ва татбиқи ҳуқуқ барои нигаҳдории шараф ва инкишофи озодонаи шахсияти ӯ дар соҳаи иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ ба воситаи саъю кӯшиши миллию ҳамкории байналмилалӣ мутобиқи сохтор ва имкониятҳои ҳар як давлат ҳақ дорад. Моддаи 23. Ҳар як инсон дорои ҳаққи меҳнат, интихоби озодонаи кор ва шароити одилонаю мусоиди меҳнат ва ҳаққи ҳимоя аз бекорист. Ҳар як инсон бидуни ягон табъид барои кори баробар ба музди баробар ҳақ дорад. Ҳар як коргар ба музди одилонаю қаноатбахш, ки зиндагии сазовори ҳар як инсон ва аҳли оилаи ӯро таъмин кунад, дар сурати зарурат бо дигар воситаҳои таьминоти иҷтимоӣ пурра гардонида шавад, ҳақ дорад. Ҳар як инсон ҳақ дорад, ки иттифоқҳои касаба созмон диҳад ва барои ҳимояи манфиатҳои худ ба иттифоқҳои касаба дохил шавад. Моддаи 24. Ҳар як инсон ба истироҳату фароғат, аз ҷумла маҳдудияти оқилонаи рӯзи кор ва рухсатии пулакии даврӣ ҳақ, дорад. Моддаи 25. Ҳар як инсон ба чунин сатҳи зиндагӣ, аз ҷумла хӯрок, пӯшок, манзил, нигоҳубини тиббӣ ва таъминоти зарурии иҷтимоие, ки барои сиҳатию некӯаҳволии худи ӯ ва оилааш зарур аст, ба таъминот дар ҳолатҳои бекорӣ, беморӣ, маъюбӣ, бесаробон мондан, пиронсолӣ ё дигар ҳолатҳои маҳрумият аз воситаҳои зиндагӣ, ки бо сабабҳои новобаста аз ӯ ба вуҷуд меоянд, ҳақ дорад. Модарону кӯдакон ба васоят ва кӯмаки махсус ҳақ доранд. Ҳамаи кӯдаконе, ки дар ақди никоҳ ва берун аз он таваллуд шудаанд, бояд аз ҳимояи иҷтимоии баробар истифода намоянд. Моддаи 26. Ҳар як инсон ҳуқуқи таҳсил дорад. Ақаллан таҳсили ибтидоӣ ва миёна бояд бепул бошад. Таҳсили ибтидоӣ бояд ҳатмӣ бошад. Таълими техникӣ ва касбӣ бояд дастраси ҳамагон бошад. Таҳсили олӣ бояд мувофиқи қобилияти ҳар кас ба ҳама як хел дастрас бошад. Мақсади таълим бояд рушди ҳамаҷонибаи шахсияти инсон, афзоиши эҳтиром ба ҳуқуқу озодиҳои инсон бошад. Таълим бояд ба ҳусни тафоҳум, бурдборию дӯстии миёни тамоми миллатҳо, гурӯҳҳои нажодӣ ва мазҳабӣ ва ҳамчунин ба вусъати фаъолияти Созмони Милали Муттаҳид дар роҳи ҳифзи сулҳ мусоидат намояд. Волидайн дар бобати интихоби навъи таълим барои фарзандони хурдсол ҳаққи аввалият доранд. Моддаи 27. Ҳар як инсон ҳақ дорад, ки дар ҳаёти фарҳангии ҷомеа озодона ширкат варзад, аз ҳунар баҳра барад, дар пешрафти илм саҳм гирад ва аз дастовардҳои он истифода намояд. Ҳар як инсон ба ҳифзи манфиатҳои моддию маънавии худ, ки самараи корҳои илмӣ, адабӣ ё ҳунарии ӯ мебошанд, ҳақ дорад. Моддаи 28. Ҳар як инсон ба тартиботи иҷтимоию байналмилалӣ, ки дар он ҳуқуқу озодиҳои дар ҳамин Эъломия зикршуда комилан амалӣ шуда метавонанд, ҳақ дорад. Моддаи 29. Ҳар як инсон дар назди ҷомеае, ки рушди озод ва камолоти шахсияти ӯ фақат дар он имконпазир аст, ӯхдадор мебошад. Ҳар як инсон дар бобати татбиқи ҳуқуқу озодиҳои худ бояд танҳо ба дараҷае маҳдуд карда шавад, ки аз тарафи қонун фақат бо мақсади таъмини эътирофу эҳтироми ҳуқуқу озодихои дигарон ва қонеъ гардонидани талаботи одилонаи ахлоқӣ, тартиботи ҷамъиятӣ ва осудаҳолии умумӣ дар шароити ҷомеаи демократӣ муқаррар карда шудааст. Татбиқи ин ҳуқуқу озодиҳо ба хеҷ ваҷҳ набояд хилофи мақсаду усулҳои Созмони Милали Муттаҳид бошад. Моддаи 30. Ҳеҷ як аз муқаррароти ҳамин Эъломия набояд барои ба давлате, гурӯҳе ё фарде додани ҳуқуқе тафсир шавад, ки ба ягон фаъолият ё кирдоре, ки мақсад аз он бекор кардани ҳуқуқу озодиҳои дар ҳамин Эъломия баён шуда бошад, асос гардад. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/th.txt000066400000000000000000000665551520214632600217060ustar00rootroot00000000000000ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน คำปรารภ โดยที่การยอมรับนับถือเกียรติศักดิ์ประจำตัว และสิทธิเท่าเทียมกันและโอนมิได้ของบรรดา สมาชิก ทั้ง หลายแห่งครอบครัว มนุษย์เป็นหลักมูลเหตุแห่งอิสรภาพ ความยุติธรรม และสันติภาพในโลก โดยที่การไม่นำพาและการเหยียดหยามต่อสิทธิมนุษยชน ยังผลให้มีการหระทำอันป่าเถื่อน ซี่งเป็นการละเมิดมโนธรรมของมนุษยชาติอย่างร้ายแรง และใต้[ได้]มีการประกาศว่า ปณิธานสูงสุดของสามัญชนได้แก่ความต้องการให้มนุษย์มีชีวิตอยู่ในโลกด้วยอิสรภาพในการพูด และความเชื่อถือ และอิสรภาพพ้นจากความหวาดกลัวและความต้องการ โดยที่เป็นการจำเป็นอย่างยิ่งที่สิทธิมนุษยชนควรได้รับความคุ้มครองโดยหลักบังคับของกฎหมาย ถ้าไม่ประสงค์จะให้คนตกอยู่ในบังคับให้หันเข้าหาการขบถขัดขืนต่อทรราชและการกดขี่เป็นวิถีทางสุดท้าย โดยที่ประชากรแห่งสหประชาชาติได้ยืนยันไว้ในกฎบัตรถึงความเชื่อมั่นในสิทธิมนุษยชนอันเป็นหลักมูล ในเกียรติศักดิ์และคุณค่าของมนุษย์และในสิทธิเท่าเทียมกันของบรรดาชายและหญิง และได้ตกลงใจที่จะส่งเสริมความก้าวหน้าทางสังคม และมาตรฐานแห่งชีวิตที่ดีขึ้นด้วยในอิสรภาพ อันกว้างขวางยิ่งขึ้น โดยที่รัฐสมาชิกต่างปฎิญาณจะให้บรรลุถึงซึ่งการส่งเสริมการเคารพและการปฎิบัติตามทั่วสากลต่อสิทธิมนุษยชนและอิสรภาพหลักมูล โดยร่วมมือกับสหประชาชาติ โดยที่ความเข้าใจร่วมกันในสิทธิ และอิสรภาพเหล่านี้เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ปฏิญาณนี้สำเร็จผลเต็มบริบูรณ์. ฉะนั้น บัดนี้ สมัชชาจึงประกาศว่า ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนนี้ เป็นมาตรฐานร่วมกันแห่งความสำเร็จสำหรับบรรดาประชากรและประชาชาติทั้งหลาย เพื่อจุดหมายปลายทางที่ว่า เอกชนทุกคนและองค์การชองสังคมทุกองค์การ โดยการรำลึกถึงปฏิญญานี้เป็นเนืองนิจ จะบากบั่นพยายามด้วยการสอนและศึกษา ในอันที่จะส่งเสริมการเคารพสิทธิและอิสรภาพเหล่านี้ และด้วยมาตรการอันก้าวหน้าทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ ในอันที่จะให้มีการยอมรับนับถือ และการปฏิบัติตามโดยสากลและอย่างเป็นผลจริงจัง ทั้งในบรรดาประชาชนของรัฐสมาชิกด้วยกันเอง และในบรรดาประชาชนของดินแดนที่อยู่ใตัอำนาจของรัฐนั้น ๆ ข้อ 1 มนุษย์ทั้งหลายเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในเกียรติศักด[เกียรติศักดิ์]และสิทธิ ต่างมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยเจตนารมณ์แห่งภราดรภาพ ข้อ 2 ทุกคนย่อมมีสิทธิและอิสรภาพบรรดาที่กำหนดไว้ในปฏิญญานี้ โดยปราศจากความแตกต่างไม่ว่าชนิดใด ๆ ดังเช่น เชื้อชาติ ผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือทางอื่น เผ่าพันธุ์แห่งชาติ หรือสังคม ทรัพย์สิน กำเนิด หรือสถานะอื่น ๆ อนึ่งจะไม่มีความแตกต่างใด ๆ ตามมูลฐานแห่งสถานะทางการเมือง ทางการศาล หรือทางการระหว่างประเทศของประเทศหรือดินแดนที่บุคคลสังกัด ไม่ว่าดินแดนนี้จะเป็นเอกราช อยู่ในความพิทักษ์มิได้ปกครองตนเอง หรืออยู่ภายใต้การจำกัดอธิปไตยใด ๆ ทั้งสิ้น ข้อ 3 คนทุกคนมีสิทธิในการดำรงชีวิต เสรีภาพ และความมั่นคงแห่งตัวตน ข้อ 4 บุคคลใด ๆ จะถูกยึดเป็นทาส หรือต้องภาระจำยอมไม่ได้ความเป็นทาษ และการค้าทาษเป็นห้ามขาดทุกรูป ข้อ 5 บุคคลใด ๆ จะถูกทรมานหรือได้รับผลปฏิบัติ หรือการลงโทษที่โหดร้ายผิดมนุษยธรรมหรือต่ำช้าไม่ได้ ข้อ 6 ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการยอมรับนับถือว่า เป็นบุคคลตามกฏหมายทุกแห่งหน ข้อ 7 ทุกคนเสมอกันตามกฏหมายและมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองของกฏหมายเท่าทียมกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด ๆ ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองเท่าเทียมกันจากการเลือกปฏิบัติใด ๆ อันเป็นการล่วงละเมิดปฏิญญา และจากการยุยงให้เกิดการเลือกปฏิบัติดังกล่าว ข้อ 8 ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับบำบัดอันเป็นผลจริงจังจากศาลที่มีอำนาจแห่งชาติต่อการกระทำอันละเมิดสิทธิหลักมูล ซึ่งตนได้รับตามรัฐธรรมนูญหรือกฏหมาย ข้อ 9 บุคคลใดจะถูกจับกุม กักขัง หรือเนรเทศไปต่างถิ่นโดยพลการไม่ได้ ข้อ 10 ทุกคนมีสิทธิโดยเสมอภาคเต็มที่ในอันที่จะได้รับการพิจารณาที่เป็นธรรมและเปิดเผยจากศาลที่อิสระและเที่ยงธรรมในการกำหนดสิทธิและหน้าที่ของตนและการกระทำผิดอาชญาใด ๆ ที่ตนถูกกล่าวหา ข้อ 11 ทุกคนที่ถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดทางอาชญา มีสิทธิที่จะได้รับการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าบริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่ามีผิดตามกฏหมายในการพิจารณาเปิดเผย ซึ่งตนได้รับหลักประกันบรรดาที่จำเป็นสำหรับการต่อสู้คดี จะถือบุคคลใด ๆ ว่ามีความผิดทางอาชญาเนื่องด้วยการกระทำหรือละเว้นใด ๆ อันมิได้จัดเป็นความผิดทางอาชญาตามกฎหมายแห่งชาติหรือกฎหมายระหว่างประเทศ ในขณะได้กระทำการนั้นขึ้นไม่ได้ และจะลงโทษอันหนักกว่าที่ใช้อยู่ในขณะที่ได้กระทำความผิดทางอาชญานั้นไม่ได้ ข้อ 12 บุคคลใด ๆ จะถูกแทรกสอดโดยพลการในความเป็นอยู่ส่วนตัวในครอบครัว ในเคหสถานหรือในการสื่อสาร หรือจะถูกลบหลู่ในเกียรติยศและชื่อเสียงไม่ได้ ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองของกฎหมายต่อการแทรกสอด หรือการลบหลู่ดังกล่าวนั้น ข้อ 13 ทุกคนมีสิทธิในอิสรภาพแห่งการเคลื่อนไหวและสถานที่อยู่ภายในเขตของแต่ละรัฐ ทุกคนมีสิทธิที่จะออกจากประเทศใด ๆ ไป รวมทั้งประเทศของตนเองด้วย และที่จะกลับยังประเทศตน ข้อ 14 ทุกคนมีสิทธิที่จะแสวงหา และที่จะได้อาศัยพำนักในประเทศอื่นเพื่อลี้ภัยจากการประหัตประหาร จะอ้างสิทธิไม่ได้ ในกรณีที่การดำเนินคดีสืบเนื่องอย่างแท้จริงมาจากความผิดที่ไม่ใช่ทางการเมือง หรือจากการกระทำอันขัดต่อวัตถุประสงค์และหลักการของสหประชาชาติ ข้อ 15 ทุกคนมีสิทธิในการถือสัญชาติหนึ่ง บุคคลใด ๆ จะถูกตัดสัญชาติของตนโดยพลการ หรือถูกปฏิเสธสิทธิที่จะเปลี่ยนสัญชาติไม่ได้ ข้อ 16 ชายและหญิงที่มีอายุเต็มบริบูรณ์แล้ว มีสิทธิที่จะทำการสมรส และจะก่อตั้งครอบครัว โดยปราศจากการจำกัดใด ๆ อันเนื่องจากเชื้อชาติ สัญชาติ หรือศาสนา ต่างมีสิทธิเท่าเทียมกันในการสมรส ระหว่างการสมรส และในการขาดจากการสมรส การสมรส จะกระทำกันก็แต่ด้วยความยินยอมโดยอิสระและเต็มที่ของผู้ที่เจตนาจะเป็นคู่สมรส ครอบครัวเป็นหน่วยธรรมชาติ และหลักมูลของสังคมและมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองจากสังคมและรัฐ ข้อ 17 ทุกคนมีสิทธิที่จะเป็นเจ้าของทรัพย์สินโดยลำพังตนเอง เช่นเดียวกับโดยร่วมกับผู้อื่น บุคคลใด ๆ จะถูกริบทรัพย์สินโดยพลการไม่ได้ ข้อ 18 ทุกคนมีสิทธิในอิสรภาพแห่งความคิดมโนธรรมและศาสนา สิทธินี้รวมถึงอิสรภาพในการเปลี่ยนศาสนาหรือความเชื่อถือ และอิสรภาพในการที่จะประกาศ ศาสนา หรือความเชื่อถือของตน โดยการสอน การปฏิบัติการสักการะบูชาและการประกอบพิธีกรรม ไม่ว่าจะโดยลำพังตนเองหรือในประชาคมร่วมกับผู้อื่น และเป็นการสาธารณะหรือส่วนบุคคล ข้อ 19 ทุกคนมีสิทธิในอิสรภาพแห่งความเห็นและการแสดงออก สิทธินี้รวมถึงอิสรภาพในการที่จะถือเกา[เอา]ความเห็นโดยปราศจากการแรกสอดและที่จะแสวงหา รับและแจกจ่ายข่าวสารและความคิดเห็นไม่ว่าโดยวิธีใด ๆ และโดยไม่คำนึงถึงเขตแดน ข้อ 20 ทุกคนมีสิทธิในอิสรภาพแห่งการร่วมประชุมและการตั้งสมาคมโดยสันติ บุคคลใด ๆ จะถูกบังคับให้สังกัดสมาคมหนึ่งสมาคมใดไม่ได้ ข้อ 21 ทุกคนมีสิทธิที่จะมีส่วนในรัฐบาลของประเทศตน จะเป็นโดยตรงหรือโดยผ่านทางผู้แทนซึ่งได้เลือกตั้งโดยอิสระ ทุกคนมีสิทธิที่จะเข้าถึงบริการสาธารณะในประเทศของตนโดยเสมอภาค เจตจำนงของประชาชนจะต้องเป็นมูลฐานแห่งอำนาจของรัฐบาล เจตจำนงนี้จะต้องแสดงออกทางการเลือกตั้งตามกำหนดเวลา และอย่างแท้จริง ซึ่งอาศัยการออกเสียงโดยทั่วไปและเสมอภาค และการลงคะแนนลับ หรือวิธีการลงคะแนนโดยอิสระอย่างอื่นทำนองเดียวกัน ข้อ 22 ทุกคน ในฐานะที่เป็นสมาชิกของสังคม มีสิทธิในความมั่นคงทางสังคม และมีสิทธิในการบรรลุถึงซึ่งสิทธิทางเศรษฐกิจ ทางสังคมและทางวัฒนธรรม อันจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเกียรติศักดิ์ของตน และการพัฒนาบุคลิกภาพของตนอย่างอิสระ ทั้งนี้ โดยความเพียรพยายามแห่งชาติและโดยความร่วมมือระหว่างประเทศ และตวม[ตาม]ระบอบการและทรัพยากรของแต่ละรัฐ ข้อ 23 ทุกคนมีสิทธิในการงาน ในการเลือกงานโดยอิสระในเงื่อนไขอันยุติธรรม และเป็นประโยชน์แห่งการงาน และในการคุ้มครองต่อการว่างงาน ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับเงินค่าจ้างเท่าเทียมกันสำหรับงานเท่าเทียมกัน โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใด ๆ ทุกคนที่ทำงานมีสิทธิที่จะได้รับสินจ้างที่ยุติธรรมและเป็นประโยชน์ ที่จะให้ประกันแก่ตนเองและครอบครัวแห่งตน ซึ่งความเป็นอยู่อันคู่ควรแก่เกียรติศักดิ์ของมนุษย์ และถ้าจำเป็นก็จะต้องได้รับวิถีทางคุ้มครองทางสังคมอื่น ๆ เพิ่มเติมด้วย ทุกคนมีสิทธิที่จะจัดตั้ง และที่จะเข้าร่วมสหพันธ์กรรมกรเพื่อความคุ้มครองแห่งผลประโยชน์ของตน ข้อ 24 ทุกคนมีสิทธิในการพักผ่อนและเวลาว่าง รวมทั้งการจำกัดเวลาทำงานตามสมควร และวันหยุดงานเป็นครั้งคราวโดยได้รับสินจ้าง ข้อ 25 ทุกคนมีสิทธิในมาตรฐานการครองชีพอันเพียงพอสำหรับสุขภาพและความเป็นอยู่ดีของตนและครอบครัว รวมทั้งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และการดูแลรักษาทางแพทย์และบริการสังคมที่จำเป็น และมีสิทธิในความมั่นคงยามว่างงาน เจ็บป่วยพิการ เป็นหม้าย วัยชรา หรือขาดอาชีพอื่นในพฤติการที่นอกเหนืออำนาจของตน มารดาและเด็กมีสิทธิที่จะรับการดูแลรักษาและการช่วยเหลือเป็นพิเศษ เด็กทั้งปวงไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกสมรส จะต้องได้รับการคุ้มครองทางสังคมเช่นเดียวกัน ข้อ 26 ทุกคนมีสิทธิในการศึกษา การศึกษาจะต้องให้เปล่าอย่างน้อยในชั้นประถมศึกษาและการศึกษาชั้นหลักมูล การประถมศึกษาจะต้องเป็นการบังคับ การศึกษาทางเทคนิคและวิชาอาชีพ จะต้องเป็นอันเปิดโดยทั่วไป และการศึกษาชั้นสูงขึ้นไปก็จะต้องเป็นอันเปิดสำหรับทุกคนเข้าได้ถึงโดยเสมอภาคตามมูลฐานแห่งคุณวุฒิ การศึกษาจะได้จัดไปในทางพัฒนาบุคลิกภาพของมนุษย์อย่างเต็มที่และยังความเคารพต่อสิทธิมนุษยชน และอิสรภาพหลักมูลให้มั่นคงแข็งแรง จะต้องส่งเสริมความเข้าใจ ขันติธรรม และมิตรภาพระหว่างบรรดาประชาชาติ กลุ่มเชื้อชาติ หรือศาสนา และจะต้องส่งเสริมกิจกรรมของ สหประชาชาติ เพื่อการธำรงไว้ซึ่งสันติภาพ บิดามารดา มีสิทธิเบื้องแรกที่จะเลือกชนิดของการศึกษาอันจะให้แก่บุตรของตน ข้อ 27 ทุกคนมีสิทธิที่จะเข้าร่วมในชีวิตทางวัฒนธรรมของประขาคมโดยอิสระ ที่จะบันเทิงใจในศิลปะและที่จะมีส่วนในความรุดหน้า และ คุณประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ ทุกคนมีสิทธิที่จะได้รับการคุ้มครองผลประโยชน์ทางศีลธรรมและทางวัตถุ อันเป็นผลจากประดิษฐกรรมใด ๆ ทางวิทยาศาสตร์ วรรณกรรมและศิลปกรรม ซึ่งตนเป็นผู้สร้าง ข้อ 28 ทุกคนมีสิทธิในระเบียบทางสังคมและระหว่างประเทศ ซึ่งจะเป็นทางให้สำเร็จผลเต็มที่ตามสิทธิและอิสรภาพดั่งกำหนดไว้ในปฏิญญานี้ ข้อ 29 ทุกคนมีหน้าที่ต่อประชาคม ด้วยการพัฒนาบุคลิกภาพของตนโดยอิสระเต็มที่ จะกระทำได้ก็แต่ในประชาคมเท่านั้น ในการใช้สิทธิและอิสรภาพแห่งตน ทุกคนตกอยู่ในบังคับของข้อจำกัด เพียงเท่าที่ได้กำหนดลงโดยกฎหมายเท่านั้น เพื่อประโยชน์ที่จะได้มาซี่งการรับนับถือ และเคารพสิทธิและอิสรภาพของผู้อื่นตามสมควรและที่จะเผชิญกับความเรียกร้องต้องการอันเที่ยงธรรมของศีลธรรม ความสงบเรียบร้อยของประชาชน และสวัสดิการทั่วไปในสังคมประชาธิปไตย สิทธิและอิสรภาพเหล่านี้ จะใช้ขัดต่อวัตถุประสงค์และหลักการของสหประชาชาติไม่ได้ไม่ว่าในกรณีใด ๆ ข้อ 30 ไม่มีบทใด ในปฏิญญานี้ที่จะอนุมานว่าให้สิทธิใด ๆ แก่รัฐ หมู่คน หรือบุคคล ในอันที่จะดำเนินกิจกรรมใด ๆ หรือปฏิบัติการใด ๆ อันมุ่งต่อการทำลายสิทธิและอิสรภาพ ดังกำหนดไว้ ณ ที่นี้ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ti.txt000066400000000000000000000435071520214632600216770ustar00rootroot00000000000000ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኦዊ መሰላት 10 ታሕሳስ 1948 ዓ.ም.ፈ ብሓፈሻዊ ጉባኤ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ዝፀደቐን ዝተኦወጀን ድንጋገ 217 ኤ- III ) መእተዊ ኦብ ዓለም ንናይ ኩሎም ሰባት ተፈጥሮኦዊ ክብሪትን ንማዕሪን ዘይገሃሱን ሰብኦዊ መሰላትን ምቕባል መሰሪት ነፃነት፣ ፍትሕን ሰላምን ስለ ዝኾነ፣ ንሰብኦዊ መሰላት ኦብ ግምት ዘይምእታውን ምጥሓስን ንሕልና ወዲ ሰብ ዘቑሰለን ኦሪሜናዊ ተግባራት ዘስዓበን ምዃኑ ፣ ናይ ዘሪባን እምነትን ነፃነት ዘለዋ፣ ካብ ፍርሕን ፀገምን ነፃ ዝኾነት ዓለም ንክትህልው ዝለዓለ ትምኒት ደቂ ሰባት ምዃኑ ስለ ዝተኦምነሉ፣ ወዲ ሰብ ምልኪን ወፅዓን ንምውጋድ ሓይሊ ንክጥቀም ምእንቲ ከይግደድ ሰብኦዊ መሰላት ብሕጊ ክኽበሩ ኦድላዪ ስለዝኾነ፣ ኦብ መንጎ ሃገራት ምሕዝነታዊ ዝምድናታት ንኽዓቢ ምሕጋዝ ኦድላዪ ስለዝኾነ፣ ህዝብታት ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኦብ ቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ንመሰሪታዊ ሰብኦዊ መሰላት፣ ንኽብርን ልዕልነትን ሰብኦዊ ፍጡር፣ ንማዕሪ መሰላት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኦንስትዮን ዘለዎም እምነት ብምርግጋፆምን ኦብ ዝሰፍሐ ነፃነት ከዓ ማሕበራዊ ምዕባለን ዝሐሸ ደሪጃ መነባብሮን ንምዝርጋሕ ዝወሰኑን ስለዝኾነ፣ ኦባል መንግስታት ምስ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ብምትሕግጋዝ ሰብኦዊ መሰላትን መሰሪታዊ ነፃነታትን ዓለምለኻዊ ጠመተን ሓለዋን ምእንቲ ክሪኽቡ ንምፅዓር ዝጠልቡ ስለዝኾነ፣ እዚ ጠለብ’ዚ መሊኡ ንክሪጋገፅ ብዛዕባ እዞም መሰላትን ነፃነታትን እዚኦቶም ሓባራዊ ግንዛበ ምሓዝ ብጣዕሚ ኦድላዪ ስለዝኾነ፣ ስለዚ ሓፈሻዊ ጉባኤ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኩሎም ህዝብታትን ኩሎም ሃገራትን ክሳብ ሕድሕድ ውልቀሰብን ክሳብ ሕድሕድ ክፍሊ ማሕበሪጠ ሰብን ነዚ ድንጋገ እዚ ኩሉ ጊዜ ብምዝካር እዞም መሰላት እዚኦቶም ኦኽብሮት ንክሪኽቡ ብምስትምሃርን ብትምህርትን ንክፅዕሩ፣ ከምኡ’ውን ብሃገራውን ዓለምለኻውን ማዕበልቲ ስጉምቲታት፡ ኦብ ህዝብታት ኦባል ሃገራትን ኦብ ግዝኦቶም ኦብ ዘለዉ ህዝብታትን ሓፈሻውን ግብራውን ተቐባልነትን ሓለዋን ምእንቲ ክሪኽቡ ነዚ ዓለምለኻዊ ድንጋገ ሰብኦዊ መሰላት ኦዊጅዎ ኦሎ፡፡ ዓንቀፅ 1 ብመንፅር ክብርን መሰልን ኩሎም ሰባት እንትውለዱ ነፃን ማዕሪን እዮም፡፡ ምስትውዓልን ሕልናን ዝተዓደሎም ብምዃኖም ንሕድሕዶም ብሕውነታዊ መንፈስ ክተሓላለዩ ኦለዎም፡፡ ዓንቀፅ 2 ሕድሕድ ሰብ ብዘርኢ፣ ብቀለም፣ ብፆታ፣ ብቋንቋ፣ ብሃይማኖት፣ ብፖለቲካ ወይ ብካልኦት ኦሪኦእያታት፣ ብብሄር ወይ ብማሕበራዊ መበቈል፣ ብሃብቲ፣ ብትውልዲ ወይ ብካልኦት ደሪጃታት ኦድልዎ እንተይተገብሪሉ ኦብዚ ድንጋገ እዚ ናይ ዝሰፈሩ ኩሎም መሰላትን ነፃነታትን ተጠኝሚ እዩ፡፡ ብተወሳኺ ሓደ ዜጋ፣ ሃገሩ ነፃ ግዝኦት፣ ብሞግዚት ዝመሓደር፣ ዓርሰ ምምሕዳር ዘይብሉ ወይ ኦብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ሉኦላዊ ገደብ ዝርከብ እንተኾነ’ውን ብምኽንያት ናይ ሃገሩ ፖለቲካዊ፣ ሕጋዊ ስልጣን ወይ ዓለምለኻዊ ደሪጃ ኦድልዎ ኦይፍፀሞን፡፡ ዓንቀፅ 3 ሕድሕድ ሰብ ብህይወት ናይ ምንባር፣ ናይ ነፃነትን ድሕንነትን መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 4 ሕድሕድ ሰብ ብባርነት ወይ ብጊልያነት ክግዛእ የብሉን፡፡ ባርነትን ናይ ባርያ ንግድን ብዝኾነ ይኹን መልክዑ ክልኩል እዩ፡፡ ዓንቀፅ 5 ሕድሕድ ሰብ ከቢድ ስቓይ ዘውርድ፣ ጭካነ ዝመልኦ፣ ኢሰብኦዊ ወይ ሰብኦዊ ክብሩ ዘዋርድ ኦተሓሕዛ ወይ መቕፃዕቲ ኦይፍፀሞን፣ ዓንቀፅ 6 ሕድሕድ ሰብ ኦብ ዝኾነ ይኹን ቦታ ኦብ ቅድሚ ሕጊ ብሰብኦዊ መንነቱ ንክፍለጥ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 7 ኩሎም ሰባት ኦብ ቅድሚ ሕጊ ማዕሪ ኦብ ልዕሊ ምዃኖም ብዘይ ኦፈላላይ ናይ ሕጊ ማዕሪ ሓለዋ ክግበሪሎም መሰል ኦለዎም፡፡ ኩሎም ሰባት ነዚ ድንጋገ’ዚ ብምጥሓስን ነዚ ድንጋገ’ዚ ንምጥሓስ ብዝግበሩ ምልዕዓላትን ካብ ዝበፅሖም ኦድልዎ ሓለዋ ናይ ምርካብ ማዕሪ መሰል ኦለዎም፡፡ ዓንቀፅ 8 ሕድሕድ ሰብ ብሕገ መንግስቲ ወይ ብሕጊ ዝተፈቐዱሉ መሰሪታዊ መሰላት እንትጠሓስዎ ስልጣን ብዘለዎ ሃገራዊ ቤት ፍርዲ ግቡእ ካሕሳ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 9 ሕድሕድ ሰብ ብሕጊ ካብ ዝተደንገገ ስርዓት ወፃኢ ኦይእሰርን፣ ኦይተሓዝን ወይ ኦይሕየርን፡፡ ዓንቀፅ 10 ሕድሕድ ሰብ መሰሉን ግቡእን፣ ከምኡ’ውን ንዝቐርበሉ ዝኾነ ይኹን ገበናዊ ክሲ ዝምልከቱ ጉዳያት ንምውሳን ኦብ ነፃን ዘይኦድላውን ቤት ፍርዲ ብፍትሓውን ዕላውን መንገዲ ንክራኦዩሉ ምሉእ ማዕርነት ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 11 ብዘቕፅዕ ገበን ዝተኸሰሰ ሕድሕድ ሰብ መከላኸሊኡ ኦቕሪቡ ኦብ ዝካተዓሉ እዋን ብሕጊ ገበነኛ ምዃኑ ክሳብ ዝሪጋገፅ ከምንፁህ ሰብ ክቑፀር መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ሓደ ነገር ኦብ ዝተፈፀመሉ እዋን ነቲ ጉዳይ ምፍፃም ወይ ዘይምፍፃም ገበን ምዃኑ ብሃገራዊ ወይ ብዓለምለኻዊ ሕጊ ተደንጊጉ ክሳብ ዘይፀንሐ ብሓላፍነት ኦይሕተትን፡፡ ከምኡ’ውን ነቲ ገበን ኦብ ዝፈፀመሉ እዋን ነቲ ገበን ተወሲኑ ካብ ዝነበሪ መቕፃዕቲ ንላዕሊ ዝኸብድ መቕፃዕቲ ክውሰኖ ኦይግባእን፡፡ ዓንቀፅ 12 ሕድሕድ ሰብ ብሕጊ ካብ ዝተደንገገ ስርዓት ወፃኢ ኦብ ልዕሊ ውልቀ ህይወቱ ፣ ቤተሰቡ፣ ገዝኡ ወይ ኦብ ርክባቱ ጣልኝ ዝኦትዎ ኦይህልውን፡፡ ኦብ ልዕሊ ክብሩን ዝንኡን በደል ኦይፍፀሞን፡፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ከምዚኦም ካብ ዝኦመሰሉ ኢድ ኦእታውነት ወይ ከዓ በደል ዝከላኸለሉ ውሕስነት ሕጊ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 13 ሕድሕድ ሰብ ኦብ ውሽጢ ዝነብሪሉ ሃገር ናይ ምዝውዋርን ምንባርን መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ካብ ዝኾነት ትኹን ሃገር እንኮላይ ካብ ሃገሩ ናይ ምውፃእን እንደገና ናብ ሃገሩ ናይ ምምላስን መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 14 ሕድሕድ ሰብ ካብ ንህይወቱ ሓደገኛ ዝኾኑ ግፍዕታት ኦምሊጡ ኦብ ካልኦት ሃገራት ዑቕባ ናይ ምሕታትን ናይ ምርካብን መሰል ኦለዎ፡፡ እዚ መሰል እዚ ብጭቡጥ ፖለቲካዊ ኦብ ዘይኮኑ ገበናት ወይ ንዕላማታትን መምርሕታትን ውድብ ሕቡራት መንግስታት ኦብ ዝፃሪሩ ተግባራት ኦየገልግልን፡፡ ዓንቀፅ 15 ሕድሕድ ሰብ ዜግነት ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ብሕጊ ካብ ዝተደንገገ ስርዓት ወፃኢ ዜግነቱ ክቕንጠጥ ወይ ዜግነቱ ናይ ምልዋጥ መሰሉ ክኽልከል ኦይኽእልን፡፡ ዓንቀፅ 16 ንዓቕመ ኦዳምን ሄዋንን ዝበፅሑ ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኦንስትዮን ዘርኢ፣ ዜግነት ወይ ሃይማኖት እንተይገደቦም ናይ ምምርዓውን ቤተሰብ ናይ ምምስራትን መሰል ኦለዎም፡፡ ኦብ ኦመሰራርታ ሓዳር ፣ ኦብ እዋን ሓዳርን ኦብ እዋን ፍትሕን ማዕሪ መሰል ኦለዎም፡፡ መርዓ ብነፃን ምሉእ ፍታውን ተመራዓውቲ ጥራይ ይፍፀም ቤተሰብ ተፈጥሮኦውን መሰሪታውን ጉጅለ ሕብሪተሰብ እዩ፡፡ ስለዝኾነ ካብ ሕብሪተሰብን ካብ መንግስትን ሓለዋ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 17 ሕድሕድ ሰብ ብውልቁ ይኹን ምስ ካልኦት ብሓባር ንብሪት ናይ ምውናን መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ብሕጊ ካብ ዝተደንገገ ስርዓት ወፃኢ ንብሪቱ ኦይውሪስን፡፡ ዓንቀፅ 18 ሕድሕድ ሰብ ናይ ኦተሐሳስባ ፣ ሕልናን ሃይማኖትን ነፃነት ኦለዎ፡፡ እዚ መሰል እዚ ሕድሕድ ሰብ ሃይማኖቱ ወይ እምነቱ ንምልዋጥ ፣ ከምኡ’ውን ንብሕቱ ወይ ምስ ካልኦት ብሓባር ኮይኑ ብዕሊ ወይ ብውልቀ ብዛዕባ ሃይማኖቱ ወይ እምነቱ ክሰብኽ ፣ ክትግብር፣ ከምልኽ ወይ ከብዕል ንዘለዎ ነፃነቱ የጠቓልል፡፡ ዓንቀፅ 19 ሕድሕድ ሰብ ናይ ምሕሳብን ሓሳቡ ናይ ምግላፅን ነፃነት ኦለዎ፡፡ እዚ መሰል እዚ ብዘይ ኢድ ኦእታውነት ባዕላዊ ኦተሓሳስባ ናይ ምሓዝ ፣ ብዘይ ናይ ዶብ ማዕገቲ ካብ ዝኾነ ይኹን ሜላ መራኸቢ ሓበዌታን ሓሳብን ናይ ምንዳይ፣ ምቕባልን ምትሕልላፍን ነፃነት’ውን የጠቓልል፡፡ ዓንቀፅ 20 ሕድሕድ ሰብ ብሰላም ናይ ምእካብን ምውዳብን ነፃነት መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ብማሕበር ንኽውደብ ኦይግደድን፡፡ ዓንቀፅ 21 ሕድሕድ ሰብ ብቀጥታ ወይ ብነፃ መሪፃ ብዝተመሪፁ ወከልቱ ኦቢሉ ኦብ መንግስቲ ሃገሩ ናይ ምስታፍ መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ብህዝባዊ ኦገልግሎታት ሃገሩ ብማዕሪ ናይ ምጥኝም መሰል ኦለዎ፡፡ ድልየት ህዝቢ መሰሪት ስልጣን መንግስቲ ክኸውን ኦለዎ፡፡ እዚ ድልየት እዚ ብምስጢር ወይ ብተመሳሳሊ መንገዲ በብጊዜኡ ብዝካየድ፣ ኩሉ ብማዕሪ ዝሳተፈሉን ኦጠቓላልን ብዝኾነ ትኽክለኛን ነፃን ናይ ምድማፅ ስርዓት ክግለፅ ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 22 ሕድሕድ ሰብ ኦባል ሕብሪተሰብ ከም ምዃኑ መጠን መሰል ማሕበራዊ ውሕስነት ኦለዎ፡፡ ከምኡ’ውን ብሃገራዊ ፃዕርን ብዓለም ለኻዊ ምትሕብባርን ምስ ውዳበን ሃብትን ሕድሕድ መንግስቲ ብዝሰማማዕ መልክዑ ንክብሩን ንነፃ ዕቤት ሰብኦዊ መንነቱን ኦድለይቲ ዝኾኑ ቁጠባዊ፣ ማሕበራውን ባህላውን መሰላቱ ክሪጋገፁሉ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 23 ሕድሕድ ሰብ ንስራሕ ፣ ንነፃ መሪፃ ዓይነት ስራሕ፣ ንፍትሓውን ምቹእን ኩነታት ስራሕን ስራሕ ከይስእን ንዝግበር ሓለዋን መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ብዘይ ኦድልዎ ንሓደ ዓይነት ስራሕ ማዕሪ ክፍሊት ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ኦብ ስራሕ ዝርከብ ሰብ ሰብኦዊ ክብሩን ክብሪ ቤተሰቡን ዝሕለወሉ ኦድላዪ እንተኾይኑ’ውን ብካልኦት ማሕበራዊ ውሕስነታት ዝድገፍ ፍትሓውን ዘተባብዕን ፃማ ሪሃፁ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ሪብሓታቱ ንምርግጋፅ ማሕበራዊ ሞያ ናይ ምጥያሽን ኦባል ናይ ምዃንን መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 24 ሕድሕድ ሰብ ናይ ስራሕ ሰዓት ዕሪፍቲ፣ ናይ መዘናግዒ ጊዜ፣ ከምኡ’ውን ፍትሓዊ መጠን ሰዓታት ስራሕን መሃያ ዝኽፈለሎም ህዝባዊ ብዓላትን ክህልዉዎ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 25 ሕድሕድ ሰብ ንጥዕናን ድሕነትን ዓርሱን ቤተሰቡን ዝበቅዕ ደሪጃ መነባብሮ እንኮላይ ምግቢ፣ ክዳን ፣ መንበሪ ገዛ፣ ሕክምናን ኦድለይቲ ማሕበራዊ ኦገልግሎታትን ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ከምኡ’ውን ስራሕ እንትስእን ፣ እንትሓምም፣ ኦካለ ጉዱእ እንትኸውን ካብ ሰብ ሓዳር ሓዲኦም እንትመውት፣ እንትሽምግል ወይ ካልኦት ልዕሊ ቁፅፅሩ ዝኾኑ ፀገማት መነባብሮ እንተጋጥምዎ ድሕነቱ ንክሕለወሉ መሰል ኦለዎ፡፡ ኦዴታትን ህፃናትን ፍሉይ ክንክንን ሓገዝን ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎም፡፡ ብሕጋዊ ወይ ብዘይሕጋዊ መርዓ ዝውለዱ ኩሎም ህፃናት ብማዕሪ ማሕበራዊ ሓለዋ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎም፡፡ ዓንቀፅ 26 ሕድሕድ ሰብ ዕድል ትምህርቲ ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ትምህርቲ እንተውሓደ ኦብ ቀዳማይን መሰሪታውን ብርክታት ብነፃ ክወሃብ ኦለዎ፡፡ ትምህርቲ ቀዳማይ ብርኪ ግድነታዊ ክኸውን ኦለዎ፡፡ ቴክኒካውን ሞያውን ትምህርቲ ብሓፈሻ ክማላእ ኦለዎ፡፡ ዕድል ላዕለዋይ ብርኪ ትምህርቲ ድማ ኦብ ብቕዓት ተመስሪቱ ብማዕሪ ክወሃብ ኦለዎ፡፡ ትምህርቲ ኦብ ምሉእ ምዕባለ ሰብኦዊ ፍጡርን ኦብ ምጥንኻርን ምኽባርን ሰብኦዊ መሰላትን መሰሪታዊ ነፃነታትን ዘተኮሪ ክኸውን ኦለዎ፡፡ ትምህርቲ ኦብ መንጎ ኩሎም መንግስታት ፣ ዘርኦዊ ወይ ሃይማኖታዊ ጉጅለታት፣ ምርድዳእ፣ ምክእኦልን ምሕዝነትን ዘማዕብል ክኸውን ኦለዎ፡፡ ብተወሳኺ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ሰላም ንምዕኝብ ንዘካይዶም ተግባራት ክሕግዝ ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 27 ሕድሕድ ሰብ ኦብ ባህላዊ ህይወት ሕብሪተሰብ ብነፃ ንክሳተፍ፣ ካብ ኪነት ተጠኝሚ ክኸውን፣ ኦብ ሳይንሳዊ ምዕባለ ብፅሒቱ ንከበርክትን ካብ ውፅኢቱ ንክጥቀምን መሰል ኦለዎ፡፡ ሕድሕድ ሰብ ባዕሉ ካብ ዝፈጠሮ ሳይንሳዊ፣ ስነ ፅሑፋዊ ወይ ኪነታዊ ውፅኢታት ሞራላውን ንዋታውን ሪብሓታቱ ንክሕለዉሉ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 28 ዝኾነ ይኹን ሰብ ኦብዚ ድንጋገ እዚ ዝሰፈሩ መሰላትን ነፃነታትን ዝሪጋገፀሉ ማሕበራውን ዓለም ለኻውን ስርዓት ናይ ምርካብ መሰል ኦለዎ፡፡ ዓንቀፅ 29 ዝኾነ ይኹን ሰብ ነቲ ብሕታዊ መሪጋገፂ ነፃን ዝተማልኣን ምዕባለ ሰብኦዊ መንነቱ ዝኾነ ሕብሪተሰብ ዝፍፅሞም ግቡኦት ኦለዉዎ፡፡ ዝኾነ ይኹን ሰብ ኦብ ኦጠቓቕማ መሰላቱን ነፃነታቱን ንመሰላትን ነፃነታትን ካልኦት ንምቕባልን ንምኽባርን፣ ኦብ ሓደ ዲሞክራሲያዊ ሕብሪተሰብ ዘድልዩ ስነ ምግባር፣ ፀጥታን ድሕነትን ንምምላእን ተባሂሉ ብሕጊ ንዝተወሰኑሉ ማዕቀባት ጥራሕ ተገዛኢ ይኸውን፡፡ እዞም መሰላትን ነፃነታትን እዚኦቶም ብዝኾነ ይኹን መንገዲ ኦንፃር ዕላማታትን መምርሕታትን ውድብ ሕቡራት መንግስታት ክትግበሩ ኦይኽእሉን፡፡ ዓንቀፅ 30 ካብ ውሽጢ እዚ ድንጋገ እዚ ዝኾነ ይኹን መንግስቲ፣ ጉጅለ ወይ ውልቀ ሰብ፣ ኦብዚ ድንጋገ እዚ ካብ ዝሰፈሩ መሰላትን ነፃነታትን ንገሊኦም ንምጥሓስ ኦብ ዝዓለመ ምንቅስቓስ ንክሳተፍ ወይ ዝኾነ ይኹን ተግባር ንክፍፅም መሰል ከም ዘለዎ ዝሕብር ተገይሩ ዝትርጎም ውሳነ የለን፡፡ libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tk.txt000066400000000000000000000344601520214632600216770ustar00rootroot00000000000000ADAM HUKUKLARYNYŇ ÄHLUMUMY JARNAMASY 1948‐nji ýylyň 10‐njy dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasy Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasyny tassyklady. Bu taryhy ähmiýetli karary kabul edip, Assambleýa Guramanyň ähli agza‐döwletlerine Deklarasiýanyň tekstini jar etmek we ony ýurtlaryň hem‐de territoriýalaryň syýasy durumyna parh goýmazdan ýaýratmak, yglan etmek, esasan‐da mekdeplerde we beýleki okuw jaýlarynda düşündirmek islegi bilen ýüz tutdy. GIRIŞ Adamzat kowmunyň agzalaryna deň derejede degişli mertebäniň we olaryň deň we aýrylmaz hukuklarynyň ykrar edilmeginiň azatlygyň, adalatyň hem‐de ählumumy dynçlygyň esasy bolup durýandygyny göz öňünde tutup; we Adam hukuklarynyň äsgerilmezliginiň we ýigrenilmeginiň adamzat ynsabyny haýykdyrýan wagşyçylyk aktlaryna getirendigini hem‐de adamlaryň söz we wyždan azatlygyna ýe we gorkudyr mätäçlikden azat boljak dünýäsiniň döredilmeginiň adamlaryň belent ymtylyşy diýlip yglan edilendigini göz öňünde tutup; we Zulmuň we sütemiň garşysyna iň soňky serişde hökmünde adamynyň gozgalaňa baş götermek zerurlygyny aradan aýyrmak maksady bilen adam hukuklarynyň kanunyň häkimligi tarapyndan goralmagyny göz öňünde tutup; we Halklaryň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň ösmegine ýardam etmek zerurlygyny göz öňünde tutup; we Birleşen Milletleriň halklarynyň esasy adam hukuklaryna, adam şahsyýetiniň mertebesine we gymmatyna, erkegiňdir aýalyň deňhukuklylygyna öz ynamlaryny Düzgünnamada tassyklandyklaryny we sosial ösüşedir ýaşaýyş şertleriniň gowulanmagyna has erkinlikde ýardam etmegi ýüreklerine düwendiklerini göz öňünde tutup; we Agza‐döwletleriň Birleşen Milletler Guramasy bilen hyzmatdaşlykda adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna hemmeleriň sarpa goýmagyny we berjaý etmegini goldamaga borçlanandyklaryny göz öňünde tutup; we Bu hukuklaryň we azatlyklaryň häsiýetine hemmeleriň düşünmeginiň olaryň doly ýerine ýetirilmegi üçin ägirt uly ähmiýetiniň bardygyny göz öňünde tutup; BAŞ ASSAMBLEÝA ADAM HUKUKLARYNYŇ BU ÄHLUMUMY DEKLARASIÝASYNY ähli halklaryň we döwletleriň ýerine ýetirmäge çalyşmaly wezipesi hökmünde jar edýär Her bir adam, jemgyýetiň her bir guramasy bu Deklarasiýany gündelik göz öňünde tutup, aň‐düşünje ýaýratmak we ylym‐bilim bermek arkaly bu hukuklara we azatlyklara sarpa goýulmagyna ýardam etmäge milli we halkara progressiw çäreler arkaly, olaryň ählumumy we degerli ykrar edilmegini hem‐de olaryň agza‐döwletler tarapyndan we şonuň ýaly‐da öz garamagyndaky halklaryň we territoriýalaryň içinde ykrar edilmegini gazanmaga jan etmelidirler. 1‐nji madda: Adamlaryň hemmesi azat dogulýarlar we öz mertebesi hem‐de hukuklary boýunça ilkibaşdan deňdirler. Olara ozal‐başdan aň, ynsap berlendir we biri‐birine özara doganlyk ruhunda çemeleşmek olaryň ýaraşygydyr. 2‐nji madda: Her bir adam jynsyna, derisiniň reňkine, aýal‐ erkekligine, diline, dinine, syýasy ýa‐da beýleki ynamlaryna, milli we sosial gelip çykyşyna, emläk ýagdaýyna, haýsy gatlakdandygyna ýa‐da gaýry tapawutlaryna garamazdan, bu Deklarasiýada jar edilen ähli hukuklara we ähli azatlyklara ýedir. Mundan başga‐da, adamynyň ýerliginiň, ýurdunyň ýa‐da gelip çykan territoriýasynyň syýasy, hukuk ýa‐da halkara durumy esasynda, ol territoriýanyň bakna ýa bakna däldigine, garaşsyzlygyna ýa‐da haýsydyr bir görnüşde özbaşdaklygynyň çäklendirilendigine esaslanan hiç bir tapawutlandyrma bolmaly däldir. 3‐nji madda: Her bir adam ýaşaýyşa, azatlyga we şahsy eldegrilmezlige haklydyr. 4‐nji madda: Hiç kim gulçulykda ýa‐da baknalykda saklanyp bilinmez; gulçulygyň we gul söwdasynyň ähli görnüşleri gadagan edilýär. 5‐nji madda: Hiç kim öz adamçylyk mertebesini depeleýän, kemsidiji gatnaşyga we rehimsiz jeza çäresine duçar edilmeli däldir. 6‐njy madda: Her bir adam, nirededigine garamazdan, özüniň hukuk subýekti hökmünde ykrar edilmegine haklydyr. 7‐nji madda: Adamlaryň hemmesi kanunyň öňünde deňdirler we kanunyň goragyndan peýdalanmaga deň derejede haklydyrlar. Adamlaryň hemmesi bu Deklarasiýany bozýan her bir diskriminasiýadan we şeýle diskriminasiýa öjükdirmeden goralmaga deň derejede haklydyr. 8‐nji madda: Her bir adam konstitusiýanyň ýa‐da kanunyň özüne beren esasy hukuklary bozulan ýagdaýynda öz hukuklaryny başarnykly milli sudlar arkaly netijeli dikeltmäge haklydyr. 9‐njy madda: Hiç kim eden‐ýtdilikli tussag edilmäge, saklanylmaga ýa‐da ýurdundan kowulmaga duçar edilip bilinmez. 10‐njy madda: Her bir adam öz hukuklarynyň we borçlarynyň kesgitlenmegi we özüne bildirilen jenaýat aýyplamasynyň esaslydygyny anyklamak üçin doly deňhukuklylyk esasynda öz işiniň açyk we adalatyň ähli talaplaryna laýyklykda garaşsyz we bitarap sudda seredilmegine haklydyr. 11‐nji madda: Jenaýat edenlikde aýyp bildirilýän her bir adam tä oňa goranmaga ähli mümkinçilikler döredilen açyk sud prosesinde ýazyklydygy kanuny ýol bilen boýnuna goýulýança günäsiz hasaplanmaga haklydyr. Ilki edilen wagtynda milli kanunlara we halkara kanunçylygyna görä jenaýaty emele getirmedik haýsydyr bir hereketi edenligi ýa‐da etmänligi esasynda hiç kim ýazgarylyp bilinmez. Şeýle‐de, jenaýat edilen wagtynda bu babatda ulanylmagy mümkin bolan jeza çäresinden agyr çäre görlüp bilinmez. 12‐nji madda: Hiç kim öz şahsy we maşgala durmuşyna eden‐ýtdilikli gatyşylmagyna, öz ýaşaýyş jaýynyň eldegrilmezliginiň, hat‐habar aragatnaşyklarynyň gizlinliginiň ýa‐da öz at‐abraýynyň we mertebesiniň garawsyz bozulmagyna duçar edilip bilinmez. Her bir adam öz durmuşyna beýle gatyşmalardan ýa‐da kastdan kanun arkaly goranmaga haklydyr. 13‐nji madda: Her bir adam her bir döwletiň çäginde erkin hereket etmäge we özüne ýaşamaga ýer gözlemäge haklydyr. Her bir adam islendik ýurtdan, şol sanda öz ýurdundan‐da, çykyp gitmäge we öz ýurduna ýene‐de dolanmaga haklydyr. 14‐nji madda: Her bir adam ýanalmalardan gaýry ýurtlarda gaçybatalga gözlemäge we ol gaçybatalgadan peýdalanmaga haklydyr. Bu hukuk iş ýüzünde syýasy däl sebäplere görä edilen jenaýat ýa‐da Birleşen Milletler Guramasynyň maksatlaryna we prinsiplerine garşy gelýän etmişler sebäpli yzarlanylanda, ulanylyp bilinmez. 15‐nji madda: Her bir adam graždan bolmaga haklydyr. Hiç kim öz graždanlygyndan ýa‐da graždanlygyny üýtgetmek hukugyndan eden‐ýtdilikli kesilip bilinmez. 16‐njy madda: Kämillik ýaşyna ýeten erkekler we aýallar jyns, milli we dini aýratynlyklara görä hiç hili çäklendirilmezden öýlenmäge we maşgala gurmaga haklydyrlar. Olar nikalaşylanda, nikada durlanda we nika bozulanda deň hukuklardan peýdalanýarlar. Nika ‐ durmuş gurýanlaryň ikisiniň‐de öz erkine we diňe doly razylygyna görä gyýlyp bilner. Maşgala jemgyýetiň tebigy hem‐de esasy öýjügidir we jemgyýetiň we döwletiň goragyna daýanmaga haklydyr. 17‐nji madda: Her bir adam ýekebara ýa‐da beýlekiler bilen umumy emlägi edinmäge haklydyr. Hiç kim öz emläginden esassyz el üzdürilmeli däldir. 18‐nji madda: Her bir adam pikir, ynam we din azatlygyna haklydyr; bu hukuk diniňi ýa‐da ynamyňy üýtgetmek azatlygyny we öz diniňe ýa‐da ynamyňa uýmak hem‐de oňa ýeke özüň we il bilen bile hususy tertipde, şeýle‐de köpçülikde sežde etmek, ýörelge, hudaýa çokunmak we dini ritual dessurlaryň azatlygyny öz içine alýar. 19‐njy madda: Her bir adam ynam azatlygyna we ynamyny erkin beýan etmäge haklydyr; bu hukuk öz ynamyňa päsgelsiz uýmak hem‐de informasiýany we ideýalary islendik serişdeler arkaly we döwletleriň çäklerinden garaşsyz gözlemek hem‐de ýaýratmak azatlygyny öz içine alýar. 20‐nji madda: Her bir adam parahat ýygnanyşyklar we birleşmeler azatlygyna haklydyr. Hiç kim haýsydyr bir birleşmä girmäge mejbur edilip bilinmez. 21‐nji madda: Her bir adam gönüden‐göni ýa‐da erkin saýlanan wekilleriň üsti bilen öz döwletini dolandyrmaga gatnaşmaga haklydyr. Her bir adam öz ýurdunda döwlet gullugynda durmaga deň haklydyr. Halkyň erk‐islegi hökümetiň ygtyýarynyň esasy bolmalydyr; bu erk wagtly‐wagtynda we ählumumy deňhukukly saýlawlaryň üpjün edilen ýagdaýynda we galplaşdyrylmadyk saýlawlarda gizlin ýa‐da saýlaw hukuklarynyň azatlygyny doly üpjün edýän beýleki deň ähmiýetli görnüşdäki ses berişlikde öz beýanyny tapmalydyr. 22‐nji madda: Her bir adam, jemgyýetiň agzasy hökmünde, sosial üpjünçilige hem‐de öz mertebesini saklamak we şahsyýetiniň azat ösüşini üpjün etmek üçin ykdysady, sosial we medeni ugurlarda zerur bolan hukuklaryny milli tagallalar we halkara hyzmatdaşlygy arkaly hem‐de her döwletiň öz düzümine we resurslaryna laýyklykda amala aşyrmaga haklydyr. 23‐nji madda: Her bir adam zähmet çekmäge, iş saýlamak azatlygyna, adalatly we oňaýly zähmet şertlerine hem‐de işsizlikden goralmaga haklydyr. Her bir adam deň zähmet üçin, hiç hili kemsidilmä duçar edilmezden, deň gazanja haklydyr. Her bir işleýän adam özüniň we maşgalasynyň ynsana mynasyp ýaşaýyşyny üpjün edýän we zerur ýagdaýda sosial üpjünçiligiň goşmaça serişdeleri bilen üsti ýetirilýän adalatly we kanagatlanarly töleg almaga haklydyr. Her bir adam professional arkadaşlygy döretmäge we öz bähbitlerini goramak üçin professional arkadaşlyklara girmäge haklydyr. 24‐nji madda: Her bir adam iş gününiň göwnejaý çäklendirilmeginiň hasabyna wagtly‐wagtyna we tölegli zähmet rugsadyna çykmaga hem‐de dynç wagtynyň bolmagyna haklydyr. 25‐nji madda: Her bir adam iýmiti, geýim‐gejimi, ýaşaýyş jaýyny, medisina kömegini öz içine alýan hem‐de onuň özüniň we maşgalasynyň saglygynydyr maddy hal‐ýagdaýyny, şeýle‐de işsiz galan, ýarawsyz, maýyp bolan, dul galan, garran ýa‐da özüne bagly bolmazdan, ýaşaýyş serişdeleriniň ýitirilmegine getiren beýleki ýagdaýlarda zerur sosial hyzmatlary we üpjünçiligi göz öňünde tutýan ýaşaýyş derejesine haklydyr. Eneler we çagalar aýratyn idege hem‐de ýardama haklydyrlar. Nikada doglanlygyna ýa‐da däldigine garamazdan, ähli çagalar deň sosial goragdan peýdalanmalydyrlar. 26‐njy madda: Her bir adam bilim almaga haklydyr. Iň bärkisi başlangyç we umumy bilim mugt bolmalydyr. Başlangyç bilim hökmany bolmalydyr. Tehniki we professional bilim umumy elýeterli we ýokary bilim her kimiň ukybyna baglylykda hemmeler üçin elýeterli bolmalydyr. Bilim adam şahsyýetiniň doly ösüşine hem‐de adam hukuklaryna we esasy azatlyklaryna sarpa goýluşynyň ýokarlanmagyna ugrukdyrylan bolmalydyr. Bilim ähli halklaryň, jynsy ýa‐da dini toparlaryň arasynda özara düşünişmäge, çydamlylyga we dostluga hem‐de Birleşen Milletler Guramasynyň parahatçylygy goramak işine ýardam etmelidir. Kiçi ýaşly çagalary üçin bilimiň görnüşini saýlamaga gezek gelende, ene‐atalar artykmaç hukukdan peýdalanýarlar. 27‐nji madda: Her bir adam jemgyýetiň medeni‐kultur durmuşyna erkin gatnaşmaga, sungatdan lezzet almaga, ylmy progrese gatnaşmaga we onuň eşretlerinden peýdalanmaga haklydyr. Her bir adam awtor hökmünde öz ylmy, edebi‐çeper zähmetiniň netijesi bolup durýan ahlak we maddy bähbitleriniň goralmagyna haklydyr. 28‐nji madda: Her bir adam bu Deklarasiýada beýan edilen hukuklaryň we azatlyklaryň doly dabaralanyp biljek sosial hem‐de halkara gurluşyna haklydyr. 29‐njy madda: Her bir adamynyň onuň şahsyýet taýdan azat we doly ösüşiniň ýeke‐täk mümkin bolan ýeri ‐ jemgyýetiň öňünde borçlary bardyr. Öz hak‐hukuklarynydan we azatlyklaryndan peýdalanan wagtynda her bir adam kanun boýunça göz öňünde tutulan we diňe özgeleriň hak‐hukuklaryny we azatlyklaryny ýeterlik ykrar etmek we hormatlamak zerurlygyndan hem‐de demokratik jemgyýetçilik düzgünlerini, ahlagyň adalatly we jemgyýetiň umumy maddy hal‐ýagdaýynyň talaplaryny kanagatlandyrmakdan gelip çykýan çäklendirmelere duçar edilmelidir. Bu hak‐hukuklar we azatlyklar durmuşa geçirilende, Birleşen Milletler Guramasynyň maksatlaryna we prinsiplerine ters gelmeli däldir. 30‐njy madda: Bu Deklarasiýanyň hiç bir bölümi belli bir döwlete, adamlar toparyna ýa‐da aýratyn adamlara Deklarasiýada beýan edilen hak‐hukuklaryň we azatlyklaryň ýoguna ýanmaga gönükdirilen haýsydyr bir işleri ýa‐da hereketleri etmäge hukuk berýär diýen manyda düşündirilip bilinmez. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tl.txt000066400000000000000000000324241520214632600216760ustar00rootroot00000000000000Noong Disyembre 10, 1948, ang Pangkalahatang Kapulungan ng mga Bansang Nagkakaisa ay nagsagawa at nagpahayag ng Pandaigdig na Pahayag ng mga Karapatan ng Tao. Ang buong nilalaman noon ay mababasa sa mga susunod na pahina. Kasunod ng makasaysayang gawaing ito, ang Kapulungan ay nanawagan sa lahat ng mga kagawad ng bansa upang ilathala ang nilalaman ng Pahayag at "upang ito'y palaganapin, itanghal, basahin, at talakayin lalung-lalo na sa mga paaralan at iba pang institusyong edukasyonal, nang walang pagtatangi batay sa kalagayang pulitikal ng mga bansa o mga teritoryo." Pangwakas na Textong May Pahintulot na salin sa Pilipino ng Katipunan ng Bagong Pilipina. Ipinaabot ng Punong Pangkaalaman ng mga Bansang Nagkakaisa para sa Pilipinas ang taus-pusong pasasalamat sa Law Center ng Pamantasan ng Pilipinas na unang naglimbag ng pahayag na ito na salin sa Pilipino. Ipinalimbag ng Punong Pangkaalaman ng mga Bansang Nagkakaisa para sa Pilipinas at ng Kagawaran ng Kabatirang Pangmadla ng mga Bansang Nagkakaisa. PANDAIGDIG NA PAGPAPAHAYAG NG MGA KARAPATAN NG TAO PANIMULA Sapagkat ang pagkilala sa katutubong karangalan at sa pantay at di-maikakait na mga karapatan ng lahat ng nabibilang sa angkan ng tao ay siyang saligan ng kalayaan, katarungan at kapayapaan sa daigdig. Sapagkat ang pagwawalang-bahala at paglalapastangan sa mga karapatan ng tao ay nagbunga ng mga gawang di-makatao na humamak sa budhi ng sangkatauhan, at ang pagdatal ng isang daigdig na ang mga tao ay magtatamasa ng kalayaan sa pagsasalita at ng kaligtasan sa pangamba at pagdaralita ay ipinahayag na pinakamataas na mithiin ng mga karaniwang tao. Sapagkat mahalaga, kung ang tao ay di-pipiliting manghawakan bilang huling magagawa, sa paghihimagsik laban sa paniniil at pang-aapi, na ang mga karapatan ng tao'y mapangalagaan sa pamamagitan ng paghahari ng batas. Sapagkat mahalagang itaguyod ang pagpapaunlad ng mabuting pagsasamahan ng mga bansa. Sapagkat ang mga mamamayan ng Mga Bansang Nagkakaisa ay nagpatibay sa Karta ng kanilang pananalig sa mga Saligang karapatan ng tao, sa karangalan at kahalagahan ng pagkatao at sa pantay na mga karapatan ng mga lalaki at babae at nagpapasiyang itaguyod ang kaunlarang panlipunan at lalong mabubuting pamantayan ng buhay sa lalong malaking kalayaan. Sapagkat ang mga Kasaping Estado ay nangako sa kanilang sarili na tamuhin sa pakikipagtulungan sa mga Bansang Nagkakaisa, ang pagtataguyod ng pandaigdig na paggalang at pagtalima sa mga karapatan ng tao at mga saligang kalayaan. Sapagkat lubhang mahalaga ang pagkakaunawa ng lahat sa mga karapatan at kalayaang ito at lubhang mahalaga sa ganap na pagsasakatuparan ng mga pangakong ito. Ngayon, Samakatuwid, Ang Pangkalahatang Kapulungan ay nagpapahayag ng Pandaigdig na Pagpapahayag na ito ng mga Karapatan ng Tao bilang pangkalahatang pamantayang maisasagawa para sa lahat ng tao at bansa, sa layuning ang bawat tao at bawat galamay ng lipunan, na laging nasa isip ang Pahayag na ito, ay magsikap sa pamamagitan ng pagtuturo at edukasyon na maitaguyod ang paggalang sa mga karapatan at kalayaang ito at sa pamamagitan ng mga hakbang na pagsulong na pambansa at pandaigdig, ay makamtan ang pangkalahatan at mabisang pagkilala at pagtalima sa mga ito, maging ng mga mamamayan ng mga Kasaping Estado at ng mga mamamayan ng mga teritoryo na nasa ilalim ng kanilang nasasakupan. Artikulo 1 Ang lahat ng tao'y isinilang na malaya at pantay-pantay sa karangalan at mga karapatan. Sila'y pinagkalooban ng katwiran at budhi at dapat magpalagayan ang isa't isa sa diwa ng pagkakapatiran. Artikulo 2 Ang bawat tao'y karapat-dapat sa lahat ng karapatan at kalayaang nakalahad sa Pahayag na ito, nang walang ano mang uri ng pagtatangi, gaya ng lahi, kulay, kasarian, wika, relihiyon, kuro-kurong pampulitika o iba pa, pinagmulang bansa o lipunan, ari-arian, kapanganakan o iba pang katayuan. Bukod dito, walang pagtatanging gagawin batay sa katayuang pampulitika, hurisdiksiyunal o pandaigdig na kalagayan ng bansa o teritoryong kinabibilangan ng isang tao, maging ito ay nagsasarili, itinitiwala, di-nakapamamahala sa sarili o nasa ilalim ng ano mang katakdaan ng soberanya. Artikulo 3 Ang bawat tao'y may karapatan sa buhay, kalayaan at kapanatagan ng sarili. Artikulo 4 Walang sino mang aalipinin o bubusabusin; ipagbabawal ang ano mang anyo ng pang-aalipin at ang pangangalakal ng alipin. Artikulo 5 Walang sino mang pahihirapan o lalapatan ng malupit,di-makatao o nakalalait na pakikitungo sa parusa. Artikulo 6 Ang bawat tao'y may karapatang kilalanin saan mang dako bilang isang tao sa harap ng batas. Artikulo 7 Ang lahat ay pantay-pantay sa harap ng batas at may karapatan sa walang pagtatangi ng pangangalaga ng batas. Ang lahat ay may karapatan sa pantay na pangangalaga laban sa ano mang pagtatangi-tanging nalalabag sa Pahayag na ito at laban sa ano mang pagbubuyo sa gayong pagtatangi-tangi. Artikulo 8 Ang bawat tao'y may karapatan sa mabisang lunas ng karampatang mga hukumang pambansa tungkol sa mga gawang lumalabag sa pangunahing mga karapatan na ipinagkaloob sa kanya ng saligang batas o ng batas. Artikulo 9 Walang sino mang ipaiilalim sa di-makatwirang pagdakip, pagpigil o pagpapatapon. Artikulo 10 Ang bawat tao'y may karapatan sa ganap na pagkakapantay-pantay, sa isang makatarungan at hayag na paglilitis ng isang hukumang malaya at walang kinikilingan, sa pagpapasiya ng kanyang mga karapatan at panangutan at sa ano mang paratang na kriminal laban sa kanya. Artikulo 11 Ang bawat taong pinararatangan ng pagkakasalang pinarurusahan ay may karapatang ituring na walang-sala hanggang di-napatutunayang nagkasala alinsunod sa batas sa isang hayag na paglilitis na ipinagkaroon niya ng lahat ng garantiyang kailangan sa kanyang pagtatanggol. Walang taong ituturing na nagkasala ng pagkakasalang pinarurusahan dahil sa ano mang gawa o pagkukulang na hindi isang pagkakasalang pinarurusahan, sa ilalim ng batas pambansa o pandaigdig, noong panahong ginawa iyon. Hindi rin ipapataw ang parusang lalong mabigat kaysa nararapat nang panahong magawa ang pagkakasalang pinarurusahan. Artikulo 12 Walang taong isasailalim sa di-makatwirang panghihimasok sa kanyang pananhimik, pamilya, tahanan o pakikipagsulatang ni sa tuligsa sa kanyang karangalan at mabuting pangalan. Ang bawat tao'y may karapatan sa pangangalaga ng batas laban sa gayong mga panghihimasok o tuligsa. Artikulo 13 Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pagkilos at paninirahan sa loob ng mga hanggahan ng bawat estado. Ang bawat tao'y may karapatang umalis sa alin mang bansa, pati na sa kanyang sarili, at bumalik sa kanyang bansa. Artikulo 14 Ang bawat tao'y may karapatang humanap at magtamasa sa ibang bansa ng pagpapakupkop laban sa pag-uusig. Ang karapatang ito'y hindi mahihingi sa mga pag-uusig na tunay na nagbubuhat sa mga pagkakasalang di-pampulitika o sa mga gawang nasasalungat sa mga layunin at simulain ng mga Bansang Nagkakaisa. Artikulo 15 Ang bawat tao'y may karapatan sa isang pagkamamamayan. Walang sino mang aalisan ng kanyang pagkamamamayan ng walang katwiran ni pagkakaitan ng karapatang magpalit ng kanyang pagkamamamayan. Artikulo 16 Ang mga lalaki't babaeng may sapat na gulang ay may karapatang mag-asawa at magpamilya nang walang ano mang pagtatakda dahil sa lahi, bansang kinabibilangan o relihiyon. Nararapat sila sa pantay-pantay na karapatan sa pag-aasawa, sa panahong may asawa at pagpapawalang bisa nito. Ang pag-aasawa'y papasukan lamang sa pamamagitan ng malaya at lubos na pagsang-ayon ng mga nagbabalak magkapangasawahan. Ang pamilya ay likas at pangunahing pangkat sa sangay ng lipunan at karapat-dapat sa pangangalaga ng lipunan at ng Estado. Artikulo 17 Ang bawat tao'y may karapatang mag-angkin ng ari-arian nang mag-isa gayon din na kasama ng iba. Walang sino mang aalisan ng kanyang ari-arian nang walang katwiran. Artikulo 18 Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pag-iisip, budhi at relihiyon; kasama sa karapatang ito ang kalayaang magpalit ng kanyang relihiyon o paniniwala maging nag-iisa o kasama ang iba sa pamayanan upang ipakilala ang kanyang relihiyon o paniniwala sa pagtuturo, pagsasagawa,pagsamba at pagtalima. Artikulo 19 Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan ng pagkukuro at pagpapahayag; kasama ng karapatang ito ang kalayaan at kuru-kuro nang walang panghihimasok at humanap, tumanggap at magbigay ng impormasyon at kaisipan sa pamamagitan ng alin mang paraan ng pagkakalat at walang pagsasaalang-alang ng mga hanggahan. Artikulo 20 Ang bawat tao'y may karapatan sa kalayaan sa mapayapang pagpupulong at pagsasamahan. Walang sino mang pipiliting sumapi sa isang kapisanan. Artikulo 21 Ang bawat tao'y may karapatang makilahok sa pamahalaan ng kanyang bansa, sa tuwiran o sa pamamagitan ng mga kinatawang malayang pinili. Ang bawat tao'y may karapatan sa pantay na pagpasok sa paglilingkod pambayan ng kanyang bansa. Ang kalooban ng bayan ang magiging saligan ng kapangyarihan ng pamahalaan; ang kaloobang ito'y ipahahayag sa tunay na mga halalan sa pana-panahon sa pamamagitan ng pangkalahatan at pantay-pantay na paghahalal at idaraos sa pamamagitan ng lihim na balota o sa katumbas na pamamaraan ng malayang pagboto. Artikulo 22 Ang bawat tao, bilang kasapi ng lipunan, ay may karapatan sa kapanatagang panlipunan at nararapat na makinabang sa pamamagitan ng pambansang pagsisikap at pakikipagtulungang pandaigdig at alinsunod sa pagkakabuo at mga mapagkukunan ng bawat Estado, sa mga karapatang pangkabuhayan, panlipunan at pangkalinangan na lubhang kailangan para sa kanyang karangalan at sa malayang pagpapaunlad ng kanyang pagkatao. Artikulo 23 Ang bawat tao'y may karapatan sa paggawa, sa malayang pagpili ng mapapasukang hanapbuhay, sa makatarungan at kanais-nais na mga kalagayan sa paggawa at sa pangangalaga laban sa kawalang mapapasukang hanap-buhay. Ang bawat tao'y may karapatan sa kapantay na bayad ng kapantay na gawain, nang walang ano mang pagtatangi. Ang bawat taong gumagawa ay may karapatan sa makatarungan at nababatay sa kabayarang tumitiyak sa kanyang sarili at sa kanyang pamilya ng kabuhayang karapat-dapat sa karangalan ng isang tao, at pupunan, kung kailangan, ng iba pang paraan ng pangangalangang panlipunan. Ang bawat tao'y may karapatang magtatag at umanib sa mga unyon ng manggagawa para sa pangangalaga ng kanyang mga kapakanan. Artikulo 24 Ang bawat tao'y may karapatan sa pamamahinga at paglilibang, kasama ang mga makatwirang pagtatakda ng mga oras ng paggawa at may sahod sa mga pana-panahong pista opisyal. Artikulo 25 Ang bawat tao'y may karapatan sa isang pamantayan ng pamumuhay na sapat para sa kalusugan at kagalingan ng kanyang sarili at ng kanyang pamilya, kasama na ang pagkain, pananamit, paninirahan at pagpapagamot at kinakailangang mga paglilingkod panlipunan, at ng karapatan sa kapanatagan sa panahong walang gawain, pagkakasakit, pagkabalda, pagkabalo, katandaan at iba pang kakapusan sa ikabubuhay sa mga di-maiiwasang pangyayari. Ang pagkaina at pagkabata ay nararapat sa tanging kalinga at tulong. Ang lahat ng bata, maging anak na lehitimo o di-lehitimo, ay magtatamasa ng gayon ding pangangalagang panlipunan. Artikulo 26 Ang bawat tao'y may karapatan sa edukasyon. Ang edukasyon ay walang bayad, doon man lamang sa elementarya at pangunahing antas. Ang edukasyong elementarya ay magiging sapilitan. Ang edukasyong teknikal at propesyonal ay gagawing maabot ng lahat at ang lalong mataas na edukasyon ay ipagkakaloob nang pantay-pantay sa lahat batay sa pagiging karapat-dapat. Ang edukasyon ay itutungo sa ganap na pagpapaunlad ng pagkatao at sa pagpapalakas ng paggalang sa mga karapatan ng tao at mga pangunahing kalayaan. Itataguyod nito ang pagkakaunawaan, pagbibigayan, at pagkakaibigan ng lahat ng bansa, mga pangkat na panlahi o panrelihiyon, at palawakin ang mga gawain ng mga Bansang Nagkakaisa sa ikapapanatili ng kapayapaan. Ang mga magulang ay may pangunahing karapatang pumili ng uri ng edukasyong ipagkaloob sa kanilang mga anak. Artikulo 27 Ang bawat tao'y may karapatang makilahok nang malaya sa buhay pangkalinangan ng pamayanan, upang tamasahin ang mga sining at makihati sa mga kaunlaran sa siyensiya at sa mga pakinabang dito. Ang bawat tao'y may karapatan sa pangangalaga ng mga kapakanang moral at materyal bunga ng alin mang produksiyong pang-agham, pampanitikan o pansining na siya ang may-akda. Artikulo 28 Ang bawat tao'y may karapatan sa kaayusang panlipunan at pandaigdig na ang mga karapatan at mga kalayaang itinakda sa Pahayag na ito ay ganap na maisasakatuparan. Artikulo 29 Ang bawat tao'y may mga tungkulin sa pamayanan sa ikaaari lamang ng malaya at ganap na pagkaunlad ng kanyang pagkatao. Sa paggamit ng kanyang mga karapatan at mga kalayaan, ang bawat tao'y masasaklaw lamang ng mga katakdaan gaya ng ipinapasya ng batas ng tanging sa layunin lamang ng pagtatamo ng kaukulang pagkilala at paggalang sa mga karapatan at mga kalayaan ng iba at sa pagtugon sa makatarungang kahilingan ng moralidad, kaayusang pambayan at ng pangkalahatang kagalingan sa isang demokratikong lipunan. Ang mga karapatan at kalayaang ito ay hindi magagamit sa ano mang pangyayari nang nasasalungat sa mga layunin at mga simulain ng Mga Bansang Nagkakaisa. Artikulo 30 Walang bagay sa Pahayag na ito na mapapakahulugan ang nagbibigay sa alin mang Estado, pangkat o tao ng ano mang karapatang gumawa ng ano mang kilusan o magsagawa ng ano mang hakbang na naglalayong sirain ang nakalahad dito. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tn.txt000066400000000000000000000320301520214632600216710ustar00rootroot00000000000000KGOELETSO YA MAIPOLELO A ODIT·HABAT·ABA A DITSHWANELO TSA BOTHO PULAMADIBOGO Go ntse jalo gore kamogelo ya tlhago ya seriti le tekatekano le ditshwanelo tse di sa amologanngweng tsa ditokololo tsotlhe tsa losika lwa motho ke motheo wa kgololosego, bosiamisi le kagiso mo lefatseng. Go ntse jalo gore go itlhokomolosa le go nyatsa ditshwanelo tsa botho go tlhotse ditiragalo tsa bolalome tse di šsakgaditseng maikutlo a batho mo tshimologong ya lefatshe le mo go lona batho ba itumelelang kgololosego ya go bua le tumedi, le kgololosego mo go boifeng le go eletseng, di goeleditswe jaaka dikeletso tse di kwa godimo tsa batho botlhe. Go ntse jalo gore go botlhokwa, fa motho a sa patelesege go tsaya tsela esele, jaaka ona mokgwa wa bofelo, go ema kgatlhanong le bagagapa le kgatelelo, gore ditshwanelo tsa botho di sirelediwe ke puso ya molao. Go ntse jalo gore go botlhokwa go tsweletsa kgolo ya dikgalologano tsa botsalano fa gare ga ditšhaba. Go ntse jalo gore Ditšhaba Kopano ka Lokwalo lo, ba tiiseditse tumelo ya bona mo motheong wa ditshwanelo tsa botho, mo seriting le botlhokwa jwa botho jwa motho le mo tekatekanong ya ditshwanelo tsa banna le basadi, mme ba ikemiseditse go tsweletsa kgatelopele mo matshelong a batho le maemo a a botoka a botshelo mo kgololosegong e e anameng. Go ntse jalo gore Dinaga tse e leng Ditokololo di ineetse ka tirisanommogo le Ditšhaba Kopano go fitlhelela tsweletso ya tlotlo le tshegetso ya boditšhabatšhaba ya ditshwanelo tsa botho le metheo ya dikgololosego. Go ntse jalo gore go a tlhaloganyesega gore ditshwanelo le dikgololosego tse, di botlhokwa thata mo tiragatsong ya bojotlhe ya maineelo a. JAANONG KA JALO, Kokoano Kakaretso E goeletsa Maipolelo a, a Boditšhabatšhaba a Ditshwanelo tsa Botho jaaka selekanyo sa phitlhelelo sa gale mo bathong botlhe le mo ditšhabeng tsotlhe, go fitlhelela fa motho mongwe le mongwe le sethwe sengwe le sengwe sa loago, ka go tsaya Maipolelo a tsia, di tla kgaratlhelang ka go ruta le kgodiso go tsweletsa tlotlo ya ditshwanelo le dikgololosego tse, le ka dikgato dingwe tsa tswelelopelo mo setšhabeng le ditšhabatšhabeng, go boloka kamogelo le tshegetso ya boditšhabatšhaba le tiragatso ya tsona, mo sebeding sa batho ba e leng Maloko a Dinaga ka boona le mo bathong ba dikgaolo tse di welang mo taolong ya bona. Aretikele 1 Batho botlhe ba tsetswe ba gololosegile le go lekalekana ka seriti le ditshwanelo. Ba abetswe go akanya le maikutlo, mme ba tshwanetse go direlana ka mowa wa bokaulengwe. Aretikele 2 Mongwe le mongwe o na le tetla mo ditshwanelong le mo dikgololosegong tsotlhe tse di tlhagisitsweng mo Maipolelong a, kwa ntle ga pharologanyo epe, jaaka ya semorafe, mmala, bong, puo, tumelo, sepolotiki kgotsa, kakanyo esele, boagi kgotsa tlhago ya lotso, thoto, botsalo, kgotsa boemo bongwe. Gape, ga go pharologanyo epe e e tla dirwang ka ntlha ya boemo ba sepolitiki, ba bolaodi kgotsa ba boditšhabatšhaba ba naga kgotsa kgaolo e motho a tswang kwa go yona, go sa kgathalesege gore a e ikemetse, e abilwe, ga e ipuse kgotsa e mo tekanyetsong nngwe ya boipuso. Aretikele 3 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya botshelo, boithatelo le tshireletsego ya botho. Aretikele 4 Ga go ope yo o tla tshwarwang mo bokgobeng kgotsa botlhankeng; bokgoba le kgwebo ka makgoba di tla ilediwa mo mekgweng yotlhe ya tsona. Aretikele 5 Ga go ope yo o tla bogisiwang kgotsa go sotlwa ka mokgwa o e seng wa setho kgotsa go tsholwa kgotsa go otlhaiwa ka mokgwa o o nyenyefatsang. Aretikele 6 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo go amogelwa gongwe le gongwe jaaka motho fa pele ga molao. Aretikele 7 Botlhe ba a lekana fa pele ga molao mme ba na le tetla kwa ntle ga tlhotlhololo go tshireletsego e e lekanang ya molao. Botlhe ba na le tetla e e lekanang ya tshireletsego kgatlhanong le tlhotlhololo nngwe le nngwe e e leng kgatlhanong le Maipolelo a, le kgatlhanong le thotloetso ya tlhotlhololo yo mothale o o ntseng jalo. Aretikele 8 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya tshiamelo e e tletseng ya kgotlakatlholo ya bosetšhaba e e nang le bokgoni ka ntlha ya ditiro tse di kgatlhanong le ditshwanelo tsa motheo tse a di neilweng ke moloatheo kgotsa ke molao. Aretikele 9 Ga go ope yo o ka tshwarwang, a tlhatlhelwa kgotsa a kobiwa ntle le lebaka le le utlwalang. Aretikele 10 Mongwe le mongwe o na le tekatekano e e tletseng ya tsheko e e siameng ya botlhe e e tsamaisiwang ke kgotlakatlholo e e ikemetseng le e e sa tlhotlhololeng mo go thlotlhomiseng ga ditshwanelo le ditlamego tsa gagwe kgotsa kotlhao nngwe le nngwe ya bosenyi kgatlhanong nae. Aretikele 11 Mongwe le mongwe yo o bonwang molato wa tlolamolao o na le tshwanelo ya go tsewa a se molato go fitlhelela a bonwa molato go ya ka fa molaong mo kgotlatshekelong ya botlhe e mo go yona a ntseng le ditsholofetso tse di maleba le go itshireletsa ga gagwe. Ga go na ope yo o tla bonwang molato wa tlolomolao nngwe le nngwe ka ntlha ya tiro nngwe kgotsa tlogelo nngwe e e neng e se tlolomolao, mo molaong wa bosetšhaba kgotsa wa boditšhabatšhaba, ka nako e e neng e dirwa. Le gona kotlhao e e bokete ga e ne e dirwa, go na le e e maleba e e neng e ka dirwa ka nako e tlolomolao e neng e dirwa. Aretikele 12 Ga go na ope yo go tla sunngwang nko ntle le molao mo sephiring, lelapeng, ntlong kgotsa makwalo a gagwe kgotsa tlhaselo yo tlotlo le serodumo sa gagwe. Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya tshireletso ya molao kgatlhanong le tsunyonko le ditlhaselo tsa mothale o ntseng jalo. Aretikele 13 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya kgololosego ya motsamao le bonno me melelwaneng yo naga nngwe le nngwe. Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go tswa mo nageng nngwe le nngwe, go akaretsa le ya gaabo, le go boela kwa nageng ya gaabo. Aretikele 14 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go batla le go itumelela botshabi ba go sekisiwa kwa dinageng tse dingwe. Tshwanelo e, ga e ne e diragadiwa mo mabakeng a ditshekiso tse di leng le melato e e seng ya sepolitiki kgotsa go tswa mo ditirong tse di leng kgatlhanong le maikaelelo le meono ya Ditšhaba Kopano. Aretikele 15 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya boagi. Ga go ope yo o tla iletswang ntle le lebaka boagi jwa gagwe kgotsa go iletswa tshwanelo ya go fetola boagi jwa gagwe. Aretikele 16 Banna le basadi ba dingwaga tse di lekanang, kwa ntle le tekanyetso epe e e mabapi le bomorafe, boagi kgotsa tumelo ba na le tetla ya go nyala le go aga lelapa. Ba na le tetla ya ditshwanelo tse di lekanang mabapi le tsa lenyalo, mo lenyalong le mo phatlalalong ya lona. Go tla tsenwa fela mo nyalanong ka tetla e e gololosegileng le e e tletseng ya bobedi jo bo ikaelelang go nyalana. Lelapa ke bongwefela jwa setlhopha jwa tlhago le motheo wa loago mme le na le tetla ya tshireletso ya baagi le Puso. Aretikele 17 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go nna le thoto a le nosi kgotsa a e tlhakanetse le ba bangwe. Ga go ope yo o tla tseelwang thoto ntle le lebaka. Aretikele 18 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya kgololosego ya kakanyo, maikutlo le bodumedi, tshwanelo e, e akaretsa kgololosego ya go fetola bodumedi kgotsa tumelo ya gagwe, le kgololosego, ya fa a le nosi kgotsa mo kgobokanong le ba bangwe le mo phatlalatseng kgotsa mo sephiring, go tsweletsa bodumedi kgotsa tumelo ya gagwe ka thuto, tiragatso, kobamelo le tshegetso. Aretikele 19 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya kgololosego ya mogopolo le tlhagiso‐maikutlo. Tshwanelo e, e akaretsa kgololosego ya go nna le mogopolo ntle le tshunyonko, le go batla, go amogela le go fetisa tshedimosetso le dikakanyo ka bophasalatsi bongwe le bongwe, go sa kgathalelwe melelwane. Aretikele 20 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya kgololosego ya kokoano ya kagiso le kgolagano. Ga go ope yo o ka patelediwang go nna leloko la mokgatlho. Aretikele 21 Mongwe le mongwe o na le tswhanelo ya go nna le seabe mo mmusong wa naga ya gaabo, ka tlhamalalo kgotsa ka baemedi ba ba itlhophetsweng ka kgololosego. Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya phitlhelelo e e lekalekanang go ditirelo tsa puso mo nageng ya gaabo. Thato ya batho ke ona motheo wa bothati jwa puso; se, se tla tlhagisiwa ka ditlhopho tsa nako le nako tsa boammaaruri, tse di tla bong e le tsa boditshabatshaba mme di tla tshwarwa ka boutu ya sephiri kgotsa ka dithulaganyo dingwe tse di lekalekanang le tse di gololosegileng tsa go bouta. Aretikele 22 Mongwe le mongwe jaaka tokololo ya baagi, o na le tshwanelo ya tshireletso ya baagi mme o na le tetla ya temogo ka maiteko a bosetšhaba le tirisanommogo ya boditšhabatšhaba le go ya ka thulaganyo le metswedi ya Naga nngwe le nngwe, ya ditshwanelo tse di sa amologanngweng tsa ekonomi, boagi le setso mo seriting sa gagwe le kgolo e e gololosegileng ya botho jwa gagwe. Aretikele 23 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go dira, mo go itlhopheleng go go gololosegileng ga bothapi, gmaemo a a botoka le a bosiami a tiro le go sirelediwa kgatlhanong le botlhokatiro. Mongwe le mongwe, ntle le tlhotlhololo epe, o na le tshwanelo ya tuelo e e lekalekanang le tiro. Mongwe le mongwe yo o dirang o na le tshwanelo ya moputso siameng le o o tshwanetseng, o o mo netefaletsang mmogo le ba lelapa la gagwe botshelo jo bo tshwaneleng seriti sa botho, le go okediwa, fa go tlhokega, ka mekgwa ya tshireletso ya baagi. Mongwe le mongwe o na le tshwanelo go bopa le go nna leloko la mokgatlho wa badiri go sireletsa dikgatlhego tsa gagwe. Aretikele 24 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go ikhutsa le go phuthologa, go akarediwa diura tse di lekanyeditsweng tsa go dira le malatsi a a duelelwang a khunologo mo motlheng mongwe. Aretikele 25 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo go maemo a botshelo a a lekaneng pholo le boitekanelo jwa gagwe le ba lelapa la gagwe, go akarediwa dijo, diaparo, ntlo le tlamelo ya melemo le ditirelo tsa baagi tse di botlhokwa, le tshwanelo ya tshireletsego mo lebakeng la go sa thapiwe, bolwetse, kgolafalo, botlhologadi, botsofe kgotsa go tlhoka go itsetsepela mo mabakeng a a seng mo taolong ya gagwe. Bosadi le bongwana bo na le tetla ya tlhokomelo e e kgethegileng le thuso. Bana botlhe, ba tsetswe mo lenyalong kgotsa kwa ntle ga lenyalo, ba tla itumelela tshireletso ya loago e e tshwanang. Aretikele 26 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya thuto. Thuto e tla nna e e sa duelelweng, bonnye mo dikgatong tsa tshimologo le tsa motheo. Thuto ya Tshimologo e tla nna ya pataletso. Thuto ya Thekenikale le ya phorofešene e tla tlamelwa ka kakaretso, mme thuto e e kwa godimo e tla tlamelwa ka go lekalekana go botlhe go ya ka tlhokego. Thuto e tla lebisiwa mo kgodisong e e tletseng ya botho jwa motho, le mo go tiiseng tlotlo ya ditshwanelo tsa botho le metheo ya dikgololosego. E tla tsweletsa go tlhaloganya, go itshokelana le botsalano mo ditšhabeng tsotlhe, ditlhopa tsa semorafe kgotsa tsa bodumedi, mme e tla tsweletsa ditiro tsa Ditšhaba Kopano tsa go tshegetsa kagiso. Batsadi ba na le tshwanelo ya pele ya go tlhopa mofuta wa thuto o o tla newang bana ba bone. Aretikele 27 Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya go nna le seabe ka kgololosego mmo botshelong jwa setso jwa baagi, go itumelela botaki le go refosanya tswelelo ya bonetetsi le maungo a bona. Mongwe le mongwe o na le tshwanelo ya tshireletso ya dikgatlhego tsa botho le dithoto go tswa dikungweng tsa bonetetsi, bokwadi kgotsa botaki tse e leng mokwadi wa tsona. Aretikele 28 Mongwe le mongwe o na le tetla go tolamo ya loago le ya boditšhabatšhaba e mo go yona ditshwanelo le dikgololosego tse di tlhagisitweng mo Maipulelong a di ka diragadiwang ka batlalo. Aretikele 29 Mongwe le mogwe o na le ditiro mo baaging tse ena ka nosi a nang le bokgoni jo bo tletseng jwa kgolo ya botho jwa gagwe. Mo go diragatseng ditshwanelo le dikgololosego tsa gagwe, mongwe le mongwe o tla laolwa fela ke ditekanyetso jaaka go tlhomamisiwa ke molao mo mabakeng fela a go sireletsa kamogelo le tlotlo ya ditshwanelo le dikgololosego tsa ba bangwe le tsa go fitlhelela ditlhokego tse di siameng tsa botho, tolamo go botlhe le boitekanelo ka kakaretso mo loagong lwa temokerasi. Ditshwanelo le dikgololosego tse ga di ne di diragatswa ka mokgwa o sele kgatlhanong le maikaelelo le meono ya Ditšhaba Kopano. Aretikele 30 Ga go sepe mo Maipolelong a, se se tshwanetseng go ranolwa jaaka se se kaeleng Naga nngwe le nngwe, setlhopa kgotsa motho tshwanelo nngwe go nna mo tiragatsong ya tiro nngwe kgotsa go dira tiro nngwe e maikaelelo a yona e leng go senya nngwe ya ditshwanelo le dikgololosego tse di tlhagisitsweng mo. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tpi.txt000066400000000000000000000260421520214632600220520ustar00rootroot00000000000000TOKSAVE LONG OL RAITS BILONG OL MANMERI LONG OLGETA HAP BILONG DISPELA GIRAUN AS BILONG TOKTOK Long luksave olsem olgeta manmeri mas igat respek, na olgeta manmeri long dispela graun igat wankain raits long bihainim laik bilong ol, long gat lo na oda na gat gutpela sindaun. Long ol hap nambaut taim manmeri i no luksave long raits bilong ol narapela manmeri, dispela tingting we ol manmeri mas gat fridom long toktok, gat fridom blong igat bilip, fridom long noken poret na fridom long laikim ol kainkain samting. Dispela em i bikpela samting bilong olgeta manmeri. Long wanem em i gutpela stret, sapos man i no inap hariapim narapela long halivim em, olsem laspela samting, long i go egensim man o meri igat olgeta pawa insait long kantri na husat i save lukautim ol pipol bilong em long nogut pasin tasol, na dispela raits blong ol manmeri em lo bai lukautim na banisim. Long wanem, em i gutpela stret long strongim pasin bilong kamapim gutpela sindaun namel long ol kantri. Long tingting bilong ol manmeri we i memba bilong Yunaited Nesens insait long Jata, strongim gen bilop bilong ol long raits bilong manmeri, long soim respek, na long soim olsem wanwan man na wanwan merigat raits, na bai ol i strong long kamapim gutpela sindaun long ples bilong ol, na kamapim gutpela laip long laik bilong ol wanwan yet. We wanwan memba kantri bin tok long kamapim, wantaim Yunaited Nesens, pasin bilong respektim na lukautim raits na fridom bilong manmeri. Long dispela, olgeta manmeri mas save long raits na fridoms em i wanpela bikpela samting tru bilong wanwan manmeri. Nau, Olsem na Jenerol Assembli Tokaut long dispela toksave long raits bilong manmeri long olgeta hap bilong dispela giraun. Long kamapim wanpela wei bilong olgeta manmeri na olgeta kantri, na olgeta wanwan manmeri, na olgeta samting I save mekim kamap komuniti, tingim dispela toksave, ol I mas skulim ol man meri bilong strongim, insait long wanwan kantri na tu long ol narapela kantri. Atikel 1 Yumi olgeta mama karim umi long stap fri na wankain long wei yumi lukim i gutpela na strepela tru. Uumi olgeta igat ting ting bilong wanem samting I rait na rong na mipela olgeta I mas mekim gutpela pasin long ol narapela long tingting bilong brata susa. Atikel 2 Yumi manmeri igat olgeta raits na fridom i stap long dispela toksave, na noken skelim ol kainkain ol nammeri long ol samting olsem, kala bilong skin, em man o meri, tokples, lotu, politik, o ol narapela tingting, kantri o wanem hap yu kam long en, ol samting yu i gat, taim ol manmeri bon, o ol narapela samting. Moa yet, noken mekim narapela samting long ol manmeri long as bilong wok politiks, wok jastis, o wok namel long ol kantri ilong dispela giraun o hap ol manmeri i kam long en, sapos em i free o narapela kantri i lukautim, i nogat gavman bilong ol yet o i aninit yet long pawa bilong king na kwin. Atikel 3 Yumi olgeta igat rait long stap laip, fri na sef. Atikel 4 Nogat manmeri mas stap na wok olsem slev. Yumi olgeta i mas stopim wok slev na wok bilong salim ol manmeri olsem slev. Atikel 5 Nogat wanpela manmeri igat rait long givim pen nating long narapela na bagarapim nem, kros, pasin nogut o nogut wei bilong panisim manmeri. Atikel 6 Olgeta manmeri long olgeta hap igat rait long luksave blong lo. Atikel 7 Maski yu wanem kain man o meri, yumi olgeta igat wankain raits tasol long lo. Sapos lo ino luksave long yumi wankain, yumi gat rait long tokaut long lo. Atikel 8 Olgeta manmeri igat rait long kot, long sanap long kot na kisim kompensesen sapos narapela manmeri o gavman i no bihainim Mama Lo bilong kantri bilong yumi. Atikel 9 Nogat wanpela man o meri o polis igat pawa long holim yu nating o rausim yu long haus bilong yu o long rot na kalabusim yu long rumgat o rausim yu go stap long narapela ples o kantri. Atikel 10 Ol manmeri igat rait long sanap na harim kot long ples klia, na husat i harim kot i mas stap fri long ol kainkain tingting long wokim gutpela tingting. Atikel 11 Olgeta wanwan manmeri we i sanap long kot, ol igat rait long tok ol i no bin rong, inap kot i ken soim rong bilong ol, na ol igat rait long behim tok bilong kot. Na tu, lo i noken putim nupela lo na kalbusim gen. Atikel 12 Nogat wanpela man o meri igat rait long go insait long haus bilong narapela man o meri, o nogat rait long lukim pas bilong narapela man o meri, o holim o lukim samting bilong narapela man o meri. Na tu i nogat man o meri igat rait long bagarapim nem bilong narapela man o meri o daunim nem bilong em. Na lo mas stap long banisim dispela kain ol hevi o pasin olsem. Atikel 13 Yumi gat rait long wokabout na raun insait long kantri bilong yumi. Na tu yumi gat rait long go/kam long kantri bilong yumi na go/kam long narapela kantri. Atikel 14 Olgeta manmeri igat rait long painim amamas long narapela kantri taim kantri bilong ol yet i laik patim, o bagarapim, o poretim, o kilim, o kalabusim ol nating.. Dispela rait ol no inap yusim sapos kantri bilong yu yet laik kotim na kalabusim yu sappos yu brukim la long kantri na as i no bilong politik o I no bihainim lo or paisin bilong Yunaited Nesens. Atikel 15 Taim mama karim yumi, yumi olgeta igat rait long gat asples o kantri bilong yumi. Ino gat wanpela man o meri igat rait long rausim asples o kantri blong yumi. Na yumi olgeta igat rait long senisim asples o kantri bilong yumi. Atikel 16 Ol Manmeri i bikpela pinis igat rait long marit, maski blek o wait, wanem lotu o wanem lotu o wamem kantri yu kam long em. Tupela mas marit long laik bilong tupela yet, nogat narapela man o meri inap hariapim ol long marit. Femili emi bikpela samting tru na komumiti wamtaim gavaman mas banisim na lukautim ol. Atikel 17 Yumi olgeta igat rait long baim ol samting bilong yumi olsem, haus, graun. I no gat wanpela man or meri igat rait long rausim nating haus o samting bilong yu. Atikel 18 Yumi olgeta igat raits long tingting long ol kainkain samting, lotu na bilip tu. Na yumi igat rait long senisim ol dispela tingting tu, na yumi igat rait long stap olsem, olsem yu yet o wantaim narapela, na skelim tingting na bilip wantaim ol narapela. Atikel 19 Yumi olgeta igat rait long tingting na tokaut, na narapela man o meri nogat rait long stopim yu. Na tu, yumi gat rait long putim tingting long niuspepa, radio na tv. Atikel 20 Yumi olgeta igat rait long bung wantaim ol narapela. Narapela man o meri nogat rait long pulim na stopim yu long bung wantaim ol narapela manmeri. Atikel 21 Yumi olgeta gat rait long stap insait long gavman, sapos yu sanap long eleksen o yu makim narapela long sanap long sait bilong yu. Olgeta manmeri igat rait long kisim wankain pablik sevis olsem ol narapela manmeri insait long kantri blong ol. Yumi olgeta gat rait long makim husat man o meri yu laik makim. Atikel 22 Olgeta manmeri na pikinini i wanpela memba long sosaiti, igat rait long stap long gutpela laip na gutpela sindaun, igat rait long kisim halivim long kantri, na ol wanem kain halivim save kam long ol intanesenel lain tasol ol wanwan manmeri mas bihainim laik bilong ogenaisesen na riso bilong gavman. Atikel 23 Olgeta igat rait long wok na yumi olgeta igat rait long wok long wanem kain wok yumi laikim. Wokples mas i stap gutpela wei yumi no inap painim bagarap na yumi mas was gut long pasin nogat wok. Yumi olgeta, maski i kam long wanem hap, mas kisim wankain moni long wankain wok. Olgeta i wok igat rait long kisim pei na pei i mas inap long lukautim yu yet wantaim femili, sapos nogat yu gat rait long kisim moni long sampela narapela hap long karamapim dispela hap long karamapim dispela ol nids biong yu wantaim femeili. Yumi olgeta igat rait long kamapim na kamap memba long wanpela group husat sanag long raits bilong yumi ol wok manmeri – ol i save kilim ”tred union” Atikel 24 Yumi olgeta igat rait long malolo na wok sotpela taim tasol. Na tu, yumi igat rait long kisim pei long taim bilon maolo. Atikel 25 Yumi olgeta igat rait long stap gut na lukautim femili bilong yumi, long halivim olsem, kaikai, klos, haus na marasin. Sapos manmeri i no gat wok, em sik, kisim bagarap long sampela hap long bodi, lapun stret, na ol narapela samting i mekim sindaun i hat. Yum igat rait long askim gavman long halivim. Mama na pikinini ol i bikpela samting long laip bilong yumi olgeta. Ol igat rait long painim na kisim gutpela halivim na yumi mas lukautim ol gut. Maski pikinini igat papa o pikinini bilong rot. Ol pikinini igat wankain raits na olgeta gat rait long painim na kisim gutpela halivim. Atikel 26 Olgeta manmeri gat rait long edukesen. Olgeta pikinini mas go long kominiti skul, skul i bikpela samting na olgeta pikinini mas go long kominiti skul fri. Olgeta manmeri i mas igat wankain rait long go long narapela kain skul o teknikel skul. Skul mas stap long lainim mipela long gutpela pasin bilong gutpela sindaun wantaim ol narapela manmeri na pasin bilong helpim na laikim ol. Education i mas redim yumi long strongim rispek long ol human rights na fridom. Education i mas promotim save na wok bung wantaim ol narapela kantri. Yumi noken wari olsem pasin bilong ol o lotu bilong ol i narapela long yumi. Yumi i mas skruim wok bilong Yunaited Nesens long kamapim na larim peace. Olgeta papa mama igat rait long painim wanem kain skul i gutpela long pikinini bilong ol. Atikel 27 Yumi olgeta gat rait long bihainim gutpela tumbuna pasin bilong yumi waintaim ol nupela pasin olsem, caving, potri, penting, tumbuna singsing na stori. Yumi gat rait long serim o usim gutpela samting i kam long ol save manmeri ol kolim scientist husat mekim nupela kainkain save. Tu yumi yet mas kisim samting long wok yu mekim kamap, narapela noken kisim nem o namba long wok bilong narapela man o long samting we em i mekim kamap. Atikel 28 Yumi olgeta igat rait long gavmen bilong mipela long kamapim dispela kain ol lo long kantri bilong yumi. Na olgeta kantri long wol i mas igat gutpela sindaun na wok bung wantaim. Atikel 29 Yumi olgeta igat risponsibiliti o wok long wokim insait long komuniti long kamapim ol dispela ol raits. Ol raits i mas igat lo i stap long lukautim raits bilong ol narapela, raits bilong yu no inap daunim raits bilong narapela. No gat wanpela man o meri inap kamapim nupela lo insait long komuniti we lo i no binainim lo bilong Yunaited Nesens. Atikel 30 No at wanpela narapela man o meri o kantri inap long usim dispela human raits lo long kamapim birua long narapela o bagarapim ol raits na fridom bilong yu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tr.txt000066400000000000000000000260371520214632600217070ustar00rootroot00000000000000İnsan hakları evrensel beyannamesi Önsöz İnsanlık ailesinin bütün üyelerinde bulunan haysiyetin ve bunların eşit ve devir kabul etmez haklarının tanınması hususunun, hürriyetin, adaletin ve dünya barışının temeli olmasına, İnsan haklarının tanınmaması ve hor görülmesinin insanlık vicdanını isyana sevkeden vahşiliklere sebep olmuş bulunmasına, dehşetten ve yoksulluktan kurtulmuş insanların, içinde söz ve inanma hürriyetlerine sahip olacakları bir dünyanın kurulması en yüksek amaçları oralak ilan edilmiş bulunmasına, İnsanin zulüm ve baskıya karşı son çare olarak ayaklanmaya mecbur kalmaması için insan haklarının bir hukuk rejimi ile korunmasının esaslı bir zaruret olmasına, Uluslararasında dostça ilişkiler geliştirilmesini teşvik etmenin esaslı bir zaruret olmasına, Birleşmiş Milletler halklarının, Antlaşmada, insanın ana haklarına, insan şahsının haysiyet ve değerine, erkek ve kadınların eşitliğine olan imanlarını bir kere daha ilan etmiş olmalarına ve sosyal ilerlemeyi kolaylaştırmaya, daha geniş bir hürriyet içerisinde daha iyi hayat şartları kurmaya karar verdiklerini beyan etmiş bulunmalarına, Üye devletlerin, Birleşmiş Milletler Teşkilatı ile işbirliği ederek insan haklarına ve ana hürriyetlerine bütün dünyada gerçekten saygı gösterilmesinin teminini taahhüt etmiş olmalarına, Bu haklar ve hürriyetlerin herkesçe aynı şekilde anlaşılmasının yukarıdaki taahhüdün yerine getirilmesi için son derece önemli bulunmasına göre, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, İnsanlık topluluğunun bütün fertleriyle uzuvlarının bu beyannameyi daima gözönünde tutarak öğretim ve eğitim yoluyla bu haklar ve hürriyetlere saygıyı geliştirmeye, gittikçe artan milli ve milletlerarası tedbirlerle gerek bizzat üye devletler ahalisi gerekse bu devletlerin idaresi altındaki ülkeler ahalisi arasında bu hakların dünyaca fiilen tanınmasını ve tatbik edilmesini sağlamaya gayret etmeleri amacıyla bütün halklar ve milletler için ulaşılacak ortak ideal olarak işbu İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini ilan eder. Madde 1 Bütün insanlar hür, haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler ve birbirlerine karşı kardeşlik zihniyeti ile hareket etmelidirler. Madde 2 Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyannamede ilan olunan tekmil haklardan ve bütün hürriyetlerden istifade edebilir. Bundan başka, bağımsız memleket uyruğu olsun, vesayet altında bulunan, gayri muhtar veya sair bir egemenlik kayıtlamasına tabi ülke uyruğu olsun, bir şahıs hakkında, uyruğu bulunduğu memleket veya ülkenin siyasi, hukuki veya milletlerarası statüsü bakımından hiçbir ayrılık gözetilmeyecektir. Madde 3 Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her ferdin hakkıdır. Madde 4 Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır. Madde 5 Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayriinsani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz. Madde 6 Herkes her nerede olursa olsun hukuk kişiliğinin tanınması hakkını haizdir. Madde 7 Kanun önünde herkes eşittir ve farksız olarak kanunun eşit korumasından istifade hakkını haizdir. Herkesin işbu Beyannameye aykırı her türlü ayırdedici mualeleye karşı ve böyle bir ayırdedici muamele için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır. Madde 8 Her şahsın kendine anayasa veya kanun ile tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek şekilde milli mahkemelere müracaat hakkı vardır. Madde 9 Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz, alıkonulanamaz veya sürülemez. Madde 10 Herkes, haklarının, vecibelerinin veya kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde, tam bir eşitlikle, davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir. Madde 11 Bir suç işlemekten sanık herkes, savunması için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum sayılır. Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya ihmallerden ötürü mahkum edilemez. Bunun gibi, suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha şiddetli bir ceza verilemez. Madde 12 Hiç kimse özel hayatı, ailesi, meskeni veya yazışması hususlarında keyfi karışmalara, şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya hakkı vardır. Madde 13 Herkes herhangi bir devletin sınırları dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme hakkına haizdir. Herkes, kendi memleketi de dahil, herhangi bir memleketi terketmek ve memleketine dönmek hakkına haizdir. Madde 14 Herkes zulüm karşısında başka memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler tarafından mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir. Bu hak, gerçekten adi bir cürüme veya Birleşmiş Milletler prensip ve amaçlarına aykırı faaliyetlere müstenit kovuşturmalar halinde ileri sürülemez. Madde 15 Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır. Hiç kimse keyfi olarak uyrukluğundan ve uyrukluğunu değiştirmek hakkından mahrum edilemez. Madde 16 Evlilik çağına varan her erkek ve kadın, ırk, uyrukluk veya din bakımından hiçbir kısıtlamaya tabi olmaksızın evlenmek ve aile kurmak hakkına haizdir. Her erkek ve kadın evlenme konusunda, evlilik süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hakları haizdir. Evlenme akdi ancak müstakbel eşlerin serbest ve tam rızasıyla yapılır. Aile, cemiyetin tabii ve temel unsurudur, cemiyet ve devlet tarafından korunmak hakkını haizdir. Madde 17 Her şahıs tek başına veya başkalarıyla birlikte mal ve mülk sahibi olmak hakkını haizdir. Hiç kimse keyfi olarak mal ve mülkünden mahrum edilemez. Madde 18 Her şahsın, fikir, vicdan ve din hürriyetine hakkı vardır; bu hak, din veya kanaat değiştirmek hürriyeti, dinini veya kanaatini tek başına veya topluca, açık olarak veya özel surette, öğretim, tatbikat, ibadet ve ayinlerle izhar etmek hürriyetini içerir. Madde 19 Her ferdin fikir ve fikirlerini açıklamak hürriyetine hakkı vardır. Bu hak fikirlerinden ötürü rahatsız edilmemek, memleket sınırları mevzubahis olmaksızın malümat ve fikirleri her vasıta ile aramak, elde etmek veya yaymak hakkını içerir. Madde 20 Her şahıs saldırısız toplanma ve dernek kurma ve derneğe katılma serbestisine maliktir. Hiç kimse bir derneğe mensup olmaya zorlanamaz. Madde 21 Her şahıs, doğrudan doğruya veya serbestçe seçilmiş temsilciler vasıtasıyla, memleketin kamu işleri yönetimine katılmak hakkını haizdir. Her şahıs memleketin kamu hizmetlerine eşitlikle girme hakkını haizdir. Halkın iradesi kamu otoritesinin esasıdır; bu irade, gizli şekilde veya serbestliği sağlayacak muadil bir usul ile cereyan edecek, genel ve eşit oy verme yoluyla yapılacak olan devri ve dürüst seçimlerle ifade edilir. Madde 22 Her şahsın, cemiyetin bir üyesi olmak itibariyle, sosyal güvenliğe hakkı vardır; haysiyeti için ve şahsiyetinin serbestçe gelişmesi için zaruri olan ekonomik, sosyal ve kültürel hakların milli gayret ve milletlerarası işbirliği yoluyla ve her devletin teşkilatı ve kaynaklarıyla mütenasip olarak gerçekleştirilmesine hakkı vardır. Madde 23 Her şahsın çalışmaya, işini serbestçe seçmeye, adil ve elverişli çalışma şartlarına ve işsizlikten korunmaya hakkı vardır. Herkesin, hiçbir fark gözetilmeksizin, eşit iş karşılığında eşit ücrete hakkı vardır. çalışan her kimsenin kendisine ve ailesine insanlık haysiyetine uygun bir yaşayış sağlayan ve gerekirse her türlü sosyal koruma vasıtalarıyla da tamamlanan adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır. Herkesin menfaatlerinin korunmasi için sendikalar kurmaya ve bunlara katılmaya hakkı vardır. Madde 24 Her şahsın dinlenmeye, eğlenmeye, bilhassa çalışma müddetinin makul surette sınırlandırılmasına ve muayyen devrelerde ücretli tatillere hakkı vardır. Madde 25 Her şahsın, gerek kendisi gerekse ailesi için, yiyecek, giyim, mesken, tıbbi bakım, gerekli sosyal hizmetler dahil olmak üzere sağlığı ve refahını temin edecek uygun bir hayat seviyesine ve işsizlik, hastalık, sakatlık, dulluk, ihtiyarlık veya geçim imkânlarından iradesi dışında mahrum bırakacak diğer hallerde güvenliğe hakkı vardır. Ana ve çocuk özel ihtimam ve yardım görmek hakkını haizdir. Bütün çocuklar, evlilik içinde veya dışında doğsunlar, aynı sosyal korunmadan faydalanırlar. Madde 26 Her şahsın öğrenim hakkı vardır. Öğrenim hiç olmazsa ilk ve temel safhalarında parasızdır. İlk öğretim mecburidir. Teknik ve mesleki öğretimden herkes istifade edebilmelidir. Yüksek öğretim, liyakatlerine göre herkese tam eşitlikle açık olmalıdır. Öğretim insan şahsiyetinin tam gelişmesini ve insan haklarıyla ana hürriyetlerine saygının kuvvetlenmesini hedef almalıdır. Öğretim bütün milletler, ırk ve din grupları arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu teşvik etmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışın idamesi yolundaki çalışmalarını geliştirmelidir. Ana baba, çocuklarına verilecek eğitim türünü seçmek hakkını öncelikle haizdirler. Madde 27 Herkes, topluluğun kültürel faaliyetine serbestçe katılmak, güzel sanatları tatmak, ilim sahasındaki ilerleyişe iştirak etmek ve bundan faydalanmak hakkını haizdir. Herkesin yarattığı, her türlü bilim, edebiyat veya sanat eserlerinden mütevellit manevi ve maddi menfaatlerin korunmasına hakkı vardır. Madde 28 Herkesin, işbu Beyannamede derpiş edilen hak ve hürriyetlerin tam tatbikini sağlayacak bir sosyal ve milletlerarası nizama hakkı vardır. Madde 29 Her şahsın, şahsiyetinin serbest ve tam gelişmesi ancak bir topluluk içinde mümkündür ve şahsın bu topluluğa karşı görevleri vardır. Herkes, haklarının ve hürriyetlerinin kullanılmasında, sadece, başkalarının haklarının ve hürriyetlerinin gereğince tanınması ve bunlara saygı gösterilmesi amacıyla ve ancak demokratik bir cemiyette ahlâkın, kamu düzeninin ve genel refahın haklı icaplarını yerine getirmek maksadıyla kanunla belirlenmiş sınırlamalara tabi tutulabilir. Bu hak ve hürriyetler hiçbir veçhile Birleşmiş Milletlerin amaç ve prensiplerine aykırı olarak kullanılamaz. Madde 30 İşbu Beyannamenin hiçbir hükmü, herhangi bir devlete, zümreye ya da ferde, bu Beyannamede ilan olunan hak ve hürriyetleri yoketmeye yönelik bir faaliyete girişme ya da eylemde bulunma hakkını verir şekilde yorumlanamaz. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ts.txt000066400000000000000000000333101520214632600217000ustar00rootroot00000000000000Xipfumelelanu xa nthlanganu wa matiku ya misava mayelanu ni timhaka ta tinfanelo ta xumunhu Lexi xi sainìweke xi thlelà xi haxiwa hi huvu ya nthlanganu wa matiku ya misava hi kola ka Resolução 217 A (III) ya 10 ka Dezembro ka 1948. Xìviko Hi ku xixima le svaku a ku hlonipha ka lisima ni tinfanelo leti ti lumbaka a lixaka la ximunhu y ndlela yò sungula leyi yi fanelaka ku landziwa a ku kota ku a vanhu va hanya è nkhululekeni, hi kurhula ni ku fana à misaveni; Hi ku tiva le svaku a ku kala ku tiva ni ku xixima a tinfanelo tà wumunhu ku bzalile nsele leyi yi nga hombolokisa mahanyele ni mapimisele ya ximunhu, ni ku tiva le svaku a ku navela kukulu ka vanhu va misava y ku hanya è kurhuleni, na va nga thxaviseliwi kumbe ku hanya hi wusiwana, na va nga thxavi ku khuluma, ku veka mavonele kumbe ku kholwa; Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku vikela tà tinfanelo tà ximunhu hi ku bzàla mafùmele lawa ma hloniphaka tinfanelo lèti, svanga ndlela ya ku heta wupfukeli leli vanhu va liyendlaka hi kola ka kutwa tixànisà ni wukhinyavèzi; Hi ku xixima le svaku y sva lisima a ku seketela ni kuyandzisa a wunghani xikarhi ka matiku hin'kwawu ya misava; Hi ku xixima le svaku a svithsungu sva matiku ya misava svi haxile, hi kola ka papèla, a ku thsembha ni ku seketela ka svona ka timhaka ta lisima ni tinfanelo ta ximunhu ni mahanyele yò kala wuyavanyisi mayelanu ni tinfanelo tà wanuna kumbe wansàti, ni ku tiboha ka nthlanganu lowu a ku pfunisela ku lwa ni mahanyele ya usiwana ndzeni ka utomi la nkhululeko lowu wu yandzìke; Hi ku xixima le svaku, a minfumo ya matiko làwa, ma tibohile a ku hlohlotela, hi ku pfunisana ni Nthlanganu wa Matiku ya Misava, a xihlonipho xa tinfanelo ni wukhululeki lèla ntsindza la ximunhu; Hi ku tiva le svaku a ku pfumela ni ku landza ka svileleto lesvi hi matiku hin'kwawu y masungulu lawa malavekaka a ku kota ku landza xiboho lèxi; A huvu ya Nthlanganu wa Matiku ya Misava Yi haxa a Xipfumelelanu xa Nthlanganu wa Matiku ya Misava mayelanu ni timhaka ta tinfanelo ta ximunhu, na ku naveliwa le svaku, hi ku pfumela ni ku hlonipha svi leleto lesvi, a vanhu ni svighava hin'kwasvu sva mahanyele ya matiku svi tihinta à ku bzàla moya wa mahanyele làwa hi ku haxa, ku djondzisa ni ku laya, svànga ndlela le yinène ya ku nghènisa xihlonipho xa tinfanelo ni wuthlathleki la munhu ni munhu. Hi ku yengeta, ku naveliwa le svaku a nawu wa tiku ni tiku ni wa nthlanganu wa matiku, wu svikota ku yendla lèsvaku a svileleto lesvi svi xiximiwa hi vana ni minfumo ya matiku lawa, ndzeni ni handle ka wòna, loko malumba nthlanganu lowu. ARTIGO 1 Vanhu hin'kwavu va psaliwili na va khululekìle, funthsi va fana hi lisima ni tinfaneno. Và psaliwili ni nyiko ya ku pimisa ni ku yehleketa; hi kolahu, va fanela ku hanya hi moya wa umbìlu ni unghani. ARTIGO 2 Wihi na wihi a ni nfanele ya ku khala, mayelanu ni xipfumelelani lexi, na ku nga na xikheto xa nhlònge, muhlovo, wunùna kumbe wusàti, lirìmi, ndhàwu ya ku psaliwa, kereke, ku landza ta política kumbe ka svin'wani, tiku là mapsaliwa kumbe mathsamele ya wutomi, wupfundzi, kumbe xìhi na xìhi. Hàndle ka lèsvo, à ku fanèli ku hàmbanisìwa hi kolà ka xithsàmu a ndzeni ka timhaka tà política, tà ku fambisa nawu, ku fambisa tà le hàndle ka tiku, kumbe hi kòla ka tiku leli munhu a humaka kalòna, y ngà va tiku là ku thxuseka, là ku fumiwa hi lin'wanyani kumbe matifùmi, nhambi lòko tiku lèli li tsemeliwi ndzelekani è ka mafumele ya lona. ARTIGO 3 Munhu ni munhu à ni nfanelo ya wutòmi, nkhululeko ni usirhelèli. ARTIGO 4 À hàva lweyi a fanelaka ku hanya hi wukarawa kumbe utirheli; a wukaràwa ni wuxavisi la svikarawa, hi mukhuva wihi na wihi, svà tsimbisìwa. ARTIGO 5 À hàva lweyi a fanelaka ku xanisiwa miri, ku tsemeliwa khotso kumbe svikhatiso sva tixànisa tà ku hambana ni makhatisele ya ximunhu kumbe ya ku muhohlòta. ARTIGO 6 Wihi na wihi à ni nfanelo ya kuhloniphiwa svanga munhu phambhèni ka nawu. ARTIGO 7 Phambhèni ka nawu hin'kwavu vanhu va fana, futhsi va fanela ku sirheliwa hi nawu hi ndlela ya ku fana. Va fanela ku vikeliwa hi ku fana mayelanu ni hin'kwaxu xihlàwuhlàwu kumbe wuhlohlotèli lìhi na lìhi la xihlàwuhlàwu lexi xi kongometàka ku hambanyisaka xipfumelelanu lexi. ARTIGO 8 Wìhi na wihi à ni nfanelo ya ku yamukeliwa è ka xighaha xìhi na xìhi xa ku tendera timhaka ta nawu ndzeni ka tiku , kùvé a ya mangala lesvi a svi xandzaka mayelano ni ku djikisiwa ka tinfanelo ta ntsindza lè ti tsaliweke è mabukwini yà nawu wa tiku. ARTIGO 9 À hava lweyi a fanelaka ku khomiwa, ku nghenisiwa è khotsoèni kumbe ku khatisiwa hi ku rhumeliwa è matikwene ya vambe na svi nga na masungulo. ARTIGO 10 Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, a timhaka tàkwe ti xuxiwa è gdekeni hi b'andhla lò thsembheka, leli lifanelaka ku nyika tinfanelo kumbe nandzu mayelanu ni mhaka. ARTIGO 11 Wihi na wihi lweyi a lumbetiwaka nandzu wò karhi a thxiwa n'kàla nandzu loko mhaka yakwe yi nga sè sentchiwa hi nàwu ni ku tikomba svaku hàkunene a nandzu wá mulumba, na a vikeliwa hi gdwethà. À hava lweyi a fanelaka ku tsemeliwa khotso hi kola ka sviyendlo lesvi, è ka n'kama a sviyendleke, à svi nga thxiwi xiwonho mayelanu ni nawu wa tiku ni wa nthlanganu wa matiku. Hi ku fana, loko y li xiwonho, a svi faneli ku tsemeliwa khotso là ku tika kutlula leli a li tsemeliwa xiwonho lexi a n'kama xi nga yendleka hi wona. ARTIGO 12 À svi faneli ku munhu a ngheneliwa ka ta wutomi lakwe, la munti kumbe nghamu na svi nga na masungulo, nhambi ku yendleliwa xihi na xihi lexi y nga xirhuku è ka wumunhu lakwe. Mayelanu ni hin'kwasvu lesvi, a munhu a fanela ku vikeliwa hi nàwu. ARTIGO 13 Munhu wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kandziha kwihi na kwihi lomu a ku rhandzaka ndzeni ka ti ndzelekani ta tiku lakwe ni ku yaka lomu ku xuviwaka hi mbilu yakwe. Wihi na wihi a ni nfanelo yaku, loko à svinavela, a rhurha a ya yaka matikweni man'wani, ni ku thlelela à tikweni làkwe. ARTIGO 14 Wihi na wihi lweyi a ti twaka na a landzeleliwa a tikweni, a ni nfanelo ya ku kombela ni ku thxusiwa ku khoza è matikweni ya vambe. Kambe a nfanelo leyi a yi tirhi loko, hà kunene, a munhu lweyi a landzeleliwa hi mhaka ya ku hoxela nàwu, kumbe hi ku yendla mintirhu leyi yi hambaneke ni nkongometo wa nthlanganu wa matuku. ARTIGO 15 Munhu ni munhu à ni nfanele ya ku lumba tiku. À hava lweyi a fanelaka ku suseliwa nfanelo leyi na svi nga na nthlamuxelo nhambi ku suseliwa a nfanelo ya ku txintxa tiku. ARTIGO 16 Loko a fikeliwa hi ntaga, a wanuna kumbe wansàti, a ni nfanelo ya ku thxàda ni ku yaka munti, na ku nga vekeliwi svi hingakanyu mayelanu ni nhlonge, tiku la mapsaliwa kumbe kereke. Loko wukati la ha tiyili ni loko li thsika li hela, ha vambirhi ka vona va ni tinfanelo tin'we. À svi faneli ku a muthxadu y li wa nsindzisà. A ndjangu wu fanela ku vikeliwa hi nawu wa tiku hi kusa wu ni lisima likulo a mahanyeleni ya tiku. ARTIGO 17 Hin'kwavu vanhu, nthlanganu kumbe nkoponi, va ni nfanelo ya ku lumbiwa hi svìlo. À hava lweyi a fanelaka ku tekeliwa svilo svakwe na svi nga na masungulo. ARTIGO 18 Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku pimisa ni ku yehleketa è ku khululekeni ni ku khetà kerèke tani hi kurhandza kayena; a lesvi svi lava ku hlaia ku a munhu a thxusekili kambe a ku txintxa kerèke kumbe ku khòlwa; hi ku fana, a svi tsimbisiwi ku munhu a pàluxa kerèke yàkwe kumbe lesvi à kholwaka ka svona, kumbe yexe kumbe hi nthlanganu, kumbe à gdekeni kumbe à xihundleni, hi ku djondzisa, ku yendla, kumbe ku thxumayela. ARTIGO 19 Wini na wihi à thxusekili ku khuluma kumbe ku veka mavonele; hi kolàho a svi faneli ku miyetiwa. Hi ku yengetà , à thxusekile a ku yamukeka ni ku hàxa, na a nga tchuvuki ndzelekani, a tindzava ni mapimo hi ma mayendlele lawa a ma lavàkà. ARTIGO 20 Wihi na wihi a khululekile a ku rhamba nhlengeletànu kumbe ku kumeka è ka yona nhambe è ka tinthlanganu tà ku kongoma timhaka tò kala ti nga yelani ni madzòlonga. À svi fanèli ku munhu à sindzisiwa ku lumba nthlanganu wihi na wihi. ARTIGO 21 Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma xithsamu è ka urhangèli la timhaka ta tiku làkwe, yena hayèxe kumbe hi ku rhumisà vanhu lava a nga va kheta ha yèxe. Wihi na wihi, hi kufana ni hin'kwavu vanhu, à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu è ka mintirhu ya nfumu wa tikweni kàkwe. À kurhandza ka xithsungu y nthxumu wa ku sungula lowu tiyisaka a uhòsi à tikweni; hi kolahu, a urhangeli lifanela ku gdoviwa hi hlaúlamàni hi ku famba ni ku famba ka nkarhi, na xi yendliwa hi voto ya xihundla, kumbe hi mahayele man'wani ya ku tiyisa ku vota à ku khululekeni. ARTIGO 22 Wihi na wihi, svanga muhanyi wa tiku, à ni nfanelo ya ku kuma uvikeli mayelanu ni tà mahanyele; hi kolàhu, a nga svi kota ku kombela ku pfuniwa mayelanu ni tà usiwana ni tin'wani tà mahanyele ya siku ni siku; a svipfunu lesvi svà koteka hikola ka ku tihinta ka minfumu ni ku seketeliwa hi matiku man'wani. ARTIGO 23 Munhu ni munhu à ni nfanelo ya ku kuma ntirhu, ya ku kheta ntirhu, ya matirhele ni maholele ya ku yelana ni ntirhu wàkwe, ni uvikeli mayelanu ni ku luza kumbe ku pfumala ntirhu. Hin'kwavu vanhu, na ku nga na ku hambana, va ni nfanelo ya ku hola muholo wa kufana loko va tirha kufana. À mutirhi wihi na wihi a fanela kuhola kuyenela , a ku kota ku hlayisa munti wakwe mayelanu ni lisima xa umunhu, na wu seketeliwa, loko svi kombela, hi svin'wani ni svin'wani svi nga mahiwaka è mavikeleni ya utomi la munhu ni munhu. Munhu ni munhu a khululekile a ku vumba ni van'wani vanhu, a sindicato kumbe ku ti nghenisa è ka ma sindicato sva nga ndlela ya ku vhikhela ti nfanelo ta utirhi la vona. ARTIGO 24 Munhu ni munhu a ni nfanelo ya ku wisa ni ku xùxa, ngopfu ngopfu ya ku yampsiseliwa a ntsengo wa svikhati sva ntirhu ni ku nyikiwa ma féria ya ku hakeliwa. ARTIGO 25 Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku nyikiwa mathsamelo ya mahanyelo ya ku yenela ku kota ku tendera tà mavabzi, ku yambala, xikhafu, munti, ku nyameliwa hi dokodela, ni tin'wani ta mahanyele; à ni nfanelo kambe ya ku pfuniwa loko a nga wu kumi ntirhu, loko à ni mavabzi, wu lima , wu fèlakazi, wu kòxa, kumbe ku luzekeliwa hi lesvi svi ngà mupfuna mahanyeleni ya siku ni siku. À wu b'elèki ni wu tsonguana li fanela ku yamukela nseketelo yò karhi. Hin'kwasvu svivanana, nhambi lesvi svi psaliweke handle ka muthxàdu, svi fanele ku kuma mapfunele ya ku fana. ARTIGO 26 Wihi na wihi à ni nfanelo ya ku kuma ku djondza. À ku djondza y mahala, ngopfu ngopfu è ka mabuku lawa ya ku sangula. A wu djondzisi la ku sungula y nsindzisa. À wu djondzisi là ku tiva mintirhu li fanele ku yandzisiwa; a wu djondzi la svi kolwe lè svi kulo li fanele ku pfuleliwa vanhu hin'kwavu hi ndlela ya ku fana. À wu djondzisi ku laveka li kongometa ngopfu ngopfu a ku bzàla moya wa ximunhu ni ku tiyisisa wu hloniphi la tinfanelo ni wu khululeki la wumunhu, ku fundhisa mahanyela ya ku twisisana, ku hlonipha mapimu ya vàmbe, ku twanana ni ma tiku ya vàmbe, ku bzàla ntwananu xikarhi ka tixaka ni ma kerèke ya ku hambana, ni ku yendla xà nthxumu ndzeni ka nthlanganu wa ma tiku ya misava a ku kota ku tiyisa kurhula a misaveni. Kà nyikiwa è ka vapsàli a nfanelo ya ku kheta a djondzo lèyi va yi lavaka ku yi nyikiwa vana. ARTIGO 27 Munhu wihi na wihi à khululekike a ku nghena ni ku hanya a mahanyelo ya siku ni siku ya mughànga wò karhi, ya ku tirhisa kumbe ku londzola a svi yendlo svà mughànga lòwu ni ku pfunisela ku yandzisa wutivi ni ku londzola à mihandzu ya wutivi leli. Hin'kwavu vanhu va ni nfanelo ya wu sirhèli mayelanu ni hin'kwatu timhaka lè t fambelanaka ni wu hambhi kumbe wu qàmbhi hi kòla ka wu tivi, à matsàlwa ni svi yendlo hin'kwasvu svò qambhiwa hi yena. ARTIGO 28 Hin'kwavu vanhu vani nfanelo ya ku, è mahanyeleni ya siku ni siku, à misaveni hin'kwayu, ku ni nawu ni mafumele ya ku yelana ni svi leleto svà Xiphumelelanu lèxi, a kuvé kuta koteka ku vanhu va hanya ndzeni ka tinfanelo ni nkhululeko lesvi svi haxiwaka è ka papela leli. ARTIGO 29 A munhu à ni ti n'sindzisa ndzeni ka ma hanyele ya tiku, handle ka ti nsindzisa leti a svi koteki a ku bzàla ni ku hluvukisa a wu munhu làkwe. A svi faneli ku a munhu a tsemeliwa ndzelekani è ka ku hanya ka ti nfanelo ni wu khululeki lèli li hàxiwaka hi xipfumelelanu lèxi; ntsèna svi nga koteka lòko a mahanyele kumbe ma mahele làwa ma kongoma ku thikameza ti nfanelo ni wu khululeki là van'wani ndzeni ka nawù. A ti nfanelo ni wu khululeki lèli a li faneli ku hanyiwa hi ndlela ya ku djikisa a nkongometo ni ma sungulo ya Nthlanganu wa Matiku. ARTIGO 30 Svà yalisiwa ku tirhisa xileleto xihi na xihi xa xipfumelelanu lexi hi ndlela ya ku a munhu, nthlanganu wa vanhu kumbe nfumu wa tiku lihi na lihi, à yendla svi yendlo lè svi kongomaku ku hahlula ti nfanelo ni wu khululeki lèli li haxiwaku è ka xipfumelelanu lexi. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tt.txt000066400000000000000000000474651520214632600217210ustar00rootroot00000000000000Кеше хокукларының гомуни декларациясе Берләшкән Милләтләр Оешмасының Генераль Ассамблеясе 1948 елның 10 декабрендә 48 тавыш белән кабул итте. Анда ситез кеше бер якка да тавыш бирмәде. Преамбула Кешелек гаиләсенең бөтен әгъзаларына хас булган тигез һәм аерылгысыз хокукларны һәм кеше дәрәҗәсен тануның гаделлек һәм гомуни тынычлыкның нигезе икәнең истә тотып, кеше хокукларына кимсетеп һәм җирәнеп каруның вәхшилеккә китерүен, кешелек намусын уятуын, кешеләрнең үз карашларына һәм сүз ирегенә ия булган, куркудан, мохтаҗлыктан азат булган тормыш тозүнең кешеләрнең боск омтылышы икәнең игълан итүне истә тотып, җәберләүгә һәм изслүгә каршы соңгы чара итен кеше баш күтәрергә меҗбүр булмасын өчен аның хокукларын закон коче белән саклау зарурлыгын истә тотып, Кешенең төп хокукларына, шәхеснең абруена һәм кыйммәтенә, хатын кызларның һәм ирләрнең тигез хокуклылыгына, Берләшкән Милләтләр халыклары үзләренең ышанычын Уставта раславын һәм тагын да зуррак иреккә ирешеп, иҗтумагый үсешкә, тормыш шартларын яхшыртуга ярдәм итәргә ниятләвен истә тотып, Берләшкен Милләтләр Оешмасы әгъзасы булган дәүләтләрнең кеше хокукларын, төп ирекләрне уртак хөрмәт итүдә һәм саклауда булышлык күрсәтүне үз бурычлары итеп алуларын истә тотып, әлеге хокукларны һәм ирекләрне анлау бу йөкләмәләрне тулысынча үтәүдә бик зур әһәмияткә ия булуын истә тотып, Генераль Ассамблея әлеге Кеше хокукларының гомуни декларациясен бөтен дәүләтләр һәм халыклар үтәргә омтылырга тиешле бурыч сыйфатында игълан итә. Бу Декларацияне һәрвакыт күз алдында тотып, җәмгыятьнең һәр әгъзасы, һәр кеше аң-белем тарату, белем алу юлы белән бу хокукларны һәм ирекләрне хөрмәт итәргә тиеш, бу хокуклар һәм ирекләр Оешма әгъзасы булган дәүләтләр халкы һәм алар юрисдикңиясснә керә торган территорияләрдәге халыклар арасында танылып тормышка ашырылырга тиеш. 1 статья. Барлык кешеләр дә азат һәм үз абруйлары һәм хокуклары ягыннан тиң булып туалар. Аларга акыл һәм вөҗдан бирелгән һәм бер-берсенә карата туганарча [туганнарча] мөнәсәбәттә булырга тиешләр. 2 статья. Һәр кеше үзенең милли яисә иҗтимагый чыгышына, мөлкәтенә, нинди катлаудан булуына, расасына, тән төсенә, җенесенә, теленә, диненә, сәяси яисә башка инануларына карамастан, бернинди аермасыз, Декларациядә игъдан ителгән барлык хокукларга, бөтен ирекләргә иа булырга тиеш. Моннан тыш, кешенең торган җиренең мөстәкыйль яисә үзидарәсез, берәр ил карамагында булуына яисә мөстәкыйльлеге башка берәр торле чикләнүснә карамастан, иленең сәяси, халыкара, хокукый хәленә карамастан, ана бернинди дә аерымлау үткәрелергә [үткәреләргә] тиеш түгел. 3 статья. Һәр кешенең тормышка, иреккә һәм шәхси кагылгысызлыкка хокукы бар. 4 статья. Бер кеше дә коллыкта яисә ирексез хәлдә тотылырга тиеш түгел; коллыкның һәм коллар сатуның ботен торләрс тысла. 5 статья. Беркем дә газапланырга, яусыз, кешелексез яисә аның дәрәҗәсен төшерә торган мөнәсәбәткә дучар ителергә һәм җәзага тартылырга тиеш түгел. 6 статья. Һәр кешенең, ул кайда гына булса да, үзенең хокук иясе икәнен танударын таләп итәргә хакы бар. 7 статья. Закон алдында бөтен кешеләр лә тиң, бернинди аерымланусыз һәркемнен закон белән тигез якланырга хокукы бар. Барлык кешеләрнең дә бу Декларацияне бозучы нинди дә булса хокуклардан мәхрүм ителүдәнм шундын хокуклардан мәхрум итүгә котыртудан тигез якланырга хокуклары бар. 8 статья. Конституция яки закон биргән тон хокуклардан мәхрүм ителгән очракта, һәр кешенең ул хокукларын компетентлы милли судлар аша кире кайтарылып бирелүен таләп итәргә хокукы бар. 9 статья. Беркем дә нигезсез рәвештә кулга алынуга, тоткарлануга, куылуга дучар ителергә тиеш түгел. 10 статья. Һәр кешенең үз хокукларын һәм бурычларын билгеләр очен һәм аны җинаять җаваплылыгына тартуның нигезле булуын ачыклар очен, туды титезлелек нигезендә үз эшенең ачык рәвештә, мөстәкыйль, гадел һәм бәйсез суд аша каралуын таләп итәргә хокукы бар. 11 статья. Җинаять кылуда гаепләпүче [п..п ?] һәр кеше, аның гаебе ачык суд тикшереүе нәтиҗәсендә законлы рәвештә расланганчы гаепсез дип сапалырга хакы бар. Аңа суд тикшерүе вакытында яклану өчен бөтен шартлар тудырлырга тиеш. Берәр эш эшләгән өчен, яки эшләмәгән өчен гаепләү, ул эшләрне кылу вакытында милли законнар алдында яки халыкара хокук алдында җиниаять итеп саналмаса, алар өсен бер кеше дә җавапка тартыда алмый. Беркемгә дә җинаять эшләгән өчен тиешле җәзалан да катырак җәза бирелергә тиеш түгел. 12 статья. Бер кеше дә шәхси һәм гаилә тормышына, торак иминлегенә кагылуга, язышү, хәбәрләшү серенә, абруена һәм намусына нигезсез катиашуга дучар ителергә тиеш түгел. Шундый кысулардан, яисә дучар ителүләрдән һәр кешенең закон белән якланырга хокукы бар. 13 статья. Һәр кешенең һәр деүләт чикләре әчендә иреклә күченең йорергә һәм үзепә тору урыны сайларга хокукы бар. Һәр кешенең теләсә кайсы илне, яисә үз илен ташлап китәргә һәм үз иленә кире әйләнеп кайтырга хокукы бар. 14 статья. Һәр кешенең җәберләнүдән башка илләрдә сыену урыны эзләргә һәм ул урыннан файдаланырга хакы бар. Сәясәт белән бәйле булмаган җинаять кылган очракта яисе Берләшкән Милләтләр Оешмасының приниңибына, максатына каршы килә торгаң җинаять кылса, кеше бу хокуктан файдалана алмый. 15 статья. Һәр кешенең гражданлыкка хокукы бар. Берәү дә ирексездән үз гражданлыгыннан яисә гражданлыгын үзгәртү хокукыннан мәхрүм ителергә тиеш түгел. 16 статья. Яше җитеп балигь булган ирләрнең һәм хатын-кызларның, милләтенә, диненә яисә расанына карамастан, бернинди чикләүләрсез, өйләнешүгә һәм таилә корырга хокуклары бар. Алар өйләнешкәндә дә, бергә торганда да, аерылышу вакытында да бер үк төрле хокуклардан файдаланалар. Өйләнешүчсләрнең язылышуы ике якның да ирекле һәм тулы ризалыгы булганда гына тормышка ашырыла. Гаилә җәмгыятьнең табигый һәм төп күзәнәге булып тора, анын җәмгыять һәм дәүләт ягыннан якланырга хокукы бар. 17 статья. Һәр кеше үзе гепә дә, башка кешеләр белән бергәләп тә, малмөлкәткә ия булу хокукына ия. Беркем дә үз мөлкәтеннән нигезсез мәхрүм ителергә тиеш түгел. 18 статья. Һәр кешенең фикер, вөҗдан һәм дин ирегенә хокукы бар; бу хокук Аллага табынуны, йола куша торган дини тәртипләрне үгәүне эченә ала, һәр кешенең бер үзе генә яисә башкалар белән бергәлән аерым рәвештә яки ачыктан-ачык үз карашларын, үз динен алыштырырга аки тотарга хокукы бар. 19 статья. Һәр кешенең ирекле фикер йөртергә һәм карашларын ирекле рәвештә әйтергә хокукы бар; бу хокукка үз карашларында урекле булу, үзенә кирәкле мәгьлүматны һеи идеяләрне эзләү, табып алу, төрле юллар белән дәүләт чикләренә бәйсез рәвештә тараты да керә. 20 статья. Һәр кеше тыныч рәвештә җыелышлар һәм ассоциацияләр ирегенә хокуклы. Берәү дә нинди дә булса ассоциациягә керергә мәҗбүр ителә алмий. 21 статья. Һәр кешенең турыдан-туры яисә ирекле сайланган вәкилләр аша үз иле белән идарә итәргә хокукы бар. Һәр кешенең үз илендә бертигез рәвештә дәүләт хезмәтенә керү хокукы бар. Халык ихтыяры хөкүмәт хакимлегенең нигезе былрга тиеш; әлеге ихтыяр үзенең чагылышын үз вакытында үткерелә торган гадел сайлауларда таырга тиеш. Тавыш бирү яшерен, гомуни һәм тигез сайлаулар аша, яисә шуна тиң булган башка формаларда тәэмин ителергә тиеш. 22 статья. Һәр кеше, җәмгыять әгъзасы буларак, социаль тәэмин ителүгә һәм дәүләт структурасына һәм табигый байлыкларына каран, халыкара хезмәттәшлек һәм милли тырышлыклар аша социаль, икътисади һәм мәдәни яктан үз шәхесенең ипрекле үсеше очен, дәрәҗәсе төшмәслек кирәкле ярдәмргә хокуклы. 23 статья. Һәр кешенең хезмәткә, эшне ирекле рәвештә сайлап алуга, гадел һәм уңайлы эш шартларына һәм эшсезлектән якланута хокукы бар. Һәр кеше, бернинди кимсетелүдәрсез, тигез эш өчен тигез хезмәт хакы алырга хокуклы. Һәр хезмәт кешесе үзенә һәм гаиләсснә кешегә ласклы көн күрелек гадел һәм канәгатьләнерлек түләү алырга, кирәк очракларда өстәмә рәвештә башка чаралар белән дә социаль тәэмин ителергә хокукы. Һәр кешенең һөнери берләшмәләр осштырырга һәм үзенең мәнфагатьләрен яклар өчен һөнәри берләшмәләргә керергә хокукы бар. 24 статья. Һәр кеше ялга хокуклы һәм эш көнең тиешле чикләрдә кыскартуны да кертен, ел саси түләүле ял алырга, эштән буш вакытка хокукы бар. 25 статья. Һәр кеше тормыш дәрәҗәсен тошермәслек булган туклануга, киемтә, торакка, медицина ярдәмснә, социаль хезмәт күрсәтелүгә, үзенә һәм гаиләсенә сәламәтлек, мул тормыш тәэмин ителүгә хокуклы. Эшсез калган очракта, авырганда, гарипләнгәндә, тол галганда, картайганда һәм башка торле үзенә бәйләнмәгән сәбәпләр белән тормыш итү чараларын югалтканда һәр кешенең тиевлә ярдәм адырга хокукы бар. Ана булу һәм сабыйлык аерым тәрбиягә һәм ярдәмгә хокук бирә. Никахлы һәм никахтан тыш туган барлык балалар бердәй социаль якланганлыкка ия. 26 статья. Һәр кеше белем алырга хокуклы. Бигрәк тә башлангыч һәм гомуни белем алу бушлай булырга тиеш. Башлангыч белем алу мәҗбүри булырга тиеш. Техник һәм профессиональ белем алу һәркем очен мөмкин булырга тиеш, югары белем алу һәркемнең сәләтенә карап булырга тиеш. Белем алу, кеше шәхесенең үсешенә, кеше хокукларына һәм тон ирекләргә хөрмәтне арттыруга юнәлдерелгән булырга тиеш. Белем алу расалар, дини осшмалар һәм халыклар арасында дуслыкка, килешүчәнлеккә, сабырлыкка булышырга. Берләшкән Милләрләр Оешмасына тынычлыкны саклауда ярдәм итәргә тиеш. Ата-аналар үзләренең кечкенә балаларына белем алуның төрен сайлауда остенлекле хокукка ия. 27 статья. Һәр кеше җәмгыятенең мәдәни тормышында ирелке катнашырга, сынды сәнгатьтән ләззәт алырга, фәннең үсешендә катнашырга, фән биргән байлыклардан файдаланырга хокуклы. Һәр кеше, автор буларак, фәнни, әдәби, сынлы сәнгать олкәсендәге хезмәте нәтиҗәләрен, үзенең әхлакый һәм матди ихтыяҗларын якларга хокуклы. 28 статья. Һәр кеше бу Декларациядә язылган хокукларны һәм ирекләрне тулысынча тормышка ашырга торган халыкара һәм социаль, тәртипкә хокуклы. 29 статья. Һәр кеше җемгыять алдында, үз шәхесе ирекле һәм тулы үсешкә ирешкән җемгыять алдында бурычлы. Үзенең хокукларын һәм ирекләрен тормышка ашырган чакта, һәр кеше демократик җәмгыятьтәге гомуни мул тормыш, социаль тәртип, гадел әхлак таләпләрен канәгатьләндерә торган хокукларга һәм ирекләргә тулы хөрмәт тәэмин итә торган законлы чикләүләргә гепә дучар ителергә момкин. Бу хокукларны һәм ирекләрне тормышка ашыру Берләшкән Милләтләр Оешмасы максатларына һәм принципларына каршы килергә тиеш түгел. 30 статья. Бу Декларациядәге бер нәрсә дә нинди дә булса дәүләткә, бер торкем шәхселәргә яисә аерым кешеләргә бу Декларациядә язылган хокукларны һәм ирекләрне юкка чыгарырга юл куела дип аңлатылырга тиеш түгел. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ty.txt000066400000000000000000000372421520214632600217160ustar00rootroot00000000000000FA'IRA'A HA'ATI I TE MAU Tl'AMANARA'A O TE TA'ATA-TUPU PARAU FA'AARA I te fa'ari'i i te fa'ati'amā o te ihomana tumu o te mau mero tā'āto'a o te nuna'a ta'ata e i to ratou ato'a ti'amanara'a 'aifaito e te tūtu'u-mana-'ore 'ei papa no te orara'ati'amā, no te orara'a-'aifaro e no te hau i roto i teie nei ao, e ti'a ai, I te fa'ari'i e no te ha'apa'o'ore, e no te fa'afaufa'a'ore i te mau ti'amanara'a o te ta'ata, i tupu ai te mau peu 'oviri i fa'ati'arepu i te manava o te tā'āto'ara'a o te ao; i te fa'ari'i i te ti'aoroara'ahia 'ei a'e nui no te ta'ata te hitira'a mai o te hō'ē ao iti i reira te mau ta'ata, i ora mai mai roto mai i te taiā e te veve, e 'aparaparau noa ai ma te ti'aturi fa'ahou, e ti'a ai, I te fa'afaufa'a i te paruru i te ti'amanara'a o te ta'ata ma te hō'ē fa'aterera'a-ture, ia 'ore 'oia te ta'ata ia hepohia, i te hope'a, i te hepo-'orure-hau i te fa'atītīra'a e te fa'afaora'a a te taehae, e tia ai, I te fa'afaufa'a i te fa'aitoitora'a i te rito o te here i rotopū i te mau va'a'ai'a, e ti'a ai, I te fa'ari'i, i roto i teie Parau-Fa'aau, e ua ti'aoro fa'ahou te mau nuna'a ta'ata o te mau Va'a'ai'a-'Amuitahia i to ratou ti'aturi pāpū i te mau ti'amanara'a tumu o te ta'ata, i te ihomana e i te faufa'a o te ihota'ata i te 'aifaitora'a o te ti'amanara'a o te mau tane e o te mau vahine. I te fa'ari'i e ua fa'i ato'a i to ratou hina'aro mau i te tauturu i te 'e'era'a o te 'avirira'ata'ata, e i te ha'apunaho i te hō'ē orara'a hau roa a'e i te maita'i na roto ia i te hō'ē ti'amara'a hau a'e, e ti'a ai, I te fa'ari'i i te 'opuara'a'amui a te mau Hau Mero e a te Fa'anahora'a a te mau Va'a'ai'a-'Amuitahia no te ha'amau pāpū i te fa'atura hā'āti-pāpū-mau i te mau ti'amanara'a o te ta'ata e i te ti'ama tumu, e ti'a ai, I te fa'ari'i 'ei faufa'a nui no te ha'apāpū i teie parau-fa'aau, te hō'ē rahura'a 'amui i teie mau ti'amanara'a e teie mau ti'amāra'a, e ti'a ai, Te poro nei te 'Apo'ora'a Rahi i teie Fa'ira'a Hā'āti i te mau Ti'amanara'a o te Ta'ata 'ei moea titaura'a 'amui na te mau nuna'a ta'ata e te mau va'a'ai'a ato'a, ia tutava 'oia te mau ta'ata tupu e te mau mero o te 'avirira'a ta'ata, ma te raupe'a -mana'o noa i teie Fa'ira'a, na roto i te ha'api'ira'a-'ite e te ha'api'ira'a-peu, no te ha'aparare i te fa'aturara'a o teie mau ti'amanara'a, e no te ha'amau pāpū, na roto i te hō'ē mau fa'auera'a ri'iri'i a to na iho va'a'ai'a e a te mau va'a'ai'a tā'āto'a. Te poro nei i te fa'ati'amā ra'a e i te ha'apāpūra'a, mai rotopū i te huira'atira o te mau Hau Mero iho e tae roa atu i te huira'atira o te mau fenua i raro a'e i to ratou mana. 'IRAVA MATAMUA E fanauhia te tā'āto'ara'a o te ta'ata-tupu ma te ti'amā e te ti'amanara'a 'aifaito. Ua 'ī te mana'o pa'ari e i te manava e ma te 'a'au taea'e 'oia ta ratou ha'a i rotopū ia ratou iho, e ti'a ai; 'IRAVA PITI E ti'a ta te ta'ata tata'itahi i te fa'ariro 'ei ti'ara'a no na, teie mau ti'amanara'a e te mau ti'amāra'a i ha'apararea i roto i teie Fa'ira'a, ma te hō'ē mā'itira'a'orehia 'oia na ni'a i te taura ta'ata, na ni'a i te rava 'iri, i te tānē e te vahine, i te reo, i te fa'aro'o, te mana'o poritita 'aore ra na ni'a i te tahi atu a mau mana'o no roto mai i te va'a'ai'a 'aore ra i te 'avirira'ata'ata; ma te ma'iti-'ore-ato'a-hia 'oia na ni'a i te faufa'a, i te papafanaura'a 'aore ra na ni'a i te tahi atu a mau huru ti'ara'a. Teie atu a, 'aore 'e mā'itira'a e ravehia na ni'a i te papara'a poritita, i te manara'a-ture 'aore ra na ni'a i te papara'a i rotopū i te mau va'a'ai'a o te fenua 'aore ra o te hau-fenua o te hō'ē ta'ata a'amau, noa atu teie 'e fenua 'aore 'e hau-fenua mana ta'a'ē, 'e fenua fa'aterehia, i 'o'oti-pito-'ore 'aore ra 'e fenua ti'amāra'a fa'aitihia. 'IRAVA TORU 'E ti'amanara'a to te ta'ata-tupu ato'a i te ora, i te ti'amāra'a e i te orara'a pano'ono'o 'ore. 'IRAVA MAHA 'Eiaha roa te ta'ata ia mau i te fa'aterera'a fa'atītī e i te fa'afaora'a; e 'opani 'eta'eta-roa-hia te fa'aterera'a-fa'atītī e te tapiho'ora'a i te mau tītī 'IRAVA PAE, 'Eiaha roa te ta'ata ia ha'avīhia ma te taparahihia, ia fa'autu'ahia ma te ha'amauiuihia e te fa'afaufa'a'orehia 'aore ra ma te ha'ave'uve'uhia. 'IRAVA ONO 'E ti'amanara'a to te ta'ata tata'itahi i te manara'a o to na ti'ara'a-mana-ture i te mau vāhi ato'a. 'IRAVA HITU 'E ti'ara'a 'aifaito to te tā'āto'ara'a i mua i te ture e 'e ti'amanara'a, ma te mā'iti'orehia, i te hō'ē parurura'a 'aifaito a te ture. 'E ti'amanara'a to te tā'āto'ara'a ia pāruru-'aifaito-hia atu i te mau fa'ata'ara'a e fa'ahapa na i teie Fa'ira'a, e i te mau ha'afifra'a ato'a i teie fa'ata'ara'a. 'IRAVA VA'U 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te hō'ē horora'a ti'a mau i mua i te mau manaha'avara'a a te va'a'ai'a i mana i te pāto'i atu i te mau ha'a e fa'ahapa ra i to na mau ti'amanara'a tumu i ha'amanahia mai e te papature nui 'aore ra e te ture. 'IRAVA IVA 'Eiaha roa te ta'ata ia tape'ahia, ia tamauhia i te 'auri 'aorc ra ia tuvaruhia ma te tumu 'ore. 'IRAVA 'AHURU 'E ti'amanara'a lo te ta'ata ato'a, na roto i te 'aifaito ti'a, i te fa'aro'o auti'a a ra'ahia ta na tumu 'ohipa e te hō'ē tomite ha'avāra'a ti'amā e te ti'a 'aifaito, i mua i te huira'atira. Na teie tomite 'oia e fa'aoti i te ti'amāra'a o to na mau ti'amanara'a e ta na mau fafaura'a 'aore ra i te manara'a o te mau fa'ahapara'a ato'a na ni'a i te tinofa'au tu'ara'a . 'IRAVA 'AHURU-MA-Hō'ē 'E tia ma tei fa'aoti-mana'o-hia no te ta'ata ato'a i parihia i te hō'ē hara hou o ia a fa'ahapa-pāpū-roa-hia ai e te ture na roto i te hō'ē ha'avāra'a i mua i te huira'atira. 'E mau rave'a pāpū te rave-'ato'a-hia no te pāruru ia na. 'Eiaha te ta'ata ia fa'autu'ahia no te mau 'ohipa 'aore ra no te mau ravera'aha'apa'ora'a -'ore i tupu i te tau 'e fa'ahapa-ture-'ore teie mau 'ohipa i roto i te papa-ture o to na va'a'ai'a 'aore ra o te tā'āto'ara'a o te mau va'a'ai'a. 'Eiaha ato'a ia fa'ateiahahia a'e te utu'a, ia vai 'aifaito rā e tei tu'uhia i te tau a ravehia ai teie hara. 'IRAVA 'AHURU-MA-PITI 'Eiaha te orara'a, te feti'i, te 'utuafare o te ta'ata e ta na ato'a mau tuatapapara'aparau-papa'i ia riro 'ei 'imira'a-pe'ape'a- ti'amā -'ore, e 'ei fa'a'inora'a ato'a i to na tiara'amana e i to na ro'o. 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te pārurura'a a te ture i teie atu mau 'imira'a -pe'ape'a 'aore ra i teie mau fa'a'inora'a. 'IRAVA 'AHURU-MA-TORU 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te araterehaere ma te ti'amā e i te 'imi i te hō'ē nohora'a no na i roto i te hō'ē Hau-Fenua. 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'aru'e i te 'ai'a, i to na ato'a iho 'oia, e i te ho'i fa'ahou mai i to na'ai'a. 'IRAVA 'AHURU-MA-MAHA I mua i te fa'afaora'a, 'e tiamanara'a to te ta'ata ato'a i te 'imi i te pare-ora e i te fa'ari'ihia mai i te tahi 'ē atu mau fenua. 'Eiaha ra teie ti'amanara'a ia tata'uhia no te mau fa'afaora'a i fa'ahapa i te ti'amanara'a 'amui 'aore ra i fa'ahape i te mau fa'aotira'a e te mau fa'ata'ara'a-ture a te mau Va'a'ai'a-'Amuitahia. 'IRAVA 'AHURU-MA-PAE 'E ti'amanara'a to te ta'ata-tupu ato'a i te hō'ē ti'ara'ava'a'ai'a. 'Eiaha roa ia te ta'ata ia fa'a'erehia ma te ti'amā 'ore i to na ti'ara'ava'a'ai'a, e i te ti'amanara'a ato'a no te taui i to na ti'ara'ava'a'ai'a. 'IRAVA 'AHURU-MA-ONO la tae'ahia te matahiti ti'a, 'e ti'amanara'a to te tānē e to te vahine, ma te hō'ē ha'a- fifi-'ore-hia na ni'a i te taura-ta'ata, na ni'a i te ti'ara'ava'a'ai'a 'aore ra na ni'a i te fa'aro'o, i te fa'aipoipo e i te ha'atumu i te hō'ē'utuafare-feti'i. 'E ti'amanara'a'aifai to raua no te 'ohipa-e-no-te- 'anotau- fa'aipoipora'a e no te 'anotau ta'ara'a ato'a. E fa'aoti-ti'a-noa-hia te fa'aipoipora'a ma te hina'aro ti'amā mau e te fa'ahepo'orehia o nā ta'ata fa'aipoipo. 'E iho tumu-papa te 'utuafare-feti'i no te 'avirira'ata'ata e no reira 'e ti'amanara'a to na i te pārurura'a a te 'avirira'ata'ata e a te Hau. 'IRAVA 'AHURU-MA-HITU 'E ti'amanara'a to te ta'ata, to tei vai ato'a i roto i te va'amata'eina'a, i te ti'ara'afatu. 'Eiaha roa te ta'ata ia fa'a'erehia ma te ti'amā 'ore i to na ti'ara'afatu. 'IRAVA 'AHURU-MA-VA'U 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te ti'amāra'a o te ferurira'a, o te 'ite e o te fa'aro'o. Teie ti'amanara'a, 'e ti'amāra'a ia no te taui i te fa'aro'o'aore ra i te ti'aturira'a, o ia ana'e iho 'aore ra ma te 'amui, i mua i te huira'atira 'aore ra o ia ana'e iho, na roto i te ha'api'ira'a, i te mau fa'anahonahora'a, i te purera'a e i te fa'aotira'a o te haerera'a'oro'a. 'IRAVA 'AHURU-MA-IVA 'E ti'amanara'a to te ta'ata-tupu ato'a i te ti'amāra'a o te mana'o e o te porora'a-parau; 'e ti'amanara'a ho'i ia i te ha'afifi-ra'a-'ore-hia no to na mau mana'o, 'e ti'amanara'a no te 'imira'a, no te fa'ari'ira'a e no te ha'apararera'a i te mau parau-fa'a'ite e i te mau mana'o, na roto i te mau huru rave'a ato'a, e ma te tāu'a 'ore atu i te mau 'oti'a. 'IRAVA PITI-'AHURU 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te ti'amāra'a o te 'apo'ora'a e o te tā'ātira'a hau. 'Eiaha roa te ta'ata ia fa'ahepohia no te fa'ao atu i roto i te hō'ē pupu-tā'ātira'a. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-Hō'ē 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'aō ti'a atu, 'aore ra na ni'a atu i te ti'ara'a o te mau mero-mā'iti-ti'amā-hia, i roto i te fa'aterera'a-'ohipa a te Hau o to na fenua. 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'aō atu, na ni'a i te mau ti'ara'a 'aifaito, i roto i te mau toro'a-'ohipa a te Hau o to na fenua. 'O te hina'aro o te huira'atira te papa o te mana o te fa'aterera'a a te Ilau. E ha'apararehia teie hina'aro na roto i te tahi mau mā~'itira'a ti'amā, o tē rave-tamau-hia i te mau area-fa'aau-hia, na roto ia i te hō'ē mā'itira'a hā'āti 'aifaito e i te hō'ē mā'itira'a pūrarohuna 'aore ra na roto ia i te hō'ē fa'anahora'a 'aifaito mai, o te fa'atura i te ti'amāra'a o te mā'itira'a . 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-PITI 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a, na ni'a i to na ti'ara'a -mero-'avirira'ata'ata, i te papaturura'a -'avirira'ata'ata. 'E ti'ara'a to na i te manuiara'a o te mau ti'amanara'a te pae faufa'a, te pae 'avirira'ata'ata e te pae fa'anahora'a-'ohipa-tumu -faufa'a no to na ihomana e no te tupura'a-ti'amā o to na ihota'ata, ma te tūtavara'a-va'a'ai'a 'oia e te ravera'a-'amui a te tā'āto'ara'a o te mau va'a'ai'a, ia au i te fa'anahora'a e te faufa'a a te fenua tata'itahi. 'IRAVA PITI'AHURU-MA-TORU 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te 'ohipa, i te mā'iti-ti'amā i ta n'ohipa na ni'a i t hō'ē fa'anahora'a-ohipa 'aifaito e te aut'a, e i te paruruhia i te o'era'a-'ohipa. 'E ti'amanara'a to te tā'āto'ara'a, ma te hō'ē ma'iti'orera'a, i te hō'ē moni'ohipa 'aifaito ti'a e te hō'ē ha'ara'a 'aifaito. 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a e rave na i te'ohipa i te hō'ē 'aufaura'a 'aifaito au-ti'a no te papaturu ia na e i to na 'utuafare feti'i te hō'ē orara'a au i te ti'amāra'a o te ta'ata-tupu tei ti'a i te pāturuhia, i te taime-fifi, na te tahi mau rave'a-pārurura'a 'avirira'ata'ata. 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'atupu e te tahi atu i te auparuru-ti'ara'a e i te fa'aō ato'a atu i roto i te mau auparurura'a-ti'ara'a no te pāruru i to na mau-ti'ara'a-faufa'a. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-MAHA 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'aeaeara'a-'ohipa e i te mau fa'a'ana'anatae-ra'a, i te hō'ē ihoa rā ha'apotora'a au-ti'a i te taime-ravera'a-'ohipa e i te 'aufauhia i te mau fa'afa'aeara'a-'ohipa i fa'au-area-hia. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-PAE 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te faito-orara'a nava'i no te papaturu i to na orara'a-tino e to na orara'a-fāna'o e i to to na ato'a'utuafare-feti'i, i te pae ihoa rā o te mā'a, o te 'ahu, o te fare, o te utuutura'a-ma'i e i te pae ato'a o te mau 'atu'atura'a-'avirira'ata'ata i titauhia. 'E ti'amanara'a to na i te tauturuhia i te o'era'a-'ohipa, i te ma'ira'a, te ha'aparuparura'a, te ivira'a, te ruhiruhiara'a 'aore ra i te tahi atu a mau o'era'a-rave'a-'imira'a-maita'i i hina'aro'orehia e ana. 'E ti'amanara'a to te vahine-fanau-tama e to te tamari'i i te hō'ē tauturu e i te hō'ē utuutura'a ta'a'ē. 'E ti'ara'a to te tā'āto'ara'a o te tamari'i, tei fanau-ti'ama-hia 'aore ra tei fanau-ti'amā-'ore-hia, i te hō'ēā tauturura'a-'avirira'ata'ata. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-ONO 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te ha'api'ira'a. 'Ei ha'api'ira'a tāmoni 'ore e ti'a ai no te ha'api'ira'a'ā e no te ha'api'ira'a -tumu ihoa rā. 'E fa'auera'a na te hau te ha'api'ira'a-'ā. Ia ha'apararehia te ha'api'ira'a fa'aravihi e te ha'api'ira'a-toro'a, e ti'a ai. 'E ti'amanara'a, ma te 'aifaito roa, to te tā'āto'ara'a i te ha'api'ira'a tuatoru na roto i to ratou iho itoito. Ia titau-ti'a te ha'api'ira'a i te pū-hinuhinura'a o te ihota'ata e i te fa'a'eta'eta i te fa'aturara'a i te ti'amanara'a o te ta'ata-tupu, e o te mau ti'amāra'a tumu, e ti'a ai. Ia tauturuhua 'oia i te māramarama, i te maita'i e te here i rotopū i te mau va'a'ai'a pā'āto' e te mau taura-ta'ata 'aore ra i rotopū i te mau pupu -fa'aro'o, ia tauturuhua ato'a i te terera'a o te mau 'ohipa a te mau Va'a'ai'a-Amuitahia no te maupāpūra'a o te hau, e ti'a ai. 3-'E ti'amanara'a matameha'i to te metua, i te mā'iti i te huru ha'api'ira'a e hōro'a na to raua mau tamari'i. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-HITU E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te fa'aō atu, ma te ti'amā, i roto i te fa'anahora'a-'ihi-tupu a te va'amata'eina'a, i te fa'afaufa'a atu i te mau tata'ura'a-'una, e i te 'amui ato'a atu i te fa'aritora'a o te pū'ihi e i te mau rahura'a-ora e roa'a mai. 'E ti'amanara'a to te ta'ata tata'itahi i te pāruruhiara'a o te mau faufa'a-ture e te mau faufa'a-tino e vai ra i roto i te mau tata'ura'a-'ihi, te mau tata'ura'a-'aivana'a 'aore ra te mau tata'ura'a-'una ta na iho e fatu na. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-VA'U 'E ti'amanara'a to te ta'ata ato'a i te manara'a, i te pae 'avirira'ata'ata e i te pae va'a'ai'a pā'āto'a, o te hō'ē fa'aterera'a i reira te mau ti'amanara'a e te mau ti'amāra'a i porohia i roto i teie Fa'ira'a e mana rahi roa ai. 'IRAVA PITI-'AHURU-MA-IVA 'E hopoi'a ta te ta'ata tata'itahi e amo na te va'amata'eina'a i reira te tupura'a ti'amā rahi mau o to na ihota'ata e mana ai. I roto i te fa'a'ohipara'a i to na mau ti'amanara'a e i roto ato'a i te fa'afaufa'ara'a i to na mau ti'amāra'a, 'aita atu 'e 'ōpanira'a ta te ta'ata tata'itahi maori rā o te mau 'ōpanira'a ia i fa'aau-ti'a-hia e te ture no te papaturu i te fa'ari'ira'a e i te fa'aturara'a i te mau ti'amanara'a e te mau ti'amāra'a o te tahi atu, e no te ha'afaufa'a ato'a i te mau titaura'a 'aifaito a te ture-ha'apa'ora'a e a te ture-hau, e a te orara'a-hau maita'i o te tā'āto'ara'a i roto i te hō'ē 'avirira'ata'ata-upo'o-'aifaito. E'ore teie mau ti'amanara'a e teie mau ti'amāra'a e mana noa a'e i te ravefa'ahapara'a i te mau ture-ha'apa'ora'a a te mau Va'a'ai'a-'Amuitahia. 'IRAVA TORU-'AHURU 'Eiaha roa te hō'ē noa a'e fa'auera'a a teie Fa'ira'a ia 'iritihia 'ei ti'amanara'a a'e no te hō'ē Hau-Fenua, no te hō'ē aupupu-ta'ata 'aore ra no te hō'ē ta'ata hō'ē, no te rave i te hō'ē 'ohipa no te vāvāhi atu i te mau ti'amanara'a e te mau ti'amāra'a i porohia i roto nei. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/tzm-Latn.txt000066400000000000000000000266461520214632600227760ustar00rootroot00000000000000TIṢERRIḤT TAGRAGHLANT IZERFAN N WEMDAN Yesbudan d yesse ran deg wegraw amatu seg use ti-s 217 A. (III) di 10 dujember 1948 ANAKCHAM Imi asmussen n lḥwerma i ttalasen akkw yâggalen n twachult talsawt d yizerfan n sen yemsawan, d nitni i d llsas n tlelli, taghdemt akkw d- tifrat deg wmadal (di ddunit). Imi kra n widn nesmussun ara izerfan n wemdan d widn iḥeqqren s lkhwedm n lewḥuch yesserfayen tamsakwit n talsa akkw d- tlilin umadal and'ara hedren u and'ara yamnen yemdanen s tlelli idg ur yelli la aseṛheb la lmizirya, d nettat i d asirem âlayan n wemdan. Imi tebbwi - dd nnig kra yellan ad ttuḥudden izerfan n wemdan s nnidam azerfan i wakkn ur yettuḥerrs ara wemdan di taggara alamma yughal d amnafeg ḍadd temḥeqranit akkw d unaghur. Imi yessefk ad tennerni tegmi d wassaghen n tmidwa d lemḥibba gar yeghlanen. Imi di lqanun izerfan n wemdan imudan n ledjnas yedduklen berrḥen i tikkelt tajḍidt laman n sen deg zerfan ilsasiyen n wemdan di ccherf akkw d wazal n bnadem di tugdut izerfan n tulawin d yergazen u berrḥen belli qeṣden ad snernin aqeddem amgarwan u ad sbed'den tigwnatin timenyafin n tudert di tlelli yettimghuren. Imi, timura yetteskin di ledjnas yedduklen lezment iman n sent ad myallent (ad mmâwanent) i wakken ad demnent nitenti d-tuddsa n ledjnas yedduklen, di mkull timura leqder aheqqani izerfan n wemdan akkw tlella tilsasiyin. Imi afham amechruk n tlella d yizerfan agi degs lqima tameqwrant i wakken ad uqment leqder tmura leqder i lâhd n sent. Tajmâit tamatawt Tberreḥ belli tiṣerriḥt agi tagraghlant izerfan n wemdan d anawad amechruk igher ssaramen imudan d yeghlanen akken ma llan i wakken akkw yemdanen d yâggaln n temgarwa i glan (i ges an) dima tiṣerriḥt agi di lbal n sen, ad skhedmen akkw lmedjhud n sen, s leqraya d ttṛebga i wakkn ad senernin aqader n tlella d yizerfan agi u ad demnen s ttawilat idd iteddun s lâqel, (wa deffir wa) deg wennar aghelnaw d ugraghlan asmussen d usnefḍes igraghlanen iḥeqqaniyen gar imezdaghen n ddulat tâggalin s timmad n sent nagh gar yimezdaghen n tmizar i gellan ddaw lhwekm n sent aghedman. Tamadda 1: Imdanen, akken ma llan ttlalen d ilelliyen msawan di lḥweṛma d yizerfan- ghur sen tamsakwit d lâquel u yessefk ad-tili tegmatt gar asen. Tamadda 2: Kull yiwen ghur-s lḥeqq ad ighellat tilella d yizerfan idd yeddan di tṣerriḥt agi bla tarayit idd yettasen si cchetla, d llun, d ldjens d tutlait, d ddin d ṛṛay asiyasi nagh ṛṛay iḍen i gerzan lasl aghelnaw, tamgarwa, aila talalit nagh liḥala n iḍen yehwa yas d argaz nagh d-tameṭṭut. Rnu gher-s, ur ilaq ara ad-tili trayit yebnan ghef liḥala tasiyasit, taghedmawt nagh tagraghlant n tmurt nagh n temnadt ideg yezdegh wemdan yehwa yas tella tmurt agi nagh temnadt agi d- talellit nagh ddaw lewkala, nagh ur tehkim ara deg yiman is nagh ur tekmil ara tlelli ines. Tamadda 3: Kull amdan ghur es lḥeqq n tudert, tilelli d laman ghef timmad is. Tamadda 4: Ur ilaqar a ad yughal wemdan d akli nagh d aqeddach n wemdan iden. Tasakla d uzenzi n waklan ttuḥeṛṛmen maḍi. Tamadda 5: Ur ilaqara ad yettuselleṭ ghef umdan uâqeb nagh ssikis d- teghriwin yesnughbuyen, itekksen fell as sser. Tamadda 6: Ang'is yehwa yili wemdan, ghur s lḥeqq ad yettwag leqder i timmadit is taghedmawt. Tamadda 7: Akkw indamen msawan zdat lqanun u ghur sen lḥeqq bla afraz i wakkn atn iḥudd lqanun - ghur sen irkwelli lḥeqq i uḥuddu, akken ma llan ḍedd tarayit ur nwufq ara tiṣerriḥt agi. Tamadda 8: Kull amdan ghur-s lḥeqq ad ichetki i tnehkamin tighelnawin yettuk'ellfen i wakkn ad fkent lḥeqq ḍedd tneḥyafin ur nettqadar ara izerfan ilsasiyen is yettak udustur d lqanun. Tamadda 9: Ula d yiwen ur yezmir ad yettwaṭṭef, nagh ad yettwaḥbes nagh ad yet twanfu s ldjur. Tamadda 10: Kull amdan ghur-s lḥeqq ad-tâddi tluft is zdat tnehkamt, âinani, bla tneḥyaft i wakkn ad - tseyyi ma seḥḥant telzimin is d yizerfan is nagh ma d-tidett wayn - idd gren fell as deg wennar n lâqubat. Tamadda 11: Kra n win yettutéhmen s ssiya ad yettwaḥseb d imzekki alama yettuṣeḥḥeh s lâdel ddenb idd gren fell as, âinani, zdat tnaḥkamt and'ara yettwadmen akkw wayn i glaqen i uḥuddu ines. Ula d yiwen ur yettwaḥkam ara fell as ma yekh dem kra n ssiya yettuḥeṛṛmen nagh ma iferreṭ di kra iwudjben fell as ma yella di tallit ni ayn idd gren fell as ur ikhulfara lqanun aghelnaw nagh agraghlan, yerna lâquba ur d as-dd yettak ara ad - tagwar tin is i gḥekkm lqanun di tallit ideg teḍra ssiya. Tamadda 12: Ur yezmir ḥedd ad yessekchem iman is s ldjur di tudert n wemdan, di twachult is; deg wekkham is, timuzniwin is nagh ad yessims lḥwerma-s d nnif is; kull amdan ghur-s lḥeqq at iḥudd lqanun si tiytiwin yechban tigi. Tamadda 13: Kull amdan ghur-s lḥeqq ad yelḥu s tlelli u ad yekhtir tanezdught di tmurt is. Kull amdan ghur-s lḥeqq ad yeffegh si yall tamurt ghas d - tamurt is u ma yehwa yas yezmer ad yughal ghur es. Tamadda 14: Ma yella yettwaḥṛes wemdan s ldjur, ghur-s lḥeqq ad yesdari iman is u ad ighellet lânaya n tmura iḍen. Amâni ur d-as-dd tebbw ara ad ighellet lḥeqq agi ma yella yekhdem ssiya ikhulfen lqanun amechruk nagh ayn ur nwufq ara inawaḍen d yimenzayen n tmura yedduklen. Tamadda 15: Kull amdan ghur-s lḥeqq i tghelna is yehwan. Ur d-as yettwakkes i yiwen s ldjur la taghelna ines la lḥeqq ubeddel n tghelna. Tamadda 16: Mi geblegh weqchich nagh teqchicht, ghur sen lḥeqq ad zewdjen i wakkn ad bnum tawachult bla ma yettuqegged lḥeqq gi s cchetla, taghelna, nagh ddiyana msawan deg zerfen m'ara zewdjen, nad'am zewdjen nagh m'ara yefsekh zzwadj. Ur yettili zzwady alamma s lebghi d umyeqbel ukmil n wergaz d- tmettut. Tawachult d-tagwejdit talemmast n temgarwa, ghur-s lḥeqq att thudd temgarwa d ddula. Tamadda 17: Amdan yehwa yas weḥd-es nagh d amezday ghur-s lḥeqq ad yekseb aila. Yiwen ur yezmir ad yettuḥeṛṛem seg waila-s. Tamadda 18: Kull amdan ghur-s lḥeqq i tlelli n tedmi, tamsakwit d ddiyana, lḥeqq agi tetteski deg-s tlelli ubeddel n ddiyana akkw d wayn is yettamen, wehd es nagh gar medden âinani nagh di sser, s uselmed s tegdimin, s wâbâd d umares n lemdaheb. Tamadda 19: Kull amdan ghur-s lḥeqq n tlelli di ṛṛay d lmenṭeq anda yetteski lḥeqq ubeggen n ṛṛay bla ma yettuchebbwel u daghen tebbwi yas-dd ad inadi, ad yeṭṭef, u ad yefser di yall tamurt isallen d- tedmiwin s yall ttawil n wenṭaq. Tamadda 20: Kull amdan ghur-s lḥeqq i unejmâ akkw d- tdukla di tifrat. Yiwen ur yezmir ad yettuḥettem i wakken ad yetteski di tdukla. Tamadda 21: Kull amdan ghur-s lḥeqq ad yetteski deg wselḥuy n temsal n bailek n tmurt is, ama netta s timmad is, nagh s win yekhtar d amtil is. Kull amdan ghur-s lḥeqq amm netta am wiyad ad yettef amkan di lḥirfat n bailek n tmurt is. Lirad umadan d nettat i d llsas n lhiba n lehkwem n bailek- yessefk add tban s tefrant zeddigen idg ara tteskin meddn irkwelli u ara yilin si lweqt aar wayeḍ di tugdut d sser nagh s ttawil iḍen it yechban ara iḍemnen tilellli n tefrant. Tamadda 22: Kull amdan yetteskin di temgarwa ghur-s lḥeqq di laman amgarwan gqes den ad ikafi izerfan is isagrawen imgarwanen d yidelsanen imsefken i lḥweṛma d usegmi alelli n timmadit is s tejmilt n lmedjhud aghelnaw d umyalli agraghlan s wayn ara yembwafaqen netta d nniḍam d lerzaq n kull tamurt. Tamadda 23: Kull amdan ghur-s lḥeqq i ikheddim ara yekhtir akkn is yehwa s cchurut n lâdel imsefṛaḥen ar'at iḍemmen ghef ticchumert. Imdanen akken ma llan ghur sen lḥeqq bla tarayit i tjernanin yemsawan ghef ikheddimen yemsawen. Kra n win ikheddmen ghur-s lḥeqq i tjernant taḥeqqit, timsefreḥt ar'as iḍemnen i netta d twachult is tudert iwufqen lḥweṛma n wemdan ara yettuk'emmlen ma yebgha lḥal, s kra n ttawil iden uḥuddu amgarwan. Kull amdan ghur-s lḥeqq ad yessebded netta d wiyaḍ tidukliwin ikheddamen nagh ad icharek di tdukla ara iḥudden lmeslaha ines. Tamadda 24: Kull amdan ghur-s lḥeqq i rraha d- tukksa n lkhiq (d ugunfu) u ladgha di lḥedd iqebbel lâqel n lweqt ikheddim akkw di ttriḥ yettwakhelsen, si lewqt aar wayeḍ. Tamadda 25: Kull amdam ghur-s lḥeqq i lmizan n tudert ar'at iqidden i ṭṭmana n tṣeḥiḥt is (n tezmert is), liser ines akkw d- twachult is, ladgha i isafarn n tuççit, llebsa, tanezdught, adawi timezgiwin (tijmilin) timgarwiyin ilaqen, ghur-s lḥeqq i ṭṭmana ma ur ikheddmara, ma yuḍen, ma yella d anâibu nagh d adjjal, nagh d awesran nagh kra n yimi ar d as ruḥent ttawilat n tudert ma yekka-dd waya nnig tezmert is; Tiyemmatin d yigwerdan ghur sen lḥeqq i tallalt (lmâwna) d uḥuddu ikhsusiyen. Akkw igwerdan ilulen di zzwadj nagh beṛṛa n zzwadj ghur sen lḥeqq yemsawan di tussṛa (ṭṭmana) tamgarwant. Tamadda 26: Kull amdan ghur-s lḥeqq di leqraya ur nessefk ara fell as lekhlaṣ ladgha leqraya tamenzut akkw d- telsasit. Leqraya tamenzut d- tamelzumt, leqraya tatiqnit d uselmed n lhirfat yessefk ad ilin d imatawen, tabburt unekchum gher tlumdiwin tunnigin (âlayen) yessefk ad-tili s lâdel i meddn irkwelli ghef lehsab n wakken ẓewren. Ttrebga yessefk ad- tessiweḍ ghr usefti n timmadit d usedjhed n leqder izerfan n wemdan akkw d tlella tilsasiyin, tebbwi-dd ad- tweṣṣi ghef usefhem d umsameh d lemhibba gar tmura akken ma llant d yimudan d ddiyanat i tuttfa n lehna. Imawlan ghur sen lḥeqq d imezwura ad khtiren ṣṣenf n ttrebga ara fken i warraw n sen. Tamadda 27: Kull amdan ghur-s lḥeqq ad yetteski ma yebgha di tmeddurt tadelsant n tmurt is, ad yestummen i lfenn (tazuri) akkw d tegmi n tussna d wayen idd ttaken n lfaida. Kull amdan ghur-s lḥeqq uḥuddu n lfaida ines tanamkawt akkw d- tmaddawt idd yekkan seg wayn idd yesnulfa di tussna, di tmedyazt (tasekla) nagh di lfenn. Tamadda 28: Kull amdan ghur-s lḥeqq deg wennar amgarwan nagh deg wennar agraghlan i wakken ad yili nniḍam yechban izerfan akkw tlella idd yeddan di tṣerriḥt agi lfaida d unawaḍ n sen. Tamadda 29: Amdan ghur-s lwadjeb i wegdud idg i gemken ala deg-s kan, unerni ukmil n timmadit is. Deg wmares izerfan is d ughellet n tlella ines, kull yiwen ur ikennu ala ddaw leqyud i gerṣem lqanun wehd es i wakken ad yedmen asmussen d uqader izerfan d tlella n lghir is u daghen i wakken tisutriwin tighedmawin n wedyaz d nniḍam n bailek d liser amataw dit emgarwa tagdudant (tadimuqratit). Izerfan akkw d- tlella yagi, is yehwan yili, ur zmirn ara ad ttumarsen ḍedd inawaḍen d ỵimenzayen, n tmura yedduklen. Tamadda 30: Ur telli tmadda di tṣerrḥit agi i gzemren ad-tettwafhem d-tikchi n lḥeqq i ddulla, nagh i wegdud nagh i wemdan i wakkn ad khedmen kra nagh ad marsen igi i gqeṣden aḥuddu izerfan akkw d-tlella idd yeddan deg-s. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ug.txt000066400000000000000000000570141520214632600216740ustar00rootroot00000000000000دۇنيا كىشىلىك ھوقۇقى خىتابنامىسى سۆز بېشى ئىنسانلار ئائىلىسىنىڭ بارلىق ئەزالىرنىڭ ئۆزىگە خاس ئىززەت-ھۆرمىتىنى شۇنىڭدەك ئۇلارنىڭ باراۋەر ۋە تەۋرەنمەس ھوقۇقىنى ئەتراپ قىلىشنىڭ دۇنياۋى ئەركىنلىك، ھەققانىيەت ۋە تىنچلىقنىڭ ئاساسى ئىكەنلىكى، كىشىلىك ھوقۇقىغا ئېتىبارسىز قاراش ۋە ھاقارەت كەلتۈرۈش ئەۋج ئېلىپ كىشىلەرنىڭ ۋىجدانىنى بولغايدىغان ياۋۇز زوراۋانلىققا ئايلانغانلىقى، ھەممە ئادەم سۆز ئەركىنلىكى ۋە ئېتىقاد ئەركىنلىكىدىن بەھرىمەن بولىدىغان ھەمدە ۋەھىمە ۋە نامراتلىقتىن خالىي بولىدىغان دۇنيانىڭ يېتىپ كېلىشى ئاددىي خەلقنىڭ ئالىي ئارزۇسى دەپ ئېلان قىلىنغانلىقى، ئىنسانلانىڭ ئىلاجىسىزلىقتىن زوراۋانلىق ۋە زۇلۇم ئۈستىدە ئىسيان كۆتۈرىمىز دەپ تەۋەككۇلىگە ھەرىكەت قىلىپ يۇرمەسلىكى ئۈچۈن، كىشىلىك ھوقۇقىنى قانۇن ئارقىلىق ئىدارە قىلىش يولى بىلەن قوغداش زۆرۈر بولغانلىقى، دۆلەتلەر ئارا دوستلۇق مۈناسىۋىتىنىڭ تەرەققىياتىنى ئالغا سۈرۇش زۆرۈرلۇكى، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلارتىغا ئەزا دۆلەتلەر خەلقىنىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر خارتىيىسىدە ئۆزلىنىڭ ئاساسي كىشىلىك ھوقۇقى، ئىسانىي ئىززەت-ھۆرمىتى ۋە قەدىر-قىممىتى شۇنىڭدەك ئەر-ئاياللارنىڭ باراۋەرلىك ھوقۇقى توغرىسىدىكى ئەرقىدىسىنى قايتا تەكىلتىگەنلىكى ھەمدە بىر قەدەر چوڭ ئەركىنلىك ئاساسىدا جەمئىيەتنىڭ يۇكسىلىشى ۋە تۇرمۇش دەرىجىسىنىڭ ياخسىلىنىشىنى ئالغا سۈرۈشكە بەل باغلىغانلىقى. ئەزا دۆلەتلەرنىڭ بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى بىلەن ھەمكارلىشىپ، كىشىلىك ھوقۇقى ۋە ئاساسىي ئەركىنلىكنىڭ ئومۇميۇزلۇك ھۆرمەتلىنىشى ۋە ئەمەلگە قويۇلۇشىنى ئالغا سۈرۈش يولىدا قەتئىي ئىرادىگە كەلگەنلىكى، ئاشۇ ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكنى ئومۇميۇزلۇك چۇشىنىشنىڭ شۇ قەتئىي ئىرادىنىڭ تولۇق ئەمەلگە ئاشۇرۇلۇشىغا مۇھىم تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقى، كۆزدە تۇتۇلغاچقا، ھازىر يىغىن، بارلىق خەلق ۋە بارلىق دۆلەت تىرىشىپ ئەمەلگە ئاشۇرىدىغان ئورتاق ئۆلچەم سۈپىتىدە مۇشۇ دۇنيا كىشىلىك ھوقۇقى خىتابنامىسىنى ئېلان قىلىدۇ. ھەر بىر ئادەم ۋە ئىجتىمائىي ئاپپاراتنىڭ مۇشۇ خىتابنامىنى ھەر دائىم ئەستە چىڭ ساقلاپ، تەلىم ۋە تەربىيە ئارقىلىق ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكنىڭ ھۆرمەتلىنىشنى تىرىشىپ الغا سۈرۈشى ھەمدە دۆلەتلەرنىڭ ۋە خەلقئارانىڭ تەدرىجىي ئىلگىرىلەش تەدبىرلىرى ئارقىلىق ئاشۇ ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكنىڭ ئەزا دۆلەتلەرنىڭ ئۆزىدىكى خەلق ئارىسىدا شۇنىڭدەك شۇ دۆلەتلەرنىڭ باشقۇرۇش تەۋەلىكىدىكى زېمىنىدا ياشايدىغان خەلق ئارىسىدا ئومۇميۈزلۈك ۋە ئۇنۇملۇك ئەتىراپ قىلىنىشى ۋە ئەمەلگە قويۇلۇشىنى ئۇمىد قىلىدۇ: 1 ماددا ھەممە ئادەم زانىدىنلا ئەركىن، ئىززەت-ھۆرمەت ۋە ھوقۇقتا باپباراۋەر بولۇپ تۇغۇلغان. ئۇلار ئەقىلغە ۋە ۋىجدانغا ئىگە ھەمدە بىر-بىرىگە قېرىنداشلىق مۇناسىۋىتىگە خاس روھ بىلەن موئامىلە قىلىشى كېرەك. 2 ماددا ھەممە ئادەم مۇشۇ خىتابنامىدە قەيت قىلىنغان بارلىق ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكتىن بەھرىمەن بولۇش سالاھىيىتىگە ئىگە. ئۇلار ئىرقى، رەڭگى، جىنسى، تىلى، دىنى، سىياسىي قارىشى ياكى باشقا قارىشى، دۆلەت تەۋەلىكى ياكى ئىجتىمائىي كېلىپ چىقىشى، مۈلكى، تۇغۇلۇشى ياكى باشقا سالاھىيىتى جەھەتتىن قىلچە پەرقلەنمەيدۇ. ئۇنىڭ ئۇستىگە ھەممە ئادەم ئوزى تەۋە دۆلەت ياكى زېمىننىڭ سياسىي، مەمۇرىي لاكى خەلقئارا ئورنىنىڭ ئوخشاش بولماسلىقى بىلەن پەرقلەنمەيدۇ. بۇ زېمىننىڭ مۇستەقىل زېمىن، ۋاكالىتەن باشقۇرۇلۇۋاتقان زېمىن، ئاپتونومىيىسىز زېمىن ياكى باشقا ھەرقانداق ىگىلىك ھوقۇقىغا چەك قويۇلغان ھالەتتىكى زېمىن بولۇشىدىن قەتئىينەزەر. 3 ماددا ھەممە ئادەم ھاياتلىقتىن، ئەركىنلىكتىن ۋە جىسمانىي بىخەتەرلىكتىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. 4 ماددا ھەرقانداق ئادەمنى قۇل قىلىشقا ياكى قۇل قاتارىدا ئىشلىتىشكە بولمايدۇ. ھەرقاندقاق شەكىلدىكى قۇللۇق توزۇمنىمۇ، قۇللارنى ئېلىپ-سېتىشنىمۇ مەنئى قىلىش كېرەك. 5 ماددا ھەرقانداق ئادامنى رەھىمسىزلىك بىلەن قىيناشقا ياكى ۋەھشىي، ئىنسانىيەتسىز ياكى جاقارەت خاراكتېرلىك مۇئامىلىگە ياكى جازاغا دۇچار قىلىشقا بولمايدۇ. 6 ماددا ھەممە ئادەم ھەرقانداق جايدا قانۇن ئالدىدىكى كىشىلىك ئىززىتىنى ئېتىراپ قىلدۇرۇشقا ھوقۇقلۇق. 7 ماددا ھەممە ئادەم قانۇن ئالدىدا بابباراۋەر ھەمدە قىلچە كەمسىتىلمەي، قانۇننىڭ باراۋەر قوغدىشىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. ھەممە ئادەم مۇشۇ خىتابنامىگە خىلاپ ھەرقانداق كەمسىتىشتىن ۋە مۇشۇنداق كەمسىتىشكە تۇرتكە بولىدىغان قىلمىشنىڭ زىيانكەشلىكدىن ساقلىنىش ۈچۈن، باراۋەر قوغداشتىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. 8 ماددا ھەرقانداق ئادەم ئوزىنىڭ ئاساسىي قانۇن ياكى قانۇنلار بەخش ئەتكەن اساسىي ھوقۇقى زىيانكەشلىككە ئۇچرىغاندا، لاياقەتلىك دۆلەت سوتى ئارقىلىق بۇنداق زىيانكەشلىك ھەرىكىتىدىن ئۇنۇملۇك قۇتۇلۇپ قېلىشقا ھوقۇقلۇق. 9 ماددا ھەرقانداق ئادەمنى ھەرقانداق شەكىلدە قولغا ئېلىشقا، نەزەر بەنت قىلىشقا ياكى سۈرگۈن قىلىشقا بولمايدۇ. 10 ماددا ھەممە ئادەم مۇستەقىل ھەم خالىس سوتنىڭ ئادىل ۋە ئوچۇق سوراق قىلىشى بىلەن ئۆزىنىڭ ھوقۇقى ۋە مەجبۇرىيىتىنى مۇئەييەنلەشتۇرۇشكە ھەمدە ئۆزىگە قويۇلغان ھەرقانداق جىنايى ئەيىبنى ئېنىقلىۋېلىشقا پۈتۈنلەي ھوقۇقلۇق. 11 ماددا جىنايى ئىشلار بىلەن ئرز قىلىنغانلىكى ادەم ئقلاش جەھەتتە لازىملىق بارلىق كاپالەتكە ئېرىشكەن ئاشكارا سوتتا جىنايىتى بارلىى قانۇن بويىچە دەلىللەنگىچە گۇناھسىز دەپ قارىلىشقا ھوقۇقلۇق. ھەرقانداق ئادەمنىڭ ھەرقانداق قىلمىشى ياكى قىلمىشسىزلىقى سادىر بولغان ۋاقتىدا دۆلەت قانۇنى ياكى خەلقئارا قانۇن بويىچە جىنايى ئىشلار جىنايىتىنى شەكىللەندۇرمىكەن بولسا، جىنايى ئىشلار جىنايىتىنى ئۆتكۈزگەن دەپ ھۆكۈم چىقىرىشقا بولمايدۇ. جىنايى جازا جىنايەت ئۆتكۈزگەندە تەتبىق قىلىندىغان قانۇندىكى بەلگىلىمىلەردىكىدىن ئېغىرلىتىۋېتىلسە بولمايدۇ. 12 ماددا ھەرقانداق ئادەمنىڭ خۇسۇسىي تۇرمۇشىغا، ئاىلىسىگە، تۇرالغۇ جايىغۇ ۋە خەت-ئالاقىسىگە خالىغانچە ئارىلىشىۋېلىشقا بولمايدۇ. ئۇنىڭ شەنى ۋە شۆھرىتىگە ھۇجۇم قىلىشقا بولمايدۇ. بۇنداق ئارىلىشىشتىن ياكى ھۇجۇمدىن ساقلىنىش ئۈچۈن، ھەممە ئادەم قانۇننىڭ قوغدىشىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. 13 ماددا ھەممە ئادەم ھەرقايسى دۆلەتلەرنىڭ زېمىنىدا ئەركىن كوچۇشكە ۋە ئولتۇراقلىشىشقا ھوقۇقلۇق. ھەممە ئادەم ھەرقانداق دۆلەتتىن كېتىشكە، جوملىدىن ئۆز دۆلىتىدىن كېتىشكە ھوقۇقلۇق ھەمدە ئۆزىنىڭ دۆلىتىگە قايتىپ كېلىشكە ھوقۇقلۇق. 14 ماددا ھەممە ئادەم زىيانكەشلىكتىن ساقلىنىش ئۈچۈن، باشقا دۆلەتلەردە پاناھ تىلەشكە ۋە پاناھلىنىشقا ھوقۇقلۇق. ھەقىقەتەن غەيرىي سىياسىي جىنايەت ياكى بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ اساسىي مەقسىتى ۋە پرىنسىپىغا خىلاپ قىلىش بىلەن ئەيىبلەنگەن ئەھۋال استىدا، بۇنداق ھوقۇقتىن پايدىلىنىشقا بولمايدۇ. 15 ماددا ھەممە ئادەم دۆلەت تەۋەلىكىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. ھەرقانداق ئادەمنى دۆلەت تەۋەلىكىدىن خالىغانچە مەھرۇم قىلىشقا بولمايدۇ. ۇنىڭ دۆلەت تەۋەلىكىنى ئۆزگەرتىش ھوقۇقىنى ئىنكار قىلىشقىمۇ بولمايدۇ. 16 ماددا ياش قورامىغا يەتكەن ئەر-ئاياللار ئىرق. دۆلەت تەۋەلىكى ۋە دىن جەھەتتىن ھەرقاندقا چەكلىمىگە ئۇچرىماي، تويلىشىشقا ۋە ئۆي تۇتۇشقا ھوقۇقلۇق. ئۇلار نىكاھ جەھەتتە، توي قىلغان مەزگىلدە ۋە نىكاھ توختىمى بىكار قىلىنغاندا، باراۋەر ھوقۇققا ئىگە بولۇشى كېرەك. ئەر تەرەپ بىلەن ئايال تەرەپنىڭ ئىختىيار قىلىشى ۋە تامامەن ماقۇل بولۇشى ئارقىسىدىلا توي قىلىشقا بولىدۇ. ئائىلە تەبىئىي ۋە ئاساسىي ئىجتىمائىي بىرلىك، ئو جەمئىيەت ۋە دۆلەت تەرپىدىن قوغدىلىشقا تېگىشلىڭ. 17 ماددا ھەممە ئادەمنىڭ مۈلۈككە ئوڭچە ئىگىدارلىق قىلىش ھوقۇقى شۇنىڭدەك باشقىلار بىلەن شېرىكلىشىپ ئىگىدارلىق قىلىش ھوقۇقى بولۇشى كېرەك. ھەرقانداق ئادەمنى مال-مۈلكىدىن خالىغانچە مەھرۇم قىلىشقا بولمادۇ. 18 ماددا ھەممە ئادەم ئىدىيىۋى، ۋىجدانىي ۋە دىنىي ئەركىنلىك ھوقۇقىغق ئىگە: بۇ ھوقۇق شۇ ئادەمنىڭ ئۆزىنىڭ دىنىنى ياكى ئېتىقادىنى ئۆزگەرتىش ئەركىنلىكىنى شۇنىڭدەك ئۆزىنىڭ دىنى ياكى ئېتىقادىنى دىنىي ئېقىدە، ئەمەلىيەت، ناماز-ئىبادەت ۋە ئەمرىمەرۇپ ئارقىلىق يالغۇز ياكى ئۆم، ئاشكارا ياكى مەخپىي ئىپادىلەش ئەركىنلىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 19 ماددا ھەممە ئادەم ئۆز تەشەببۇسىنى بىلدۈرۈش ۋە پىكىر بايان قىلىش ئەركىنلىكىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق؛ بۇ ھوقۇق مۇداخىلىگە ئۇچرىماي ئۆز تەشەببۇسىنى ساقلاپ قېلىش ئەركىنلىكىنى ۋە ئۇچۇر ھەم پىكىرلەرنى ھەرقانداق ۋاسىتە ئارقىلىق ۋە دۆلەت ئايرىمىسىغا قارىماي ئىزدەش، قوبۇل قىلىش ۋە تارقىتىش ئەركىنلىكىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. 20 ماددا ھەممە ئادەم تىنچ يول بىلەن يىغىن ئۆتكۈزۈش ۋە تەشكىلانلار ئۇيۇشۇش ئەركىنلىكىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. ھەرقانداق ئادەمنى مەلۇم بىر تەشكىلاتنىڭ تەۋەلىكىگە ئۆتۈشكە زورلاشقا بولمايدۇ. 21 ماددا ھەممە ئادەم دۆلەتنى ئىدارە قىلىشقا ئۆزى بىۋاستە قاتنىشىش ياكى ئۆزى ئەركىن تاللىغان ۋەكىلى ئارقىلىق قاتنىشىش ھوقۇقىغا ئىگە. ھەممە ئادەم ئۆز دۆلىتىنىڭ ھۆكۈمەت ئىشلىرىغا باراۋەر پۇرسەت بىلەن قاتنىشىش ھوقۇقىغا ئىگە. خەلقنىڭ ئىرادىسى ھۆكۈمەت ھوقۇقىنىڭ ئاساسى: بو ئىرادە قەرەللىك ۋە ھەقىقىي سايلام بىلەن ئىپادىلىنىشى كېرەك. سايلام ئومۇميۈلۈك ۋە باراۋەر ئاۋاز بېرىش ھوقۇقىغا ئاساسلىنىشى ھەمدە يوشۇرۇن ئاۋاز بېرىش ياكى ئوبدانلا ئەركىن ئاۋاز بېرىش بويىچە ئەلىپ بېرىلىشى كېرەك. 22 ماددا ھەر بىر ئادەم جەمئىيەتنىڭ بىر ئازاسى بولۇش سۈپىتى بىلەن، ئىجتىمائىي كاپالەتتىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق ھەمدە ئۆزىنىڭ شەخسىي ئىززەت-ھۆرمىتى ۋە كىشىلىك غۇرۇرىنىڭ ئەركىن راۋاجلىنىشى ئۈچۈن زۆرۈر بولغان ئىقتىسادىي، ىجتىمائىي جەھەتتىكى ۋە مەدەنىيەت جەھەتتىكى ھەر خىل ھوقۇقلاردىن بەھرىمەن بولۇشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشقا ھوقۇقلۇق. بۇ ئەمەلگە ئاشۇرۇش دۆلەتنىڭ تىرىشچانلىقى ۋە خەلقئىارا ھەمكارلىق ئارقىلىق ھەمدە ھەرقايىسى دۆلەتلەرنىڭ تەشكىلاتى ۋە بايلىق ئەھۋالى بويىچە بولىدۇ. 23 ماددا ھەممە ئادەم ئىشلەشكە، ئەركىن كەسىپ تاللاشقا، ئادىل ۋە مۇۋابىق خىزمەت شارائىتىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھەمدە ئىشسىز قېلىشتىن ساقلىنىش كاپالىتىدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. ھەممە ئادەم ھەرقانداق شەكىلدە كەمسىتىلمەي، ئوخشاش ئىش ئۈچۈن ئوخشاش ھەق ئېلىش ھوقۇقىغا ئىگە. ئىشلىگەن ئادەمنىڭ ھەر بىرى ئادىل ۋە مۇۋاپىق ھەقتىن بەھرىمەن بولۇشقا، ئۆزىنىڭ ۋە ئائىلە تاۋابىئاتىنىڭ ئىنسانىي ىززەت-ھۆرمەتكە لايىق تۇرمۇش شارائىتىغا ئىگە بولۇشىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىشقا، زۆرۈر تېپىلغاندا. ئۇنىڭغا باشقا ئىجتىمائىيى كاپالەتنى قوشۇمچە قىلىشقا ھوقۇقلۇق. ھەممە ئادەم ئۆزىنىڭ مەنپەئىتىنى قوغداش ئۈچۈن، ئىشچىلار ئۇيۇشمۇسىنى تەشكىللەش ۋە ئۇنىڭغا قاتنىشىش ھوقۇقىغا ئىگە. 24 ماددا ھەممە ئادەم دەم ئېلىش ۋە بىكار يۈرۈش ھوقۇقىدىن، جۇملىدىن ئىش ۋاقتىنىڭ چېكىنى ئەقىلگە مۇۋاپىقلاشتۇرۇش ھەمدە قەرەللىك، مائاشلىق دەم ئېلىش ھوقۇقىدىن بەھرىمەن بولىدۇ. 25 ماددا ھەممە ئادەم ئۆزىنىڭ ۋە ئائىلە تاۋابىئاتىنىڭ سالامەتلىكى ۋە پاراۋانلىقىنى كاپالەتكە ئىگە قىلىش ئۈچۈن زۆرۈر بولغان تۇرمۇش سەۋىيىسىدىن، جۇملىدىن يېمەكلىك، كىيىم-بېچەك، تۇراغۇ ئۆي، داۋالىنىشتىن ۋە زۆرۈر ئىجتىمائىي مۇلازىمەتچىلىكتىن بەھرىمەن بولۇش ھوقۇقىغا ئىگە: ىشسىز قالغاندا، كېسەل بولۇپ قالغاندا، مەجرۇھ بولۇپ قالغاندا، تۇل قالغاندا، قېرىغاندا ياكى تىزگىنلىگىلى بولمادىغان باشقا ئەھۋال بىلەن تىرىكچىلىك ئىقتىدارىنى يوقاتقاندا، كاپالەتتىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. ئانىلار ۋە بالىلار ئالاھىدە ئېتىباردىن ۋە ياردەمدىن بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلۇق. بارلىق بالىلار نىكاھلىق ياكى نىكاھسىز تۇغۇلغانلىقىغا قارىماي، ئوخشاش ئىجتىمائىي مۇھاپىزەتتىن بەھرىمەن بولۇشقا تېگىشلىك. 26 ماددا ھەمە ئادەم بىلىم ئېلىش ھوقۇقىغا ئىگە. بىلىم ئېلىش ھەقسىز بولۇشى كېرەك. ھېچ بولمىغاندا، باشلانغۇچ ۋە ئاساسىي باسقۇچتا شۇنداق بولۇشى كېرەك. باشلانغۇچ مائارىپ مەجبۇرىيەت خاراكتېرىدا بولۇشى كېرەك. تېخنىكا مائارىپى ۋە كەسپىي مائارىپى ئومۇميۈزلۈك تەسىس قىلىش كېرەك. ئالىي مائارىپنىڭ ئىشىكىنى نەتىجىگە قاراپ بارلىق كىشىلەرگە تەڭ ئېچىۋېتىش كېرەك. مائارىپنىڭ مەقسىتى ئادمنىڭ خاسلىقىنى بولۇق يېتىلدۈرۈش ھەمدە كىشىلىك ھوقۇقى ۋە ئاساسىي ئەركىنلىككە بولغان ھۆرمەتنى كۈچەيتىش. مائارىپ ھەرقايسى دۆلەتلەر، ئىرقلار، ياكى ھەرقايسى دىنىي گۇرۇھلار ئارا چۇشىنىشنى، يول قويۇشنى ۋە دوستلۇقنى ئىلگىرى سۈرۈشى ھەمدە بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭ تىنچلىقنى قوغداش يولىدىكى تۇرلۇك پائالىيەتلىرنى ئالغا سۈرۈشى كېرەك. ئاتا-ئانىلار پەرزەنتلىرىنىڭ ئېلىشقا تېگىشلىك بىلىم تۇرلىرىنى ئاۋۋال تاللاش ھوقۇقىغا ىگە. 27 ماددا ھەممە ئادەم جەمئىيەتنىڭ مەدەنىي تورمۇشىغا ئەركىن قاتنىشىپ، سەنئەتتىن بەھرىمەن بولۇشقا ھەمدە ئىلىم-پەن تەرەققىياتىدىن ۋە ئۇنىڭدىن ھاسىل بولغان پاراۋانلىقتىن تەڭ بەھرىمەن بولۇشقا ھوقۇقلەق. ھەممە ئادەم ئۆزى ئىجاد قىلغان ئىلمىي، بەدىئىي ئەسەرلەردىن ۋە گۇزەل سەنئەت ئەسەرلىرىدىن ھاسىل بولغان مەنىۋى ۋە ماددىي مەنپەت مۇناسىۋىتى بىلەن، قوغىلىش ھوقۇقىغا ئىگە. 28 ماددا ھەممە ئادەم مۇشۇ خىتابنامىدە قەيت قىلىنغان ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكنىڭ تولۇق رېئاللىشىشىغا ئىمكان بېرىدىغان بىر خىل ئىجتىمائىي ۋە خەلقئارا تەرتىپنى تەلەپ قىلىشقا ھوقۇقلۇق. 29 ماددا ھەممە ئادەم جەمئىيەت ئالدىدا مەجبۇرىيەتنى ئۈستىگە ئالغان بولىدۇ. چۇنكى، ئۇلارنىڭ خاسلىقى خەمئىيەت ئىچىدىلا ئەركىن ۋە تولۇق راۋاج تاپلايدۇ. ھەممە ئادەم ئۆزىنىڭ ھوقۇقى ۋە ئەركىنلىكىنى يۈرگۈزگەندە، قانۇندا بەلگىلەنگەن چەكلىمىگىلا ئۇچرايدۇ. بۇنداق چەكلىمىنى بەلگىلەشتىكى بىردىنبىر مەقسەت باشقىلارنىڭ ھوقۇقى ۋە ئەركىنلىكىنىڭ تېگىشلىك دەرىجىدە ئېتىراپ قىلىنىشى ۋە ھۆرمەت قىلىنىشىغا كاپالەتلىك قىلىش ھەمدە دېموكراتىك جەمئىيەتتە ئەخلاق. جامائەت تەرتىپى ۋە ئومۇمىي پاراۋانلىقنىڭ ئورۇنلۇق ئېھتىياجىغا لايقلىشىش. ئاشۇ ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكلەرنى يۈرگۈزگەندە، ھەرقانداق ئەھۋالدا بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتنىڭ ئاساسىي مەقسىتى ۋە پرىنسىپىغا خىلاپلىق قىلىشقا بولمايدۇ. 30 ماددا بۇ خىتابنامىنىڭ ھەرقانداق بىر ماددىسىنى ھەرقانداق دۆلەت، گۇرۇھ ياكى شەخس مۇشۇ خىتابنامىدە قەيت قىلىنغان ھەرقانداق ھوقۇق ۋە ئەركىنلىكنى بۇزۇش مەقسىتىدىكى پائالىيەت ياكى ھەرىكەتلەرنى ئېلىپ بېرىشقا ھوقۇقلۇق دەپ سۇكۇت قىلىدىغان مەنىدە چۇشەندۇرۇشكە بولمايدۇ. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/uk.txt000066400000000000000000000463411520214632600217010ustar00rootroot00000000000000ЗАГАЛЬНА ДЕКЛАРАЦІЯ ПРАВ ЛЮДИНІ ПРЕАМБУЛА Беручи до уваги, що визнання гідності, яка властива всім членам людскої сім'ї, і рівних та невід'ємних їх прав є основою свободі, справедливості та загального миру; і беручи до уваги, що зневажання і нехтування правами людини призвели до варварських актів, які обурюють совість людства, і що створення такого світу, в якому люди будуть мати свободу слова і переконань і будуть вільні від страху і нужди, проголошено як високе прагнення людей; і беручи до уваги, що необхідно, щоб права людини охоронялися силою закону з метою забезпечення того, щоб людина не була змушена вдаватиця як до останнього засобу до повстання проти тиранії і гноблення; і беручи до уваги, що необхідно сприяти розвиткові дружніх відносин між народами; і беручи до уваги, що народи Об'єднаних Націй підтвердили в Статуті свою віру в основні права людини, в гідність і цінність людської осови і в рівноправність чоловіків і жінок та вирішили сприяти соціальному прогресові і поліпшенню умов життя при більшій свободі; і беручи до уваги. що держави-члени зобов'язались сприяти у співробітництві з Організацією Об'єднаних Націй загальній повазі і додержанню прав людини і основних свсбод; і беручи до уваги, що загальне розуміння характеру цих прав і свобод має величезне значення для повного биконання цього зобов'язання, ГЕНЕРАЛЬНА АСАМБЛЕЯ проголошує цю Загальну Декларацію Ппав Людини як завдання, до виконання якого повинні прагнути всі народи і всі держави з тим, щоб кожна людина і кожний орган суспільства, завжди маючи на увазі цю Декларацію, прагнули шляхом освіти сприяти поважанню цих прав і свобод і забезпеченню, шляхом національних і міжнародних прогресивних заходів, загального і ефективного візнання і здійснення їх як серед народів держав - членів Організації, так і серед народів територій, що перебувають під їх юрисдикцією. Стаття 1. Всі люди народжуються вільними і рівними у своїй гідності та правах. Вони наділені розумом і совістю і повинні діяти у відношенні один до одного в дусі братерства. Стаття 2. Кожна людина повинна мати всі права і всі свободи, проголошені цією Декларацією, незалежно від раси, кольору шкіри, статі, мови, релігії, політичних або інших переконань, національного чи соціального походження, майнового, станового або іншого становища. Крім того, не повинно проводитися ніякого розрізнення на основі політичного, правового або міжнародного статусу країни або території, до якої людина належить, незалежно від того, чи є ця територія незалежною, підопічною, несамоврядованою або як-небудь інакше обмеженою у своєму суверенітеті. Стаття 3. Кожна людина має право на життя, на свободу і на особисту недоторканність. Стаття 4. Ніхто не повинен бути в рабстві або у підневільному стані; рабство і работоргівля забороняються в усіх їх видах. Стаття 5. Ніхто не повинен зазнавати тортур, або жорстокого, нелюдського, або такого, що принижує його гідність, поводження і покарання. Стаття 6. Кожна людина, де б вона не перебувала, має право на визнання ії правосуб'єктності. Стаття 7. Всі люди рівні перед законом і мають право, без будь-якої різниці, на рівний їх захист законом. Усі люди мають право на рівний захист від якої б то не було дискримінації, що порушує цю Декларацію, і від якого б то не було підбурювання до такої дискримінації. Стаття 8. Кожна людина має право на ефективне поновлення у правах компетентними національними судами в разі порушення її основних прав, наданих їй конституцією або законом. Стаття 9. Ніхто не може зазнавати безпідставного арешту, затримання або вигнання. Стаття 10. Кожна людина, для визначення її прав і обов'язків і для встановлення обгрунтованості пред'явленого їй кримінального обвинувачення, має право, на основі повної рівності, на те, щоб її справа була розглянута прилюдно і з додержанням усіх вимог справедливості незалежним і безстороннім судом. Стаття 11. Кожна людина обвинувачена у вчиненні злочину, має право вважатися невинною доти, поки її бинність не буде встановлена в законномy порядку шляхом прилюдного судового розглядy, при якому їй забезпечують усі можливості для захисту. Ніхто не може бути засуджений за злочин на підставі вчинення будь-якого діяння або за бездіяльність, які під час їх вчинення не становили злочину за національними законами або за міжнародним правом. Не може також накладатиць покарання тяжче від того, яке могло бути застосоване на час вчинення злочину. Стаття 12. Ніхто не може зазнавати безпідставного втручання у його особисте і сімейне життя, безпідставного посягання на недоторканність його житла, тайну його кореспонденції або на його честь і репутацію. Кожна людина має право на захит закому від такого втручання або таких посягань. Стаття 13. Кожна людина має право вільно пересуватися і обирати собі місце проживання у межах кожної держави. Кожна людина має право покинути будь-яку країну, включаючи й свою власну, і повертатиса у свою країну. Стаття 14. Кожна людина має право шукати притулку від переслідувань в інших країнах і користуватиса цим притулком. Це право не може бути використане в разі переслідування, яке в дійсності грунтуєтьса на вчиненні неполітичного злочину, або діяння, що суперечить ці їлям і принципам Організації Об'єднаних Націй. Стаття 15. Кожна людина має право на громадянство. Ніхто не може бути безпідставно позбавлений громадянства або права змінити своє громадянство. Стаття 16. Чоловіки і жінки, які досягли повноліття, мають право без будь-яких обмежень за ознакою раси, національності або релігії одружуватися і засновувати сім'ю. Вони користуються однаковими правами щодо одруження під час шлюбy та під час його розірвання. Шлюб може укладатися тільки при вільній і повній згоді сторін, що одружуються. Сім'я є приподним і основним осередком суспільства і має право на захит з боку суспільства та держави. Стаття 17. Кожна людина має право володіти майном як адноособово, так і разом з іншими. Ніхто не може бути безпідставно позбавлений свого майна. Стаття 18. Кожна людина має право на свободу думки, совісті і релігії; це право включає свободу змінювати свою релігію або переконання і свободу сповідувати свою релігію або переконання як одноособово, так і разом з іншими, прилюдним або приватним порядком в ученні, богослужінні і виконанні релігійних та ритуальних обрядів. Стаття 19. Кожна людина має право на свободу переконань і на вільне їх виявлення; це право включає свободу безперешкодно дотримуватися своїх переконань та свободу шукати, одержувати і поширювати інформацію та ідеї будь-якими засобами і незалежно від державних кордонів. Стаття 20. Кожна людина має право на свободу мирних зборів і асоціацій. Ніхто не може бути примушений вступати до будь-якої асоціації. Стаття 21. Кожна людина має право брати участь в управлінні своєю країною безпосередньо або через вільно обраних представників. Кожна людина має право рівного доступу до державної служби в своїй країні. Воля народу повинна бути основою влади уряду; ця воля повинна виявлятися у періодичних і нефальсифікованих виборах, які повинні провадитись при загальному і рівному виборчому праві шляхом таємного голосування або ж через інші рівнозначні форми, що забезпечують свободу голосування. Стаття 22. Кожна людина, як член суспільства, має право на соціальне забезпечення і на здійснення необхідних для підтримання її гідності і для вільного розвитку її особи прав у економічній. Соціальній і культурній галузях за допомогою національних зусиль і міжнародного співробітництва та відповідно до структури і ресурсів кожної держави. Стаття 23. Кожна людина має право на працю, на вільний вибір роботи, на справедливі і сприятливі умови праці та на захист від безробіття. Кожна людина, без будь-якої дискримінації, має право на рівну оплату за рівну працю. Кожний працюючий має право на справедливу і задовільну винагороду, яка забезпечує гідне людини існування, її самої та її сім'ї, і яка в разі необхідності доповнюється іншими засобами соціального забезпечення. Кожна людина має право створювати професійні спілки і входити до професійних спілок для захисту своїх інтересів. Стаття 24. Кожна людина має право на відпочинок і дозвілля, включаючи право на розумне обмеження робочово дня та на оплачувану періодичну відпустку. Стаття 25. Кожна людина має право на такий життєвий рівень, включаючи їжу, житло, медичний догляд та необхідне соціальне обслуговування, який є необхідним для підтримання здоров'я і добробуту її самої та її сім'ї, і право на забезпечення в разі безробіття, хвороби, інвалідності, вдівства, старості чи іншого випадку втрати засобів до існування через незалежні від неї обставини. Материнство і дитинство дають право на особливе піклування і допомогу. Всі діти, народжені у шлюбі або поза шлюбом, повинні користуватися однаковим соціальним захистом. Стаття 26. Кожна людина має право на освіту. Освіта повинна бути безплатною, хоча б початкова і загальна. Початкова освіта повинна бути обов'язковою. Технічна і професійна освіта повинна бути загальнодоступною, а вища освіта повинна бути однаково доступною для всіх на основі здібностей кожного. Освіта повинна бути спрямована на повний розвиток людської особи і збільшення поваги до прав людини і основних свобод. Освіта повинна сприяти взаєморозумінню, терпимості і дружбі між усіма народами, расовими, або релігійними групами і повинна сприяти діяльності Організації Об'єднаних Націй по підтриманню миру. Батьки мають право пріоритету у виборі виду освіти для своїх малолітніх дітей. Стаття 27. Кожна людина має право вільно брати участь у культурному житті суспільства, втішатися мистецтвом, брати участь у науковому прогресі і користуватися його благами. Кожна людина має право на захист її моральних і матеріальних інтересів, що є результатом наукових, літературних або художніх праць, автором яких вона є. Стаття 28. Кожна людина має право на соціальний і міжнародний порядок, при якому права і свободи, викладені в цій Декларації, можуть бути повністю здійснені. Стаття 29. Кожна людина має обов'язки перед суспільством, у якому тільки й можливий вільний і повний розвиток її особи. При здійсненні своїх прав і свобод кожна людина повинна зазнавати тільки таких обмежень, які встаковлені законом виключно з метою забезпечення належного визнання і поваги прав і свобод інших та забеспечення справедливих вимог моралі, громадського порядку і загального добробуту в демократичному суспільстві. Здійснення цих прав і свобод ні в якому разі не повинно суперечити цілям і принципам Організації Об'єднаних Націй. Стаття 30. Ніщо у цій Декларації не може бути витлумачено як надання будь-якій державі, групі осіб або окремим особам права займатися будь-якою діяльністю або вчиняти дії, спрямовані на знищення прав і свобод, викладених у цій Декларації. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ur.txt000066400000000000000000000466451520214632600217170ustar00rootroot00000000000000انسانی حقوق کا عالمی منشور اقوامِ متحدہ کی جنرل اسمبلی نے ۱۰؍دسمبر ۱۹۴۸ ؁ء کا " انسانی حقوق کا عالمی منشور" منظور کر کے اس کا اعلان عام کیا۔ اگلے صفحات پر اس منشور کا مکمل متن درج ہے۔ اس تاریخی کارنامے کے بعد اسمبلی نے اپنے تمام ممبر ممالک پر زور دیا کہ وہ بھی اپنے اپنے ہاں اس کا اعلانِ عام کریں اور اس کی نشر و اشاعت میں حصّہ لیں۔ مثلاً یہ کہ اسے نمایاں مقامات پر آویزاں کیا جایٔے۔ اور خاص طور پر اسکولوں اور تعلیمی اداروں میں اسے پڑھ کر سنایا جایٔے اور اس کی تفصیلات واضح کی جایٔیں، اور اس ضمن میں کسی ملک یا علاقے کی سیاسی حیثیت کے لحاظ سے کویٔی امتیاز نہ برتا جایٔے تمہید چونکہ ہر انسان کی ذاتی عزت اور حرمت اور انسانوں کے مساوی اور ناقابلِ انتقال حقوق کو تسلیم کرنا دنیا میں آزادی، انصاف اور امن کی بنیاد ہے، چونکہ انسانی حقوق سے لاپروایٔی اور ان کی بے حرمتی اکثر ایسے وحشیانہ افعال کی شکل میں ظاہر ہویٔی ہے جن سے انسانیت کے ضمیر کو سخت صدمے پہنچے ہیں اور عام انسانوں کی بلندترین آرزو یہ رہی ہے کہ ایسی دنیا وجود میں آیٔے جس میں تمام انسانوں کو اپنی بات کہنے اور اپنے عقیدے پر قایٔم رہنے کی آزادی حاصل ہو اور خوف اور احتیاج سے محفوظ رہیں، چونکہ یہ بہت ضروری ہے کہ انسانی حقوق کو قانون کی عملداری کے ذریعے محفوظ رکھا جایٔے۔ اگر ہم یہ نہیں چاہتے کہ انسان عاجز آکر جبر اور استبداد کے خلاف بغاوت کرنے پر مجبور ہوں، چونکہ یہ ضروری ہے کہ قوموں کے درمیان دوستانہ تعلقات کو بڑھایا جایٔے، چونکہ اقوامِ متحدہ کی ممبر قوموں نے اپنے چارٹر میں بنیادی انسانی حقوق، انسانی شخصیت کی حرمت اور قدر اور مردوں اور عورتوں کے مساوی حقوق کے بارے میں اپنے عقیدے کی دوبارہ تصدیق کردی ہے اور وسیع تر آزادی کی فضا میں معاشرتی ترقی کو تقویت دینے اور معیارِ زندگی کو بلند کرنے کا ارادہ کیا ہے، چونکہ ممبر ملکوں نے یہ عہد کر لیا ہے کہ وہ اقوامِ متحدہ کے اشتراکِ عمل سے ساری دنیا میں اصولاً اور عملاً انسانی حقوق اور بنیادی آزادیوں کا زیادہ سے زیادہ احترام کریں گے اور کرایٔیں گے، چونکہ اس عہد کی تکمیل کے لیے بہت ہی اہم ہے کہ ان حقوق اور آزادیوں کی نوعیت کو سب سمجھ سکیں، لہٰذا اقوام متحدہ کی جنرل اسمبلی اعلان کرتی ہے کہ انسانی حقوق کا یہ عالمی منشور تمام اقوام کے واسطے حصولِ مقصد کا مشترک معیار ہوگا تاکہ ہر فرد اور معاشرے کا ہر ادارہ اس منشور کو ہمیشہ پیش نظر رکھتے ہویٔے تعلیم و تبلیغ کے ذریعہ ان حقوق اور آزادیوں کا احترام پیدا کرے اور انہیں قومی اور بین الاقوامی کارروایٔیوں کے ذریعے ممبر ملکوں میں اور اُن قوموں میں جو ممبر ملکوں کے ماتحت ہوں، منوانے کے لیٔے بتدریج کوشش کر سکے۔ دفعہ ۱ ۔ تمام انسان آزادی اور حقوق و عزت کے اعتبار سے برابر پیدا ہویٔے ہیں۔ انہیں ضمیر اور عقل و دیعت ہویٔی ہے۔ اس لیٔے انہیں ایک دوسرے کے ساتھ بھایٔی چارے کا سلوک کرنا چاہیء۔ دفعہ ۲ ۔ ہر شخص ان تمام آزادیوں اور حقوق کا مستحق ہے جو اس اعلان میں بیان کیٔے گیٔے ہیں، اور اس حق پر نسل، رنگ، جنس، زبان، مذہب اور سیاسی تفریق کا یا کسی قسم کے عقیدے، قوم، معاشرے، دولت یا خاندانی حیثیت وغیرہ کا کویٔی اثر نہ پڑے گا۔ اس کے علاوہ جس علاقے یا ملک سے جو شخص تعلق رکھتا ہے اس کی سیاسی کیفیت دایٔرہ اختیار یا بین الاقوامی حیثیت کی بنا پر اس سے کویٔی امتیازی سلوک نہیں کیا جایٔے گا۔ چاہے وہ ملک یا علاقہ آزاد ہو یا تولیتی ہو یا غیر مختار ہو یا سیاسی اقتدار کے لحاظ سے کسی دوسری بندش کا پابند ہو۔ دفعہ ۳ ۔ ہر شخص کو اپنی جان، آزادی اور ذاتی تحفظ کا حق ہے۔ دفعہ ۴ ۔ کویٔی شخص غلام یا لونڈی بنا کر نہ رکھا جا سکے گا۔ غلامی اور بردہ فروشی، چاہے اس کی کویٔی شکل بھی ہو، ممنوع قرار دی جایٔے گی۔ دفعہ ۵ ۔ کسی شخص کو جسمانی اذیّت یا ظالمانہ، انسایت سوز، یا ذلیل سلوک یا سزا نہیں دی جایٔے گی۔ دفعہ ۶ ۔ ہر شخص کا حق ہے کہ ہر مقام پر قانون اس کی شخصیت کو تسلیم کرے۔ دفعہ ۷ ۔ قانون کی نظر میں سب برابر ہیں اور سب بغیر کسی تفریق کے قانون کے اندر امان پانے کے برابر حقدار ہیں۔ اس اعلان کے خلاف جو تفریق کی جایٔے یا تفریق کے لیٔے ترغیب دی جایٔے، اس سے سب برابر کے بچاؤ کے حقدار ہیں۔ دفعہ ۸ ۔ ہر شخص کو ان افعال کے خلاف جو اس دستور یا قانون میں دیٔے ہویٔے بنیادی حقوق کو تلف کرتے ہوں، بااختیار قومی عدالتوں سے موثّر طریقے پر چارہ جویٔی کرنے کا پورا حق ہے۔ دفعہ ۹ ۔ کسی شخص کو محض حاکم کی مرضی پر گرفتار، نظربند، یا جلاوطن نہیں کیا جایٔے گا۔ دفعہ ۱۰ ۔ ہر ایک شخص کو یکساں طور پر حق حاصل ہے کہ اس کے حقوق و فرایٔض کا تعین یا اس کے خلاف کسی عایٔد کردہ جرم کے بارے میں مقدمہ کی سماعت آزاد اور غیر جانب دار عدالت کے کھلے اجلاس میں منصفانہ طریقے پر ہو۔ دفعہ ۱۱ ۔ ایسے ہر شخص کو جس پر کویٔی فوجداری کا الزام عایٔد کیا جایٔے، بے گناہ شمار کیٔے جانے کا حق ہے تاوقتیکہ اس پر کھلی عدالت میں قانون کے مطابق جرم ثابت نہ ہو جایٔے اور اسے اپنی صفایٔی پیش کرنے کا پورا موقع نہ دیا جا چکا ہو۔ کسی شخص کو کسی ایسے فعل یا فروگذاشت کی بنا پر جو ارتکاب کے وقت قومی یا بین الاقوامی قانون کے اندر تعزیری جرم شمار نہیں کیا جاتا تھا، کسی تعزیری جرم میں ماخوذ نہیں کیا جایٔے گا۔ دفعہ ۱۲ ۔ کسی شخص کی نجی زندگی، خانگی زندگی، گھربار، خط و کتابت میں من مانے طریقے پر مداخلت نہ کی جایٔے گی اور نہ ہی اس کی عزت اور نیک نامی پر حملے کیٔے جایٔیں گے۔ ہر شخص کا حق ہے کہ قانون اسے حملے یا مداخلت سے محفوظ رکھے۔ دفعہ ۱۳ ۔ ہر شخص کا حق ہے کہ اسے ہر ریاست کی حدود کے اندر نقل و حرکت کرنے اور سکونت اختیار کرنے کی آزادی ہو۔ ہر شخص کو اس بات کا حق ہے کہ وہ ملک سے چلا جایٔے چاہے یہ ملک اس کا اپنا ہو۔ اور اسی طرح اسے ملک میں واپس آجانے کا بھی حق ہے۔ دفعہ ۱۴ ۔ ہر شخص کو ایذا رسانی سے دوسرے ملکوں میں پناہ ڈھونڈنے، اور پناہ مل جایٔے تو اس سے فایٔدہ اٹھانے کا حق ہے۔ یہ حق ان عدالتی کارروایٔیوں سے بچنے کے لیٔے استعمال میں نہیں لایا جاسکتا جو خالصاً غیر سیاسی جرایٔم یا ایسے افعال کی وجہ سے عمل میں آتی ہیں جو اقوامِ متحدہ کے مقاصد اور اُصول کے خلاف ہیں۔ دفعہ ۱۵ ۔ ہر شخص کو قومیت کا حق ہے۔ کویٔی شخص محض حاکم کی مرضی پر اپنی قومیت سے محروم نہیں کیا جایٔے گا اور اس کو قومیت تبدیل کرنے کا حق دینے سے انکار نہ کیا جایٔے گا۔ دفعہ ۱۶ ۔ بالغ مردوں اور عورتوں کو بغیر کسی ایسی پابندی کے جو نسل قومیت یا مذہب کی بنا پر لگایٔی جایٔے شادی بیاہ کرنے اور گھر بسانے کا حق ہے۔ مردوں اور عورتوں کو نکاح، ازدواجی زندگی اور نکاح فسخ کرنے کے معاملہ میں برابر کے حقوق حاصل ہیں۔ نکاح فریقین کی پوری اور آزاد رضامندی سے ہوگا۔ خاندان، معاشرے کی فطری اور بنیادی اکایٔی ہے۔ اور وہ معاشرے اور ریاست دونوں کی طرف سے حفاظت کا حق دار ہے۔ دفعہ ۱۷ ۔ ہر انسان کو تنہا یا دوسروں سے مل کر جایٔداد رکھنے کا حق ہے۔ کسی شخص کو زبردستی اس کی جایٔداد سے محروم نہیں کیا جایٔے گا۔ دفعہ ۱۸ ۔ ہر انسان کو آزادیٔ فکر، آزادیٔ ضمیر اور آزادیٔ مذہب کا پورا حق ہے۔ اس حق میں مذہب یا عقیدے کو تبدیل کرنے اور پبلک میں یا نجی طور پر، تنہا یا دوسروں کے ساتھ مل جل کر عقیدے کی تبلیغ، عمل، عبادت اور مذہبی رسمیں پوری کرنے کی آزادی بھی شامل ہے۔ دفعہ ۱۹ ۔ ہر شخص کو اپنی رایٔے رکھنے اور اظہارِ رایٔے کی آزادی کا حق حاصل ہے۔ اس حق میں یہ امر بھی شامل ہے کہ وہ آزادی کے ساتھ اپنی رایٔے قایٔم کرے اور جس ذریعے سے چاہے بغیر ملکی سرحدوں کا خیال کیٔے علم اور خیالات کی تلاش کرے۔ انہیں حاصل کرے اور ان کی تبلیغ کرے۔ دفعہ ۲۰ ۔ ہر شخص کو پُرامن طریقے پر ملنے جلنے اور انجمنیں قایٔم کرنے کی آزادی کا حق ہے۔ کسی شخص کو کسی انجمن میں شامل ہونے لیٔے مجبور نہیں کیا جاسکتا۔ دفعہ ۲۱ ۔ ہر شخص کو اپنے ملک کی حکومت میں براہِ راست یا آزادانہ طور پر منتخب کیٔے ہویٔے نمایٔندوں کے ذریعے حصہ لینے کا حق ہے۔ ہر شخص کو اپنے ملک میں سرکاری ملازمت حاصل کرنے کا برابر حق ہے۔ عوام کی مرضی حکومت کے اقتدار کی بنیاد ہوگی۔ یہ مرضی وقتاً فوقتاً ایسے حقیقی انتخابات کے ذریعے ظاہر کی جایٔے گی جو عام اور مساوی رایٔے دہندگی سے ہوں گے اور جو خفیہ ووٹ یا اس کے مساوی کسی دوسرے آزادانہ طریقِ رایٔے دہندگی کے مطابق عمل میں آیٔیں گے۔ دفعہ ۲۲ ۔ معاشرے کے رکن کی حیثیت سے ہر شخص کو معاشرتی تحفظ کا حق حاصل ہے اور یہ حق بھی کہ وہ ملک کے نظام اور وسایٔل کے مطابق قومی کوشش اور بین الاقوامی تعاون سے ایسے اقتصادی، معاشرتی اور ثقافتی حقوق کو حاصل کرے، جو اس کی عزت اور شخصیت کے آزاددانہ نشوونما کے لیٔے لازم ہیں۔ دفعہ ۲۳ ۔ ہر شخص کو کام کاج، روزگار کے آزادانہ انتخاب کام کاج کی مناسب و معقول شرایٔط اور بے روزگاری کے خلاف تحفظ کا حق ہے۔ ہر شخص کو کسی تفریق کے بغیر مساوی کام کے لیٔے مساوی معاوضے کا حق ہے۔ ہر شخص جو کام کرتا ہے وہ ایسے مناسب و معقول مشاہرے کا حق رکھتا ہے جو خود اس کے اور اس کے اہل و عیال کے لیٔے باعزت زندگی کا ضامن ہو۔ اور جس میں اگر ضروری ہو تو معاشرتی تحفظ کے دوسرے ذریعوں سے اضافہ کیا جاسکے۔ ہر شخص کو اپنے مفاد کے بچاؤ کے لیٔے تجارتی انجمنیں قایٔم کرنے اور اس میں شریک ہونے کا حق حاصل ہے۔ دفعہ ۲۴ ۔ ہر شخص کو آرام اور فرصت کا حق ہے جس میں کام کے گھنٹوں کی حدبندی اور تنخواہ کے علاوہ مقررہ وقفوں کے ساتھ تعطیلات بھی شامل ہیں۔ دفعہ ۲۵ ۔ ہر شخص کو اپنی اور اپنے اہل و عیال کی صحت اور فلاح و بہبود کے لیٔے مناسب معیار زندگی کا حق ہے جس میں خوراک، پوشاک، مکان اور علاج کی سہولتیں اور دوسری ضروری معاشرتی مراعات شامل ہیں اور بے روزگاری بیماری، معذوری، بیوگی، بڑھاپا یا ان حالات میں روزگار سے محرومی جو اس کے قبضۂ قدرت سے باہر ہوں، کے خالف تحفظ کا حق حاصل ہے۔ زچّہ اور بچّہ خاص توجہ اور امداد کے حق دار ہیں۔ تمام بچے خواہ وہ شادی سے پہلے پیدا ہویٔے ہوں یا شادی کے بعد معاشرتی تحفظ سے یکساں طور پر مستفید ہوں گے۔ دفعہ ۲۶ ۔ ہر شخص کو تعلیم کا حق ہے۔ تعلیم مفت ہوگی، کم سے کم ابتدایٔی اور بنیادی درجوں میں۔ ابتدایٔی تعلیم جبری ہوگی۔ فنّی اور پیشہ ورانہ تعلیم حاصل کرنے کا عام انتظام کیا جایٔے گا اور لیاقت کی بنا پر اعلیٰ تعلیم حاصل کرنا سب کے لیٔے مساوی طور پر ممکن ہوگا۔ تعلیم کا مقصد انسانی شخصیت کی پوری نشوونما ہوگا۔ اور وہ انسانی حقوق اور بنیادی آزادیوں کے احترام میں اضافہ کرنے کا ذریعہ ہوگی وہ تمام قوموں اور نسلی یا مذہبی گروہوں کے درمیان باہمی مفاہمت، رواداری اور دوستی کو ترقی دے گی اور امن کو برقرار رکھنے کے لیٔے اقواہم متحدہ کی سرگرمیوں کو آگے بڑھایٔے گی۔ والدین کو اس بات کے انتخاب کا اوّلین حق ہے کہ ان کے بچوں کو کس قسم کی تعلیم دی جایٔے گی۔ دفعہ ۲۷ ہر شخص کو قوم کی ثقافتی زندگی میں آزادانہ حصّہ لینے، ادبیات سے مستفید ہونے اور سایٔنس کی ترقی اور اس کے فوایٔد میں شرکت کا حق حاصل ہے۔ ہر شخص کو حق حاصل ہے کہ اس کے اُن اخلاقی اور مادّی مفاد کا بچاؤ کیا جایٔے جو اسے ایسی سایٔنسی، علمی یا ادبی تصنیف سے جس کا وہ مصنف ہے، حاصل ہوتے ہیں۔ دفعہ ۲۸ ۔ ہر شخص ایسے معاشرتی اور بین الاقوامی نظام میں شامل ہونے کا حق دار ہے جس میں وہ تمام آزادیاں اور حقوق حاصل ہوسکیں جو اس اعلان میں پیش کر دیٔے گیٔے ہیں۔ دفعہ ۲۹ ۔ ہر شخص پر معاشرے کے حق ہیں۔ کیونکہ معاشرے میں رہ کر ہی اس کی شخصیت کی آزادانہ اور پوری نشوونما ممکن ہے۔ اپنی آزادیوں اور حقوق سے فایٔدہ اٹھانے میں ہر شخص صرف ایسی حدود کا پابند ہوگا جو دوسروں کی آزادیوں اور حقوق کو تسلیم کرانے اور ان کا احترام کرانے کی غرض سے یا جمہوری نظام میں اخلاق، امن عامّہ اور عام فلاح و بہبود کے مناسب لوازمات کو پورا کرنے کے لیٔے قانون کی طرف سے عایٔد کیٔے گیٔے ہیں۔ یہ حقوق اور آزادیاں کسی حالت میں بھی اقوامِ متحدہ کے مقاصد اور اصول کسے خلاف عمل میں نہیں لایٔی جاسکتیں۔ دفعہ ۳۰ ۔ اس اعلان کی کسی چیز سے کویٔی ایسی بات مراد نہیں لی جاسکتی جس سے کسی ملک، گروہ یا شخص کو کسی ایسی سرگرمیوں میں مصروف ہونے یا کسی ایسے کام کو انجام دینے کا حق پید اہو جس کا منشا ان حقوق اور آزادیوں کی تخریب ہو جو یہاں پیش کی گیٔی ہیں۔ by SPRAT, Ahmedabad, India [www.sprat.in / khitab@sprat.in] libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/uz-Cyrl.txt000066400000000000000000000553201520214632600226240ustar00rootroot00000000000000ИНСОН ҲУҚУҚЛАРИ УМУМЖАҲОН ДЕКЛАРАЦИЯСИ 1948 йил, 10 декабрда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг 217 A (III) кўрсатмаси орқали қабул қилинган ва эълон қилинган. Преамбула Инсон оиласи барча аъзоларига ҳос бўлган қадр‐қиммат ҳамда уларнинг тенг ва ажралмас ҳуқуқларини тан олиш эркинлик, адолат ва ялпи тинчликнинг асоси бўлишини эътиборга олиб, Инсон ҳуқуқларини менсимаслик ва оёқ‐ости қилиш одамзод виждонини ўртаётган ваҳшийларча қилмишларга олиб келганини ҳамда кишилар сўз ва маслак эркинлиги соҳиби бўлиб, қўрқув ва муҳтожликдан ҳоли бўлиб яшайдиган дунёни бунёд этиш одамларнинг нуфузли интилиши, деб эълон қилинганлигини эътиборга олиб, Инсон сўнгги чора сифатида зулм ва истибдодга қарши исён қилиб бош кўтаришга мажбур бўлмаслигининг олдини олиш мақсадида инсон ҳуқуқларни қонун изми билан муҳофаза этилиши зарурлигини эътиборга олиб, Халқлар ўртасида дўстона муносабатларни ривожлантиришга кўмаклашиш зарурлигини эътиборга олиб, Бирлашган Миллатларнинг халқлари Уставда инсоннинг асосий ҳуқуқларни, қадр‐қиммати ва инсон шахснинг беназирлигига ҳамда эркаклар ва аёлларнинг тенг ҳуқуқлигига ўз ишончларини тасдиқлаганликларни ҳамда катта ҳуқуқ билан ижтимоий тараққиёт ва турмуш шароитини яхшилашга ёрдам беришга қарор қилганликларни эътиборга олиб, Аъзо бўлган давлатлар Бирлашган Миллатлар Ташкилоти билан ҳамкорликда инсон ҳуқуқлари ва асосий эркинликларни ялпи ҳурмат қилиш ва риоя этишга ёрдамлашиш мажбуриятини олганликларни эътиборга олиб, Ушбу ҳуқуқлар ва эркинликлар тусини ялписига тушуниб олиш мазкур мажбуриятни тўла‐тўкис бажарилиши учун жуда катта аҳамиятга эга бўлади. Бош Ассамблея Инсон ҳуқуқлари мазкур умумжаҳон декларациясини барча халқлар ва барча давлатлар бажаришига интилиши лозим бўлган вазифа сифатида эълон қилар экан, бундан муддао шуки, ҳар бир инсон ва жамиятнинг ҳар бир ташкилоти ҳамиша ана шу декларацияни назарда тутиб маърифат ва илм йўли билан ушбу ҳуқуқлар ва эркинликларнинг ҳурмат қилинишига ёрдам беришга интилишлари ҳамда миллий ва халқаро тараққийпарвар тадбирла йўли билан ҳам, ушбу ҳуқуқлар ва эркинликларнинг Ташкилотга аъзо бўлган давлатлар халқлари ўртасида ва мазкур давлатларнинг юрисдикциясидаги ҳудудларда яшаётган халқлар ўртасида ялписига ва самарали тан олинишига керак. 1‐модда Барча одамлар эркин, қадр‐қиммат ва ҳуқуқларда тенг бўлиб туғиладилар. Улар ақл ва виждон соҳибидирлар ва бир‐бирларига биродарларча муомала қилишлари зарур. 2‐модда Ҳар бир инсон, бирор бир айирмачиликсиз, ирқи, терисининг ранги, жинси, тили, дини, сиёсий эътиқоди ёки бошқа эътиқодларидан, миллий ёки ижтимоий келиб чиқишидан, мулкий аҳволи, қайси табақага мансублиги ва бошқа ҳолатларидан қатъи назар, мазкур Декларацияда эълон қилинган барча ҳуқуқлар ва эркинликлар соҳиби бўлиши керак. Бундан ташқари, инсон мансуб бўлган мамлакат ёки ҳудуднинг сиёсий, ҳуқуқий ёки халқаро мақомидан қатъи назар, ушбу ҳудуд мустақилми, васийликдами, ўзини ўзи бошқарадими, ёки мустақиллиги бирор бир тарзда чекланганми, бундан қатъи назар сира айирмачилик бўлмаслиги керак. 3‐модда Ҳар бир инсон яшаш, эркинлик ва шахсий дахлсизлик ҳуқуқига эгадир. 4‐модда Ҳеч ким қулликда ёки қарамликда сақланиши мумкин эмас; қуллик ва қул савдосининг барча турлари тақиқланади. 5‐модда Ҳеч ким азоб‐уқубатга ёки ваҳшийларча, инсонликка иснод бўлган ёки қадр‐қимматни хўрлайдиган муомала ва жазога мустаҳиқ бўлмаслиги керак. 6‐модда Ҳар бир инсон, қаерда бўлишидан қатъи назар, ўзининг ҳуқуқ субъекти сифатида тан олиниши ҳуқуқига эгадир. 7‐модда Барча одамлар қонун олдида тенгдир ва, сира айирмачиликсиз, қонун томонидан баббаравар муҳофаза этилиши ҳуқуқига эгадир. Барча одамлар мазкур Декларацияни бузадиган ҳар қандай камситишидан тенг муҳофаза қилиниш ҳуқуқига ва ана шундай камситишга гиж‐гижлашдан тенг муҳофаза қилиниш ҳуқуқига эгадирлар. 8‐модда Ҳар бир инсон, мабодо унинг конституция ёки қонун бериб қўйган асосий ҳуқуқлари бузилгудек бўлса, нуфузли миллий суд томонидан ўз ҳуқуқларининг самарали тарзда тикланиши ҳуқуқига эгадир. 9‐модда Ҳеч ким ўзбошимчалик билан қамалиши, ушланиши ёки қувғин қилиниши мумкин эмас. 10‐модда Ҳар бир инсон, унинг ҳуқуқлари ва бурчларини белгилаш ва унга қўйилган жиноий айбнинг нечоғлиги асосланганлигини аниқлаш учун, батамом тенглик асосида, ўз иши ошкора, адолатнинг барча талабларига риоя этилиб, мустақил ва холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқига эгадир. 11‐модда Жиноят содир этишда айбланаётган ҳар бир инсонга ҳимоя учун барча имкониятлар яратиб берилиб, суд мажлисида ошкора тартибда қонуний йўл билан унинг айбдорлиги аниқланмагунча, беайб деб ҳисобланиш ҳуқуқига эгадир. Ҳеч ким, бирор бир хатти‐ҳаракат ёки фаолиятсизлик содир этилган вақтда, булар миллий қонунлар ёки халқаро ҳуқуққа кўра ўша пайтда жиноят деб топилмаган бўлса, шу жиноятни содир этганликлари асосида ҳукм қилинишлари мумкин эмас. Шунингдек, жиноят содир этилган вақтда қўлланиши мумкин бўлган жазога нисбатан оғирроқ бир жазо қўлланиши ҳам мумкин эмас. 12‐модда Ҳеч ким инсоннинг шахсий ёки оилавий ҳаётига ўзбошимчалик билан аралашиши, инсоннинг уй‐жойи дахлсизлигига, унинг хатларидаги сирларга ёки ор‐номуси ва шаънига ўзбошимчалик билан тажовуз қилиши мумкин эмас. Ҳар бир инсон ана шундай аралашиш ёки ана шундай тажовуздан қонун йўли билан ҳимоя ҳуқуқига эгадир. 13‐модда Ҳар бир инсон ҳар бир давлат ҳудудида эркин юриш ва ўзига истиқомат жойи танлаш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир инсон ҳар қандай мамлакатдан, шу жумладан ўз мамлакатидан чиқиб кетиш ва ўз мамлакатига қайтиб келиш ҳуқуқига эгадир. 14‐модда Ҳар бир инсон таъқибдан бошқа мамлакатларда бошпана излаш ва бу бошпанадан фойдаланиш ҳуқуқига эгадир. Мабодо, аслида сиёсатга дахлдор бўлмаган жиноят ёки Бирлашган Миллатлар Ташкилоти мақсадлари ва принципларига зид бўлган хатти‐ҳаракат содир этилиши асосида жиноят юзага келса бу ҳуқуқдан фойдаланиш мумкин эмас. 15‐модда Ҳар бир инсоннинг фуқаролик ҳуқуқи бор. Ҳеч ким ўзбошимчалик билан ўз фуқаролигини ўзгартириш ҳуқуқидан маҳрум этилиши мумкин эмас. 16‐модда Балоғатга етган эркаклар ва аёллар, ирқи, миллати ёки динига қараб бирор бир чеклашсиз никоҳдан ўтиш ва оила қуриш ҳуқуқига эгадирлар. Улар никоҳдан ўтаётганида ҳам, никоҳда бўлган вақтида ҳам ва никоҳ бекор қилинаётганида ҳам бир ҳуқуқлардан фойдаланадилар. Никоҳ, никоҳдан ўтаётган иккала томоннинг хоҳиши ва батамом розилиги билангина тузилиши мумкин. Оила жамиятнинг табиий ва асосий ҳужайрасидир ва у жамият, давлат томонидан муҳофаза этилиши ҳуқуқига эгадир. 17‐модда Ҳар бир инсон якка ўзи ёки бошқалар билан биргаликда мулкка эгалик қилиш ҳуқуқи соҳибидир. Ҳеч ким ўзбошимчалик билан ўз мулкидан маҳрум қилиниши мумкин эмас. 18‐модда Ҳар бир инсон фикр, виждон ва дин эркинлиги ҳуқуқига эгадир; бу ҳуқуқ ўз дини ёки маслагини ўзгартириш эркини, ўз дини ёки маслагига якка тартибда ёки бошқалар билан биргаликда, таълимот, тоат‐ибодатда ҳамда диний расм‐русумлар ва бошқа шунга ўхшаш маросимларни адо этишда халойиқ билан биргаликда ёки хусусий тарзда эътиқод эркинлигини қамраб олади. 19‐модда Ҳар бир инсон маслак эркинлигига ва буларни эркин ифодалаш ҳуқуқига эгадир; ушбу ҳуқуқ ҳеч бир халалсиз ўз маслакларига риоя этиш эркинлигини ва ахборот ва ғояларни ҳар қандай воситалар билан ҳамда давлат чегараларидан мустақил тарзда қидириш, олиш ва тарқатиш эркини қамраб олади. 20‐модда Ҳар бир инсон осойишта йиғилишлар ва уюшмалар ўтказиш (тузиш) ҳуқуқига эгадир. Ҳеч ким бирор бир уюшмага мажбуран киритилиш мумкин эмас. 21‐модда Ҳар бир инсон бевосита ёки эркинлик билан сайланган вакиллари воситада ўз мамлакатини бошқаришда иштирок этиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир инсон ўз мамлакатида давлат хизматига киришда тенг ҳуқуқига эгадир. Халқ иродаси ҳукумат ҳокимиятининг негизи бўлмоғи лозим; бу ирода вақти‐вақти билан бўладиган ва сохталаштирилмаган сайловда ўз аксини топиши, ушбу сайлов ялпи ва тенг сайлов ҳуқуқига кўра, яширин овоз бериш йўли билан ёки овоз бериш эркинлиги таъминлайдиган бошқа тенгма‐тенг шакллар воситасида ўтказилиш керак. 22‐модда Жамият аъзоси сифатида ҳар бир инсон миллий куч‐ғайратлар сарфлаш ва халқаро ҳамкорлик воситасида ҳамда ҳар бир давлатнинг тузими ва ресурсларига биноан ижтимоий таъминот ҳуқуқига, унинг қадр‐қимматини сақлаб туриш ва шахсини эркин камолга етказиш ҳуқуқига эгадир. 23‐модда Ҳар бир инсон меҳнат қилиш, ишни ўз эрки билан танлаб олиш, меҳнатнинг адолатли ва қулай шароитлари бўлиши ва ишсизликдан муҳофаза этилиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир инсон, бирор бир камситишсиз тенг меҳнатга тенг ҳақ олиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир ишлаётган одам, унинг ўзи ва оиласи учун муносиб яшашни таъминлайдиган адолатли ва қониқарли даромад олиш, зарур бўлган ҳолларда ижтимоий таъминотнинг бошқа воситалари билан тўлдириладиган даромад олиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир инсон, касб иттифоқлари тузиш ва ўз манфаатларини ҳимоя қилиш учун касб иттифоқларига кириш ҳуқуқига эгадир. 24‐модда Ҳар бир инсон дам олиш ва бўш вақт ҳуқуқига, жумладан иш вақтини оқилона қисқартириш ҳамда ҳақ тўланадиган даврий таътил олиш ҳуқуқига эгадир. 25‐модда Ҳар бир инсон ўзи ва оиласининг сиҳат‐саломатлигини ва фаровонлигини асраш учун зарур бўлган турмуш даражасига, шу жумладан озиқ‐овқат, либос, уй‐жой, тиббий қаров ва зарур ижтимоий хизмат ҳуқуқига ҳамда ишсиз қолганида, бетоблигида, ногиронлигида, бева бўлиб қолганида, қариганида ёки ўзига боғлик бўлмаган ҳолатларга кўра тирикчилик учун маблағи бўлмай қолганида таъминланиш ҳуқуқига эгадир. Оналик ва болалик алоҳида васийлик ва ёрдам ҳуқуқини беради. Никоҳда туриб туғилган ва никоҳсиз туғилган барча болалар бир хил ижтимоий муҳофазадан баҳраманд бўлишлари керак. 26‐модда Ҳар бир инсон билим олиш ҳуқуқига эгадир. Таълим кам деганда бошланғич ва умумий таълим текин бўлиши керак. Бошланғич таълим мажбурий бўлиши лозим. Техникавий ва ҳунар таълими барчага муҳайё этилиши, олий таълим эса ҳар бир одамнинг қобилияти асосида барча учун бир хил муҳайё этилиши керак. Таълим инсон шахсининг баркамоллигига ҳамда инсон ҳуқуқлари ва асосий эркинликларига ҳурматнинг ортиб бораверишига қаратилиши лозим. Таълим барча халқлар, ирқий ва диний гуруҳлар ўртасидаги ҳамжиҳатликка, сабр‐бардошга ва дўстликка кўмаклашиши ҳамда Бирлашган Миллатлар Ташкилотнинг тинчликни сақлаш борасидаги фаолиятига ёрдамлашиши керак. Ота‐оналар ёш болалари учун таълим турини танлаб олишда нуфузли ҳуқуққа эгадирлар. 27‐модда Ҳар бир инсон жамиятнинг маданий ҳаётида эркин иштирок этиш, санъатдан баҳраманд бўлиш, илмий тараққиётда қатнашиш ва унинг неъматларидан баҳраманд бўлиш ҳуқуқига эгадир. Ҳар бир инсон ўзи муаллифи бўлган илмий, адабий ёки бадиий асарлар юзасидан маънавий ва моддий манфаатлари ҳимоя қилиниши ҳуқуқига эгадир. 28‐модда Ҳар бир инсон Мазкур Декларацияда баён этилган ҳуқуқлар ва эркинликлар тўла‐тўкис рўёбга чиқадиган ижтимоий ва халқаро тартиб бўлиши ҳуқуқига эгадир. 29‐модда Ҳар бир инсон жамият олдида мажбурият олган, фақат шу тахлитдагина инсон шахси эркин ва тўла‐тўкис камол топиши мумкин. Ҳар бир инсон ўз ҳуқуқ ва эркинликларининг рўёбга чиқишда шундай чеклашларга мубтало бўлиши мумкинки, булар қонун томонидан белгилаб қўйилиши ҳамда бундан муддао – бошқаларнинг ҳуқуқлари ва эркинликлари зарур даражада тан олиниш ва ҳурмат қилиниши ҳамда ахлоқ‐одобнинг адолатли талаблари ижтимоий тартиб ҳамда демократик жамиятдаги бугунги фаровонликнинг адолатли талаблари қондирилган бўлсин. Ана шу ҳуқуқ ва эркинликларнинг амалга оширилиши Бирлашган Миллатлар Ташкилоти мақсадлари ва принципларига сира зид бўлмаслиги керак. 30‐модда Ушбу Декларациясининг бутун руҳи бирор бир давлатга, шахслар гуруҳига ёки алоҳида шахсларга мазкур Декларацияда баён этилган ҳуқуқлар ва эркинликларнинг йўқ қилинишига қаратилган бирор бир фаолият билан шуғулланиш ёки хатти‐ҳаракатлар содир этишга йўл қўйиб беради, деб талқин этилиши мумкин эмас. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/uz.txt000066400000000000000000000322521520214632600217140ustar00rootroot00000000000000INSON HUQUQLARI UMUMJAHON DEKLARATSIYASI 1948 yil, 10 dekabrda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 217 (III) koʻrsatmasi orqali qabul qilingan va eʼlon qilingan. Preambula Inson oilasi barcha aʼzolariga hos boʻlgan qadr‐qimmat hamda ularning teng va ajralmas huquqlarini tan olish erkinlik, adolat va yalpi tinchlikning asosi boʻlishini eʼtiborga olib, Inson huquqlarini mensimaslik va oyoq‐osti qilish odamzod vijdonini oʻrtayotgan vahshiylarcha qilmishlarga olib kelganini hamda kishilar soʻz va maslak erkinligi sohibi boʻlib, qoʻrquv va muhtojlikdan holi boʻlib yashaydigan dunyoni bunyod etish odamlarning nufuzli intilishi, deb eʼlon qilinganligini eʼtiborga olib, Inson soʻnggi chora sifatida zulm va istibdodga qarshi isyon qilib bosh koʻtarishga majbur boʻlmasligining oldini olish maqsadida inson huquqlarni qonun izmi bilan muhofaza etilishi zarurligini eʼtiborga olib, Xalqlar oʻrtasida doʻstona munosabatlarni rivojlantirishga koʻmaklashish zarurligini eʼtiborga olib, Birlashgan Millatlarning xalqlari Ustavda insonning asosiy huquqlarni, qadr‐qimmati va inson shaxsning benazirligiga hamda erkaklar va ayollarning teng huquqligiga oʻz ishonchlarini tasdiqlaganliklarni hamda katta huquq bilan ijtimoiy taraqqiyot va turmush sharoitini yaxshilashga yordam berishga qaror qilganliklarni eʼtiborga olib, Aʼzo boʻlgan davlatlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti bilan hamkorlikda inson huquqlari va asosiy erkinliklarni yalpi hurmat qilish va rioya etishga yordamlashish majburiyatini olganliklarni eʼtiborga olib, Ushbu huquqlar va erkinliklar tusini yalpisiga tushunib olish mazkur majburiyatni toʻla‐toʻkis bajarilishi uchun juda katta ahamiyatga ega boʻladi. Bosh Assambleya Inson huquqlari mazkur umumjahon deklaratsiyasini barcha xalqlar va barcha davlatlar bajarishiga intilishi lozim boʻlgan vazifa sifatida eʼlon qilar ekan, bundan muddao shuki, har bir inson va jamiyatning har bir tashkiloti hamisha ana shu deklaratsiyani nazarda tutib maʼrifat va ilm yoʻli bilan ushbu huquqlar va erkinliklarning hurmat qilinishiga yordam berishga intilishlari hamda milliy va xalqaro taraqqiyparvar tadbirla yoʻli bilan ham, ushbu huquqlar va erkinliklarning Tashkilotga aʼzo boʻlgan davlatlar xalqlari oʻrtasida va mazkur davlatlarning yurisdiksiyasidagi hududlarda yashayotgan xalqlar oʻrtasida yalpisiga va samarali tan olinishiga kerak. 1‐modda Barcha odamlar erkin, qadr‐qimmat va huquqlarda teng boʻlib tugʻiladilar. Ular aql va vijdon sohibidirlar va bir‐birlariga birodarlarcha muomala qilishlari zarur. 2‐modda Har bir inson, biror bir ayirmachiliksiz, irqi, terisining rangi, jinsi, tili, dini, siyosiy eʼtiqodi yoki boshqa eʼtiqodlaridan, milliy yoki ijtimoiy kelib chiqishidan, mulkiy ahvoli, qaysi tabaqaga mansubligi va boshqa holatlaridan qatʼi nazar, mazkur Deklaratsiyada eʼlon qilingan barcha huquqlar va erkinliklar sohibi boʻlishi kerak. Bundan tashqari, inson mansub boʻlgan mamlakat yoki hududning siyosiy, huquqiy yoki xalqaro maqomidan qatʼi nazar, ushbu hudud mustaqilmi, vasiylikdami, oʻzini oʻzi boshqaradimi, yoki mustaqilligi biror bir tarzda cheklanganmi, bundan qatʼi nazar sira ayirmachilik boʻlmasligi kerak. 3‐modda Har bir inson yashash, erkinlik va shaxsiy daxlsizlik huquqiga egadir. 4‐modda Hech kim qullikda yoki qaramlikda saqlanishi mumkin emas; qullik va qul savdosining barcha turlari taqiqlanadi. 5‐modda Hech kim azob‐uqubatga yoki vahshiylarcha, insonlikka isnod boʻlgan yoki qadr‐qimmatni xoʻrlaydigan muomala va jazoga mustahiq boʻlmasligi kerak. 6‐modda Har bir inson, qayerda boʻlishidan qatʼi nazar, oʻzining huquq subyekti sifatida tan olinishi huquqiga egadir. 7‐modda Barcha odamlar qonun oldida tengdir va, sira ayirmachiliksiz, qonun tomonidan babbaravar muhofaza etilishi huquqiga egadir. Barcha odamlar mazkur Deklaratsiyani buzadigan har qanday kamsitishidan teng muhofaza qilinish huquqiga va ana shunday kamsitishga gij‐gijlashdan teng muhofaza qilinish huquqiga egadirlar. 8‐modda Har bir inson, mabodo uning konstitutsiya yoki qonun berib qoʻygan asosiy huquqlari buzilgudek boʻlsa, nufuzli milliy sud tomonidan oʻz huquqlarining samarali tarzda tiklanishi huquqiga egadir. 9‐modda Hech kim oʻzboshimchalik bilan qamalishi, ushlanishi yoki quvgʻin qilinishi mumkin emas. 10‐modda Har bir inson, uning huquqlari va burchlarini belgilash va unga qoʻyilgan jinoiy aybning nechogʻligi asoslanganligini aniqlash uchun, batamom tenglik asosida, oʻz ishi oshkora, adolatning barcha talablariga rioya etilib, mustaqil va xolis sud tomonidan koʻrib chiqilishi huquqiga egadir. 11‐modda Jinoyat sodir etishda ayblanayotgan har bir insonga himoya uchun barcha imkoniyatlar yaratib berilib, sud majlisida oshkora tartibda qonuniy yoʻl bilan uning aybdorligi aniqlanmaguncha, beayb deb hisoblanish huquqiga egadir. Hech kim, biror bir xatti‐harakat yoki faoliyatsizlik sodir etilgan vaqtda, bular milliy qonunlar yoki xalqaro huquqqa koʻra oʻsha paytda jinoyat deb topilmagan boʻlsa, shu jinoyatni sodir etganliklari asosida hukm qilinishlari mumkin emas. Shuningdek, jinoyat sodir etilgan vaqtda qoʻllanishi mumkin boʻlgan jazoga nisbatan ogʻirroq bir jazo qoʻllanishi ham mumkin emas. 12‐modda Hech kim insonning shaxsiy yoki oilaviy hayotiga oʻzboshimchalik bilan aralashishi, insonning uy‐joyi daxlsizligiga, uning xatlaridagi sirlarga yoki or‐nomusi va shaʼniga oʻzboshimchalik bilan tajovuz qilishi mumkin emas. Har bir inson ana shunday aralashish yoki ana shunday tajovuzdan qonun yoʻli bilan himoya huquqiga egadir. 13‐modda Har bir inson har bir davlat hududida erkin yurish va oʻziga istiqomat joyi tanlash huquqiga egadir. Har bir inson har qanday mamlakatdan, shu jumladan oʻz mamlakatidan chiqib ketish va oʻz mamlakatiga qaytib kelish huquqiga egadir. 14‐modda Har bir inson taʼqibdan boshqa mamlakatlarda boshpana izlash va bu boshpanadan foydalanish huquqiga egadir. Mabodo, aslida siyosatga daxldor boʻlmagan jinoyat yoki Birlashgan Millatlar Tashkiloti maqsadlari va prinsiplariga zid boʻlgan xatti‐harakat sodir etilishi asosida jinoyat yuzaga kelsa bu huquqdan foydalanish mumkin emas. 15‐modda Har bir insonning fuqarolik huquqi bor. Hech kim oʻzboshimchalik bilan oʻz fuqaroligini oʻzgartirish huquqidan mahrum etilishi mumkin emas. 16‐modda Balogʻatga yetgan erkaklar va ayollar, irqi, millati yoki diniga qarab biror bir cheklashsiz nikohdan oʻtish va oila qurish huquqiga egadirlar. Ular nikohdan oʻtayotganida ham, nikohda boʻlgan vaqtida ham va nikoh bekor qilinayotganida ham bir huquqlardan foydalanadilar. Nikoh, nikohdan oʻtayotgan ikkala tomonning xohishi va batamom roziligi bilangina tuzilishi mumkin. Oila jamiyatning tabiiy va asosiy hujayrasidir va u jamiyat, davlat tomonidan muhofaza etilishi huquqiga egadir. 17‐modda Har bir inson yakka oʻzi yoki boshqalar bilan birgalikda mulkka egalik qilish huquqi sohibidir. Hech kim oʻzboshimchalik bilan oʻz mulkidan mahrum qilinishi mumkin emas. 18‐modda Har bir inson fikr, vijdon va din erkinligi huquqiga egadir; bu huquq oʻz dini yoki maslagini oʻzgartirish erkini, oʻz dini yoki maslagiga yakka tartibda yoki boshqalar bilan birgalikda, taʼlimot, toat‐ibodatda hamda diniy rasm‐rusumlar va boshqa shunga oʻxshash marosimlarni ado etishda xaloyiq bilan birgalikda yoki xususiy tarzda eʼtiqod erkinligini qamrab oladi. 19‐modda Har bir inson maslak erkinligiga va bularni erkin ifodalash huquqiga egadir; ushbu huquq hech bir xalalsiz oʻz maslaklariga rioya etish erkinligini va axborot va gʻoyalarni har qanday vositalar bilan hamda davlat chegaralaridan mustaqil tarzda qidirish, olish va tarqatish erkini qamrab oladi. 20‐modda Har bir inson osoyishta yigʻilishlar va uyushmalar oʻtkazish (tuzish) huquqiga egadir. Hech kim biror bir uyushmaga majburan kiritilish mumkin emas. 21‐modda Har bir inson bevosita yoki erkinlik bilan saylangan vakillari vositada oʻz mamlakatini boshqarishda ishtirok etish huquqiga egadir. Har bir inson oʻz mamlakatida davlat xizmatiga kirishda teng huquqiga egadir. Xalq irodasi hukumat hokimiyatining negizi boʻlmogʻi lozim; bu iroda vaqti‐vaqti bilan boʻladigan va soxtalashtirilmagan saylovda oʻz aksini topishi, ushbu saylov yalpi va teng saylov huquqiga koʻra, yashirin ovoz berish yoʻli bilan yoki ovoz berish erkinligi taʼminlaydigan boshqa tengma‐teng shakllar vositasida oʻtkazilish kerak. 22‐modda Jamiyat aʼzosi sifatida har bir inson milliy kuch‐gʻayratlar sarflash va xalqaro hamkorlik vositasida hamda har bir davlatning tuzimi va resurslariga binoan ijtimoiy taʼminot huquqiga, uning qadr‐qimmatini saqlab turish va shaxsini erkin kamolga yetkazish huquqiga egadir. 23‐modda Har bir inson mehnat qilish, ishni oʻz erki bilan tanlab olish, mehnatning adolatli va qulay sharoitlari boʻlishi va ishsizlikdan muhofaza etilish huquqiga egadir. Har bir inson, biror bir kamsitishsiz teng mehnatga teng haq olish huquqiga egadir. Har bir ishlayotgan odam, uning oʻzi va oilasi uchun munosib yashashni taʼminlaydigan adolatli va qoniqarli daromad olish, zarur boʻlgan hollarda ijtimoiy taʼminotning boshqa vositalari bilan toʻldiriladigan daromad olish huquqiga egadir. Har bir inson, kasb ittifoqlari tuzish va oʻz manfaatlarini himoya qilish uchun kasb ittifoqlariga kirish huquqiga egadir. 24‐modda Har bir inson dam olish va boʻsh vaqt huquqiga, jumladan ish vaqtini oqilona qisqartirish hamda haq toʻlanadigan davriy taʼtil olish huquqiga egadir. 25‐modda Har bir inson oʻzi va oilasining sihat‐salomatligini va farovonligini asrash uchun zarur boʻlgan turmush darajasiga, shu jumladan oziq‐ovqat, libos, uy‐joy, tibbiy qarov va zarur ijtimoiy xizmat huquqiga hamda ishsiz qolganida, betobligida, nogironligida, beva boʻlib qolganida, qariganida yoki oʻziga bogʻlik boʻlmagan holatlarga koʻra tirikchilik uchun mablagʻi boʻlmay qolganida taʼminlanish huquqiga egadir. Onalik va bolalik alohida vasiylik va yordam huquqini beradi. Nikohda turib tugʻilgan va nikohsiz tugʻilgan barcha bolalar bir xil ijtimoiy muhofazadan bahramand boʻlishlari kerak. 26‐modda Har bir inson bilim olish huquqiga egadir. Taʼlim kam deganda boshlangʻich va umumiy taʼlim tekin boʻlishi kerak. Boshlangʻich taʼlim majburiy boʻlishi lozim. Texnikaviy va hunar taʼlimi barchaga muhayyo etilishi, oliy taʼlim esa har bir odamning qobiliyati asosida barcha uchun bir xil muhayyo etilishi kerak. Taʼlim inson shaxsining barkamolligiga hamda inson huquqlari va asosiy erkinliklariga hurmatning ortib boraverishiga qaratilishi lozim. Taʼlim barcha xalqlar, irqiy va diniy guruhlar oʻrtasidagi hamjihatlikka, sabr‐bardoshga va doʻstlikka koʻmaklashishi hamda Birlashgan Millatlar Tashkilotning tinchlikni saqlash borasidagi faoliyatiga yordamlashishi kerak. Ota‐onalar yosh bolalari uchun taʼlim turini tanlab olishda nufuzli huquqqa egadirlar. 27‐modda Har bir inson jamiyatning madaniy hayotida erkin ishtirok etish, sanʼatdan bahramand boʻlish, ilmiy taraqqiyotda qatnashish va uning neʼmatlaridan bahramand boʻlish huquqiga egadir. Har bir inson oʻzi muallifi boʻlgan ilmiy, adabiy yoki badiiy asarlar yuzasidan maʼnaviy va moddiy manfaatlari himoya qilinishi huquqiga egadir. 28‐modda Har bir inson Mazkur Deklaratsiyada bayon etilgan huquqlar va erkinliklar toʻla‐toʻkis roʻyobga chiqadigan ijtimoiy va xalqaro tartib boʻlishi huquqiga egadir. 29‐modda Har bir inson jamiyat oldida majburiyat olgan, faqat shu taxlitdagina inson shaxsi erkin va toʻla‐toʻkis kamol topishi mumkin. Har bir inson oʻz huquq va erkinliklarining roʻyobga chiqishda shunday cheklashlarga mubtalo boʻlishi mumkinki, bular qonun tomonidan belgilab qoʻyilishi hamda bundan muddao – boshqalarning huquqlari va erkinliklari zarur darajada tan olinish va hurmat qilinishi hamda axloq‐odobning adolatli talablari ijtimoiy tartib hamda demokratik jamiyatdagi bugungi farovonlikning adolatli talablari qondirilgan boʻlsin. Ana shu huquq va erkinliklarning amalga oshirilishi Birlashgan Millatlar Tashkiloti maqsadlari va prinsiplariga sira zid boʻlmasligi kerak. 30‐modda Ushbu Deklaratsiyasining butun ruhi biror bir davlatga, shaxslar guruhiga yoki alohida shaxslarga mazkur Deklaratsiyada bayon etilgan huquqlar va erkinliklarning yoʻq qilinishiga qaratilgan biror bir faoliyat bilan shugʻullanish yoki xatti‐harakatlar sodir etishga yoʻl qoʻyib beradi, deb talqin etilishi mumkin emas. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/ve.txt000066400000000000000000000352651520214632600216770ustar00rootroot00000000000000Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu Nga ḽa 10 Nyendavhusiku 1948, Buthanonyangaredzi ḽa Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka (UN) ḽo ṱanganedza Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu. Nga murahu ha vhukando uhu he ha tou vha ḓivhazwakale, Buthanonyangaredzi ḽo ita khuwelelo kha mashango oṱhe ane a vha miraḓo uri a anḓadze Mulevhoguṱe uyu na “u vhona uri u phaḓaladzwe, u ṱaniwe, u vhalwe na u ṱalutshedzwa zwikoloni na kha zwiṅwe zwiimiswa zwa pfunzo.” Ṱhalutshezo ya tshiVenḓa yo dzudzanywa nga miraḓo ya tshiṱafu na matshudeni vha Yunivesithi ya Kapa u itela u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 60th ha Mulevhoguṱe uyu une wa tou vha ḓivha zwa kale khathihi na u pembelela vhuṱambo ha tshihumbudzo ha 150th ha Fakhaḽithi ya zwa milayo ya Yunivesithi ya Kapa. Ṱhalutshedzo yo vhalwa lwa u tou thoma Ṱhohoyandou kha vhuṱambo he ha farelwa Yunivesithi ya Venḓa nga ḽa 01 Nyendavhusiku 2008. MVULATSWINGA Vhunga u ḓivhea ha u dzhiela nṱha lwa mvele ya tshirunzi tsha muthu na ndingano na pfanelo dza vhathu vhoṱhe zwi murango wa mbofholowo, vhulamukanyi na mulalo ḽifhasini, Vhunga u dzhielwa fhasi na u tsikeledzwa ha pfanelo dza vhathu ho bveledza zwiito zwa vhuveveru vhu fhandulaho luvalo lwa muthu, na u ḓa ha shango ḽine khaḽo vhathu vha ḓo ḓiphina nga mbofholowo ya u amba na u tenda kha zwine vha funa, na u vhofholowa kha nyofho na zwinyagwa ḽo ḓivhadzwaho sa dzangalelo ḽihulwane ḽa vhathu zwavho, Vhunga zwi zwa ndeme, arali muthu a sa faneli u kombetshedzwa nga u shaya iṅwe nḓila, u vutshela vhutambudzi na vhutsikeledzi, uri pfanelo dza vhuthu dzi tsireledzwe nga tshumiso ya mulayo, Vhunga zwi zwa vhuṱhogwa u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya vhukonani havhuḓi vhukati ha dzitshaka, Vhunga vhathu vha Mbumbano ya Dzitshaka vho khwaṱhisedza kha Tshata lutendo lwavho kha pfanelo dza vhuthu dza ndeme, kha tshirunzi na ndeme ya vhuvha ha muthu na kha ndingano ya pfanelo dza vhanna na vhafumakadzi na uri vho ḓiimisela u ṱuṱuwedza mvelaphanḓa ya u tshilisana na tshiimo tsha khwine tsha vhutshilo kha mbofholowo khulwane, Vhunga Mashango ane a vha Miraḓo o ḓivhofha u swikelela u bveledza ṱhuṱhuwedzo ya ṱhonifho na u tevhedzwa ha pfanelo dza vhathu na mbofholowo dza vhuṱhogwa a tshi shumisana na Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka, Vhunga u pfeseswa ha pfanelo idzi na mbofholowo zwi zwa ndeme khulwane kha uri mbofho iyi i bveledzwe nga vhuḓalo, Zwino-ha, Zworalo, Buthanonyangaredzi ḽi khou rwela ṱari Mulevhoguṱe wa Pfanelo dza Vhuthu uyu sa tshone tshikalo tshine tsha nga shumiswa nga nnyi na nnyi tshine tsha tea u swikelelwa nga vhathu vhoṱhe na tshaka dzoṱhe, kha u vhona uri muthu muṅwe na muṅwe na muraḓo muṅwe na muṅwe wa tshitshavha, e na Mulevho uyu ngelekanyoni yawe, u ḓo lusa nga u tou funza na u shumisa pfunzo u bveledza phanḓa ṱhonifho ya pfanelo idzi na mbofholowo a tshi shumisa maga o bvelaho phanḓa, kha vhuimo ha lushaka na ha tshaka-tshaka, u vhona uri izwi zwi dzhielwa nṱha na u tevhedzwa vhukati ha vhathu vha Mashango ane a vha Miraḓo na vhathu vhane vha vha kha vhupo vhu re fhasi ha ndaulo ya mashango ayo. Tshiteṅwa 1 Vhathu vhoṱhe vha bebwa vhe na mbofholowo nahone vha tshi lingana siani ḽa tshirunzi na pfanelo. Vhathu vhoṱhe vho ṋewa mihumbulo na mvalo ngauralo vha tea u konou farana sa vhathu vhathihi. Tshiteṅwa 2 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo na mbofholowo dzo bulwaho kha Mulevho uyu, hu si na u khethululwa hufhio kana hufhio, ho ḓisendekaho kha murafho, muvhala, mbeu, luambo, vhurereli, polotiki kana muhumbulo muṅwe-vho, vhubvo ha tshitshavha kana u tshilisana, ndaka, mabebo kana tshiimo tshiṅwe-vho. Nga nṱha ha izwi, a hu na khethululo ine ya ḓo itelwa muthu hu tshi tevhelwa tshiimo tsha zwa polotiki, mulayo kana tshiimo tsha shango kha dzitshakatshaka kana vhupo vhune muthu a bva khaho, hu nga vha hu re na vhuḓilangi, hu ha ṱhirasithi, hu sa ḓivhusi kana huhu re kha vhuimo ho pimiwaho nga vhuḓivhusi. Tshiteṅwa 3 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhutshilo, mbofholowo na tsireledzo ya muthu. Tshiteṅwa 4 A hu na muthu ane a ḓo dzheniswa kha zwa vhupuli kana vhushumeli; zwa vhupuli na mbambadzo ya dziphuli zwi ḓo iledzwa nga nḓila dzoṱhe. Tshiteṅwa 5 A hu na muthu ane a ḓo tambudzwa kana u farwa nga nḓila ya tshiṱuhu, i songo teaho muthu kana u farwa kana u ṱarafiwa nga nḓila i tsitsaho tshirunzi. Tshiteṅwa 6 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo dza u dzhiiwa sa muthu fhethu huṅwe na huṅwe phanḓa ha mulayo. Tshiteṅwa 7 Vhathu vhoṱhe vha a lingana phanḓa ha mulayo nahone vho tewa nga tsireledzo ya mulayo i eḓanaho, hu si na khethululo. Vhathu vhoṱhe vha na pfanelo ya tsireledzo i eḓanaho kha khethululwo i pfukaho Mulevho uyu na kha ṱhuṱhuwedzo iṅwe na iṅwe malugana na khethululo yo raloho. Tshiteṅwa 8 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya ndamulelo ya khoro dza lushaka dzi re na vhukoni kha vhukando vhu pfukaho pfanelo dze a ṋewa nga ndayotewa kana mulayo. Tshiteṅwa 9 A hu na muthu ane a ḓo farwa, u valelwa kana u shakuliswa hu si na tshiitisi. Tshiteṅwa 10 Muthu muṅwe na muṅwe o fanelwa, nga u eḓana ho fhelelaho, u thetsheleswa lwo teaho nga dzulo ḽa nnyi na nnyi na hone ḽo ḓiimisaho nga ḽoṱhe ḽi sa dzhiiho sia, musi hu tshi khou tiwa pfanelo dzawe na mbofho dzawe na mulandu muṅwe na muṅwe wa vhugevhenga une a hweswa. Tshiteṅwa 11 Muthu muṅwe na muṅwe o hweswaho mulandu wa vhugevhenga u na pfanelo ya u dzhiwa a si na mulandu u swika zwenezwo o no wanwa mulandu zwi tshi ya nga mulayo tsengoni ya tshitshavha, he a wana ṱhoḓea dzoṱhe dza u ḓipilela malugana na mulandu wonoyo. A hu na muthu ane a ḓo wanwa mulandu nga nṱhani ha nyito kana u sa ita nyito, zwe zwa vha zwi si mulandu nga fhasi ha mulayo wa lushaka kana wa dzitshakhatshaka nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho. Ha ngo tewa na u laṱiswa lwo kalulaho u fhirisa ndaṱiso ye ya vha yo tiwa nga tshifhinga tshe mulandu wa itea ngatsho. Tshiteṅwa 12 A hu na muthu ane a ḓo dzhenelelwa kha zwa ene muṋe, muṱa wawe, haya kana vhudavhidzani, kana u ṱaselwa ha ṱhompho na tshirunzi tshawe, zwo sokou itwa kana hu si na tshiitisi tshi no pfesesea. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo ya mulayo malugana na u dzhenelelwa honoho kana u ṱaselwa. Tshiteṅwa 13 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u tshimbila na vhudzulapo nga ngomu mikanoni ya shango ḽiṅwe na ḽiṅwe. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u bva shangoni ḽiṅwe na ḽiṅwe, ho katelwa na ḽawe, na u humela kha shango ḽawe. Tshiteṅwa 14 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u ṱoḓa na u ḓiphina nga pfanelo dza vhafhalali kha maṅwe mashango malugana na u tsireledzwa kha u tovholwa. Pfanelo iyi i nga si shumiswe hune u hweswa mulandu ha vha hu si ha vhugevhenga ha politiki, kana zwiito zwi fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka. Tshiteṅwa 15 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na lushaka lune a wela khalwo. A hu na muthu ane a ḓo thivhelwa u vha wa lushaka lune a wela khalwo kana a hanelwa pfanelo ya u shandukisa lushaka lune a wela khalwo. Tshiteṅwa 16 Vhanna na vhafumakadzi vha miṅwaha yo vhinaho vha na pfanelo ya u dzhena kha zwa mbingano na u vha na muṱa hu si na u thivhelwa nga zwa murafho, lushaka kana vhurereli. Vhoṱhe vha na pfanelo dzi linganaho siani ḽa mbingano, vha kha mbingano na musi i tshi fhela. Mbingano i ḓo dzhenelwa fhedzi nga vhathu vhane vha khou malana vho vhofholowa nahone hu na thendelano yo fhelelaho. Muṱa ndi tshipiḓa tsha tsiko nahone tsha ndeme kha tshitshavha ngauralo wo tea u tsireledzwa nga tshitshavha na Muvhuso. Tshiteṅwa 17 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na ndaka o ḓiimisa nga eṱhe kana o ṱangana na vhaṅwe. A hu na muthu ane a ḓo dzhielwa ndaka hu si na tshiitisi tshi no pfesesea. Tshiteṅwa 18 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya muhumbulo, luvalo na vhurereli; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u shandula vhurereli hawe kana zwine a tenda khazwo, na mbofholowo a eṱhe kana e na vhaṅwe na musi e khagala kana fhethu ho dzumbamaho, u sumbedzisa vhurereli hawe kana zwine a tenda nga u funza, nyito, u rerela na u tevhedza. Tshiteṅwa 19 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u vha na mihumbulo yawe na u amba; pfanelo heyi i katela mbofholowo ya u vha na mihumbulo hu si na u dzhenelelwa, na u kona u ṱoḓa kana u wana mafhungo na u phaḓaladza mafhungo na mihumbulo hu tshi shumiswa nyanḓadzamafhungo hu sa sedzwi mikano. Tshiteṅwa 20 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya mbofholowo ya u kuvhangana nga mulalo na nyanḓano. A hu na ane a ḓo kombetshedzwa u vha muraḓo wa nyanḓano. Tshiteṅwa 21 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha muvhuso wa shango ḽawe, nga ene muṋe kana nga vhaimeleli vhe a ḓikhethela o vhofholowa. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u kona u wana tshumelo ya vhathu i no lingana kha shango ḽawe. Lufuno lwa vhathu lu ḓo vha lwone murango wa maanḓalanga a muvhuso, hezwi zwi ḓo bveledzwa nga khetho dza vhukuma dzine dza ḓo vha hone nga zwifhinga zwo tiwaho, nahone khetho idzi dzi ḓo vha dza vhathu vhoṱhe nga u lingana nahone u khetha hu ḓo vha ha tshidzumbe kana ha shumiswa maṅwe maga a u khetha nga mbofholowo. Tshiteṅwa 22 Muthu muṅwe na muṅwe, sa murado wa tshitshavha, u na pfanelo ya u wana tshumelo ya tsireledzo ya zwa u tshilisana, nahone u na pfanelo ya u konou swikelela pfanelo dza ikonomi, u tshilisana na mvelele zwine zwa ṱoḓea kha tshirunzi tshawe na u bveledza vhuvha hawe a tshi tikedzwa nga nungo dza lushaka na tshumisano ya dzitshakatshaka zwi tshi ya nga nzudzanyo na zwiko zwa Muvhuso muṅwe na muṅwe. Tshiteṅwa 23 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shuma, mbofholowo ya u khetha mushumo, nyimele ya mushumo yo teaho nahone i ṱanganedzeaho khathihi na u tsireledzwa kha vhushayamushumo. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo, hu si na khethululo, ya u wana malamba ane a lingana na a vhaṅwe kha mushumo une wa fana. Muthu muṅwe na muṅwe ane a shuma u na pfanelo ya u wana malamba o teaho nahone ane a ṱanganedzea u itela uri ene na muṱa wawe vha konou tshila vhutshilo vhu re na tshirunzi, na u dovha u ḓadziswa, arali zwo tea, nga dziṅwe tsireledzo dza zwa u tshilisana. Muthu munwe na munwe u na pfanelo ya u vhumba kana u vha murado wa madzangano a vhashumi hu u itela tsireledzo ya madzangalelo awe. Tshiteṅwa 24 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u awela na u ḓigeda, hu tshi katelwa awara dzo pimiwaho dza u shuma na dziholodeni dzo tiwaho dzi re na muholo. Tshiteṅwa 25 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya vhuimo ha vhutshilo ho teaho mutakalo na u tshila zwavhuḓi hawe na muṱa wawe, hu tshi katelwa na zwiḽiwa, zwiambaro, vhudzulo na mbavhalelo ya dzilafho na tshumelo dza u tshilisana, khathihi na pfanelo ya tsireledzo musi hu na vhushayamushumo, vhulwadze, vhuholefhali, vhutshilikadzi, vhualuwa kana iṅwe nyimele ya vhutshilo ine muthu a sa kone u i langa. Vhomme na vhana vha tea u wana ndondolo na thuso zwa tshipentshela. Vhana vhoṱhe, hu sa sedzwi uri vho bebwa mbinganoni kana nnḓa ha mbingano, vha ḓo wana tsireledzo ya zwa u tshilisana i no fana na ya vhaṅwe. Tshiteṅwa 26 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya pfunzo. Pfunzo i ḓo ṋekedzwa hu si na mbadelo kha mirole ya fhasi kana ya u ranga ine ya vha ya vhuṱhogwa. Pfunzo ya mirole ya fhasi i ḓo vha khombe-khombe. Pfunzo ya zwa thekheninikhi na zwa phurofesheni i ḓo itwa uri i wanale na pfunzo dza nṱha dzi ḓo swikelelea nga nḓila i linganaho ho sedzwa vhukoni. Pfunzo i ḓo vha i livhiswaho kha u bveledzisa vhuvha ha muthu woṱhe na u khwaṱhisedza ṱhonifho ya pfanelo dza vhuthu na mbofholowo dza ndeme. I ḓo ṱuṱuwedza u pfesesa, u konḓelelana na vhukonani vhukati ha dzitshaka, mirafho kana zwigwada zwa vhurereli, nahone i ḓo bvisela phanḓa mishumo ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka ya u itela uri hu vhe na mulalo. Vhabebi vha na pfanelothangwa ya u nanga pfunzo ine ya ḓo ṋekedzwa vhana vhavho. Tshiteṅwa 27 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya u shela mulenzhe kha kutshilele kwa mvelele ya tshitshavha o vhofholowa, u ḓiphina nga vhutsila na u vha na mukovhe kha zwa mveledziso ya saintsi na mbuelo yazwo. Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya tsireledzo kha mikhwa na dzangalelo ḽa ndaka zwi bvaho kha zwibveledzwa zwa saintsi, maṅwalo kana vhutsila zwine a vha muṅwali wazwo. Tshiteṅwa 28 Muthu muṅwe na muṅwe u na pfanelo ya nzudzanyo ya u tshilisana na ya zwa mashango a dzitshakatshaka zwine pfanelo na mbofholowo zwo sumbedzwaho kha uyu mulevho zwi nga bveledzwa nga vhuḓalo. Tshiteṅwa 29 Muthu muṅwe na muṅwe u na mishumo kha tshitshavha ine ya ita uri vhuvha hawe vhu kone u bvelela nga vhuḓalo nahone nga mbofholowo. Musi muthu muṅwe na muṅwe a tshi khou shumisa pfanelo na mbofholowo dzawe, u tea u ita izwi a tshi dzhiela nṱha ndango ya mulayo wo itelwaho fhedzi u tsireledza pfanelo na mbofholowo dza vhaṅwe vhathu na u vhona uri hu vhe na u dzhielwa nṱha ha mikhwa ya kutshilele, vhudziki na kutshilele kwavhuḓi kwo teaho tshitshavha tsha demokirasi. Pfanelo na mbofholowo idzi a dzi tei u shumiswa nga nḓila yo fhambanaho na ndivho na mirando ya Dzangano ḽa Mbumbano ya Dzitshaka. Tshiteṅwa 30 A hu na na tshithihi tshi re kha Mulevho uyu tshine tsha nga dzhiwa tshi tshi amba pfanelo iṅwe na iṅwe ine i nga shumiswa kha zwiṅwe na zwiṅwe kana u ita iṅwe nyito yo livhiswaho kha u thutha iṅwe na iṅwe ya pfanelo na mbofholowo zwo bulwaho afha malugana na Muvhuso, tshigwada kana muthu. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/vec.txt000066400000000000000000000325471520214632600220420ustar00rootroot00000000000000Declarasion univarsałe de i deriti umani Preànboło Considarà che el reconosimento de ła dinjità inerente a tuti i menbri de ła fameja umana e de i só deriti, conpanji e inałienàbiłi, el costituise el fondamento de ła łibartà, de ła justisia e de ła paze inte’l mondo; Considarà che el desconosimento e el despreso de i deriti umani i ga portà a ati de barbarità che i ofende ła cosiensa de l’umanità, e che el rivar de un mondo ndove che i èsari umani i gode de ła łibartà de paroła e de credo e de ła łibartà da ła paura e da’l bezonjo el ze stà proclamà cofà ła pì alta aspirasion de l’omo; Considarà ch’A ze indespensàbiłe che i deriti umani i sie protezesti da norme zurìdeghe, se A se vołe evitar che l’omo el sie costreto a recórar, cofà ùltima istansa, a ła rebełion contro de ła tiranìa e l’opresion; Considarà ch’A ze indespensàbiłe promóvar el dezviłupo de raporti da amighi intrà Nasion; Considarà che i pòpołi de łe Nasion Unìe i ga reafermà inte ła Carta ła só fede inte i deriti umani fondamentałi, inte ła dinjità e inte’l vałor de ła parsona umana, inte l’eguajansa de i deriti de l’omo e de ła dona, e i ga desizo de promóvar el progreso sosiałe e un mejo tenor de vita in na pì granda łibartà; Considarà che i Stati menbri i se ga inpenjà a parseguir, in cooparasion co łe Nasion Unìe, el respeto e l’osarvansa univarsałe de i deriti umani e de łe łibartà fondamentałe; Considarà che na consesion comun de ’sti deriti e de ’ste łibartà ła ze de ła màsima inportansa par ła piena reałizasion de ’sti inpenji; L’asenblèa zenarałe ła proclama ’sta declarasion cofà ideałe comun par tuti i pòpołi e łe nasion, a’l fin che onji parsona e onji partision de ła sosietà łe gapie da mirar, tenjendo ’sta Declarasion senpre inamente, a promóvar co l’insenjamento e l’educasion a’l respeto de ’sti deriti e de ’ste łibartà e traverso de mezure progresive, nasionałe e intarnasionałe, par seguràrghene reconosimento e osarvansa efetive, tanto par i pòpołi de i Stati Menbri par primi, che par i pòpołi che i ze soto só jurizdision. Artìgoło 1 Tuti i èsari umani i nase łìbari e conpanji par dinjità e deriti. I ze dotài de rajon e de cosiensa e i ga da conportarse intrà de łori co spìrito de fradełi. Artìgoło 2 A onjun A ghe speta tuti i deriti e tute łe łibartà prezentài inte ’sta Declarasion, sensa nesuna distinsion, cofà de rasa, de cołor, de seso, de łengua, de rełijon, de opinion połìtega o de altra sorte, de orìzene nasionałe o sosiałe, de richesa, de nàsita o de altra condision. Oltratuto, nesuna distinsion ła sarà fata drio el status połìtego, zurìdego o intarnasionałe de’l paeze o de’l teritorio da ndo’ che na parsona ła vien, che’l sia independente, o soto aministrasion dełegà, o mìa autònomo, o sojeto a łimitasion de sovranità, cuała che ła sipie. Artìgoło 3 Onjun el ga el derito a ła vita, a ła łibartà e a ła segurità de ła só parsona. Artìgoło 4 Nesun el podarà èsar tenjù da sciavo o da servo; ła sciavitù e el marcà de sciavi i sarà proibìi in tute łe maniere. Artìgoło 5 Nesun el podarà èsar meso soto tortura o a tratamenti o punision crudełe, dezumane o dezgradante. Artìgoło 6 Onjun el ga el derito, dapartuto, a’l reconosimento de ła só parsonałità zurìdega. Artìgoło 7 Tuti cuanti i ze conpanji davanti a ła łeze e i ga el derito, sensa nesuna discriminasion, a ła stesa protesion da parte de ła łeze. Tuti cuanti i ga derito a na stesa protesion contro de onji discriminasion che ła ghe vaga contro a ’sta Declarasion, e cusì anca par onji istigasion a ’sta dita discriminasion. Artìgoło 8 Onjun el ga el derito a na efetiva posibiłità de recorso a tribunałi conpetenti, contro de ati che no i respeta i só deriti fondamentałi reconosùi da ła costitusion o da ła łeze. Artìgoło 9 Nesun el podarà èsar arestà, inprezonà o eziłià par arbitrio. Artìgoło 10 Onjun el ga el derito, in condision conpanja par tuti, a na udiensa justa e pùblega davanti de un tribunałe independente e inparsiałe, par ła detarminasion de i só deriti, de i só doveri e anca de onji acuzasion criminałe contro de łu. Artìgoło 11 Onji parsona acuzà de un crìmene ła ze considarà inosente fin che ła só colpa ła sia stà provà par via łegałe inte un proseso pùblego ndo’ che ła gapia vùo tute łe garansìe che łe ghe vołe par ła só defension. Nesun el sarà condanà par un conportamento de comision o de omision che, inte’l momento de’l fato, no’l fuse considarà crìmene drio el derito interno o drio el derito intarnasionałe. Isteso, nesuna pena ła podarà èsar sentensià che ła sipie suparior a cueła che ła jera prevista inte’l momento de ła comision de’l crìmene. Artìgoło 12 Nesun el gavarà da subir intarfarense arbitrarie inte ła só vita privà, inte ła só fameja, inte ła só caza, inte ła só corespondensa, e njanca da védare ofendesti el só onor e ła só reputasion. Onjun el ga el derito de èsar tutełà da ła łeze contro de ’ste intarfarense o ofeze. Artìgoło 13 Onjun el ga el derito a ła łibartà de móvarse e de abitar rento i confini de onji Stato. Onjun el ga el derito de ndar via da onji paeze, fuse anca el suo, come anca de retornar a’l só paeze. Artìgoło 14 Onjun el ga el derito de sercar e de gòdar, rento de altri paezi, de aziło da łe parsecusion. ’Sto derito no’l podarà èsar invocà cuando che ła parsona ła sia par vero resercà par crìmeni mìa połìteghi o par asion contro i fini e i prinsipi de łe Nasion Unìe. Artìgoło 15 Onjun el ga derito a na nasionałità. A nesun A podarà èsarghe cavà par arbitrio ła só nasionałità e njanca el derito de muarla. Artìgoło 16 Òmani e fémane òtemi i ga el derito de maridarse e de fondar na fameja, sensa łimitasion de rasa, nasionałità o rełijon. I ga deriti conpanji revardo a’l matrimonio, durando el matrimonio e inte l’ato de ła só desołusion. El matrimonio el podarà èsar fato soło che co’l łìbaro e pien consentir de i spozi promesi. Ła fameja ła ze el nucleo naturałe e fondamentałe de ła sosietà e ła ga el derito a èsar protejesta da ła sosietà e da’l Stato. Artìgoło 17 Onjun el ga el derito de aver na propietà sua parsonałe o in comun co altri. Nesun el podarà èsar deprivà de ła só propietà par arbitrio. Artìgoło 18 Onjun el ga el derito a ła łibartà de pensier, de cosiensa e de rełijon; ’sto derito el ciapa rento anca ła łibartà de muar rełijon o credensa, e ła łibartà de manifestar, izoładamente o in comun, in pùblego e in privà, ła propia rełijon o ła propia credensa inte l’insenjar, inte’l prategar, inte’l culto e inte l’osarvansa de i riti. Artìgoło 19 Onjun el ga el derito a ła łibartà de opinion e de espresion, ciapà rento anca el derito de no èsar mołestà par ła só opinion, e cueło de sercar, otènjar e devulgar informasion e idèe co onji mezo e sensa revardo par i confini. Artìgoło 20 Onjun el ga el derito a ła łibartà de reunion e de asosiasion pasìfega. Nesun el pol èsar costrenzesto a far parte de na asosiasion. Artìgoło 21 Onjun el ga el derito de partesipar a’l governo de’l só paeze, sia par direto che par traverso de raprezentanti łibaramente sielti. Onjun el ga el derito de intrar a l’inpiego pùblego de’l só paeze in condision conpanje par tuti. Ła vołontà popołar ła ze el fondamento de l’autorità de’l governo; ’sta vołontà ła ga da ndar estarnà par traverso de ełesion pariòdeghe e vere, fate co’l voto univarsałe, conpanjo e segreto, o drio na prosedura de tenor guałivo de łìbara votasion. Artìgoło 22 Onjun, sendo menbro de ła sosietà, el ga el derito a ła segurità sosiałe, e anca a ła reałizasion par traverso de’l sforso nasionałe e de ła cooparasion intarnasionałe e in łigo co l’organizasion e łe resorse de onji Stato, de i deriti econòmeghi, sosiałi e culturałi indespensàbiłi par ła só dinjità e a’l dezviłupo łìbaro de ła só parsonałità. Artìgoło 23 Onjun el ga derito al łavoro, a ła łìbara sielta de’l posto de inpiego, a condision de łavoro juste e asetàbiłe e a ła protesion contra ła dezocupasion. Onjun el ga, sensa discriminasion, el derito a na retribusion conpanja par el medèzemo łaoro. Onjun che’l łaora el ga derito a na remunarasion justa e co sodisfasion che ła ghe segure a łu medèzemo e a ła só fameja de poder vìvar co dinjità umana e integrà, se ocor, da altri mezi de protesion sosiałe. Onjun el ga derito de fondar sindacati e de farghe adezion par ła defension de i só intaresi. Artìgoło 24 Onjun el ga el derito de sponsar e de straviarse, ciapà rento donca anca na łimitasion rasionałe de łe ore de łaoro e ferie pariòdeghe pagàe. Artìgoło 25 Onjun el ga el derito a un tenor de vita che’l baste a garantir ła sałute e el ben èsar suo e de ła só fameja, co ocio partegołar par ła nutrision, el vestir, ła caza, e łe cure mèdeghe e i servisi sosiałi che i ocor; e el ga el derito a ła segurità in cazo de dezocupasion, małatìa, invałidità, vedovansa, ansianità o par onji altro cazo de pèrdita de i mezi de susistensa par sircostanse independenti da ła só vołontà. Ła maternità e ła infansia łe ga el derito a cure e asistense spesiałe. Tuti i putełi, nasesti inte’l matrimonio o fora, i ga da gòdar de ła stesa protesion sosiałe. Artìgoło 26 Onjun el ga el derito a l’istrusion. L’istrusion ła ga da èsar gratis almanco par cueło che’l revarda łe clase ełementar e fondamentałe. L’istrusion ełementar ła ga da èsar de òbligo. L’istrusion tècnega e profesionałe ła ga da èsarghe mesa a ła despozision de tuti e l’istrusion suparior ła ga da èsar guałiva e a ła portada de tuti drio el mèrito. L’istrusion ła ga da èsar inderisà a’l dezvełupo pien de ła parsonałità umana e a’l renforso de’l respeto de i deriti umani e de łe łibartà fondamentałe. Ła ga da promóvar ła conprension, ła tołaransa, ła amighità intrà de tute łe Nasion, i grupi rasiałi e rełijozi, e ła ga da jovarghe a l’òpara de łe Nasion Unìe par el mantenjimento de ła paze. I zenidori i ga el derito de priorità inte ła sielta de’l tipo de istrusion da darghe a i só fiołi. Artìgoło 27 Onjun el ga el derito de ciapar parte łibaramente a ła vita culturałe de ła comunità, de gòdar de łe arte e de partesipar a’l progreso sientìfego e a i só benefisi. Onjun el ga derito a ła protesion de i intaresi morałi e matariałi che i vien da onji produsion sientìfega, łetararia e artìstega che’l gapia reałizà. Artìgoło 28 Onjun el ga el derito a un órdene sosiałe e intarnasionałe ndo’ che i deriti e łe łibartà prezentài inte ’sta Declarasion i pose èsar reałizài in pien. Artìgoło 29 Onjun el ga serti òblighi verso de ła comunità, che łà soło ła só parsonałità ła cata posìbiłe el só dezviłupo łìbaro e pien. Inte l’ezersitar de i só deriti e de łe só łibartà, onjun el pol catarse de fronte soło che chełe łimitasion che łe ze stabiłìe da ła łeze par segurar el reconosimento e el respeto de i deriti e de łe łibartà de i altri e par sodisfar łe nesesità juste de ła morałe, de l’órdene pùblego e de’l ben èsar zenarałe inte na sosietà democràtega. ’Sti deriti e ’ste łibartà no i pol, inte nesuna maniera, èsar ezersitài in contrasto co i fini e i prensipi de łe Nasion Unìe. Artìgoło 30 Njente rento de ’sta Declarasion el pol èsar intarpretà inte’l senso de conportar un derito de un Stato, grupo o parsona ch’A se voje, de ezersitar na atività o de conpir un ato mirà a ła destrusion de calchedun de i deriti e de łe łibartà cusì declarài. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/vep.txt000066400000000000000000000305401520214632600220460ustar00rootroot00000000000000Mehen oiktuziden ühthine deklaracii Preambul Ottes homaitusehe, miše mez’kundan kaikiden ühtnikoiden arvokahuden i ühthižiden oiktuziden tundustamine oma valdan, oiktuden, mirun alandusen; i ottes homaitusehe, miše hondostamine i kacmatomuz’ mehen oiktuzihe tob varvaroiden tegoid, kudambad käregoitas mez’kundan mel’tundod, i mehiden suren tahton i takaindan om mugoman mirun tegend, kudambas mehil linneb sanavald, kacmusiden vald, ei linne varaidust i mairišt; i ottes homaitusehe, miše tarbiž mehiden oiktuded kaita zakonan valdal, sen täht, miše mehele ei pidaiži lopuks libuda tiranijan i ahthištusen vasthapäi; i ottes homaitusehe, miše tarbiž abutada sebrmeližiden kosketusiden kehitoitusele rahvahiden keskes; i ottes homaitusehe, miše Ühthižrahvahiže mülüjad rahvahad vahvištoitiba käskkirjas ičeze uskondan mehiden päoiktuzihe, mehen personan arvokahudehe i mužikoiden da naižiden tazooiktudehe i pätiba abutada socialižele progressale i elon oloiden paremboitusele oldes surembas valdas; i ottes homaitusehe, miše valdkundad-ühtnikad toivotiba abutada ühtes Ühthižrahvazkundanke ühthižes arvostandas i mehen oiktuziden i pävaldoiden kaičendas, tegendas; i ottes homaitusehe, miše neniden oiktuziden ühthine el’genduz om lujas tärged niid täudes pidämižes, Sur’ Assamblei, ezitab necen mehen oiktuziden ühthižen deklaracijan kut tegend, kaikile rahvahile i valdkundoile, miše kaikutte mez’ i kaikutte ühthižkundan azjmehišt, kaiken pidädes meles necen deklaracijan, abutaižiba tedotelendal i opendusel arvostada nenid oiktuzid i valdoid i tegižiba rahvahaližil i keskrahvahaližil progressivižil tegoil ühthišt i effektivišt arvostust i pidäižiba kut Ühthižrahvazkundan valdoiden-ühtnikoiden, muga i toižiden tahoiden rahvahiden keskes, kudambad oma niiden jurisdikcijan al. 1. kirjutez Kaik mehed sünduba joudajin i kohtaižin, ühtejiččin ičeze arvokahudes i oiktusiš. Heile om anttud mel’ i huiktusentund i heile tariž kožuda toine toiženke kut vel’l’kundad. 2. kirjutez Tariž, miše jogahižel mehel oližiba kaik oiktuded i valdad, miččed oma nimitadud neciš deklaracijas, kacmata sihe mitte om mehen rass, hibjan muju, pol’, kel’, uskond, miččed oma politižed vai toižed kacmused, mitte om rahvahuz’ vai socialine sündund, mitte om elomišton, soslovijan vai toižed olod. Paiči sidä, ei sa tehta nimittušt erod man vai sijan politižen, oiktuden vai rahvazkeskeižen statusan pohjal, kuna mez’ mülüb, ripmata sišpäi om-ik nece sija ripmatoi, pidetas-ik hol’t siš, ei ičenaine vai se kut-se toižin om vähetud ičenaižudes. 3. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ eloho, valdaha i personaližehe koskmatomudehe. 4. kirjutez Nikeda ei sa pidäda orjan vai valdmatomas olos, orjanpidänd i orjanmönd om kel’tüd kaikiš formiš. 5. kirjutez Nikeda ei sa kovasüdaimelišesti mokita, kovin ustavzoitta, tehta mugomid tegoid, kudambad alenzoitaižiba hänen arvokahuden. 6. kirjutez Jogahižel mehel om kaikjal oiktuz’ sihe, miše händast pidäižihe personan arvostuses. 7. kirjutez Kaik mehed oma ühtenarvoižed zakonan edes i heil om oiktuz’ eroita zakonan kaičendaha. Kaikil mehil om oiktuz’ ühtejiččehe kaičendaha miččen taht diskriminacijaspäi, kudamb keskustab necile Deklaracijale, miččen taht rehkandaspäi diskriminacijaha. 8. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ effektivižehe hüvästamižehe händast oiktuziš kompetentižiden rahvahaližiden sudiden pätusel siloi, konz hänen konstitucijal vai zakonal anttud päoiktuded om keskustadud. 9. kirjutez Nikeda ei sa melenvaldal türmata, pidätada vai küksta, ajada manpagoho. 10. kirjutez Jogahižel mehel, miše märita ičeze oiktuzid i velguzid i sada todištust ezitadud hänele kriminaližes värituses, om oiktuz’ hänen azjan tarkištelendaha täuden ühtenarvokahuden pohjal ripmatomal objektivižel sudal avoin, pidädes oiktuden küzuid. 11. kirjutez Pahas tegos väritud mehel om oiktuz’ lugetas värutomaks sihesai, kuni hänen vär ei linne tedištadud zakonan jäl’gendusel avoin sudan tarkištelusel, konz hänel oma kaik voimused kaičendan täht. Nikeda ei sa sudida pahas tegos, tehtud vai tehmatomudes, kudamb ei olend pahan tegon rahvahaližiden zakonoiden mödhe vai rahvazkeskeižen oiktuden mödhe. Mugažo ei voi olda ustavzoitand kovemb, mi se, kudamb voiži olda sen aigan, konz oli tehtud paha tego. 12. kirjutez Ei sa melenvaldal ličtas nikenen personaližehe eloho i kanzan eloho, hänen kodi, počtoigendused i hänen arvostuz oma koskmatomad. Jogahižel om oiktuz’ zakonan kaičendaha mugoižes ličendaspäi i kosketandaspäi. 13. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ sirdeltas joudajas i valita ičeleze eländsija kaikuččen valdkundan südäimes. Jogahižel om oiktuz’ lähtta maspäi, mugažo ičeze maspäi, i pörttas ičeze maha. 14. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ ectä kaičuzsija mokičijoišpäi toižiš maiš i olda sigä. Necil oiktudel ei voi olda väged, konz küzünd om todeks ei politižes pahas tegos vai Ühthižrahvazkundan pätegendoid i principoid vastkaroičijas tegos. 15. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ rahvahudehe, olda valdkundan rahvahanikan. Nikenel ei sa melenvaldal anastada rahvahut vai oiktut vajehtada rahvahut. 16. kirjutez Täuz’igäižil mužikoil i naižil om oiktuz’ naida, mända mehele i tehta kanz kacmata rassan, rahvahuden vai uskondan eroihe. Heil oma ühtejiččed oiktuded naindaha i mehele mänendaha, olendaha i erigandusen jäl’ghe. Naida i mända mehele voib vaiše molembiden poliden täudenke i joudajanke tahtonke. Kanz om ühthižkundan londuseline augonpanii jouk i sil om oiktuz’ ühthižkundan i valdkundan kaičendaha. 17. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ pidäda elomišton üks’näze vai toižidenke. Nikenel ei sa melenvaldal anastada hänen elomištod. 18. kirjutez Jogahižel mehel om meletusen, mel’tundon i uskondan vald, neche oiktudehe mülüb vald uskondan vai kacmusiden vajehtamižehe, mugažo vald uskondan vai kacmusiden pidämaha üks’näze i mugažo ühtes toižidenke, kaikiden nähtes vai üks’näze opendamal, uskondradol, uskondan i ritualižiš tegoiš. 19. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ kacmusiden valdha i niiden ezitamižehe, neche mülüb oiktuz’ telustamata pidäda ičeze mel’pidod, mugažo oiktuz’ ripumata valdkundan röunoišpäi ectä, sada i levitada tedoid i meletusid kaikiden maneroiden abul. 20. kirjutez Jogahižel om oiktuz’ kožmuseližiden suimiden i ühtenzoitusiden kogomuzvaldaha. Nikeda ei sa käskta ühtneda miččehe-ni ühtenzoitusehe. 21. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ ühtneda ičeze man ohjandamižehe kohtha vai valitud ezitajiden kal’t. Jogahižel om oiktuz’ päzuda ičeze man valdkundaližele radole. Rahvahan taht om valdkundmehišton alandusen; nece taht tarbiž ezitada aigkeskustoin tehtud oiktoiš, ei värenzoitusiš valičusiš, kudambiš kaikil om ühthine i ühtejitte änenoiktuz’ peitänestamižen abul vai toižiden änestamižvaldan pidijoiden maneroiden abul. 22. kirjutez Jogahižel mehel, kut ühthižkundan ühtnikal, om oiktuz’ socialižehe holištoho, mugažo oiktuz’ rahvahaližen tegoiden i keskrahvahaližen ühthižradon kal’t, ottes homaitusehe kaikuččen valdkundan järgenduz i varad, antta hänen mez’arvokahudele i personan joudajale kehitoitusele tarbhaižid ekonomižid, socialižid i kul’turižid oiktuzid. 23. kirjutez Jogahižel om oiktuz’ radoho, radsijan joudajaha valičusehe, oiktoihe melevuzihe radon oloihe, mugažo kaičendaha radotomudespäi. Jogahižel mehel om oiktuz’ miččeta-ni alenzoituseta sada ühtejiččen paukan ühtejiččes rados. Jogahižel radajal mehel om oiktuz’ oiktaha i täudubaha paukaha, kudamb andab hänele i hänen kanzale mehen arvoižen olendan i kudamban, ku tarbiž, täutaba toižed socialižen holišton manerad. Jogahižel mehel om oiktuz’ tehta eloradoližid ühtištusid i mülüda niihe ičeze azjoid polestamha. 24. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ lebuhu i joudajaha aigaha, radpäivän melevaha röunatusehe i makstud märaigaližehe lebupästusehe. 25. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ elon korktusehe, kudambaha mülüb sönd, sobad, kodi, tervhuz’holitand i pidab socialine holituz, mitte tariž hänen i hänen kanzan tervhuden i hüvinvoindan täht. Jogahižel om oiktuz’ holištoho mugomas azjas kut radotomuz’, läžund, invalidan olend, lesken olend, vanhuden tulend vai toižiš hänen tahtospäi ripumatomiš radvoindan, elovaroiden kadotusen azjoiš. Mamoil i lapsil om oiktuz’ erasehe holištoho i abuhu. Kaikil lapsil, oma-ik hö sündnuded naidud kanzas vai ei, oma ühtejiččed socialižed holituzoiktuded. 26. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ sada opendust. Opendusele, kaikense augotižopendusele i keskopendusele tarbiž olda maksutoman. Augotižopendusele tarbiž olda tarbhaižen. Tehnižele i tedomahtoižele opendusele tarbiž olda kaikile kožujan, üläopendusele tarbiž olda ühtejiččin avoin kaikile heiden mahtoiden mödhe. Opendusele tarbiž olda oigetud mehen personaližuden kehitoitamižehe, mugažo mehen oiktuziden i pävaldoiden arvostandan vahvištamižehe. Opendusele tarbiž abutada kesknäižele el’gendusele, tirpandamižele i sebrastusele kaikiden rahvahiden, rass- i uskondgruppiden keskes, mugažo abutada Ühthižrahvazkundan kožmusen pidändan tegoiš. Vanhembil om ezmäisijaine oiktuz’ valita ičeze lapsile opendusen ladud. 27. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ joudajas ühtneda ühthižkundan kul’turižehe eloho, sada ihastust taidehes, mugažo ühtneda tedoprogressaha i kävutada sen satusid. Jogahižel mehel om oiktuz’ hänen moraližiden azjoiden i materialižiden satusiden kaičendaha, kudambad oma hänen tedo-, literatur- vai taidehtöiden satusen i hän om niiden tegii. 28. kirjutez Jogahižel mehel om oiktuz’ mugoižehe socialižehe i rahvazkeskeižehe järgendusehe, konz neciš deklaracijas ezitadud oiktuded i valdad voiba täudes todenzoittas. 29. kirjutez Jogahižel mehel om velguzid ühthižkundan edes, vaiše siš voib olda hänen personan joudai i täuz’ kehitoituz. Kävutades ičeze oiktuzid i valdoid jogahižel mehel voiba olda vaiše mugomad röunatused, kudambad oma vahvištadud zakonan mödhe, miše tundustada i arvostada toižiden oiktuded i valdad, mugažo moralin, kundaližen järgendusen i üleižen hüvinvoindan demokratižes ühthižkundas. Nenid oiktuzid i valdoid nikonz ei sa kävutada Ühthižrahvazkundan pätegendoiden i principoiden vastkaroites. 30. kirjutez Nimidä neciš deklaracijas ei sa el’geta muga, miše mitte-ni valdkund, mehiden grupp vai üks’ mez’ voib oiktuziden pohjal tehta mugomid tegoid, kudambad om oigetud heitmaha ezitadud neciš deklaracijas oiktuzid i valdoid. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/vi.txt000066400000000000000000000437431520214632600217030ustar00rootroot00000000000000Tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền của Liên Hợp Quốc Được Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua và công bố theo Nghị quyết số 217 (III), ngày 10 tháng 12 năm 1948. Lời nói đầu Với nhận thức rằng: Việc thừa nhận nhân phẩm vốn có, các quyền bình đẳng và không thể tách rời của mọi thành viên trong gia đình nhân loại là cơ sở cho tự do, công bằng và hoà bình trên thế giới, Sự xâm phạm và coi thường nhân quyền đã dẫn đến những hành động tàn bạo xâm phạm tới lương tâm của nhân loại, và việc xây dựng một thế giới trong đó con người được tự do ngôn luận và tín ngưỡng, không còn phải chịu nỗi sợ hãi và cùng cực được coi là nguyện vọng cao cả nhất của loài người, Nhân quyền phải được pháp luật bảo vệ để mỗi người không buộc phải nổi loạn như là biện pháp cuối cùng để chống lại chế độ cường quyền và áp bức, Cần phải khuyến khích việc phát triển quan hệ bằng hữu giữa các dân tộc, Nhân dân các nước thành viên Liên Hợp Quốc trong bản Hiến chương đã một lần nữa khẳng định niềm tin của mình vào những quyền cơ bản của con người, vào nhân phẩm, vào giá trị của mỗi người, vào quyền bình đẳng nam nữ, và đã bầy tỏ quyết tâm thúc đẩy tiến bộ xã hội cũng như xây dựng các điều kiện sống tốt hơn, tự do hơn. Các nước thành viên đã cam kết, cùng với tổ chức Liên Hợp Quốc, phấn đấu thúc đẩy mọi người tôn trọng và thực hiện các quyền cũng như những tự do cơ bản của con người. Nhận thức thống nhất về những quyền và tự do đó của con người là yếu tố quan trọng nhất cho việc thực hiện đầy đủ cam kết này. Nay, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố: Bản tuyên ngôn toàn thế giới về nhân quyền này là thước đo chung cho tất cả các nước và tất cả các dân tộc đánh giá việc thực hiện mục tiêu mà mọi cá nhân và mọi tổ chức trong xã hội, trên cơ sở luôn ghi nhớ Bản tuyên ngôn này, sẽ phấn đấu thúc đẩy sự tôn trọng các quyền và tự do cơ bản của con người thông qua truyền bá và giáo dục, cũng như sẽ phấn đấu đảm bảo cho mọi người dân, ở chính các nước thành viên của Liên Hợp Quốc và ở các lãnh thổ thuộc quyền quản lý của mình, công nhận và thực hiện những quyền và tự do đó một cách có hiệu quả thông qua những biện pháp tích cực, trong phạm vi quốc gia hay quốc tế. Điều 1: Tất cả mọi người sinh ra đều được tự do và bình đẳng về nhân phẩm và quyền. Mọi con người đều được tạo hoá ban cho lý trí và lương tâm và cần phải đối xử với nhau trong tình bằng hữu. Điều 2: Mọi người đều được hưởng tất cả những quyền và tự do nêu trong Bản tuyên ngôn này, không phân biệt chủng tộc, màu da, giới tính, ngôn ngữ, tôn giáo, quan điểm chính trị hay các quan điểm khác, nguồn gốc quốc gia hay xã hội, tài sản, thành phần xuất thân hay địa vị xã hội. Ngoài ra, cũng không có bất cứ sự phân biệt nào về địa vị chính trị, pháp quyền hay quốc tế của quốc gia hay lãnh thổ mà một người xuất thân, cho dù quốc gia hay lãnh thổ đó được độc lập, được đặt dưới chế độ uỷ trị, chưa tự quản hay có chủ quyền hạn chế. Điều 3: Mọi người đều có quyền sống, tự do và an toàn cá nhân. Điều 4: Không ai phải làm nô lệ hay bị cưỡng bức làm việc như nô lệ; mọi hình thức nô lệ và buôn bán nô lệ đều bị ngăn cấm. Điều 5: Không ai bị tra tấn hay bị đối xử, xử phạt một cách tàn bạo, vô nhân đạo hay hạ thấp nhân phẩm. Điều 6: Mọi người đều có quyền được thừa nhận tư cách là con người trước pháp luật ở khắp mọi nơi. Điều 7: Tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ như nhau không có bất cứ sự phân biệt nào. Tất cả mọi người đều được bảo vệ như nhau chống lại mọi hình thức phân biệt đối xử vi phạm Bản tuyên ngôn này cũng như chống lại mọi hành vi xúi giục phân biệt đối xử như vậy. Điều 8: Mọi người đều có quyền được các toà án quốc gia có thẩm quyền bênh vực theo pháp luật trước những hành vi vi phạm các quyền cơ bản do hiến pháp hay luật pháp quy định. Điều 9: Không ai bị bắt, giam giữ hay đày đi nơi khác một cách độc đoán. Điều 10: Mọi người, với tư cách bình đẳng về mọi phương diện, đều có quyền được một toà án độc lập và vô tư phân xử công bằng và công khai để xác định quyền, nghĩa vụ hoặc bất cứ một lời buộc tội nào đối với người đó. Điều 11: Mọi người, nếu bị quy tội hình sự, đều có quyền được coi là vô tội cho đến khi một toà án công khai, nơi người đó đã có được tất cả những đảm bảo cần thiết để bào chữa cho mình, chứng minh được tội trạng của người đó dựa trên cơ sở luật pháp. Không ai bị kết tội hình sự vì một hành vi hay sự tắc trách không bị coi là một tội hình sự theo quy định của luật pháp quốc gia hay quốc tế vào thời điểm đó. Cũng như không cho phép áp dụng hình thức xử phạt đối với một tội hình sự nặng hơn so với quy định của luật pháp lúc bấy giờ cho mức độ phạm tội cụ thể như vậy. Điều 12: Không ai bị can thiệp một cách độc đoán đối với cuộc sống riêng tư, gia đình, nơi ở hay thư tín của cá nhân người đó cũng như không bị xâm phạm tới danh dự và uy tín. Mọi người đều được pháp luật bảo vệ chống lại những hành vi can thiệp hoặc xâm phạm như vậy. Điều 13: Mọi người đều có quyền tự do đi lại và cư trú trong phạm vi lãnh thổ của mỗi quốc gia. Mọi người đều có quyền rời khỏi bất cứ nước nào, kể cả nước mình, cũng như có quyền trở về nước mình. Điều 14: Mọi người đều có quyền tìm kiếm và được lánh nạn ở những nước khác khi bị ngược đãi. Quyền này không được áp dụng trong trường hợp đương sự bị truy tố vì những tội không mang tính chất chính trị hay vì những hành vi đi ngược lại mục tiêu và nguyên tắc của Liên Hợp Quốc. Điều 15: Mọi người đều có quyền nhập quốc tịch của một nước nào đó. Không ai bị tước đoạt quốc tịch của mình hay bị khước từ quyền được thay đổi quốc tịch một cách độc đoán. Điều 16: Nam hay nữ đến tuổi thành niên đều có quyền kết hôn và xây dựng gia đình mà không có bất cứ một hạn chế nào về chủng tộc, quốc tịch hay tôn giáo. Họ có quyền bình đẳng trong việc kết hôn, trong cuộc sống vợ chồng và lúc ly hôn. Việc kết hôn chỉ được tiến hành khi có sự đồng ý hoàn toàn và tự nguyện của cả hai bên. Gia đình là một đơn vị tự nhiên và cơ bản của xã hội và được xã hội và nhà nước bảo vệ. Điều 17: Mọi người đều có quyền sở hữu tài sản của riêng mình hay chung với những người khác. Không ai bị tước đoạt tài sản của mình một cách độc đoán. Điều 18: Mọi người đều có quyền tự do suy nghĩ, ý thức và tôn giáo, kể cả tự do thay đổi tôn giáo hay tín ngưỡng, và tự do thể hiện tôn giáo hoặc tín ngưỡng dưới hình thức truyền bá, thực hành, thờ phụng hoặc lễ tiết, với tư cách cá nhân hay tập thể, công khai hay riêng tư. Điều 19: Mọi người đều có quyền tự do ngôn luận và bầy tỏ quan điểm; kể cả tự do bảo lưu ý kiến không phụ thuộc vào bất cứ sự can thiệp nào, cũng như tự do tìm kiếm, thu nhận, tryền bá thông tin và ý kiến bằng bất cứ phương tiện thông tin đại chúng nào và không giới hạn về biên giới. Điều 20: Mọi người đều có quyền tự do họp hành và tham gia hiệp hội một cách hoà bình. Không ai bị bắt buộc phải tham gia một hiệp hội nào. Điều 21: Mọi người đều có quyền tham gia vào chính quyền của nước mình, một cách trực tiếp hay thông qua những đại diện được tự do lựa chọn. Mọi người đều có quyền được hưởng các dịch vụ công cộng của đất nước mình một cách bình đẳng. Ý chí của nhân dân là cơ sở tạo nên quyền lực của chính quyền; ý chí này được thể hiện qua các cuộc bầu cử định kỳ và thực sự, theo nguyên tắc bỏ phiếu phổ thông và bình đẳng và được thực hiện qua bỏ phiếu kín hoặc qua các thủ tục bỏ phiếu tự do tương tự. Điều 22: Với tư cách là thành viên của xã hội, mọi người đều có quyền được hưởng bảo hiểm xã hội cũng như được thực hiện các quyền về kinh tế, xã hội và văn hoá không thể thiếu đối với nhân phẩm và tự do phát triển nhân cách của mình, thông qua nỗ lực quốc gia, hợp tác quốc tế và phù hợp với hệ thống tổ chức và nguồn lực của mỗi quốc gia. Điều 23: Mọi người đều có quyền làm việc, tự do lựa chọn công việc, được hưởng điều kiện làm việc công bằng và thuận lợi và được bảo vệ chống lại tình trạng thất nghiệp. Mọi người đều có quyền được trả công ngang nhau cho công việc như nhau, không có bất cứ sự phân biệt đối xử nào. Mọi người lao động đều có quyền được hưởng chế độ thù lao công bằng và thuận lợi đảm bảo cho sự tồn tại của bản thân và gia đình xứng đáng với nhân phẩm và được hỗ trợ thêm từ các hình thức bảo trợ xã hội khác, nếu cần thiết. Mọi người đều có quyền thành lập và tham gia các tổ chức công đoàn để bảo vệ quyền lợi của mình. Điều 24: Mọi người đều có quyền nghỉ ngơi và giải trí, kể cả quyền được hạn chế hợp lý về số giờ làm việc và hưởng những ngày nghỉ định kỳ được trả lương. Điều 25: Mọi người đều có quyền được hưởng mức sống đủ để đảm bảo sức khoẻ và phúc lợi của bản thân và gia đình, về các mặt ăn, mặc, ở, y tế và các dịch vụ xã hội cần thiết khác, cũng như có quyền được bảo hiểm trong trường hợp thất nghiệp, ốm đau, tàn tật, goá bụa, già nua hoặc thiếu phương tiện sinh sống do những hoàn cảnh khách quan vượt quá khả năng kiểm soát của mình. Các bà mẹ và trẻ em cần được chăm sóc và giúp đỡ đặc biệt. Tất cả trẻ em, sinh ra trong hoặc ngoài giá thú, đều được hưởng mức độ bảo trợ xã hội như nhau. Điều 26: Mọi người đều có quyền được học hành. Phải áp dụng chế độ giáo dục miễn phí, ít nhất là ở bậc tiểu học và giáo dục cơ sở. Giáo dục tiểu học là bắt buộc. Giáo dục kỹ thuật và ngành nghề phải mang tính phổ thông, và giáo dục cao học phải theo nguyên tắc công bằng cho bất cứ ai có đủ khả năng. Giáo dục phải hướng tới mục tiêu giúp con người phát triển đầy đủ nhân cách và thúc đẩy sự tôn trọng đối với các quyền và tự do cơ bản của con người. Giáo dục phải tăng cường sự hiểu biết, lòng vị tha và tình bằng hữu giữa tất cả các dân tộc, các nhóm tôn giáo và chủng tộc, cũng như phải đẩy mạnh các hoạt động của Liên Hợp Quốc vì mục đích gìn giữ hoà bình. Cha, mẹ có quyền ưu tiên lựa chọn loại hình giáo dục cho con cái. Điều 27: Mọi người đều có quyền tự do tham gia vào đời sống văn hoá của cộng đồng, được thưởng thức nghệ thuật và chia xẻ những thành tựu và lợi ích của tiến bộ khoa học. Mọi người đều có quyền được bảo hộ đối với những quyền lợi về vật chất và tinh thần xuất phát từ công trình khoa học, văn học và nhgệ thuật mà người đó là tác giả. Điều 28: Mọi người đều có quyền được hưởng trật tự xã hội và trật tự quốc tế trong đó các quyền và tự do nêu trong Bản tuyên ngôn này có thể được thực hiện đầy đủ. Điều 29: Mọi người đều có nghĩa vụ đối với cộng đồng là nơi duy nhất người đó có thể phát triển nhân cách của mình một cách tự do và đầy đủ. Khi thực hiện các quyền và tự do của mình, mọi người chỉ chịu những hạn chế do luật định, nhằm mục đích duy nhất là đảm bảo sự công nhận và tôn trọng thích đáng đối với các quyền và tự do của người khác cũng như đáp ứng những yêu cầu chính đáng về đạo đức, trật tự xã hội và phúc lợi chung trong một xã hội dân chủ. Trong bất cứ trường hợp nào, việc thực hiện những quyền và tự do này cũng knông được đi ngược lại với những mục tiêu và nguyên tắc của Liên Hợp Quốc. Điều 30: Không được phép diễn giải bất kỳ điều khoản nào trong Bản tuyên ngôn này theo hướng ngầm ý cho phép bất kỳ quốc gia, nhóm người hay cá nhân nào được quyền tham gia vào bất kỳ hoạt động nào hay thực hiện bất kỳ hành vi nào nhằm phá hoại bất kỳ quyền và tự do nào nêu trong Bản tuyên ngôn này. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/wa.txt000066400000000000000000000352661520214632600216750ustar00rootroot00000000000000DÉCLARÅCION UNIVERSÈLE DÈS DREÛTS D'L'OME [Preamble] Il a stu ad'mètu 'ne fèye po totes Qui l'fondemint dè-l'lîbèté, dè-l djustice èt dè-l'påye tot-avå l'monde, c'èst l'rik'nohnance dè-l'dignité qu'èst l'prôpe di tos lès-omes èt dès dreûts égâls qu'ils ont èt qu'on n'èlzi pout mèskeure; Qui l'fêt' dè n'in rik'nohe ou dè foler ås pîds les dreûts d'l'ome ont k'dû sacwants a rabahî èt brutålizer l's-ôtes d'ine tèle manîre qui l'consyince di l'ûmanité ènn'a stu révoltêye; Qui l'pus grand èspwér dès djins, c'èst l'avén'mint d'on monde wice qui lès-omes sèront lîbes dè djåser èt dè creûre, tot-z-èstant d'halés dè-l'sogne èt dè-l'mizére; Qui lès dreûts d'l'ome divèt-èsse ptotéjés d'on rèdjime di dreût di téle dôrt qui l'ome ènn'arive nin a l'rèvole disconte l'abus dè pouvwér èt l'assèrvih'mint, fåte d'aveûr situ aconté èt après aveûr tot fèt po-z-èsse rik'nohou; Qu'i fåt mète èn-avant, å-d'-dizeûr di tot, l'amitié inte lès peûpes èt les nåcions; Qui lès peûpes dès Nåcions-Unies ont volou r'dîre chal leû fwé divins lès dreûts naturéls di l'ome, divins l'dignité èt l'valeûr dès djins, divins l'égålité dès dreûts inte lès-omes èt lès feumes, èt qu'il ont dit leû vol'té dè fé tot po mète èn-alèdje li progrès sociål èt po mète è plèce dès todi mèyeûzès condicions dè viker divins 'ne lîbèrté todi plus grande; Qui lès-Etats Mambes s'ont-st-égadjî a mète èn-oûve po d'bon li rèspèt dès dreûts d'l'ome èt d'sès vrêyes lîbèrtés tot-avå l'monde, avou on côp di spale di l'Organizåcion dès Nåcions-Unies; Qu'ine minme îdèye di cès dreûts èt d'cès lîbèrtés-chal èst dè-l'pus hôte importance po poleûr tini vrêmint ciste ègadj'mint-la. L'ASSIMBLÊYE GÉNÉRÅLE proclame li prézinte DÉCLARÅCION UNIVERSÈLE DÈS DREÛTS D'L'OME come èstant lès valeûrs qui tos lès peûpes èt totes lès nåtions divrît mète èn-ouve. Qui lès cis qui t'nèt l'vièrna dès sôciétés tot comme chaskeun' å rès, avou djoûrmay cisse Dèclaråcion è l'tiesse, sayèsse dè mète èn-avant li rèspèt d'cès dreûts èt lîbertés-chal, divins lès scoles èt l'éducåcion po nn'ariver, pitchote a midjote, gråce a dès mèzeûres nacionåles èt internacionåles, a 'ne rik'nohance di cès dreûts èt d'cès lîbertés-la, po qu'i sèyèsse mètous èn-alèdje po d'bon tot avå l'monde, ot'tant po lès populåcions dès-Etats Mambes zèls minmes qui po lès cisses dès téres qui sont d'zos leû k'dûhance. Artike prumî (1) Tos lès-omes vinèt-st-å monde lîbes, èt so-l'minme pîd po çou qu'ènn'èst d'leu dignité èt d'leus dreûts. I n'sont nin foû rêzon èt-z-ont-i leû consyince po zèls, çou qu'èlzès deût miner a s'kidûre onk' po l'ôte tot come dès frés. Artike deûzinme (2) Chaskeun', seûy-t-i ome ou feume, pout fé valeûr tos lès dreûts èt totes lès lîbèrtés qui nous sont rachou d'vins l'prézinte Dèclaråcion, èt n'pôrèt-on prinde nouk' po mons qu'i n'èst a cåse di s'race, dè-l'coleûr di s'pè, di s'lingadje, di çou qu'i creût, di sès-îdèyes so-l'politique ou so tot ôte tchwès, di qué payis qu'i provint, di s'condicion d'ritche ou d'pôve, dè-l'contrêye wice qu'il a vèyou l'djou ou bin d'tot minme qwè qui ç'seûye. Di pus' nolu n'deût påti dè-l'condicion di s'patrèye rapôrt ås-ôtes payis, qui l'contrêye ou l'payis di d'wice qu'i provint seyèsse indépandants, nin mêsses di zèls po d'bon ou bin rastrindou d'vins leûs dreûts, èt mågré tot çou qu'on pôreût tûzer di leû gouvèrnumint. Artike treûzinme (3) Chaskeun' a dreût a-l'vicårèye, a-l'îberté èt a-l'sûreté po lu minme. Article qwatrinme (4) Nolu n'sèrè t'nou come èsclåve ou ovrî sins salêre, l'èclavadje di tote sôrt, tot come dè fé martichî dès-èsclåves di tot l'minme quéle manîre sont disfindous. Artike cinquinme (5) Nolu n'pôrèt-èsse må trêti, mètou a-l'torteûre, ou rabahi avou dès cruwélès ponnes nin dègnes d'in-ome. Artike sihinme (6) Chaskeun' a l'dreût d'èsse rik'nohou tot-avå po çou qu'il èst sorlon si lwè tot come sès dreûts. Artike sètinme (7) Turtos sont so-l'minme pîd po d'vant li lwè èt turtos ont dreût d'èsse protéjés d'-l'minme manîre pa li lwè. Turtos ont dreût a 'ne minme prôtècsion po n'nin èsse mètous so-l'costé d'ine manîre qu'îreût disconte li prézinte Dèclaråcion, mins ossu disconte to çou qu'pôreût miner a garanti onk èt nin l'ôte ou a tote sôrt di préférince. Artike ûtinme (8) Chaskeun' a l'dreût d's'aler plinde èt d'èsse ètindou po d'bon dè-l'justice compétinte di s'payis, di tot çou qu'sèreût fêt po mète a må lès mêsses dreûts qu'lî sont rik'nohous dè-l'constitucion ou bin dès lwès. Artike noûvinme (9) Nolu n'pout-èsse sins rêzon tchoûki è-l'pote, tinou èprîh'né ou tchèssi foû di s'payis. Artike dîhinme (10) Chaskeun' a l'dreût d'èsse ètindou d'ine minme manîre, divant tot l'monde èt sins totès fêtès-îdèyes, divant on tribunål indépendant èt djusse qui dècid'ré d'sès dreûts ou bin d'sès d'vwérs, tot come lî r'vint l'dreût di s'disfinde di çou qu'on lî r'proche ou bin d'çou qu'on l'acuse. Artike onzinme (11) Tot quî è-st-acusé d'ine måcule deût-èsse tinou po ènocint d'çou qu'on lî r'proche disqu'a tant qu'i seûye rik'nohou coupåbe, èco fåt-i qui s-procès seûye public, qui totes lès règues sèyèsse rèspèctêyes èt qu'il åye avou l'dreût di s'disfinde po d'bon. Nolu n'pout-èsse condåné po 'ne sacwè qu'il a fêt ou qu'i n'a nin volou fé a on moumint wice qui, sorlon lès lwès di s'payis ou dè monde, çouchal n'èsteût nin co 'ne fåte. De-l'minme manîre, on n'è-l'pôrè puni pus fwèrt qu'i n'l'åreût stu å moumint wice qui l'afêre s'a passé. Artike dozinme (12) Nouk ni pôrê aler hèrer s'narène divins l'vicårèye, li famile d'in-ôte, brokî ê s'mohone ou bin nahî d'vins sès lètes èt sès papîs, ni l'ac'sûre divins si-oneûr ou s'réputåcion. Chaskeun'a l'dreût d'èsse protéjé dès lwès disconte dès s'fêtès manîres. Artike trazinme (13) Chaskeun' a l'dreût d'aler tot wice qu'i vout d'vins 'n-Etat èt d'î tchûzi come i vout l'plèce la qu'i vout d'mani. Chaskeun' a l'dreût dè qwiter tot l'minme dué payis, minme li sonk, èt dè raler è s'payis qwand i lî plêt. Artike catwazinme (14) S'il èst k'tchèssî, chaque ome a l'dreût dè cwèri a s'ahouter èt dè trover on ratrêt divins dès-ôtes payis. On n'si pout nin chèrvi di ç'dreût la s'on-z-èst porsûvou po 'ne måcule qui li lwè réprouve ou po dès keûres qui vont disconte çou qu'lès Nåcion-Unies volèt mète èn-avant. Artike qwinzinme (15) Chaskeun' a l'dreût a 'ne nacionålité. On n'pout r'prinde a nolu, èt sins rêzon, si nacionålité, tot comme si dreût d'ènnè candjî. Artike sazinme (16) Si vite qu'ènn'ont l'adje, ome èt feume, di tot l'minme quéle race, nacionålité ou r'lidjon, ont l'dreût di s'marier èt dè fonder 'ne famile. Il ont lès minmes dreûts po çou qu'ènn'èst dè marièdje, tant qu'i sont mariés ou s'i m'nèt a d'vôrcer. Li marièdje ni s'pout fé qui dè-l'plinne vol'té èt dè-l'tchûze dès cis qu's'ont promètou lès-acwèrdances. Li famile c'èst l'vrêye fondemint dè-l'socièté, lî r'vint l'dreût d'ine prôtècsion dè-l'sôciété èt d'l'Etat. Artike dîsètinme (17) Tot l'monde, seûye-t-i a lu tot seû ou bin avou dès-ôtes, a l'dreût d'aveûr dès bins. On n'pout r'prinde sès bins a nolu, sins bone rêzon. Artike dîhûtinme (18) Chaskeun' a l'dreût dè tûzer çou qu'i vout, d'aveûr si consyince por lu èt dè priyî tot l'minme qué Bon Diu, çoula vout dîre ossu qu'i pout candjî di r'lidjon ou bin candjî d'îdèye. Tot seû ou bin avou dès k'pagnons, è s'mohone to come å d'fou, i pout dîre tot hôt çou qu'i creût, l'aprinde ås-èfants, tot come ènnè fé-årèmus ou lès cérémon'rèyes. Artike dî-noûvinme (19) Chaskeun' a l'dreût d'sès-opinions èt l'lîbèrté d'èlzès d'ner a k'nohe, çou qui vout dîre qu'on nè-l'pôrè toûrmèter po çou qu'i tûze èt qu'i pout cwèri sins rat'na lès informåcions come lès îdèyes, ènnè r'çure èt 'nnè ripåde lådje èt lon, minme foû payis, èt di tot l'minme quéle manîre. Artike vintinme (20) Chaskeun' a l'dreût di s'rapoûler ou d's'acolèber po 'ne bone cåse. Nolu n'pout-èsse fwèrci dè fé pårtèye d'ine associåcion. Artike vint-euninme (21) I r'vint a chaskeun' li dreût dè prinde si pårt po çou qu'ènn'èst dè tinre li vièrna di s'payis, seûye-t-i dirèctèmint, ou bin tot tchûzihant lîbrèmint dès r'pruzintants. 2.Chaskeun' a l'minme dreût dè prinde on posse divins l'administråcion dis s'payis. Li vol'té dè peûpe c'èst l'fondemint dè pouvwèr d'on gouvèrnumint; cisse vol'té-là si deût d'ner a k'nohe divins dès-èlèc'cions qui sûvèt l'dreût dè djeû, qu'on deût adjèrcî a tchoke, avou l'sufradje ûniversél : in-ome ine vwè, èt å vôte sècrèt, ou di tot l'minme quéle ôte manîre qui rèspèceye li lîberté dè ci qui deût d'ner s'vwès. Artike vint'deûzinme (22) Chaskeun' come mambe dè-l'sôcièté, a dreût a-l'sécurité sociâle; èlle èst fondêye po qu'l'ome åye çou qu'a dandjî po s'dignité come po frudjî d'cwèr èt åme. Chaque payis deût fé çou qu'i pout sorlon sès ritchèsses èt si-organisåcion, mins s'deût-i poleûr compter ossu so on côp di spale dès-ôtès nåcions. Artike vint'treûzinme (23) Chaskeun' a l'dreût d'ovrer, dè tchûzi l'mesti qu'lî plêt, dè-l'fé divins dès bonès condicions èt d'èsse aasûré disconte li chômèdje. 2.Turtos on dreût, sins nole diférince, a on minme salère po on minme ovrèdje. Tos lès cis qu'ovrèt on l'dreût d'èsse payis d'tèle sôrt qu'il åyèsse assez po viker èt po fé viker leû famile, sins qwè èlzi r'vinrè dè toucherd'ine manîre ou d'ine ôte, ine sacwè d'pus' qui çou qu'gâgnèt. Chaskeun' a l'dreût d'èmantchî avou dès-otes dès sindicats èt d'fé pårtèye d'on sindicat po disfinde sès-intèrèts. Artike vint'cwatrinme (24) Chaskeun' a l'dreût di s'ripwèzer èt dè prinde dè bon tins. Insi n'deût-on nin l'oblidjî d'ovrer a fwèce sins r'las èt foû mèzeûre èt lî r'vint-i dès condjîs payis å bout d'on tins. Artike vint'cinquinme (25) Chaskeun' a l'dreût dè gågni assez po s'poleûr sognî èt-z-aveûr bon, por lu-minme èt s'famile, insi po çou qu'ènn'èst dè magnî, di s'moussî, di s'lodjî, dè payî l'docteur èt l'apoticåre ou bin lès chèrvices qu'ènn'a dandjî. Chaskeun' a l'dreût a-l'sécurité s'il èst sins-ovrèdje, malåde, invalîde, vèf, qwand i d'vint vî ou qwand i n'a pus nole rintrêye di çans' la qu'ci n'èst nin di s'fåte. Les mames èt lès-èfants ont pôr li dreût d'èsse êdîs. Tos lès-èfants, qu'i sèyèsse vinous å monde di djins mariés ou foû dè sacrumint divèt-èsse protéjés dè-l'minme manîre. Article vint'sîhinme (26) Chaskeun' a l'dreût d'aler è scole. Li scole ni deût rin coster, dè mons po çou qu'ènn'èst dès p'titès scoles la qu'tot l'monde deût-èsse oblidjî d'aler. On deût trover tot-avå dès scoles tècniques èt profèssionéles ; tot l'monde so-l'minme pîd deû poleûr fé dès hôtes-études sorlon sès mérites èt sès quålités. L'éducåcion deût pèrmète a chaskeun' dè fé frudjî sès capåcités èt deût rinde pus fwèrt li rèspèt dès dreûts d'l'ome èt dès prumîrès lîbertés. Ele deût aminer les djins di tot l'minme quèle race ou r'lidjon, lès peûpes èt lès nåcions, a s'mî comprinde èt s'supwèrter, tot fant hôt avou lès Nåcions-Unies po çou qu'èst dè garanti l'pâye. C'è-st-å prumî rang ås parints qu'i r'vint dè tchûzi l'mèyeuse sicole po leûs-èfants. Artike vint'sètinme (27) Chaskeun' a l'dreût dè prinde lîbrèmint pårt a çou qui fêt l'vèye culturéle dè-l'comunôté, dè profiter dès-årts èt dè prinde pårt ås progrès dè-l'syince èt tot çou qu'aminèt d'bon. Chaskeun' a l'dreût dè veûy garanti sès-intérêts po dès-oûves di syince, di scriyèdje ou d'årtisse, qu'ènnè l'ôteur. Artike vint'ûtinme (28) C'è-st-on dreût po chaskeun' qui l'monde rote di tèle manîre qui, po 'ne classe ou l'ôte dè-l'société come d'on payis a l'ôte, lès dreûts èt lès lîbertés qui s'trovèt chal rachous si polèsse mète èn-alèdje. Artike vint'noûvinme (29) L'ome a dès dvwèrs po l'communôté wice qu'i pout dègn'mint crèhe èt viker. Po çou qu'ènn'èst d'sès dreûts èt d'sès lîbertés, chaskeun' divrèt d'morer d'vins lès-arôyes qui li lwè a mètou djusse po garanti li rik'nohance èt l'rèspèt dès lîbertés dès-ôtes, dè-l'moråle, dè-l'tranquilité èt dè-l'binåhisté d'turtos divins 'ne sôciété d'dèmocråtes. Cès dreûts èt cès lîbertés-la ni spôront mây mète come dès hames è-l'vôye di çou qu'volèt fé lès Nåcions-Unies. Artike trintinme (30) Rin di tot çou quis'troûve divins cisse Dèclaråcion-chal ni pout d'ner a tûzer d'in-Etat ou d'ine sakî, qu'il a l'dreût dè fé tot l'minme qwè qui pôreût mète a må lès dreûts èt lès lîbertès qu'î sont rachous. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/xh.txt000066400000000000000000000272161520214632600217010ustar00rootroot00000000000000INKCAZO‐JIKELELE NGEEMFANELO ZOLUNTU ISINGENISO Njengoko iimfanelo zesidima soluntu semvelo kunye neemfanelo zoluntu‐jikelele olungenakunikelwa olusisisekelo senkululeko, ubulungisa noxolo emhlabeni. Njengoko ukungananzi nokudelelwa kweemfanelo zoluntu ezingunobangela weziphumo zobukrwada ezithi zibangele ingcwangu kwisazela soluntu, kunye nesiqalo nokufika kwelizwe apho uluntu luza kuxhamla ukuthetha ngokukhululekileyo, inkolo nenkululeko engenaloyiko kunye neemfuno ezazisiweyo njengeminqweno yoluntu‐jikelele. Kwananjalo kubalulekile ke ngoko, ukuba umntu anganyanzeliswa ukufumana uncedo, okwetyeli lokugqibela, ukuchasa ubundlobongela nengcindezelo, kuba iimfanelo zesidima sobuntu mazikhuselwe ngolawulo lomthetho. Njengokuba kubalulekile ukukhuthaza kokwandiswa kobuhlobo nemvisiswano phakathi kwezizwe. Njengoko uluntu Lwezizwe Ezimanyeneyo luthe lwaqinisekisa kukubaluleka kweemfanelo zesidima soluntu, oku kuxabiseka kwesidima nokuxabiseka koluntu nakwiimfanelo zamadoda namakhosikazi, bathe bazimisela ukukhuthaza inkqubela yezentlalo nomgangatho obhetele kwimpilo yoluntu ekhululekileyo. Njengoko amalungu obuRhulumente kunye nawezizwe ezimanyeneyo azimisele ukukhuthaza intlonipho yoluntu‐jikelele nokuqatshelwa kweemfanelo zoluntu nokubaluleka kwenkululeko. Njengoko iimvisiswano zesidima soluntu nenkululeko yoluntu zibalulekile ukuze kuzuzwe esi sithembiso, NGOKU‐KE NGENXA YOKO, Intlanganiso‐jikelele Yazisa ngale nkcazo‐jikelele engeemfanelo zoluntu ezikumgangatho oqhelekileyo wokuphumeza abantu bonke kunye nezizwe zonke, kude kube sekugqibeleni nokuba wonke ubani nakunye nemibutho yoluntu, ekufuneka igcine le nkcazelo, izame ukufundisa nokuqeqesha ukukhuthaza intlonipho yezomfanelo zoluntu nenkululeko, neendlela zenkqubela phambili, kwisizwe sonke nakumazwe angaphesheya ukuze kukhuseleke ummiselo‐jikelele nokuqapheleka, uqwalaselo, phakathi koluntu lwamalungu oburhulumente ngokwawo, kunye nabantu bezizwe ezibaphetheyo. Inqaku loku‐1 Bonke abantu bazalwa bekhululekile belingana ngesidima nangokweemfanelo. Bonke abantu banesiphiwo sesazela nesizathu sokwenza isenzo ongathanda ukuba senziwe kumzalwane wakho. Inqaku lesi‐2 Wonke umntu unamalungelo kwiimfanelo nenkululeko eziqulathwe kule nkcazelo, ngaphandle kokwahlulwa ngobuhlanga, ibala, ubuni, ulwimi, inkolo, ezopolitiko nezinye izimvo, ezesizwe okanye ezentlalo, ezokuzalwa okanye namanye amawonga. Ngaphezu koko, akukho mahluko unokwenziwa usekelwe kwezopolitiko, ulawulo lwezobulungisa okanye amawonga ezizwe nezizwana okanye ummandla apho umntu akhoyo, nokuba uzimele, ukuthembeka, urhulumente ongazimelanga okanye nokuba zeziphi indlela zokunciphisa ulawulo lobukumkani. Inqaku lesi‐3 Wonke umntu unelungelo lokuphila, inkululeko kunye nokhuseleko. Inqaku lesi‐4 Akukho namnye oya kugcinwa ebukhobokeni nakukhuselo lomnye umntu, kanti urhwebo ngamakhoboka aluvumelekanga nangayiphina indlela. Inqaku lesi‐5 Akukho namnye oyakuphathwa gadalala, ngenkohlakalo, ngokungenabuntu okanye ngempatho eluhlazo okanye isohlwayo. Inqaku lesi‐6 Wonke umntu unelungelo lokwamkelwa yonke indawo njengomntu phambi komthetho. Inqaku lesi‐7 Bonke abantu bayalingana phambi komthetho kwaye benamalungelo ngaphandle kocalu‐calulo ngokulinganayo kukhuseleko lomthetho. Bonke abantu banelungelo lokhuselo olulinganayo oluchasene naluphina ucalu‐calulo olwaphula le nkcazelo, nangokuchasene neendlela zothelekiso kucalu‐calulo. Inqaku lesi‐8 Wonke umntu unelungelo loncedo lwesiphumo sobuchule benkundla yamatyala esizwe ngokomthetho owaphula iimfanelo ezibalulekileyo ezinikelwa ngumthetho wolawulo. Inqaku le‐9 Akukho namnye oza kubanjwa ngendlela engaqondakaliyo, abe libanjwa okanye abe selubhacweni. Inqaku le‐10 Wonke umntu unelungelo elipheleleyo elilinganayo nelilungileyo nokuxoxwa kwetyala esidlangalaleni yinkundla ezimeleyo okanye inkundla zamatyala ezingakhethi cala ekumisweni kwamalungelo nemfanelo zoluntu kunye naluphi na ulwaphulo mthetho amangalelwe ngalo. Inqaku le‐11 Wonke umntu omangalelwe kuba enetyala, unelungelo lokubonwa engenatyala ade abe ufunyenwe enetyala ngokwasemthethweni kwinkundla yamatyala apho ebe nesiqiniseko esifanelekileyo sokhuseleko. Akukho namnye oya kufunyanwa enesohlwayo setyala ngenxa yomthetho okanye ukushiya isenzo esingamisa isohlwayo setyala, ngaphantsi kwamatyala esizwe nawezizwe‐jikelele, nangexesha lokwenzeka kwetyala. Nakuba kubekwe isigwebo esinzima kunesiya esasisetyenziswa ngexesha lokwenzeka kwetyala. Inqaku le‐12 Akukho namnye oya kuphazanyiswa kubomi obubobakhe, kusapho lwakhe, kwikhaya lakhe okanye ngokwembalelwano, nokuba kukuhlaselwa okuhlisa isidima nodumo lomntu. Wonke umntu kufanelekile ukuba akhuselwe ngumthetho ekuphazanyisweni okanye kuhlaselo. Inqaku le‐13 Wonke umntu unelungelo lokuhamba nokuhlala phakathi kwemida yasebuRhulumenteni. Wonke umntu unelungelo lokushiya nokuba leliphi ilizwe nelakhe ngokunjalo kwaye aphinde abuyele kwelakhe ilizwe. Inqaku le‐14 Wonke umntu unelungelo lokucela aze axhamle indawo yokhuseleko elubhacweni kwamanye amazwe. Eli lungelo alinakukhuselwa wakumangalelwa ngenyaniso engenamvelaphi, ulwaphulo‐mthetho olungenazipolitiki okanye kumthetho ochasene neenjongo zomthetho‐siseko zeZizwe ezimanyeneyo. Inqaku‐15 Wonke umntu unelungelo lobuhlanga. Akukho namnye oya kuhluthwa ubuhlanga bakhe okanye ahluthwe ilungelo lokutshintsha ubuzwe bakhe. Inqaku le‐16 Amadoda namakhosikazi aselekhulile, ngaphandle kokuthintelwa ngenxa yobuhlanga, ubuzwe okanye inkolo, banelungelo lokutshata babe nosapho. Banamalungelo alinganayo emtshatweni naxa sewuqhawukile. Kuya kutshatwa ngokukhululekileyo nangokupheleleyo ngemvume yabo baza kuba ngumyeni nenkosikazi. Usapho lusisisekelo esibalulekileyo sendalo kuluntu kwaye lunelungelo lokhuseleko oluvela kuluntu nakuRhulumente. Inqaku le‐17 Wonke umntu unelungelo lokuba nezinto ezizezakhe yedwa kunye nezo azidibanele nabanye. Akukho namnye oyakuhluthwa athathelwe izinto zakhe. Inqaku le‐18 Wonke umntu unelungelo leengcinga ezikhululekileyo isazela nokholo, eli lungelo liquka inkululeko yokutshintsha ukholo lwakho okanye ukukholwa nenkululeko yoko unokukwenza wedwa okanye nobudlelwane nabanye nokuba kusesidlangalaleni okanye emfihlakalweni, ukucacisa inkolo yakho okanye ukukholelwa kwimfundiso, ukwenza unqulo nokugcina izithethe. Inqaku le‐19 Wonke umntu unelungelo lokucinga nokuthetha ngokukhululekileyo, eli lungelo liquka inkululeko yokuveza uluvo lwakhe ngaphandle kokuphazamiseka nokuzama ufumana ukuze udlulise ulwazi neengcinga nangaziphi na iintlobo zosasazo nokuba kukweyiphi na imida. Inqaku la‐20 Wonke umntu unelungelo lenkululeko yeendibano zoxolo kunye neentlanganiso zoxolo. Akukho namnye oya kunyanzeliswa ukuba abe lilungu lentlangano. Inqaku la‐21 Wonke umntu unelungelo lokuthabatha inxaxheba kwezobuRhulumente belizwe lakhe ngqo okanye ngokusetyenziswa kwamalungu akhethiweyo. Wonke umntu unethuba elilinganayo lokusebenzela uRhulumente welizwe lakhe. Intando yoluntu iya kuba sisisekelo sempatho kaRhulumente; le ntando iyakubonakaliswa ngamaxesha athile nangobunyani belungelo lovoto eya kwenziwa ngokufihlakeleyo okanye ngendlela elinganayo yokuvota ngenkululeko. Inqaku la‐22 Wonke umntu njengelungu lombutho woluntu, unelungelo lokhuseleko lombutho woluntu kwaye enelungelo lokuphumeza, ngeenzame zobuzwe nangemvisiswano zamazwe nangokuvumelana nemibutho namacebo obuRhulumente ngokwezoqoqosho, ezentlalo namalungelo amasiko neemfanelo zesidima nenkululeko engenkqubela‐phambili yobuntu bakhe. Inqaku la‐23 Wonke umntu unelungelo lokusebenza, ukuzikhethela umsebenzi ngokukhululekileyo, ubulungisa neemfuneko ezifanelekileyo zomsebenzi, kunye nokukhuseleka okuchasene nokungabinamsebenzi. Wonke umntu ngaphandle komkhethe, unelungelo lomvuzo olinganayo ngomsebenzi olinganayo. Wonke umntu osebenzayo unelungelo lobulungisa bokukhetha intlawulo ukuqinisekisa ukuba yena nosapho lwakhe baphila impilo enexabiso nesidima sobuntu, eya kuthi yongezwe kwakuba nemfuneko, ngezinye iindlela zokukhusela intlalo yoluntu. Wonke umntu unelungelo lokubumba okanye abe lilungu lweemanyano zorhwebo, ukukhusela iimfanelo zakhe. Inqaku la‐24 Wonke umntu unelungelo lokuphumla nokuba nexesha lokuphola, kunye namaxesha avumelekileyo okusebenza namaxesha eholide ezuza umvuzo. Inqaku la‐25 Wonke umntu unelungelo lentlalo esemgangathweni ngokuphila impilo efanelekileyo kunye nosapho lwakhe, kunye nokutya, impahla, indawo yokuhlala, unyango kunye neenkonzo ezibalulekileyo zentlalo, kwanelungelo lokhuseleko wakungasebenzi, wakugula, wakuba ngumlwelwe, ngumhlolokazi, ngumdli‐mhlalaphansi okanye wakuswela impilo ngokungalawulekiyo. Ubunina nobuntwana bulungelwe yinkathalelo ebalulekileyo kunye noncedo olukhethekileyo. Bonke abantwana nakuba bengazalwa emtshatweni mabaxhamle ukhuseleko lwentlalo ngokulinganayo. Inqaku la‐26 Wonke umntu unelungelo lemfundo. Kuza kuba nomfundaze kwabaqalayo nakwimigangatho ebalulekileyo. Imfundo yabaqalayo iya kunyanzeliswa. Imfundo ngezobugcisa kunye nokufundela umsebenzi kuya kwenziwa ukuba kufumaneke kanti imfundo ephakamileyo nayo iya kwenziwa ukuba ifumaneke ngokulinganayo kuluntu lonke njengesiseko sempumelelo. Imfundo iza kujoliswa ngqo kwinkqubela phambili epheleleyo yoluntu nokomelezwa kwentlonipho yamalungelo oluntu nokubaluleka kwenkululeko. Iza kuxhasa imvisiswano, ukunyamezelana nobuhlobo phakathi kwezizwe, ubuzwe, namaqela eenkolo eyakuthi iphuhlise umsebenzi wamazwe jikelele ukuze kugcinwe uxolo. Abazali banelungelo elibalulekileyo lokukhetha uhlobo lwemfundo eyakuthi ifundiswe abantwana babo. Inqaku la‐27 Wonke umntu unelungelo lokuthabatha inxaxheba ngokukhululekileyo kwinkqubela yelizwe lakhe, onwabele inkcubeko kunye nesabelo senkqubela phambili yenzululwazi kunye noncedo lwezo zinto. Wonke umntu unelungelo lokhuseleko, lwempatho kunye nezo zinto athi azithande ezithi zibe ziziphumo zezayo nayiphina inkqubela, ubuchule bokufunda nokubhala okanye ubugcisa bemveliso yombhali. Inqaku la‐28 Wonke umntu unelungelo lentlalo yoluntu kunye neyezizwe‐jikelele apho amalungelo nenkuleleko alenkcazo‐jikelele athi amkeleke khona. Inqaku la‐29 Wonke umntu kufuneka asebenzele uluntu aphila phakathi kwalo, apho inkululeko nenkqubela‐phambili epheleleyo neyamkelekileyo yoluntu ithi ifumaneke khona. Ekusebenziseni amalungelo nenkululeko, wonke umntu uya kuba phantsi kwempembelelo ezimiselwe ngumthetho ngezizathu zokuqinisekisa ulwamkeleko ngentlonipho yamalungelo nenkululeko yabanye, ukuhlanganiswa kweemfuneko yokuziphatha kakuhle, esidlangaleni nentlalo‐ntle ngokolawulo lwedemokrasi. La malungelo neenkululeko zoluntu mawangasetyenziswa ngendlela ephikisana neenjongo nemithetho yamazwe abumbeneyo. Inqaku la‐30 Le nkcazo‐jikelele mayingatolikwa ngenjongo yokuba imele ezobuRhulumente, iqela okanye umntu owenza isithembiso okanye osenzo sineenjongo ezingatshabalalisa nokuba ngowuphi na umqathango wamalungelo kunye neenkululeko zoluntu ekuthethwa ngazo apha. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/yi.txt000066400000000000000000000520621520214632600217000ustar00rootroot00000000000000אַלװעלטלעכע דעקלאַראַציע פֿון מענטשנרעכט גוטגעהײסן און פּראָקלאַמירט װי רעזאָלוציע 217 ‮A‬ (3) פֿון דער אַלגעמײנער פֿאַרזאַמלונג פֿון די פֿאַראײניקטע פֿעלקער, 10 דעצעמבער, 1948. הקדמה היות װי דער סאַמער גרונט פֿון פֿרײַהײט, יושר, און שלום אױף דער גאָרער װעלט באַשטײט פֿון אָנערקענען דעם תּוכיקן כּבֿוד און די גלײַכע און ניט־איבערטראָגלעכע רעכט פֿון אַלע מיטגלידער פֿון דער מענטשישער משפּחה, היות װי איגנאָרירן און ביטול צו די מענטשנרעכט האָבן גורם געװען באַרבאַרישע אַקטן װאָס האָבן אָנגעװאָרפֿן אַ גרױל אױף אַלע מענטשן, און היות װי די העכסטע האָפֿנונג פֿון די אומות העולם איז אַז די צײַט זאָל אָנקומען װען מענטשן זאָלן געניסן פֿון פֿרײַהײט, אי פֿון רעדן אי פֿון גלױבן, און קײנער זאָל ניט לײַדן פֿון קײן מורא אָדער נױט, היות װי געזעץ און יושר מוזן פֿאַרטײדיקן מענטשנרעכט, טאָמער מען װעט זיך אין נױט נעמען רעבעלירן קעגן טיראַניע און באַדריקונג, היות װי דערמוטיקן די אַנטװיקלונג פֿון פֿרײַנטלעכע באַציונגען צװישן לענדער איז אַן עיקר, היות װי די פֿעלקער פֿון די פֿאַראײניקטע פֿעלקער האָבן אין זײער טשאַרטער אונטערגעשטריכט זײער גלױבן אין גרונטלעכע מענטשנרעכט, אין דעם כּבֿוד און װערט פֿון יעדן מענטש, און אין די גלײַכע רעכט פֿון מענער און פֿרױען, און היות װי זײ האָבן באַשלאָסן דערמוטיקן געזעלשאַפֿטלעכע פּראָגרעס און בעסערע לעבנס־שטײגערס, היות װי די פֿעלקער מיטגלידער האָבן געטאָן אַ נדר מיטצואַרבעטן מיט די פֿאַראײניקטע פֿעלקער און װײַטער צו דערמוטיקן אַלװעלטלעכע דרך־ארץ און אָפּהיטן מענטשנרעכט און גרונטלעכע פֿרײַהײט, היות װי אַלע דאַרפֿן פֿאַרשטײן די־אָ רעכט און פֿרײַהײטן כּדי דער נדר זאָל מקוים װערן, אָט דערפֿאַר פּראָקלאַמירט די אַלגעמײנע פֿאַרזאַמלונג די־אָ אַלװעלטלעכע דעקלאַראַציע פֿון מענטשנרעכט װי אַ מאָס און אַ ציל פֿאַר אַלע אומות און אַלע פֿעלקער, כּדי יעדער מענטש און יעדער אינסטאַנץ זאָל האָבן אַלעמאָל אין זינען די־אָ דעקלאַראַציע, און װעט זיך מיִען, דורך לערנען און דערציִען, צו דערמוטיקן דאָס אָנערקענען פֿון די רעכט און די פֿרײַהײטן, און אַז זײ זאָלן אָננעמען מיטלען, סײַ נאַציאָנאַלע סײַ אינטערנאַציאָנאַלע, צו פֿאַרזיכערן דאָס אַלװעלטלעכע אָנערקענען און אָפּהיטן, סײַ צװישן די פֿעלקער פֿון מיטגליד־לענדער, סײַ צװישן די מענטשן װאָס אונטער זײער השפּעה. אַרטיקל 1 יעדער מענטש װערט געבױרן פֿרײַ און גלײַך אין כּבֿוד און רעכט. יעדער װערט באַשאָנקן מיט פֿאַרשטאַנד און געװיסן; יעדער זאָל זיך פֿירן מיט אַ צװײטן אין אַ געמיט פֿון ברודערשאַפֿט. אַרטיקל 2 יעדער איז באַרעכטיקט אױף די אַלע רעכט און פֿרײַהײטן װאָס שטײען געשריבן אין אָט דער דעקלאַראַציע, ניט געקוקט אױף װאָסער־ניט־איז אונטערשײד, זאָל זײַן פֿאָלק, הױטפֿאַרב, לשון, רעליגיע, פּאָליטישע אָדער אַנדערע געדאַנקען, נאַציאָנאַליטעט, קולטור, פֿאַרמאָג, געבורט, אָדער װאָסער־ניט־איז אַנדערן סטאַטוס. נאָכמער, טאָר ניט זײַן קײן אונטערשײד צוליב דער פּאָליטישער, געזעציקער, אָדער אינטערנאַציאָנאַלער לאַגע פֿון דעם לאַנד װוּ ער װױנט, זאָל דאָס לאַנד זײַן אומאָפּהענגיק, אָפּהענגיק, אָדער אונטער װאָסער־ניט־איז באַגרענעצטער סוּװערעניטעט. אַרטיקל 3 יעדער האָט רעכט אױף לעבן, פֿרײַהײט, און פּערזענלעכער פֿאַרזיכערונג. אַרטיקל 4 קײנעם טאָר מען ניט האַלטן אין קנעכטשאַפֿט צי שקלאַפֿערײַ; דאָס שקלאַפֿערײַ און דער שקלאַפֿן־האַנדל זאָלן זײַן שטרענג פֿאַרבאָטן אין אַלע פֿאָרמען. אַרטיקל 5 קײנעם טאָר מען ניט פּײַניקן אָדער אױסשטעלן אױף אַ שטראָף װאָס זאָל זײַן אוממענטשלעך, אַחזוריותדיק, אָדער דעגראַדירנדיק. אַרטיקל 6 יעדער האָט אומעטום דאָס רעכט אױף דעם, מען זאָל אים אָנערקענען װי אַ מענטש לױטן געזעץ. אַרטיקל 7 אַלע מענטשן זײַנען גלײַך לױטן געזעץ, און עס קומט אַלע, אָן אונטערשײד, גלײַכע שוץ לױטן געזעץ. אַלע זײַנען באַרעכטיקט אױף אַ גלײַכער שוץ קעגן װאָסער־ניט־איז דיסקרימינאַציע װאָס זאָל ברעכן די־אָ דעקלאַראַציע און קעגן אױפֿרײצונג אױף אַזאַ דיסקרימינאַציע. אַרטיקל 8 יעדער האָט דאָס רעכט אױף צו װענדן זיך צו די געהעריקע נאַציאָנאַלע געריכטן צוליב װאָסער־ניט־איז אַקטן װאָס האָבן אים אָפּגעזאָגט די גרונטלעכע רעכט װאָס זײַנען אים באַװיליקט לױט דער קאָנסטיטוציע צי געזעץ. אַרטיקל 9 קײנעם טאָר מען ניט אַרביטראַריש אַרעסטירן, האַלטן אין געפֿענגעניש, אָדער פֿאַרשיקן פֿון זײַן לאַנד. אַרטיקל 10 יעדער האָט אַ רעכט, אין פֿולער גלײַכקײט, אױף אַ יושרדיקן, עפֿענטלעכן פֿאַרהער פֿון אַן אומאָפּהענגיקן, אומפּאַרטײיִשן געריכט בײַם גערעכנט װערן זײַנע רעכט און פֿאַראַנטװאָרטלעכקײטן, און װען מען באַטראַכט װאָסער־ניט־איז קרימינעלע באַשולדיקונג װאָס װערט אים פֿאַרװאָרפֿן. אַרטיקל 11 יעדער װאָס מען באַשולדיקט אין אַ פֿאַרברעכן האָט אַ רעכט אױף דעם װאָס מען זאָל אים דן זײַן לכּף זכות ביז מען װעט אים געפֿינען שולדיק לױטן געזעץ אין אַן עפֿענטלעכן פּראָצעס אױף װעלכן ער האָט אַלע נײטיקע גאַראַנטיעס אױף זײַן פֿאַרטײדיקונג. קײנעם טאָר מען ניט געפֿינען שולדיק צוליב װאָסער־ניט־איז אַקט צי דורכלאָז, װאָס מען האָט ניט גערעכנט פֿאַר קײן נאַציאָנאַלן צי אינטערנאַציאָנאַלן איבערשפּרײַז װען מ׳איז עס באַגאַנגען. מען טאָר אױך ניט אַרױפֿלײגן קײן גרעסערע שטראָף אײדער די, װאָס איז געװען גילטיק צו דער צײַט װען מע איז באַגאַנגען דעם איבערשפּרײַז. אַרטיקל 12 קײנעם טאָר מען ניט שטערן די פּריװאַטקײט, די משפּחה, די הײם, אָדער די קאָרעספּאָנדענץ. קײנעמס כּבֿוד צי שם טאָר מען ניט אַטאַקירן. יעדער האָט אַ רעכט אױף דער שוץ פֿון געזעץ קעגן אַזעלכע שטערענישן אָדער אַטאַקעס. אַרטיקל 13 יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿרײַהײט פֿון באַװעגונג און װױנאָרט צװישן די גרענעצן פֿון יעדער מלוכה. יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿאַרלאָזן װאָסער־ניט־איז לאַנד, אַרײַנגערעכנט זײַן אײגן לאַנד, און זיך צוריקקערן אין זײַן אײגן לאַנד. אַרטיקל 14 יעדער האָט אַ רעכט אױף בעטן און זיך אױסניצן מיט אַזיל פֿון פֿאַרפֿאָלגונג אין אױסלאַנד. דאָס דאָזיקע רעכט איז ניט גילטיק אין פֿאַל פֿון פּראָקורירונגען װאָס קומען לעגיטים אַרױס פֿון ניט־פּאָליטישע פֿאַרברעכנס, אָדער פֿון אַקטן װאָס זײַנען אַקעגן די צילן און פּרינציפּן פֿון די פֿאַראײניקטע פֿעלקער. אַרטיקל 15 יעדער האָט אַ רעכט אױף אַ נאַציאָנאַליטעט. מען טאָר ניט צונעמען בײַ קײנעם זײַן נאַציאָנאַליטעט אָדער אָפּזאָגן דאָס רעכט איבערצובײַטן זײַן נאַציאָנאַליטעט. אַרטיקל 16 דערװאַקסענע מענער און פֿרױען, ניט געקוקט אױף פֿאָלק, נאַציאָנאַליטעט, אָדער רעליגיע, האָבן אַ רעכט אױף מאַן־און־װײַב לעבן און אױפֿהאָדעװען אַ משפּחה. זײ זײַנען באַרעכטיקט אױף גלײַכע רעכט בנוגע מאַן־און־װײַב־לעבן, בשעת זײ זײַנען מאַן און װײַב, און בײַם צעשײדן זיך פֿון דער זיװעגשאַפֿט. בלױז מיט דער פֿרײַער און פֿולער הסכּמה פֿון חתן און כּלה קען מען אַרײַן אין זיװעגשאַפֿט. די משפּחה איז דאָס נאַטירקלעכע און גרונטלעכע אײנס פֿון דער געזעלשאַפֿט און איז באַרעכטיקט אױף שוץ דורך דער געזעלשאַפֿט און דורך דער מלוכה. אַרטיקל 17 יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿאַרמאָגן האָב־און־גוטס, אי אַלײנס אי אין שותּפֿות מיט אַנדערע. פֿון קײנעם טאָר מען ניט אַרביטראַריש אַװעקנעמען זײַן האָב־און־גוטס. אַרטיקל 18 יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿרײַהײט פֿון טראַכטן, געװיסן, און רעליגיע. דאָס רעכט נעמט אױך אַרײַן די פֿרײַהײט אױף איבערבײַטן רעליגיע און גלױבן און די פֿרײַהײט, אָדער אַלײן אָדער בשותּפֿות מיט אַנדערע, אָדער עפֿענטלעך אָדער ביחידות, אַרױסװײַזן די רעליגיע אָדער גלױבן דורך לערנען, פּראַקטיק, תּפֿילה, און אָפּריכטונגען. אַרטיקל 19 יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿרײַהײט פֿון מײנונג און זיך אױסדריקן. דאָס רעכט נעמט אַרײַן פֿרײַהײט צו האָבן מײנונגען אָן שטערונגען און צו זוכן, באַקומען, און איבערגעבן אינפֿאָרמאַציע און געדאַנקען דורך װאָסער־ניט־איז מעדיום, ניט געקוקט אױף לאַנדגרענעצן. אַרטיקל 20 יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿרײַהײט פֿון פֿרידלעכער פֿאַרזאַמלונג און פֿאַראײניקונג. קײנעם טאָר מען ניט צװינגן צו װערן אַ מיטגליד פֿון װאָסער־ניט־איז פֿאַרבאַנד. אַרטיקל 21 יעדער האָט אַ רעכט אױף אָנטײל נעמען אין דער רעגירונג פֿון זײַן לאַנד, אָדער דירעקט אָדער דורך פֿרײַ אױסגעקליבענע רעפּרעזענטאַנטן. יעדער האָט אַ רעכט אױף גלײַכן צוטריט צו די אײַנאָרדנונגען און אינסטאַנצן פֿון זײַן לאַנד. דער װילן פֿון די באַפֿעלקערונג זאָל זײַן דער גרונט פֿון דער אױטאָריטעט פֿון דער רעגירונג. אָט דער װילן זאָל זײַן אױסגעדריקט דורך פּעריאָדישע און אמתדיקע װאַלן אין װעלכע עס זאָל זײַן אַן אוניװערסאַלע שטימרעכט, און װעלכע דאַרפֿן געהאַלטן װערן דורך געהײמישן שטימען אָדער גלײַכװערטיקע פּראָצעדורן פֿון פֿרײַער אָפּשטימונג. אַרטיקל 22 יעדער, װי אַ מיטגליד פֿון דער געזעלשאַפֿט, האָט אַ רעכט אױף סאָציאַלן פֿאַרזאָרג און איז באַרעכטיקט אױף מקיים זײַן, דורך נאַציאָנאַלער באַמיונג און אינטערנאַציאָנאַלער מיטאַרבעט, און לױט דער אָרגאַניזירונג און די רעסורסן פֿון יעדער מלוכה, די רעכט, אי עקאָנאָמישע, אי געזעלשאַפֿטלעכע, אי קולטורעלע, װאָס זײַנען נײטיק פֿאַר זײַן כּבֿוד װעגן און פֿאַר דער פֿרײַער אַנטװיקלונג פֿון זײַן פּערזענלעכקײט. אַרטיקל 23 יעדער האָט אַ רעכט אױף אַרבעט, אױפֿן פֿרײַען אױסקלײַב פֿון באַשעפֿטיקונג, אױף יושרדיקע און גינציקע אַרבעט־באַדינגונגען, און אױף שוץ קעגן אַרבעטלאָזיקײט. יעדער, אָן קײן שום דיסקרימינאַציע, האָט אַ רעכט אױף גלײַכן געצאָלט פֿאַר גלײַכער אַרבעט. יעדער װאָס אַרבעט האָט אַ רעכט אױף יושרדיקן און גינציקן געצאָלט װאָס זאָל פֿאַרזיכערן אים און זײַן משפּחה אַן עקזיסטענץ װאָס פּאַסט צום מענטשלעכן כּבֿוד, מיט אַ צוגאָב, אױב נײטיק, פֿון אַנדערע מיטלען פֿון געזעלשאַפֿטלעכער פֿאַרזיכערונג. יעדער האָט אַ רעכט אױף פֿאָרמירן און װערן אַ מיטגליד פֿון פּראָפֿפֿאַרײנען כּדי צו פֿאַרטײדיקן זײַנע אינטערעסן. אַרטיקל 24 יעדער האָט אַ רעכט אױף רו און אױף פֿרײַצײַט, אַרײַנגערעכנט דאָס רעכט אױף אַ געהעריקער באַגרענעצונג פֿון אַרבעטס־שעהען און פּעריאָדישע באַצאָלטע װאַקאַציעס. אַרטיקל 25 יעדער האָט אַ רעכט אױף אַ לעבנס־שטײגער גענוגנדיק אױפֿן געזונט און װױלזײַן פֿון זיך און פֿון דער משפּחה, אײַנשליסנדיק עסנװאַרג, קלײדער, באַהױזונג, מעדיצינישע פֿאַרזאָרגן, און נײטיקע סאָציאַלע פֿאַרזאָרגן, און אַ רעכט אױף זיכערקײט אין פֿאַל פֿון אַרבעטלאָזיקײט, קראַנקײט, פֿאַרקריפּלונג, אַלמנהשאַפֿט, טיפֿן עלטער, אָדער פֿעלן פֿון פּרנסה אין אומשטאַנדן װאָס זײַנען אױסער זײַן קאָנטראָל. מאַמעס און קינדער זײַנען באַרעכטיקט אױף באַזונדערן אָפּהיט און הילף. אַלע קינדער, צי די מאַמע האָט חתונה געהאַט צי ניט, זאָלן געניסן פֿון דער זעלביקער געזעלשאַפֿטלעכער באַשיצונג. אַרטיקל 26 יעדער האָט אַ רעכט אױף דערציונג. דערציונג זאָל זײַן אומזיסט, לפּחות אין די עלעמענטאַרישע און פֿונדאַמענטאַלע סטאַדיעס. עלעמענטאַרע דערציונג זאָל זײַן אָבליגאַטאָריש. טעכנישע און פֿאַכמענערישע דערציונג זאָלן ברײט צוגעשטעלט װערן, און העכערע בילדונג דאַרף זײַן צוטריטלעך צו אַלעמען לױטן אַקאַדעמישן װערט. דער ציל פֿון דערציונג זאָל זײַן די פֿולפֿאַכיקע אַנטװיקלונג פֿון דער מענטשישער פּערזענלעכקײט און די פֿאַרשטאַרקונג פֿון רעספּעקט צו מענטשנרעכט און גרונטלעכע פֿרײַהײטן. די דערציונג זאָל דערמוטיקן פֿאַרשטאַנד, טאָלעראַנץ, און פֿרײַנדשאַפֿט צװישן אַלע פֿעלקער, ראַסן־ און רעליגיעזע־ גרופּעס, און זאָל אונטערשטיצן די אַקטיװיטעטן פֿון די פֿאַראײניקטע פֿעלקער אױף אױסצוהאַלטן שלום. די עלטערן האָבן אַ רעכט אױף אױסקלײַבן אין פֿאָרױס װאָס פֿאַר אַ דערציונג זײערע קינדער זאָלן באַקומען. אַרטיקל 27 יעדער האָט אַ רעכט באַטײליקן זיך אױף אַ פֿרײַען אױפֿן אין דעם קולטורעלן לעבן פֿון דער קהילה, הנאה האָבן פֿון קונץ, און האָבן אַ חלק אין װיסנשאַפֿטלעכע אַװאַנסירונגען און אירע בענעפֿיטן. יעדער האָט אַ רעכט אױף דער באַשיצונג פֿון זײַנע מאָראַלישע און פֿינאַנציעלע אינטערעסן װאָס קומען אַרױס פֿון זײַן װיסנשאַפֿטלעכער, ליטעראַרישער, אָדער קינצלעכער פּראָדוקציע. אַרטיקל 28 יעדער האָט אַ רעכט אױף אַ געזעלשאַפֿטלעכער און אינטערנאַציאָנאַלער אָרדנונג מיט װעלכער די רעכט און פֿרײַהײטן פֿאַרצײכנט אין אָט דער דעקלאַראַציע זאָלן האָבן אַ פֿולשטענדיקן קיום. אַרטיקל 29 יעדער האָט חובֿות צו דער געזעלשאַפֿט װאָס נאָר אין איר קען זיך פֿרײַ און פֿולשטענדיק אַנטװיקלען זײַן פּערזענלעכקײט. בײַם אױסניצן זיך מיט זײַנע רעכט און פֿרײַהײטן, זאָל יעדער זײַן באַגרענעצט בלױז אױף װיפֿל די געזעץ זאָל באַשטימען כּדי די רעכט און פֿרײַהײטן פֿון אַנדערע מענטשן זאָלן אױך באַקומען פּאַסיקע רעספּעקט און כּבֿוד, און צוליב די יושרדיקע פֿאָדערונגען פֿון מאָראַלישקײט, פֿון עפֿענטלעכער אָרדנונג, און פֿון אַלגעמײנעם װױלזײַן װאָס זײַנען גילטיק אין אַ דעמאָקראַטישער געזעלשאַפֿט. אין קײן שום פֿאַל טאָר מען זיך ניט אױסניצן מיט די־אָ רעכט און פֿרײַהײטן אין קעגנשטעל צו די צילן און פּרינציפּן פֿון די פֿאַראײניקטע פֿעלקער. אַרטיקל 30 גאָרניט אין דער דאָזיקער דעקלאַראַציע טאָר מען ניט טײַטשן מיט דער אימפּליקאַציע, אַז װאָסער־ניט־איז מלוכה, גרופּע, צי מענטש האָט אַ רעכט אױף פֿאַרנעמען זיך מיט װאָסער־ניט־איז אַקטיװיטעט, אָדער אױספֿירן װאָסער־ניט־איז אַקט, װאָס איז געצילט אױף דער צעשטערונג פֿון װעלכן־ניט־איז פֿון די רעכט און פֿרײַהײטן װאָס זײַנען פֿאַרצײכנט דאָ אױבן. * * * איבערגעזעצט: רפֿאל פֿינקל, שלום בערגער, 1998 libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/yo.txt000066400000000000000000000440021520214632600217010ustar00rootroot00000000000000ÌKÉDE KÁRÍAYÉ FÚN È̩TÓ̩ O̩MO̩NÌYÀN Ò̩RÒ̩ ÀKÓ̩SO̩ Bí ó ti jé̩ pé s̩ís̩e àkíyèsí iyì tó jé̩ àbímó̩ fún è̩dá àti ìdó̩gba è̩tó̩ t̩í kò s̩eé mú kúrò tí è̩dá kò̩ò̩kan ní, ni òkúta ìpìlè̩ fún òmìnira, ìdájó̩ òdodo àti àlàáfíà lágbàáyé, Bí ó ti jé̩ pé àìka àwo̩n è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn sí àti ìké̩gàn àwo̩n è̩tó̩ wò̩nyí ti s̩e okùnfà fún àwo̩n ìwà búburú kan, tó mú è̩rí‐o̩kàn è̩dá gbo̩gbé̩, tó sì jé̩ pé ìbè̩rè̩ ìgbé ayé titun, nínú èyí tí àwo̩n ènìyàn yóò ti ní òmìnira òrò̩ síso̩ àti òmìnira láti gba ohun tó bá wù wó̩n gbó̩, òmìnira ló̩wó̩ è̩rù àti òmìnira ló̩wó̩ àìní, ni a ti kà sí àníyàn tó ga jù lo̩ ló̩kàn àwo̩n o̩mo̩‐èniyàn, Bí ó ti jé̩ pé ó s̩e pàtàkì kí a dáàbò bo àwo̩n è̩tó o̩mo̩nìyàn lábé̩ òfin, bí a kò bá fé̩ ti àwo̩n ènìyàn láti ko̩jú ìjà sí ìjo̩ba ipá àti ti amúnisìn, nígbà tí kò bá sí ò̩nà àbáyo̩ mìíràn fún wo̩n láti bèèrè è̩tó̩ wo̩n, Bí ó ti jé̩ pé ó s̩e pàtàkì kí ìdàgbàsókè ìbás̩epò̩ ti ò̩ré̩‐sí‐ò̩ré̩ wà láàrin àwo̩n orílè̩‐èdè, Bí ó ti jé̩ pé gbogbo o̩mo̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé tún ti te̩nu mó̩ ìpinnu tí wó̩n ti s̩e té̩lè̩ nínú ìwé àdéhùn wo̩n, pé àwo̩n ní ìgbàgbó̩ nínú è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí, ìgbàgbó̩ nínú iyì àti è̩ye̩ è̩dá ènìyàn, àti ìgbàgbó̩ nínú ìdó̩gba è̩tó̩ láàrin o̩kùnrin àti obìnrin, tó sì jé̩ pé wó̩n tún ti pinnu láti s̩e ìgbéláruge̩ ìtè̩síwájú àwùjo̩ nínú èyí tí òmìnira ètò ìgbé‐ayé rere è̩dá ti lè gbòòrò sí i, Bí ó ti jé̩ pé àwo̩n o̩mo̩ e̩gbé̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé ti jé̩jè̩é̩ láti fo̩wó̩s̩owó̩ pò̩ pè̩lú Àjo̩ náà, kí won lè jo̩ s̩e às̩eyege nípa àmús̩e̩ àwo̩n è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn àti òmìnira è̩dá tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí àti láti rí i pé à ń bò̩wò̩ fún àwo̩n è̩tó̩ náà káríayé, Bí ó ti jé̩ pé àfi tí àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí bá yé ènìyàn nìkan ni a fi lè ní àmús̩e̩ è̩jé̩ yìí ní kíkún, Ní báyìí, Àpapò̩ ìgbìmò̩ Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé s̩e ìkéde káríayé ti è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn, gé̩gé̩ bí ohun àfojúsùn tí gbogbo è̩dá àti orílè̩‐èdè jo̩ ń lépa ló̩nà tó jé̩ pé e̩nì kò̩ò̩kan àti è̩ka kò̩ò̩kan láwùjo̩ yóò fi ìkéde yìí só̩kàn, tí wo̩n yóò sì rí i pé àwo̩n lo ètò‐ìkó̩ni àti ètò‐è̩kó̩ láti s̩e ìgbéláruge̩ ìbò̩wò̩ fún è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí. Bákan náà, a gbo̩dò̩ rí àwo̩n ìgbésè̩ tí ó lè mú ìlo̩síwájú bá orílè̩‐èdè kan s̩os̩o tàbí àwo̩n orílè̩‐èdè sí ara wo̩n, kí a sì rí i pé a fi ò̩wò̩ tó jo̩jú wo̩ àwo̩n òfin wò̩nyí, kí àmúlò wo̩n sì jé̩ káríayé láàrin àwo̩n ènìyàn orílè̩‐èdè tó jé̩ o̩mo̩ Àjo̩‐ìsò̩kan àgbáyé fúnra wo̩n àti láàrin àwo̩n ènìyàn orílè̩‐èdè mìíràn tó wà lábé̩ às̩e̩ wo̩n. Abala kìíní. Gbogbo ènìyàn ni a bí ní òmìnira; iyì àti è̩tó̩ kò̩ò̩kan sì dó̩gba. Wó̩n ní è̩bùn ti làákàyè àti ti è̩rí‐o̩kàn, ó sì ye̩ kí wo̩n ó máa hùwà sí ara wo̩n gé̩gé̩ bí o̩mo̩ ìyá. Abala kejì. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní ànfàní sí gbogbo è̩tó̩ àti òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí láìfi ti ò̩rò̩ ìyàtò̩ è̩yà kankan s̩e; ìyàtò̩ bí i ti è̩yà ènìyàn, àwò̩, ako̩‐n̄‐bábo, èdè, è̩sìn, ètò ìs̩èlú tàbí ìyàtò̩ nípa èrò e̩ni, orílè̩‐èdè e̩ni, orírun e̩ni, ohun ìní e̩ni, ìbí e̩ni tàbí ìyàtò̩ mìíràn yòówù kó jé̩. Síwájú sí i, a kò gbo̩dò̩ ya e̩nìké̩ni só̩tò̩ nítorí irú ìjo̩ba orílè̩‐èdè rè̩ ní àwùjo̩ àwo̩n orílè̩‐èdè tàbí nítorí ètò‐ìs̩èlú tàbí ètò‐ìdájó̩ orílè̩‐èdè rè̩; orílè̩‐èdè náà ìbáà wà ní òmìnira tàbí kí ó wà lábé̩ ìs̩àkóso ilè̩ mìíràn, wo̩n ìbáà má dàá ìjo̩ba ara wo̩n s̩e tàbí kí wó̩n wà lábé̩ ìkáni‐lápá‐kò yòówù tí ìbáà fé̩ dí òmìnira wo̩n ló̩wó̩ gé̩gé̩ bí orílè̩‐èdè. Abala ke̩ta. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wà láàyè, è̩tó̩ sí òmìnira àti è̩tó̩ sí ààbò ara rè̩. Abala ke̩rin. A kò gbo̩dò̩ mú e̩niké̩ni ní e̩rú tàbí kí a mú un sìn; e̩rú níní àti ò wò e̩rú ni a gbo̩dò̩ fi òfin dè ní gbogbo ò̩nà. Abala karùn‐ún. A kò gbo̩dò̩ dá e̩nì ké̩ni lóró tàbí kí a lò ó ní ìlò ìkà tí kò ye̩ o̩mo̩ ènìyàn tàbí ìlò tó lè tàbùkù è̩dá ènìyàn. Abala ke̩fà. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a kà á sí gé̩gé̩ bí ènìyàn lábé̩ òfin ní ibi gbogbo. Abala keje. Gbogbo ènìyàn ló dó̩gba lábé̩ òfin. Wó̩n sì ní è̩tó̩ sí àà bò lábé̩ òfin láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. Gbogbo ènìyàn ló ní è̩tó̩ sí ààbò tó dó̩gba kúrò ló̩wó̩ ìyàsó̩tò̩ yòówù tí ìbáà lòdì sí ìkéde yìí àti è̩tó̩ kúrò ló̩wó̩ gbogbo ohun tó bá lè ti ènìyàn láti s̩e irú ìyàsó̩tò̩ bé̩è̩. Abala ke̩jo̩. E̩nì kò̩ò̩kan lórílè̩‐èdè, ló ní è̩tó̩ sí àtúns̩e tó jo̩jú ní ilé‐e̩jó̩ fún ìwà tó lòdì sí è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí gé̩gé̩ bó s̩e wà lábé̩ òfin àti bí òfin‐ìpìlè̩ s̩e là á sílè̩. Abala ke̩sàn‐án. A kò gbo̩dò̩ s̩àdédé fi òfin mú ènìyàn tàbí kí a kàn gbé ènìyàn tì mó̩lé, tàbí kí a lé ènìyàn jáde ní ìlú láìnídìí. Abala ke̩wàá. E̩nì kò̩ò̩kan tí a bá fi è̩sùn kàn ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba, tó sì kún, láti s̩àlàyé ara rè̩ ní gban̄gba, níwájú ilé‐e̩jó̩ tí kò s̩ègbè, kí wo̩n lè s̩e ìpinnu lórí è̩tó̩ àti ojús̩e rè̩ nípa irú è̩sùn ò̩ràn dídá tí a fi kàn án. Abala ko̩kànlá. E̩nìké̩ni tí a fi è̩sùn kàn ni a gbo̩dò̩ gbà wí pé ó jàrè títí è̩bi rè̩ yóò fi hàn lábé̩ òfin nípasè̩ ìdájó̩ tí a s̩e ní gban̄gba nínú èyí tí e̩ni tí a fi è̩sùn kàn yóò ti ní gbogbo ohun tí ó nílò láti fi s̩e àwíjàre ara rè̩. A kò gbo̩dò̩ dá è̩bi è̩s̩è̩ fún e̩nìké̩ni fún pé ó hu ìwà kan tàbí pé ó s̩e àwo̩n àfojúfò kàn nígbà tó jé̩ pé lásìkò tí èyí s̩e̩lè̩, irú ìwà bé̩è̩ tàbí irú àfojúfò bé̩è̩ kò lòdì sí òfin orílè̩‐èdè e̩ni náà tàbí òfin àwo̩n orílè̩‐èdè àgbáyé mìíràn. Bákan náà, ìje̩níyà tí a lè fún e̩ni tó dé̩s̩è̩ kò gbo̩dò̩ ju èyí tó wà ní ìmúlò ní àsìkò tí e̩ni náà dá è̩s̩è̩ rè̩. Abala kejìlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ pé kí a má s̩àdédé s̩e àyo̩júràn sí ò̩rò̩ ìgbésí ayé rè̩, tàbí sí ò̩rò̩e̩bí rè̩ tàbí sí ò̩rò̩ ìdílé rè̩ tàbí ìwé tí a ko̩ sí i; a kò sì gbo̩dò̩ ba iyì àti orúko̩ rè̩ jé̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò lábé̩ òfin kúrò ló̩wó̩ irú àyo̩júràn tàbí ìbanijé̩ bé̩è̩. Abala ke̩tàlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti rìn káàkiri ní òmìnira kí ó sì fi ibi tó bá wù ú s̩e ìbùgbé láàrin orílè̩‐èdè rè̩. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kúrò lórílè̩‐èdè yòówù kó jé̩, tó fi mó̩ orílè̩‐èdè tirè̩, kí ó sì tún padà sí orílè̩‐èdè tirè̩ nígbà tó bá wù ú. Abala ke̩rìnlá. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti wá ààbò àti láti je̩ àn fàní ààbò yìí ní orílè̩‐èdè mìíràn nígbà tí a bá ń s̩e inúnibíni sí i. A kò lè lo è̩tó̩ yìí fún e̩ni tí a bá pè lé̩jó̩ tó dájú nítorí e̩ s̩è̩ tí kò je̩ mó̩ ò̩rò̩ ìs̩èlú tàbí ohun mìíràn tí ó s̩e tí kò bá ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé mu. Abala ke̩è̩é̩dógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè kan. A kò lè s̩àdédé gba è̩tó̩ jíjé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè e̩ni ló̩wó̩ e̩nìké̩ni láìnídìí tàbí kí a kò̩ fún e̩nìké̩ni láti yàn láti jé̩ o̩mo̩ orílè̩‐èdè mìíràn. Abala ke̩rìndínlógún. To̩kùnrin tobìnrin tó bá ti bàlágà ló ní è̩tó̩ láti fé̩ ara wo̩n, kí wó̩n sì dá e̩bí ti wo̩n sílè̩ láìsí ìkanilápá‐kò kankan nípa è̩yà wo̩n, tàbí orílè̩‐èdè wo̩n tàbí è̩sìn wo̩n. E̩tó̩ wo̩n dó̩gba nínú ìgbeyàwó ìbáà jé̩ nígbà tí wo̩n wà papò̩ tàbí lé̩yìn tí wó̩n bá ko̩ ara wo̩n. A kò gbo̩dò̩ s̩e ìgbeyàwó kan láìjé̩ pé àwo̩n tí ó fé̩ fé̩ ara wo̩n ní òmìnira àto̩kànwá tó péye láti yàn fúnra wo̩n. E̩bí jé̩ ìpìlè̩ pàtàkì àdánidá ní àwùjo̩, ó sì ní è̩tó̩ pé kí àwùjo̩ àti orílè̩‐èdè ó dáàbò bò ó. Abala ke̩tàdínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá ohun ìní ara rè̩ ní tàbí láti ní in papò̩ pè̩lú àwo̩n mìíràn. A kò lè s̩àdédé gba ohun ìní e̩nì kan ló̩wó̩ rè̩ láìnídìí. Abala kejìdínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira èrò, òmìnira è̩rí‐o̩kàn àti òmìnira e̩ sìn. E̩tó̩ yìí sì gbani láàyè láti pààrò̩ e̩ sìn tàbí ìgbàgbó̩ e̩ni. Ó sì fún e̩yo̩ e̩nì kan tàbí àkójo̩pò̩ ènìyàn láàyè láti s̩e è̩sìn wo̩n àti ìgbàgbó̩ wo̩n bó s̩e je̩ mó̩ ti ìkó̩ni, ìs̩esí, ìjó̩sìn àti ìmús̩e ohun tí wó̩n gbàgbó̩ yálà ní ìkò̩kò̩ tàbí ní gban̄gba. Abala ko̩kàndínlógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmì nira láti ní ìmò̩ràn tí ó wù ú, kí ó sì so̩ irú ìmò̩ràn bé̩è̩ jáde; è̩tó̩yìí gbani láàyè láti ní ìmò̩ràn yòówù láìsí àtakò láti ò̩dò̩ e̩nìké̩ni láti wádìí ò̩rò̩, láti gba ìmò̩ràn ló̩dò̩ e̩lòmíràn tàbí láti gbani níyànjú ló̩nàkó̩nà láìka ààlà orílè̩‐èdè kankan kún. Abala ogún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí òmìnira láti pé jo̩ pò̩ àti láti dara pò̩ mó̩ àwo̩n mìíràn ní àlàáfíà. A kò lè fi ipá mú e̩nìké̩ni dara pò̩ mó̩ e̩gbé̩ kankan. Abala ko̩kànlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kópa nínú ìs̩àkóso orílè̩‐èdè rè̩, yálà fúnra rè̩ tàbí nípasè̩ àwo̩n as̩ojú tí a kò fi ipá yàn. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ tó dó̩gba láti s̩e is̩é̩ ìjo̩ba ní orílè̩‐èdè rè̩. I fé̩ àwo̩n ènìyàn ìlú ni yóò jé̩ òkúta ìpìlè̩ fún à s̩e̩ ìjo̩ba; a ó máa fi ìfé̩ yìí hàn nípasè̩ ìbò tòótó̩ tí a ó máa dì láti ìgbà dé ìgbà, nínú èyí tí e̩nì kò̩ò̩kan yóò ní è̩tó̩ sí ìbò kan s̩os̩o tí a dì ní ìkò̩kò̩ tàbí nípasè̩ irú o̩ nà ìdìbò mìíràn tí ó bá irú ìdìbò bé̩è̩ mu. Abala kejìlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan gé̩gé̩ bí è̩yà nínú àwùjo̩ ló ní è̩tó̩ sí ìdáàbò bò láti o̩wó̩ ìjo̩ba àti láti jé̩ àn fà ní àwo̩n è̩tó̩ tí ó bá o̩rò̩‐ajé, ìwà láwùjo̩ àti às̩à àbínibí mu; àwo̩n è̩tó̩ tí ó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí fún iyì àti ìdàgbàsókè è̩dá ènìyàn, nípa akitiyan nínú orílè̩‐èdè àti ìfo̩wó̩s̩owó̩ pò̩ láàrin àwo̩n orílè̩‐èdè ní ìbámu pè̩lú ètò àti ohun àlùmó̩nì orílè̩‐èdè kò̩ò̩kan. Abala ke̩tàlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti s̩is̩é̩, láti yan irú is̩é̩ tí ó wù ú, lábé̩ àdéhùn tí ó tó̩ tí ó sì tún ro̩rùn, kí ó sì ní ààbò kúrò ló̩wó̩ àìrís̩é̩ s̩e. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gba iye owó tí ó dó̩gba fún irú is̩é̩ kan náà, láìsí ìyàsó̩tò̩ kankan. E̩nì kò̩ò̩kan tí ó bá ń s̩isé̩ ní è̩tó̩ láti gba owó os̩ù tí ó tó̩ tí yóò sì tó fún òun àti e̩bí rè̩ láti gbé ayé tí ó bu iyì kún ènìyàn; a sì lè fi kún owó yìí nípasè̩ orís̩ìí àwo̩n ètò ìrànló̩wó̩ mìíràn nígbà tí ó bá ye. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti dá e̩gbé̩ òs̩ìs̩é̩ sílè̩ àti láti dara pò̩ mó̩ irú e̩gbe̩; bé̩è̩ láti dáàbò bo àwo̩n ohun tí ó je̩ é̩ lógún. Abala ke̩rìnlélógún. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ìsinmi àti fàájì pè̩lú àkókò tí kò pò̩ jù lé̩nu is̩é̩ àti àsìkò ìsinmi lé̩nu is̩é̩ láti ìgbà dé ìgbà tí a ó sanwó fún. Abala ke̩è̩é̩dó̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti gbé ìgbé ayé tó bójú mu nínú èyí tí òun àti e̩bí rè̩ yóò wà ní ìlera àti àlàáfíà, tí wo̩n yóò sì ní oúnje̩, as̩o̩, ilégbèé, àti àn fàní fún ìwòsàn àti gbogbo ohun tó lè mú è̩dá gbé ìgbé ayé rere. Bákan náà, e̩nì kò̩ò̩kan ló tún ní ààbò nígbà àìnís̩é̩ló̩wó̩, nígbà àìsà n, nígbà tó bá di aláàbò̩‐ara, ní ipò opó, nígbà ogbó rè̩ tàbí ìgbà mìíràn tí ènìyàn kò ní ò̩nà láti rí oúnje̩ òò jó̩, tí eléyìí kì í sì í s̩e è̩bi olúwa rè̩. A ní láti pèsè ìtó̩jú àti ìrànló̩wó̩ pàtàkì fún àwo̩n abiyamo̩ àti àwo̩n o̩mo̩dé. Gbogbo àwo̩n o̩mo̩dé yóò máa je̩ àwo̩n àn fàní ààbò kan náà nínú àwùjo̩ yálà àwo̩n òbí wo̩n fé̩ ara wo̩n ni tàbí wo̩n kò fé̩ ara wo̩n. Abala ke̩rìndínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láti kó̩ è̩kó̩. Ó kéré tán, è̩kó̩ gbo̩dò̩ jé̩ ò̩fé̩ ní àwo̩n ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩. E̩kó̩ ní ilé‐è̩kó̩ alákò̩ó̩bè̩rè̩ yìí sì gbo̩dò̩ jé̩ dandan. A gbo̩dò̩ pèsè è̩kó̩ is̩é̩‐o̩wó̩, àti ti ìmò̩‐è̩ro̩ fún àwo̩n ènìyàn lápapò̩. Àn fàní tó dó̩gba ní ilé‐è̩kó̩ gíga gbo̩dò̩ wà ní àró̩wó̩tó gbogbo e̩ni tó bá tó̩ sí. Ohun tí yóò jé̩ ète è̩kó̩ ni láti mú ìlo̩síwájú tó péye bá è̩dá ènìyàn, kí ó sì túbò̩ rí i pé àwo̩n ènìyàn bò̩wò̩ fún è̩tó̩ o̩mo̩nìyàn àti àwo̩n òmìnira wo̩n, tó jé̩ kò‐s̩eé‐má‐nìí. E tò è̩kó̩ gbo̩dò̩ lè rí i pé è̩mí; ìgbó̩ra‐e̩ni‐yé, ìbágbépò̩ àlàáfíà, àti ìfé̩ ò̩ré̩‐sí‐ò̩ré̩ wà láàrin orílè̩‐èdè, láàrin è̩yà kan sí òmíràn àti láàrin e̩lé̩sìn kan sí òmíràn. E tò‐è̩kó̩ sì gbo̩dò̩ kún àwo̩n akitiyan Àjo̩‐ìsò̩kan orílè̩‐èdè àgbáyé ló̩wó̩ láti rí i pé àlàáfíà fìdí múlè̩. Àwo̩n òbí ló ní è̩tó̩ tó ga jù lo̩ láti yan è̩kó̩ tí wó̩n bá fé̩ fún àwo̩n o̩mo̩ wo̩n. Abala ke̩tàdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ láìjé̩ pé a fi ipá mú un láti kópa nínú àpapò̩ ìgbé ayé àwùjo̩ rè̩, kí ó je̩ ìgbádùn gbogbo ohun àmús̩e̩ wà ibè̩, kí ó sì kópa nínú ìdàgbàsókè ìmò̩ sáyé̩n sì àti àwo̩n àn fàní tó ń ti ibè̩ jáde. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ààbò àn fàní ìmo̩yì àti ohun ìní tí ó je̩ yo̩ láti inú is̩é̩ yòówù tí ó bá s̩e ìbáà s̩e ìmò̩ sáyé̩n sì, ìwé kíko̩ tàbí is̩é̩ o̩nà. Abala kejìdínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní è̩tó̩ sí ètò nínú àwùjo̩ rè̩ àti ní gbogbo àwùjo̩ àgbáyé níbi tí àwo̩n è̩tó̩ òmìnira tí a ti gbé kalè̩ nínú ìkéde yìí yóò ti jé̩ mímús̩e̩. Abala ko̩kàndínló̩gbò̩n. E̩nì kò̩ò̩kan ló ní àwo̩n ojús̩e kan sí àwùjo̩, nípasè̩ èyí tí ó fi lè s̩eé s̩e fún e̩ni náà láti ní ìdàgbàsókè kíkún gé̩gé̩ bí è̩dá ènìyàn. O fin yóò de e̩nì kò̩ò̩kan láti fi ò̩wò̩ àti ìmo̩yì tí ó tó̩ fún è̩tó̩ àti òmìnira àwo̩n e̩lòmíràn nígbà tí e̩ni náà bá ń lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira ara rè̩. E yí wà ní ìbámu pè̩lú ò̩nà tó ye̩, tó sì tó̩ láti fi báni lò nínú àwùjo̩ fún ire àti àlàáfíà àwùjo̩ náà nínú èyí tí ìjo̩ba yóò wà ló̩wó̩ gbogbo ènìyàn. A kò gbo̩dò̩ lo àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira wò̩nyí rárá, ní ò̩nà yòówù kó jé̩, tó bá lòdì sí àwo̩n ète àti ìgbékalè̩ Ajo̩‐àpapò̩ orílè̩‐èdè agbáyé. Abala o̩gbò̩n. A kò gbo̩dò̩ túmò̩ ohunkóhun nínú ìkéde yìí gé̩gé̩ bí ohun tí ó fún orílè̩‐èdè kan tàbí àkójo̩pò̩ àwo̩n ènìyàn kan tàbí e̩nìké̩ni ní è̩tó̩ láti s̩e ohunkóhun tí yóò mú ìparun bá èyíkéyìí nínú àwo̩n è̩tó̩ àti òmìnira tí a kéde yìí. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/yrk.txt000066400000000000000000000445501520214632600220670ustar00rootroot00000000000000 Преамбула Сив яʼ латдан илена ненэця эт амгари тэнзʼ ӈэвта ӈод тнянанту соямариханта нгоб пирсавна илеванзь таславы, ет хибяри ненэць права вули малангэ ӈоб пирс. Хурина ет хибяри нямта ӈылтамбавада, тад тикад сэхкута илева тарця илебцо агэртан сидна ни тэвраӈгу. Мня харна помнана пилипон поёна сова ӈэсь илеванзь таславэва, правана ӈоб толасаӈэ падвы, тад тикад е хибяри явна ядерта ненэць мэманта вадамта тай секадёси хибян хэтван харвабта мэӈамта, ӈод пяныд сер тикамта хэтыбавта сава ӈы нив, хибяртан нись пин, амгэртан нись тоса тай лахная. Тад тикад ненэцяи права власть закон вадавна лэтрамба тара ним, ет хибярт ситя нись та ӈыламтабю. Мня явна ядерта сямян ненэцяи тэнзаӈэ ӈыхи сомарина поёна помнана сава ӈэсь ет ханярина илебана тара нив. Тикы эмня ненэцяи Обьединенная нация таславы Устав тня нив ханяна мня правана, тад тикад обязанностина сероту сер паду ним. Тикы уставхана ӈоб тарем хасаваʼ, неʼ права ӈоб пираса ӈы ним. Ӈадьбада государства — член ӈоб сер тикыду ӈэванзь таславыʼОрганизация Обʼединенных Наций Уставхана тарем падыʼ. Генеральная Ассамблея ӈадьбада тарця декларация ненэцяи права нямна ӈэдам нямвысь, падвыысь тняна, ханяна сямян ненэць права ӈоб толсаӈэ, ӈоб пирсаӈэ ӈэванзь тасла падвы. Декларация тикы ненэцяи права таславы статьяʼвана пады, тад тикад юрисдикция тасла падвэмна. Статья тнянанта тарем помнанту тасла падвы. Статья № 1 Ет хибяри ненэць соямарианта хуркари правада тнява, ӈобой ненэця ниду нись токалба, ӈыбтамба илевату тара. Статья № 2 Декларация тад тикад падвы вадана сямян ненэць ет амгари тэнзанта ӈэб, ӈаянта серма амгари толха ӈэбта нгод, хасава, не ӈэбнанта права ӈоб пирсаӈэ ӈэванзь таславы ет ханярина ӈэда государство терʼ ӈэбта ӈэя. Тамна тикы хавна ет хуркари политической, международной статусм мэта ӈэбнанта суверинитетда ӈани ӈоб пирасӈэ таславы. Статья № 3 Ет хибяри ненэць харта инзя сер илеванзь таславы, ханярина мэвамта, илевамта хурина ӈоб тарем харта тасламбавамта сава. Статья № 4 Ненэць нямта тари тарем ниняда харванаханта манзарима ӈобтарем тарця правада ӈани юӈгу, рабставаӈэ тарця сер толёда ням манзаранима. Статья № 5 Тад тикад тикы декларация падвы вадана ненэць нямта ладорпа, ет хибяри няханта тари тарем пэӈгвада ӈоб тарем тарця правада юӈгу. Статья № 6 Тад тикад ет ханярина ненэць амгэв серт еремта ӈэбта правосубьектностьнада ӈоб тарем тнява, ситя тай няванзь правовой вади тасламба. Статья № 7 Тад тикад ет хибяри яхна илена ненэць амгэв серм сертана ӈэбта закон вадана вули малаӈэ ӈоб пирасавна сероду таславы. Закон няад серт еремта ненэць нядмадамта хаман харвабабта ӈани права ӈоб тарем тнява. Статья № 8 Тад тикад хуркари национальной суд тай ненэцяи права лэтрамбада ӈоб тарем няданзебту тара нив. Тикы права тамна ет ханяӈыри государство Конституция вадана падвы. Статья № 9 Тари тарем хибяртм арестовайнзь, сертанада серта савовна таславтавэй правада юӈгу, харта тамна амгэв внутренней органы власть манзарана ӈэхартабта. Статья № 10 Хурина судан еремта ненэць пили нерде правада, тад тикад обязанностьда нянта техэ серта минрена манэлабтавта тара, уголовной серта тай пява нерня. Судхана серта мазарманту ёльцянгана ӈоб тарем правада нянта намтара сава. Статья № 11 Тад тикад хурина амгэв уголовной серт еремта тикарихна савовна правада таславдавэй тай минха судан ситя мипа пявту ӈоб тарем права нянта пили нерде намтара тарава, тикыда пыда харта толабада савава, тад хурина суд ӈэва ёльцяӈгана ӈоб тарем тиканта теневавта тара нив амгэ толха правада тнява. Тамна тикы хавна ет хибяри харта государстванта падвы Конституцияхана вадавна тасламбада. Наказанияда техэ харта государстванта няна ханзер пады тикы толха ӈэбта тараӈгу нив. Статья № 12 Ненэць мята мюй илам, тад тикад харта ӈылбад иланта ханзер ӈэвам хэвняад хибяв табекова, тасламбава ханяхартана ни паду. Тад тикад мэтада мята мю тари тарем пыда ниняда харванаханта хибярт тня тюлеван нибта харва тикана хибярт хэвняад серта юӈгу, корреспондециямта ӈоб тарем хибярт хэвняад нямарпа правада юӈгу, пыда харта ӈылбад амгэда. Тикы правада закон вадана ӈоб тарем таслахья падвы. Статья № 13 Ет хибяри ханяна илеван харва, амгэ государствам иле яданта тасла, ханя хэван харва харта инзя сер тасламта, тикы правада ӈоб тарем тнява. Яӈганя государства няна илена ненэць харта яханта илеванзь тован харвавада ӈоб таре марта серта, харта тасламбавата сава, тикы правахананта падвы. Статья № 14 Ненэць хэвняна ӈэда государство няна лыӈгдамта пюлван харвабананта тикы государство ӈоб тарем ситя амгэрт секадёси нямвата тара. Нивавна ненэцям хибяв тари тарем амгэв еэмня нюракуман харвабата тарця ненць лыӈгад ет ханярина ӈэда государство мима сер ӈоб тарем ненэць тарся правада тнява. Статья № 15 Юʼсидантет поданта хэвы хасава ет амгари тэнз ӈэбта ӈод, ӈаянта серма амгари толха ӈэбта ӈод мале недамта мэсь пирӈа, тад тикад не ӈэбнанта хаюпа хэсь пирӈада. Тикы статьяхана хасаваʼ, неʼ праваду малаӈэ ӈоб толас.ʼ Статья № 16 Ӈобт тэвван харвана ненэця вули хибярт тудаʼян мэсь права юӈгу. Тамна тарць хавна ненэця мяд тер права ӈоб тарем государство лэтрамбида, ет ханярина Конституция вадана падрабтавыʼ. Статья № 17 Ненэць мята мюня мытида авэда арта инзя сер ханзер мэман харвэйда, тарем мэйда, харта тамна хэвня миман харвабата амгэрт сер ниӈа. Хибяв ет амгэ нянта аварии няданта тай тари тарем хана амгэрт права ӈоб тарем юӈгу. Статья № 18 Сямян яʼ латдан илена ненэця харта религиямта мэман харвабада мэӈамта, тад тикад тамна яӈганя рилигиям мэманзь идебада ӈоб тарем ӈани харта серта, ситя хэвняад ибярт табеда ни пирас. Тикы хавна хибяв нямта пыда рилигиямта нямван харвнанта тикы нямта нядамта. Статья № 19 Тад тикад ненэць харта инзя сер амгэв вадам яӈганя тэнз вадам тоолаван харвабада харта серта, тикы права ӈо тарем тнява международной декларацияхана падвы, тамна амгэвм падван харвабата ӈани хибярт хэвняад тавла правада юӈгу. Статья № 20 Ненэця харту помнанту амгэв ассоциацияхана ӈобкана мэва харвабнанту ӈани сер ниӈа. Ӈопой тикы ассоциациян харта инзя сер хэвта сава, тай хибярт ситя хэвняад нись наволпю. Статья № 21 Ет хибяри ненэць янта ила нямна амгэв сава серо тай минреван харвабада хибярт ситя ни нямбю, мунзялтамтаба права юӈгу. Тад тикад государственной службахна манзараван харвабата ситя тай маремба ӈоб тарем хибярт правада юӈгу. Тад тикад амгэв выборхана тэраӈгова ёльцяӈгана ӈоб тарем пыда избирательной правамта хибярт маремба, нямба правада юӈгу, пыда харта ватонта тяха. Статья № 22 Сямян ненэць Социальной обеспечение нямна мытиду праваду ӈани ӈоб пирас, правада тнява. Пыда тамна государство няад харта культурамта мэман еэмня хуркари поддержка нямарпавта сава, тикы ӈоб тарем правада тнява. Тикы права ет ханярина ӈэда сямян яхна тняна государство закон вадана тасла падвы. Статья № 23 Хурина ет ибяри манзара есядамта недвопа манзара нив, иланта тикариид пере нив. Ӈадьбада манзаядамта пюрта хуркари правада ӈоб тарем тня ним. Тад тикад амгари тэнз ӈэбта ӈод ет ханярина илеван, манзараван харбавада недбя есяда сяӈокувна таславы таӈок есям нямарпавта тари нив. Савовна манзарана ненэць ет амгэ толха ӈэбта ӈод амгэв вознаграждение нямва тола ӈэбта тикы правамта ибярт тай мэсь нидя пирас, хуркари социальной обеспечение ӈэдакы. Тад тикад ненць профессиональной союз ӈоб сер сертава ӈани сер ниӈа, тикыӈэ ненэць права тай защищаемба сертабада ӈэхвабту. Статья № 24 Ет хибяри ненэць харта инзя сер ныланавамта, хяняав ядермамта таслаламта, ситя таяд, хэвняад табедамбада юнгоя. Тамна тикы авна манзарана ненэць нылана мэтада отпускада тнява манзаяхʼданта. Тад тикад манзара мэта яляда нгани таславы часхана таславы. Статья № 25 Сямян ненэць харта индзя сер яʼмикад амгэ толха ӈавар тэнз ӈормада, мэтада мята, паныда, медицинский уход ӈэя, социальной обслуживанияда, нивада хаӈурманта тикыда ӈоб тарем таславы делакрация падаркана. Тад тикад манзаясипой хаёбананта, лакри хаӈгулавта, инвалидӈэ хэбнанта, сэримбата, вэсэйманта, пухванта ёльцяӈана социальной обеспечениеда ӈоб тарем таславы, есяда пилипон минт нивʼ. Тад тикад ню вадабада не, едэй соявы ӈацекы яӈга таславы попеченияду ӈоб тарем тня, тамна тикы хавна сэван ӈадимы ӈацекы ет амгари толха ӈэбнанта ӈод ӈоб пирсавна вадедабванзь таславы, праву ӈоб толас. Статья № 26 Ет хибяри сив яʼ латдан илена ненэць образваниям нямванзь права ӈани ӈоб пирасаӈэ таславы декларация падаркана. Тад тикад начальной образванияда пили нерде нямарпадада амгэрт есям нись салдабта нямаванзь таславы, тарця праваду ненэця малаӈэ ӈоб пирас. Технической няби профессинальной образования ет хибяри няма правада тнява, тад тикад высшее образваниям хибяв нямван харвабата тикада ӈани амгэрт есясипой тари ну ед сертавы. Ет хибяри ненэць нюмзя амгэв толха специальность нямва ӈоб тарем харта инзя сер тасламбамта. Статья № 27 Сямян ненэць ханярина илебата ӈод социальной, международной порядок правахнанта ет хатери илевамта харта инзя сер тасламбавада тюку Декларацияхна серота сер падвы. Статья № 28 Тамна тадкад права хавна мня сив яʼ тахна илена ненэцяӈэ ноб тарем обязанностьна тня ним, тикы ет ибяри ненэць ӈоб тарем сероту сер тенева тара ним, тикыду тасламба илевату тарава. Статья № 29 Хурина ненэць ӈобойриӈэ амгерт серм тасла, серта харта вуни пирас, ӈадьбана илева тяхад ӈоб сер иле таславэва ӈы нивам, сидат няна нятид нид няць. Тикыд поӈана илевант сер ӈоб арем права хавна ненэцяи обществана илевант сер хуркари тюку декларация вадана падда обязанность ӈоб тарем неда илевана тара нив ет ибярива. Тикы правана, харна ина сер илебзева тасламба илевава, тад хуркари правана, обязанностьтяна ӈарханта Организация Обʼединенных Наций декларация тасла пады. Статья № 30 Декларация тасла падвы вадана амгэрт государство, тад тикад амгэв ненцяи сертабада, ӈадимзембада группа декларация падвы ненэцяи права, яʼ тир ниня хибяри инзя сер илевам тай хэвня тэра, навылзʼ правада юӈгу, сомбовна тюку декларациям талсавдавэй, ханяна мня правана сероту сер падвы. libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/zh-Hans.txt000066400000000000000000000240211520214632600225610ustar00rootroot00000000000000世界人权宣言 联合国大会一九四八年十二月十日第217A(III)号决议通过并颁布 1948 年 12 月 10 日，联合国大会通过并颁布《世界人权宣言》。这一具有历史意义的《宣言》颁布后，大会要求所有会员国广为宣传，并且“不分国家或领土的政治地位,主要在各级学校和其他教育机构加以传播、展示、阅读和阐述。”《宣言》全文如下： 序言 鉴于对人类家庭所有成员的固有尊严及其平等的和不移的权利的承认,乃是世界自由、正义与和平的基础, 鉴于对人权的无视和侮蔑已发展为野蛮暴行,这些暴行玷污了人类的良心,而一个人人享有言论和信仰自由并免予恐惧和匮乏的世界的来临,已被宣布为普通人民的最高愿望, 鉴于为使人类不致迫不得已铤而走险对暴政和压迫进行反叛,有必要使人权受法治的保护, 鉴于有必要促进各国间友好关系的发展, 鉴于各联合国国家的人民已在联合国宪章中重申他们对基本人权、人格尊严和价值以及男女平等权利的信念,并决心促成较大自由中的社会进步和生活水平的改善, 鉴于各会员国业已誓愿同联合国合作以促进对人权和基本自由的普遍尊重和遵行, 鉴于对这些权利和自由的普遍了解对于这个誓愿的充分实现具有很大的重要性, 因此现在,大会,发布这一世界人权宣言,作为所有人民和所有国家努力实现的共同标准,以期每一个人和社会机构经常铭念本宣言,努力通过教诲和教育促进对权利和自由的尊重,并通过国家的和国际的渐进措施,使这些权利和自由在各会员国本身人民及在其管辖下领土的人民中得到普遍和有效的承认和遵行; 第一条 人人生而自由,在尊严和权利上一律平等。他们赋有理性和良心,并应以兄弟关系的精神相对待。 第二条 人人有资格享有本宣言所载的一切权利和自由,不分种族、肤色、性别、语言、宗教、政治或其他见解、国籍或社会出身、财产、出生或其他身分等任何区别。 并且不得因一人所属的国家或领土的政治的、行政的或者国际的地位之不同而有所区别,无论该领土是独立领土、托管领土、非自治领土或者处于其他任何主权受限制的情况之下。 第三条 人人有权享有生命、自由和人身安全。 第四条 任何人不得使为奴隶或奴役;一切形式的奴隶制度和奴隶买卖,均应予以禁止。 第五条 任何人不得加以酷刑,或施以残忍的、不人道的或侮辱性的待遇或刑罚。 第六条 人人在任何地方有权被承认在法律前的人格。 第七条 法律之前人人平等,并有权享受法律的平等保护,不受任何歧视。人人有权享受平等保护,以免受违反本宣言的任何歧视行为以及煽动这种歧视的任何行为之害。 第八条 任何人当宪法或法律所赋予他的基本权利遭受侵害时,有权由合格的国家法庭对这种侵害行为作有效的补救。 第九条 任何人不得加以任意逮捕、拘禁或放逐。 第十条 人人完全平等地有权由一个独立而无偏倚的法庭进行公正的和公开的审讯,以确定他的权利和义务并判定对他提出的任何刑事指控。 第十一条 凡受刑事控告者,在未经获得辩护上所需的一切保证的公开审判而依法证实有罪以前,有权被视为无罪。 任何人的任何行为或不行为,在其发生时依国家法或国际法均不构成刑事罪者,不得被判为犯有刑事罪。刑罚不得重于犯罪时适用的法律规定。 第十二条 任何人的私生活、家庭、住宅和通信不得任意干涉,他的荣誉和名誉不得加以攻击。人人有权享受法律保护,以免受这种干涉或攻击。 第十三条 人人在各国境内有权自由迁徙和居住。 人人有权离开任何国家,包括其本国在内,并有权返回他的国家。 第十四条 人人有权在其他国家寻求和享受庇护以避免迫害。 在真正由于非政治性的罪行或违背联合国的宗旨和原则的行为而被起诉的情况下,不得援用此种权利。 第十五条 人人有权享有国籍。 任何人的国籍不得任意剥夺,亦不得否认其改变国籍的权利。 第十六条 成年男女,不受种族、国籍或宗教的任何限制有权婚嫁和成立家庭。他们在婚姻方面,在结婚期间和在解除婚约时,应有平等的权利。 只有经男女双方的自由和完全的同意,才能缔婚。 家庭是天然的和基本的社会单元,并应受社会和国家的保护。 第十七条 人人得有单独的财产所有权以及同他人合有的所有权。 任何人的财产不得任意剥夺。 第十八条 人人有思想、良心和宗教自由的权利;此项权利包括改变他的宗教或信仰的自由,以及单独或集体、公开或秘密地以教义、实践、礼拜和戒律表示他的宗教或信仰的自由。 第十九条 人人有权享有主张和发表意见的自由;此项权利包括持有主张而不受干涉的自由,和通过任何媒介和不论国界寻求、接受和传递消息和思想的自由。 第二十条 人人有权享有和平集会和结社的自由。 任何人不得迫使隶属于某一团体。 第二十一条 人人有直接或通过自由选择的代表参与治理本国的权利。 人人有平等机会参加本国公务的权利。 人民的意志是政府权力的基础;这一意志应以定期的和真正的选举予以表现,而选举应依据普遍和平等的投票权,并以不记名投票或相当的自由投票程序进行。 第二十二条 每个人,作为社会的一员,有权享受社会保障,并有权享受他的个人尊严和人格的自由发展所必需的经济、社会和文化方面各种权利的实现,这种实现是通过国家努力和国际合作并依照各国的组织和资源情况。 第二十三条 人人有权工作、自由选择职业、享受公正和合适的工作条件并享受免于失业的保障。 人人有同工同酬的权利,不受任何歧视。 每一个工作的人,有权享受公正和合适的报酬,保证使他本人和家属有一个符合人的生活条件,必要时并辅以其他方式的社会保障。 人人有为维护其利益而组织和参加工会的权利。 第二十四条 人人有享有休息和闲暇的权利,包括工作时间有合理限制和定期给薪休假的权利。 第二十五条 人人有权享受为维持他本人和家属的健康和福利所需的生活水准,包括食物、衣着、住房、医疗和必要的社会服务;在遭到失业、疾病、残废、守寡、衰老或在其他不能控制的情况下丧失谋生能力时,有权享受保障。 母亲和儿童有权享受特别照顾和协助。一切儿童,无论婚生或非婚生,都应享受同样的社会保护。 第二十六条 人人都有受教育的权利,教育应当免费,至少在初级和基本阶段应如此。初级教育应属义务性质。技术和职业教育应普遍设立。高等教育应根据成绩而对一切人平等开放。 教育的目的在于充分发展人的个性并加强对人权和基本自由的尊重。教育应促进各国、各种族或各宗教集团间的了解、容忍和友谊,并应促进联合国维护和平的各项活动。 父母对其子女所应受的教育的种类,有优先选择的权利。 第二十七条 人人有权自由参加社会的文化生活,享受艺术,并分享科学进步及其产生的福利。 人人对由于他所创作的任何科学、文学或美术作品而产生的精神的和物质的利益,有享受保护的权利。 第二十八条 人人有权要求一种社会的和国际的秩序,在这种秩序中,本宣言所载的权利和自由能获得充分实现。 第二十九条 人人对社会负有义务,因为只有在社会中他的个性才可能得到自由和充分的发展。 人人在行使他的权利和自由时,只受法律所确定的限制,确定此种限制的唯一目的在于保证对旁人的权利和自由给予应有的承认和尊重,并在一个民主的社会中适应道德、公共秩序和普遍福利的正当需要。 这些权利和自由的行使,无论在任何情形下均不得违背联合国的宗旨和原则。 第三十条 本宣言的任何条文,不得解释为默许任何国家、集团或个人有权进行任何旨在破坏本宣言所载的任何权利和自由的活动或行为。 libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/zh-Hant.txt000066400000000000000000000216371520214632600225740ustar00rootroot00000000000000世界人權宣言 聯合國大會一九四八年十二月十日第 217A (III) 號痩議通過並宣布 序言 鑑於對人類家庭所有成員的固有尊嚴及其平等的和不移的權利的承認，乃是世界自由、正義與和平的基礎， 鑑於對人權的無視和侮蔑已發展為野蠻暴行，這些暴行沾污了人類的良心，而一個人人享有言論和信仰自由並免予恐懼和匱乏的世界的來臨，已被宣布為普通人民的最高願望， 鑑於為使人類不致迫不得已鋌而走險對暴政和壓迫進行反叛，有必要使人權受法治的保護， 鑑於有必要促進各國間友好關係的發展， 鑑於各聯合國國家的人民已在聯合國憲章中重申他們對基本人權、人格尊嚴和價值以及男女平等權利的信念，並痩心促成較大自由中的社會進步和生活水平的改善， 鑑於各會員國並已誓願同聯合國合作以促進對人權和基本自由的普遍尊重和遵行， 鑑於對這些權利和自由的普遍了解對於這個誓願的充分實現具有很大的重要性， 因此現在， 大會， 發布這一世界人權宣言，作為所有人民和所有國家努力實現的共同標準，以期每一個人和社會機構經常銘念本宣言，努力通過教誨和教育促進對權利和自由的尊重，並通過國家的和國際的漸進措施，使這些權利和自由在各會員國本身人民及在其管轄下領土的人民中得到普遍和有效的承認和遵行； 第一條 人人生而自由，在尊嚴和權利上一律平等。他們賦有理性和良心，並應以兄弟關係的精神相對待。 第二條 人人有資格享受本宣言所載的一切權利和自由，不分種族、膚色、性別、語言、宗教、政治或其他見解、國籍或社會出身、財產、出生或其他身分等任何區別。 第三條 人人有權享有生命、自由和人身安全。 第四條 任何人不得使為奴隸或奴役；一切形式的奴隸制度和奴隸買賣，均應予以禁止。 第五條 任何人不得加以酷刑，或施以殘忍的、不人道的或侮辱性的待遇或刑罰。 第六條 人人在任何地方有權被承認在法律前的人格。 第七條 法律之前人人平等，並有權享受法律的平等保護，不受任何歧視。人人有權享受平等保護，以免受違反本宣言的任何歧視行為以及煽動這種歧視的任何行為之害。 第八條 任何人當憲法或法律所賦予他的基本權利遭受侵害時，有權由合格的國家法庭對這種侵害行為作有效的補救。 第九條 任何人不得加以任意逮捕、拘禁或放逐。 第十條 人人完全平等地有權由一個獨立而無偏倚的法庭進行公正的和公開的審訊，以確定他的權利和義務並判定對他提出的任何刑事指控。 第十一條 凡受刑事控告者，在未經獲得辯護上所需的一切保證的公開審判而依法證實有罪以前，有權被視為無罪。 任何人的任何行為或不行為，在其發生時依國家法或國際法均不構成刑事罪者，不得被判為犯有刑事罪。刑罰不得重於犯罪時適用的法律規定。 第十二條 任何人的私生活、家庭、住宅和通信不得任意干涉，他的榮譽和名譽不得加以攻擊。人人有權享受法律保護，以免受這種干涉或攻擊。 第十三條 人人在各國境內有權自由遷徙和居住。 人人有權離開任何國家，包括其本國在內，並有權返回他的國家。 第十四條 人人有權在其他國家尋求和享受庇護以避免迫害。 在真正由於非政治性的罪行或違背聯合國的宗旨和原則的行為而被訴的情況下，不得援用此種權利。 第十五條 人人有權享有國籍。 任何人的國籍不得任意剝奪，亦不得否認其改變國籍的權利。 第十六條 成年男女，不受種族、國籍或宗教的任何限制，有權婚嫁和成立家庭。他們在婚姻方面，在結婚期間和在解除婚約時，應有平等的權利。 只有經男女雙方的自由的和完全的同意，才能締婚。 家庭是天然的和基本的社會單元，並應受社會和國家的保護。 第十七條 人人得有單獨的財產所有權以及同他人合有的所有權。 任何人的財產不得任意剝奪。 第十八條 人人有思想、良心和宗教由的權利；此項權利包括改變他的宗教或信仰的自由，以及單獨或集體、公開或秘密地以教義、實踐、禮拜和戒律表示他的宗教或信仰的自由。 第十九條 人人有權享有主張和發表意見的自由；此項權利包括持有主張而不受干涉的自由，和通過任何媒介和不論國界尋求、接受和傳遞消息和思想的自由。 第二十條 人人有權享有和平集會和結社的自由。 任何人不得迫使隸屬於某一團體。 第二十一條 人人有直接或通過自由選擇的代表參與治理本國的權利。 人人有平等機會參加本國公務的權利。 人民的意志是政府權力的基礎；這一意志應以定期的和真正的選舉予以表現，而選舉應依據普遍和平等的投票權，並以不記名投票或相當的自由投票程序進行。 第二十二條 每個人，作為社會的一員，有權享受社會保障，並有權享受他的個人尊嚴和人格的自由發展所必需的經濟、社會和文化方面各種權利的實現，這種實現是通過國家努力和國際合作並依照各國的組織和資源情況。 第二十三條 人人有權工作、自由選撰職業、享受公正和合適的工作條件並享受免於失業的保障。 人人有同工同酬的權利，不受任何歧視。 每一個工作的人，有權享受公正和合適的報酬，保證使他本人和家屬有一個符合人的尊嚴的生活條件，必要時並輔以其他方式的社會保障。 人人有為維護其利益而組織和參加工會的權利。 第二十四條 人人有享受休息和閒暇的權利，包括工作時間有合理限制和定期給薪休假的權利。 第二十五條 人人有權享受為維持他本人和家屬的健康和福利所需的生活水準，包括食物、衣覑、住房、醫療和必要的社會服務；在遭到失業、疾病、殘廢、守寡、衰老或在其他不能控制的情況下喪失謀生能力時，有權享受保障。 母親和兒童有權享受特別照願和協助。一切兒童，無論婚生或非婚生，都應享受同樣的社會保護。 第二十六條 人人都有受教育的權利，教育應當免費，至少在初級和基本階段應如此。初級教育應屬義務性質。技術和職業教育應普遍設立。高等教育應根據成績而對一切人平等開放。 教育的目的在於充分發展人的個性並加強對人權和基本自由的尊重。教育應促進各國、各種族或各宗教集團間的了解、容忍和友誼，並應促進聯合國維護和平的各項活動。 父母對其子女所應受的教育的種類，有優先選擇的權利。 第二十七條 人人有權自由參加社會的文化生活，享受藝術，並分享科學進步及其產生的福利。 人人對由於他所創作的任何科學、文學或美術作品而產生的精神的和物質的利益，有享受保護的權利。 第二十八條 人人有權要求一種社會的和國際的秩序，在這種秩序中，本宣言所載的權利和自由能獲得充分實現。 第二十九條 人人對社會負有義務，因為只有在社會中他的個性才可能得到自由和充分的發展。 人人在行使他的權利和自由時，只受法律所確定的限制，確定此種限制的唯一目的在於保證對旁人的權利和自由給予應有的承認和尊重，並在一個民主的社會中適應道德、公共秩序和普遍福利的正當需要。 這些權利和自由的行使，無論在任何情形下均不得違背聯合國的宗旨和原則。 第三十條 本宣言的任何條文，不得解釋為默許任何國家、集團或個人有權進行任何旨在破壞本宣言所載的任何權利和自由的活動或行為。 libexttextcat-3.4.8/langclass/ShortTexts/zu.txt000066400000000000000000000257121520214632600217170ustar00rootroot00000000000000UMBHALO OGCWELE WOGUNYAZO LWAMALUNGELO OLUNTU JIKELELE Isandulelo Ngokunjalo ukwamukelwa ngokuzuzwa kwesithunzi samalungelo alinganayo najwayelekile awowonke amalunga omndeni wesintu kuyisisekelo senkululeko, sobulungiswa noxolo emhlabeni, Ngokunjalo ukunganakwa nokwedelelwa kwamalungelo esintu kube nomphumela wezenzo zobuqaba eseziqede unembeza kubantu, kanye nomhlaba obhekwe isintu ukuba senamele inkululeko yokukhuluma nokukholwa, inkululeko yokungesabi futhi nokufuna kugunyazwe ugqozi kubobonke abantu, Ngokunjalo kudingekile, uma umuntu engenakuphoqwa ukulandela umgudu othize, njengendlela yokugcina, avukele ababusi nabacindezeli, ukuze amalungelo esintu avikelwe ngokubusa ngomthetho, Ngokunjalo kudingekile ukuba kwenyuswe ukuthuthukiswa kobungane nobudlelwane phakathi kwezizwe, Ngokunjalo abantu beNhlangano yeZizwe bayinqinisile inkolo yabo yengqalasizinda yamalungelo oluntu kuCharter, esithunzini nobuntu emalungelweni alinganayo abesilisa nabesifazane futhi bazimisele ukuqhubela phambili inqubekelaphambili yomphakathi namazinga angcono empilo enkululekweni ethe xaxa, Ngokunjalo aMalunga eMibuso azibophezele mathupha ukuthuthukisa, ngokubambisana neNhlangano yeZizwe, ukuthuthukiswa kwenhlonipho emhlabeni wonke nokuqashelwa kwamalungelo oluntu nengqalasizinda yenkululeko, Ngokunjalo ukuqondwa kahle ngokufanayo kwalamalungelo nenkululeko kubaluleke kakhulu ukuze lokhu kuzibophezela kuqashelwe, MANJE, NGAKHOKE UMGWAMANDA UNQUMA uGunyazo lwaMalungelo oLuntu Jikelele njengezinga elifanayo lokuthuthukiswa kwabantu nezizwe zonke, ekugcineni okuzokwenza ukuthi umuntu ngamunye kunoma isiphi isigaba somphakathi ngokugcina lolawulo emqondweni baphokophelele ngokufundisa nangemfundo ukuphakamisa inhlonipho yalamalungelo nenkululeko futhi nangenqubekelaphambili, ezweni noma emhlabeni jikelele, baqinisekise ukwamukelwa okuvumelekile nokuqashelwa jikelele ndawozombili phakathi kwabantu baMalunga eMibuso qobo lwabo kanye nabantu abangaphansi kwemibuso yabo. Isigaba 1 Bonke abantu bazalwa bekhululekile belingana ngesithunzi nangamalungelo. Bahlanganiswe wumcabango nangunembeza futhi kufanele baphathane ngomoya wobunye. Isigaba 2 Wonke umuntu kumele awathole wonke lamalungelo nenkululeko ebhalwe kuloluGunyazo, ngale kokwehlukaniswa, ngokobuhlanga, ngokwebala, ngokobulili, ngokolimi, ngokwenkolo, ezombangazwe noma umbono, ubuzwe noma imvelaphi, umhlaba, ukuzalwa noma isiphi‐ke nje esinye isimo. Ngaphezu kwaloko, akukho kuhlukaniswa okuyokwenziwa ngenxa yezombangazwe, isimo sokwenganyelwa kwezwe noma imingcele yezwe umuntu ahlala kulo, noma ngabe uzimelegeqe, ubanjelwe, ozibuse noma uphansi kolawulo olunqunyelwe. Isigaba 3 Wonke umuntu unelungelo lempilo, lenkululeko nelokuphepha. Isigaba 4 Akekho oyoba isigqila noma agqilazwe, ukuhweba ngezigqila kuyovinjwa ngezindlela zonke. Isigaba 5 Akekho oyohlukunyezwa noma aphathwe ngobulwane ajeziswe ngokwehliswa isithunzi. Isigaba 6 Wonke umuntu unelungelo lokwemukelwa nomaphi njengomuntu phambi komthetho. Isigaba 7 Sonke siyalingana phambi komthetho futhi kufanele umthetho usivikele ngokulinganayo ngale kokubandlulula. Sonke kufanele sivikelwe ngokulinganayo ekubandlululweni, ngokungagcinwa kwaloluGunyazo futhi nasekukhuthazweni kwanoma luhloboluni lobandlululo. Isigaba 8 Wonke umuntu unelungelo lokuthola usizo oluyilo ezinkantolo ezibekiwe ngezenzo ezephula isisekelo samalungelo anikezwe wona umthethosisekelo noma umthetho. Isigaba 9 Akekho oyoboshwa, avelelwe noma adingiswe ngokungekho emthethweni. Isigaba 10 Wonke umuntu kumele alalelwe obala ngokulingana okugcwele nangeqiniso, inkantolo engavuni futhi ezimele, ekutholweni kwamalungelo akhe nezimiselo zakhe noma ngabe iliphi icala abekwe lona. Isigaba 11 Wonke umuntu obekwe icala elidinga isijeziso unelungelo lokuthathwa njengomsulwa kuze kutholakale ukuthi impela unecala ngokomthetho enkantolo evulekile lapho enikwe iziqiniseko ezidingekile zokuzivikela. Akekho oyotholwa enecala ngecala elidinga isijeziso ngenxa yanoma isiphi isenzo noma iphutha elalingelona icala elidinga isijeziso ngaphansi komthetho wezwe noma kazwelonke, ngenkathi lenzeka. Noma anikwe isijeziso esinzinyana kunaleso esasifanele ngenkathi kwenzeka lelocala. Isigaba 12 Akekho okuyogaxekwa, ngokungemthetho ezindabeni zakhe zangasese, emndenini, ekhaya noma ezincwadini azithumelayo nazitholayo, noma ukuhlaselwa kwesithunzi nokuhlonipheka kwakhe. Wonke umuntu unelungelo lokuvikelwa kulokho kuhlaselwa nokugxambukela. Isigaba 13 Wonke umuntu unelungelo lokuhamba ngenkululeko nokuhlala phakathi kwemingcele ezungeze imibuso ehlukene. Wonke umuntu unelungelo lokushiya izwe lakhe, futhi abuye abuyele kulo. Isigaba 14 Wonke umuntu unelungelo lokucela ukuhlala akhosele kwamanye amazwe ebalekela ukuphathwa kabuhlungu. Lelilungelo alinakusetshenziselwa ukubalekela ukushushiswa okufanele okuvela ngamacala angahlangene nezombangazwe noma ngezenzo ezingqubuzana nezinhloso nemigomo yeNhlangano yeZizwe. Isigaba 15 Wonke umuntu unelungelo lobuzwe. Akekho oyokwenqatshelwa ngokungemthetho noma ancishwe ilungelo lokuguqula ubuzwe bakhe. Isigaba 16 Abesilisa nabesifazane asebeneminyaka efanele yobudala banelungelo lokuganana bakhe unmdeni, ngale kwezihibe zobuhlanga, ubuzwe noma inkolo. Kufanele babenamalungelo alinganayo ngokomshado, ngenkathi beshadile noma usuhlakazekile umshado. Umshado kuyongenwa kuwo kuphela ngenkululeko nangemvume ephelele yalabo abashadayo. Umndeni uyimvelo nesizinda somphakathi okufanele uvikelwe umphakathi noMbuso. Isigaba 17 Wonke umuntu unelungelo lobunikazi bempahla eyedwa noma ehlanganyele nabanye. Akekho oyokwephucwa ngokungekho emthethweni impahla yakhe. Isigaba 18 Wonke umuntu unelungelo lokucabanga ngenkululeko, unembeza nenkolo, lelilungelo lihlanganisa inkululeko yokuguqula ukholo noma inkolelo noma ngabe eyedwa noma nabanye emphakathini, obala noma ngasese, ukucacisa inkolo noma ukukholwa kwakhe ngokufundisa, ngokwenza, nokukhonza nangokulandela. Isigaba 19 Wonke umuntu unelungelo lokuveza umbono ngenkululeko, lelilungelo lihlanganisa inkululeko yokubeka imibono ngaphandle kokuthikanyezwa, futhi nokuthungatha, ukwamukela nokukhipha ulwazi nemiqondo nganoma iyiphi indlela yokusakaza ngale kwezihibe. Isigaba 20 Wonke umuntu unelungelo lokuhlanganyela ngokukhululeka embuthanweni woxolo. Akekho oyophoqwa ukuba yilunga lenhlangano. Isigaba 21 Wonke umuntu unelungelo lokubamba iqhaza kuhulumeni wezwe lakhe, ngokwakhe ngqo noma ngabakhulumeli abakhethwe ngokukhululekile. Wonke umuntu unelungelo elilinganayo lokuthola usizo lomphakathi olufanayo ezweni lakhe. Intando yabantu yiyo eyoba isizinda segunya likahulumeni. Lentando iyovezwa okhethweni lwempela ngezikhathi ezithile oluyoba ujikelele futhi lufane ndawozonke. Luyokwenziwa ngokhetho oluyimfihlo noma ngenqubo yokhetho olukhululekile. Isigaba 22 Wonke umuntu, njengelunga lomphakathi, unelungelo lukuphepha emphakathini futhi kufanele aziwe, ngemizamo yezwe nokubambisana kukazwelonke futhi nangokuhambisana nezinhlangano nemithombo yeMibuso ehlukene, kwezomnotho, amalungelo amasiko nenhlalo angenakulahlwa ngesithunzi sakhe nokuthuthukisa ubuyena ngenkululeko. Isigaba 23 Wonke umuntu unelungelo lokusebenza, nokuzikhethela ngenkululeko umsebenzi, nezimo zomsebenzi ezivunelekile nezilungile futhi nokuvikelwa uma elahlekelwe umsebenzi. Wonke umuntu, ngaphandle kokubandlululwa, unelungelo lokuhola imali efanayo ngomsebenzi ofanayo. Wonke umuntu osebenzayo unelungelo lomholo ofanele novumelekile ukuqinisekisa ubukhona besithunzi sobuntu bakhe nomndeni wakhe, kulekelelwa, uma kundingekile, ezinye izindlela zokuvikeleka komphakathi. Wonke umuntu unelungelo lokubumba noma lokuba ilunga lenyunyana ukuze kuvikeleke izidingo zakhe. Isigaba 24 Wonke umuntu unelungelo lokuphumula nokungcebeleka, kuhlangene nemikhawuko yamahora okusebenza, namakhefu akhokhelwayo ezikhathini ezithize. Isigaba 25 Wonke umuntu unelungelo lezinga lempilo nenhlalakahle eyenelisayo yakhe nomndeni wakhe, khuhlangene nokudla, okokwembatha, izindlu, ukunakekelwa ngezokwelashwa kanye nemisebenzi yomphakathi, nelungelo lokuvikeleka uma engasebenzi, egula, ekhubazeka, eshonelwa, eguga noma‐ke ikuphi ukukhubazeka okungamehlela ngesimo angenamandla okusinqanda. Omama nabantwana kumele banakekelwe futhi balekelelwe ngokunqala impela. Bonke abantwana noma bezalwe ngaphandle komshado bayothola ukuvikelwa okufanayo emphakathini. Isigaba 26 Wonke umuntu unelungelo lemfundo. Imfundo iyotholakala ngesihle, okungenani emabangeni aphansi ayingqalasizinda. Imfundo eyisingeniso iyoba ngeyempoqo. Imfundo yobuchwepheshe neyenzululwazi iyokwenziwa ibe khona ngokwejwayelekile bese kuthi imfundo ephakeme itholakale kubobonke ngobunjalo babo. Imfundo iyoqonda ekuthuthukiseni ubuntu ngokugcwele nasekuqiniseni inhlonipho yamalungelo abantu nengqalasizinda yenkululeko. Iyothuthukisa ukuzwana, ukubekezelelana nobungane phakathi kwezizwe, kwamaqembu ezinhlanga nezenkolo, futhi iyoqhubela phambili imikhankaso yeNhlangano yeZizwe ekugcineni uxolo. Abazali banelungelo lokuqala lokukhetha uhlobo lwemfundo eyonikezwa abantwana babo. Isigaba 27 Wonke umuntu unelungelo elikhululekile lokuzimbandakanya empilweni yamasiko omphakathi, athokozele amakhono, ahlomule entuthukweni yezesayensi nasezinzuzweni zayo. Wonke umuntu unelungelo lokuvikeleka kwezifiso ezisemqoka ezingumphumela womkhiqizo wezobusayensi, wombhalo okukanye wekhono elithize abengumsunguli wako. Isigaba 28 Wonke umuntu emphakathini nasemhlabeni kumele athole lamalungelo nenkululeko echazwe kuloluGunyazo. Isigaba 29 Wonke umuntu uneqhaza emphakathini okuwukuphela kwendawo lapho ukukhululeka nokuthuthuka kwakhe kungenzeka khona. Ekusebenziseni amalungelo nenkululeko yakhe, umuntu uyokwenza lokho okulinganiselwe njengokulawula komthetho, ngenhloso eyodwa yokuqinisekisa ukwamukelwa nenhlonipho yamalungelo nenkululeko yabanye abantu, futhi nokuhlangabezana nezidingo ezinobulungiswa nobuqotho, ukuqonda komphakathi kanye nezenhlalakahle jikelele emphakathini wentando yeningi. Lamalungelo nenkululeko akunakusetshenziswa ngokuphambana nezinhloso nemigomo yeNhlangano yeZizwe. Isigaba 30 Akukho lutho okukuloluGunyazo okuyohunyushwa ngokuthi kuthi uMbuso mumbe, iqembu noma umuntu unelungelo lokwenza noma isiphi isenzo sokuthikameza noma imaphi amalungebo nenkululeko echazwe ngaphezulu. libexttextcat-3.4.8/langclass/fpdb.conf000066400000000000000000000114031520214632600201430ustar00rootroot00000000000000# This file have been modified (to OOo by Jocelyn MERAND joc.mer@gmail.com) to # include country and encoding # # TO-DO: convert to BCP-47 # # guess strings are made as following : language-country-encoding # # Based on a sample config file for the language models provided with Gertjan # van Noords language guesser (http://odur.let.rug.nl/~vannoord/TextCat/) # # Notes: # - Putting the most probable languages at the top of the list # improves performance, because this will raise the threshold for # likely candidates more quickly. # # Top 10 http://www.ethnologue.com/ethno_docs/distribution.asp?by=size zh-Hans.lm zh-CN-utf8 #zh-Hans es.lm es--utf8 en.lm en--utf8 ar.lm ar--utf8 hi.lm hi--utf8 bn.lm bn--utf8 pt.lm pt--utf8 ru.lm ru--utf8 ja.lm ja--utf8 de.lm de--utf8 ab.lm ab--utf8 ace.lm ace--utf8 ada.lm ada--utf8 af.lm af--utf8 ak.lm ak--utf8 alt.lm alt--utf8 am.lm am--utf8 arn.lm arn--utf8 ast.lm ast--utf8 az.lm az--utf8 #az-Latn az-Cyrl.lm az-cyrillic-utf8 ay.lm ay--utf8 ban.lm ban--utf8 be.lm be--utf8 bem.lm bem--utf8 bg.lm bg--utf8 bho.lm bho--utf8 bi.lm bi--utf8 bik.lm bik--utf8 bm.lm bm--utf8 bo.lm bo--utf8 br.lm br--utf8 bs.lm bs--utf8 #Suppress-Script: Latn buc.lm buc--utf8 ca.lm ca--utf8 ckb.lm ckb--utf8 cs.lm cs--utf8 cv.lm cv--utf8 cy.lm cy--utf8 da.lm da--utf8 dv.lm dv--utf8 dz.lm dz--utf8 ee.lm ee--utf8 el.lm el--utf8 emk-Latn.lm emk-Latn-utf8 eo.lm eo--utf8 et.lm et--utf8 eu.lm eu--utf8 fa.lm fa--utf8 fi.lm fi--utf8 fj.lm fj--utf8 fkv.lm fkv--utf8 fo.lm fo--utf8 fon.lm fon--utf8 fr.lm fr--utf8 frp.lm frp--utf8 fur.lm fur--utf8 fy.lm fy--utf8 ga.lm ga--utf8 gd.lm gd--utf8 gl.lm gl--utf8 grc.lm grc--utf8 gu.lm gu--utf8 gug.lm gug--utf8 gv.lm gv--utf8 ha-Latn-NG.lm ha-Latn-NG-utf8 haw.lm haw-utf8 he.lm he--utf8 hil.lm hil--utf8 hr.lm hr--utf8 #Suppress-Script: Latn hsb.lm hsb--utf8 ht.lm ht--utf8 hu.lm hu--utf8 hy.lm hy--utf8 ia.lm ia--utf8 id.lm id--utf8 ilo.lm ilo--utf8 is.lm is--utf8 it.lm it--utf8 ka.lm ka--utf8 kaa.lm kaa--utf8 kab.lm kab--utf8 kbd.lm kbd--utf8 kk.lm kk--utf8 kl.lm kl--utf8 km.lm km--utf8 kn.lm kn--utf8 kng.lm kng--utf8 ko.lm ko--utf8 koi.lm koi--utf8 ktu.lm ktu--utf8 ky.lm ky--utf8 la.lm la--utf8 lb.lm lb--utf8 lg.lm lg--utf8 lij.lm lij--utf8 lld.lm lld--utf8 ln.lm ln--utf8 lo.lm lo--utf8 lt.lm lt--utf8 lv.lm lv--utf8 mai.lm mai--utf8 mfe.lm mfe--utf8 mi.lm mi--utf8 min.lm min--utf8 mk.lm mk--utf8 ml.lm ml--utf8 mn.lm mn--utf8 #mn-Cyrl mos.lm mos--utf8 mr.lm mr--utf8 ms.lm ms--utf8 #ms-Latn mt.lm mt--utf8 my.lm my--utf8 nb.lm nb--utf8 nds.lm nds--utf8 ne.lm ne--utf8 nio.lm nio--utf8 nl.lm nl--utf8 nn.lm nn--utf8 nr.lm nr--utf8 nso.lm nso--utf8 ny.lm ny--utf8 oc.lm oc--utf8 om.lm om--utf8 pa.lm pa--utf8 pap.lm pap--utf8 pl.lm pl--utf8 plt.lm plt--utf8 quh.lm quh--utf8 qul.lm qul--utf8 quz.lm quz--utf8 rm.lm rm--utf8 ro.lm ro--utf8 rue.lm rue--utf8 rw.lm rw--utf8 sa.lm sa--utf8 sc.lm sc--utf8 sco.lm sco--utf8 sd.lm sd--utf8 #sr-Arab se.lm se--utf8 sg.lm sg--utf8 shs.lm shs--utf8 si.lm si--utf8 sid.lm sid--utf8 sk.lm sk--utf8 skr.lm skr--utf8 sl.lm sl--utf8 smn.lm smn--utf8 sms.lm sms--utf8 so.lm so--utf8 sq.lm sq--utf8 sr-Cyrl.lm sr--utf8 #sr-Cyrl sr-Latn.lm sh--utf8 #sr-Latn ss.lm ss--utf8 st.lm st--utf8 sun.lm sun--utf8 sv.lm sv--utf8 sw.lm sw--utf8 swb.lm swb--utf8 ta.lm ta--utf8 te.lm te--utf8 tet.lm tet--utf8 tg.lm tg--utf8 th.lm th--utf8 ti.lm ti--utf8 tk.lm tk--utf8 #tk-Latn tl.lm tl--utf8 tn.lm tn--utf8 tpi.lm tpi--utf8 tr.lm tr--utf8 ts.lm ts--utf8 tt.lm tt--utf8 ty.lm ty--utf8 tzm-Latn.lm tzm-Latn-utf8 ug.lm ug--utf8 #ug-Arab uk.lm uk--utf8 ur.lm ur--utf8 uz.lm uz--utf8 #uz-Latn uz-Cyrl.lm uz-Cyrl-utf8 ve.lm ve--utf8 vec.lm vec--utf8 vep.lm vep--utf8 vi.lm vi--utf8 wa.lm wa--utf8 xh.lm xh--utf8 yi.lm yi--utf8 yo.lm yo--utf8 yrk.lm yrk--utf8 zh-Hant.lm zh-TW-utf8 #zh-Hant zu.lm zu--utf8 libexttextcat-3.4.8/libexttextcat.pc.in000066400000000000000000000005461520214632600202350ustar00rootroot00000000000000prefix=@prefix@ exec_prefix=@exec_prefix@ libdir=@libdir@ includedir=@includedir@ datarootdir=@datarootdir@ datadir=@datadir@ pkgdatadir=${datarootdir}/libexttextcat Name: libexttextcat Description: Library implementing N-gram-based text categorization Version: @VERSION@ Requires: Libs: -L${libdir} -lexttextcat-2.0 Cflags: -I${includedir}/libexttextcat/ libexttextcat-3.4.8/libexttextcat.vapi000066400000000000000000000034461520214632600201670ustar00rootroot00000000000000[CCode (cprefix = "textcat_", lower_case_cprefix = "textcat_")] namespace TextCat { [Compact] [CCode (cname="candidate_t",cheader_filename = "textcat.h")] public struct candidate { public weak string name; public int score; } [Compact] [CCode (cname="void",cheader_filename = "textcat.h", free_function="textcat_Done")] public class Classifier { [CCode (cname = "textcat_Classify", cheader_filename = "textcat.h")] public unowned string classify (string buffer, size_t size); [CCode (cname = "textcat_ClassifyFull", cheader_filename = "textcat.h")] public int classify_full (string buffer, size_t size, candidate* candidates); [CCode (cname = "textcat_GetClassifyFullOutput", cheader_filename = "textcat.h")] public unowned candidate* get_classify_full_output (); [CCode (cname = "textcat_ReleaseClassifyFullOutput", cheader_filename = "textcat.h")] public void release_classify_full_output (candidate* candidates); [CCode (cname = "special_textcat_Init", cheader_filename = "textcat.h")] public Classifier (string conffile, string prefix = TEXTCAT_DEFAULT_FINGERPRINTS_PATH); [CCode (cname = "textcat_SetProperty", cheader_filename = "textcat.h")] public int set_property (Property property, int32 value); } [CCode (cname="textcat_Property",cheader_filename = "textcat.h",cprefix = "TCPROP_")] public enum Property { UTF8AWARE, MINIMUM_DOCUMENT_SIZE; } [CCode (cheader_filename = "constants.h", cname = "DEFAULT_FINGERPRINTS_PATH")] public const string TEXTCAT_DEFAULT_FINGERPRINTS_PATH; [CCode (cheader_filename = "textcat.h")] public const int TEXTCAT_RESULT_SHORT; [CCode (cheader_filename = "textcat.h")] public const int TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN; [CCode (cname = "textcat_Version", cheader_filename = "textcat.h")] public static unowned string version (); } libexttextcat-3.4.8/src/000077500000000000000000000000001520214632600152025ustar00rootroot00000000000000libexttextcat-3.4.8/src/.gitignore000066400000000000000000000001511520214632600171670ustar00rootroot00000000000000Makefile config.h createfp* exttextcat-version.h stamp-h1 testtextcat* test-primary.sh test-secondary.sh libexttextcat-3.4.8/src/Makefile.am000066400000000000000000000044301520214632600172370ustar00rootroot00000000000000AM_CFLAGS = -D_THREAD_SAFE -D_GNU_SOURCE -DVERBOSE noinst_HEADERS = \ common_impl.h wg_mempool.h libexttextcat_2_0_includedir = $(includedir)/libexttextcat libexttextcat_2_0_include_HEADERS = \ common.h constants.h fingerprint.h textcat.h utf8misc.h textcat_properties.h \ $(builddir)/exttextcat-version.h lib_LTLIBRARIES = libexttextcat-2.0.la libexttextcat_2_0_la_SOURCES = \ common.c fingerprint.c textcat.c wg_mempool.c utf8misc.c # libtool version-info: current:revision:age # - source changed, no API change: r += 1 # - public API added: c += 1; r = 0; a += 1 # - public API removed or signature change: c += 1; r = 0; a = 0 # Linux SONAME suffix is (current - age). libexttextcat_2_0_la_LDFLAGS = -version-info 1:0:0 -no-undefined bin_PROGRAMS = createfp createfp_SOURCES = createfp.c createfp_LDADD = libexttextcat-2.0.la check_PROGRAMS = testtextcat testtextcat_SOURCES = testtextcat.c testtextcat_LDADD = libexttextcat-2.0.la EXTRA_DIST = libexttextcat.map \ test-primary.sh.in \ test-secondary.sh.in \ exttextcat-version.h \ exttextcat-version.h.in check: @echo primary languages @for primarylanguage in \ ab ace ada af ak alt am ar arn ast ay az az-Cyrl ban be \ bem bho bi bik bg bm bn bo br bs buc ca ckb cs cv cy da \ de dv dz ee el emk-Latn en eo es et eu fa fi fj fkv fo \ fon fr frp fur fy ga gd gl grc gu gug gv ha-Latn-NG haw he hi \ hil hr hsb ht hu hy ia id ilo is it ja ka kaa kab kbd kk kl km kn \ kng km ko koi ktu ky la lb lg lij lld ln lo lt lv mai mfe \ mi min mk ml mn mos mr ms mt my nb nds ne nio nl nn nr \ nso ny oc om pa pap pl plt pt quh qul quz rm ro ru rue \ rw sa sc sd se sg shs si sid sk skr sl smn sms so sq sr-Cyrl sr-Latn \ ss st sun sv sw swb ta te tet th tg ti tk tl tn tpi tr ts \ tt ty tzm-Latn ug uk uz uz-Cyrl ve vec vep vi wa xh \ yi yo yrk zh-Hans zh-Hant zu; do \ bash ./test-primary.sh $$primarylanguage; \ if test x$$? != x0; then \ echo FAIL: $$primarylanguage && exit 1; \ else \ echo PASS: $$primarylanguage; \ fi; \ done @echo secondary languages @for secondarylanguage in sco; do \ bash ./test-secondary.sh $$secondarylanguage; \ if test x$$? != x0; then \ echo FAIL: $$secondarylanguage && exit 1; \ else \ echo PASS: $$secondarylanguage; \ fi; \ done libexttextcat-3.4.8/src/common.c000066400000000000000000000161611520214632600166430ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /* * common.c -- miscellanious helper functions. * * Copyright (c) 2003, WiseGuys Internet B.V. * All rights reserved. * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include #include #include #include "common_impl.h" extern char *wg_getline(char *line, int size, FILE * fp) { char *p; if (fgets(line, size, fp) == NULL) { return NULL; } /** kill term null **/ if ((p = strpbrk(line, "\n\r"))) { *p = '\0'; } return line; } /* * wg_split: split a line into segments, using whitespace-sequences as separators. * * ARGUMENTS: * - result: * * After the split, this array contains pointers to the start of each * detected segment. Must be preallocated and at least as large as * maxsegments. The pointers point into the dest buffer. * * - dest: * * String into which result points as an index. Must be preallocated, and * at least as big as src. You can use src as dest, but in that case src * is overwritten! * * - src: * * The string to split. Sequences of whitespace are treated as separators, unless * escaped. There are two ways to escape: by using single quotes (anything * between single quotes is treated as one segment), or by using a backslash * to escape the next character. The backslash escape works inside quotation * as well. * * Example: * * "It\'s very\ easy 'to use WiseGuys\' wg_split()' function" is split into: * * "It's" * "very easy" * "to use WiseGuys' wg_split()" * "function" * * - maxsegments: * * The maximum number of segments. If the splitter runs out of segments, * the remainder of the string is stored in the last segment. * * RETURN VALUE: * The number of segments found. */ unsigned int wg_split(char **result, char *dest, char *src, int maxsegments) { char *p = src; char *w = dest; int cnt = 0; int state = 0; if (maxsegments == 0) { return 0; } maxsegments--; while (cnt < maxsegments && *p) { switch (state) { case 0: /*** Skip spaces ***/ while (isspace((unsigned char)*p)) { p++; } /*** Start segment ***/ result[cnt] = w; cnt++; state = 1; /*** fall through **/ case 1: /*** Unquoted segment ***/ while (*p) { if (isspace((unsigned char)*p)) { *w++ = '\0'; p++; state = 0; break; } else if (*p == '\'') { /*** Start quotation ***/ p++; state = 2; break; } else if (*p == '\\' && p[1]) { /*** Escape ***/ p++; *w++ = *p++; } else { *w++ = *p++; } } break; case 2: /*** Inside quotes ***/ while (*p) { if (*p == '\'') { p++; break; } else if (*p == '\\' && p[1]) { /*** Escape ***/ p++; *w++ = *p++; } else { *w++ = *p++; } } state = 1; break; } } if (!*p) { *w = '\0'; return cnt; } /*** We ran out of segments; copy the remainder of the string into last segment ***/ result[cnt++] = w; while (*p) { *w++ = *p++; } *w = '\0'; return cnt; } /** * wg_strgmov -- a guarded strcpy() variation * * copies src to dest (including terminating zero), and returns * pointer to position of terminating zero in dest. The function is * guaranteed not to write past destlimit. If the copy couldn't be * finished, the function returns NULL after restoring the first * character in dest for your convenience (since this is usually a zero). */ char *wg_strgmov(char *dest, const char *src, const char *destlimit) { char tmp, *w; if (!dest || dest >= destlimit) { return NULL; } tmp = *dest; w = dest; while (*src) { *w++ = *src++; if (w == destlimit) { /*** restore old situation ***/ *dest = tmp; return NULL; } } *w = '\0'; return w; } /* * wg_trim() -- remove whitespace surrounding a string. * * Example: " bla bla bla " becomes "bla bla bla" after trimming. * * ARGUMENTS * - dest : After the trim, this will point to the trimmed string. * Must be preallocated and at least as big as src. You can * use src as dest. * - src : Points to the string to be trimmed. * * RETURNS: * dest */ char *wg_trim(char *dest, const char *src) { char *lastnonspace = NULL; const char *p = src; char *w = dest; while (isspace((unsigned char)*p)) { p++; } while (*p) { if (!isspace((unsigned char)*p)) { lastnonspace = w; } *w++ = *p++; } if (lastnonspace) lastnonspace[1] = '\0'; else *dest = '\0'; return dest; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/common.h000066400000000000000000000053361520214632600166520ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _COMMON_H_ #define _COMMON_H_ /** * common.h * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #include #include #ifdef __cplusplus extern "C" { #endif #if defined(_MSC_VER) && _MSC_VER < 1600 typedef __int8 int8_t; typedef unsigned __int8 uint8_t; typedef __int16 int16_t; typedef unsigned __int16 uint16_t; typedef __int32 int32_t; typedef unsigned __int32 uint32_t; typedef __int64 int64_t; typedef unsigned __int64 uint64_t; #else # include #endif typedef uint32_t uint4; typedef uint16_t uint2; typedef uint8_t uchar; typedef int32_t sint4; typedef int16_t sint2; typedef int8_t schar; typedef int8_t boole; extern char *wg_getline(char *line, int size, FILE * fp); extern unsigned int wg_split(char **result, char *dest, char *src, int maxsegments); extern char *wg_strgmov(char *dest, const char *src, const char *destlimit); extern char *wg_trim(char *dest, const char *src); #ifdef __cplusplus } #endif #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/common_impl.h000066400000000000000000000041731520214632600176710ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _COMMON_IMPL_H_ #define _COMMON_IMPL_H_ /** * common_impl.h -- a mixed bag of helper functions * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #ifdef HAVE_INTTYPES_H #include #else #ifdef HAVE_STDINT_H #include #endif #endif #include "common.h" #define WGMIN(x,y) ((x)<=(y)?(x):(y)) #define WGMAX(x,y) ((x)<=(y)?(y):(x)) #define __STR__(x) #x #define WGSTR(x) __STR__(x) #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/config.h.in000066400000000000000000000052251520214632600172310ustar00rootroot00000000000000/* src/config.h.in. Generated from configure.ac by autoheader. */ /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_DLFCN_H /* Define to 1 if you don't have 'vprintf' but do have '_doprnt.' */ #undef HAVE_DOPRNT /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_INTTYPES_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_STDINT_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_STDIO_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_STDLIB_H /* Define to 1 if you have the 'strdup' function. */ #undef HAVE_STRDUP /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_STRINGS_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_STRING_H /* Define to 1 if you have the 'strpbrk' function. */ #undef HAVE_STRPBRK /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_SYS_STAT_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_SYS_TIME_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_SYS_TYPES_H /* Define to 1 if you have the header file. */ #undef HAVE_UNISTD_H /* Define to 1 if you have the 'vprintf' function. */ #undef HAVE_VPRINTF /* Define to the sub-directory where libtool stores uninstalled libraries. */ #undef LT_OBJDIR /* Name of package */ #undef PACKAGE /* Define to the address where bug reports for this package should be sent. */ #undef PACKAGE_BUGREPORT /* Define to the full name of this package. */ #undef PACKAGE_NAME /* Define to the full name and version of this package. */ #undef PACKAGE_STRING /* Define to the one symbol short name of this package. */ #undef PACKAGE_TARNAME /* Define to the home page for this package. */ #undef PACKAGE_URL /* Define to the version of this package. */ #undef PACKAGE_VERSION /* Define to 1 if all of the C89 standard headers exist (not just the ones required in a freestanding environment). This macro is provided for backward compatibility; new code need not use it. */ #undef STDC_HEADERS /* Define to 1 if you can safely include both and . This macro is obsolete. */ #undef TIME_WITH_SYS_TIME /* Define to 1 if your declares 'struct tm'. */ #undef TM_IN_SYS_TIME /* Version number of package */ #undef VERSION /* Define to empty if 'const' does not conform to ANSI C. */ #undef const /* Define to '__inline__' or '__inline' if that's what the C compiler calls it, or to nothing if 'inline' is not supported under any name. */ #ifndef __cplusplus #undef inline #endif /* Define as 'unsigned int' if doesn't define. */ #undef size_t libexttextcat-3.4.8/src/constants.h000066400000000000000000000060701520214632600173720ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _CONSTANTS_H_ #define _CONSTANTS_H_ /* * constants.h -- some constants used throughout the code. Not pretty, * but certainly convenient. * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #include /* Reported matches are those fingerprints with a score less than best score * THRESHOLDVALUE (i.e. a THRESHOLDVALUE of 1.03 means matches must score within 3% from the best score.) */ #define THRESHOLDVALUE 1.03 /* If more than MAXCANDIDATES matches are found, the classifier reports unknown, because the input is obviously confusing. */ #define MAXCANDIDATES 5 /* The size of the buffer used to report the classification. */ #define MAXOUTPUTSIZE 1024 /* Maximum number of n-grams in a fingerprint */ #define MAXNGRAMS 400 /* Maximum number of character of an n-gram? */ #define MAXNGRAMSYMBOL 5 /* Maximum size of the string representing an n-gram (must be greater than number of symbol) */ #define MAXNGRAMSIZE (MAXNGRAMSYMBOL*4) /* Which characters are not acceptable in n-grams? */ #define INVALID(c) (isspace((unsigned char)c) || isdigit((unsigned char)c)) /* Minimum size (in characters) for accepting a document */ #define MINDOCSIZE 1 /* Maximum penalty for missing an n-gram in fingerprint */ #define MAXOUTOFPLACE 400 /* Size of hash table is 2^TABLEPOW. */ #define TABLEPOW 13 #define MAXSCORE INT_MAX /* where the fingerprints files are stored */ #define DEFAULT_FINGERPRINTS_PATH "" #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/createfp.c000066400000000000000000000064501520214632600171440ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /* * createfprint.c - can be used to create a fingerprint of a document. * * Copyright (c) 2003, WiseGuys Internet B.V. * All rights reserved. * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include #include #include "constants.h" #include "fingerprint.h" #include "common_impl.h" #define BLOCKSIZE 4096 char *myread(FILE * fp) { char *buf, *newbuf; size_t size = 0; size_t maxsize = BLOCKSIZE * 2; buf = (char *)malloc(maxsize); do { size_t hasread = fread(buf + size, 1, BLOCKSIZE, fp); size += hasread; if (size + BLOCKSIZE > maxsize) { maxsize *= 2; newbuf = (char *)realloc(buf, maxsize); if (!newbuf) free(buf); buf = newbuf; } } while (!feof(stdin) && buf); if (buf) { buf[size] = '\0'; newbuf = (char *)realloc(buf, size + 1); if (!newbuf) free(buf); buf = newbuf; } return buf; } int main(int argc, char **args) { void *h; char *buf; int utfaware = 1; if ((argc > 1) && (!strcmp(args[1], "--no-utf8"))) { utfaware = 0; } buf = myread(stdin); h = fp_Init(NULL); if (utfaware) { fp_SetProperty(h, TCPROP_UTF8AWARE, TC_TRUE); } else { fp_SetProperty(h, TCPROP_UTF8AWARE, TC_FALSE); } fp_SetProperty(h, TCPROP_MINIMUM_DOCUMENT_SIZE, MINDOCSIZE); if (fp_Create(h, buf, strlen(buf), 400) == 0) { fprintf(stderr, "There was an error creating the fingerprint\n"); exit(-1); } fp_Print(h, stdout); fp_Done(h); free(buf); return 0; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/exttextcat-version.h000066400000000000000000000003171520214632600212340ustar00rootroot00000000000000#ifndef EXTTEXTCAT_VERSION_H #define EXTTEXTCAT_VERSION_H #define EXTTEXTCAT_VERSION "3.4.8" #define EXTTEXTCAT_VERSION_MAJOR 3 #define EXTTEXTCAT_VERSION_MINOR 4 #define EXTTEXTCAT_VERSION_MICRO 8 #endif libexttextcat-3.4.8/src/exttextcat-version.h.in000066400000000000000000000004511520214632600216400ustar00rootroot00000000000000#ifndef EXTTEXTCAT_VERSION_H #define EXTTEXTCAT_VERSION_H #define EXTTEXTCAT_VERSION "@EXTTEXTCAT_VERSION@" #define EXTTEXTCAT_VERSION_MAJOR @EXTTEXTCAT_MAJOR_VERSION@ #define EXTTEXTCAT_VERSION_MINOR @EXTTEXTCAT_MINOR_VERSION@ #define EXTTEXTCAT_VERSION_MICRO @EXTTEXTCAT_MICRO_VERSION@ #endif libexttextcat-3.4.8/src/fingerprint.c000066400000000000000000000411671520214632600177060ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /** * fingerprint.c -- Routines for creating an n-gram fingerprint of a * buffer. * * Copyright (c) 2003, WiseGuys Internet B.V. * All rights reserved. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. * * DESCRIPTION * * A fingerprint is a list of most common n-grams, ordered by * frequency. (Note that we can use other strings than n-grams, for * instance entire words.) * * HOW DOES IT WORK? * * - Buffer is sliced up into n-grams * - N-grams are inserted into a hash table that records their frequency * - The table entries are filtered through a N-sized heap to * get the N most frequent n-grams. * * The reason why we go through the trouble of doing a partial * (heap)sort is that a full quicksort behaves horribly on the data: * most n-grams have a very low count, resulting in a data set in * nearly-sorted order. This causes quicksort to behave very badly. * Heapsort, on the other hand, behaves handsomely: worst case is * Mlog(N) for M n-grams filtered through a N-sized heap. * * REVISION HISTORY * * Mar 28, 2003 frank@wise-guys.nl -- created * * TODO: * - put table/heap datastructure in a separate file. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include #include #include #include "common_impl.h" #include "wg_mempool.h" #include "constants.h" #include "utf8misc.h" #include "fingerprint.h" #define TABLESIZE (1<table[hash]; while (entry) { if (issameimpl(entry->str, p, len)) { /*** Found it! ***/ entry->cnt++; return 1; } else { entry = entry->next; } } /*** Not found, so create ***/ entry = (entry_t *) (wgmempool_alloc(t->pool, sizeof(entry_t))); strncpy(entry->str, p, MAXNGRAMSIZE); entry->str[MAXNGRAMSIZE] = 0; entry->cnt = 1; entry->next = t->table[hash]; t->table[hash] = entry; return 1; } #define GREATER(x,y) ((x).cnt > (y).cnt) #define LESS(x,y) ((x).cnt < (y).cnt) static void siftup(table_t * t, unsigned int child) { entry_t *heap = t->heap; unsigned int parent = (child - 1) >> 1; entry_t tmp; while (child > 0) { if (GREATER(heap[parent], heap[child])) { memcpy(&tmp, &heap[parent], sizeof(entry_t)); memcpy(&heap[parent], &heap[child], sizeof(entry_t)); memcpy(&heap[child], &tmp, sizeof(entry_t)); } else return; child = parent; parent = (child - 1) >> 1; } } static void siftdown(table_t * t, unsigned int heapsize, uint4 parent) { entry_t *heap = t->heap; unsigned int child = parent * 2 + 1; entry_t tmp; while (child < heapsize) { if (child + 1 < heapsize && GREATER(heap[child], heap[child + 1])) { child++; } if (GREATER(heap[parent], heap[child])) { memcpy(&tmp, &heap[parent], sizeof(entry_t)); memcpy(&heap[parent], &heap[child], sizeof(entry_t)); memcpy(&heap[child], &tmp, sizeof(entry_t)); } else return; parent = child; child = (parent * 2) + 1; } } static int heapinsert(table_t * t, entry_t * item) { entry_t *heap = t->heap; /*** Still room for an entry? ***/ if (t->size < t->heapsize) { memcpy(&(heap[t->size]), item, sizeof(entry_t)); siftup(t, t->size); t->size++; return 0; } /*** Worse than the worst performer? ***/ if (LESS(*item, heap[0])) { return 0; } /*** Insert into heap and reheap ***/ memcpy(&(heap[0]), item, sizeof(entry_t)); siftdown(t, t->size, 0); return 0; } static int heapextract(table_t * t, entry_t * item) { entry_t *p; if (t->size == 0) return 0; p = &(t->heap[0]); memcpy(item, p, sizeof(entry_t)); if (t->size > 1) memcpy(&(t->heap[0]), &(t->heap[t->size - 1]), sizeof(entry_t)); siftdown(t, t->size, 0); t->size--; return 1; } /*** Makes a heap of all table entries ***/ static int table2heap(table_t * t) { int i; /*** Fill result heap ***/ for (i = 0; i < TABLESIZE; i++) { entry_t *p = t->table[i]; while (p) { heapinsert(t, p); p = p->next; } } return 1; } static table_t *inittable(uint4 maxngrams) { table_t *result = (table_t *) calloc(1, sizeof(table_t)); result->table = (entry_t **) calloc(1, sizeof(entry_t *) * TABLESIZE); result->pool = wgmempool_Init(10000, 10); result->heap = (entry_t *) malloc(sizeof(entry_t) * maxngrams); result->heapsize = maxngrams; result->size = 0; return result; } static void tabledone(table_t * t) { if (!t) return; wgmempool_Done(t->pool); free(t->table); free(t->heap); free(t); } extern void *fp_Init(const char *name) { fp_t *h = (fp_t *) calloc(1, sizeof(fp_t)); h->utfaware = TC_TRUE; h->mindocsize = MINDOCSIZE; if (name) h->name = strdup(name); return (void *)h; } extern void fp_Done(void *handle) { fp_t *h = (fp_t *) handle; if (h->name) { free((void *)h->name); } if (h->fprint) { free(h->fprint); } free(h); } extern const char *fp_Name(void *handle) { fp_t *h = (fp_t *) handle; return h->name; } /** * Function that prepares buffer for n-grammification: * runs of invalid characters are collapsed to a single * underscore. * * Function is implemented as a finite state machine. */ static char *prepbuffer(const char *src, size_t bufsize, uint4 mindocsize) { const char *p = src; const char *plimit = src + bufsize; char *dest = (char *)malloc(bufsize + 3); char *w = dest; char *wlimit = dest + bufsize + 1; if (p == plimit || *p == '\0') { goto END; } else if (INVALID(*p)) { goto SPACE; } *w++ = '_'; if (w == wlimit) { goto STOP; } goto WORD; SPACE: /*** Inside string of invalid characters ***/ p++; if (p == plimit || *p == '\0') { goto END; } else if (INVALID(*p)) { goto SPACE; } *w++ = '_'; if (w == wlimit) { goto STOP; } goto WORD; WORD: /*** Inside string of valid characters ***/ *w++ = *p++; if (w == wlimit) { goto END; } else if (p == plimit || *p == '\0') { goto STOP; } else if (INVALID(*p)) { goto SPACE; } goto WORD; END: *w++ = '_'; STOP: *w++ = '\0'; /*** Docs that are too small for a fingerprint, are refused ***/ if (w - dest < mindocsize) { free(dest); return NULL; } return dest; } /** * this function extract all n-gram from past buffer and put them into the table "t" * [modified] by Jocelyn Merand to accept utf-8 multi-character symbols to be used in OpenOffice */ static void utfcreatengramtable(table_t * t, const char *buf) { char n[MAXNGRAMSIZE + 1]; const char *p = buf; int i, decay; /*** Get all n-grams where 1<=n<=MAXNGRAMSIZE. Allow underscores only at borders. ***/ while (1) { const char *q = p; char *m = n; /*** First char may be an underscore ***/ decay = utf8_charcopy(q, m); /* [modified] previously *q++ = *m++ */ q += decay; /* [modified] */ m += decay; /* [modified] */ *m = '\0'; increasefreq(t, n, 1, utf8_issame); if (*q == '\0') return; /*** Let the compiler unroll this ***/ for (i = 2; i <= MAXNGRAMSYMBOL; i++) { decay = utf8_charcopy(q, m); /* [modified] like above */ m += decay; *m = '\0'; increasefreq(t, n, i, utf8_issame); if (*q == '_') break; q += decay; if (*q == '\0') return; } p = utf8_next_char(p); /* [modified] */ } return; } /* checks if n-gram lex is a prefix of key and of length len */ static int issame(char *lex, char *key, int len) { int i; for (i = 0; i < len; i++) { if (key[i] != lex[i]) { return 0; } } if (lex[i] != 0) { return 0; } return 1; } static void createngramtable(table_t * t, const char *buf) { char n[MAXNGRAMSIZE + 1]; const char *p = buf; int i; /*** Get all n-grams where 1<=n<=MAXNGRAMSIZE. Allow underscores only at borders. ***/ for (;; p++) { const char *q = p; char *m = n; /*** First char may be an underscore ***/ *m++ = *q++; *m = '\0'; increasefreq(t, n, 1, issame); if (*q == '\0') { return; } /*** Let the compiler unroll this ***/ for (i = 2; i <= MAXNGRAMSIZE; i++) { *m++ = *q; *m = '\0'; increasefreq(t, n, i, issame); if (*q == '_') break; q++; if (*q == '\0') { return; } } } return; } static int mystrcmp(const char *a, const char *b) { while (*a && *a == *b) { a++; b++; } return (*a - *b); } static int ngramcmp_str(const void *a, const void *b) { ngram_t *x = (ngram_t *) a; ngram_t *y = (ngram_t *) b; return mystrcmp(x->str, y->str); } static int ngramcmp_rank(const void *a, const void *b) { ngram_t *x = (ngram_t *) a; ngram_t *y = (ngram_t *) b; return x->rank - y->rank; } extern int fp_SetProperty(void *handle, textcat_Property property, sint4 value) { fp_t *h = (fp_t *) handle; switch (property) { case TCPROP_UTF8AWARE: if ((value == TC_TRUE) || (value == TC_FALSE)) { h->utfaware = value; return 0; } return -2; break; case TCPROP_MINIMUM_DOCUMENT_SIZE: h->mindocsize = (uint4) value; return 0; break; default: break; } return -1; } /** * Create a fingerprint: * - record the frequency of each unique n-gram in a hash table * - take the most frequent n-grams * - sort them alphabetically, recording their relative rank */ extern int fp_Create(void *handle, const char *buffer, size_t bufsize, uint4 maxngrams) { sint4 i = 0; table_t *t = NULL; char *tmp = NULL; fp_t *h = (fp_t *) handle; if (bufsize < h->mindocsize) return 0; /*** Throw out all invalid chars ***/ tmp = prepbuffer(buffer, bufsize, h->mindocsize); /* printf("Cleaned buffer : %s\n",tmp); */ if (tmp == NULL) return 0; t = inittable(maxngrams); /* printf("Table initialized\n"); */ /*** Create a hash table containing n-gram counts ***/ if (h->utfaware) { utfcreatengramtable(t, tmp); } else { createngramtable(t, tmp); } /* printf("Table created\n"); */ /*** Take the top N n-grams and add them to the profile ***/ table2heap(t); maxngrams = WGMIN(maxngrams, t->size); h->fprint = (ngram_t *) malloc(sizeof(ngram_t) * maxngrams); h->size = maxngrams; /*** Pull n-grams out of heap (backwards) ***/ for (i = maxngrams - 1; i >= 0; i--) { entry_t tmp2; heapextract(t, &tmp2); /*** the string and its rank is all we need ***/ strcpy(h->fprint[i].str, tmp2.str); h->fprint[i].rank = i; } tabledone(t); free(tmp); /*** Sort n-grams alphabetically, for easy comparison ***/ qsort(h->fprint, h->size, sizeof(ngram_t), ngramcmp_str); return 1; } extern int fp_Read(void *handle, const char *fname, int maxngrams) { fp_t *h = (fp_t *) handle; FILE *fp; char line[1024]; int cnt = 0; fp = fopen(fname, "r"); if (!fp) { #ifdef VERBOSE fprintf(stderr, "Failed to open fingerprint file '%s'\n", fname); #endif return 0; } h->fprint = (ngram_t *) malloc(maxngrams * sizeof(ngram_t)); while (cnt < maxngrams && wg_getline(line, 1024, fp)) { char *p; wg_trim(line, line); p = strpbrk(line, " \t"); if (p) { *p = '\0'; } if (strlen(line) > MAXNGRAMSIZE) { continue; } strcpy(h->fprint[cnt].str, line); h->fprint[cnt].rank = cnt; cnt++; } h->size = cnt; /*** Sort n-grams, for easy comparison later on ***/ qsort(h->fprint, h->size, sizeof(ngram_t), ngramcmp_str); fclose(fp); return 1; } extern void fp_Print(void *handle, FILE * fp) { uint4 i; fp_t *h = (fp_t *) handle; ngram_t *tmp = (ngram_t *) malloc(sizeof(ngram_t) * h->size); /*** Make a temporary and sort it on rank ***/ memcpy(tmp, h->fprint, h->size * sizeof(ngram_t)); qsort(tmp, h->size, sizeof(ngram_t), ngramcmp_rank); for (i = 0; i < h->size; i++) { /* fprintf( fp, "%s\t%i\n", tmp[i].str, tmp[i].rank ); */ fprintf(fp, "%s\n", tmp[i].str); } free(tmp); } extern sint4 fp_Compare(void *cat, void *unknown, int cutoff) { fp_t *c = (fp_t *) cat; fp_t *u = (fp_t *) unknown; uint4 i = 0; uint4 j = 0; sint4 sum = 0; /*** Compare the profiles in mergesort fashion ***/ while (i < c->size && j < u->size) { int cmp = mystrcmp(c->fprint[i].str, u->fprint[j].str); if (cmp < 0) { i++; } else if (cmp == 0) { sum += abs(c->fprint[i].rank - u->fprint[j].rank); if (sum > cutoff) return MAXSCORE; i++; j++; } else { sum += MAXOUTOFPLACE; if (sum > cutoff) return MAXSCORE; j++; } } /*** Process tail of unknown, if any ***/ while (j < u->size) { sum += MAXOUTOFPLACE; if (sum > cutoff) return MAXSCORE; j++; } return sum; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/fingerprint.h000066400000000000000000000046741520214632600177150ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _FINGERPRINT_H_ #define _FINGERPRINT_H_ /* * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #include "common.h" #include "textcat_properties.h" #ifdef __cplusplus extern "C" { #endif extern void *fp_Init(const char *name); extern void fp_Done(void *handle); extern int fp_Create(void *handle, const char *buffer, size_t bufsize, uint4 maxngrams); extern int fp_SetProperty(void *handle, textcat_Property property, sint4 value); extern int fp_Read(void *handle, const char *fname, int maxngrams); extern sint4 fp_Compare(void *cat, void *unknown, int cutoff); extern void fp_Show(void *handle); extern const char *fp_Name(void *handle); extern void fp_Print(void *handle, FILE * fp); #ifdef __cplusplus } #endif #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/libexttextcat.map000066400000000000000000000007721520214632600205730ustar00rootroot00000000000000{ global: utf8_charcopy utf8_issame utf8_strlen wgmempool_Done wgmempool_Init wgmempool_Reset wgmempool_alloc wgmempool_strdup special_textcat_Init textcat_Classify textcat_ClassifyFull textcat_ReleaseClassifyFullOutput textcat_GetClassifyFullOutput textcat_Done textcat_Init textcat_SetProperty textcat_Version fp_Compare fp_Create fp_Done fp_Init fp_Name fp_Print fp_Read fp_SetProperty wg_getline wg_split wg_strgmov wg_trim local: *; } libexttextcat-3.4.8/src/test-primary.sh.in000077500000000000000000000013561520214632600206130ustar00rootroot00000000000000#!/bin/bash testtextcat="@top_builddir@/libtool --mode=execute -dlopen @top_builddir@/src/.libs/libexttextcat*.la" if [ "$VALGRIND" != "" ]; then testtextcat="$testtextcat valgrind --tool=$VALGRIND --leak-check=yes --show-reachable=yes --quiet --error-exitcode=101" fi testtextcat="$testtextcat @top_builddir@/src/testtextcat" #take first guess res=`cat @top_srcdir@/langclass/ShortTexts/$1.txt | $testtextcat @top_srcdir@/langclass/fpdb.conf @top_srcdir@/langclass/LM/ | sed -e "s/].*/]/" | sed -e "s/zh-CN/zh-Hans/" | sed -e "s/zh-TW/zh-Hant/" | sed -e "s/--utf8//" | sed -e "s/-utf8//" | sed -e "s/^\[sh\]$/\[sr-Latn\]/" | sed -e "s/^\[sr\]$/\[sr-Cyrl\]/" | sed -e "s/cyrillic/Cyrl/"` if [ $res == "[$1]" ]; then exit 0 else exit 1 fi libexttextcat-3.4.8/src/test-secondary.sh.in000077500000000000000000000014071520214632600211140ustar00rootroot00000000000000#!/bin/bash testtextcat="@top_builddir@/libtool --mode=execute -dlopen @top_builddir@/src/.libs/libexttextcat*.la" if [ "$VALGRIND" != "" ]; then testtextcat="$testtextcat valgrind --tool=$VALGRIND --leak-check=yes --show-reachable=yes --quiet --error-exitcode=101" fi testtextcat="$testtextcat @top_builddir@/src/testtextcat" #take second guess res=`cat @top_srcdir@/langclass/ShortTexts/$1.txt | $testtextcat @top_srcdir@/langclass/fpdb.conf @top_srcdir@/langclass/LM/ | sed -e "s/^.[^]]*]//" | sed -e "s/].*/]/" | sed -e "s/zh-CN/zh-Hans/" | sed -e "s/zh-TW/zh-Hant/" | sed -e "s/--utf8//" | sed -e "s/-utf8//" | sed -e "s/^\[sh\]$/\[sr-Latn\]/" | sed -e "s/^\[sr\]$/\[sr-Cyrl\]/" | sed -e "s/cyrillic/Cyrl/"` if [ $res == "[$1]" ]; then exit 0 else exit 1 fi libexttextcat-3.4.8/src/testtextcat.c000066400000000000000000000067171520214632600177350ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /* * testtextcat.c -- a simple commandline classifier. Feed it input on * standard in and it will feed you a classification on standard out. * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include #include "textcat.h" #include "common_impl.h" #define BLOCKSIZE 4096 char *myread(FILE * fp) { char *buf, *newbuf; size_t size = 0; size_t maxsize = BLOCKSIZE * 2; buf = (char *)malloc(maxsize); do { size_t hasread = fread(buf + size, 1, BLOCKSIZE, fp); size += hasread; if (size + BLOCKSIZE > maxsize) { maxsize *= 2; newbuf = (char *)realloc(buf, maxsize); if (!newbuf) free(buf); buf = newbuf; } } while (!feof(stdin) && buf); if (buf) { buf[size] = '\0'; newbuf = (char *)realloc(buf, size + 1); if (!newbuf) free(buf); buf = newbuf; } return buf; } int main(int argc, char **argv) { void *h; char *result; char *buf; const char *conf; int utfaware = TC_TRUE; if ((argc > 3) && (!strcmp(argv[3], "--no-utf8"))) { utfaware = 0; } conf = argc > 1 ? argv[1] : "fpdb.conf"; if (argc > 2) h = special_textcat_Init(conf, argv[2]); else h = textcat_Init(conf); if (!h) { fprintf(stderr, "Unable to init using '%s', Aborting.\n", conf); exit(-1); } textcat_SetProperty(h, TCPROP_UTF8AWARE, utfaware ? TC_TRUE : TC_FALSE); buf = myread(stdin); /*** We only need a little text to determine the language ***/ buf[1024] = '\0'; result = textcat_Classify(h, buf, strlen(buf) + 1); printf("%s\n", result); textcat_Done(h); free(buf); return 0; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/textcat.c000066400000000000000000000250211520214632600170220ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /** * textcat.c -- routines for categorizing text * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. * * DESCRIPTION * * These routines use the N-gram fingerprinting technique as described * in Cavnar and Trenkle, (1994.), N-Gram-Based Text Categorization. * (cf. http://www.nonlineardynamics.com/trenkle/) * * REVISION HISTORY * * Mar 27, 2003 frank@wise-guys.nl -- created * * IMPROVEMENTS: * - If two n-grams have the same frequency count, choose the shortest * - Use a better similarity measure (the article suggests Wilcoxon rank test) * - The profiles are matched one by one, which results in redundant lookups. * - Make the thingy reentrant as well as thread-safe. (Reentrancy is abandoned * by the use of the output buffer in textcat_t.) */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include #include "common_impl.h" #include "fingerprint.h" #include "textcat.h" #include "constants.h" typedef struct { void **fprint; unsigned char *fprint_disable; uint4 size; uint4 maxsize; uint4 mindocsize; char output[MAXOUTPUTSIZE]; candidate_t *tmp_candidates; boole utfaware; } textcat_t; static int cmpcandidates(const void *a, const void *b) { const candidate_t *x = (const candidate_t *)a; const candidate_t *y = (const candidate_t *)b; return (x->score - y->score); } extern void textcat_Done(void *handle) { textcat_t *h = (textcat_t *) handle; uint4 i; for (i = 0; i < h->size; i++) { fp_Done(h->fprint[i]); } if (h->tmp_candidates != NULL) { textcat_ReleaseClassifyFullOutput(h, h->tmp_candidates); } free(h->fprint); free(h->fprint_disable); free(h); } extern int textcat_SetProperty(void *handle, textcat_Property property, sint4 value) { textcat_t *h = (textcat_t *) handle; switch (property) { case TCPROP_UTF8AWARE: if ((value == TC_TRUE) || (value == TC_FALSE)) { h->utfaware = value; return 0; } return -2; break; case TCPROP_MINIMUM_DOCUMENT_SIZE: if (value > 0) { h->mindocsize = value; return 0; } return -2; break; default: break; } return -1; } /** Replaces older function */ extern void *textcat_Init(const char *conffile) { return special_textcat_Init(conffile, DEFAULT_FINGERPRINTS_PATH); } /** * Originaly this function had only one parameter (conffile) it has been modified since OOo use * Basicaly prefix is the directory path where fingerprints are stored */ extern void *special_textcat_Init(const char *conffile, const char *prefix) { textcat_t *h; char *finger_print_file_name; size_t finger_print_file_name_size; size_t prefix_size; char line[1024]; FILE *fp; fp = fopen(conffile, "r"); if (!fp) { #ifdef VERBOSE fprintf(stderr, "Failed to open config file '%s'\n", conffile); #endif return NULL; } h = (textcat_t *) malloc(sizeof(textcat_t)); h->size = 0; h->maxsize = 16; h->mindocsize = MINDOCSIZE; h->fprint = (void **)malloc(sizeof(void *) * h->maxsize); h->fprint_disable = (unsigned char *)malloc(sizeof(unsigned char) * h->maxsize); /* added to store the state of languages */ h->tmp_candidates = NULL; h->utfaware = TC_TRUE; prefix_size = strlen(prefix); finger_print_file_name_size = prefix_size + 1; finger_print_file_name = (char *)malloc(sizeof(char) * (finger_print_file_name_size + 1024)); finger_print_file_name[0] = '\0'; strcat(finger_print_file_name, prefix); while (wg_getline(line, 1024, fp)) { char *p; char *segment[4]; /*** Skip comments ***/ if ((p = strchr(line, '#'))) { *p = '\0'; } if (wg_split(segment, line, line, 4) < 2) { continue; } /*** Ensure enough space ***/ if (h->size == h->maxsize) { h->maxsize *= 2; h->fprint = (void **)realloc(h->fprint, sizeof(void *) * h->maxsize); h->fprint_disable = (unsigned char *)realloc(h->fprint_disable, sizeof(unsigned char) * h->maxsize); } /*** Load data ***/ if ((h->fprint[h->size] = fp_Init(segment[1])) == NULL) { goto BAILOUT; } while (prefix_size + strlen(segment[0]) > finger_print_file_name_size) { char *tmp; size_t tmp_size = finger_print_file_name_size * 2; tmp = (char *)realloc(finger_print_file_name, sizeof(char) * (tmp_size + 1)); if (tmp == NULL) { fp_Done(h->fprint[h->size]); goto BAILOUT; } else { finger_print_file_name = tmp; finger_print_file_name_size = tmp_size; } } finger_print_file_name[prefix_size] = '\0'; strcat(finger_print_file_name, segment[0]); if (fp_Read(h->fprint[h->size], finger_print_file_name, 400) == 0) { fp_Done(h->fprint[h->size]); goto BAILOUT; } h->fprint_disable[h->size] = 0xF0; /* 0xF0 is the code for enabled languages, 0x0F is for disabled */ h->size++; } free(finger_print_file_name); fclose(fp); return h; BAILOUT: free(finger_print_file_name); fclose(fp); textcat_Done(h); return NULL; } extern candidate_t *textcat_GetClassifyFullOutput(void *handle) { textcat_t *h = (textcat_t *) handle; return (candidate_t *) malloc(sizeof(candidate_t) * h->size); } extern void textcat_ReleaseClassifyFullOutput(void *handle, candidate_t * candidates) { if (candidates != NULL) { free(candidates); } } extern char *textcat_Classify(void *handle, const char *buffer, size_t size) { textcat_t *h = (textcat_t *) handle; char *result = h->output; uint4 i, cnt; if (h->tmp_candidates == NULL) { h->tmp_candidates = textcat_GetClassifyFullOutput(h); } cnt = textcat_ClassifyFull(h, buffer, size, h->tmp_candidates); switch (cnt) { case TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN: result = TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN_STR; break; case TEXTCAT_RESULT_SHORT: result = TEXTCAT_RESULT_SHORT_STR; break; default: { const char *plimit = result + MAXOUTPUTSIZE; char *p = result; *p = '\0'; for (i = 0; i < cnt; i++) { p = wg_strgmov(p, "[", plimit); p = wg_strgmov(p, h->tmp_candidates[i].name, plimit); p = wg_strgmov(p, "]", plimit); } } } return result; } extern int textcat_ClassifyFull(void *handle, const char *buffer, size_t size, candidate_t * candidates) { textcat_t *h = (textcat_t *) handle; uint4 i, cnt = 0; int minscore = MAXSCORE; int threshold = minscore; void *unknown; unknown = fp_Init(NULL); fp_SetProperty(unknown, TCPROP_UTF8AWARE, h->utfaware); fp_SetProperty(unknown, TCPROP_MINIMUM_DOCUMENT_SIZE, h->mindocsize); if (fp_Create(unknown, buffer, size, MAXNGRAMS) == 0) { /*** Too little information ***/ fp_Done(unknown); return TEXTCAT_RESULT_SHORT; } /*** Calculate the score for each category. ***/ for (i = 0; i < h->size; i++) { int score; if (h->fprint_disable[i] & 0x0F) { /* if this language is disabled */ score = MAXSCORE; } else { score = fp_Compare(h->fprint[i], unknown, threshold); /* printf("Score for %s : %i\n", fp_Name(h->fprint[i]), score); */ } candidates[i].score = score; candidates[i].name = fp_Name(h->fprint[i]); if (score < minscore) { minscore = score; threshold = (int)((double)score * THRESHOLDVALUE); } } /*** Find the best performers ***/ for (i = 0, cnt = 0; i < h->size; i++) { if (candidates[i].score < threshold) { if (++cnt == MAXCANDIDATES + 1) { break; } memcpy(&candidates[cnt - 1], &candidates[i], sizeof(candidate_t)); } } fp_Done(unknown); /*** The verdict ***/ if (cnt == MAXCANDIDATES + 1) { return TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN; } else { qsort(candidates, cnt, sizeof(candidate_t), cmpcandidates); return cnt; } } extern const char *textcat_Version(void) { return EXTTEXTCAT_VERSION; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/textcat.h000066400000000000000000000135101520214632600170270ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _TEXTCAT_H_ #define _TEXTCAT_H_ /* * textcat.h -- routines for categorizing text * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #include "exttextcat-version.h" #include "common.h" #include "textcat_properties.h" #define TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN_STR "UNKNOWN" #define TEXTCAT_RESULT_SHORT_STR "SHORT" #define TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN 0 #define TEXTCAT_RESULT_SHORT -2 /* Old deprecated bad spelling. */ #define _TEXTCAT_RESULT_UNKOWN TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN_STR #define _TEXTCAT_RESULT_SHORT TEXTCAT_RESULT_SHORT_STR #define TEXTCAT_RESULT_UNKOWN TEXTCAT_RESULT_UNKNOWN #ifdef __cplusplus extern "C" { #endif typedef struct { int score; const char *name; } candidate_t; /** * textcat_Init() - Initialize the text classifier. The textfile * conffile should contain a list of fingerprint filenames and * identification strings for the categories. The filenames should be * reachable from the current working directory. The identification * strings will are used in the classification output. * * Returns: handle on success, NULL on error. (At the moment, the * only way errors can occur, is when the library cannot read the * conffile, or one of the fingerprint files listed in it.) * * Replace older function (and has exacly the same behaviour) * see below */ extern void *textcat_Init(const char *conffile); /** * special_textcat_Init() - Initialize the text classifier. This function * prepare the classifier as needed by OpenOffice.org. The textfile * conffile should contain a list of utf8 fingerprint filenames and * identification strings for the categories.prefix will be * prepended to the filenames to locate the files. The identification * strings will be used in the classification output. * * Returns: handle on success, NULL on error. (At the moment, the * only way errors can occur, is when the library cannot read the * conffile, or one of the fingerprint files listed in it.) */ extern void *special_textcat_Init(const char *conffile, const char *prefix); extern int textcat_SetProperty(void *handle, textcat_Property property, sint4 value); /** * textcat_Done() - Free up resources for handle */ extern void textcat_Done(void *handle); /** * textcat_Classify() - Give the most likely categories for buffer * with length size. * * Returns: string containing a list of category id's, each one * between square brackets, "UNKNOWN" when not recognized, "SHORT" if the * document was too short to make a reliable assessment. * * Performace note: longer buffers take longer to process. However, * for many uses it is not necessary to categorize the whole buffer. * For language classification, a few hundred bytes will suffice. */ extern char *textcat_Classify(void *handle, const char *buffer, size_t size); /** * textcat_GetClassifyFullOutput() - Create a classifier output handler */ extern candidate_t *textcat_GetClassifyFullOutput(void *handle); /** * textcat_ReleaseClassifyFullOutput() - Free up resources for the * classifier output handler */ extern void textcat_ReleaseClassifyFullOutput(void *handle, candidate_t * candidates); /** * textcat_ClassifyFull() - Give the most likely categories for buffer * with length size. * * Returns: the numbers of results. * * Performace note: longer buffers take longer to process. However, * for many uses it is not necessary to categorize the whole buffer. * For language classification, a few hundred bytes will suffice. */ extern int textcat_ClassifyFull(void *handle, const char *buffer, size_t size, candidate_t * candidates); /** * textcat_Version() - Returns a string describing the version of this * classifier. */ extern const char *textcat_Version(void); #ifdef __cplusplus } #endif #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/textcat_properties.h000066400000000000000000000004431520214632600213040ustar00rootroot00000000000000#ifndef _TEXTCAT_PROPERTIES_H_ #define _TEXTCAT_PROPERTIES_H_ enum textcat_Property_s { TCPROP_UTF8AWARE = 0, TCPROP_MINIMUM_DOCUMENT_SIZE = 1, TCPROP_LAST }; enum textcat_Bool_s { TC_FALSE = 0, TC_TRUE = 1 }; typedef enum textcat_Property_s textcat_Property; #endif libexttextcat-3.4.8/src/utf8misc.c000066400000000000000000000124761520214632600171220ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /*************************************************************************** * Copyright (C) 2006 by Jocelyn Merand * * joc.mer@gmail.com * * * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. ***************************************************************************/ #include "utf8misc.h" /* #include */ /** * These variables are used in character processing functions * These have been added to manage utf-8 symbols, particularly escape chars */ #ifndef _UTF8_ #define _UTF8_ #endif #ifdef _UTF8_ #define ESCAPE_MASK 0x80 #define WEIGHT_MASK 0xF0 #else #define ESCAPE_MASK 0xFF #define WEIGHT_MASK 0x00 #endif const char *utf8_next_char(const char *str) { if (*str & ESCAPE_MASK) { /* * if the first bit of the current char is 1 then *str is an escape * character */ unsigned char escape_char = ((*str & WEIGHT_MASK) << 1); /* * and we use it to count (by bit translation) following characters * (only the weightest part) */ while (escape_char & ESCAPE_MASK && *str) { /* * every step, we move the byte of 1 bit left, when first bit is 0, * it's finished */ escape_char = escape_char << 1; ++str; } } if (*str) { /* * finally, if we are not on the \0 character, we jump to the next * character */ ++str; } return str; } int utf8_charcopy(const char *str, char *dest) { int pointer = 0; /* if the first bit of the current char is 1 */ if (str[pointer] & ESCAPE_MASK) { /* * then str[pointer] is an escape character and we use it to count * following characters (only the weightest part) */ unsigned char escape_char = ((str[pointer] & WEIGHT_MASK) << 1); /* * every step, we move the byte of 1 bit left, when first bit is 0, * it's finished */ while (escape_char & ESCAPE_MASK && str[pointer]) { dest[pointer] = str[pointer]; escape_char = escape_char << 1; ++pointer; } } if (str[pointer]) { dest[pointer] = str[pointer]; ++pointer; } return pointer; } int utf8_issame(char *lex, char *key, int len) { /* printf("[%s] prefix of [%s] with length %i", lex, key, len); */ int char_counter = 0; int pointer = 0; while (char_counter < len) { /* if the first bit of the current char is 1 */ if (key[pointer] & ESCAPE_MASK) { /* * then key[pointer] is an escape character and we use it to count * (only the weightest part) */ unsigned char escape_char = ((key[pointer] & WEIGHT_MASK) << 1); while (escape_char & ESCAPE_MASK && key[pointer] == lex[pointer]) { escape_char = escape_char << 1; ++pointer; } } ++char_counter; /* and we are on a new utf8 character */ if (key[pointer] != lex[pointer]) { return 0; /* printf(" NO\n", lex, key, len); */ } ++pointer; } if (lex[pointer] != '\0') { return 0; /* printf(" NO\n"); */ } /* printf(" YES\n"); */ return 1; } extern int utf8_strlen(const char *str) { int char_counter = 0; while (*str) { str = utf8_next_char(str); ++char_counter; /* and we are on a new utf8 character */ } return char_counter; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/utf8misc.h000066400000000000000000000060551520214632600171230ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /*************************************************************************** * Copyright (C) 2006 by Jocelyn Merand * * joc.mer@gmail.com * * * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. ***************************************************************************/ #ifndef _UTF8_MISC_H_ #define _UTF8_MISC_H_ #ifdef __cplusplus extern "C" { #endif /* * Is used to jump to the next start of char * of course it's only usefull when encoding is utf-8 * This function have been added by Jocelyn Merand to use libtextcat in OOo */ const char *utf8_next_char(const char *str); /* * Copy the char in str to dest of course it's only usefull when encoding * is utf8 and the symbol is encoded with more than 1 char return the * number of char jumped This function have been added by Jocelyn Merand to * use libtextcat in OOo */ int utf8_charcopy(const char *str, char *dest); /* * checks if n-gram lex is a prefix of key and of length len len is the * number of unicode code points strlen("€") == 3 but len == 1 */ int utf8_issame(char *lex, char *key, int len); /* * len is the number of unicode code points * strlen("€") == 3 but len == 1 */ extern int utf8_strlen(const char *str); #ifdef __cplusplus } #endif #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/wg_mempool.c000066400000000000000000000121111520214632600175070ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /* * wg_mempool.c -- Functions for managing a memory pool. * * Copyright (C) 2003 WiseGuys Internet B.V. * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. */ #ifdef HAVE_CONFIG_H #include "config.h" #endif #include #include "common_impl.h" typedef struct memblock_s { char *pool; char *p; char *pend; struct memblock_s *next; } memblock_t; typedef struct mempool_s { memblock_t *first; /* linked list of blocks in use */ memblock_t *spare; /* linked list of spare blocks */ size_t maxallocsize; size_t blocksize; } mempool_t; static void addblock(mempool_t * h) { memblock_t *block; /*** Spare blocks from previous round? ***/ if (h->spare) { /*** Use spare block ***/ block = h->spare; h->spare = block->next; } else { /*** Make a new block ***/ block = (memblock_t *) malloc(sizeof(memblock_t)); block->pool = (char *)malloc(h->blocksize); } block->p = block->pool; block->pend = block->pool + h->blocksize - h->maxallocsize; block->next = h->first; h->first = block; } extern void *wgmempool_Init(size_t blocksize, size_t maxstrsize) { mempool_t *result = (mempool_t *) malloc(sizeof(mempool_t)); result->first = NULL; result->spare = NULL; result->blocksize = blocksize; result->maxallocsize = maxstrsize ? (maxstrsize + 1) : 0; addblock(result); return (void *)result; } extern void wgmempool_Done(void *handle) { mempool_t *h = (mempool_t *) handle; memblock_t *p; /*** Active blocks ***/ p = h->first; while (p) { memblock_t *next = p->next; free(p->pool); memset(p, 0, sizeof(memblock_t)); /* for safety */ free(p); p = next; } /*** Spare blocks ***/ p = h->spare; while (p) { memblock_t *next = p->next; free(p->pool); memset(p, 0, sizeof(memblock_t)); /* for safety */ free(p); p = next; } memset(h, 0, sizeof(mempool_t)); /* for safety */ free(h); } extern void wgmempool_Reset(void *handle) { mempool_t *h = (mempool_t *) handle; memblock_t *p; if (!h->first) { return; } /*** Find last active block ***/ p = h->first; while (p->next) { p = p->next; } /*** Append spare list to it ***/ p->next = h->spare; h->spare = h->first; h->first = NULL; /*** Start with a new block ***/ addblock(h); } extern void *wgmempool_alloc(void *handle, size_t size) { void *result; mempool_t *h = (mempool_t *) handle; memblock_t *block = h->first; /*** Too little space left in block? ***/ if (block->p + size > block->pend + h->maxallocsize) { addblock(h); block = h->first; } result = (void *)block->p; block->p += size; return result; } extern char *wgmempool_strdup(void *handle, const char *str) { char *w, *result; mempool_t *h = (mempool_t *) handle; memblock_t *block = h->first; /*** Create extra room? ***/ if (h->maxallocsize) { if (block->p >= block->pend) { addblock(h); block = h->first; } } else if (block->p + strlen(str) + 1 >= block->pend) { addblock(h); block = h->first; } /*** Enough room, so copy string ***/ result = w = block->p; while (*str) { *w++ = *str++; } *w++ = '\0'; block->p = w; return result; } /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/wg_mempool.h000066400000000000000000000112441520214632600175220ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ #ifndef _WGMEMPOOL_H_ #define _WGMEMPOOL_H_ #ifdef __cplusplus extern "C" { #endif /* * mempool.c -- functions for efficient, pooled memory allocation * * THE BSD LICENSE * * Redistribution and use in source and binary forms, with or without * modification, are permitted provided that the following conditions * are met: * * - Redistributions of source code must retain the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer. * * - Redistributions in binary form must reproduce the above copyright * notice, this list of conditions and the following disclaimer in the * documentation and/or other materials provided with the * distribution. * * - Neither the name of the WiseGuys Internet B.V. nor the names of * its contributors may be used to endorse or promote products derived * from this software without specific prior written permission. * * THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE COPYRIGHT HOLDERS AND CONTRIBUTORS * "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR * A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE COPYRIGHT * OWNER OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, * SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT * LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, * DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY * THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT * (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE * OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. * * DESCRIPTION * * These functions can be used to maintain a pool from which memory * can be claimed without performing numerous allocs. * * A memory pool can increase time and space efficiency by factors * in situations where: * * - you need numerous allocations of little chunks of memory, e.g. * a huge list of keywords. * - you need little or no deallocations: preferable just one big * dealloc at the end. * * A memory pool is unfavorable in situations where you constantly * alloc and free memory. * * NOTES * * - A memory pool consists of "blocks" of a fixed size, which are * added as the need for extra memory grows. * * - Deallocation of the individual fragments is not possible. The * pool can only be deallocated in its entirety. * */ #include "common.h" /* * wgmempool_Init() -- intialize a memory pool * * ARGUMENTS * * - blocksize : size of blocks of which pool consists * - maxstrsize: * - > 0 : the maximum size of a string that is copied * with wgmempool_strdup(). Omits the necessity of boundschecking * in wgmempool_strdup(), making is slighlty faster. * - 0 : causes wgmempool_strdup() to do its own boundschecking, * which makes it somewhat slower. * * RETURN VALUE * * mempool handler on success, NULL on error. * */ extern void *wgmempool_Init(uint4 blocksize, size_t maxstrsize); /* * wgmempool_Done() -- deallocate memory pool in its entirety */ extern void wgmempool_Done(void *handle); /* * wgmempool_Reset() -- resets a memory pool for reuse * * wgmempool_Reset() preserves already claimed memory for reuse, making * it more time efficient than doing a wgmempool_Done() and wgmempool_Init(). */ extern void wgmempool_Reset(void *handle); /* * wgmempool_alloc() -- Allocate size bytes of memory in mempool * * ARGUMENTS * * - size: number of bytes to claim * * RETURN VALUE * * - pointer to claimed memory on success * - NULL on error */ extern void *wgmempool_alloc(void *handle, size_t size); /* * wgmempool_strdup() -- Allocate and copy a string to mempool * * ARGUMENTS * * - str : null-terminated string. If maxstrsize > 0 during * init, strlen(str) may not be greater than this value. * * RETURN VALUE * * - pointer to duplicated string on success * - NULL on error */ extern char *wgmempool_strdup(void *handle, const char *str); #ifdef __cplusplus } #endif #endif /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */ libexttextcat-3.4.8/src/win32_config.h000066400000000000000000000042651520214632600176510ustar00rootroot00000000000000/* -*- Mode: C++; tab-width: 4; indent-tabs-mode: nil; c-basic-offset: 4 -*- */ /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_DLFCN_H 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_LIMITS_H 1 /* Define to 1 if your system has a GNU libc compatible `malloc' function, and to 0 otherwise. */ #define HAVE_MALLOC 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_MEMORY_H 1 /* Define to 1 if you have the `memset' function. */ #define HAVE_MEMSET 1 /* Define to 1 if your system has a GNU libc compatible `realloc' function, and to 0 otherwise. */ #define HAVE_REALLOC 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_STDLIB_H 1 /* Define to 1 if you have the `strchr' function. */ #define HAVE_STRCHR 1 /* Define to 1 if you have the `strdup' function. */ #define HAVE_STRDUP 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_STRING_H 1 /* Define to 1 if you have the `strpbrk' function. */ #define HAVE_STRPBRK 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_SYS_STAT_H 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_SYS_TYPES_H 1 /* Define to 1 if you have the header file. */ #define HAVE_UNISTD_H 1 /* Define to 1 if you have the `vprintf' function. */ #define HAVE_VPRINTF 1 /* Name of package */ #define PACKAGE "libexttextcat" /* Define to the address where bug reports for this package should be sent. */ #define PACKAGE_BUGREPORT "caolanm@redhat.com" /* Define to the full name of this package. */ #define PACKAGE_NAME "libexttextcat" /* Define to the full name and version of this package. */ #define PACKAGE_STRING "libexttextcat 3.4.7" /* Define to the one symbol short name of this package. */ #define PACKAGE_TARNAME "libexttextcat" /* Define to the version of this package. */ #define PACKAGE_VERSION "3.4" /* Define to 1 if you have the ANSI C header files. */ #define STDC_HEADERS 1 /* Define to 1 if you can safely include both and . */ #define TIME_WITH_SYS_TIME 1 /* Version number of package */ #define VERSION "3.4.7" /* vim:set shiftwidth=4 softtabstop=4 expandtab: */